Behandeling van:  - de Overgangswet elektriciteitsproductiesector (27250), en van:  - de motie-Voûte-Droste c.s. over verruiming van de capaciteit met 1000 megawatt in 2002 (27250, nr. 24);  - de motie-Voûte-Droste c.s. over optimalisering van de grensoverschrijdende transportcapaciteit (27250, nr. 25);  - de motie-Crone c.s. over het in serieuze overweging nemen van een veilingbod voor Demkolec (27250, nr. 26)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 1803-1819

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 23, pagina 1803-1819

15-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27250Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2001 (27400 VIII)Pagina 1819-1857
Noten: - bij blz. 1789: Intensiteiten nabij tolpoorten en schatting opbrengsten, Hofstra (VVD); - bij blz. 1819: schriftelijke antwoorden van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op de vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2001 (27400 VIII)Pagina 1859-1869
Behandeling van: - de Overgangswet elektriciteitsproductiesector (27250), en van: - de motie-Voûte-Droste c.s. over verruiming van de capaciteit met 1000 megawatt in 2002 (27250, nr. 24); - de motie-Voûte-Droste c.s. over optimalisering van de grensoverschrijdende transportcapaciteit (27250, nr. 25); - de motie-Crone c.s. over het in serieuze overweging nemen van een veilingbod voor Demkolec (27250, nr. 26)Pagina 1803-1819
Presentie en opening (woensdag 15 november 2000)Pagina 1759-1759
Behandeling van het wetsvoorstel: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2001 (27400 XII); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2001 (27400 A)Pagina 1759-1803
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 15 november 2000)Pagina 1857-1858

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 95 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Regels
met betrekking tot het beëindigen van de overeenkomst van samenwerking
van de elektriciteitsproductiesector en tot het aandeelhouderschap van de
netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet (Overgangswet elektriciteitsproductiesector)
(27250), en van:- de motie-Voûte-Droste
c.s. over verruiming van de capaciteit met 1000 megawatt in 2002 (27250, nr. 24);- de motie-Voûte-Droste c.s.
over optimalisering van de grensoverschrijdende transportcapaciteit (27250, nr. 25);- de motie-Crone c.s. over het in
serieuze overweging nemen van een veilingbod voor Demkolec (27250,
nr. 26).(Zie wetgevingsoverleg van 6 november 2000.)De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Crone (PvdA):Voorzitter! Hartelijk dank voor de ruime tijd die wij vandaag kunnen nemen
om het debat af te ronden, omdat er toch nog serieuze punten zijn. Ik zal
mijn best doen om het kort te houden, maar niet dan nadat ik heb gezegd dat
wij dit debat pas afronden bij de stemmingen. Als blijkt dat wij toch nog
te weinig tijd hebben, moeten wij er maar een andere oplossing voor vinden.
Uiteraard is het wetgevingsoverleg een integraal onderdeel van dit debat.Voorzitter! Ik ben blij met de Kamerbrede steun voor mijn motie over Demkolec.
Mogelijk kan de centrale tegen wat hogere kosten toch open worden gehouden,
mits het extra milieurendement in redelijke verhouding staat tot de extra
kosten die daarmee gemoeid zijn. Ik hoop dat hiervoor een redelijk bod komt
uit de markt. Ik vraag de minister ons hiervan op de hoogte te houden.Het is van groot belang dat er een maximumtarief komt voor de kleinverbruikers,
te weten de gezinnen en het midden- en kleinbedrijf, ook als de markt wordt
vrijgegeven in 2004. Wij weten allemaal dat bij een nieuwe en onzekere start
van marktwerking veel burgers bij hun oude leverancier zullen blijven. Men
spreekt zelfs over 80%. Zij zullen niet snel switchen naar een nieuwe leverancier.
Dat doet alleen die 20% die op een snel prijsvoordeeltje uit is. Natuurlijk
moet die 80% niet met een al dan niet geringe prijsverhoging worden geconfronteerd
waarmee die 20% switchers wordt gesubsidieerd. Dat vergt toch nog prijsbescherming
voor die 80%. Ik ben blij met de steun die mijn amendement heeft gekregen,
in ieder geval van collega Van Walsem. Ik hoop dat ook andere collega's die
steun kunnen uitspreken. Anders zullen de actievere consumenten subsidie krijgen
van de anderen.Zoals de minister altijd heeft gezegd, willen wij geen van allen invloed
van belangrijke marktpartijen, dus producenten of leveranciers, op het netbedrijf.
Dat moet onafhankelijk zijn. Wat ons betreft, mogen leveranciers en producenten
geen aandelen in het bedrijf hebben. De minister is wat wonderlijk bezig,
omdat zij het zelfs via het wetsvoorstel mogelijk maakt dat een leverancier
of producent 10% van de aandelen heeft en dat een aantal van hen gezamenlijk
zelfs meer dan 50% heeft. Collega Van Dijke en ik hebben vorige week in twee
verschillende amendementen geprobeerd dat foutje te corrigeren. Wij hebben
dat nu opgelost door gezamenlijk een nieuw amendement in te dienen. Daarmee
vervalt mijn amendement op stuk nr. 19.Voorzitter! Voor de lokale netbedrijven zijn er vergelijkbare problemen,
maar wij hebben afgesproken dat wij dat debat nog voeren in een algemeen overleg,
dat inmiddels is geagendeerd voor het kerstreces. Ik houd de minister uiteraard
aan de toezegging dat zij zonder nadere overeenstemming met de Kamer over
de criteria voor privatisering geen toestemming daarvoor verleent. Zo ziet
u toch hoe groot kleine punten kunnen zijn.Wij zijn nog stevig met elkaar in debat over de eerlijke verdeling van
de importcapaciteit. Wij zijn blij met het akkoord dat met de sector en met
de SEP over de bakstenen is gesloten. Het is een evenwichtig akkoord. De importcontracten
zijn echter geen bakstenen. Sinds Herkströter weten wij dat de bedrijven
het economisch risico van de contracten geheel zelf kunnen dragen, zowel in
goede tijden wanneer de marktprijzen hoog zijn als in slechte tijden en volgens
Herkströter zelfs in de slechtste tijden, dus bij zeer lage internationale
stroomprijzen. Daarom hebben wij noch met de sector, noch met elkaar een afspraak
gemaakt dat wij een vergoeding zullen geven, zelfs niet bij extreem slechte
prijzen. Wel vind ik dat de SEP-bedrijven terecht de mogelijkheid claimen
om die contracten feitelijk te kunnen uitvoeren, want de stroom moet dit land
wel in kunnen. Een importprivilege bij de importcapaciteit is in zekere zin
gerechtvaardigd voor het onvermijdelijke deel van de import. Dat heb ik vorige
week ook betoogd. Men heeft een importrecht, maar geen baksteenrecht.De heer Van Walsem (D66):De heer Crone zegt dat de SEP-contracten geen bakstenen zijn. De sector
moet zelf voor die kosten opdraaien. Is de prioriteitsstelling op zichzelf
geen geld waard?De heer Crone (PvdA):Daarom maak ik ook een scherp onderscheid tussen het recht om te importeren
en de prijs die daarvoor betaald moet worden. Economisch mag men geen bevoordeling
ontlenen aan het importprivilege. Dat zou een ongelijke behandeling zijn ten
opzichte van andere importeurs, die importeren voor kleinverbruikers, het
midden- en kleinbedrijf of grootverbruikers.De heer Van Walsem (D66):Is er niet het gevaar dat de SEP-contractanten al een zo dominante marktpositie
hebben dat zij de prijs kunnen maken binnen het eiland Nederland als ze ook
nog een substantieel gedeelte van de importcapaciteit krijgen? De importcontracten
krijgen daardoor een nog veel hogere waarde.De heer Crone (PvdA):Ik heb oorspronkelijk voorgesteld dat ze meedoen aan de veiling. Ik heb
dat niet willen doorzetten, want in een veiling zouden ze een actieve machtspositie
kunnen innemen. De beste benadering is dat ze wél de importcapaciteit
krijgen, maar dat ze daar een marktprijs voor moeten betalen, althans een
prijs die geen voordeel biedt ten opzichte van wat anderen moeten betalen.
Dat was de doorbraak die ik probeerde te bereiken met mijn amendement op stuk
nr. 23, dat ik samen met mevrouw Voûte heb ingediend. Wij willen een
evenwicht in juridisch recht zonder economische verstoring.De heer Van Walsem (D66):Als je een monopoliepositie bezit, kun je de prijs zo hoog maken als je
zelf wilt. De SEP-contractanten krijgen het terug, maar de andere partijen
niet.De heer Crone (PvdA):Ze mogen niet meebieden in de veiling voor dit deel van de contracten.
Iedereen is gemaximeerd in zijn biedingscapaciteit via een ander amendement
van mevrouw Voûte en mijzelf. Niemand mag meer dan 400 MW importcapaciteit
hebben. Er zijn in de veiling dus geen dominante partijen meer. Ik zal de
heer Van Walsem straks loven om zijn amendement, waardoor de DTE extra instrumenten
krijgt om een eventueel toch optredende marktmacht te kunnen breken.Ik kom op het Europees recht, dat ook eisen stelt. Terecht zal de wet
worden getoetst op gelijke behandeling aan de ene kant en staatssteun aan
de andere kant. Als de bedrijven het importprivilege gratis zouden krijgen,
zoals de minister feitelijk voorstelt, komen wij in problemen met deze toetsen.
Daarom heb ik voorgesteld om deze bedrijven in een vergelijkbare economische
positie te brengen als de vrije bedrijven. Voor het privilege moet een prijs
worden betaald die overeenkomt met het bedrag dat zij zouden betalen als zij
vrije marktpartijen zouden zijn. De opbrengst kan ertoe bijdragen dat de bakstenen
eerder kunnen worden afgelost. Dan kan een lagere opslag bij alle gebruikers
worden geheven. Het amendement op stuk nr. 23 is bij de minister nog niet
op veel begrip gestuit, maar ik hoop dat zij ons vanuit Europees perspectief
kan steunen.Het is opmerkelijk dat wij steun uit Italië krijgen. Vanochtend hoorde
ik van een uitspraak van de Italiaanse rechter. Hij heeft uitgesproken dat
een importrecht geoorloofd is op basis van de oude juridische afspraken, maar
dat dat niet mag leiden tot een ongelijk economisch speelveld voor andere
partijen.Een ander belangrijk punt voor de eerlijke verdeling van importcapaciteit
is dat wij de geprivilegieerde importcapaciteit zelf terugbrengen van 1500
naar 900 MW. Dat maakt de marktdominantie ook kleiner. Daarnaast is er die
400 MW maximumimportcapaciteit voor elke marktpartij.De DTE zal zorgen voor een optimale verdeling van de marktsegmenten. Ik
heb vorige week duidelijk gemaakt dat mijn ideaal is dat alles
uiteindelijk via de dagmarkt gaat. Terecht zegt de DTE dat deze nog onvoldoende
fluïde is om het al snel te kunnen doen. Dat duidt op een dynamisch proces.
Zo gauw de markt voldoende fluïde is, kunnen wij overstappen op het Scandinavische
model. Ik vraag de minister om dat met kracht te stimuleren. Op basis van
mijn verzoek in het verslag heeft zij al in de wet opgenomen dat Tennet en
APX met dit doel kunnen samenwerken. De toezegging van die dynamiek is een
extra versterking van de marktwerking. Verder is er dus nog het gewijzigde
amendement van de heren Van Walsem en Van den Akker om de nalevingsinstrumenten
voor de DTE te versterken.Alles bij elkaar is dit een veel beter pakket dan het pakket dat er lag.
Het vormt ook een betere garantie op een eerlijke concurrentie aan de grens.
Volgens mij krijgt dit een veel beter onthaal in Brussel dan het wetsvoorstel
van de minister. Daarin was te veel sprake van een economische bevoordeling
van de sector. Ik vraag de heren Van den Akker en Van Walsem om mijn opmerkingen
terzake goed te overwegen. Volgens mij lopen wij daarmee een minder groot
risico dan wanneer wij artikel 12 rücksichtslos schrappen. Je mag een
ondernemer die een schuurtje heeft gebouwd op basis van de oude wet, op grond
van de nieuwe wet niet verbieden om dat te gebruiken. Als je een aluminiumfabriek
hebt gebouwd op basis van een oude wet, dan mag je die ook niet zo maar sluiten.
Waarom beschermt het CDA de varkenshouders wel als het erop aankomt, zelfs
tegen juridisch beter weten in, terwijl de SEP-contracten zomaar in de doos
voor het oud papier worden gelegd?De importcapaciteit die wij nodig hebben, is altijd een gevolg van de
prijsverschillen hier en in het buitenland. Deze marginale kostenverschillen
worden mede bepaald door de milieueisen die hier en in andere landen worden
gesteld. Het gaat echter niet aan dat wij de importcapaciteit oneindig uitbreiden
door vuile stroom uit het buitenland te importeren, terwijl wij weten dat
de andere landen op middellange en lange term ook naar een schonere stroomcapaciteit
moeten. Het gaat niet meer alleen om bruinkool- en steenkoolcentrales, maar
ook om WKK en gas. Dan zullen de prijsverschillen weer kleiner worden. Ik
vraag van de minister de garantie dat, als er al capaciteit bij komt, een
en ander wel past in de langetermijnvisie op gelijke milieunormen in de verschillende
landen. Anders leidt de stroomimport ertoe dat wij hier vuile stroom krijgen,
dat onze schone WKK- en gascapaciteit worden ontmanteld, terwijl wij dat moeten
betalen met dure importcapaciteit. Ik neem aan dat de DTE en Tennet zo'n langetermijnbeoordeling
zullen opstellen. Ik vraag de minister haar visie daarop uiteen te zetten.
Ook verzoek ik haar in Europa harder op te treden, zeker in deze week van
de klimaatonderhandelingen, zodat de gezamenlijke klimaatdoelstellingen in
Europees verband niet via de marktwerking onderuit worden gehaald.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Ik heb de heer Crone niet geïnterrumpeerd toen hij mij
daartoe uitnodigde. Ik kom dadelijk zelf op die kwestie.De CDA-fractie maakt zich ernstig zorgen over het niet van de grond komen
van de liberalisering en echte marktwerking in de elektriciteitssector. Artikel
12 van de overgangswet is de kern van het voorliggende wetsvoorstel. Onze
fractie blijft bij haar fundamentele kritiek dat artikel 12 uitermate marktbelemmerend
werkt. Wij zijn dan ook nog steeds van mening dat artikel 12 uit het wetsvoorstel
moet worden geschrapt, in combinatie met artikel 2. Wij hebben daar de volgende
redenen voor. Niet het nakomen van de verplichtingen uit de oude contracten,
die de SEP destijds heeft afgesloten, veroorzaakt congestie bij de import
van elektriciteit op het hoogspanningsnet. Het probleem is dat de Nederlandse
elektriciteitsproductiebedrijven niet concurrerend zijn, vergeleken met buitenlandse
elektriciteitsproductiebedrijven. Daarom wil iedereen in het buitenland kopen.
Als dat gebeurt, dan krijg je congestie op het hoogspanningsnet. Dit komt
dus niet door de contracten, maar door het feit dat de elektriciteitsbedrijven
niet concurrerend zijn. Door de voorrangsbepaling in artikel 12 van het wetsvoorstel
houden de elektriciteitsproductiebedrijven in Nederland de elektriciteitstarieven
kunstmatig hoog, waardoor de Nederlandse gebruikers veel meer moeten betalen
dan de gebruikers in het buitenland. Door het dichttimmeren van de markt –
dat doet de minister in het wetsvoorstel – ontstaat oneerlijke concurrentie.
Ook de kleinverbruikers betalen de rekening. Bij de wijziging van de Elektriciteitswet
is een amendement aangenomen, waarin staat dat zij tot het moment dat ze vrij
zijn, dus in 2004, op dezelfde wijze moeten kunnen profiteren als de grootverbruiker.
Als de grootverbruikers niet profiteren, dan profiteren de kleinverbruikers
ook niet.Een tweede reden waarom wij tegen het handhaven van artikel 12 en artikel
2 in het wetsvoorstel zijn, is dat heronderhandelingen tussen de elektriciteitsproductiebedrijven
en de buitenlandse contractpartners onmogelijk zijn geworden. In de wet staat
wie er moet betalen, maar dan ben je je onderhandelingspositie kwijt. Zo simpel
is het.De derde reden waarom wij tegen artikel 12 zijn, is dat er geen sprake
is van importverplichtingen, maar van afnameverplichtingen. Je zou de stroom
net zo goed in het buitenland kunnen laten en daar verkopen, eventueel met
een terugleververplichting in Nederland, en het prijsverschil vervolgens afrekenen
Je hoeft niet per se gebruik te maken van de importcapaciteit op het hoogspanningsnet.De vierde reden waarom wij tegen het handhaven van artikel 12 in het wetsvoorstel
zijn, is dat een voorrangsbepaling een schending is van fundamenteel verdragsrecht.
Noch de elektriciteitsrichtlijn, noch het Verdrag van Amsterdam biedt een
wettelijke basis voor een uitzondering op het beginsel van niet-discriminatie.
Ik heb in het wetgevingsoverleg uitvoerig aan de orde gesteld door de conclusies
uit het advies van prof. Hanchen voor te lezen. Ik vraag daarom de minister
nogmaals nadrukkelijk, vooraf ondubbelzinnig vast te stellen dat de Nederlandse
overgangswet volledig spoort met de Europese wetgeving. Ik verzoek haar daarbij
klip en klaar aan te geven op welke wijze zij de artikelen 81 en 82 van het
Verdrag van Amsterdam toepast op die oude contracten.Ik wijs de minister er in dit verband nogmaals op dat met artikel 12 aan
de SEP zogeheten bijzondere rechten worden toegekend die tot gevolg hebben
dat grens overschrijdend handelsverkeer wordt beperkt. De mening
van de CDA-fractie is dat het toekennen van bijzondere rechten die het vrije
verkeer van goederen belemmeren, waartoe ook elektriciteit behoort, in beginsel
geacht worden in strijd te zijn met het EG-verdrag. Ik verwijs daarbij naar
de jurisprudentie van het Europese Hof, in het bijzonder de zaak betreffende
het invoermonopolie van de SEP. Kan de minister uitleggen hoe artikel 12 van
dit wetsvoorstel spoort met de artikelen 81 en 82 van het Verdrag van Amsterdam?Ik heb een directe vraag aan de minister. Is aan de minister, direct of
indirect, of aan haar medewerkers door de Europese Commissie meegedeeld dat
artikel 12 in strijd is met artikel 81 en/of artikel 82 van het Verdrag van
Amsterdam alsmede met de daarmee verhand houdende jurisprudentie van het Europese
Hof met betrekking tot de bijzondere rechten?Voorzitter! Ik zou hierbij tevens een ander aspect naar voren willen brengen.
De vraag of artikel 12 in strijd is met het EG-verdragsrecht en de elektriciteitsrichtlijn
moet naar de mening van mijn fractie niet worden doorgeschoven naar een Europese
Commissie. Dit moet vooraf duidelijk komen vast te staan. Op die manier worden
onzekerheid en allerlei langdurige gerechtelijke procedures met mogelijke
schadeclaims voorkomen. Ook moet voorkomen worden dat achteraf Europa de schuld
krijgt van iets wat de minister heeft veroorzaakt met een slechte wetgeving
die tegen bestaande Europese regelgeving indruist. Wij blijven daarom onoverkomelijke
bezwaren houden tegen het handhaven van artikel 12 in het wetsvoorstel en,
gekoppeld daaraan, artikel 2, omdat er een gerede kans is dat zij door de
rechter en/of Brussel onderuit worden gehaald. De Nederlandse staat loop het
risico van miljardenclaims door het bedrijfsleven.Het amendement op stuk nr. 12 betreft de Noorse kabel. De minister heeft
daarop tijdens het wetgevingsoverleg een uitvoerige toelichting gegeven. Als
wij de minister goed begrijpen, verplicht het ingevoegde artikel 29, lid 5,
Tennet niet tot aanleg van de Noorse kabel op grond van de akte van inbreng
of anderszins. Tennet moet in wezen een geheel eigen afweging maken over de
aanleg van de kabel die uitsluitend op bedrijfseconomische overwegingen van
Tennet zijn gebaseerd. Indien de minister bevestigt dat dit een juiste interpretatie
is, zullen wij het betreffende amendement intrekken.Wij hebben ook een amendement op stuk nr. 9 ingediend betreffende het
hoogspanningsnet. Wij hebben dat amendement ingediend, omdat wij daarin onze
zorg tot uitdrukking hebben willen brengen dat de minister te allen tijde
moet kunnen ingrijpen als de netbeheerder zich niet of niet goed van zijn
taken kwijt. De minister heeft aangegeven via artikel 13 van de Elektriciteitswet
voldoende mogelijkheden tot ingrijpen te hebben. Op grond van hetgeen de minister
ons daarover heeft gezegd, trekken wij dat amendement in.De voorzitter:Aangezien het amendement-Van den Akker (stuk nr. 9) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Ik heb nog een aangehouden motie voor het in handen krijgen
van het hoogspanningsnet door de overheid. Ik heb die motie ingediend tijdens
de behandeling van de EZ-begroting vorig jaar. Het betreft motie 26800-XIII,
nr. 13. Aangezien het hoogspanningsnet volledig in handen komt van de overheid
en het CDA op zijn wenken bediend is, trek ik deze aangehouden motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-Van den Akker c.s. (26800-XIII, nr. 11) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Zojuist hebben wij van de minister een tweede nota van wijziging
gekregen. In de toelichting zegt de minister dat de opbrengst van de verkoop
van de aandelen Tennet voor SEP dient "ter (gedeeltelijke) dekking van de
niet-marktconforme kosten van SEP en haar aandeelhouders de elektriciteitsproductiebedrijven,
welke kosten weer het gevolg zijn van onder andere de elektriciteits- en gasimportcontracten".
Is het mogelijk om deze formulering te zien als een verkapte steunmaatregel,
waar vooraf toestemming van de Europese Commissie voor nodig is? Deelt de
minister de mening dat hetgeen in deze nota van wijziging is geformuleerd,
in strijd kan zijn met artikel 88 van het EG-verdrag?Ik sprak eerder over het feit dat de kleinverbruikers niet profiteren
van de liberalisering. Zij gaan de rekening betalen, hoewel door de minister
lagere tarieven in het vooruitzicht zijn gesteld. De hogere kosten voor de
kleinverbruikers komen niet alleen voort uit het transport en de levering
van elektriciteit. Wij krijgen vele boze brieven van elektriciteitsgebruikers
die voor een zekeringetje van 25 ampère ƒ 3 per maand huur moeten
betalen, dus ƒ 36 per jaar. Totdat ze vrij zijn, moeten ze in totaal ƒ
144 aan huur betalen. Ik heb gisteren zo'n zekeringetje gekocht en heb de
rekening meegenomen. Ik heb dat ding gekocht bij de vader van Ab Harrewijn
die een elektro-installatiebedrijf in Giessenburg heeft. Weet u hoeveel het
kostte? Twee gulden, zonder enige korting. Nu gebruikers hiervoor ƒ
36 per jaar aan huur moeten betalen, maak ik mij zeer ernstige zorgen over
de marktwerking in Nederland. Dan hebben wij écht een groot probleem.
Het is niet meer, maar ook niet minder dan misbruik van macht, om geen ander
woord te gebruiken.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Wat heeft dit voorbeeld te maken met de liberalisering van de elektriciteitsmarkt?
Als er misbruik van macht in de vrije markt zou zijn, zou de vader van de
heer Harrewijn – ik zou dat heel naar voor hem vinden – bezig
zijn met iets dat u eventueel aan de orde zou kunnen stellen bij de NMA. Op
dit moment vindt in ieder geval geen liberalisering voor de kleinverbruiker
plaats, maar ik heb ook al betoogd dat de kleinverbruiker op dit moment in
Nederland één van de laagste prijzen in Europa betaalt.De heer Van den Akker (CDA):Ik wil hiermee zeggen dat de marktwerking niet werkt, dat de liberalisering
niet werkt, dat de grootverbruikers te veel betalen, dat de kleinverbruikers
te veel betalen en dat ze met rekeningen worden geconfronteerd die nergens
op slaan als ze voor een zekeringetje van ƒ 2 nu ƒ 36 per jaar
moeten betalen. Dan zeg ik: er is iets fout met de marktwerking in Nederland.De voorzitter:Ik kan mij bijna niet voorstellen dat dit belangwekkende onderwerp niet
in het wetgevingsoverleg aan de orde is geweest.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dit soort details is gelukkig niet aan de orde geweest in het wetgevingsoverleg.
Het is overigens zeer onheus, want het slaat werkelijk nergens op wat de heer
Van den Akker nu zegt. Ik betreur het dat hij zo'n detail gebruikt in plaats
van een wezenlijk goede discussie te voeren.De heer Van den Akker (CDA):Voor u is het misschien een detail, maar voor heel veel mensen is het
geen detail als zij ƒ 36 per jaar aan huur moeten betalen voor een
zekeringetje van ƒ 2.De heer Van Dijke (RPF/GPV):Voorzitter! Hoewel het wetgeving is, hebben wij toch beperkte spreektijden.
In mijn geval is de spreektijd wel buitengewoon beperkt. Ik zal mij daarom
concentreren op twee punten.Tijdens het wetgevingsoverleg van vorige week heb ik de minister gevraagd
of het nieuwe, aan artikel 12 toegevoegde lid 5 niet een poot wegzaagt onder
de regeling waarop de zo gewenste rechtszekerheid van de elektriciteitsproducenten
stoelt. Zij is daar in dat overleg niet op ingegaan. Wel heeft zij tot drie
keer toe herhaald, dat artikel 12 beoordeeld moet worden in het licht van
EG-mededingingsrecht en dat zij eventuele negatieve uitspraken van de Europese
Commissie wil ondervangen door lid 5 toe te voegen. Nu is het van tweeën
één: óf de minister is ervan overtuigd dat het voorliggende
wetsvoorstel Brusselproof is, óf zij is dat niet.Ik raak er hoe langer hoe meer van overtuigd, dat de ontsnappingsclausule
van lid 5 niet thuishoort in een wet. Ik heb daarvoor drie redenen. De feitelijke
beslissing wordt nu in handen gelegd van de Europese Commissie. Dat is strijdig
met de door artikel 12 geboden rechtszekerheid voor de SEP, in casu de producenten.
Zij weten hierdoor immers nog niet waar ze aan toe zijn.Ten tweede omdat dit ook suggereert dat de minister zich bij voorbaat
zal neerleggen bij de uitspraken van de Europese Commissie. Politiek gezien
is dit een vorm van vergaand risicomijdend gedrag en in feite een amendement
op de eigen ingeslagen route van wetgeving. Het wekt de indruk dat de minister
toch minder zeker is over de conformiteit met het Europese mededingingsrecht
van artikel 12, de leden 1 t/m 4. Lid 5 relativeert in ieder geval de overtuiging
waarmee zij dit eerder verdedigde.Ten derde lijkt het nut van lid 5 alleen tijdwinst te zijn. Immers, wanneer
onbetwistbaar is vast komen te staan dat artikel 12 in strijd is met het Europese
mededingingsrecht, zal de capaciteitsreservering hoe dan ook moeten worden
teruggedraaid. De lange weg van wetswijziging wordt nu ondervangen door de
wettelijke reserveringsmogelijkheid ook weer bij wet ongedaan te kunnen maken.
Dat is een slang die in zijn eigen staart bijt. Ik ben in het algemeen voorstander
van tijdwinst, maar niet ten koste van de zorgvuldigheid. Laten wij dan ook
de koninklijke weg bewandelen en te zijner tijd, wanneer de opvattingen van
de Europese Commissie bekend zijn, een eventuele wetswijziging doorvoeren.
Graag hoor ik nu wel van de minister een reactie op deze bezwaren.Ten slotte kom ik bij het eigendom van het hoogspanningsnet. Het vertrouwen
van de minister in de bescherming door wettelijke regels tegen invloed van
aandeelhouders op het beleid van de beheerder, bleek tijdens het wetgevingsoverleg
schier onbegrensd. Wij achten de nu ontstane situatie waarbij de staat 100%
aandeelhouder is, echter een goed vertrekpunt en zouden dit zoveel mogelijk
willen vasthouden. Wij hebben deze situatie ook altijd bepleit, dat weet de
minister ook van ons. Wat ons betreft biedt de voorhangprocedure in artikel
10, lid 2, voldoende waarborg om als Kamer te spreken over voorkomende gevallen
van voorgenomen vervreemding. Wij zijn echter momenteel niet zover, mede gezien
het debat, om de wettelijke mogelijkheid te openen om aandelen te vervreemden
aan belanghebbende producenten, leveranciers en handelaars. Ik wijs op het
herziene amendement op stuk nr. 29 dat dient ter vervanging van de amendementen
op de stukken nrs. 16 en 19. Als de minister in de toekomst toch aanleiding
ziet om aandelen aan dergelijke partijen te verkopen, zal zij met goede argumenten
moeten komen om de Kamer te overtuigen van de wenselijkheid daarvan. Wij zullen
dan wel zien of de wet alsnog deze mogelijkheid moet gaan bieden. Ik prefereer
dit boven het nu al regelen van deze mogelijkheid.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Om maar met de deur in huis te vallen, GroenLinks
is nooit voorstander geweest van marktwerking in de elektriciteitssector.
Tot op de dag van vandaag zijn wij niet overtuigd van het algemeen belang
van deze marktwerking. Wie zal er nu eindelijk beter van worden, is voor ons
een vraag die cruciaal is, maar nog steeds niet is beantwoord. Bovendien zijn
er in onze ogen bepaalde keuzes gemaakt en is dit marktwerkingtraject op een
manier ingevuld die niet leidt tot lagere prijzen en ook niet naar een beter
milieu. Je zou deze minister het boegbeeld kunnen noemen van marktwerking
en het is daarom in onze ogen onbegrijpelijk dat door dit wetsvoorstel een
partij zoveel ruimte krijgt van de beperkte importcapaciteit. Deze voorkeursregeling
is door de minister nog niet voldoende onderbouwd. Bovendien lijkt het voorstel
daarmee in strijd met het mededingingsrecht en met het Europese recht.Mijn fractie vindt het ook teleurstellend dat de elektriciteitsproductiebedrijven
niet bereid zijn tot een resultaatsverplichting met betrekking tot het vrijmaken
van de 600 MW voor volgend jaar en het realiseren van de extra 1000 MW in
2002.Voorzitter! Wij hebben nog een aantal vragen over de Noorse kabel. Wie
besluit nu eigenlijk tot aanleg en op welke basis zal dit gebeuren? Mijn fractie
vraagt zich af waarom Tennet het eigendom in handen krijgt en of dit alleen
gebeurt nadat Tennet heeft geoordeeld dat het algemeen belang daarmee wordt
gediend. Wil de minister nog een keer ingaan op de procedure? Kan zij de genoemde
waarborgen garanderen?Ook de discussie over de veiling van de vrije importcapaciteit laat zien
wat tot nu toe de gevolgen van liberalisering zijn. Het draait om geld, geld
en nog eens geld en om de noodzaak dat "onze" bedrijven aan de internationalisering
kunnen meedoen. Het milieu speelt hierbij geen heldere rol. Voor GroenLinks
is dat een onverteerbare zaak. Men kiest ervoor om de overcapaciteit van de
goedkope bruinkoolstroom en de gesubsidieerde kernstroom alle ruimte te geven.
De veel meer mens- en milieuvriendelijke vormen worden in onze ogen uit de
markt gedrukt. De belangenbehartigers van deze productiewijze staan aan de
basis van deze Europese liberalisering. GroenLinks vindt dat de milieugevolgen
van de productiewijze onderdeel moeten uitmaken van de veiling; je zou het
een beauty contest kunnen noemen. Wij vinden dat een cruciaal element. Ook
hierop horen wij graag de visie van de minister.Ik wil kort ingaan op de kwestie Demkolec. De GroenLinks-fractie wil dat
deze centrale zo milieuvriendelijk mogelijk wordt voortgezet. De overheid
mag daarvoor extra geld uittrekken, bijvoorbeeld door middel van het accepteren
van een lagere veilingprijs. Die kan worden gecompenseerd door een hogere
toeslag op de stroomprijs. Op die manier betalen alle eindgebruikers mee aan
de milieuvriendelijkere optie. Een belangrijke vraag daarbij is wel: wat is
milieuvriendelijk? De variant van een gasgestookte centrale leidt volgens
de minister tot minder CO2-emissies. Ik heb geen getallen gezien
die mij duidelijk maken waar het omslagpunt ligt. Hoeveel biomassa moet worden
gestookt om evenveel emissie te verminderen als de gasgestookte variant? Kan
de minister daarover het liefst vandaag, maar als dat niet lukt graag schriftelijk,
informatie verschaffen?In onze ogen is het te simpel om te stellen dat biomassa goed is voor
het milieu, of zelfs duurzaam. Biomassa kent verschillende varianten. Houtsnippers
verbranden, is niet hetzelfde als duurzaam hout verbranden: het eerste is
duurzame energie, al is het de vraag waar die snippers vandaan komen. Als
daarvoor illegaal een bos is gekapt, dan wordt het allemaal zeer discutabel.
Kippenmestverbranding is een verhaal apart; die leidt niet tot een duurzame
landbouw. Andere nadelige effecten zijn dat het energie-intensieve kunstmestgebruik
in stand blijft en dat, anders dan de motie-Crone c.s. stelt, de emissies
omhoog gaan en ook dat je moeilijke afvalstoffen overhoudt. GroenLinks zou
het veel beter vinden om de kringloop binnen de landbouw af te sluiten. Als
dat niet lukt, dan is de mestvergisting een beter alternatief voor het milieu
dan verbranding. Wij vinden dit een lastig dilemma. Als de motie op stuk nr.
26 een onderscheid zou maken tussen duurzame en niet-duurzame biomassastromen,
dan zou het voor de GroenLinks-fractie makkelijker zijn om haar te steunen.
Dan krijg je in onze ogen echt een milieuvoordeel, terwijl dat bij die motie
discutabel is.De heer Crone (PvdA):Voorzitter! De centrale zal alleen rendabel kunnen zijn bij regulerende
energiebelastingvrijstellingen voor duurzame energie. Ik houd me aan de definitie
van duurzame energie uit de wet regulerende energiebelasting; die is volgens
mij vrij zuiver. Dat hoeft dus niet het probleem te zijn, alleen moet de definitie
worden omgezet in een marktcertificaat. Dat is een ander probleem.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Wij zullen er nog eens goed naar kijken, maar bij ons bestaat er nog enige
twijfel over.De GroenLinks-fractie is ontevreden over dit voorstel. Je kunt je afvragen
of het voorstel wel Brusselproof is, maar ook of het wel duurzaamproof is.
Wij hebben daar grote twijfels bij. Wij maken ons zorgen over het milieu en
over de positie van de kleinverbruiker. En om aan te sluiten bij de heer Van
den Akker: ik zou de zekering liever bij het bedrijf van de heer Harrewijn
blijven kopen. In onze ogen geeft dat op dit moment meer zekerheid dan dit
voorstel, ook voor de kleinverbruiker.De heer Van den Akker (CDA):De heer Harrewijn is jarenlang CDA-wethouder geweest in Giessenburg!Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Kun je nagaan hoe divers GroenLinks is samengesteld! Nu stemt hij trouwens
GroenLinks.De heer Van Walsem (D66):Voorzitter! Ik heb vier minuten spreektijd gekregen voor dit onderwerp.
Dat is vrij royaal. Als twee ministers ruzie hebben, wordt voor de bespreking
daarvan een dag door de Kamer uitgetrokken en als wij hier praten over een
belangrijk onderdeel van de samenleving, waarbij iedereen is betrokken, krijg
je maar vier minuten.De voorzitter:Daarmee ben ik het niet eens. U hebt er volgens mij een wetgevingsoverleg
over gehouden en dat was in het andere geval niet zo. Maar
laten wij niet verder over de procedure praten. U doet uzelf, uw collega's
en de minister iets tekort als u zegt dat er maar een paar minuten over gesproken
wordt.De heer Van Walsem (D66):Dan ga ik verder, voorzitter.Wij hadden een probleem met de SEP-contracten, een langlopend probleem
dat opgelost moest worden. De minister is met een voorstel gekomen in de hoop
dat dit een definitieve oplossing zou bieden. Naar de mening van de fractie
van D66 is dat helaas niet het geval.Er wordt gesproken over importcontracten. Later heeft de minister gezegd:
het zijn afnamecontracten. Het zijn dus afnamecontracten. Ik kreeg vanmiddag
nog een briefje van EDF waarin staat: "Wij hebben voorstellen gedaan aan de
SEP om de elektriciteit in Frankrijk te verkopen, zodat deze niet geïmporteerd
behoeft te worden". Het zijn dus inderdaad afnamecontracten en ik denk dat
er nog wat speling zit in de mogelijkheid om een oplossing te vinden.De heer Crone (PvdA):U brengt informatie ter tafel die zeer wezenlijk kan zijn. Heeft u een
aparte brief gekregen van EDF die wij allemaal mogen inzien?De heer Van Walsem (D66):Ik heb een zekere faam opgebouwd in deze Kamer.De heer Crone (PvdA):Ik meen het in alle ernst.De heer Van Walsem (D66):Het is een persverklaring die men mij gefaxt heeft.De heer Crone (PvdA):Daarin staat dat men de elektriciteit in Frankrijk wil houden en de economische
kosten wil ruilen. Dat wil niet zeggen dat het daarmee een contract is af-Parijs.
Ik heb begrepen dat het een contract is af-Belgische grens. Als wij niet instappen
op dat voorstel zitten wij gewoon vast aan het gesloten contract. Natuurlijk
doet men allerlei prachtige aanbiedingen, maar wij moeten nagaan wat het kost
om het zo te doen.De heer Van Walsem (D66):Nee, laten wij de zaken goed op een rijtje houden. Ik zeg: het zijn afnamecontracten
en geen importcontracten. EDF zegt: wij zijn bereid de elektriciteit die wij
hebben verkocht aan de SEP voor de SEP te verkopen in Frankrijk. Dat zou een
deel van de oplossing kunnen zijn.De heer Crone (PvdA):Dat stond al een paar weken geleden in Het Financieele Dagblad. De Fransen
zeggen: je mag die stroom in Frankrijk uitventen, maar tegen de prijs die
in het contract staat. Daarom is het zo duur. Dat lost dus het probleem niet
op. Het is geen contract af-Parijs, maar een contract af-Belgische grens.
U kunt dus niet zeggen dat het niks is.De heer Van Walsem (D66):Ik bepaal zelf wel wat ik zeg. Die SEP-contracten zijn niet mijn probleem.
U maakt ze tot uw probleem en dat probleem wilt u helpen oplossen, maar u
bemoeit zich met een oplossing voor iets wat niet uw probleem is. Dat moet
u niet doen. U maakt het zichzelf buitengewoon moeilijk.De heer Crone (PvdA):U suggereert een oplossing die er niet is. U moet er geen jijbak van maken
door te zeggen dat ik ergens een probleem van maak. Ik heb zeer uitvoerig
het verschil uiteengezet tussen juridische en economische verantwoordelijkheid.
Daar kunt u op ingaan, maar u kunt niet zomaar zeggen: het is een contract
waar die bedrijven niet aan gebonden zijn. Het gaat om een importcontract
af-Belgische grens.De voorzitter:Wat u beweert, is heel duidelijk, mijnheer Crone, maar nu is de heer Van
Walsem aan de beurt.De heer Van Walsem (D66):Het is een afnamecontract, wat betekent dat wij bij de import een kleiner
probleem hebben dan wij dachten. Ik vind dit niet echt mijn probleem.De Europese elektriciteitsrichtlijn is in 1998 ingegaan. Voor de implementatie
ervan is de Elektriciteitswet ingevoerd. Daarin hebben wij geen uitzonderingen
gemaakt voor SEP-contracten. Dat had misschien gekund, want de richtlijn kan
op verzoek een overgangsregeling bieden. Met het oog daarop hadden de internationale
verplichtingen gemeld moeten worden. Weliswaar zijn deze gemeld, maar volgens
de beschikking van de Europese Commissie van oktober 1999 is dit te laat gebeurd.
Overigens merkt de commissie op dat men ook bij tijdige aanmelding niet in
aanmerking zou zijn gekomen voor de overgangsregeling. De commissie-Herkströter
heeft gezegd dat de SEP-contracten niet bij de bakstenen behoren. De uitvoering
van die contracten behoort niet tot de publieke taakuitvoering. Ik herinner
eraan dat de Kamer het desbetreffende advies heeft omarmd.Deze factoren maken mijns inziens duidelijk dat de afnamecontracten van
de SEP niet tot de bakstenen behoren, dat de prioriteitenstelling die de minister
geeft via artikel 12 uiteraard een behoorlijke financiële waarde heeft
en dat het zo niet kan. Hiermee wordt de marktwerking gefrustreerd. Het is
eigenlijk te gek dat ik hier een minister van de VVD de marktwerking moet
uitleggen. Dat zou eigenlijk niet nodig moeten zijn. Bovendien is een en ander
in strijd met zaken als de ondersteuning van bedrijven, mededinging, discriminatievoorschriften
enz. Ik kan al die dingen wel opnoemen, maar dat zal men wel van mij geloven.
Daar komt men niet mee weg.Overigens wijs ik erop dat wij tegen de SEP-aandeelhouders hebben gezegd:
je verkoopt je bedrijf en dat mag – ze hebben geweldige opbrengsten
gekregen; dat viel ontzettend mee – maar reserveer een gedeelte van
deze gelden voor de bakstenen. Op die manier kon worden voorkomen dat men
twee keer zijn zakken vulde. Dat geld is gereserveerd en dat moet dan ook
maar besteed worden aan die bakstenen.De NMA heeft in haar advies gesteld dat het zo eigenlijk niet kan. Het
algemeen belang dat eventueel een reden zou kunnen zijn, wordt verder niet
onderbouwd. Dat heb ik nergens kunnen vinden. Blijkbaar kan dit niet worden
aangetoond.Wat mijn amendement op stuk nr. 14 betreft wijs ik erop dat het de bedoeling
is om het DTE instrumenten te geven om, wanneer marktpartijen zich op de veiling
zouden "misdragen" – ik denk aan machtsmisbruik en te veel marktdominantie –
in te grijpen. Zo zou men maximale capaciteit kunnen toewijzen.Voorzitter! Wat mij betreft zouden de maandcontracten kunnen vervallen
wegens te gering economisch belang; er zou sprake moeten zijn van een verdeling
over dag- en jaarcontracten. Zou men er niet uitkomen, dan
zou men kunnen denken aan een overgangsregeling voor de grote bedrijven die
zwaar worden gedupeerd.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Mevrouw de voorzitter! Met dit debat komt er hopelijk een einde aan een
lange reeks debatten. Het is noodzakelijk dat er eindelijk rust komt in deze
sector. De fractie van de VVD is voorstander van een zorgvuldige liberalisering
van de elektriciteitsmarkt, waarbij alle mogelijke belemmeringen voor een
vrije marktwerking worden weggenomen. Deze overgangswet neemt één
van de lastigste hordes in het liberaliseringstraject: de herstructurering
van de elektriciteitsproductiesector, die meer marktgericht moet gaan opereren.
Deze wet is noodzakelijk omdat zich bij de overgang van de oude situatie naar
een geliberaliseerde markt uiteraard overgangsproblemen voordoen.Liberalisering is voor de VVD geen doel op zich, maar een middel teneinde
voor de groot- en kleinverbruikers in Nederland de beste prijs-kwaliteitverhouding
te krijgen en vernieuwing van diensten en producten en uiteindelijk ook keuzevrijheid
te bewerkstelligen. Hiervoor is een goede marktwerking noodzakelijk, evenals
een sterk en kwalitatief goed toezicht van NMA en DTE; zij moeten waken over
de uitvoering van de democratisch vastgestelde uitgangspunten die noodzakelijk
zijn bij een goede liberalisering. Het is voor ons dan ook van groot belang,
dat het compromis met de elektriciteitsproductiesector voor een groot deel
overeenkomstig de plannen van de commissie-Herkströter wordt uitgevoerd.
Wij hechten eraan dat verplichtingen die in het verleden door de elektriciteitsproductiesector
zijn aangegaan worden nagekomen. De hierdoor veroorzaakte echte bakstenen,
stadsverwarming en Demkolec, worden gecompenseerd door een toeslag op het
transporttarief. Wil de minister erop toezien dat dit zo snel mogelijk tot
een einde komt, op het moment dat de marktwerking echt volledig is?Essentieel in de overgangssituatie is het creëren van een adequate
werking. Teneinde de marktwerking te waarborgen, opdat een gezonde concurrentie
kan ontstaan, heb ik twee amendementen en twee moties ingediend, mede ondersteund
door de heer Crone en, althans de moties, de heer Van Walsem.De heer Van den Akker (CDA):Kan mevrouw Voûte aangeven wat nu echt voor rekening van de elektriciteitsproductiebedrijven
komt? Waar zit nu echt de pijn voor de elektriciteitsproductiebedrijven? Zij
krijgen het hoogspanningsnet...Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dankzij het CDA!De heer Van den Akker (CDA):De bakstenen worden niet doorberekend, maar daar krijgen zij nu hogere
prijzen voor, zoals wij in de hoorzitting hebben gehoord. Waar zit de pijn
voor de productiebedrijven? Herkströter heeft heel duidelijk gezegd,
en de minister heeft het advies van Herkströter omarmd, dat de bakstenen
voor rekening van de elektriciteitsproductiebedrijven moeten komen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Het is niet relevant waar de pijn zit. Het is aan de ene kant relevant
of een goede marktwerking ontstaat. Dat is voor het evenwicht. Het is aan
de andere kant relevant of aan de verplichtingen die in het verleden zijn
aangegaan, en waar mijn fractie en gelukkig ook die van de PvdA aan hecht,
wordt voldaan. Wij zijn er allemaal bij geweest toen die verplichtingen in
de Elektriciteitswet werden vastgelegd. Het zou wat moois zijn als je contracten
en verplichtingen aanging en bij een nieuwe wet alle oude verplichtingen zomaar
in de prullenmand gooide. Dan zou de overheid pas echt onbetrouwbaar zijn.De heer Van den Akker (CDA):De minister heeft in de Eerste Kamer heel duidelijk gezegd, dat er geen
overheidsbetrokkenheid was bij de importcontracten. Als een bedrijf domme
contracten afsluit voor vele tientallen jaren, zonder openbreekclausules,
tegen vaste prijzen, dan verdien je niet beter.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik vind dat de heer Van den Akker wel een vreemde stellingname heeft...De voorzitter:Ik maak mij zorgen. Is dit allemaal wel nieuw? Ik kan mij bijna niet voorstellen
dat het nog niet aan de orde is geweest.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Nee, voorzitter, wij houden ons aan uw regels. In het verleden heeft een
minister van het CDA, de heer Andriessen, de Elektriciteitswet voorgesteld,
waarbij die zogenaamd domme contracten zijn gesloten. Waar was het CDA toen
die domme contracten werden gesloten? Dat heeft ze toch ook geaccordeerd?De heer Van den Akker (CDA):De overheid en de politiek zijn er niet bij betrokken geweest. Op een
vraag van de heer Loudon in de Eerste Kamer, tijdens de behandeling van de
Elektriciteitswet in de Eerste Kamer...Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dit is al wel tien keer aan de orde geweest!De voorzitter:Dat was de reden waarom ik probeerde in te grijpen. U begon over de Eerste
Kamer. Dat debat herinner ik mij zelfs nog.De heer Van den Akker (CDA):Ik kan mij dat debat goed herinneren, want de minister was die dag jarig.
Zij werd uitgebreid gefeliciteerd door de voorzitter van de Eerste Kamer.
Ik ben er zelf bij geweest.De heer Loudon vroeg de minister of er sprake was van overheidsbetrokkenheid
bij de importcontracten. De minister zei letterlijk dat er wat de importcontracten
betreft geen stimulerende rol van de overheid is geweest, zoals bij Demkolec
en de stadsverwarmingsprojecten. Er was een mogelijkheid van compensatie gecreëerd,
maar die was afhankelijk van draagkracht en marktprijsontwikkeling. Er was
nooit overheidsbetrokkenheid, ook niet tijdens het CDA-ministerschap.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):De overheid had geen stimulerende rol, maar de overheid heeft wel de Elektriciteitswet
vastgesteld. De heer Loudon heeft de Eerste Kamer verlaten. Wij debatteren
nu in de Tweede Kamer. Ik vind het wat mager als de heer Van den Akker steeds
de Eerste Kamer erbij moet betrekken.De heer Van Walsem (D66):Mevrouw Voûte zei dat D66 meewerkte aan een onbetrouwbare overheid.
Dat kan ik niet over mijn kant laten gaan, want dat is geenszins het geval.
Ik moet mevrouw Voûte erop attent maken, dat de VVD blijkbaar wetteloosheid
en rechteloosheid voorstaat. Als jurist moet ik zeggen dat Europese en Nederlandse
wetgeving boven private overeenkomsten gaat. De overheid bemoeit zich niet
met conceptcontracten, zo stellen de heer Herkströter en de minister.
Het is dus gewoon een privaat contract. Nogmaals, wij hebben ons te houden
aan de Europese en Nederlandse wetgeving en daar ben ik aan gebonden.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Het gaat erom dat je verplichtingen uit het verleden moet eerbiedigen.
Dat is het uitgangspunt.Het amendement op stuk nr. 17 gaat ervan uit dat de productiebedrijven
600 MW capaciteit op korte termijn moeten vrijmaken. De inspanningsverplichting
wordt hiermee een resultaatsverplichting Het amendement op stuk nr. 22 dient
ertoe om te voorkomen dat partijen een dominante macht kunnen opbouwen. Bij
het verkrijgen van importcapaciteit wordt het maximale aandeel van de importcapaciteit
daarom gesteld op 400 MW per marktpartij. In de motie op stuk nr. 24 dring
ik er bij de regering op aan dat de verruiming tot 1000 MW grensoverschrijdende
transportcapaciteit zo snel mogelijk gerealiseerd moet worden door Tennet
met als uiterste datum 1 juli 2002. De motie op stuk nr. 25 verzoekt de regering
om op korte termijn een onderzoek te laten verrichten naar de mogelijkheden
van optimalisering van grensoverschrijdende transportcapaciteit.Deze amenderingen, inclusief het amendement op stuk nr. 23 van de heer
Crone en mijzelf, creëren een stevig pakket aan maatregelen. Dit pakket
aan maatregelen veroorzaakt voldoende concurrentie zodat dat de prijs voor
elektriciteit kan dalen. Het is overigens een misverstand om te denken dat
de kleinverbruiker momenteel een hogere prijs betaalt dan in het buitenland.
De DTE moet erop toezien dat een optimale marktwerking plaatsvindt bij die
grensoverschrijdende transportcapaciteit en bij de peiling. Ik vraag aandacht
voor de capaciteit en de kwaliteit van de DTE, goede marktwerking staat en
valt met capaciteit en de kwaliteit van de toezichthouder. Ik krijg hierop
graag een reactie van de minister. Het probleem in deze overgangsperiode is
knellend bij de energie-intensieve grootverbruikers en niet bij de kleinverbruikers
op dit moment en het MKB. Wij hopen dat de datum van 1 januari 2001 voor de
Nederlandse grote energiegebruikers een belangrijk moment zal zijn. Dan wordt
de overeenkomst van samenwerking volgens afspraak beëindigd. Wij verwachten
dat de Nederlandse mededingingsautoriteit als een ware waakhond verscherpte
aandacht zal hebben voor de ontwikkelingen op de elektriciteitsmarkt. Ik krijg
signalen uit de markt dat er tot nu toe nog geen begin van concurrerende aanbiedingen
van de productiesector aan de grootverbruikers worden gedaan. Afgestemd gedrag
en prijsafspraken zijn een doodzonde in het mededingingsrecht. Wij zouden
liever zien dat de NMA en de DTE capaciteit steken in andere zaken dan het
moeten doen van invallen in elektriciteitscentrales.Het schrappen van artikel 12, waarover zoveel te doen is, zou betekenen
dat de nakoming van bestaande contractuele verplichtingen, voorzover zij nog
van kracht zijn, onzeker of zelfs onmogelijk wordt. Dat zou de kosten sterk
verhogen en mij dunkt dat de advocatuur- en consultancybranche de afgelopen
tijd al genoeg aan de elektriciteitssector verdiend hebben. Het zou een goede
zaak zijn als bij een evenwichtige overgang alle juridische procedures verder
achterwege zullen blijven.Er zal een bedrag van 2,55 mld. nodig zijn voor de financiering van het
100% aandeelhouderschap van de staat. Dit bedrag zal uit de algemene middelen
gefinancierd worden. Dus: de belastingbetaler. Dit bedrag van 2,55 mld. is
in de ogen van mijn fractie veel geld. Het is mij bekend dat in België,
het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Denemarken en Finland het hoogspanningsnet
in private handen is. Uit een rapport van de Europese Commissie (DG-TRAN)
blijkt dat er geen grotere knelpunten zijn in leveringszekerheid en betrouwbaarheid
bij deze private netten, dan bij de hoogspanningsnetten die in overheidshanden
zijn. De Europese Commissie heeft aangegeven neutraal te staan tegenover het
eigendom van netten. Regelgeving en goed toezicht zijn belangrijker dan eigendom!
Voor de VVD is het private eigendom van het hoogspanningsnet, niet zijnde
productiebedrijven, toeleveranciers of andere aan de elektriciteitssector
gelieerde organisaties, maar wel van bijvoorbeeld institutionele beleggers,
dan ook nog steeds een reële optie en wij achten het van groot belang
dit snel te evalueren. Immers, een overheid in een gelijktijdige rol van aandeelhouder,
toezichthouder en veilingmeester is een ongewenste situatie vanuit mededingingsrechtelijke
optiek.Voorzitter! De heer Van den Akker gaat nu waarschijnlijk spreken over
de heer Loudon!De heer Van den Akker (CDA):Nee, die heb ik nu zoveel keer aangehaald en die zit zo op de lijn van
het CDA, dat ik dit niet meer hoef te doen. Dat weet u ook wel!Voorzitter! Ik zou mevrouw Voûte willen vragen hoe haar opmerking
met betrekking tot het voor 100% in handen krijgen van de aandelen in Tennet
te rijmen is met wat de minister zegt in haar tweede nota van wijziging, namelijk
dat het dient ter gedeeltelijke dekking van de niet-marktconforme kosten van
de SEP?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ja, dat klopt. Dat is ook de reden waarom we het er op dit moment mee
eens zijn – alleen op dit moment. Maar onze voorkeur gaat ernaar uit
dat het op zich naar een private partij gaat, zoals institutionele beleggers.Voorzitter! Binnenkort zal Tennet capaciteit gaan veilen. Wil de minister
erop toezien dat het inderdaad in goede samenwerking met de APX gebeurt, want
die synergie is noodzakelijk. Het zou jammer zijn, als er twee trajecten ontstaan.Voorzitter! Over Demkolec heb ik de motie ondersteund van de heer Crone.
Is de minister bereid – misschien kan zij er nader op ingaan –
om bij de veiling van Demkolec serieus de optie van de biogasser te betrekken?Voorzitter! Ik verwacht dat met dit evenwichtige pakket aan maatregelen
van deze overgangswet de energieproductiebedrijven als ware ondernemers de
markt op zullen gaan, de klant concurrerend tegemoet zullen treden en zelfs
de markt in Europa zullen gaan bewerken. Immers, dat getuigt
van een ondernemingsgeest die van oudsher private bedrijven in andere markten
zo duidelijk ten toon spreidden.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Misschien moet ik nog eens beginnen met een opmerking te maken
over waar we nu staan met de marktwerking in de elektriciteitssector, want
ik krijg uit de woorden van de heer Van den Akker de indruk dat hij denkt
dat er al marktwerking is. Mijn indruk is dat dit nog niet geheel gerealiseerd
is, to put it mildly. Wij zitten aan het begin van een martkwerkingstraject
en natuurlijk ook nog aan het begin zelfs van het overgangstraject. Volledige
marktwerking zal pas rond 2003 gerealiseerd zijn. Overigens is het natuurlijk
wel zo dat dankzij de eerste stappen die we nu gezet hebben, inmiddels de
DTE een flinke efficiencykorting op heeft gelegd aan een aantal netbeheerders.
Als dat soort dingen die de heer Van den Akker noemde, nu nog voorkomen, dan
zal dat, denk ik, heel gauw afgelopen zijn, want zij zullen met hun tarieven
omlaag moeten.De bedrijven piepen ook flink en zo hoort het ook te gaan, maar ik denk
dat juist dankzij liberalisering dit soort dingen nu eindelijk opgepakt worden.
Als het overigens gedaan wordt door de leverancier van de klant op dit moment,
dan is juist het mooie dat na 2003 de klant dit soort flauwekul niet meer
hoeft te accepteren, want dan heeft hij de mogelijkheid om een andere keuze
te maken. Het pleit dus eigenlijk meer voor versnelling dan dat het pleit
voor het nog langzamer of niet doen. Dit is iets wat juist in een gereguleerde
markt makkelijk voor kan komen.Voorzitter! Ik ben heel blij dat de Kamer zo snel na het wetgevingsoverleg
het wetsvoorstel heeft willen agenderen, want het is van het grootste belang
dat we per 1 januari 2001 het wetsvoorstel in werking kunnen laten treden;
in welke vorm dan ook, zou ik bijna zeggen. Ik hoop dat de Kamer zich dat
ook goed wil realiseren, want als dit wetsvoorstel, mogelijk geamendeerd of
niet geamendeerd, de datum van 1 januari niet haalt, betekent het per saldo
dat de overeenkomst van samenwerking blijft bestaan en er na 1 januari helemaal
geen sprake is van welke concurrentie dan ook in Nederland tussen productiebedrijven.
Dit betekent mijns inziens dat we dan in elk geval grote zekerheid hebben,
dat we opgezadeld zullen zijn met de allerhoogste energieprijzen in Nederland.
Ik hoop dat iedereen zich dit ook realiseert.Het wetsvoorstel zal mijns inziens een belangrijke en ook positieve impuls
geven aan de voortgang van het liberaliseringsproces. Wij hebben vorige week
in het wetgevingsoverleg uitgebreid en indringend met elkaar gesproken, en
het accent lag daarbij – het ligt er wat mij betreft nog steeds –
op het vinden van een balans tussen het respecteren van bestaande verplichtingen
en het optimaliseren van de marktwerking. Het hoofddoel is en blijft immers
het liberaliseren van de markt om zodoende de consument, of dit nu een individueel
persoon is of een bedrijf, hiervan te laten profiteren. In dat verband is
een aantal amendementen ingebracht. Ik meen er verstandig aan te doen eerst
weer iets te zeggen over het amendement op stuk nr. 10, het amendement van
de heren Van den Akker en Van Walsem. Daarmee gaan zij echt veel en veel te
ver. Ik wil met name op dit amendement kort ingaan naar aanleiding van de
berichtgeving in de media van de afgelopen week en ook naar aanleiding van
de woorden die daarover door zowel de heer Van den Akker als de heer Van Walsem
zijn gesproken.Ik weet natuurlijk dat de problematiek de aandacht heeft van de Europese
Commissie. Dat heeft niet te maken met het wetsvoorstel, maar met het feit
dat er klachten zijn en die heeft de Commissie te behandelen. De klachten
komen van onder meer grootverbruikers. Daarbij komt de vraag aan de orde of
niet sprake is van strijdigheid met de mede- dingingsbepalingen van het Euro-
pese verdrag.Misschien is het goed dat ik eerst iets zeg over de artikelen 12, 81 en
82. Artikel 12 betreft bestaande, langjarige invoercontracten die SEP sloot,
moet ik tegen de heer Van den Akker zeggen en misschien ook tegen de heer
Van Walsem, in overeenstemming met geldende wetgeving en ter uitvoering van
hun taak terzake van het algemene economisch belang als bedoeld in artikel
86 van het EG-verdrag. Toen de contracten dus werden gesloten en de verplichtingen
werden aangegaan, was er conformiteit met EG-bepalingen die wij thans nog
kennen. Voor een onderneming, belast met het beheer van diensten van algemeen
belang, gelden de mededingingsregels bedoeld in de artikelen 81 en 82, die
inhouden een verbod op het misbruiken van een economische machtspositie. Op
grond van artikel 86 moet echter wel de aan SEP toevertrouwde bijzondere taak
uitgevoerd kunnen worden. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft
bevestigd, dat SEP die taak had bij de beoordeling van SEP's importmonopolie
onder de oude Elektriciteitswet, die van 1989. Dat brengt mij ertoe te stellen,
dat artikel 12 wel degelijk verenigbaar is met de artikelen 81 en 82 van het
EG-verdrag.Tegen de heer Van Dijke wil ik zeggen, dat het nieuwe vijfde lid van artikel
12 een kwestie van zorgvuldigheid is. Dat laat onverlet dat naar mijn mening
artikel 12 toelaatbaar is. Dat is ook mijn verdediging in de richting van
de Europese Commissie, hetgeen onverlet laat dat de Commissie terzake van
mededinging waarbij er geen invloed is van Europese raden een eigenstandige
verantwoordelijkheid heeft. Er is een zelfstandige bevoegdheid voor DG4. Men
kan bepalen dat aanpassingen moeten worden aangebracht. Ik heb mij op dit
punt van verschillende kanten laten adviseren: door de Raad van State, de
landsadvocaat en door mijn eigen juristen. Die advisering heeft mij tot de
conclusie gebracht, dat wat ik aangaf juist is. Dat betekent niet, dat dit
altijd het einde is. Zo werkt het systeem niet, gelet op onze relatie in Europa.De heer Van Walsem (D66):Voorzitter! De Europese elektriciteitsrichtlijn is opgesteld om de elektriciteitsmarkt
van Europa te liberaliseren. Onze Elektriciteitswet van 1998 is een implementatie
van die richtlijn. De gesloten contracten zou men in de optiek van de minister
moeten eerbiedigen als sprake is van een nationaal economisch belang of van
bijzondere rechten. Die uitzondering hebben wij bij de behandeling van de
Elektriciteitswet 1998 niet gemaakt. De Europese richtlijn voorziet wel in
de mogelijkheid van het maken van een uitzondering en om een overgangsregeling
op te stellen voor contracten die eventueel een bepaald belang
dienen. De Commissie heeft ons geen toestemming voor een dergelijke uitzondering
gegeven. Volgens mij was de minister te laat met de melding en bovendien heeft
de Commissie bepaald, dat twee van de drie SEP-contracten niet voor een uitzonderingsbepaling
in aanmerking komen. Omdat de Europese richtlijn loyaal en te goeder trouw
zou moeten worden uitgevoerd, is de minister gehouden bestaande contracten
die niet vallen onder een overgangsregeling te laten vervallen. Althans, zij
kunnen niet onder het voorkeursrecht vallen.Minister Jorritsma-Lebbink:De importcontracten waren wel degelijk een onderdeel van de melding. Hoe
komt u erbij dat wij die niet gemeld zouden hebben? Die zijn altijd onderdeel
geweest van de melding aan de Europese Unie.De heer Van Walsem (D66):U mag mij verbeteren, maar volgens mij had u de officiële melding
moeten doen in februari 1998 en u heeft dat pas in oktober gedaan. In de beschikking
van de Commissie van oktober 1999 staat dat die melding te laat is geweest.Minister Jorritsma-Lebbink:Er is nog helemaal geen beschikking. Men is nog volledig bezig met het
beoordelen. Overigens moeten wij ons goed realiseren dat de richtlijn niet
beoogt om bestaand handelsverkeer te doorkruisen. Die zaken zijn wel degelijk
altijd onderdeel geweest van de melding aan de Europese Unie. Er is geen sprake
van dat er wat dat betreft een probleem is. Nu weet ik trouwens weer precies
wat hier speelde. Het ging erom dat niet DG17 de zaak zou beoordelen maar
dat het overgeheveld werd naar DG4. Dus het was niet zo dat het te laat in
aanmerking kwam om er iets mee te doen. De beschikking was dat met name DG4
de zaak ging bekijken. Dat is een interne afspraak die gemaakt is binnen de
Europese Commissie. Daar zal ook naar gekeken worden.De heer Van Walsem (D66):Ik dacht dat uitzonderingsgevallen, zoals afnamecontracten van de SEP,
gemeld moesten zijn op de dag van de invoering van de richtlijn. Volgens mij
is die melding daarna pas gedaan.Minister Jorritsma-Lebbink:Nee. Overigens loopt de procedure nog.De heer Van Dijke (RPF/GPV):Ik heb met name een punt gemaakt van artikel 12, lid 5. Daar is de minister
nu wel op ingegaan. Cruciale vraag lijkt mij wat de inschatting van de minister
is. Is dit nu Brusselproof ja of nee? Je kunt er natuurlijk van uitgaan dat
Brussel na voorlegging een kanttekening zal maken op grond waarvan wij de
zaak moeten aanpassen. Daar gaat het mij nu niet om. Er zal wat de grote lijn
betreft vertrouwen bij de minister moeten zijn die voortgaan rechtvaardigt.Minister Jorritsma-Lebbink:Als ik niet het gevoel had dat ik hiermee aan de voorwaarden voldoe, had
ik de wet niet ingediend. Daarmee is niet gezegd dat het Brusselproof is,
want dat bepaal ik niet. Brussel bepaalt dat. En als er iets te verwachten
is, gaat het hooguit over aanpassingen of condities waaronder wij dingen mogen
doen, maar dan zal het niet gaan over de wet zelve.De heer Van den Akker (CDA):Ik heb nog een vraag aan de minister met betrekking tot het algemeen belang
waar de minister over sprak bij het toekennen van de SEP-importcontracten.
In de tussentijd is de elektriciteitsrichtlijn, de Elektriciteitswet 1998
en de wijziging van de Elektriciteitswet 1998 behandeld. Kan de minister aangeven
welk algemeen belang er nu nog mee gediend is om die importcontracten nog
steeds in die zin te honoreren?Minister Jorritsma-Lebbink:Daar gaat het niet om. Toen die langjarige contracten werden gesloten,
deed men dat vanwege een wet die bestond en een regeling die in het EG-verdrag
stond. Daar gaat het om. Ook de overheid heeft zich wat dat betreft netjes
te gedragen. Daarom hebben wij hier een overgangssituatie gecreëerd.
Het is niet zo dat wij vinden dat dergelijke praktijken van nu af aan door
mogen gaan. Natuurlijk niet. Wat mij betreft zou het het mooiste zijn als
die contracten morgen verdwenen waren. Als dat overmorgen gebeurt, zijn wij
het vlug met elkaar eens. Dan is er niets meer aan de hand. Maar het kan niet
zo zijn dat je als overheid uitvoering van bestaande contracten, die onder
vigerende wetgeving en onder een vigerend EG-verdrag zijn gemaakt en gehonoreerd,
niet meer steunt. Dat kan niet. Wij kunnen dat wel doen hoor, maar daar durf
ik niet de verantwoordelijkheid voor te nemen. Sterker nog, ik wens daar geen
verantwoordelijkheid voor te nemen. Ik denk namelijk dat de negatieve consequenties
voor degene die uiteindelijk de elektriciteit betaalt vele malen groter zullen
zijn dan nu het geval is.Het gaat hier om verschillende zaken die mogelijk tegenstrijdig zijn,
ook binnen regelgeving. Zo werkt dat nu eenmaal in een overgangssituatie.
Dat maakt de problematiek gecompliceerd. Daar zal de Europese Commissie zich
natuurlijk over buigen. De Europese Commissie zal na de beslissing over deze
wet en de daarbij behorende amendementen haar oordeel vellen. Het enkele feit
dat er vragen zijn gesteld door hooggeleerden of door de Commissie betekent
voor mij dus ook niet dat het artikel dan maar moet worden geschrapt om alle
discussies in dit huis te voorkomen. Dan zou ik mij echt onverantwoordelijk
opstellen. Ik heb steeds serieus bezien of het uitgangspunt dat bestaande
contracten gerespecteerd moeten worden, verenigbaar is met andere juridische
uitgangspunten. Ik ben bij de totstandkoming van dat artikel niet over één
nacht ijs gegaan. Ik heb mij uitgebreid laten adviseren, door mijn eigen juristen,
maar ook door de landsadvocaat en de Raad van State. Ook de Raad van State
heeft geen enkele opmerking gemaakt waaruit kan blijken dat ik met dat artikel
Europees-rechtelijk de plank volledig zou misslaan. Uiteraard is altijd het
laatste woord hierover aan de Europese Commissie. Ik begrijp dat de heer Van
Dijke het graag anders wil zien, maar in het Europese recht werkt dat wel
zo. Ik had graag vandaag al de mening gehad van de Europese Commissie, maar
helaas, zij is zover nog niet. Om die reden is in het wetsvoorstel een voorziening
opgenomen in artikel 12. Dan kan het zo nodig worden aangepast aan het oordeel
van de Europese Commissie. Daarover zal ik natuurlijk met de Kamer in overleg
treden.Voorzitter: WeisglasDe heer Van Dijke (RPF/GPV):De minister doet haar uiterste best om mij ervan te overtuigen dat lid
5 er echt in hoort. Ik stel dat zeer op prijs. Zachtjesaan
ga ik geloven dat het zo is. Ik doe nog een poging om dat scherp te krijgen.Als lid 5 van artikel 12 er niet zou staan, wat gebeurt er dan?Minister Jorritsma-Lebbink:Dan is het mogelijk dat, zelfs als de Commissie iets kleins veranderd
wil zien, ik het hele wetgevingsproces moet doorlopen. Dan zou je daaraan
in feite geen uitvoering kunnen geven, behalve misschien na een jaar. Er zijn
natuurlijk van allerlei modaliteiten te bedenken waar de Commissie mogelijk
een opmerking over maakt of een conditie aan verbindt. Als dat niet in de
wet geregeld is, mag ik dat in Nederland niet zomaar doen. Om die reden is
deze bepaling opgenomen. Dat maakt het dus gewoon een stukje flexibeler. Natuurlijk
zal ik er met de Kamer over praten. Daar mag geen misverstand over bestaan.Ik heb het gevoel dat sommigen denken dat het uitsluitend gaat over de
aansprakelijkheid. De heer Van Walsem sprak daarover. Artikel 2, dat handelt
over de verdeling, moet naar mijn mening niet geschrapt worden omdat het een
precisering van het Burgerlijk Wetboek is en het een vangnet creëert
voor het geval de verdeling van de kosten problematisch wordt. Daarmee neemt
de staat geen verantwoordelijkheid voor hetgeen binnen de verdeling gebeurt.
Ik kan dus niet zeggen dat ik dat goed vind. Artikel 12 gaat dan ook niet
over de aansprakelijkheid voor het niet kunnen uitvoeren van de invoercontracten;
de overheid moet de uitvoering van bestaande contracten niet verhinderen.
Daar gaat het over.De heer Van den Akker heeft nog gevraagd of de Europese Commissie ooit
tegen ambtenaren heeft gezegd dat artikel 12 in strijd is met artikel 81 over
het kartelverbod. Wij weten dat de Commissie de klachten onderzoekt, met name
de klacht van de grootverbruikers. Dat onderzoek loopt en daar zijn nog geen
opinies over geuit. Daar worden tot nu toe alleen maar vragen over gesteld.Ik ga nog op een paar andere amendementen in, met name op die waarover
hier is gesproken en op een enkele waarover ik toch nog een opmerking wil
maken. Over artikel 2 heb ik in feite al voldoende gezegd. Ik begrijp dat
het amendement op stuk nr. 11 van de heren Van den Akker en Van Walsem enige
samenhang vertoont met het andere amendement. Wat er staat, betreft alleen
maar een gezamenlijke aansprakelijkheid en een onderverdeling van de verplichtingen.
Ik heb tijdens het wetgevingsoverleg al aangegeven dat ik het echt te makkelijk
vind om dat te schrappen. De aansprakelijkheid van productiebedrijven sluit
gewoon aan bij het BW, maar uit het BW valt niet af te leiden hoeveel ieder
productiebedrijf verschuldigd is. Ik heb overigens niet zelf bedacht dat daar
een verdeling voor gemaakt moet worden. Het is bekend dat ik eerst een eindeloze
poging heb gedaan om daarover overeenstemming te bereiken met de productiebedrijven.
Dat lukte niet. Vervolgens heb ik een aantal deskundigen op dit terrein gevraagd
om mij daarover te adviseren. Dat advies is gekomen. Daarna hebben wij weer
eindeloze pogingen gedaan en toen lukte het weer niet. Inmiddels is er overigens
overeenstemming, maar ik meen dat het wel van belang is om het vangnet in
de wet te laten. Je kunt maar nooit weten. Ik heb wat dat betreft enige ervaring.De heer Van den Akker (CDA):Het amendement over artikel 2 moet in combinatie worden gezien met artikel
12, want deze horen bij elkaar en kunnen niet worden losgekoppeld.Minister Jorritsma-Lebbink:Zij hebben niets met elkaar te maken. U suggereert net als de heer Van
Walsem dat artikel 2 betekent dat de overheid de verantwoordelijkheid neemt
voor de verdeling, maar dat is niet zo. De overheid heeft bij Burgerlijk Wetboek
geregeld dat men aansprakelijk is. Zij regelt nu iets in de wet waar de productiebedrijven
zelf niet uitkomen. Daarmee wordt niet automatisch de aansprakelijkheid verlegd.De heer Van den Akker (CDA):Wij zeggen: als je artikel 12 eruit haalt, moet je ook artikel 2 eruit
halen, want anders kiest de overheid tussen private partijen. U kiest ervoor
dat de productiebedrijven verantwoordelijk zijn, maar wij zeggen dat in het
midden moet worden gelaten of de SEP of de productiebedrijven dat zijn. Dat
is heel simpel.Minister Jorritsma-Lebbink:Daarmee suggereert u dat de overheid met artikel 12 verantwoordelijkheid
neemt voor de importcontracten, maar dat staat niet in artikel 12. In artikel
12 zeggen wij dat een aantal bestaande contracten gehonoreerd moeten worden
die gesloten zijn onder wetgeving die op dat moment in Nederland en in Europa
gold. De productiebedrijven hebben dat inmiddels ook geaccepteerd.De heer Van Walsem (D66):Ik verschil van mening met de minister, omdat ik zeg dat bestaande contracten
niet kunnen worden geëerbiedigd, wanneer de minister de Europese richtlijn
loyaal uitvoert. Daartoe is zij mijns inziens verplicht. Deze is gericht op
liberalisering van de markt in Europa en dan kunnen de bestaande contracten
niet verder geëerbiedigd worden, met de uitzonderingen die ik heb genoemd.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat is een rare redenering. Mag ik een hypothetische veronderstelling
doen? Stel dat er niet per 1 juli 2002, maar per 1 januari 2001 meer importcapaciteit
beschikbaar is. Zou u dan dezelfde bezwaren hebben tegen artikel 12? Ik denk
van niet.De heer Van Walsem (D66):Mijn bezwaar is dat wij spreken over marktwerking, terwijl er nog geen
marktwerking is, of een zeer gebrekkige. Ik heb liever helemaal geen marktwerking
dan gebrekkige marktwerking. Als er voldoende importcapaciteit is, kan de
marktwerking tot stand komen. Dan heb ik daar geen bezwaar meer tegen.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb net gezegd dat de marktwerking wel degelijk op gang komt. Een aantal
van ons zouden willen dat er oneindig veel meer importcapaciteit is, zodat
deze markt werkelijk fluïde is. Het beste zou zijn als onze bedrijven
werkelijk gingen concurreren. Naarmate er meer wordt geëxporteerd, kan
er meer worden geïmporteerd. Daar is een zeer nauwe relatie tussen. Als
je niet oppast, wordt er straks in Nederland helemaal niets meer geproduceerd.
Daar lossen wij dan wel een nationaal CO2-probleempje mee op, maar
dat is natuurlijk niet goed. Dat is raar.Tegen mevrouw Voûte kan ik zeggen dat de NMA straks heel strikt gaat kijken of het kartel dat wordt opgeheven, daarna weer een kartel
wordt of blijft. Daar gaat het allemaal over. Wij hebben voldoende importcapaciteit,
maar er wordt onvoldoende geëxporteerd...De heer Van Walsem (D66):Als wij die contracten niet hadden, hadden wij genoeg importcapaciteit.Minister Jorritsma-Lebbink:Op dat punt ben ik het volstrekt met u eens, maar het probleem is dat
de overheid niet het recht heeft om dwars door alle rechten heen te lopen.De heer Van Walsem (D66):Volgens mij wel door het Europees recht.Minister Jorritsma-Lebbink:Nee, want het Europees recht kent beide bepalingen. Dat is het moeilijke.
Daarom zoek ik naar een balans. U zoekt niet naar een balans, want u kiest
voor één onderdeel van het Europees recht, maar ik heb rekening
te houden met beide onderdelen van het Europees recht.De heer Van Walsem (D66):Ik respecteer uw instelling dat u een betrouwbare overheid wilt zijn en
bestaande contracten wilt eerbiedigen, maar ik zeg dat u ook zorgvuldig moet
zijn. Volgens de Europese regelgeving kunnen die contracten niet meer worden
geëerbiedigd, tenzij het gaat om een uitzonderingssituatie van nationaal
economisch belang of de financiële continuïteit van een onderneming
bij de uitvoering van zeer essentiële publieke taken. Als u deze had
aangemeld, had u een overgangsregeling kunnen krijgen, maar die heeft u niet.
Dan bent u niet meer gebonden aan eerbiediging van de contracten, maar aan
Europese en Nederlandse wetgeving. Dat is het verschil van mening.Minister Jorritsma-Lebbink:U begint al met iets verkeerds, want het is wel degelijk aangemeld, maar
er is nog geen uitspraak over gedaan. De enige uitspraak die er is gedaan,
is dat de zaak wordt overgeheveld van DG17 naar DG4 en voor het overige loopt
het nog. Daarnaast is er de klachtenbehandeling; dat is weer iets anders:
aan de ene kant is er de bakstenenbehandeling en aan de andere kant de klachtenbehandeling.
Het is allemaal reuze ingewikkeld. Dat heeft natuurlijk te maken met de manier
waarop wij in dit land werken. Er zijn landen die in één klap
geliberaliseerd hebben en die daarna de scherven opvegen. Wij proberen alles
van tevoren te regelen. Dat is al moeilijk genoeg en dat maakt ons proces
gecompliceerder. Ik weet dat nadien wel eens een goede evaluatie nodig is
om te bezien wat vervolgens de voorkeur heeft.De heer Van Walsem (D66):Er zijn bedrijven die denken dat zij onder de "scherven" vallen.Minister Jorritsma-Lebbink:Als je het in één klap doet, maak je het jezelf best ingewikkeld.
Dan zou overigens ook hetzelfde probleem zijn ontstaan, want ook dan hadden
bestaande contracten gerespecteerd moeten worden.De heer Van den Akker (CDA):De minister zegt steeds dat de importcontracten het probleem bij de invoer
van elektriciteit veroorzaken en dat daardoor de congestie ontstaat. Als de
Nederlandse productiebedrijven echter net zo concurrerend zouden zijn als
de buitenlandse productiebedrijven, zou niemand het in Nederland in zijn hoofd
halen om in het buitenland te kopen. Dat zou betekenen dat je op het hoogspanningsnet
voldoende capaciteit hebt om via import te voldoen aan de contractuele verplichtingen.Minister Jorritsma-Lebbink:Het kan heel goed zijn dat de werkelijkheid straks heel anders is, maar
er is nu nog geen concurrentie. Er kan pas sprake zijn van concurrentie wanneer
dit wetsvoorstel tot wet verheven is en in het Staatsblad komt te staan. Als
wij niet oppassen, komt het helemaal niet in het Staatsblad en dan komt er
helemaal geen concurrentie. Het gaat nu alleen om de vraag of de verwachtingen
die mensen op dit moment van de marktwerking hebben, zullen uitkomen, maar
niet om feitelijke marktwerking; er is immers nog geen marktwerking. Dat is
het gekke; wij praten op een hoog theoretisch niveau. De bedrijven zeggen
dat zij geen goede aanbiedingen hebben, maar alle aanbiedingen gaan over de
periode na 1 januari 2001 en gaan uit van de veronderstelling dat het wetsvoorstel,
in welke vorm dan ook, tot wet wordt. Als dat niet gebeurt, zullen de aanbiedingen
zeker nog een stuk hoger worden; dan zal niemand profiteren.Ik kom nu bij de toeslag en het protocol, onder meer ten aanzien van Demkolec.
Op dat punt zijn wij het eens. De heer Crone c.s. hebben een motie ingediend
die het volgende inhoudt: een lager veilingbod op Demkolec moet serieus worden
genomen als de koper verder gaat met biomassavergassing. Eerst zal ik aangeven
welke CO2-besparing de diverse vormen van aandrijving van de Demkolec-centrale
zouden hebben. Bij gasgestookte aandrijving is de besparing 0,5 megaton en
bij vergassing van biomassa in ultieme vorm 0,3 megaton. Omdat je bij biomassa
ook altijd kolen moet stoken, is de totale besparing op het punt van CO2 dus iets lager. Er wordt gesteld dat het interessant is om te bezien
hoe wij verder kunnen gaan met de Demkolec-centrale als technologie; daarbij
wordt gezegd: als de opbrengst van de veiling iets lager is, wordt de toeslag
iets hoger. Dat kan aanvaardbaar zijn, omdat de overheid natuurlijk ook via
andere instrumenten vergassing stimuleert. Met een kleine investering in de
Demkolec-centrale kunnen wellicht grote andere investeringen worden voorkomen.
Ik ben op zich positief over de gedachte achter deze motie, maar ik heb wel
een probleem: er moet natuurlijk wel een marktpartij zijn die de centrale
als biomassacentrale wil laten draaien. De veiling is op dit moment aan de
gang; de uitkomst is nog niet bekend. Er is mij gemeld dat het resultaat ongeveer
in januari zal uitkristalliseren. Wij moeten de uitkomst van de veiling dus
afwachten, maar zonder een geïnteresseerde koper houdt het natuurlijk
op.Dan artikel 9, de wettelijke basis voor de protocolheffing. Ik heb daar
nu niets over gehoord, maar ik zeg de heer Van den Akker nogmaals dat ik aanneming
van het desbetreffende amendement echt met klem ontraad. Het zou er immers
toe leiden dat de protocolheffing over 2000 niet meer geheven kan worden,
waardoor de SEP of de distributiebedrijven 400 mln. mislopen. Op dat punt
zijn afspraken gemaakt en dat kan dus niet aan de orde zijn. Net als in het
wetgevingsoverleg ontraad ik dus aanneming van dat amendement, al was het
maar omdat er sprake is van een lopende heffing waaraan een wettelijke
basis moet worden gegeven.De heer Van den Akker (CDA):De distributiebedrijven hebben niet het recht om de kosten door te berekenen
aan de eindverbruikers. Dat is met name het geval voor het jaar 2000. Over
de voorgaande jaren kan men nog discussiëren, zeker over 1999. Wat is
echter de wettelijke basis om de kosten door te mogen berekenen in 2000? Het
geldt hier overigens alle niet-marktconforme kosten en ook de importcontracten.Minister Jorritsma-Lebbink:Het enige probleem dat er zou kunnen zijn, is dat rond de all-incontracten.
Ik ga ervan uit dat men daar in goed overleg uit kan komen. Daar hoeft geen
probleem te ontstaan mits men bereid is, goed overleg te plegen. Het amendement
is echter rampzalig.Ik kom bij de amendementen op de stukken nrs. 19 en 16, van de heren Crone
en Van Dijke. Inmiddels zijn die amendementen samengevoegd tot het amendement
op stuk nr. 29. Het verder beperken van de potentiële kring van aandeelhouders
zal de verkoopbaarheid en de waarde van het netwerk zeer negatief beïnvloeden.
Die verantwoordelijkheid neemt men dus op zich met aanvaarding van dit amendement.
Ik blijf van mening dat het uitsluiten van strategische invloed van aandeelhouders
dient te geschieden door regelgeving. Wat dat betreft wordt de onafhankelijkheid
van Tennet via dit wetsvoorstel verder aangescherpt. Ik heb graag enige ruimte
om de markt af te tasten als het zover is. Ik zal vervolgens met de Kamer
overleggen over de keuzes die ik voornemens ben te maken en de daarbij behorende
voorwaarden. Ik zal geen onomkeerbare stappen zetten. Ik wil echter wel graag
enige ruimte behouden. Het malle is dat de oorspronkelijke amendementen niet
zo ver gingen. Het amendement van de heer Crone ging het verst. Daar had ik
ook relatief de grootste problemen mee. Het amendement van de heer Van Dijke
ging iets minder ver. Ik had daar wat minder problemen mee. Het voorliggende
amendement gaat echter veel en veel verder. Daarover ben ik verbaasd, omdat
het geen enkele ruimte over laat. Als men aan het einde van de rit, over een
relatief korte periode, tot de conclusie komt dat mogelijk deelname van een
bedrijf nodig is, moet een complete wetswijziging doorgevoerd worden om dit
mogelijk te maken. Dat vind ik wel heel vergaand.De heer Van Dijke (RPF/GPV):Er is een discussie geweest in het wetgevingsoverleg, waarvan dit amendement
de logische conclusie vormde.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik kreeg tijdens het wetgevingsoverleg niet het idee dat de heer Van Dijke
een nog verdergaand amendement zou indienen. Het verbaast mij dan ook.De heer Crone (PvdA):Als de minister het argument gebruikt dat zij graag voor 10%, 20% of 30%
aan strategische partners in het net wil hebben, omdat de opbrengst dan hoger
is, doet zij precies wat ik niet wil. De strategische partner wordt dan immers
aandeelhouder. Dat is kennelijk ook waardevergrotend, want die krijgt invloed
op het net. Als deze partner geen invloed op het beleid heeft, is het ook
niet waardevergrotend. Vandaar dat in het buitenland steeds meer bedrijven
zeggen niet meer aan het net deel te willen nemen. Men verdient er niets aan
en mag niets doen. Zij stappen uit het net.Minister Jorritsma-Lebbink:Dan hoef ik het ook niet in de wet vast te leggen. Ik kan mij voorstellen
dat de heer Crone een en ander wil aanscherpen. Nu staat er dat het "never",
nooit mag gebeuren...De heer Crone (PvdA):...tenzij de minister met goede argumenten komt. Dan kan er een wetswijziging
plaatsvinden. Het argument dat het de overheid meer geld oplevert als er sprake
is van een strategische partner is echter precies het argument dat ik niet
wil horen. Voor institutionele beleggers maakt het immers niets uit.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat staat niet in het amendement. Volgens het amendement kan er ook geen
beursgang plaatsvinden. Bij een beursgang kunnen andere bedrijven immers ook
aandelen kopen. Bij een beursgang kan niet van tevoren bepaald worden wie
de aandelen koopt.De heer Crone (PvdA):Daarom zullen wij het algemeen overleg in december voeren. Ook lokale
bedrijven vragen of zij naar de beurs mogen. Van mij mag dat, maar dan wordt
men wel door EDF opgekocht. De minister zegt dat dit niet nodig is. Wij moeten
dat debat nog uitvoerig voeren. Ik geef dat punt nu echter niet weg.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik had graag de bepaling gezien dat als in overleg met de Kamer tot een
andere conclusie wordt gekomen, die niet hoeft te leiden tot een wetswijziging.
Ik wil dit in overweging geven. In het oorspronkelijke amendement was dit
ook opgenomen. Dit amendement leidt er echter toe dat een beursgang zelfs
niet voorbereid kan worden. Men kan überhaupt niet verder praten, zonder
dat er een wetswijziging nodig is. Ik geef dit mee al suggestie. Als de heer
Crone daarnaar wil kijken, zou dat mij een genoegen doen.Het amendement op stuk nr. 17 gaat over de 900 MW en de 1500 MW. Tijdens
het wetgevingsoverleg hebben de indieners gezegd van mening te zijn dat de
productiebedrijven zich echt moeten verplichten om die 600 MW vrij te maken.
Beter gezegd, zij willen dat bij wet opleggen. Ik begrijp de logica van het
amendement wel, want door de extra importcapaciteit wordt de mededinging op
de Nederlandse markt bevorderd, maar toch moet ik herhalen dat ik aanvaarding
van dit amendement moet ontraden omdat het voorbarig is. Ik zie toe op het
vrijmaken van de 600 MW door de productiebedrijven en ik zou dat proces liever
niet willen doorkruisen, ook niet door nu al vast te leggen dat die 600 MW
vrijgemaakt is. Ik kan niet goed overzien wat de consequenties zijn als het
niet lukt en ik wil graag onvoorziene problemen vermijden.Het amendement op stuk nr. 23 gaat over artikel 12 en bepaalt dat voor
de bij voorrang toegewezen transportcapaciteit moet worden betaald door SEP
of haar rechtsopvolgers. Ook hier is de gedachte achter het amendement begrijpelijk –
SEP wordt wat dit betreft op dezelfde wijze bejegend als andere marktpartijen
die willen importeren – maar die begrijpelijke gedachte heeft wel een
hoge prijs, want wij weten dat de contracten buitengewoon onrendabel zijn
en hiermee worden ze nog onrendabeler. Tijdens het wetgevingsoverleg
heb ik al aangegeven dat je naar mijn mening nog kunt discussiëren over
de vraag of SEP de capaciteit wel gratis krijgt. Het zijn erg dure contracten,
dus de prijs is al hoger dan die bij normale contracten. Het vergelijken van
SEP-contracten met andere contracten is dus heel lastig. Fysiek gezien kan
SEP dan wel importeren, maar economisch gezien wordt het wel moeilijk gemaakt
en daarom ontraad ik ook aanvaarding van dit amendement.De heer Crone (PvdA):Dat gaat wel ver, want als u zegt dat die contracten al zo duur zijn,
dus de stroom zelf, dan erkent u daarmee toch een soort baksteenkarakter.
Ik zou u dat dus willen ontraden. Wij hebben nooit gezegd dat er gratis importcapaciteit
zou zijn. Ze moeten gewoon betalen wat een ander ook moet betalen!Minister Jorritsma-Lebbink:Het zijn wel bakstenen, maar ze worden niet gecompenseerd door de overheid
en zijn voor verantwoordelijkheid van de bedrijven zelf! Met andere woorden,
de rekening voor die baksteen mag niet aan de overheid gepresenteerd worden,
maar het zijn wel bakstenen!De heer Crone (PvdA):Het zijn onrendabele contracten, maar het zijn pas baksteencontracten
als wij ze als zodanig erkennen en er een vergoeding voor geven! Dat is echter
een kwestie van definitie, laten wij daar niet al te lang over praten, maar
ik zou zeker niet willen zeggen dat zij die importcapaciteit ooit gratis toegezegd
hebben gekregen. Er is in Herkströter niets over te vinden noch nergens
anders!Minister Jorritsma-Lebbink:Het zijn bakstenen, ook erkende bakstenen, maar de draagkracht van de
bedrijven is groot genoeg om ze zelf te kunnen dragen. Dat zegt Herkströter
ook, niet dat het geen bakstenen zijn!De heer Crone (PvdA):Dan op zijn minst ook de kosten om het hier te krijgen. Herkströter
heeft nooit gezegd dat ze de stroomprijs kunnen dragen, maar dat die importkosten
zo hoog zijn. Er is altijd gezegd dat men de stroom hier moet krijgen om de
contracten uit te kunnen voeren. Ik heb er geen plezier in, maar het is wel
een gelijke behandeling in vergelijking met die van de anderen, dus de Europese
mededingingskant!Minister Jorritsma-Lebbink:Impliciet ben ik van mening dat het wel zo is gezegd, maar goed, daarover
zullen wij van mening blijven verschillen.Ik kom op het amendement op stuk nr. 22 over de maximaal 400 MW per afnemer.
Laat ik daarover nu iets vriendelijks zeggen. Ik denk eerlijk gezegd dat door
aanvaarding daarvan het wetsvoorstel wel enigszins wordt verbeterd. Het lijkt
mij een goede manier om te voorkomen dat enkele "rijke" marktpartijen alle
transportcapaciteit opkopen en langs die weg de Nederlandse markt voor anderen
afsluiten. Dat amendement komt dus zeker ook de mededinging ten goede.Over het amendement op stuk nr. 18, dat bepaalt dat transportcapaciteit
niet mag worden toegewezen voor een periode langer dan drie maanden, heb ik
nog wel een vraag. De heer Crone heeft een aantal woorden gewijd aan het DTE-advies.
Ik neem aan dat hij dit amendement op stuk nr. 18 zal intrekken, want dat
gaat ervan uit dat er nooit contracten voor langer dan drie maanden mogen
worden uitgegeven.De heer Crone (PvdA):Daarom vroeg ik ook of u dat DTE-advies steunt en dat wij zo dynamisch
en snel mogelijk moeten naar die meer fluïde markt. Dan kan ik het intrekken
en doen wij het langs de weg van DTE.Minister Jorritsma-Lebbink:Het is inderdaad de opvatting van DTE dat dit moet gebeuren en daar ben
ik het zeer mee eens, maar dat was ook de reden dat ik om advies had gevraagd.De heer Crone (PvdA):Voorzitter! Dan kan ik het amendement op stuk nr. 18 ook intrekken!De voorzitter:Aangezien het amendement-Crone (stuk nr. 18) is ingetrokken, maakt het
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Van het amendement op stuk nr. 14 heb ik al gezegd dat ik
daar heel goed mee kan leven.Tijdens het wetgevingsoverleg heb ik al aangegeven dat den heer Van de
Akker gelijk heeft dat de bepaling niet betekent dat de Noorse kabel moet
worden aangelegd. Het wetsvoorstel bepaalt op dit punt helemaal niets. Het
is aan de SEP of aan zijn rechtsopvolgers, te beoordelen of die kabel er komt
of niet. Dat is de SEP overigens eerder overeengekomen met Stadnet. Als SEP
van deze mogelijkheid gebruik maakt, weet de SEP dat het beheer in beginsel
moet worden overgedragen aan Tennet. Ik zeg "in beginsel", want Tennet moet
wel van oordeel zijn dat hij in staat is, de kabel te beheren en te exploiteren.
Er rust dus geen verplichting op Tennet om dat te doen en hij moet dus zelfstandig
afwegen of hij de kabel wel wenst te beheren. Deze beslissing is nog niet
genomen.Al met al ben ik het dus eens met de interpretatie van de heer Van den
Akker van de opmerking die ik tijdens het wetgevingsoverleg heb gemaakt. Ik
neem verder aan dat de SEP zo verstandig is om Tennet te consulteren over
de vraag of de kabel rendabel kan worden geëxploiteerd als hij besluit
om deze kabel aan te leggen.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter! Deze uitleg van de minister is voor mij aanleiding om het
amendement op stuk nr. 12 in te trekken.De voorzitter:Aangezien het amendement-Van den Akker (stuk nr. 12) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Het amendement-Crone/Van Walsem op stuk nr. 30 strekt ertoe
een landelijk maximumtarief in het leven te roepen voor de levering aan beschermde
afnemers na de liberalisering. Dit amendement zou vervolgens in een AMvB moeten
worden uitgewerkt. Ik ben het met de heer Crone eens dat ook de beschermde
afnemers de voordelen van marktwerking moeten genieten. Ik meen echter dat
dit ook zal gebeuren, zelfs al in de situatie dat die beschermde afnemers
nog niet vrij zijn. Ik denk daarbij aan de landelijke tariefdaling met 2%
van het afgelopen jaar. Wij kennen het gepiep allemaal, maar
ook volgend jaar heeft DTE stevige kortingen opgelegd. Ik vind het amendement
daarom niet noodzakelijk.Een andere reden waarom ik het amendement overbodig vind, is dat ik iets
meer vertrouwen heb in marktwerking dan de heer Crone. Als de consument er
zelf voor kiest om ondanks enig prijsverschil niet van leverancier te wisselen,
is dat de eigen verantwoordelijkheid van de consument. Ik heb er overigens
vertrouwen in dat de consument op termijn tot goede keuzes zal komen. Al met
al heb ik dus niet zoveel behoefte aan dit amendement, maar ik laat het oordeel
graag over aan de Kamer.Over het handhavingsinstrumen- tarium hoef ik niet meer zoveel te zeggen.
Er is een nieuw amendement ingediend door de heren Van Walsem en Van den Akker
op stuk nr. 28. Ik heb geen enkel bezwaar tegen dit amendement. Ik had overigens
zelf ook al ideeën die in die richting gaan. Dat laat overigens onverlet
dat er nog enkele technische problemen aan het amendement kleven. Ik wil hen
daarom vragen om samen met mijn ambtenaren de techniek van het amendement
nog eens te bekijken.De heer Crone heeft gepleit voor strafrechtelijke sancties. Ik denk dat
dit een slecht alternatief is. In zijn amendement op stuk nr. 22 is overigens
gekozen voor een sanc- tionering met een dwangsom en een bestuurlijke boete.
Een strafrechtelijke sanctie zou daar ook niets aan toevoegen. Verder staat
het EVRM dubbele sanctionering niet toe. Overigens zijn de veilingregels onderdeel
van de technische voor- waarden die door DTE worden vastgesteld.Het amendement op stuk nr. 28 voorziet in een bestuursrechtelijke aanpak
en dat is de beste manier om de veilingregels te handhaven. Een en ander laat
wel onverlet dat er altijd de mogelijkheid van privaatrechtelijke sanctionering
is. Het strafrecht is verder een slecht alternatief, omdat de bijbehorende
procedures lang duren en het altijd onzeker is of het OM wel tot vervolging
overgaat. Bovendien kan het leiden tot een lagere strafmaat.Voorzitter! Over de moties heb ik tijdens het wetgevingsoverleg al genoeg
gezegd. De heer Crone heeft al aangegeven dat het debat over privatisering
van distributiebedrijven in december wordt hervat. Ik zal voor die tijd natuurlijk
niet stiekem iets doen, omdat ik goed weet welke gevolgen dit zou hebben voor
het draagvlak van welk voorstel dan ook. Betekent dit dat de heer Crone zijn
amendement op stuk nr. 21 vooralsnog wil loslaten? Zegt hij: de conclusie
dat het zo moet, zou ik na afloop van dat debat willen trekken? Ik zou dat
erg op prijs stellen. Wij hebben namelijk al vastgelegd dat de vergunningvereisten
bij AMvB kunnen worden bepaald. In die zin hebben wij ons al ingedekt tegen
een worst-casesituatie. In het amendement staat eigenlijk: we weten nu al
dat we er nooit mee op willen houden. Het is de vraag of wij die conclusie
met elkaar moeten willen trekken.De heer Crone (PvdA):Het amendement op stuk nr. 21 strekte ertoe dat u ook nog na 2003 toestemming
zou moeten geven voor privatisering. Stel dat wij voor kerstmis de criteria
daarvoor al hebben geformuleerd, dan is dat niet erg. U zult die dan ook nog
na 2003 moeten toetsen.Minister Jorritsma-Lebbink:In de huidige wet staat al dat het in principe duurt tot 2003 en dat bij
AMvB kan worden verlengd. In feite – en daar wil ik graag de discussie
voor benutten – is het instrument al in de wet geregeld. Het kan sowieso.
In dat licht zou ik het jammer vinden als nu bij amendement wordt geformuleerd:
we weten nu al zeker dat het altijd moet gebeuren. Komen wij, gehoord de discussie,
tot de conclusie dat het uiteindelijk verstandig is om het te blijven doen,
dan is daar ruimte voor.De heer Crone (PvdA):Ik zal daar even over moeten nadenken. Nogmaals, dit blokkeert niets voor
de toekomst. Het amendement geeft u alleen gedurende een langere periode de
bevoegdheid om toestemming te geven. U zou het bij wijze van spreken ook in
algemene zin kunnen doen.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik probeer altijd onnodige bureaucratie te voorkomen. In feite biedt de
wet nu al de mogelijkheid om de periode te verlengen. Dat geef ik u nog graag
in overweging.De heer Crone (PvdA):De mogelijkheid om het sowieso te kunnen doen, is voor mij heel belangrijk.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Ten slotte hoop ik dat wij volgende week inderdaad tot stemming
kunnen komen. Eenieder moet zich realiseren dat dit wetsvoorstel, in welke
vorm dan ook, op 1 januari a.s. in het Staatsblad moet staan. Het is de overgangswet.
De basis hebben wij al vastgelegd in de Elektriciteitswet 1998. Als de overgangswet
het Staatsblad niet haalt, hebben wij echt een probleem. Dan blijft de overeenkomst
van samenwerking bestaan en dat leidt tot één groot kartel in
Nederland. Dat zouden wij – of je nu ten principale voor of tegen marktwerking
bent – in de huidige situatie niet met elkaar moeten willen.De heer Van den Akker (CDA):Ik had de minister nog een vraag gesteld over de uitleg die in de tweede
nota van wijziging wordt gegeven op de overdrachtsbelasting. Zou de besteding
van de opbrengst van de verkoop niet in strijd kunnen zijn met Europese regelgeving
betreffende steunverlening?Minister Jorritsma-Lebbink:In de toelichting bij de desbetreffende bepaling, staat dat dit onderdeel
niet in werking treedt voordat de Europese Commissie goedkeuring heeft verleend.
Het wordt derhalve gewoon gemeld en in procedure gebracht. De zorg van de
heer Van den Akker is dus niet terecht.De heer Van den Akker (CDA):Dat betreft de overdrachtsbelasting. Mijn vraag ging over iets anders.
De minister schrijft dat de opbrengst van de verkoop van de aandelen Tennet
voor de SEP dient ter dekking van de niet-marktconforme kosten. De koppeling
van de koop van het net aan niet-marktconforme kosten kan in Brussel worden
uitgelegd als een steunmaatregel.Minister Jorritsma-Lebbink:Dit berust op een misverstand. Dit betreft uitsluitend datgene dat volgens
afspraak betaald mag worden. Er komt een normale, marktconforme prijs. Dat
kan dus nooit steun zijn. De opbrengst gebruiken wij om de toeslag lager te
laten zijn dan mogelijk zou zijn op grond van gemaakte afspraken.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 17.37 uur tot 19.05 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-1803-1819.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl