Voortzetting behandeling Wijziging van onder meer de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 in verband met de invoering van lumpsumbekostiging in het primair onderwijs (29736).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 1508-1517

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-07-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 32, pagina 1508-1517

05-07-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29736Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering en enkele andere wetten in verband met de regeling van bevoegdheden tot het vorderen van gegevens (bevoegdheden vorderen gegevens) (29441)Pagina 1493-1504
Presentie en opening (dinsdag 5 juli 2005)Pagina 1493-1493
Voortzetting behandeling Wijziging van onder meer de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 in verband met de invoering van lumpsumbekostiging in het primair onderwijs (29736).Pagina 1508-1517
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Werkloosheidswet in verband met het preventief inzetten van reïntegratie-instrumenten, het opdragen van de reïntegratietaak aan overheidswerkgevers, het ondersteunen van WAO-herbeoordeelden bij scholing, het subsidiëren van scholing in het kader van de WAJONG en enkele andere wijzigingen in wetten die de reïntegratie-instrumenten betreffen (30016)Pagina 1530-1533
Noot bij Presentie en opening (pag. 1493) over twee JBZ-instemmingsbesluiten: - het ontwerpbesluit tot oprichting van de Europese Politieacademie als orgaan van de Europese Unie, en - de ontwerpbeschikking betreffende de uitwisseling van informatie en de samenwerking op het gebied van strafbare feiten van terroristische aardPagina 1534-1534
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk 18 van de Wet milieubeheer (Handhavingsstructuur) (29285)Pagina 1504-1508
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met het bevorderen van een gezamenlijke strategie en duidelijke regie met betrekking tot de programmering van de landelijke publieke omroep, alsmede het aanbrengen van een helderder afbakening tussen toezicht, bestuur en professionele werkprocessen binnen de organisatie van de landelijke publieke omroep (29991)Pagina 1517-1530

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het primair onderwijs,
de Wet op de expertisecentra en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 in verband
met de invoering van lumpsumbekostiging in het primair onderwijs (29736).(Zie vergadering van 4 juli 2005.)De beraadslaging wordt hervat.Minister Van der Hoeven:Mevrouw de voorzitter. Ik dank u ervoor dat u dit wetsvoorstel nog vóór
het reces heeft willen behandelen. Ik ben daar echt blij om. Wij hebben natuurlijk
al een heleboel informatie uitgewisseld in de schriftelijke behandeling, maar
de Kamer heeft in haar eerste termijn accenten aangegeven. Ik zal mijn betoog
daarop richten en niet meer een heel verhaal houden over waarom deze wet zo
goed is, enz.Ik zal heel kort ingaan op het doel van het wetsvoorstel en de manier
waarop het bereikt kan worden. Daarna zal ik ingaan op de bestuurlijke verhoudingen,
alles wat met governance te maken heeft. Vervolgens zal ik iets zeggen over
het flankerend beleid, inclusief de eenpitters, en de herverdeeleffecten,
inclusief de eenpitters. Ten slotte zal ik de vervolgstappen tot de invoeringsdatum
aangeven.De lumpsumbekostiging is geen doel op zichzelf, maar een instrument dat
moet leiden tot kwaliteitsverbetering via autonomievergroting. Noch lumpsumbekostiging,
noch autonomievergroting is een doel op zichzelf. Het moet leiden tot beter
onderwijs. Door bestedingsvrijheid te geven kan maatwerk worden geleverd.
Ik vind het erg belangrijk dat wij daardoor ruimte aan professionals in de
scholen geven om eigen oplossingen te creëren. In het verleden hebben
wij vaak voor elk probleem een aparte regel verzonnen. Daardoor liepen wij
ertegen aan dat wij eigenlijk niets konden doen. Wij moeten daar ruimte in
laten. Het vermindert de administratieve lasten en het is een voorwaarde voor
verdere autonomievergroting. Op langere termijn denk ik dan aan decentralisatie
van arbeidsvoorwaardenvorming en herziening van het participatie-
en het vervangingsfonds. De invoering van lumpsumbekostiging en autonomievergroting
staat niet op zichzelf. Het past in het streven om te komen tot nieuwe bestuurlijke
verhoudingen.De beleidsbrief over governance is klaar, maar ik kan hem nog niet aan
de Kamer geven. Donderdag zal een delegatie van het kabinet spreken met het
Netwerk Toekomst Maatschappelijke Ondernemingen (NTMO). Na dat gesprek zal
de brief aan de Kamer worden gestuurd. In mijn brief van 20 juni heb
ik de essentiële punten genoemd. In relatie tot de invoering van lumpsumbekostiging
wil ik echter ook een enkele opmerking maken.Er komt meer vrijheid voor de inrichting van het onderwijs. Dat moet ten
goede komen aan de scholen. Wij hebben er niets aan als het alleen ten goede
komt aan de besturen. Daarvoor is een goed samenspel nodig van ouders, personeel,
directie, bovenschools management, bestuur, overheid en maatschappelijke omgeving.
Daarnaast zijn openheid en transparantie nodig.Ik vind het ongelooflijk belangrijk dat wij waar mogelijk de betrokkenheid
van de ouders en soms ook de leerlingen bij de inrichting van het onderwijs
regelen. Wij willen een passende medezeggenschap die ervoor zorgt dat ouders
en personeel die verantwoordelijkheid ook waar kunnen maken. Het wetsvoorstel
regelt het adviesrecht ten aanzien van het financieel beleid, de verantwoording
en het managementstatuut. Wat ik ook belangrijk vind, is dat voor besturen
met meer dan één school een gemeenschappelijke medezeggenschapsraad
verplicht wordt. Het bestuur moet de medezeggenschapsraden informeren over
de bekostiging, over het geld. Wij gaan overigens verder met de modernisering
van de zeggenschap. Begin 2006 zal de Tweede Kamer hierover een wetsvoorstel
ontvangen. Natuurlijk moet ook de horizontale verantwoording worden gewaarborgd.
Daarvoor geldt bijvoorbeeld de invoering van het jaarverslag. Een wetsvoorstel
daarvoor is al aangenomen. Het bestuur moet de middelen verantwoorden aan
de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad of aan de medezeggenschapsraad,
aan ons zoals wij hier zitten en aan de gemeente.Een volgend punt is de transparante verantwoording en het onafhankelijk
toezicht. In een aantal gevallen wordt er een soort raad-van-toezichtmodel
uitgewerkt; bij verdergaande professionalisering van het bestuur moet er een
scheiding zijn tussen het bestuur en het toezicht. Ik vind het belangrijk
dat wij de maatschappelijke omgeving meer gaan betrekken bij de scholen. Ik
wijs hierbij op de Operatie Jong waarmee de samenwerking en de afstemming
tussen sectoren wordt gestimuleerd. Verder zie je dat organisaties van bestuur
en management bereid zijn om die verantwoordelijkheid te dragen. Ook dragen
zij het flankerend beleid dat nodig is om de scholen in te voeren voor de
lumpsumbekostiging. Het is belangrijk dat de organisaties een code van goed
bestuur hebben opgesteld waarin de dienstbare rol van het bestuur ten aanzien
van de scholen centraal staat. Het kan evenwel zo zijn dat er ingegrepen moet
worden, niet alleen door de inspectie, maar ook door de minister. Als dat
zo is, moet dat ook gebeuren. Daar mogen wij geen doekjes om winden, dat is
in het verleden al te vaak gedaan. Dingen mogen niet meer op hun beloop gelaten
worden.Mevrouw Linthorst heeft gevraagd waarom wij, als wij dat allemaal willen,
de directeur dan geen instemmingsrecht geven in de medezeggenschapsraad. De
positie van de directeur moet geregeld worden in het managementstatuut. In
het wetsvoorstel is opgenomen dat het bestuur met de directeur moet overleggen
over het vast te stellen managementstatuut, waarin ook de reikwijdte van de
"macht" van de directeur vastgelegd wordt. Uiteindelijk is het echter het
bestuur dat het statuut vaststelt. Dat kan ook niet anders, want het bestuur
is de rechtspersoon en de werkgever.Mevrouw Linthorst heeft ook gevraagd wat er moet gebeuren als scholen
het geld oppotten. Dat is een terechte vraag. Uit verhalen in kranten en het
onderwijsjaarverslag kun je opmaken dat scholen in een aantal gevallen geld
bewaren. Het jaarverslag is nu ook voor het primair onderwijs voorgeschreven,
hetgeen de mogelijkheid biedt om de vermogenpositie van de besturen op de
voet te volgen. En dat moeten wij nu ook doen. De bekostiging is bedoeld voor
de kwaliteit van het onderwijs; het is dus niet de bedoeling dat dat geld
op de bank blijft staan. Voor andere sectoren is een bandbreedte bepaald en
die bandbreedte wordt in 2008 geëvalueerd. Ik vind het van belang dat
wij dit soort lijnen doortrekken naar het primair onderwijs, zodat duidelijk
wordt wat wij acceptabel vinden. Het is natuurlijk van belang dat scholen
kunnen reserveren, maar dan moet er een kaartje bij hangen waarop staat waarvoor
het geld bestemd is. Scholen kunnen zelfs boven de bandbreedte geld reserveren
als dat bestemd is voor de vernieuwing van methodes of materialen, maar zij
mogen niet oppotten zonder dat zij daar een bestemming voor hebben. Ik ben
het dus zeer met mevrouw Linthorst eens op dit punt.Dit alles betekent dat wij transparantie moeten hebben. De vraag is hoe
je dat kunt afdwingen. Transparantie van handelen is een van de principes
van de Code goed bestuur, die alle organisaties hebben onderschreven. Ik blijf
de organisaties daar ook aanspreken. Immers, de geest is wel gewillig, maar
het vlees kan af en toe aan de zwakke kant zijn. Je moet dus voor wat extra
waarborgen zorgen. Een van de waarborgen wordt gevormd door de inspectie.
De door de organisaties onderschreven code is voor de inspectie namelijk een
van de elementen die bij het geïntegreerd toezicht een rol spelen. Dat
is van belang omdat hierdoor in feite ook het bestuurlijk handelen door de
inspectie getoetst kan worden. Een en ander komt vervolgens in het onderwijsjaarverslag
aan de orde en kan daarna besproken worden in het parlement. De beste aanpak
is en blijft openbaarheid. Op het moment dat dingen op internet staan –
wij zien dat ook bij de kwaliteitskaarten in het onderwijs – wordt erover
gesproken en kan niemand zich meer verschuilen achter zaken. De koudwatervrees
die men in het begin had, is verdwenen.De inspectie houdt integraal toezicht. De kwaliteit van het onderwijs
wordt beoordeeld, maar ook de doelmatigheid van het bestuur. Als het bestuur
geen goede condities schept en het handelen ervan verbetert niet, dan moet
de minister afspraken maken. Dit gebeurt op dit moment met de zwakke scholen
in het basisonderwijs. Niet alleen de directie, maar ook het
bestuur wordt daarop aangesproken. In dat opzicht hebben wij al wat vingeroefeningen
gedaan. De interventies van de minister moeten passen bij het probleem. Als
de minister de bekostiging terug moet draaien, hebben voorgaande interventies
kennelijk niet tot het gewenste resultaat geleid.Het bestuur is niet de vijand van de school, maar het bevoegd gezag ervan.
De overgrote meerderheid van de besturen werkt op grond van dit uitgangspunt.
Als er iets mis gaat, is het eerder een kwestie van onvermogen dan van onwil.
Wat kunnen scholen doen als zij menen dat hun belangen niet goed worden behartigd?
Zij kunnen het bestuur op de voorgenomen beslissingen aanspreken in het overleg
tussen management en bestuur. De mogelijkheid daartoe moet dan wel in het
managementstatuut zijn vastgelegd. Ik hecht er dan ook sterk aan dat dit gebeurt.
Daarnaast kan een en ander in het kader van de medezeggenschap aan de orde
worden gesteld. Reageert het bestuur onvoldoende, dan kan de geschillenprocedure
gevolgd worden. Op dit moment wordt nagegaan op welke wijze de geschillencommissie
landelijk vorm moet krijgen.De heer Schuurman sprak over de mogelijkheid dat besturen weglopen voor
hun verantwoordelijkheid en te weinig rekening houden met de lange termijn.
Bij de lumpsumbekostiging dient men zich niet alleen te richten op het lopende
jaar, maar men moet in overleg met de directeuren en de medezeggenschapsraden
ook een meerjarig financieel beleid opstellen. Er moeten reserveringen worden
gemaakt. Als besturen dat niet waarmaken, komt dat aan het licht bij de meerjarenbegroting
en bij het jaarverslag. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat er niet tijdig is
gereserveerd voor de vervanging van de onderwijsmethoden of dat er achterstallig
onderhoud is. Ik ben ervan overtuig dat dit leidt tot een teruglopende kwaliteit
van het onderwijs. Ouders en personeel zullen dan in actie komen. De inspectie
moet bij teruglopende kwaliteit ook het bestuur aanspreken en niet alleen
de directeur.Mevrouw Linthorst (PvdA):In de NRC van 2 juli stond een interessant artikel van Leo Prick.
Hij stelt dat het bij een bestuur dat de middelen over meerdere scholen moet
verdelen, kan voorkomen dat een school die niet goed functioneert toch vol
zit, terwijl een goed functionerende school geen leerlingen mag aannemen.
Ik herken dat uit de praktijk van de samenwerkingsverbanden. Ook daar blijken
voorzieningen waar weinig belangstelling voor is toch vol te zitten. Op welke
manier kunnen besturen gestimuleerd worden om ook op de kwaliteit te sturen?Minister Van der Hoeven:Ik heb daartoe zelf twee mogelijkheden en voor de derde mogelijkheid moet
ik voorwaarden creëren. In de eerste plaats doe ik dat door management
by speech. Ik spreek daarop niet alleen de besturenorganisaties aan, maar
over hun hoofden heen ook de besturen. Dat is ook mijn taak. Dat is aan de
scholen. Die verschillen komen er wel degelijk. Je zult zien dat er scholen
zijn die zich willen profileren op cultuur, sport of een ander terrein. Ik
heb daarmee geen enkel probleem, mits het niet ten koste gaat van de kwaliteit.
Dat is waar het om draait. Ik vind het belangrijk dat de inspectie daarop
toezicht houdt. Als er sprake is van falen, dan moeten wij ingrijpen. Dat
moet altijd gebeuren. Nogmaals, de verschillen die er zijn zullen niet kleiner
worden, omdat men een eigen profiel zal kiezen. Ik kan mij daar iets bij voorstellen.
Ik vind het helemaal geen probleem, mits duidelijk wordt gemaakt dat naast
dat profiel alle vakken gewoon voldoen aan de kwaliteit die wij met elkaar
wensen.Dit leidt mij naar de beantwoording van een aantal vragen over de verschuiving
van regeldruk van OCW naar de instellingen. Wij dereguleren van OCW naar de
besturen. De Onderwijsraad heeft vorig jaar een verkenning uitgebracht naar
bureaucratie in het onderwijs. Ik heb mijn zorgen over die bureaucratie. Punt
één van wat ik wil, is dat wij ons deel van de regelgeving aanpakken,
dus de regelgeving van ons ministerie naar de besturen en de scholen. Dat
gaat goed, maar er zijn meer organisaties die regeldruk veroorzaken. Ik noem
als voorbeeld de Arbeidsinspectie en de andere overheden. Dat is best problematisch.
Het kan natuurlijk niet dat de besturen hun grotere vrijheid gaan gebruiken
om de werkvloer in te snoeren. Dan zijn wij ver van huis. Ik vind het van
ongelooflijk belang dat juist de professional aan bod gaat komen. Ik vond
het aardig in het artikel, ook van Leo Prick naar ik meen, dat er zo op werd
gehamerd dat ervoor moet worden gezorgd dat de professional weer in zijn professionaliteit
wordt erkend. Daarmee ben ik het 100% eens. Het betekent dat je die zaak in
de gaten moet houden.Ik moet niets hebben van improductieve bureaucratie. Bij mij op het ministerie
probeer ik dat af te schaffen. En dat lukt best aardig, als ik dat zeggen
mag. Ik voel er niets voor om het op een andere plek terug te zien komen.
Dan zeggen de leraren straks tegen mij en u: waar blijft u met uw autonomie
en deregulering, want wij merken er niets van. Dat is de reden dat ik het
onderzoeksbureau Ecorys opdracht heb gegeven om een instrument te ontwikkelen
om de interne bureaucratie bij instellingen op de voet te volgen. Ik vind
dat dit echt nodig is, omdat je op die manier zichtbaar kunt maken wat er
gebeurt.Bureaucratievermindering is geen doel op zich. Het gaat om vermindering
van de improductieve bureaucratie. Amerikaans onderzoek leert dat extra onderwijsondersteunend
personeel bijdraagt aan verbetering van de prestaties. Prima dus. Ondersteuning
is dus niet altijd improductief. Het is wel lastig om te beoordelen wanneer
het productieve overgaat in het improductieve en in overhead. Daar zit het
probleem. Dat is de reden waarom wij samen met Ecorys bezig zijn om een instrument
te ontwikkelen om dat in kaart te brengen. Dat heb ik ook nodig voor de inspectie
die dan kan zien hoe het zich verder ontwikkelt.Ik beaam dat het minder werk is voor het ministerie, zoals de heer Ten
Hoeve heeft gezegd. Het móét ook minder werk worden voor het
ministerie, want ik heb een personeelsreductie van 20% gepland. Ik ben op
de helft en heb dat dus al ingeboekt. Als het op een gegeven ogenblik meer
werk betekent voor het ministerie, dan moet ik weer mensen aanstellen en dat
is niet de bedoeling. In de overgangsperiode zal de administratieve last bij
de scholen inderdaad niet minder zijn, maar op het moment dat het jaarverslag
er is waardoor je een heleboel zaken tegelijkertijd kunt indienen en wij de
administratieve last gaan verminderen op het punt van de verzilvering,
zal de administratieve lastenvermindering duidelijk zijn. Nu moet nog maandelijks
een voorschotaanvraag worden ingediend. Dat is afgelopen bij de lumpsum. De
overdrachten van formatie, de jaarlijkse vaststelling van de declaratie en
dergelijke vervallen allemaal. Ik ben het met de heer Ten Hoeve eens dat het
meer vraagt van management en bestuur. Dat is de reden waarom wij € 100
mln. investeren in versterking van bestuur en management. Misschien moeten
wij niet spreken over management, want dat is ook zoiets waarvan je op een
gegeven moment moe wordt. Misschien moeten wij gewoon spreken over schoolleiders,
want daar hebben wij het over. De inspectie fungeert daarbij als "verlengde
hand".De tweede mogelijkheid is de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR)
die bevoegdheden heeft tegenover een schoolbestuur waar meer scholen onder
vallen. Wij bekijken nu hoe die gemeenschappelijke medezeggenschapsraad vorm
en inhoud moet krijgen. Aan de overzijde hebben wij daar ook over gesproken.
Het is van belang dat er een directe band is tussen de leden van de GMR en
de scholen. Dat wil niet zeggen dat die raad alleen maar leden uit de medezeggenschapsraden
moet hebben. Dat moeten wij niet doen, want daarmee vereng je het zoekveld.
Ik kan mij heel goed voorstellen dat degenen die in de GMR zitten, of ouder
zijn van een kind op de school, of personeelslid zijn op de school die hen
heeft afgevaardigd en dat de titel waarop zij in de GMR zitten vervalt op
het moment dat zij dat niet meer zijn. Ik zie dat mevrouw Linthorst daarmee
instemt. Op die manier kun je dat wat meer handen en voeten geven.De heer Klink vroeg hoe ervoor gezorgd kan worden dat meer ouders zitting
nemen in het bestuur van de scholen. De Tweede Kamer heeft vorig jaar de motie-De
Vries aangenomen waarin wordt uitgesproken dat de positie van de ouders in
het bestuur wordt geborgd en waar nodig wordt versterkt. Dat staat dus los
van de medezeggenschapsraad. Het gaat om de deelname aan het totale of lokale
bestuur. Ik ben het daarmee eens. Op dit moment voer ik overleg met zowel
de organisaties van de ouders als met de organisaties van het bestuur om te
bezien hoe zij daar verder vorm en inhoud aan kunnen geven. Gelet op ons nog
altijd geprezen artikel 23 kan ik niet voorschrijven hoe zo'n bestuur eruit
moet zien. Door het aan de orde te stellen bij de organisaties die er wel
over gaan en doordat het parlement aangeeft hoe belangrijk dat wordt gevonden,
ligt de bal bij hen. Daar moet aangegeven worden hoe men dat wil doen en als
men het niet wil doen, waarom men het niet wil doen. Het hoort bij deze tijd
dat je dit soort zaken benoemt en er met elkaar over spreekt. Overigens zijn
alle partijen bereid om hierover afspraken te maken. Wat wij niet moeten doen,
is nieuwe regels, nieuwe wetgeving maken. Dat is het paard achter de wagen
spannen. Dan zijn we juist met regulering bezig in plaats van met deregulering.De heer Klink (CDA):Misschien is het toch wel interessant om even te wijzen op de wetgeving
in België. Daar heeft men in het burgerlijk wetboek een rechtspersoonsvorm
opgenomen die nergens wordt verplicht, maar die men wel kan volgen. Als men
die volgt, krijgt men een bepaalde titel, een sociale onderneming of een sociale
vennootschap of welke andere naam dan ook. Dat maakt voor de buitenstaander
helder dat die rechtspersoon maatschappelijk is ingebed. In het onderwijs
kunnen dat de ouders zijn. Ik weet dat men bij het ministerie van Justitie
overweegt om een dergelijke figuur in het NBW te introduceren. Wellicht is
het aardig om deze optie bij goed bestuur te betrekken.Minister Van der Hoeven:Ik weet dat men daarmee bezig is. Mijn brief over goed bestuur kan ik
niet meer veranderen, maar bij de uitwerking kan het idee van een sociale
onderneming of een sociale vennootschap of hoe je het ook noemen wilt, wel
verder worden bekeken. Het Belgische model kent natuurlijk geen artikel 23
van de Grondwet. Dat is een verschil, maar dat neemt niet weg dat wij daarvan
kunnen leren en dat wij daar elementen uit kunnen halen. Roept de heer Klink
mij op om daar bij de verdere uitwerking naar te kijken, dan zal ik dat zeker
doen.De heer Klink (CDA):Daarbij maak ik nog de kanttekening dat het nergens wordt voorgeschreven.
Het is dus niet iets waar een bestuur aan moet voldoen, maar als het daaraan
voldoet, krijgt het als het ware een etiket, waardoor tegenover anderen helder
wordt dat het zich als maatschappelijke onderneming of sociale vennootschap
gedraagt. In België is dit buitengewoon populair.Minister Van der Hoeven:Ik kijk ernaar. Ik vind het de moeite waard om in ieder geval te bezien
hoe je dat kunt gebruiken als een instrument voor het bereiken van een verdere
vermaatschappelijking. Dat is in feite wat ik graag zie.De heer Van Raak zegt dat de invoering van de lumpsumbekostiging niet
alleen de vrijheid van basisscholen, maar ook de verschillen tussen scholen
vergroot. Hij vroeg mij of ik zijn zorgen op dat punt deel. Het gaat gewoon
gebeuren. De scholen hebben te maken met verschillen. Het maakt verschil of
de school moet werken in een grote stad of in een klein dorp, of een school
moet werken met achterstandsleerlingen, met autochtone of allochtone leerlingen.
Leerlingen zijn verschillend. Dat is nu eenmaal zo. Je zult ook zien dat scholen
eigen keuzes maken, bijvoorbeeld over de klassenomvang, over de manier waarop
men het onderwijs organiseert. Blijft men "hangen" in de 150 jaar oude structuur
van een gang waar lokalen aan vastzitten, met in een lokaal 20, 25 of 28 leerlingen,
of stapt men over op een andere werkvorm? Dat zijn degenen die leiding geven
aan de school. Daar horen uiteraard ook managementtaken bij.In 2006 komt het wetsvoorstel met de brede herziening van de medezeggenschap
bij de Eerste Kamer. Wij hebben overigens wel enig inzicht in de materie.
Er is met de Tweede Kamer een algemeen overleg gevoerd over het advies "Focus
op versterking" van de expertgroep medezeggenschap primair onderwijs. In maart
2005 is de eindrapportage Wet medezeggenschap scholen naar de Tweede Kamer
gestuurd. Die rapportage is het resultaat van overleg met organisaties van
ouders, personeel, schoolleiders, besturen en werkgevers. Er is dus al het
nodige inzicht, maar de wetgeving moet nog even op zich laten wachten. De
Tweede Kamer is overigens niet voor niets akkoord gegaan met de contouren van de nieuwe medezeggenschapsstructuur.Het modeljaarverslag is vastgesteld om de beschikking te hebben over vergelijkbare
gegevens en om een goede aansluiting te krijgen op algemeen-wettelijke voorschriften
met betrekking tot de financiële verslaglegging. Dat model is er dus
al. In het kader van het flankerend beleid wordt nu gewerkt aan de nieuwe
medezeggenschapsstructuur in relatie tot de lumpsum. De vraag hierbij is hoe
je ervoor kunt zorgen dat de medezeggenschapsraden weten wat hun rechten en
mogelijkheden zijn op dit punt. Aan deze vraag wordt de komende tijd extra
aandacht besteed. Dit moet goed worden geregeld. Ik volg hierbij ook de suggestie
met betrekking tot een adequate informatievoorziening op het terrein van het
financieel beleid. Vorm en inhoud daarvan wil ik niet voorschrijven. Voor
het jaarverslag was dit wel belangrijk in verband met de monitoring en de
noodzakelijke vergelijkbaarheid van gegevens. Voor de begroting wil ik dat
nog niet zo doen. Wel wil ik graag via het flankerend beleid komen tot handreikingen
en instrumenten voor de communicatie tussen bestuur en medezeggenschapsraad.
Ik zal de suggestie met betrekking tot de begroting bespreken met de onderwijsorganisaties.Uitzendarbeid is mogelijk bij vervanging in geval van ziekte of buitengewoon
verlof. Het moet dan wel tijdelijk en onvoorzien zijn. In de cao voortgezet
onderwijs is vastgelegd wanneer uitzendarbeid is toegestaan. Deze cao is van
overeenkomstige toepassing. Ik ga ervan uit dat de vakbonden in de gaten houden
dat de cao wordt nageleefd. Als er signalen zijn die op het tegendeel duiden,
hoor ik dat graag.Mevrouw Linthorst (PvdA):Er is in ieder geval één bureau dat mensen aanbiedt voor
10% van de loonsom waarbij dan de normale arbeidsvoorwaarden gelden. Er is
dus geen sprake van een maand proeftijd of van het recht op wachtgeld. Dat
lijkt mij een ernstige ontwikkeling.Minister Van der Hoeven:Ik wil graag weten hoe dit precies in elkaar zit. Als u mij de gegevens
verstrekt, zal ik hierop schriftelijk terugkomen.Voorzitter. Wij kunnen niet zonder flankerend beleid. Op dit moment is
een Stuurgroep autonomie werkzaam waarin de besturenorganisaties, de vakbonden,
schoolleiderorganisaties en het ministerie zijn vertegenwoordigd. Uit die
stuurgroep is een projectgroep Invoering Lumpsumbekostiging gevormd. Ik doelde
op die projectgroep toen ik zei dat extra aandacht nodig is voor de positie
van de medezeggenschapsraden. Het doel is natuurlijk dat wij graag zien dat
iedereen op tijd klaar is voor de invoering van de lumpsumbekostiging. In
eerste instantie was het werk van de projectgroep gericht op bewustwording;
het komt eraan, wat betekent dat voor u en hoe werkt het? Nu komt het meer
op acties aan, op de echte voorbereiding. Besturen worden nu direct benaderd.
Organisaties voor besturen en management gaan via een directe benadering na
hoe ver men is in de voorbereiding op de lumpsum. Uit de tussenrapportage
blijkt dat een aantal nog niet klaar is. In de richting van mevrouw Dupuis
moet ik nog zeggen dat die kleurcodes alleen dit keer worden gebruikt. In
ieder geval blijkt uit de tussenrapportage dat zo'n 40% nog niet de stappen
heeft gezet die nodig zijn voor een goede voorbereiding. Door die directe
benadering is wel bekend waaraan nog moet worden gewerkt en waar de "gaten"
zitten.Is er reden tot zorg? Wij hebben nog een heel jaar voor de invoering,
dus is er geen reden tot zorg. Met de organisaties heb ik wel afgesproken
dat ervoor moet worden gezorgd dat 95% voor eind 2005 klaar is. Naar verwachting
zal dat wel lukken. Dat blijft er een groepje over die direct daarna in een
aanvullend traject kan worden aangepakt. Wij weten dan precies om welke scholen
het gaat. Dan kan dus heel gericht te werk worden gegaan.Ik zei al dat het met de medezeggenschapsraden nog niet lekker zit. Een
krachtige medezeggenschap is noodzakelijk. De projectgroep richt zich nu ook
met name op die medezeggenschap, zowel van de ouders als van het personeel.
Dat houdt in dat zowel de organisaties van ouders en van het personeel, zoals
de vakbonden, erbij zijn betrokken.Dat brengt mij op de positie van de eenpitters. Er is ruimte voor variëteit,
ook op bestuurlijk terrein, en zeker niet alleen voor de grote besturen. In
de bekostigingsregels zijn enkele zaken gehandhaafd, zoals de kleinescholentoeslag,
het rekening houden met de leeftijd van het personeel, de groeiregeling. Aan
de pilot lumpsum doen drie eenpitters mee. Bij twee ben ik er op werkbezoek
geweest. Er worden instrumenten ontwikkeld waarmee ook de eenpitters aan de
slag kunnen. Is het gemakkelijk? Neen, het is zeker niet gemakkelijk. Er worden
modellen ontwikkeld voor begroting, planning en control. Er wordt een risicogeoriënteerde
organisatiescan ontwikkeld, maar het is echt niet gemakkelijk. Men is bezig
met het ontwikkelen van netwerken waarin meer eenpitters participeren en waarin
wordt geëxperimenteerd met federaties, coöperaties, en dergelijke.
Soms hebben eenpitters het inderdaad wat moeilijker met het opvangen van de
financiële risico's, maar ze zijn wel overzichtelijker. Ze hebben geen
tussenlaag van het bovenschools management en zijn iets eenvoudiger te besturen,
maar in het flankerend beleid moeten wij aan die eenpitters toch apart aandacht
besteden. In de eerste plaats gaat het om een landelijk netwerk van eenpitters
zodat ze bij elkaar te rade kunnen gaan. In de tweede plaats maken wij samen
met de Algemene Vereniging van Schoolleiders een eenpitterstoets, waarin de
consequenties van de invoering van de lumpsum voor eenpitters kan worden nagegaan
en tips worden gegeven om de lumpsum goed in te kunnen voeren. Dat zal zeker
niet eenmalig zijn. Als wij later met nadere wetgeving en regelgeving komen,
wil ik aan de hand van die toets bezien hoe wet- en regelgeving uitwerkt specifiek
voor de kleine scholen, die eenpitters. Het lijkt vaak gericht te zijn op
de wat grotere eenheden, maar het is van belang om na te gaan hoe wet- en
regelgeving op de kleine eenheden uitwerkt.Van een bestuur heb ik begrepen dat die financiële deskundigheid
is beperkt tot de penningmeester, maar er wordt inderdaad wel meer gevraagd
van een bestuur en een directie. Het is een risico als de schooldirecteur,
de adjunct-directeur of de penningmeester de financiële expert is. Wanneer
die wegvalt, is er een probleem. Er zit ook financiële expertise bij
de administratiekantoren. Er moet nog een slag worden gemaakt om die goed
voor te bereiden op de invoering van de lumpsum. Dit is voor de projectorganisatie het komende jaar het tweede aandachtspunt, naast de
medezeggenschapsraad. Als er onduidelijke afspraken zijn tussen een bestuur
en een administratiekantoor, kan dat tot problemen leiden. De administratiekantoren
moeten mee. Indien dat in onvoldoende mate gebeurt, blijft die penningmeester
met het probleem zitten.De heer Schuurman (ChristenUnie):De herverdeeleffecten lijken ongunstig uit te pakken voor de eenpitters.Minister Van der Hoeven:Dit deel van mijn betoog ging over het flankerend beleid; ik kom nu op
de herverdeeleffecten.Is het nu wel of geen bezuiniging? Nee, het is geen bezuiniging, mevrouw
Dupuis. Er komt € 100 mln. bij voor de versterking van het bestuur
en het management. Dat moet ook wel, gelet op wat van hen wordt verwacht.
Afgezien van die € 100 mln. vindt het wel budgettair neutraal plaats.
Het gemiddelde herverdeeleffect is dus nul. Dit betekent dat sommige besturen
erop vooruitgaan en ander erop achteruit. Afwijkingen van de landelijke gemiddelde
lasten werden in het oude stelsel gewoon vergoed omdat de lasten konden worden
gedeclareerd. In het nieuwe stelsel krijgen alle besturen de gemiddelde vergoeding,
wat kan leiden tot herverdeeleffecten. Daar zijn vele oorzaken voor: een afwijkende
verlofsituatie, bijvoorbeeld door veel ouderenverlof; afwijkende werkgeverslasten,
bijvoorbeeld door een hoge WAO-premie; salarisgaranties; verschillen in declaratiegedrag,
waardoor er bijvoorbeeld in de declaratieperiode geen vacatureruimte of verzilvering
was.Herverdeeleffecten zijn niet helemaal te voorkomen, maar ze moeten wel
hanteerbaar zijn. Hiertoe zijn vier maatregelen genomen. Allereerst worden
zoveel mogelijk dezelfde indicatoren gebruikt. Daarbij gaat het onder andere
om het handhaven van de groeiregeling en de kleinescholentoeslag. Verder wordt
er rekening gehouden met de leeftijd van het personeel en is er een overgangsregeling
gemaakt. Uiteindelijk is er een vangnet voor besturen die dat ondanks de maatregelen
nodig hebben.Een van de pilotscholen heeft relatief veel jonge onderwijzers die nog
lang in dienst zullen blijven. Daardoor zullen zij relatief veel periodieken
krijgen, wat zorgt voor hogere salariskosten. Er is gevraagd: speelt dit niet
breder bij eenpitters, die vaak een eigen karakter hebben? Dit pilotbestuur
heeft zich ook bij mij gemeld, en dat moet ook. Dit probleem is bekend, maar
het is geen algemeen probleem van eenpitters. Het komt wel vaker voor bij
de richting waartoe dit pilotbestuur behoort. De negatieve effecten worden
overigens voor een deel gecompenseerd door positieve elementen, zoals lage
werkgeverslasten en weinig BAPO-verlof. Gemiddeld is het herverdeeleffect
-0,61% voor de besturen van de richting waartoe dit bestuur behoort. Als je
op basis daarvan de leeftijdsafhankelijke bekostiging aanpast, leidt dat grotere
herverdeeleffecten over het geheel. Dat is dus niet werkbaar. Herverdeeleffecten
zijn niet helemaal te voorkomen. De achteruitgang van 4% betreft een bedrag
van € 52.000. Daarvoor is de overgangsregeling bedoeld. In januari
2006 zal met name de positie van de kleine besturen, de eenpitters, opnieuw
aandacht krijgen. Als het echt niet gaat, is er nog het vangnet. Het is goed
dat dit er is, omdat zo heel specifieke gevallen kunnen worden geholpen. Er
is nog geen tijdslimiet verbonden aan dat vangnet. Dit moet uiteraard niet
tot in lengte van dagen blijven bestaan. Laten wij eens beginnen met vijf
jaar, dan kun je in het laatste jaar beoordelen of er verlenging nodig is.
Als verlenging nodig is, dan doen wij dat. Dat kan ik nu nog niet bepalen.
Wij hebben dus de overgangsregeling plus een vangnet en dan kijken wij na
vijf jaar hoe het er met de individuele scholen uitziet. Het gaat om een handvol
scholen. Ik ben het er mee eens dat je niet de regeling kunt aanpassen op
die paar scholen, maar dat je er wel voor moet zorgen dat zij niet omvallen.
Dat zou met het vangnet kunnen. Ik stel mij voor om uw Kamer en de Tweede
Kamer daarover te informeren. Er zijn meer vragen gesteld over de informatie.
Ik kom daar later op terug.De heer Klink vroeg of de tweede voortgangsrapportage nieuwe inzichten
heeft opgeleverd op het punt van de herverdeeleffecten. De herverdeeleffecten
waarover met de Tweede Kamer gesproken is, hebben betrekking op het schooljaar
2003/2004. Binnenkort is de afsluiting van het meetjaar, dan kan er een nieuwe
analyse gemaakt worden van het schooljaar 2004/2005. Dat kan dan pas. De tweede
voortgangsrapportage in augustus, september 2005 heeft geen betrekking op
herverdeeleffecten, omdat wij dan de gegevens van het meetjaar nog niet ter
beschikking hebben. In januari is dat wel het geval, dan hebben wij daar een
scherper beeld van.Voorts liggen er twee specifieke vragen van mevrouw Linthorst en van mevrouw
Dupuis. De vraag van mevrouw Linthorst betrof het openbare onderwijs Rotterdam.
Ik kan nog niet precies zeggen hoe de lumpsumbekostiging voor de verschillende
besturen uitpakt. Daarvoor heb ik het nu nog lopende meetjaar 2004/2005 nodig.
Je kunt echter wel een vergelijking maken aan de hand van de eerste vijf maanden
van het meetjaar, alleen ga je dan uit van de voorlopige lumpsumprijzen. Dat
maakt het lastig om nu stellig te zeggen hoe het wordt. Dat kan nog niet.
Ik heb aan de hand van het voorbeeld openbaar onderwijs gekeken naar Rotterdam.
Het BOOR is een pilot met bestuur en betreft 83 scholen. Op dit moment gaan
zij er licht op vooruit, maar ik zeg er nogmaals bij dat ik echt wil afwachten
hoe het meetjaar er uit komt te zien. Dan kun je pas met enig gezag over cijfers
praten. Het is mij nu nog te voorlopig. Toch heb ik zeker een open oog en
oor voor de vraag hoe wij ervoor zorgen dat het goed gaat landen, want dat
willen wij allemaal.Mevrouw Dupuis vroeg naar de reserveringen in het openbaar onderwijs.
Dat is een pikante vraag. Als er een boedelscheiding gemaakt is tussen de
gemeente en het openbaar onderwijs, dan is het bestuur van het openbaar onderwijs
ondergebracht bij een stichting of een openbare rechtspersoon en dan kan de
gemeente de reserves niet vorderen. Is er echter sprake van openbaar onderwijs
direct onder het college van B en W, dan zijn de financiën van gemeente
en openbaar onderwijs volledig geïntegreerd. Dan zijn de reserves van
het openbaar onderwijs niet herkenbaar, maar onderdeel van de gemeentelijke
reserves. Mevrouw Dupuis suggereert dat dit een nadeel is. Ja, zij hebben
geen eigen reserves en zullen dus altijd via de gemeente hun reserves herkenmaar
moeten maken om ze te kunnen aanspreken. Dat is lastig. Daarom
zeg ik dat het een pikante vraag is.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Ik had de minister ook een vraag gesteld over de opbouw van
de salarisberekening. Komt zij daar nog op terug?Minister Van der Hoeven:Ja, daar kom ik nog op terug. Wij houden rekening met de gemiddelde leeftijd
van het personeel. Er is geen belemmering om ouder personeel in dienst te
houden of te nemen. Het in dienst nemen van veel jong personeel leidt niet
tot een verbetering van de financiële positie, omdat bij een lagere gemiddelde
leeftijd van het personeel ook een lagere bekostiging wordt gegeven. Evenmin
is er sprake van bezuiniging door alleen met jonge leerkrachten te werken.
Het ligt dus iets anders dan hier werd gesuggereerd. Scholen kunnen ouder
personeel zeker in dienst houden, maar ik roep alle scholen op om te zorgen
dat er een mix is van ouder en jonger personeel. Daar heb ik drie redenen
voor: er is een financiële reden, er is een didactische reden en er is
een heel praktische reden. Zorg dat je niet met een cohort jonge mensen zit
die allemaal tegelijkertijd gaan uitstromen. Anders breng je jezelf in de
problemen.Mevrouw Linthorst (PvdA):Er is toch wat onduidelijkheid over, zowel in het veld als bij ons. Ik
heb daar gisterenavond nog even over nagepraat met de heer Klink. De vraag
is of het gewogen gemiddelde per school wordt vastgesteld, dus aan de hand
van de leeftijdsopbouw van de betreffende school. Of wordt net als in het
voortgezet onderwijs een vergoeding op basis van het landelijk gemiddelde,
dat dus los staat van de opbouw op de betreffende school, aan de school uitgekeerd?
In het laatste geval...Minister Van der Hoeven:Daar hebt u gelijk in. Als het laatste het geval zou zijn, was er probleem.
U hebt echter geen gelijk, want het is zoals in het eerste geval. Het gaat
om het gewogen gemiddelde per school.Mevrouw Linthorst (PvdA):Dus de leeftijdsopbouw per school wordt berekend en op basis daarvan wordt
een bedrag aan de school uitgekeerd?Minister Van der Hoeven:Ja.Mevrouw Linthorst (PvdA):Dat zou ik graag in de Handelingen opgenomen zien.Minister Van der Hoeven:Dat staat er nu in.De heer Klink (CDA):Ik heb daar nog een vraag over. Ik ging daar inderdaad vanuit, maar dan
verbaast mij het antwoord op de vraag van de heer Schuurman over een school
die vrij veel jongere leerkrachten in dienst heeft. Groeit het bedrag mee
met de leeftijd van leerkrachten op school of blijft het stabiel? In hoeverre
kan er een eventueel probleem ontstaan bij een school met relatief jonge leerkrachten?
Is het mogelijk dat zo'n school gaandeweg uit zijn middelen groeit? Dat ontgaat
mij dan een beetje.Minister Van der Hoeven:Wij hebben niet voor niets die vangnetconstructie gemaakt om een oplossing
voor dit soort problemen te bieden. Ik laat even uitzoeken hoe het precies
zit met het groeimodel van het gewogen gemiddelde. Daar kom ik zo op terug.De heer Ten Hoeve (OSF):Zal ik vertellen hoe dat zou kunnen?Minister Van der Hoeven:Ja, vertelt u dat maar.De heer Ten Hoeve (OSF):Als leerkrachten heel jong instromen, beginnen zij heel jong al om veel
periodieken op te bouwen. Zij zitten dan dus op bijvoorbeeld 35-jarige leeftijd
veel hoger in de periodiek dan iemand die later is ingestroomd.Minister Van der Hoeven:Dat hebben wij gewild. Wij hebben met elkaar afgesproken dat de aanvangssalarissen
hoger zijn en dat de carrièrelijnen worden ingekort. Wat u zegt, is
dus inderdaad een consequentie van het beleid. Ik laat het even uitzoeken
en ik kom zo op deze vraag terug.Ik heb nog een paar opmerkingen over hoe het nu verder moet, over de planning
en over wat er allemaal wordt verwacht. De eerste stap is dat deze Kamer instemt
met deze wet. Als dat het geval is, is de implementatie verder als volgt.
De inwerkingtreding geschiedt bij Koninklijk Besluit. Dat kan voor de artikelen
van de wet op verschillende data gebeuren. Artikel 7 over de vaststelling
van de meetjaargegevens moet zo snel mogelijk in werking treden in verband
met de oplevering van de gegevens door de scholen voor 1 november 2005.
Ook voor de opgave van de leeftijd van het personeel per 1 oktober 2005
is die regelgeving nodig. Andere onderdelen kunnen later in werking treden,
maar uiterlijk in februari 2006. De bekostigingsbeschikkingen moeten immers
worden voorbereid en die moeten door Cfi voor 15 april 2006 naar de scholen
worden gestuurd.Er zijn onder de lumpsum twee structurele AMvB's nodig voor de bekostiging,
namelijk één onder de WEC en één onder de WPO.
Daarin wordt de formatie bepaald waar scholen recht op hebben. Die AMvB's
zijn in concept gereed. Zij gaan eerst naar de ministerraad en daarna naar
de Raad van State. Zij moeten direct na inwerkingtreding van de wet zelf in
werking treden. Er is voldoende ruimte voor voorhang van die AMvB's bij de
Tweede Kamer. Naast de structurele AMvB's zijn er tijdelijke AMvB's, bijvoorbeeld
over het regelen van de gegevens voor het meetjaar.De heer Klink vroeg welke stukken de Kamer nog krijgt en of ook de AMvB's
en de regelingen waar de prijzen in besloten liggen aan deze Kamer kunnen
worden toegezonden zodat zij zicht kan krijgen op de herverdelingseffecten.
Ik stuur deze stukken naar de Tweede Kamer omdat zij de voorhangbepaling heeft.
Ik kan de stukken die ik aan de Tweede Kamer stuur ook aan deze Kamer sturen.
Dat is dan echter slechts ter informatie en ter kennisname. Dat is dus een
iets andere constructie.Ik kijk even naar mijn ambtenaren of zij het antwoord op de laatste vraag
al hebben. Dat is nog niet het geval. Ik zal hier in tweede termijn op terugkomen.Mevrouw Linthorst (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik hoorde de minister zeggen dat de lumpsum ook
in het kader staat van een herziening van het Vervangings- en Participatiefonds.
Ik weet uit het VO dat dat niet helemaal gelukkig verloopt.
Ik ben dan ook een beetje bezorgd.Als er geen effect is op de bekostiging van de lumpsum naar aanleiding
van de samenstelling van het personeelsbestand, kan de minister dan aangeven
waarvoor de overgangsregeling specifiek bedoeld is? Er zijn een overgangsregeling
en een vangnet. Dat suggereert dat er grote verschillen zouden kunnen ontstaan.
De minister zal het met ons eens dat een vangnet er alleen maar is voor geval
van nood, voor zaken die je niet kunt overzien. In principe moet de regeling
natuurlijk toch toereikend zijn. Welke rampspoeden moet de overgangsregeling
nu mitigeren? Welke effecten moeten nu worden verzacht door de overgangsregeling
die ontstaan door de lumpsumfinanciering? Als de minister daarop antwoord
kan geven, ben ik heel gelukkig.De heer Van Raak (SP):Mevrouw de voorzitter. Mijn oorspronkelijke terughoudendheid bij de lumpsumbekostiging,
zeker voor basisscholen, neemt geleidelijk af. De minister neemt de organisatie
van de lumpsum goed ter hand en zit de scholen flink achter de broek. Voor
zover mijn fractie bezwaren had, zijn die voor een deel weggenomen, op twee
harde punten na, te weten de verschillen tussen scholen en de medezeggenschap
van leraren en ouders.Scholen staan in verschillende wijken en hebben verschillende leerlingen
met verschillende ouders. Het is winst als scholen meer maatwerk gaan leveren.
Daarover zijn wij het eens. Het gaat mijn fractie echter niet om verschillen
die leiden tot maatwerk, maar om verschillen die leiden tot minder of meer
mogelijkheden. De mogelijkheden van scholen worden om allerlei redenen meer
verschillend: door verschillen in ouderbijdrage, door het hervormingsbeleid
met betrekking tot achterstandsleerlingen, door ID-banen die dreigen te verdwijnen
en door deze lumpsumfinanciering. Voor scholen met bijvoorbeeld veel achterstandleerlingen
kan juist een gelijke behandeling in middelen leiden tot ongewenste verschillen.Een brede herziening van de medezeggenschap krijgen wij op zijn vroegst
begin volgend jaar. De minister ziet nu al wel een probleem: hoe zorg je ervoor
dat medezeggenschapsraden weten wat hun rechten en plichten zijn? Er zijn
nu nog veel onzekerheden met betrekking tot de lumpsumfinanciering. Niet duidelijk
is of alles en iedereen er op tijd klaar voor is. Een groot aantal scholen
is nog niet klaar met de organisatorische voorbereiding van de bekostiging.
Ook zegt de minister dat een groot aantal medezeggenschapsraden er nog niet
klaar voor is. "Dat zit nog niet lekker", zegt de minister. Als dat bij de
minister nog niet lekker zit, betekent dit voor mijn fractie dat ook dit wetsvoorstel
ons nu nog niet lekker zit. De toezegging van de minister dat zij behalve
het modeljaarverslag ook ons idee van een modelbegroting wil meenemen in de
discussie met de Onderwijsraad juichen wij natuurlijk van harte toe. Gemeenteraden
doen het, en voor medezeggenschapsraden lijkt het ons ook een goed idee. Mogen
wij de toezegging van de minister zo opvatten dat zij zich actief zal inzetten
voor een vorm van een modelbegroting ten behoeve van een begrijpelijke informatievoorziening
aan de medezeggenschapsraden?Meer financiële vrijheid, met name in het hoger onderwijs, is soms
gepaard gegaan met een grote stijging van de inkomens van schoolbestuurders.
Zal de minister in de toekomst op weg naar deze Kamer worden ingehaald door
een schoolmanager met auto en chauffeur, die een hoger inkomen heeft dan zij?
Of zal dat niet gebeuren?Om de hoeveel jaar ten slotte zullen de salarisgemiddelden op scholen
worden herijkt?Mevrouw Dupuis (VVD):Voorzitter. Namens de VVD-fractie wil ik twee opmerkingen maken en een
conclusie formuleren.Misschien is de constatering op zijn plaats dat deregulering of decentralisatie
van overheidsuitgaven kennelijk altijd weer de paradox oproept dat daardoor
de behoefte ontstaat aan meer toezicht. Het is onze fractie opgevallen dat
de minister ditmaal niet in deze valkuil is getrapt. Zij heeft dit proces
adequaat bewaakt. Wij zijn daarover tevreden.De openbare scholen die direct onder gemeentebesturen sorteren, hebben
het voordeel dat zij een beroep kunnen doen op een nog veel groter budget,
namelijk dat van de gemeente. De gemeenteraad heeft een taak om budget voor
openbare scholen vrij te maken. Wij zullen moeten vertrouwen op de slagkracht
van de gemeenteraden.Alles bij elkaar is de VVD-fractie tevreden over de uitvoerige en ter
zake doende beantwoording door de minister van de door ons gestelde vragen.
Wij zijn blij dat de lumpsumfinanciering nu eindelijk zal worden gerealiseerd.De heer Klink (CDA):Voorzitter. De CDA-fractie dankt de minister voor de adequate en korte
beantwoording van de vragen. Ik wil nog een tweetal opmerkingen maken.In relatie tot de besturen en de organisatie van de besturen werd gerefereerd
aan artikel 23 van de Grondwet. Onze opmerkingen van gisteren waren met name
ingegeven door onze overtuiging dat het onderwijsvrijheidsrecht niet mag worden
gemonopoliseerd door een schoolbestuur dat vrij veel scholen onder zich heeft.
Dat zou betekenen dat nieuwe scholen niet zo snel tot stand zullen komen en
dat een kleine groep mensen vervolgens onder verwijzing naar artikel 23 de
scholen kan besturen met uitsluiting van anderen. Om hieraan een mouw te passen,
vinden wij het wel degelijk noodzakelijk dat kritisch wordt gekeken naar de
inrichting van de schoolbesturen en de mate waarin ouders daarin nog een rol
kunnen spelen. Langs die flank kunnen waarborgen en zekerheden worden ingebouwd
ten aanzien van de positie van de afzonderlijke scholen ten overstaan van
het bestuur. Wij hebben dit punt met name vanuit artikel 23 aan de orde gesteld,
niet om afbreuk te doen aan artikel 23.Mede door toedoen van collega Ten Hoeve interpreteer ik het zo, dat de
vergoeding die is gebaseerd op de gemiddelde leeftijd, niet per se in de pas
loopt met de gemiddelde groei van de extra personeelskosten, die te maken
heeft met de periodieken. Dit is mijn interpretatie, die bekrachtigd of eventueel
ontkend kan worden.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de positieve opmerkingen.
Ik meen dat het erg belangrijk is dat wij gezamenlijk de druk op de ketel
houden. Als ik zou doen wat de heer Van Raak wil, zou men een houding van
"het komt toch niet, laat maar" aannemen. Wij moeten ervoor zorgen dat het
grootste deel dat wel wil, gewoon doorgaat. Op het moment dat je dat niet
doet en je de illusie wekt dat het wel eens kan worden uitgesteld, bijvoorbeeld
omdat zoals de heer Van Raak stelt de medezeggenschap nog niet helemaal op
orde is, geef ik de Kamer op een briefje, dat zou worden achterovergeleund.
Ik ben van mening dat wij dat het onderwijs niet mogen aandoen.De heer Van Raak (SP):Dit is een intrigerende opmerking, want wij gaan de scholen van alles
geven. Wij geven hen meer vrijheid en meer mogelijkheden om hun eigen beleid
te maken. De minister zegt nu dat wij de druk op de ketel moeten houden omdat
zij het anders niet zouden doen. Is dat dan niet een teken dat de scholen
helemaal niet graag willen?Minister Van der Hoeven:De scholen willen juist heel graag, maar er is een bepaalde groep die
wat langzamer loopt. Wij moeten die groep niet de gelegenheid geven om hetgeen
de heer Van Raak zegt, als een excuus te gebruiken om achterover te gaan leunen.
Dat is wat ik bedoeld heb om te zeggen.De heer Van Raak (SP):Dat ben ik met de minister eens.Minister Van der Hoeven:Dan moet de heer Van Raak voor de wet stemmen!De heer Van Raak (SP):Wij zijn het niet overal over eens. De kleine groep waarover de minister
het heeft, betreft naar ik meen wel 40% van het aantal scholen.Minister Van der Hoeven:Dat is niet juist, dat is geen 40%. Ik kom daarop zo meteen terug, want
wij hebben natuurlijk wel een gezamenlijk zorgpunt. Wat u ook gaat stemmen,
mijnheer Van Raak, ik moet dat zorgpunt natuurlijk wel oppakken.Mevrouw Linthorst heeft gesproken over het vervangingsfonds, het participatiefonds
en al dat soort dingen. Zo ver is het nog lang niet. Ik denk dat het goed
is dat wij even een pas op de plaats maken. Er komt nu een aantal zaken op
het onderwijs af. Die worden allemaal in 2006/2007 ingevoerd. Wij moeten het
niet overdrijven. Ik ben het wel met mevrouw Linthorst eens dat er op het
moment dat het zover is een andere situatie ontstaat. Daarover moeten wij
dan met elkaar van gedachten wisselen.De overgangsregeling corrigeert de herverdeeleffecten van alle besturen,
ongeacht of zij in de financiële problemen komen. Als je alles doortelt,
zijn er scholen met een groot herverdeeleffect mín en scholen met een
groot herverdeeleffect plús. Door de overgangsregeling duurt het langer
voordat die plus bereikt wordt, maar het duurt ook langer voordat een eventuele
min bereikt wordt omdat in de tussenliggende periode misschien dingen kunnen
worden aangepakt. Voor scholen die na de overgangsperiode toch nog in de problemen
blijven zitten of als gevolg van de lumpsum buiten hun schuld in de problemen
komen, is er het vangnet. Ik meen dat het goed is dat wij dat zo gedaan hebben.
Zeker bij zo'n grote operatie moeten er zekerheden worden ingebouwd dat men
niet aan een gesloten deur komt als zich bepaalde dingen voordoen.Dan kom ik bij de vraag over de leeftijdscorrectie. Alle leraren doorlopen
het carrièrepatroon totdat zij op hun maximumsalaris zitten. Dat duurt
ongeveer 20 jaar. Het is echter niet zo dat alle leraren op hetzelfde moment
een stap in dat salarisgebouw zetten. Iemand die van de havo komt, begint
op jongere leeftijd dan iemand die van het vwo komt. Er zijn mensen die met
23 of 24 jaar het onderwijs ingaan, ik denk dat er weinig mensen zijn die
zoals ik nog 20 moeten worden als zij het onderwijs ingaan. Er zijn dus verschillen.
Er zijn mensen van jonge en van oudere leeftijd. Daarmee moet rekeninggehouden
worden. De leeftijdcorrectie per jaar is een gemiddelde van enkele periodieken.
Op de school die de heer Schuurman noemde, zijn alle leraren relatief jong
aan hun carrière begonnen en daarom wijkt deze af van het gemiddelde.
Daar loopt die school tegenaan. Wij monitoren het probleem en ik heb de oplossingsmethoden
al aangegeven. De heer Van Raak vroeg naar het herijken van de leeftijdscorrectie. De
leeftijdscorrectie wordt jaarlijks bijgesteld. Ik denk dat dit noodzakelijk
is.Mevrouw Linthorst (PvdA):Mag ik het zo begrijpen dat de overgangsregeling bedoeld is om dit soort
effecten op te vangen en niet om effecten op te vangen die ontstaan vanwege
het feit dat er sprake is van een relatief oud lerarenbestand omdat die effecten
zich niet zullen voordoen als gevolg van de lumpsum?Minister Van der Hoeven:Het gaat inderdaad om herverdeeleffecten die zich als gevolg van de lumpsum
gaan voordoen. Zoals ik al zei, zijn dat plussen en minnen. Daarnaast zijn
er de specifieke problemen. Bedoelt mevrouw Linthorst dat?Mevrouw Linthorst (PvdA):Ik wil een heel concreet antwoord op de vraag of de overgangsregeling
niet bedoeld is voor herverdeeleffecten die zich voordoen omdat er sprake
is van een gemiddeld relatief oud lerarenbestand omdat er daardoor geen grote
herverdeeleffecten zullen optreden.Minister Van der Hoeven:Die herverdeeleffecten kunnen verschillende oorzaken hebben. Die kunnen
te maken hebben met de salarisopbouw, de leeftijdsopbouw of met andere zaken.
Soms worden die tegen elkaar gesaldeerd. Wij zien dan dat er per saldo geen
herverdeeleffect is. Er moet echt gekeken worden naar de plussen en minnen
van de verschillende oorzaken die tot herverdeeleffecten kunnen leiden. Een
aantal scholen gaat er behoorlijk op achteruit.Mevrouw Linthorst (PvdA):Ik doe nog een poging om het heel helder te krijgen. Er herverdeeleffect
dat ontstaat omdat een leerkracht van een bepaalde leeftijd minder of meer
periodieken heeft dan het landelijk gemiddelde, is één ding.
Maar er zou geen herverdeeleffect moeten voorkomen omdat een school relatief
veel oudere leerkrachten in dienst heeft. Heb ik dat goed begrepen?Minister Van der Hoeven:Dat laatste zou niet mogen en ook niet hoeven voorkomen, maar er zijn
verschillende elementen die per school tot herverdeeleffecten
kunnen leiden en wij kijken naar het saldo. Je kunt niet één
voor jou negatief element er uithalen en de positieve dingen handhaven.De heer Ten Hoeve (OSF):De bekostiging vergoedt de scholen de leraren in hun leeftijdsgroep, gebaseerd
op het gemiddelde kostenniveau van leraren van die leeftijd. Een school met
veel oudere leraren krijgt een bekostiging gebaseerd op oudere leraren, maar
dan wel op het gemiddelde. In elke leeftijdsgroep kan een individuele leraar
natuurlijk afwijken van het gemiddelde. Daardoor kunnen afwijkingen ontstaan.Minister Van der Hoeven:Dat soort afwijkingen kan leiden tot herverdeeleffecten. Je bekijkt vervolgens
hoe je dat gaat oppakken in de overgangsregeling, want je wilt niet dat scholen
daarmee worden geconfronteerd.Ik blijf met de heer Van Raak van mening verschillen over de verschillen
tussen de scholen. Scholen verschillen van elkaar, maar niet als het gaat
om de lumpsumbekostiging. Het gaat erom wat zij ermee doen. De ene school
heeft wel gewichtenleerlingen en de andere school niet. Dat zal ook in de
toekomst zo zijn. De ene school vraagt een hogere ouderbijdrage dan de andere.
Met de organisaties hebben wij afspraken kunnen maken over de beheersing en
bijstelling naar beneden van de ouderbijdrage. In september wil ik zien waar
die afspraken toe geleid hebben. Als de afspraken tot niets leiden, kom ik
alsnog met wetgeving. Wij maken zulke afspraken niet voor de kat z'n staart.
Ik ben een zeer groot voorstander van zelfregulering, maar het moet wel tot
het gewenste effect leiden. Zo niet, dan gaan wij iets anders doen.Niet op alle scholen is de medezeggenschap op orde. Bij 95% is het eind
dit jaar op orde. Resteert een aantal zorgscholen. Daar zal vanuit het projectbureau
extra aandacht aan worden gegeven. Ik erken dat daar extra aandacht aan moet
worden gegeven. Het is nodig om de activiteiten in het komende halfjaar en
jaar daarop te richten. Je moet in zo'n proces erkennen waar dingen goed gaan
en waar extra aandacht nodig is. Waar nodig moet die aandacht worden gegeven,
zij het gericht op de invoering van de lumpsum. Het punt van de begroting
breng ik in in het overleg met de onderwijsorganisaties.Wij kunnen het niet hebben dat grote schoolbesturen met artikel 23 in
de hand de zaak monopoliseren. Ik ben het op dit punt helemaal met de heer
Klink eens. Aan de hand van transparantie moeten wij bekijken hoe de ouders
daarin zitten. Artikel 23 is er om ervoor te zorgen dat ouders de kans krijgen
om hun kinderen het onderwijs te laten genieten dat zij wensen. Die betrokkenheid
met de ouders moet dus worden geregeld. Ik zal even afwachten waar mijn collega
van Justitie mee bezig is en zal bezien op welke manier ik zijn ervaringen
kan benutten in het gesprek dat ik met de onderwijsorganisaties ga voeren
in het kader van goed bestuur.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van de SP wordt conform artikel 112
van het Reglement van Orde aantekening verleend dat zij geacht willen worden
zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.Ik deel aan de Kamer mede dat, na wat wisselende berichten, nu definitief
het bericht is binnengekomen dat minister Pechtold wegens ziekte verhinderd
is om hier vandaag aanwezig te zijn. Dat betekent dat wij na de lunchpauze
starten met de wijziging van de Werkloosheidswet en dat wij daarna voortgaan
met de wijziging van de Mediawet. Het ziet er dus naar uit dat wij op deze
laatste Kamerdag, buitengewoon ongebruikelijk, de plenaire vergadering tussen
half vijf en vijf zullen beëindigen.Het College van senioren vangt aan om kwart voor twee.De vergadering wordt van 13.33 uur tot 14.15 uur geschorst.Voorzitter: Schuurman 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20042005-1508-1517.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl