Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten in verband met de buitengerechtelijke afdoening van strafbare feiten (Wet OM-afdoening) (29849)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1722-1736

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-08-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 36, pagina 1722-1736

04-07-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29849Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake marktordening, doelmatigheid en beheerste kostenontwikkeling op het gebied van de gezondheidszorg (Wet marktordening gezondheidszorg) (30186)Pagina 1711-1722
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake marktordening, doelmatigheid en beheerste kostenontwikkeling op het gebied van de gezondheidszorg (Wet marktordening gezondheidszorg) (30186)Pagina 1736-1745
Presentie en opening (dinsdag 4 juli 2006)Pagina 1695-1695
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten in verband met de buitengerechtelijke afdoening van strafbare feiten (Wet OM-afdoening) (29849)Pagina 1722-1736
Stemming over moties, ingediend bij het debat over mkb/Economische Zaken, te weten: - de motie-Terpstra c.s. inzake experiment van tijdelijke afschaffing van het vergunningensysteem voor een aantal wetten voor het mkb met evaluatie na één jaar (30300 XIII, B), en - de motie-Sylvester c.s. inzake verlichting van administratieve lasten voor bedrijven met minder dan tien werknemers (30300 XIII, C).Pagina 1711-1711
Benoeming van een griffier (EK XLIV-A)Pagina 1710-1710
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand, van de Wet studiefinanciering 2000, van de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten en van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met de totstandkoming van richtlijn 2004/38/EG betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden, alsmede goedkeuring van een daarmee samenhangend voorbehoud bij het Europees verdrag inzake sociale en medische bijstand (30493)Pagina 1747-1753
Lijst van besluiten (dinsdag 4 juli 2006)Pagina 1753-1753
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met openstellen van het recht op een langdurigheidstoeslag in de situatie waarin enige inkomsten zijn ontvangen (30484)Pagina 1706-1710
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met wijzigingen in het onderwijsachterstandenbeleid (30313)Pagina 1745-1747
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 4 juli 2006)Pagina 1753-1755
Stemming over het wetsvoorstel Bepalingen verband houdende met de detentie en berechting in Nederland, in overeenstemming met Resolutie 1688 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 16 juni 2006, van Charles Taylor door het Speciaal Hof voor Sierra Leone (Wet Speciaal Hof voor Sierra Leone) (30610)Pagina 1711-1711
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten in verband met de buitengerechtelijke afdoening van strafbare feiten (Wet OM-afdoening) (29849)Pagina 1695-1706

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 95 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van
Strafvordering en enige andere wetten in verband met de buitengerechtelijke
afdoening van strafbare feiten (Wet OM-afdoening) (29849).De beraadslaging wordt hervat.Minister Donner:Mevrouw de voorzitter. Ik dank de leden van de Kamer voor hun bijdrage
aan het debat. Ik proefde uit die bijdragen dat dit debat vooral belangrijk
wordt geacht vanwege de overwegingen met betrekking tot het wetsvoorstel,
meer nog dan vanwege het antwoord op de specifieke vragen. Ik neem ook gaarne
namens degenen die eraan gewerkt hebben, de complimenten in ontvangst voor
de stukkenwisseling en de beantwoording van de Kamer. Er is goed gewerkt.Bijna alle woordvoerders hebben erop gewezen dat dit wetsvoorstel mede
moet worden gezien tegen de achtergrond van de ontwikkelingen in de afgelopen
jaren met betrekking tot de punitieve handhaving van wetten en regels door
middel van bestuurlijke boeten. Die ontwikkeling is voor een belangrijk deel
te verklaren uit het feit dat het strafrecht zich uit doelmatigheidsoogpunt
niet geheel met de bestuurlijke boete kon meten vanwege de beperkingen en
concepten die daaraan ten grondslag lagen.De bestuurlijke boete kan buiten de rechter om door een bestuursorgaan
worden opgelegd. Indien er geen bezwaar wordt gemaakt tegen de bestuurlijke
boete, kan deze meteen ten uitvoer worden gelegd. In het strafrecht kon echter
buiten de Mulderzaken slechts worden gewerkt met een transactievoorstel. Als
de justitiabele daar niet op ingaat, resteert alleen dagvaarding voor de strafrechter.Het wetsvoorstel kan dan ook worden gezien als het zoeken naar een mogelijkheid
om binnen het strafrecht de mogelijkheden van de bestuurlijke boete te introduceren,
zij het op een terrein waar tot dus ver de bestuurlijke boete niet opereerde,
namelijk bij de handhaving van regels in de publieke ruimte jegens eenieder.
Dit lag wel ten grondslag aan de handhaving van de Mulderfeiten. Dit is ook
een element van de voorstellen die nu bij de Tweede Kamer liggen met betrekking
tot bestuurlijke boete in geval van kleine ergernissen. Bestuurlijke handhaving
vindt in het algemeen natuurlijk primair plaats daar waar er ook bestuurlijke
verhoudingen bestaan tussen de burger en de justitiabelen die op deze wijze
worden gehandhaafd.Door het voorstel verandert de transactie in een strafbeschikking die
voor ten uitvoerlegging vatbaar wordt als de verdachte geen verzet doet. Op
die wijze ontstaat in het systeem van het strafrecht dan een vorm die zich
op hoofdlijnen kan meten met de bestuurlijke boete.Het wetsvoorstel bevat ook de mogelijkheid om bij algemene maatregel van
bestuur aan bestuursorganen de bevoegdheid te geven om een strafbeschikking
uit te vaardigen voor de in die algemene maatregel van bestuur aangewezen
feiten. Die kunnen dan binnen de grenzen die in de algemene maatregel van
bestuur worden vastgelegd, van die bevoegdheid gebruikmaken. Dit is onderdeel
geweest van de beraadslaging in de Tweede Kamer. Hiermee wordt dit wetsvoorstel
naast een middel om op vergelijkbare wijze binnen het strafrecht bestuurlijk
te kunnen handhaven, ook de bedding waardoor op den duur geleidelijk aan ook
andere vormen van bestuurlijke handhaving-niet-door-de-officier-van-justitie
kunnen gaan stromen. Dit is geen proces dat een-twee-drie gerealiseerd kan
worden. Ook mag niet worden verwacht dat er geen voorstellen meer bij de Kamer
zullen worden ingediend waarin bestuur lijke boeten zijn opgenomen.
Dit is in wezen een geleidelijke omvorming. Maar hiermee wordt in ieder geval
de basis gelegd.Het wetsvoorstel is onontbeerlijk als we een grotere kanalisatie willen
bereiken van de verschillende stromen van handhaving. Uit de stukken wordt
duidelijk dat het mijn bedoeling is om in het licht van de evaluatie –
het lijkt mij namelijk zeer van belang om de werking in de praktijk te evalueren –
de huidige Mulderfeiten om te vormen en onder te brengen in dit systeem. Idem
dito kunnen andere lijnen van bestuurlijke handhaving hierin worden ondergebracht.
De heer Wagemakers zag die stap graag eerder gezet. Als het mogelijk is, zal
ik dat zeker overwegen, maar gelet op het fundamentele karakter moeten we
wel enig beeld hebben van wat we doen. Eén ding is echter zeker: de
systematiek van de Mulderfeiten werkt op dit moment uitstekend. Je moet dus
niet over één nacht ijs gaan bij de omvorming van dat systeem.De nieuwe mogelijkheden die dit wetsvoorstel biedt, vragen om beleid.
De kaders van dat beleid – wat doen via strafrechtelijke handhaving,
wat eventueel via bestuurlijke handhaving – en de hoofdlijnen heb ik
vastgelegd in de notitie van 8 november 2005, inzake de keuze tussen
de verschillende sanctiestelsels en welke indicatoren daarbij een rol kunnen
spelen. Impliciet in die notitie is de vraag, wat de ene kant op moet en wat
de andere kant. Op dit moment wordt in een interdepartementale werkgroep bezien
hoe de indicatoren kunnen worden geoperationaliseerd met het oog op de verdere
ontwikkelingen. Het is de bedoeling dat bij nieuwe wetsvoorstellen aan de
hand van die indicatoren wordt beargumenteerd waarom voor het ene dan wel
voor het andere systeem van handhaving is gekozen.Tot zover de algemene inleiding tot het wetsontwerp. Ik zal verder ingaan
op de volgende onderwerpen: de verwevenheid tussen bestuursrecht en strafrecht,
de verhouding met artikel 113 Grondwet, de mandatering van de strafbeschikkingsbevoegdheid
binnen het OM, de omvang van de werklastvermindering en de verhoging van de
strafeis bij het aantekenen van verzet. Aan het eind zal ik ingaan op de overige
gestelde vragen.De heren Wagemakers en Witteveen vroegen meer in het algemeen wat naast
dit wetsvoorstel de maatregelen zijn om een grotere coherentie te bereiken
binnen de sanctiestelsels. Ik zal niet beweren dat wij nu een incoherent geheel
hebben, maar het is wel mijn ambitie om de coherentie te vergroten. Na het
succes van de Mulderhandhaving zijn we in de jaren negentig immers in een
systematiek geschoten waarbij iedereen zich bestuurlijke boetes laat aanmeten.
Nog onlangs werden in de Tweede Kamer amendementen ingediend die het mogelijk
zouden maken om privaatrechtelijke normen bestuurlijk te handhaven. Van de
zijde van de regering zijn die omgevormd tot voorstellen die een scheiding
aanbrengen, maar er is inderdaad, na een zekere terughoudendheid, sprake van
een steeds snellere ontwikkeling in die richting. Daar zit de behoefte achter
van een aantal bestuurlijke instanties om ook zwaardere middelen te kunnen
hanteren. De Tweede Kamer heeft een brief van de minister van Economische
Zaken ontvangen over de Wet economische mededinging, waarin wordt beschreven
op welke wijze de behoefte aan zwaardere opsporingsmiddelen en zwaardere sancties
voor de handhaving van de mededingingswetgeving verenigbaar gemaakt kan worden
met het strafrechtsysteem. Dit alles ligt nog in de toekomst. Ik heb de ontwikkeling
in deze richting in gang gezet met het voorliggende wetsvoorstel. Door dit
wetsvoorstel worden de verschillen kleiner. Verder heb ik hierover een notitie
over de keuze tussen sanctiestelsels het licht doen zien, die ik al eerder
noemde. Ten slotte is er het voornemen om de wet-Mulder te integreren in de
afdoening van het Openbaar Ministerie en zijn wij in afwachting van de vierde
tranche van de Algemene Wet Bestuursrecht. Daarin wordt getracht om de bepalingen
voor bestuurlijke boetes en, daar waar nodig, de procesrechtelijke bepalingen
te harmoniseren. Het wetsvoorstel is dus onderdeel van een aantal andere maatregelen
en een bredere ontwikkeling en heeft tot doel een aantal ontwikkelingen naar
elkaar toe te buigen.De heer Witteveen wees mij op het preadvies van mevrouw Jurgens, waarin
zij de bestuurlijke afdoening, de bestuurlijke boete en de OM-afdoening met
elkaar vergeleek. Zij signaleert inderdaad dat er verschillen zijn. Ik heb
overigens niet de pretentie dat deze verschillen door dit wetsvoorstel worden
weggenomen. Tegelijkertijd is het wel het doel van dit wetsvoorstel dat het
de scherpe scheiding tussen strafrecht en bestuursrecht wegneemt. Ik denk
dat deze stap van wezenlijk belang is.Specifiek is mij gevraagd of afschriften van strafbeschikkingen in beginsel
aan derden kunnen worden verstrekt. Dat is inderdaad mogelijk. Bij specifieke
categorieën strafbeschikkingen kan ook openbaarmaking worden voorgeschreven.In het verlengde van de constatering dat het wetsvoorstel een stap in
de richting van een betere kanalisatie is, zijn door verschillende leden vragen
gesteld over het wetsvoorstellen inzake de bestuurlijke boete. Deze wetsvoorstellen
zijn op dit moment nog aanhangig in de Tweede Kamer. Zo heeft mevrouw Broekers
aangegeven een voorkeur te hebben voor het wetsvoorstel kleine ergernissen.
In het debat over de begroting en de bruikbare rechtsorde heb ik al gezegd
dat de oorspronkelijke voorstellen bedoeld waren voor specifieke aspecten
en dan met name het onderscheid tussen fout parkeren en onbetaald parkeren.
Deze overtredingen vallen in twee verschillende rechtssystemen en dat is natuurlijk
ongewenst, aangezien één dienst verantwoordelijk is voor de
handhaving van deze overtredingen.Het wetsvoorstel kleine ergernissen legt de verantwoordelijkheid hiervoor
geheel bij gemeenten en daarmee verschilt het in belangrijke mate van het
voorliggende wetsvoorstel. Ik zeg nadrukkelijk "geheel", want gemeenten
kunnen niet besluiten om slechts een aantal regelingen te handhaven en de
handhaving van de resterende regels over te laten aan Justitie en politie.
Het wetsontwerp regelt namelijk dat gemeenten ervoor moeten kiezen om alle
overtredingen die in de wet worden genoemd, zelf te handhaven. De wetsontwerpen
zijn in de Tweede Kamer opgesierd met een aantal amendementen, die bij de
regering de vraag oproepen of het niet te ingewikkeld en te verwarrend wordt.
Het is namelijk mogelijk dat men binnen het kader van de bestuurlijke boete
het Muldersysteem wil invoeren. Dat wil zeggen dat men geen griffierechten
hoeft te betalen, maar wel vooraf de boete als men in verzet komt. Vervolgens
kan die boete teruggegeven worden. Niet de bestuursrechter maar de kantonrechter
treedt op. Overigens opereert de kantonrechter dan nog wel binnen het kader
van het bestuurlijk procesrecht. Het kabinet heeft beide wetsvoorstellen opnieuw
voorgelegd aan de Raad van State met de vraag hoe hier verder
mee omgegaan kan worden. Als het advies gereed is, zal in de ministerraad
de betekenis daarvan besproken worden, zeker als het onderhavige wetsvoorstel
op dat moment aanvaard is. Die punten moeten meegewogen worden. Rond de wetsvoorstellen
zijn wel politieke verwachtingen geschapen bij gemeenten; er wordt veel verwacht
van de handhaving. Ik onderschrijf hetgeen in deze Kamer gezegd is, namelijk
dat handhaving bij de toename van de regelgeving nodig is, maar niet alleen
een kwestie is van sancties opleggen volgens het motto: Bist du nicht willig,
dann brauch ich Gewalt. In die zin zal er altijd een sanctiebeleid gevoerd
moeten worden.In de stukken is al veel geschreven over de verwevenheid van bestuursrecht
en strafrecht. Ik heb de hoofdlijnen van dit wetsvoorstel geschetst. Als wij
de proliferatie willen ombuigen, dan moet daar met dit wetsvoorstel een bedding
voor worden gerealiseerd. Ik kom hiermee op een van de meest zwaarwegende
punten van degenen die opmerkingen hebben gemaakt over het wetsvoorstel. Gevraagd
is of met het wetsvoorstel niet wordt getreden in de materie van artikel 113
van de Grondwet. Wordt het openbaar ministerie niet belast met de berechting
van zaken die volgens artikel 113 zijn voorbehouden aan de rechterlijke macht?
Dit onderwerp is in de stukken ruim aan de orde geweest. Mevrouw Broekers
heeft aangegeven er geen behoefte meer aan te hebben, nogmaals daarover te
argumenteren. Laat ik echter kort nog de argumenten aangeven die eerder zijn
genoemd. Berechting en bestraffing zijn verschillende termen en de Grondwet
draagt wel de berechting van strafbare feiten op aan de rechterlijke macht,
maar niet elke bestraffing. De argumentatie rond de wetsystematiek is zwaarwegender.
Met artikel 113, lid 3, wordt verondersteld dat bestraffing geen berechting
is. Daarin staat immers dat een straf van vrijheidsontneming uitsluitend door
de rechterlijke macht kan worden opgelegd. Die bepaling is inhouds- en zinloos
als moet worden aangenomen dat alle bestraffing gelijk staat aan berechting
en per definitie onder artikel 113 valt. De geschiedenis van de totstandkoming
van artikel 113 laat zien dat de grondwetgever destijds nadrukkelijk heeft
gekozen voor "berechting van strafbare feiten". In de memorie van
toelichting is gesteld dat een strafproces ook kan uitmonden in vrijspraak
of ontslag van alle rechtsvervolging. Er is dus een koppeling gelegd tussen
de berechting en het strafproces. Verder is in de memorie van toelichting
duidelijk gesteld dat transigeren ertoe leidt dat geen berechting van het
strafbare feit plaatsvindt, wat betekent dat dit niet wordt gezien als een
vorm van rechtspreken. Deze argumenten hebben destijds dus al gespeeld in
de mondelinge behandeling.Het belangrijkste argument is toch dat inmiddels de bestuurlijke boete
is ingevoerd. Met dit wetsvoorstel maken wij die vorm ook mogelijk binnen
het strafrecht. Niemand zal erover twijfelen dat ook de bestuurlijke boete
een sanctie is; het is duidelijk geen maatregel. Als het opleggen van een
sanctie per definitie berechting inhield, zou de bestuurlijke boete in strijd
zijn met artikel 113. Het zou bovendien vreemd zijn om hierbij een onderscheid
te maken tussen bestuursrecht en strafrecht. Het hangen van het bordje strafrecht
aan een zaak kan niet betekenen dat iets opeens wel in strijd is met artikel
113. Op dat vlak wordt in het artikel juist geen onderscheid gemaakt, behoudens
in de toelichting waarin wordt gesproken van "bestraffing" en "berechting".
Het is echter gevaarlijk om op basis van deze begrippen een heel strikt onderscheid
te maken. Instinctief heb ik wel het gevoel dat daarin een verschil gezocht
zou kunnen worden. Het gaat primair om bestraffing als het feit dat er een
overtreding is begaan en de bijbehorende strafmaat in beginsel vaststaan.
Het gaat in wezen niet om berechting maar om de constatering van een overtreding
of een strafbaar feit en het opleggen van een op voorhand volgens een vast
sjabloon vastgestelde straf.Het verschil moet vooral worden gezocht in de terminologie. De (grond)wetgever
erkent dat er buitenrechtelijke afdoening kan zijn en dat rechterlijke afdoening
van geschillen met name aan de orde is waar er sprake is van verschil van
mening over de vraag of er een strafbaar feit is en of er schuld is. Als a
fortiori de aard van de schuld, de persoon en de opzet mede bepalend zijn
voor de strafmaat, gaat het om berechting door de strafrechter, inclusief
het strafproces met hoor, wederhoor en standpunten die kunnen worden ingenomen.
Daarom is in de stukken gesteld dat een berechting mede wordt bepaald door
het proces dat wordt gevoerd. Indien wordt gekozen voor deze vorm, kan er
geen officier van justitie zitten of iemand die niet volgens de wet behoort
tot de rechterlijke macht. Dit punt zal ook aan de orde komen in de discussie
over de lekenrechtspraak. Wordt een leek rechter door hem enkel en alleen
op basis van de Wet op de rechterlijke organisatie te benoemen, zodat hij
voldoet aan artikel 113? Berechting is iets wat door de rechter wordt gedaan.
Dat lijkt een tautologie, maar daar gaat het wel om.De heer Witteveen (PvdA):Ik wil evenmin als de minister terechtkomen in een semantische verwarring,
maar ik hoor de minister zeggen dat er geen sprake is van berechting. Het
gaat om de constatering van een strafbaar feit, waarbij er geen sprake is
van het ingewikkeld verzamelen van bewijsmiddelen, gevolgd door het opleggen
van een sjabloonachtige, vastgestelde straf. Hoe zit het dan bij het opleggen
van taakstraffen, waarbij er geen sjabloon is, maar allerlei modaliteiten
mogelijk zijn? Ook bij het ontzeggen van de rijbevoegdheid zijn allerlei keuzes
mogelijk. Ik verwijs hierbij naar de opmerkingen van mevrouw Broekers.Minister Donner:Ik gaf retorisch aan dat ik instinctief het onderscheid zie zoals ik het
aangaf. Ook de wetgever zoekt het onderscheid niet daarin; het is vooral een
gradueel onderscheid met betrekking tot de eenvoudige vaststelling van de
schuld. In dat kader zouden ook taakstraffen buitengerechtelijk kunnen worden
afgedaan, juist wegens de vooronderstellingen. Absolute voorwaarde daarbij
is wel dat de zaak aan de rechter wordt voorgelegd zodra de constatering wordt
aangevochten. Daarin zit de essentie van het verzet, want dan is er strijd
over de schuldvaststelling en over de feitenvaststelling. Inderdaad moeten
wij uit artikel 113 concluderen dat er in dat geval sprake is van een berechting.
Bij de bestuurlijke boete is dat overigens nog steeds niet het geval. Als
men die boete bestrijdt, moet er eerst sprake zijn van vaststelling door het
bestuur. Pas dan komt men in de sfeer van de rechtsbescherming. In dat opzicht
is er een verschil tussen het bestuursrecht en het strafrecht. Het strafrecht
biedt meer waarborgen tegenover het bestuur dat een sanctie oplegt dan het
bestuursrecht tegenover het bestuur dat een bestuurlijke boete oplegt. Daarom zou het vreemd zijn als de wetgever zou kunnen constateren
dat de bestuurlijke boete geen probleem oplevert in verband met artikel 113,
maar dat er bij eenzelfde sanctie in het kader van het strafrecht plotseling
een probleem ontstaat met artikel 113. Terecht is ook hier de vraag gesteld
of er dan geen sprake is van bordjes verhangen, waarbij strafbare feiten plotseling
niet meer zo worden genoemd en worden overgeheveld. Dat is gebeurd bij de
Mulderfeiten.De heer Witteveen (PvdA):Ik kan heel ver meegaan met de redenering van de minister, maar ik kom
toch weer in verwarring nu hij zegt dat de strafrechtelijke afdoening meer
waarborgen biedt dan de bestuursrechtelijke afdoening. Ik heb het advies van
mevrouw Jurgens gelezen, waarin staat dat op een aantal punten de bestuursrechtelijke
waarborgen juist groter zijn, zoals de motiveringseisen die verbonden zijn
aan een vaststelling door het bestuur. In de praktijk is daaromtrent een heel
stelsel van normen ontwikkeld.Minister Donner:Ik wilde specifiek op het punt van de rechterlijke inmenging aangeven
dat men naar de rechter kan als men in verzet komt.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Is overwogen om in de tekst van artikel 257a op te nemen dat de bevoegdheid
tot het afgeven van een strafbeschikking alleen kan worden toegepast als de
schuld eenvoudig is vast te stellen en aan de hand van een catalogus de sanctie
kan worden bepaald? Wordt dat geregeld in de algemene maatregel van bestuur
als bedoeld in de volgende artikelen, te weten 257b en 257ba? Daarin gaat
niet over het Openbaar Ministerie, maar over opsporingsambtenaren en andere
lichamen met een publieke taak belast.Minister Donner:Dat is wel de teneur van de criteria en van de indicatoren die ik in de
notitie van 2005 heb genoemd. Het is dus inderdaad de intentie om de zaak
op deze wijze uit te werken in de algemene maatregel van bestuur bij de aanwijzing
van de delicten die onder het één of onder het ander vallen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Geldt dit ook voor het OM? De teneur is volgens u om de bevoegdheid te
beperken tot de zaken waarin de schuldvaststelling eenvoudig kan plaatsvinden
en eenvoudige "sjabloonachtige" straftoemeting mogelijk is. Ik zie
deze beperking echter niet in het wetsvoorstel staan.Minister Donner:Dat klopt, maar ik heb ook aangegeven dat ik bij de termen berechting
en bestraffing instinctief deze associatie heb. In antwoord op een vraag van
de heer Witteveen heb ik gezegd dat de wetgever in de praktijk veel meer uitgaat
van een gradueel verschil. De desbetreffende elementen spelen mee, en daarom
heb ik deze in de notitie bewust genoemd als indicatoren. Ik denk niet dat
dergelijke criteria zich lenen voor een scherpe normering in de wetgeving,
omdat er dan eindeloos discussie zou blijven over de vraag of iets wel of
niet kan worden aangewezen. Kijkend naar de wijze waarop wij met artikel 113
omgaan en waarop de wetgever dat heeft gedaan, valt er mijns inziens niet één
op één te stellen dat er sprake is van berechting, zodra er
sprake is van bestraffing. Dat vloeit ook niet voort uit de tekst van het
artikel zelf. Een straf vooronderstelt de constatering dat er sprake is van
een overtreding en dat daar straf voor past.Ik ben het ermee eens dat bestraffing dat element van oordeel inhoudt.
Als de Grondwetgever had willen zeggen dat iedere bestraffing altijd uitsluitend
door de rechter kan worden opgelegd, dan was het derde lid nooit opgenomen.
Dan zou ook veel duidelijker over bestraffing gesproken zijn en niet van berechting.
Dat kan ik aan de hand van de geschiedenis aantonen. Kortom, wij moeten op
andere wijze constateren dat zaken waarin er discussie is, waarin er geschil
is, door de rechter moeten worden beslecht. Dat laat echter onverlet dat er
buitengerechtelijke vormen van afdoening kunnen zijn daar waar nu juist die
elementen niet in het geding zijn. Dat is ook vastgelegd in de voorliggende
regeling. Zodra er verzet is, ligt het bij de rechter.Dat zeg ik ook in antwoord op de vragen van mevrouw Broekers. Het is niet
zo dat de wet eist dat het verzet gemotiveerd wordt. De motieven moeten later
uiteraard aangegeven worden, maar dat is geen formele eis. Ik heb uitgelegd
waarom er volgens mij geen strijd is met artikel 113. Daarmee wilde ik het
punt van dat artikel afronden.Dan kom ik bij het punt van de heer Kox. Naar mijn gevoel gebruikte hij
twee keer hetzelfde argument. Hij zei dat het niet kan, omdat het berechting
is en als het geen berechting is, dan wil hij het niet omdat het dan toch
berechting is. Het zit dus vast op de term berechting. Ik constateer dat wij
dit als wetgever al vele malen gedaan hebben. Dit wetsontwerp is juist bedoeld
om de zaak terug te buigen. Anders houd ik het scherpe onderscheid en dat
kan niet. Dat onderscheid vindt zijn basis niet in artikel 113. Er is al aangegeven
dat het ook kan gaan om een politieke keuze, maar dan zou die keuze terug
moeten slaan op alle vormen – ook van bestuurlijke boetes – waar
zonder de rechter een sanctie opgelegd kan worden.De heer Kox (SP):Vandaar mijn voorstel dat wij ook iets anders hadden kunnen doen, namelijk
deze wet nu niet behandelen, het geheel in kaart brengen en dan op basis daarvan
pas besluiten. Dan hadden wij kunnen kiezen welke kant wij opgingen. U hebt
natuurlijk gelijk: wij zijn "going concern" bezig en kunnen het
niet allemaal opnieuw schrijven, maar wij hadden daar breder over kunnen praten
en dan een richting kunnen kiezen.Minister Donner:De vraag is of je het wetsvoorstel nu moet behandelen of op een ander
moment. Ik constateer dat wij in de bestuurswetgeving al talloos vele malen
bestuurlijke boetes hebben opgelegd zonder dat er een bezwaar was uit oogpunt
van artikel 113. Het is de bedoeling van het kabinet om die ontwikkeling terug
te buigen. Dat blijkt ook uit de toelichting die ik hier gegeven heb.De heer Kox (SP):Dat die opmerking nog nooit gemaakt is, zou erop kunnen duiden dat het
parlement steeds wijzer en verstandiger wordt en nu de strijdigheid wel ziet.
Volgens mij kun je je daar toch nog op blijven beroepen.Ten tweede zien wij dat het een rommeltje is geworden rondom de vraag
wat nu wel bestuursrechtelijk dan wel strafrechtelijk is. Dat zou ertoe kunnen
leiden dat je zegt: laten wij over het hele palet praten en daarover besluiten.
Ik ben niet overtuigd dat wij daardoor tempo zouden verliezen
of erg in de problemen zouden komen, temeer daar de minister heeft gezegd
dat het niet in eerste instantie gaat om doelmatigheid, maar om het principiële
van deze richting.Minister Donner:De opportuniteit van behandeling nu is één vraag. Ik noem
u een tweede. U noemde een aantal principiële argumenten en het punt
van de berechting. Wat het laatste betreft, probeer ik u aan te geven dat
wij er niet anders in zitten dan in het kader van de bestuurlijke boeten,
waarin dat ook al een punt zou moeten zijn geweest. Bij mijn weten heeft de
Kamer dat eerder aan de orde gesteld bij de introductie van de Mulderfeiten,
maar daarna niet meer ten principale. In die zin meen ik dat ook dit wetsvoorstel
in die lijn ligt.Ik kom bij de vragen over de mandatering. Ik constateer dat ook op dit
moment bij de parketten het leeuwendeel van de officierstransacties in standaardzaken
in mandaat wordt aangeboden door bij het parket werkzame functionarissen,
die gebruik maken van vastgestelde en gepubliceerde richtlijnen voor strafvordering.
Naar mijn mening kan die werkwijze ook onder de OM-afdoening worden voortgezet.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik heb niet gesproken over mandatering van boetebedragen, maar alleen
over de problemen die mijn fractie heeft met mandatering van taakstraffen
en ontzegging van de rijbevoegdheid.Minister Donner:Daarvan ben ik mij bewust, maar ik wilde mijn verhaal beginnen bij Adam
om bij Eva uit te komen. Ik zal achterwege laten dat artikel 126 van de Wet
RO dit mogelijk maakt en dat het mandaat daar slechts is uitgesloten indien
de regeling waarop de bevoegdheid steunt of de aard van de bevoegdheid zich
daartegen verzet. Ik zeg de Kamer toe dat bij de implementatie van het wetsvoorstel
nader zal worden bezien in hoeverre de strafbeschikkingsbevoegdheid van de
officier van justitie, zeker in de middelzware categorie van zaken, al dan
niet kan worden gemandateerd aan bij het parket werkzame ambtenaren. Daarbij
kan het ook gaan om boetes. Bij het voornemen in het kader van de uitwerking
tot nu toe ligt de grens bij 120 uur taakstraf, waarboven in ieder geval niet
kan worden gemandateerd. Ik noteer de wens van mevrouw Broekers-Knol dat dit überhaupt
niet zou mogen bij een taakstraf. De taakstraffen worden ook volgens richtlijnen
bij bepaalde strafbare feiten opgelegd volgens een vooropgezet schema. Daarom
valt moeilijk in te zien waarom dit niet zou kunnen.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Bij de taakstraf moet toch degene aan wie die taakstraf zal worden opgelegd,
worden gehoord? Het lijkt mij daarom vreemd om te zeggen dat dit allemaal
vaststaat. Waarom wordt dan eigenlijk nog iemand gehoord?Minister Donner:Dat horen zit vast op de kwaliteit van de persoon die het doet. Ik heb
functionarissen die het gros van dit soort zaken behandelen en die ook standaardgevallen
bekijken. De officier zal doorgaans minder tijd voor het horen hebben dan
de gerechtsfunctionaris, die dit als onderdeel van het beleid uitvoert. Derhalve
zeg ik u gaarne toe – zoals ik al eerder heb gedaan – dat ik zal
bezien op welke wijze in het besluit meer algemeen kan worden voorzien in
een transparant mandateringssysteem, waarbij duidelijk is wat wel en niet
kan en bij welke grenzen. Daarbij zal ik ook de rechtspraak van de Hoge Raad
betrekken, waarin de mandateringsbevoegdheid binnen de parketten ook al is
onderworpen aan criteria.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):In tweede termijn zal ik hierop nog terugkomen. Met dit wetsvoorstel komen
wij van de rechter bij de officier van justitie met zijn OM-afdoening en vervolgens
weer bij de parketsecretaris. Dan moeten wij ons toch afvragen of wij goed
bezig zijn.De heer Witteveen (PvdA):In mijn betoog heb ik gesproken over de wenselijkheid om de magistratelijke
functie te versterken. Ik kan mij die functie bij een officier van justitie
heel goed voorstellen. Een van de onderdelen daarvan is juist dat men in staat
is om het horen van een verdachte goed uit te voeren. Welke garanties zijn
er dat de parketsecretarissen ook als magistraat zullen opereren? Hebben zij
de opleiding, de training en de professionaliteit om voldoende met de omstandigheden
van het geval rekening te houden?Minister Donner:U moet het niet zo zien dat parketsecretarissen administratief personeel
zijn van de parketten die het erbij doen. Zij hebben mogelijk geen rechtenopleiding
gehad in de brede zin. Zij hebben wel degelijk op de specifieke terreinen
waarop zij werkzaam zijn, die training wel gehad. Dat is de reden dat wij
tot voor kort werkten met verkeersschouten. Dat bood veel betere waarborgen
voor een adequate beoordeling van de gevallen van de verkeersovertredingen,
omdat die mensen specifiek in die tak van dienst hun ervaring en hun beeldvorming
hadden opgedaan. Dus om te zeggen dat een officier magistratelijkheid waarborgt...
De magistratelijkheid van het Openbaar Ministerie heeft ook betrekking op
de praktijk van de parketsecretarissen. Die houdt in het niet eenzijdig als
partij bezig zijn met de vervolging en het opleggen van sancties, maar de
beide zijden zien en zien dat men een verlengstuk is van de magistratelijke
functie van de rechterlijke macht. Bij de Mulderfeiten zien wij al precies
hetzelfde. Ik geef mevrouw Broekers overigens toe dat de taakstraffen nu niet
bij de Mulderfeiten horen. Het zit minder in het element van de sanctie die
wordt opgelegd, omdat juist op voorhand volgens richtlijnen aangegeven is
dat bij bepaalde mechanismen en bepaalde overtredingen die sancties worden
opgelegd. Ik zeg u gaarne toe op welke wijze dit inzichtelijk kan worden gemaakt.
Ik zal aangeven op welke wijze de jurisprudentie van de Hoge Raad erbij betrokken
wordt.Een tweede element was aan de orde in de vraag van de heer Witteveen naar
de interne waarborgen voor correctie en toezicht op de wijze waarop deze taak
wordt uitgeoefend binnen de parketten. In de eerste plaats is er automatisch
het toezicht door de rechter, omdat men op het moment dat men het niet eens
is met de straf, onmiddellijk in verzet kan gaan bij de rechter en daar de
beoordeling krijgt en geleidelijk aan de criteria ontstaan op welke wijze
dat vormgegeven kan worden. In de tweede plaats heb ik al toegezegd dat ik
na overleg met het Openbaar Ministerie zal komen tot een algemene maatregel
van bestuur, waarin op basis van artikel 126 Wet op de rechterlijke organisatie
een duidelijke mandateringsregeling is opgenomen voor de interne werkverdeling
binnen het OM. Daarbij gaat het inderdaad om de parketsecretarissen
en de wijze waarop die onder leiding en supervisie van de officier van justitie
functioneren. Die algemene maatregel van bestuur zal bij de Kamers worden
bekendgemaakt voordat hij wordt vastgesteld. Hij maakt in wezen onderdeel
uit van een veel omvangrijker implementatietraject dat in een project met
het Openbaar Ministerie en het CJIB wordt voorbereid. Ten slotte wijs ik op
dit terrein op de klachtenregeling op basis van de Algemene wet bestuursrecht.
Die voldoet ook aan de eisen die voor de gedragscode voor het Openbaar Ministerie
zijn gesteld en gepubliceerd. Iedereen die klachten heeft over de gedragingen
dan wel bejegeningen van een lid van het Openbaar Ministerie, of het nu een
officier of een ander is, kan daarover klachten indienen. Ik denk dat de verschillende
waarborgen daarin zitten en dat zij minder gezocht moeten worden in de straf
die wordt opgelegd.Ik kom vervolgens bij de vraag van de heren Witteveen en Holdijk en van
mevrouw De Wolff wat de werkelijke capaciteitswinst van het wetsvoorstel is.
De berekeningen berusten op een berekening die samen met het Openbaar Ministerie
is gemaakt. Het OM ziet dit als een belangrijke winst, mede vanuit de filosofie
dat een betere regie op de totale handhaving gewenst is. Het wetsvoorstel
is doorgerekend met behulp van het simulatiemodel voor de strafrechtketen.
Er is gezegd dat er ook andere modellen zijn. Als je iets wilt berekenen,
moet je een model hebben; anders kun je er niks zinnigs over zeggen. Uiteraard
kun je ieder model weer bijstellen en verbeteren. Het simulatiemodel van de
strafrechtketen is evenwel een product van het iedere keer bijstellen aan
de hand van de ervaringen, wanneer een model de ene uitkomst voorspelde en
de werkelijkheid een andere uitkomst te zien gaf. In die zin is hiermee geleidelijk
aan geprobeerd de werkelijkheid zo modelmatig mogelijk weer te geven.Ik ben het met u eens dat dit alleen maar een voorspelling is van wat
het oplevert. Wat het oplevert, zal moeten blijken uit de praktijk. Ik constateer
dat dit mede is bedoeld om te komen tot een reductie van het aantal bestuurlijke
boeten en dat het meer principiële argument daarbij een rol speelt, zij
het dat ik niet ontken dat in de stukken en in de Tweede Kamer is gewezen
op de capaciteitsaspecten van de zaak.De heer Witteveen beval nog aan om ook te kijken naar andere deskundigheden
en expertise. Ik zal gaarne van die aanbeveling gebruikmaken. Dat geldt specifiek
voor de evaluatie van dit wetsvoorstel en ook voor andere wetsvoorstellen.
Ik zal dit punt onder de aandacht brengen van het WODC.Wat kun je nog meer zeggen over de werklast en de verwachting daarvan?
Alles wat ik zeg, kan worden aangevochten met "het moet eerst blijken".
In de stukken is aangegeven welke verschillende elementen daaraan ten grondslag
liggen. Het Openbaar Ministerie verwacht substantiële capaciteitseffecten,
in ieder geval ter ontlasting van de rechter. Het is ook de bedoeling, zoals
nu al blijkt wanneer gebruik wordt gemaakt van de PV-vergoeding, dat een groot
aantal gemeenten bij de handhaving substantieel gebruikmaakt van figuren die
al mogelijk zijn in de bestuurlijke handhaving. Wat het bredere effect zal
zijn in de handhaving, zal ook afhangen van de wijze waarop de inkomsten ten
goede kunnen komen van die bestuursorganen die belast zijn met de handhaving.
U moet niet vergeten dat het mij niet primair gaat om de capaciteit van de
rechter. Het gaat mij primair om de constatering dat er met de ontwikkeling
van de regelgeving steeds meer behoefte is aan handhaving, dat wij dat nu
zoeken in de bestuurlijke handhaving en dat dit is bedoeld om dat samen te
brengen onder de regie van het Openbaar Ministerie. Als dergelijke mechanismen
werken, zal deze wet per definitie meer werk opleveren voor het Openbaar Ministerie.Een specifieke vraag is in hoeverre het aanvaardbaar is dat er bij het
verzet een hogere strafeis komt dan de straf die bij de oorspronkelijke strafbeschikking
die door het Openbaar Ministerie is opgelegd. Ik ben mij ervan bewust dat
er geen sprake meer is van een transactie. Het eerste argument, zoals ook
in de stukken is aangegeven, is dat die systematiek op zichzelf niet in strijd
is met het EVRM en met de jurisprudentie van het EVRM. De toegang tot de rechter
is geen absoluut gegeven, maar is wel degelijk ook een relatief gegeven. Om
die reden is het ook niet zo dat iedereen altijd gratis moet kunnen procederen
of dat er geen griffierechten kunnen zijn. Een alternatief voor het voorgestelde
systeem waarin een hogere sanctie bij de rechter kan worden opgelegd, is de
invoering van griffierecht. Dat zou materieel precies hetzelfde effect hebben
gehad, omdat men dan per definitie griffierecht moet betalen, behoudens de
mogelijke vergoeding door de rechter. Uit een oogpunt van hanteerbaarheid
is het voorgestelde systeem het betere, omdat daarmee niet het aparte probleem
van de griffierechten ontstaat. Het schept een aanleiding om niet zonder meer
automatisch in verzet te gaan vanuit het oogpunt "nee heb je en ja kun
je krijgen". De inning is in het voorgestelde systeem ook veel eenvoudiger.De strafrechter mag aan de opstelling van de verdachte consequenties verbinden,
ook in rechte, ook voor de op te leggen straf. Een verdachte die verzet aantekent,
maar niets van zich laat horen en ter terechtzitting verstek laat gaan, dan
wel verschijnt maar geen verweer van betekenis heeft, kan met het oog op de
speciale preventie in beginsel een wat hogere straf krijgen dan de verdachte
die ter terechtzitting verschijnt.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):De minister heeft meerdere keren niet ten onrechte de strafbeschikking
in verband gebracht met de bestuurlijke boete. Bij de bestuurlijke boete geldt
de procedure van de Algemene wet bestuursrecht. Als je er bezwaar tegen hebt,
ga je de bezwaarprocedure in, enzovoorts. Stel dat je bezwaar maakt tegen
de bestuurlijke boete. Loop je dan het risico een hogere boete opgelegd te
krijgen?Minister Donner:Bij de bestuurlijke boete niet, maar dan heb je het griffierecht. Dat
is automatisch het geval, tenzij je gelijk hebt.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):De minister is voorstander van harmonisatie in dit veld. Is het dan niet
handig om ook op dit punt harmonisatie aan te brengen?Minister Donner:Dat zou harmoniseren om het harmoniseren zijn, omdat het uit een oogpunt
van praktische beheersbaarheid, zowel voor de betrokkene als voor de gerechten
die betrokken zijn, veel eenvoudiger is om het een onderdeel te laten zijn
van dezelfde last. Anders krijg je twee vorderingen in plaats van één:
enerzijds de sanctie die geïnd wordt door het CJIB, anderzijds
het griffierecht, te innen door het gerecht. Dat laatste moet eerst worden
betaald en vervolgens moet men het zien terug te krijgen. Ook voor de verdachte
is het dus veel eenvoudiger om op een gegeven moment ontslagen te zijn van
de boete en daarmee van de verhoging, dan om nog weer apart zijn griffiegeld
te moeten terughalen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Is het de bedoeling van de minister dat het OM per definitie rekwireert
dat een hogere straf wordt opgelegd dan in de strafbeschikking staat? Dat
was mijn praktische vraag. Een meer theoretische vraag is die naar de grondslag
van de oplegging van straf als het niet de bestraffing van het verweten feit
is, maar van het feit dat de verdachte de euvele moed heeft om naar de rechter
te stappen.Minister Donner:Beauty is in the eye of the beholder. Het is geen kwestie van bestraffing
voor het feit dat men in verzet is. Nee, het verzet kan consequenties hebben,
maar de grondslag, ook voor de verhoogde boete, blijft de overtreding van
het feit. Je kunt hooguit zeggen dat het op gespannen voet met de gelijkheid
staat. Als de ene instantie het doet is het lager dan wanneer de andere het
doet. Dat is mogelijk, maar het is geen bestraffing voor het feit dat men
in verzet komt. Het is een element van berechting. Op het moment dat de rechter
het gaat doen, is het niet meer een kwestie van het opleggen van een strafmaat
volgens bepaalde tabellen. Door het OM zal in beginsel een hogere straf worden
gevraagd dan wat is voorgesteld in de strafbeschikking. Maar de rechter heeft
zijn eigen normen. Er is aandacht besteed aan het feit dat geen motivering
nodig is wanneer men ergens tegenin gaat. Dat vloeit niet voort uit het wetsvoorstel.De wet eist niet dat de verdachte er in de strafbeschikking op wordt geattendeerd
dat ter zitting een wat hogere straf kan worden gevorderd en opgelegd. Op
dit moment bevat het transactievoorstel een dergelijke attendering wel, en
het voornemen is dat bij de strafbeschikking te continueren, zodat dit in
de strafbeschikking wordt aangebracht, waarmee men op de hoogte is van eventuele
processuele risico's.De heer Wagemakers suggereerde om, wanneer de verdachte ter zitting verschijnt,
systematisch af te zien van een verhoging. Het kan heel wel zijn dat men verschijnt,
maar verder geen enkel wezenlijk verweer voert. Dit punt zal ik opnemen met
het College van procureurs-generaal.De heer Witteveen vroeg of de drempel niet moet worden gezocht in het
griffierecht. Ik heb aangegeven waarom dit uit administratieve overwegingen
een aanzienlijke vereenvoudiging is. Een van de amendementen in de Tweede
Kamer over de twee wetsvoorstellen die daar lagen, hield nu juist in om dit
systeem daar in te voeren, in plaats van het griffierecht. Ik vraag mij of
af dat mogelijk en wenselijk is binnen het bestuurlijk kader. Waar het binnen
het strafrechtelijk kader past, moeten wij het zeker zo laten.De heer Engels vroeg om een nadere uiteenzetting van de verhouding tussen
artikel 107, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht enerzijds, en de bestuursrechter
anderzijds, tegen de achtergrond van de uitwerking in dit wetsvoorstel. Het
is juist dat het codificatieargument in verband met de regeling van het administratief
beroep na een bestuurlijke boete, en de verhouding tussen OM en de strafrechter
in dit verband nader uitgewerkt hadden kunnen worden. De belangrijkste reden
om dat niet te doen, is dat de uitgangspositie van de huidige transactieregeling
is dat deze is vervat in het Wetboek van Strafrecht, zonder dat daarin duidelijkheid
bestaat over de rechten van de verdachte, de rechtsgevolgen van het niet ingaan
op het transactievoorstel en andere processuele gevolgen van het doen van
een voorstel. De duidelijkheid die daarover thans is ontstaan, berust in wezen
op de regelgeving zoals die in de praktijk is ontwikkeld in het kader van
het transactiebesluit, en het beleid dat op basis daarvan is ontwikkeld door
het OM.Over de uiteindelijke status van het transactievoorstel en de verhouding
daarvan tot de gewone strafrechtelijke procedure ligt met betrekking tot de
transactie op dit moment niets vast. In het wetsvoorstel wordt een duidelijke
systematische basis geschapen voor de strafbeschikking als een eigen modaliteit
van het Openbaar Ministerie voor de afdoening van strafzaken. Het opleggen
van een strafbeschikking wordt geregeld als een daad van vervolging. Als de
verdachte daartegen niet tijdig opponeert, wordt de strafbeschikking onherroepelijk
en voor tenuitvoerlegging vatbaar. Doet hij dit wel tijdig in de vorm van
verzet, dan volgt een inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Het is mijns
inziens ook van belang dat de kwestie van de vaststelling van de schuld na
het voldoen aan de strafbeschikking, anders dan na het voldoen van het transactievoorstel,
niet meer in de lucht blijft hangen.De verwijzing naar artikel 107 van de Grondwet, het codificatieartikel,
had wellicht in de stukken wat nader geadstrueerd kunnen worden. Deze verwijzing
had echter voornamelijk tot doel de belangrijke systematische verbetering
te benadrukken die dit wetsvoorstel brengt door het opnemen van een uitvoerige
regeling in het kader van het Wetboek van Strafvordering. Deze verbetering
brengt mijns inziens met zich mee dat dit wetboek weer een toereikend kader
gaat vormen voor de normering van punitieve sancties. De conclusie dat de
voorgestelde buitengerechtelijke afdoening door het OM met een volledige rechterlijke
toetsing na verzet, vergelijkbaar is met de bestuurlijke boete waartegen de
burger administratief beroep bij de bestuursrechter kan aantekenen, is mijns
inziens dan ook nog steeds juist.Op een vraag van mevrouw Broekers-Knol kan ik antwoorden dat de rechter
niet alleen nog maar wordt ingeschakeld bij vrijheidsstraffen. De rechter
zal in de eerste plaats beslissen over het opleggen van straf als er verzet
wordt gedaan; dat kan dan ook een boete zijn. In de tweede plaats zullen langere
straffen en rijontzeggingen via de rechter blijven lopen. In de derde plaats
is ook op verzoek van het OM juist bij de zwaardere, ook financiële sancties
nog steeds de mogelijkheid opgenomen dat het OM beslist, de zaak voor de rechter
te brengen. Niet alles op dit punt wordt dus bij de rechter weggehaald. Bijvoorbeeld
zal daartoe langs de lijnen die ik zojuist heb aangegeven aanleiding zijn,
als het bewijs moeilijker is of als er meer verschil van mening bestaat over
de vragen van feiten en schuld.Mevrouw De Wolff merkte op dat het wetsvoorstel meer een juridische en
principiële verandering behelst dan een feitelijke verschuiving. Ik heb
de Kamer aangegeven dat dit in eerste instantie volgens mij juist is, omdat
het in wezen de huidige transactiepraktijk juridisch van karakter verandert.
Tegelijkertijd is met de mogelijkheid dat de strafbeschikking ook door bestuurs organen kan worden opgelegd, een aanzienlijke verruiming van mogelijkheden
voor de toekomst geschapen.Mevrouw De Wolff vroeg ook nog naar de strafbeschikking in relatie tot
het slachtoffer. Artikel 257a, tweede lid, bepaalt dat in een strafbeschikking
de verplichting tot betaling aan de Staat van een som geld ten behoeve van
het slachtoffer kán worden opgelegd. Het gaat hierbij dus om een schadevergoedingsmaatregel
die in de strafbeschikking kan worden opgenomen. De strafbeschikking doet
geen rechtstreekse verplichting tot betaling aan het slachtoffer ontstaan;
daarom is de vorm gekozen van een som geld ten behoeve van het slachtoffer.
Omdat de verplichting tot het betalen van schadevergoeding onderdeel is van
de strafbeschikking, is de verdachte daarmee bekend. Hetzelfde geldt voor
de consequenties van het niet betalen.Mevrouw De Wolff gaf verder aan dat de oordeelsvorming door de strafrechter
de voorkeur verdient en zij noemde het voordeel van de openbare behandeling.
Ik heb dit beaamd in de zin dat dit inderdaad elementen van berechting kunnen
zijn. Juist in een aantal van dergelijke situaties hoeft er echter geen aanleiding
te zijn om dit steeds via het oordeel van de rechter te laten lopen. Ik verwijs
daarvoor naar de indicatoren van de notitie van november.Verder heeft mevrouw De Wolff gerefereerd aan de onschuldpresumptie. Ik
meen dat het wetsvoorstel daarmee zeer wel verenigbaar is. Het gaat om het
opleggen van een strafbeschikking. Man kan onmiddellijk in verzet gaan. Op
dat moment is er voor de rechter geen vooronderstelling van schuld. Het tegendeel
is juist waar; men is in verzet gekomen tegen de schuldvaststelling.Daarnaast stelde mevrouw De Wolff dat de motiveringsverplichting onder
de maat is. Ik wijs erop dat het in dezen gaat om de lichtste strafzaken.
Als de verdachte het niet eens is met de constatering van de overtreding,
gaat de zaak naar de rechter. In die zin is, net als bij de transactie, de
belangrijkste motivering dat is vastgesteld dat betrokkene iets heeft gedaan.
Als hij het daarmee niet eens is, kan hij in verzet gaan. Als hij niet in
verzet gaat, is er nauwelijks meer motivering nodig dan die constatering en
het feit dat hij de straf krijgt conform de tabellen die hiervoor bestaan.De heer Witteveen (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik wil de minister danken voor zijn antwoorden.
De beantwoording was al weer van een hoge kwaliteit, zodat het compliment
dat wij aan de ambtenaren hebben gemaakt zeker ook aan de minister moet worden
gemaakt. Hij is goed thuis in deze discussie.Toch blijven er enkele kwesties en punten van verschil over. Een van de
dingen waar de minister en ik anders tegenaan kijken, is de kwestie van de
coherentie van de sanctiestelsels. Ik begrijp heel goed dat de minister zich
geconfronteerd ziet met een situatie waarbij in het verleden al allerlei maatregelen
zijn genomen die soms goed en soms minder goed werken. Met eens een aanpassing
in deze wet en eens een aanpassing in die wet streeft hij in elk geval naar
een grotere coherentie. Ik was blij te horen dat de vierde tranche van de
Algemene wet bestuursrecht een kans zal bieden om de discussie over de kwaliteitsverbetering
voort te zetten. De minister zal waarschijnlijk ook begrijpen dat ik daar
van een iets grotere afstand tegenaan kijk en dan zie dat het systeem toch
tamelijk verbrokkeld is. De minister gebruikte daar minder scherpe bewoordingen
voor, maar ik denk dat wij toch ongeveer dezelfde feiten constateren. Ik vind
dat jammer. Gelet op de belangen van de betrokken burgers, het Openbaar Ministerie
en bestuurlijke overheden zoals gemeenten, bestaat in feite recht op een transparant
en eenvoudig systeem zodat je, als je ergens een lichtere vorm van criminaliteit
begaat zoals aanstoot geven in de openbare ruimte, weet dat je overal op dezelfde
manier wordt behandeld en overal dezelfde rechten en verplichtingen hebt.
Dat is in feite waar wij naar moeten streven.Wij moeten elke kans benutten om het recht op dat vlak eenvoudiger te
maken en dus ook dichter bij de leefwereld van de burgers te brengen. Dat
is niet helemaal gelukt, maar ik waardeer wel dat de minister ernaar streeft
om de coherentie te vergroten. Wij hebben nu alleen maar de mogelijkheid om
deze wet te beoordelen. Die wet beoordeelt mijn fractie positief, maar wij
zullen bij andere wetten hierop terugkomen en de vraag blijven stellen of
de coherentie kan worden bevorderd.Ik spreek ook nog de wens uit dat de minister wat sterker de regie aan
zich trekt en niet alles aan het ministerie van Binnenlandse Zaken of andere
departementen die zich met bestuurlijke boetes bezighouden, laat. Dit hoort
een onderdeel te zijn van het wetgevingskwaliteitsbeleid. Als de minister
zich daarbij niet krachtig opstelt, zal er niet veel van komen.Over het tweede punt, artikel 113 van de Grondwet, kan ik zeer kort zijn.
Bij interruptie heb ik enkele vragen gesteld, maar ik ben het eens met de
redenering van de minister.Het derde punt betreft de mandatering aan de parketsecretarissen. De minister
geeft terecht aan dat mandatering plaatsvindt en dat te verwachten is dat
de praktijk niet zo heel erg veel zal veranderen. Toch kijken wij daar enigszins
verschillend tegen aan, wat ook al bleek uit de interrupties. Er kunnen momenten
zijn waarop iemand meer moet kijken naar de belangen van de betrokkene of
een meer magistratelijke rol moet aannemen. Wij zijn er bang voor dat daar
in de werkwijze van de organisatie onvoldoende ruimte voor is, onvoldoende
prikkels toe zijn en onvoldoende controle op is. Ik ben wel blij met het overzicht
van mogelijkheden om een klacht in te dienen enzovoorts. Ook ben ik blij met
de toezegging dat bij de implementatie wordt bekeken hoe dit precies moet
werken en waar bij de mandatering de grenzen moeten worden gelegd. Dat dit
wordt voorgelegd aan de Kamers lijkt mij ook zeer van belang.Ik wil wel nog een suggestie doen. Het is belangrijk dat bij de implementatie
uitdrukkelijk naar voren komt hoe men daar bij het Openbaar Ministerie zelf
tegenaan kijkt, hoe men de deskundigheid van de parketsecretarissen denkt
te kunnen waarborgen of welke mogelijkheden men ziet om aanvullende opleidingen
te verzorgen als deze deskundigheid niet voldoende is opdat ook door hen magistratelijk
kan worden geopereerd. Parketsecretarissen hoeven niet per se meester in de
rechten te zijn. Ik vind dat belangrijk omdat wij op die manier ook iets kunnen
doen aan het verkleinen van de kloof tussen beleid en uitvoering, waarover
in dit huis regelmatig wordt gediscussieerd. Het vierde punt is de capaciteitswinst. Ik ben blij met de opmerking van
de minister dat hij weliswaar overtuigd is van de kwaliteit van datgene wat
binnen de strafrechtketen allemaal ontwikkeld is. Ik ben daar eigenlijk ook
wel van overtuigd. Hij is het met mij eens dat het van belang is om daarbij
bredere expertise te betrekken en om eventueel modellen van heel andere herkomst
los te laten op de moeilijke capaciteitsvragen die wij in het strafrecht hebben.
Ook daar kan ik hopelijk bij gelegenheid op terugkomen.Het laatste punt dat het meest problematisch blijft, is de hogere straf
bij verzet. Ik begrijp de redenering van de minister en ik begrijp dat je
een keuze moet maken. Ik vind het jammer dat wij bij de bestuurlijke boete
en bij het strafrecht niet overal dezelfde keuze kunnen maken. Ik spreek de
hoop uit dat ook die hogere straf bij verzet inzet zal worden van het evaluatieonderzoek.
Dat is belangrijk, onder andere omdat bij het eisen van een hogere straf in
elk geval op papier de mogelijkheid bestaat dat de officier dat doet om de
verdachte af te schrikken en om hem af te houden van het plegen van verzet
en dat daaronder de een of andere vorm van bestuurlijke onzorgvuldigheid schuilgaat.
Dat soort zaken moet opgespoord kunnen worden en niet worden afgeschrikt door
hogere straffen bij verzet. Laat dit inzet zijn van de evaluatie.De heer Wagemakers (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ook ik mag namens mijn fractie de minister danken
voor zijn beantwoording. In eerste aanleg hebben wij aangegeven dat wij menen
dat de weg van dit wetsvoorstel moet worden gegaan, omdat het een stap vooruit
is ten opzichte van het huidige transactiebeleid. Dat bedoel ik in de zin
van doelmatigheid maar eigenlijk ook principieel. Dit wetsvoorstel biedt een
weg die in het bestuursrecht eerder is gegaan en die daar heeft gewerkt en
nog werkt. Een bijkomend voordeel van het aanvaarden van dit stramien is dat
je kunt komen tot een tegengaan van ongewenste verspreiding van bestuurlijke
boetes.Met name bij dat laatste punt wil ik nader stilstaan, omdat mij net als
de heer Witteveen is opgevallen dat de minister zijn bewoordingen nogal omzichtig
koos. Hij heeft op zich niet ontkend dat het wetsvoorstel mede tegen die achtergrond
moet worden gezien, maar voor het overige sprak hij van een geleidelijke omvorming
naar een grotere kanalisatie van handhavingssystemen, waarvoor thans een eerste
stap zou zijn gezet. Wellicht is op den duur een grotere coherentie van sanctiesystemen
realiseerbaar. Dat zette de minister af tegen een situatie waarin iedereen
zich bestuurlijke boetes laat aanmeten omdat bestuursorganen nu eenmaal behoefte
hebben aan sanctiesystemen waarmee zij zelf kunnen optreden. Met dat laatste
beschrijft hij eigenlijk de werkelijkheid om zich heen. Daaruit blijkt dat
de problematiek op dit punt raakt aan de tegenstelling tussen de wenselijkheid
van eenheid van regeringsbeleid en de feitelijkheid van afzonderlijke departementen
en afzonderlijke wetgevingfamilies. Die moeten weer op één spoor
worden gebracht. Dat vergt, zoals de minister al zei, een sanering. Wij verwachten
van hem dat hij daarin stappen zet en leiding geeft en dat hij die zaak aanpakt.Ik weet dat de minister in dat verband heeft opgemerkt dat een interdepartementale
werkgroep doende is met een notitie die eerder bij de stukken is gevoegd en
waarin criteria staan die verder uitgewerkt zouden kunnen worden. Je kunt
echter vaak pas structuur aanbrengen in regels als je daar een hiërarchie
in aanbrengt. Je moet jezelf als het ware vragen: welke regel is nu de hoofdregel,
welke regel is de uitzondering op de hoofdregel, wanneer gaat die uitzondering
op en welke bewijslast is daarvoor nodig? Ik heb er in eerste termijn geen
twijfel over laten bestaan dat naar de mening van mijn fractie de hoofdregel
is dat handhavingsbeleid, ook ten aanzien van boetes, in beginsel plaatsvindt
onder leiding en regie van het OM, zijnde het apparaat waarin de deskundigheid
ten aanzien van handhavingsbeleid en de juiste handhavingscultuur als het
ware is geconcentreerd. Dat is een apparaat met een traditie ter zake van
vele jaren. Daar zit een grote deskundigheid in. Het heeft de juiste afstand
tot degene aan wie de boetes worden opgelegd. Er is in een zekere eenheid
voorzien. Dat is dan ook de hoofdregel. Dat sluit niet uit dat in bepaalde
gevallen tot een uitzondering op de hoofdregel moet worden gekomen. Dat vergt
de genoemde extra bewijslast. Dan moet aangetoond worden waarom het in een
bepaald geval onverstandig is om de hoofdregel te volgen. In dat verband is
het feit relevant dat door amenderingen van het wetsvoorstel in de mogelijkheid
is voorzien dat het OM ook dan nog steeds de regie houdt. Zij betrekt dan
onder haar leiding deskundigheid bij haar handhavingsbeleid.Ik stel vast dat het denken over deze zaak zich tijdens de behandeling
van het wetsvoorstel heeft ontwikkeld. Ik houd de minister in dat verband
voor dat toen de amenderingen voorlagen die de artikelen 257a en 257ab hebben
opgeleverd, er onmiddellijk een brief lag van de minister dat hij geen moeite
had met deze amenderingen maar dat er naast deze toegevoegde artikelen ruimte
was voor bestuurlijke boetes in de toen voorliggende wetsvoorstellen. Ik zet
die brief en die manier van redeneren af tegen een citaat van de minister:
alles wat men hier wil aanpakken kan reeds als de OM-afdoening wordt aanvaard.
Het is duidelijk dat het denken bij de minister zich heeft ontwikkeld. Dat
is goed. Het is geen schande om al denkende tot iets anders te komen. Wij
willen de minister bemoedigen om die weg te gaan en de hoofdregel te volgen
die mijn fractie hem al enige malen heeft voorgehouden.Bij de beantwoording door de minister heeft hij de vraag van mijn fractie
overgeslagen over het eventueel voorzien van een voorhangprocedure bij de
zo-even bedoelde AMvB's. Wij hebben de behandeling van dit wetsvoorstel niet
willen ophouden door te zeggen dat hierin eerst voorzien moet worden. Het
zijn echter zaken van groot belang die in de AMvB's aan de orde zijn. Wij
menen dus dat hierin op termijn moet worden voorzien. De minister kan daar
geen problemen mee hebben.In eerste termijn zijn wij vandaag niet ingegaan op de strijdigheid met
artikel 113 van de Grondwet. Ik meen dat die zaak zeer uitvoerig in de stukken
aan de orde is geweest. Het heeft geen zin om dat te herhalen. Ik stel vast
dat de Raad van State geen strijdigheid heeft gezien ten aanzien van dit artikel
in de Grondwet.Ik verzet mij tegen de suggestie van de heer Holdijk dat wat hier gebeurt
in strijd zou zijn met de scheiding der machten en dat artikel van de Grondwet
zinledig zou maken. Dat oordeel is niet juist. De essentie van de scheiding
der machten is dat in geval van geschillen de beoordeling aan de onafhankelijke
rechter is. Daarin is hier voorzien. Wie geconfronteerd wordt
met een straf en die niet accepteert, kan naar de rechter. Daarin is nog steeds
voorzien in de Grondwet.Bij het punt van de hogere straf bij verzet begrijp ik dat het verleidelijk
is voor de minister om te kiezen voor een systeem dat mensen ontmoedigt om
naar de rechter te stappen. Men kan echter niet staande houden dat daarvoor
een grondslag is. Ik vond het interruptiedebat met mevrouw De Wolff zeer nuttig,
die vroeg wat de minister nu precies degene verwijt die om die reden met een
hogere straf wordt geconfronteerd. Is het feit dat hij naar de rechter gaat
de grondslag? Of is het nog steeds dezelfde strafbare handeling? De minister
gaf dat laatste toe. Dat betekent dat de grondslag er in feite niet is.Ik ben bereid om dat te nuanceren als mensen misbruik maken van de mogelijkheid
om verzet aan te tekenen. Dat moet gesanctioneerd worden, zonodig met een
hogere straf. Het enkele feit dat iemand zich tot een rechter wendt in verband
met strafbaar handelen, kan men niet als zodanig als misbruik zien. Ik zou
het ook niet juist vinden dat het van een sanctie wordt voorzien als mensen
naar de rechter gaan en a prima vista geen overtuigende motivering hebben
ten aanzien van hetgeen voorligt. De minister heeft na vragen van mevrouw
Broekers-Knol bevestigt dat mensen hun bezwaren niet van tevoren hoeven aan
te geven. Die plicht drukt niet op hen. Ik denk dus dat er in alle gevallen
waarin mensen de moeite nemen om verzet aan te tekenen en vervolgens ter zitting
te verschijnen geen sprake is van misbruik, weshalve er naar mijn mening geen
enkele grond is om een hogere straf te vorderen. De minister heeft gezegd
dat hij het zou voorleggen aan de PG's. Zij zullen dat ongetwijfeld op dezelfde
wijze zien.De heer Engels (D66):Mevrouw de voorzitter. Mijn fractie heeft bij de behandeling van dit wetsvoorstel
in hoofdlijnen vijf punten naar voren gebracht. Ik heb vanmorgen al gezegd
dat drie van de vijf punten in de schriftelijke voorbereiding naar ons oordeel
al redelijk goed zijn uitgediscussieerd. Het gaat om de betekenis van artikel
113, de betekenis en de grenzen van artikel 6 EVRM en de discussie over de
te bereiken doelmatigheid van dit wetsvoorstel. Wel heb ik nog naar twee andere
punten gevraagd. Het eerste was het element van de machtenscheiding. Komt
de machtenscheiding niet in gevaar door de andere rolverdeling tussen rechter
en OM? Het tweede punt was de verhouding tussen strafrecht en bestuursrecht.
Het is plezierig te constateren dat de adequate beantwoording van de schriftelijke
voorbereiding in dit debat is voortgezet.De minister heeft in eerste termijn de kwestie van de machtenscheiding
nader toegelicht. Ik begrijp hem zo dat wij door de verwijzing naar het codificatieartikel
en naar de verhouding tussen bestuursrecht en bestuursorgaan kunnen vaststellen
dat er met dit wetsvoorstel een belangrijke systematische verbetering komt
in de verschillende sanctiestelsels. De rechter wordt niet buiten spel gezet.
Daarmee is impliciet aangegeven dat er vanuit het oogpunt van machtenscheiding
voldoende afstand blijft bestaan tussen het OM als bestuursorgaan en de strafrechter.
Dat stelt mijn fractie bij nader inzien redelijk gerust. Ik heb de minister ook gevraagd naar de verhouding tussen strafrecht en
bestuursrecht. Ik heb hem gevraagd iets te zeggen over de toekomst en over
de mogelijkheid om tot verdere harmonisatie te komen. Op zichzelf heb ik niet
veel nieuws gehoord. Hij heeft naar een aantal elementen verwezen, onder andere
naar de notitie als bijlage bij de memorie van antwoord. Hij zei dat de Wet
OM-afdoening als zodanig een rol heeft gespeeld in de nadere harmonisatie
en hij verwees naar de voorgenomen integratie van de wet-Mulder en de voortgang
van de vierde tranche in de Awb. Het is niet veel nieuws, maar het bevestigt
wel dat de ambitie aanwezig is om te komen tot een grotere rechtseenheid en
een grotere coherentie tussen de sanctiestelsels. Dat onderschrijft mijn fractie.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Wij danken de minister voor zijn reactie in eerste termijn.
In het begin van die termijn heeft hij terecht naar voren gebracht dat de
bedding van de bestuursrechtelijke handhaving door dit wetsvoorstel is verbreed.
Daar zijn wij het over eens. In eerste instantie heb ik onze bezwaren verwoord
tegen het opleggen van bestraffende sancties door bestuursorganen. Ik heb
dat gerelateerd aan het welbekende artikel 113 van de Grondwet. Aan het opleggen
van bestraffende sancties door bestuursorganen is uitgebreid aandacht besteed
in het advies van de Raad van State, in het nader rapport, in de memorie van
toelichting, in de nota naar aanleiding van het verslag, in beide memories
in deze Kamer en ook in het antwoord van de minister in eerste termijn.Ik heb er geen moeite mee om toe te geven dat het mij moeite heeft gekost –
en misschien nog wel kost – om dit vraagstuk van de verhouding tussen
de oplegging van bestraffende sancties door bestuursorganen en de Grondwet
te doorgronden. De Grondwet blinkt op dit punt ook niet uit in duidelijkheid,
althans naar mijn mening. Mijn conclusie in eerste termijn was dat dit wetsvoorstel –
al weer op dit punt in kwestie – als buitengrondwettelijk moet worden
beschouwd. Ik herhaal nog eens dat dit niet wil zeggen dat ik het wetsvoorstel
ongrondwettig, dus in strijd met de Grondwet acht.Na lezing van de stukken en kennisname van de reactie van de minister
neig ik er toch sterk naar om de conclusie te handhaven die ik in eerste termijn
heb uitgesproken. Ik probeer voor mijzelf het standpunt van de regering in
een zin samen te vatten. Daaraan verbind ik ten slotte een opmerking van de
heer Kortmann die ik graag wil onderstrepen.Samengevat: door de interpretatie door de gewone wetgever van het begrip
berechting van strafbare feiten dat niet verstaan moet worden als het opleggen
van straffen, maar als kennisneming en beslissing van geschillen, en door
de vervaging van het formele onderscheid tussen strafrechtelijke en bestuursrechtelijke
sancties – waarbij ik aanteken dat de grondwetgever van 1983 daar niet
van is uitgegaan – is er ruimte gecreëerd voor het opleggen van
strafsancties door bestuursorganen, niet zijnde vrijheidsbenemende straffen,
met name strafsancties wegens bestuursrechtelijke feiten die tevens onder
de strafrechtelijke delictsbeschrijving van communemisdrijven vallen, mits
voorzien is in een toereikende mogelijkheid van beroep op de rechter die of de opgelegde sanctie toetst of een zelfstandige beslissing neemt.Dit is globaal genomen het beeld dat bij mij blijft bestaan van de interpretatie
van artikel 113 in relatie tot de oplegging van bestraffende sancties door
bestuursorganen. Ik noemde in dit verband de vervaging van het onderscheid
tussen strafrechtelijke en bestuursrechtelijke sancties. Nu het formele onderscheid
tussen strafsancties en bestuurlijk sancties is vervaagd, zal dit onderscheid –
aldus bijvoorbeeld de heer Kortmann – veeleer moeten berusten op materiële
criteria. Ik citeer op pagina 289 van zijn in eerste termijn genoemde werk: "Gezien
deze onduidelijkheid bestaat er alle reden, ook het opleggen van administratieve
sancties en de mogelijkheden van verweer daartegen met de nodige procedurele
waarborgen te omringen, anders bestaat het risico dat als gevolg van de vervanging
van strafsancties door administratieve sancties de waarborgen gelegen in het
strafproces teloor gaan." De vraag is of die materiële criteria
tot uitdrukking komen in de notitie die de minister vanmiddag ook weer herhaalde
malen heeft genoemd, de notitie met indicatoren. Zijn dit materiële criteria?Tegen de heer Wagemakers wil ik nog zeggen dat het principe van de trias
per saldo ook in dit wetsvoorstel is gegarandeerd door de mogelijkheid van
het beroep op de rechter. Maar over het opleggen van strafrechtelijke sancties
wegens bestuursrechtelijke feiten door bestuursorganen heb ik nog steeds mijn
twijfels.Ter afronding. Onze fracties hebben niet zozeer bezwaar tegen het wetsvoorstel
als geheel, maar hebben wel hun bedenkingen met betrekking tot de interpretatie
van de Grondwet. Dat is in zekere zin een zelfstandig vraagstuk, dat evenwel
in relatie tot dit voorstel staat.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Dank aan de minister voor zijn beantwoording. Schriftelijk
en, vandaag, mondeling hebben we uitvoerig stilgestaan bij de betekenis van
artikel 113 Grondwet in relatie tot de bestuurlijke handhaving van het strafrecht.
Als ik de minister goed heb begrepen, gaf hij een interpretatie van dat artikel
113 die niet de mijne is. In feite zei hij dat de Grondwet zo zou kunnen worden
geïnterpreteerd, dat slechts het opleggen van vrijheidsstraffen door
de rechter behoort te geschieden en dat alle andere vormen van bestraffing
van strafbare feiten ook bestuursrechtelijk zou kunnen geschieden. Ik wil
niet zeggen dat dit wetsvoorstel dat allemaal mogelijk maakt; het wetsvoorstel
beperkt de OM-afdoening tot de lichtere categorieën strafbare feiten.
De minister zegt dat de Grondwet de ruimte biedt voor bestuursrechtelijke
handhaving. De enige beperking zou liggen in het derde lid, dat gaat om de
oplegging van vrijheidsstraffen. Je zou echter kunnen verwachten dat na dit
wetsvoorstel nog veel verdergaande maatregelen zullen worden voorgesteld,
bijvoorbeeld elektronisch huisarrest opgelegd door het openbaar ministerie,
of boetes, allerlei maatregelen of aanwijzingen omtrent gedrag bij ernstigere
strafbare feiten dan die nu onder dit wetsvoorstel vallen. De interpretatie
die nu opeens aan een artikel uit 1983 wordt gegeven, is wel buitengewoon
eng; veel enger dan de grondwetgever van 1983 ooit kan hebben bedoeld. Ik
sluit mij aan bij hetgeen de heer Holdijk hierover naar voren heeft gebracht. Als nu wordt gekozen voor een begrenzing van het type strafbare feiten
op grond waarvan OM-afdoening kan plaatsvinden, meen ik dat die begrenzing
niet moet worden gezocht in een notitie met indicatoren en ook niet in het
instinct van de minister zoals hij dat vanmiddag heeft onthuld. Die begrenzing
hoort in de wet thuis, nergens anders. Dit wetsvoorstel zet de deur veel verder
open dan kennelijk de bedoeling is van de minister. Dat lijkt mij niet goed.Onze wegen scheiden zich dus. Hoewel ik erken dat de Grondwet het tot
op zekere hoogte mogelijk maakt dat, bijvoorbeeld in het economische ordeningsrecht
of het fiscale recht, bestuurlijk handhavend wordt opgetreden, en wel op basis
van feiten die wij niet langer meer strafbare feiten noemen, die niet tot
het commune strafrecht behoren. Onze wegen scheiden zich bij de vraag of artikel
113 de ruimte biedt om te doen wat dit wetsvoorstel beoogt.Een laatste opmerking in instemmende zin aangaande het betoog van de heer
Wagemakers over de verhoging van de strafmaat als een verdachte verzet aantekent
tegen de strafbeschikking. Ik denk dat al hetgeen hij hierover, enigszins
verontwaardigd zelfs, naar voren bracht, recht uit mijn hart zou kunnen komen.
Ik wil mij daar kortheidshalve bij aansluiten.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik bedank de minister voor zijn uitvoerige beantwoording.In eerste termijn heb ik gezegd dat ik niet van plan ben om met de minister
in discussie te gaan over artikel 113 van de Grondwet. Dat betekent echter
niet dat ik de visie van de minister con amore omarm. Ik verschil namelijk
nog steeds met hem op enkele punten van mening.De minister heeft opgemerkt dat er een kwaliteitscontrole mogelijk is
op de mandatering aan de parketsecretarissen, aangezien de verdachte naar
de rechter kan stappen. Verder heeft hij gewezen op de AMvB die hierover opgesteld
zal worden, en de klachtenregeling. Daarmee is het probleem en dan met name
bij de taakstraffen nog niet de wereld uit. Met dit wetsvoorstel beperken
wij de taak van de rechter, doordat wij het Openbaar Ministerie de mogelijkheid
geven van de OM-afdoening. Mijn fractie vindt dat een moeilijk punt, hetgeen
overigens onverlet laat dat wij het wetsvoorstel zullen steunen.Wij creëren dus een mogelijkheid, de OM-afdoening, voor het Openbaar
Ministerie die ingaat tegen de verwachting van de burger dat een ten laste
gelegd strafbaar feit door de rechter wordt beoordeeld. Oorspronkelijk was
de rechter verantwoordelijk voor de afdoening en dat wordt nu het Openbaar
Ministerie. Dat blijken echter niet de officieren van justitie te zijn, maar
de parketsecretarissen. In een interruptie is dan ook terecht gevraagd of
de opleiding van parketsecretarissen wel voldoende is om verdachten te kunnen
horen. De minister merkt hierover geruststellend op dat het allemaal gaat
lukken en dat er prachtige mechanismen zijn, analoog aan het huidige transactiesysteem.
Ik denk echter dat hierbij wel iets meer komt kijken dan de vraag "Mijnheer,
hebt u het nu wel of niet gedaan?" voor het opleggen van een werkstraf
van maximaal 120 uur.In de nadere memorie van antwoord staat dat de parketsecretarissen een
taakstraf kunnen opleggen tot 120 uur. Dat zijn vijftien werkdagen van acht
uur. Formeel is het misschien geen vrijheidsstraf, maar materieel
zeker wel, want iemand moet dan wel vijftien dagen gedwongen werk verrichten
voor een ander. Men kan zich ook op geen enkele wijze aan deze straf onttrekken.
Vindt de minister werkelijk dat er voldoende waarborgen zijn ingebouwd? Moet
de officier van justitie hierbij eigenlijk niet een belangrijker rol spelen.De minister zegt dat de hogere gerequireerde straf niet bedoeld is als
straf, maar als vervanging van het griffierecht. Dat recht zou namelijk gemakkelijker
te innen zijn, volgens de minister. Een hogere straf wordt echter wel opgenomen
in iemands strafregister en dat is dan toch een beetje vreemd. Het bestuursrecht
kent ook geen hogere straf voor mensen die bezwaar maken. Daarvoor ga je namelijk
eerst naar de commissie voor bezwaar en vervolgens eventueel naar de rechter.
Pas daarna kun je veroordeeld worden tot het betalen van griffierecht. Bij
het bestuursrecht wordt dus een andere procedure gevolgd en wordt de straf
niet in het strafregister opgenomen. En daarom vind ik het wat gemakkelijk
van de minister om te zeggen dat voor strafverhoging in plaats van voor griffiegeld
is gekozen omdat de inning dan gemakkelijker loopt. Al met al is het een vreemde
gang van zaken.Wij vinden de evaluatie van de wet verschrikkelijk belangrijk. Overigens
zullen anderen die mening delen, want het gaat toch om de vragen: welke straffen
zijn opgelegd, hoe vaak zijn bepaalde straffen opgelegd, hoe vaak is verzet
aangetekend, wat zijn de uitspraken van de rechter na verzet, worden dan hogere
straffen opgelegd, wordt in de gaten gehouden dat het OM veel meer zelf afdoet
uit efficiencyoverwegingen, hoe gaat het met de parketsecretarissen en wat
is de kwaliteit van hun opleiding? Dat moet allemaal blijken uit die evaluatie.
Hoe gaat het horen van de verdachten door de parketsecretarissen? Moeten er
nog specifieke eisen daarvoor aan de parketsecretarissen worden gesteld? Heeft
deze manier van werken geleid tot een werklastvermindering van de rechterlijke
macht? Zo ja, in welk opzicht? Die punten moeten in de evaluatie aan de orde
komen. Wij moeten allen bereid zijn om na die evaluatie de wet c.q. de uitvoering
van de wet aan te scherpen als blijkt dat sommige zaken minder goed zijn verlopen
dan gedacht.De heer Kox (SP):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording en collega Broekers
voor de vele vragen die zij zojuist nog heeft gesteld. Op dit soort momenten
blijkt dat liberalen en socialisten dicht bij elkaar kunnen staan. Dat is
een plezierige constatering.Bij de behandeling van dit wetsvoorstel zijn voornamelijk twee vragen
aan de orde: mag het, van de Grondwet en het EVRM, en willen wij het? De minister
beantwoordt beide vragen ondubbelzinnig met "ja". Ja, het mag. De
minister legt een relatie tussen het eerste lid van artikel 113 van de Grondwet
en het derde lid. Hij zegt dat het wetsvoorstel daarmee is toegestaan omdat
het derde lid anders elke zin mist. De minister meent verder dat het wetsvoorstel
zich verdraagt met het Europese verdrag. Een heel sterk argument daarvoor
is dat een en ander al praktijk is. Er is gekozen voor de bestuursrechtelijke
sanctie en met het wetsvoorstel wordt daarop voortgebouwd. De minister zegt
ook: ja, ik wil het doen, want op deze manier kan ik komen tot stroomlijning
en meer inhoud van strafrecht en bestuursrecht. Dat is zijn wens vanwege de
ontstane wildgroei.Het verhaal is heel plausibel en wordt ondersteund door de argumentatie.
Desondanks beantwoordt mijn fractie de vragen met nee. In het eerste lid van
artikel 113 staat waar het om gaat: geen straf zonder berechting. Dat verschilt
van: geen straf zonder het recht op berechting. De minister past die laatste
variant toe. Verder wil mijn fractie het ook liever niet. De minister heeft
gelijk als hij zegt dat tegenstanders moeten terugredeneren en bepalen of
zij de bestuursrechtelijke sancties op deze manier willen invullen. Ik weet
inderdaad niet of ik die fundamentele verandering, zoals de minister zijn
wetsvoorstel heeft omschreven, wil. In plaats van steeds minder zaken bij
de rechter brengen, moeten wij misschien zeggen dat de rechter zich er meer
mee moet bemoeien. Recht spreken verschilt van het opleggen van straffen.
Daartussen ligt een wezenlijk verschil. Om die reden zal mijn fractie ondanks
de buitengewoon goede argumenten en het plausibele verhaal van de minister
tegen het wetsvoorstel stemmen.Minister Donner:Voorzitter. Ik kan de vragen het best beantwoorden in de volgorde waarin
zij gesteld zijn. De heer Witteveen is ingegaan op de coherentie van sanctiestelsels.
De heer Wagemakers heeft op iets andere wijze precies hetzelfde gezegd. Beiden
roepen de minister van Justitie op om een en ander te bevorderen. Het is ook
mijn streven, en meer dan dat, om dit samen te brengen. In dit land is het
echter niet alleen van de minister van Justitie afhankelijk of iets gebeurt.
Er zou veel goed gaan, was dat wel zo; daar laat ik het maar even bij.Het gaat er niet alleen om of een kabinet op dit punt een samenhangend
beleid voert. Er is wellicht coherentie en homogeniteit van visie bij een
Kamer in deze samenstelling, maar een kamer met een andere samenstelling met
andere deskundigen zou een geheel andere geluid laten horen. Het gaat dus
ook om coherentie binnen de Kamer en tussen de Kamers. De heer Wagemakers
heeft mij gewezen op de brief die is geschreven in reactie op de amendementen.
Die brief was met name ook nodig om zijn geestverwanten in de Tweede Kamer
te overtuigen, die een diametraal ander standpunt innamen dan hij hier heeft
gedaan. Als het kabinet in een wetsvoorstel regelt dat de consumentenautoriteit
geen bevoegdheid krijgt om een bestuurlijke boete op te leggen, brengen de
Kamers er onmiddellijk bestuurlijke boetes in, zelfs als het gaat om privaatrechtelijke
normen. Tot op zekere hoogte gaat het dus om een verschijnsel dat eigen is
aan een democratie. Een democratie is namelijk geen universiteit die gebonden
kan worden aan strikt logische en consequente benaderingen. Coherentie is
een doel en wordt ook nagestreefd, maar soms is het leven sterker dan de leer,
ook in de Kamers. Dat "soms" is vaak vaker dan wij zouden wensen.Ik kan de oproep van de heer Wagemakers en de heer Witteveen dus slechts
ter harte nemen, en dat doe ik graag. Het probleem in dit wetgevingsproces
zit dus niet alleen bij de departementen maar ook bij de middelpuntvliedende
krachten die een democratie in de beide Kamers oproept; ik neem de vrijheid
om het wat verhullend te formuleren.De heer Wagemakers (CDA):In het debat over de amenderingen trof ik de indiener van die amendementen
toch naast de minister aan. Kennelijk had hij dezelfde ontwikkeling doorgemaakt
als de minister en was hij ervan overtuigd geraakt dat de beide wetsvoorstellen
geen belangrijke functie meer hadden naast de OM-afdoening. Zo heb ik het
tenminste in de Handelingen gelezen.Minister Donner:Ik zal hier niet ingaan op de petite histoire van de interne verhoudingen
binnen sommige fracties in de Tweede Kamer. Zou ik die onthullen, dan kon
deze Kamer een heel ander beeld krijgen. Aan de ene kant is er een heel duidelijke
stroming in de politiek en bij de verschillende bestuursorganen die sterk
pleit voor een instrument als de bestuurlijke boete, zodat zelfstandig kan
worden besloten over het beleid inzake boeteoplegging, zowel over de hoogte
als over de gevallen waarin en de wijze waarop dit plaatsvindt. Aan de andere
kant is er een stroming die streeft naar coherentie binnen het beleid en regievoering.
Zoals altijd in de politiek, wint nu eens de een en dan weer de ander. De
brief waarnaar de heer Wagemakers verwees, heb ik dan ook niet gezien als
een exercitie in prudentie maar meer in politiek, en dan niet in de kwade
zin. Kortom, volgens mij heb ik daarmee ook de vragen van de heer Witteveen
over de regie beantwoord.Dan kom ik nu op de mandatering. Er heeft overleg plaatsgevonden met het
Openbaar Ministerie. De criteria zijn het product van consultatie met de uitvoering,
waarin uitdrukkelijk tot uitdrukking is gekomen dat ontzegging van de rijbevoegdheid
niet zou moeten worden gemandateerd. Hetzelfde geldt voor gedragsvoorschriften
en voor taakstraffen boven de 120 uur. De overwegingen die mevrouw Broekers
naar voren heeft gebracht, zal ik nog eens bespreken met het College van procureurs-generaal.
Het gaat om vrij forse straffen. Op sommige punten trekt men de lijn de ene
kant op en op sommige punten de andere kant. Ik bestrijd overigens het beeld
dat er binnen het Openbaar Ministerie een onderscheid wordt gemaakt in de
zin dat, als het om een officier van justitie gaat, er plotseling een heel
andere kwaliteit aan de orde komt dan als het om een parketsecretaris gaat.
Bij rechters wordt ook niet gevraagd wie precies de vonnissen hebben geschreven.
Hoe zij tot stand komen is vaak een kwestie van wat het meest doelmatig is.
Binnen het OM is het zeker niet zo dat parketsecretarissen met betrekking
tot de taken die zij hebben, mindere kwaliteit leveren.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik stel het zeer op prijs dat de minister bereid is om de mandatering
van de taakstraf nog eens met het College van procureurs-generaal te bespreken.
Zou hij zo vriendelijk willen zijn, de resultaten daarvan aan ons te laten
weten?Minister Donner:Dat zal ik zeker doen; ik loop nu vooruit op de AMvB die bij de Kamer
zal worden bekendgemaakt.De hogere straf in geval van verzet is geen reactie op het feit dat er
verzet wordt aangetekend. In het strafrecht kennen wij nu ook al het systeem
waarbij de rechter gevolg kan verbinden aan het gedrag van de verdachte, mede
naar aanleiding van het onderzoek ter zitting. De strafbeschikking is een
onderdeel van het sanctiebeleid van het Openbaar Ministerie. Het OM kan verzet
ontmoedigen, maar er moet geen sprake zijn van generale preventie om helemaal
te voorkomen dat mensen in verzet komen. Dat moet worden geëvalueerd.
Als men naar de rechter gaat, is het echter de rechter die de straf oplegt
en niet meer het Openbaar Ministerie. De grondslag voor het vorderen van de
verhoging is de bevoegdheid van het Openbaar Ministerie om een straf te vorderen
indien de zaak aan de rechter wordt voorgelegd. De sanctie die wordt opgelegd
berust echter op de rechtsgrondslag waarop een rechter oordeelt als een geschil
aan hem wordt voorgelegd.De heer Wagemakers (CDA):De minister is toch verantwoordelijk voor het vervolgingsbeleid? Ik vraag
u niet een toezegging te doen over datgene wat de rechter zou moeten doen,
maar gewoon wat de officier van justitie gaat vorderen. Daarover kunt u een
richtlijn geven, waarin staat dat, als mensen ter zitting verschijnen, er
geen enkele aanleiding is om hen dan te confronteren met een hogere eis dan
eerder in de strafbeschikking is neergelegd.Minister Donner:Ik heb u al in eerste termijn aangegeven dat ik dat punt met het College
van procureurs-generaal zal opnemen. Wij moeten ook niet blanco zeggen: als
u verschijnt, vervalt vervolgens de verhoging.De heer Wagemakers (CDA):Dan stel ik u ten slotte daarover een vraag. Bent u bereid, deze Kamer
te informeren over wat de procureurs-generaal op die vraag aan u zullen meedelen?Minister Donner:Binnen de grenzen van de vertrouwelijkheid van het overleg met de procureurs-generaal
zal ik dat doen.De heer Wagemakers (CDA):Is dat ja of nee?Minister Donner:Dat is ja, gekwalificeerd.Ik ben het eens met uw zorg en die van de heer Witteveen en zal de Kamer
inlichten op dat punt. Ik hoop de zorg weg te kunnen nemen dat de verhoging
zou kunnen werken als een algemene ontmoediging om in verzet te komen. Ik
zie dat gevaar en zal dat punt meenemen. Dat is de zorg die ik hier algemeen
proef en ik zal proberen om haar weg te nemen door duidelijk te maken wat
het beleid in dezen zal zijn. Daarmee heb ik ook de vragen van de heer Wagemakers
beantwoord.De heer Engels is ingegaan op de behoefte aan verdere harmonisatie. Ik
ben dat met hem eens. Ik heb al aangegeven dat het in het verlengde van deze
stap mijn bedoeling is om, in ieder geval voor zover het nu al onderdeel van
het strafrecht is, te bezien of ik Mulderdelicten binnen dezelfde systematiek
kan brengen. Ik hoop dat wij in de tussentijd ervaring opdoen met de vierde
tranche van het harmoniseren en met het onderbrengen van een aantal bestuurlijke
optredens in de AMvB die mogelijk wordt door deze wet.De laatste vraag was in hoeverre er behoefte is aan verdere normering
van het bestuurlijke strafprocesrecht als het gaat om deze sancties. Dat is
een onderwerp dat ook aan de orde kan komen bij de behandeling van de vierde
tranche van de Awb. Ik geef u wel aan dat dit nu juist een van mijn zorgen
is en een reden waarom ik dit wetsontwerp van groot belang acht. Anders voorzie
ik dat het bestuurlijke strafrecht en het eigenlijke strafrecht in
de loop van de tijd steeds verder uit elkaar groeien. Dat acht ik een ongewenste
situatie, mede omdat daar uiteindelijk verschillende rechters over gaan oordelen.
Ik zeg de Kamer dan ook toe dat het mijn intentie is om te komen tot verdere
harmonisatie, zij het bij een zeker onderscheid tussen wat het een is of het
ander. Of wij moeten alles laten samenvloeien op dit terrein.Rest ons een punt dat ook nog aan de orde zal komen bij de behandeling
van andere wetsvoorstellen: ook in bestuurlijke hoek wordt gedacht aan steeds
hogere sancties, aan steeds verdergaande bevoegdheden bij de opsporing. Ik
zeg dan ook aan het adres van de heer Wagemakers: als u zich zorgen maakt
over deze ontwikkeling, dan moet u eens volgen hoe de discussie verloopt in
verschillende commissies binnen de Tweede Kamer. Dan ziet u waar een belangrijke
bron van incoherentie in het regeringsbeleid gelegen is.De heer Holdijk wees op artikel 113 en de heer Kox deed dat ook. Ik kan
mij voorstellen dat men zou kiezen voor een uitleg van artikel 113 die inhoudt
dat bestraffing een beoordeling van bepaalde overtredingen vooronderstelt
en dus berechting is, en dat derhalve alle gevallen van bestraffing door de
rechter dienen te gebeuren. Ik constateer nogmaals dat wij die praktijk allang
verlaten hebben. Ik zeg, anders dan mevrouw De Wolff deed, niet dat alles
buitengerechtelijk gedaan mag worden, mits het maar geen vrijheidsontneming
is. Nee, ik constateer alleen dat de Grondwetgever zelf met het derde lid
al heeft vastgesteld dat buitengerechtelijke bestraffing mogelijk is. Ik heb
juist aangegeven dat dat meer een kwestie is van gradatie of het gaat om eenvoudige
gevallen. Dat zijn de criteria. Natuurlijk kunnen in dit wetsvoorstel de grenzen
worden aangelegd. Ik meen dat een aantal daarvan ook is aangelegd. Daarbij
is het echter meer de kwestie wat er in andere wetten gebeurt en wat de hoogte
van de sancties daarin is dan dit nu primair hier te begrenzen in het kader
van dit wetsvoorstel. De AMvB met de aanwijzing van de delicten die hieronder
wel of niet worden gebracht, zal ik met de AMvB waarin ook de systematiek
van de beoordeling en van de mandatering wordt aangegeven ter kennis van de
Kamer brengen. Daarbij is geen sprake van een voorhangprocedure, die veronderstelt
dat dit in de wet is geregeld. De wet voorziet geen voorhangprocedure. Ik
zal ervoor zorgen dat de AMvB hier komt, maar ik hoop niet dat de Kamer een
novelle bepleit om een voorhangprocedure in te voeren.De heer Wagemakers (CDA):U zegt nu naar ik aanneem voor onbepaalde tijd toe dat AMvB's als deze
vooraf ter kennis van de Kamer worden gebracht. Onze concrete wens is dat
u op enig moment een zodanige wijziging van de wet wanneer die plaatsvindt
zult meenemen.Minister Donner:Ik ben in het algemeen ook tegen voorhangprocedures, net als tegen novellen.De heer Wagemakers (CDA):Ja, maar u hebt daarnet een toezegging gedaan die daarop neerkomt.Minister Donner:Ik zal de Kamer inlichten, maar als de Kamer aan de Kroon delegeert, geldt "déléguer
et retenir ne vaut", terwijl een voorhangprocedure een dubbelzinnigheid
is in het systeem van delegeren. Ook hier zijn wij voorheen over rails heen
gegaan, maar het is geen behoorlijke vorm van delegeren.De heer Wagemakers (CDA):Uw toezegging geldt voor onbepaalde tijd.Minister Donner:De toezegging om de Kamer in te lichten over wat ik doe op dit terrein,
hebt u bij deze.De passage van de heer Kortmann die de heer Holdijk noemde is een punt
dat is meegewogen in de schriftelijke stukken. Ik wijs er wel op dat de heer
Kortmann ook in die passage de link legt met artikel 6 EVRM. Het stelsel dat
wij nu voorstellen, is verenigbaar met dat artikel. Bij de verwijzing naar
de criteria waarvan het wenselijk zou zijn om die op te nemen, had ik even
de indruk dat de heer Holdijk doelde op de notitie uit november jongstleden.
Het gaat niet alleen om dat soort criteria. De criteria op basis waarvan de
verschillende sancties worden onderscheiden, is mede voorwerp van een veel
uitgewerkter systeem van regels op dat punt, zoals ook uit de praktijk zal
blijken. In die zin meen ik dat daaraan wel is voldaan en dat er inderdaad,
zoals de heer Kortmann ook stelt, geleidelijk aan materiële criteria
zijn ontstaan voor dat onderscheid. Ofwel dit is een aanvaardbaar systeem,
ofwel wij moeten constateren dat wij al jaren in strijd handelen met de Grondwet
omdat wij de bestuurlijke boete op tal van terreinen hebben toegestaan. Ik
zou niet graag de Kamer willen verlokken tot een uitspraak die inhoudt dat
de Nederlandse wetgever al jaren in strijd met de eigen Grondwet handelt.Ik zal gaarne met het WODC opnemen welke andere technieken en methoden
mogelijk zijn. Dat is ook altijd onderwerp van de begeleidingscommissies die
bij dit soort onderzoek worden ingesteld.Ik heb mevrouw De Wolff al geantwoord dat ik niet de indruk wil laten
bestaan dat ik meen dat met dit wetsvoorstel in wezen artikel 113 verder wordt
uitgehold, in de zin dat men met dit wetsvoorstel alles kan behalve vrijheidsontneming.
Dat heb ik ook niet gezegd over artikel 113. Ik heb dat alleen maar gebruikt.
Het derde lid is een aanwijzing dat de grondwetgever ervan uit is gegaan dat
buitengerechtelijke bestraffing mogelijk is. Ik meen dat voor het overige
hier zo goed mogelijk is voldaan aan wat op dat punt geëist mag worden.Mij rest slechts te constateren dat ik het met mevrouw Broekers en anderen
eens ben dat juist omdat wij hier een belangrijke stap nemen, vooral juridisch,
wezenlijk voor dit systeem zal zijn de evaluatie hoe het werkt en of het daadwerkelijk
beantwoordt aan de verwachtingen die erover bestaan. Ook daarvoor geldt echter:
niet geschoten is altijd mis. Als wij deze stap nu niet nemen, zullen wij
nooit weten of het niet een beter systeem oplevert. Ik hoop daarmee ten langen
leste de heer Kox ook te kunnen overtuigen dat het maar beter is om het toch
te proberen. Mag ik in elk geval de Kamer hartelijk danken voor de behandeling
van dit wetsvoorstel en het wetsvoorstel in welwillende overweging aanbevelen?De voorzitter:Ik dank de minister voor zijn reactie in tweede termijn.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van de SP en GroenLinks wordt conform
artikel 121 van het Reglement van Orde aantekening verleend, dat zij geacht willen worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-1722-1736.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl