Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de jeugdzorg met betrekking tot jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge de wet in gesloten setting (gesloten jeugdzorg) (30644)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 579-587

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-01-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 15, pagina 579-587

18-12-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30644Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer en enkele andere wetten ter uitvoering van verordening (EG) nr. 166/2006 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 18 januari 2006 betreffende de instelling van een Europees register inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen en tot wijziging van de Richtlijnen 91/689/EEG en 96/61/EG van de Raad (PbEU L 33) en van het op 21 mei 2003 te Kiev tot stand gekomen Protocol betreffende registers inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen, met Bijlagen (Trb. 2003, 153, en Trb. 2007, 95) (Uitvoeringswet EG-verordening PRTR en PRTR-protocol) (31068) en het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 21 mei 2003 te Kiev tot stand gekomen Protocol betreffende registers inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen, met Bijlagen (Trb. 2003, 153 en Trb. 2007, 95) (31069)Pagina 587-587
Presentie en opening (dinsdag 18 december 2007)Pagina 571-571
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten (Belastingplan 2008) (31205) en het wetsvoorstel Wijzigingen van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2008) (31206)Pagina 591-612
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de jeugdzorg met betrekking tot jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge de wet in gesloten setting (gesloten jeugdzorg) (30644)Pagina 579-587
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een bestuurlijke boete voor overtreding van een aantal voorschriften betreffende het laten stilstaan en parkeren van voertuigen, en voor andere lichte verkeersovertredingen (Wet bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen) (30098) en het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met de invoering van een bestuurlijke boete voor overtreding van een aantal voorschriften bepaald bij gemeentelijke verordening betreffende overlast in de openbare ruimte (Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte) (30101)Pagina 587-588
Noten bij pag. 857: JBZ-instemmingsbesluit en bij pag. 591: schriftelijke antwoorden van de staatssecretaris van Financiën op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van het Belastingplan 2008 (31205)Pagina 665-665
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van arbeidsongeschiktheidswetten en de Wet financiering sociale verzekeringen in verband met de verhoging van de uitkering voor volledig arbeidsongeschikten naar 75% en in verband met de uitsluiting van de wachttijd in verband met wijziging van het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten (Wet verhoging uitkeringshoogte arbeidsongeschiktheidswetten) (31106)Pagina 590-590
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de jeugdzorg met het oog op verruiming van de mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding van jeugdigen (gedragsbeïnvloeding jeugdigen) (30332)Pagina 571-579
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een bestuurlijke boete voor overtreding van een aantal voorschriften betreffende het laten stilstaan en parkeren van voertuigen, en voor andere lichte verkeersovertredingen (Wet bestuurlijke boete fout parkeren en andere lichte verkeersovertredingen) (30098)Pagina 588-589
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de jeugdzorg met betrekking tot jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge de wet in gesloten setting (gesloten jeugdzorg) (30644)Pagina 653-664
Behandeling van de brief van 11 december 2007 van de voorzitter van de Tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets met een advies inzake het op 11 juli 2007 door de Europese Commissie gepubliceerde Witboek Sport (COM(2007) 391) (31303, EK D, TK nr. 4)Pagina 587-587
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met de invoering van een bestuurlijke boete voor overtreding van een aantal voorschriften bepaald bij gemeentelijke verordening betreffende overlast in de openbare ruimte (Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte) (30101)Pagina 589-590
Stemmingen over de wetsvoorstellen Wijziging van enkele belastingwetten (Belastingplan 2008) (31205) en Wijzigingen van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2008) (31206), en over de motie-Biermans c.s. over de behandeling van het Belastingplan in de vorm van afzonderlijke wetsvoorstellen (31205, D), de motie-Biermans c.s. ten aanzien van het laten vervallen van het plafond in het eigenwoningforfait (31205, E), de motie-Biermans c.s. inzake de verhoging van de kansspelbelasting (31205, F) en een aantal andere motiesPagina 651-652
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de jeugdzorg met het oog op verruiming van de mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding van jeugdigen (gedragsbeïnvloeding jeugdigen) (30332)Pagina 637-651
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Loodsenwet en enige andere wetten in verband met de invoering van markttoezicht op het aanbod van dienstverlening door registerloodsen en een herziening van de loodsgeldtariefstructuur (Wet markttoezicht registerloodsen) (30913), en over de motie-Hendrikx c.s. inzake het verkrijgen van inzicht in het voorgenomen rijksbeleid ten aanzien van het loodswezen (30913, E)Pagina 590-590
Stemmingen over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet sociale werkvoorziening in verband met een betere realisering van de met die wet beoogde doelen (30673)Pagina 653-653
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het Voorstel van wet van de leden Depla en Blok houdende wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 en van enige andere wetten inzake fiscale facilitering banksparen ten behoeve van pensioenopbouw of aflossing eigenwoningschuld (30432), te weten de motie-Vedder-Wubben c.s. inzake mogelijkheden om de verlaagde premiegrondslag in de derde pijler in 2008 te herstellen naar het oude niveau (30432, F)Pagina 591-591
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten (Belastingplan 2008) (31205) en het wetsvoorstel Wijzigingen van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2008) (31206)Pagina 623-637
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet sociale werkvoorziening in verband met een betere realisering van de met die wet beoogde doelen (30673)Pagina 612-623

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op de jeugdzorg met betrekking tot jeugdzorg waarop aanspraak bestaat
ingevolge de wet in gesloten setting (gesloten jeugdzorg) (30644).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Duthler (VVD):Voorzitter. Ik dank de leden en de aanwezigen voor de felicitaties ter
gelegenheid van mijn maidenspeech. Ook dank ik de voorzitter voor haar mooie
toespraak.Het wetsvoorstel wijziging van de Wet op de jeugdzorg met betrekking tot
jeugdzorg hangt samen met het wetsvoorstel dat betrekking heeft op de gedragsbeïnvloeding
van jeugdigen waarover wij zojuist hebben gesproken. Het tweede genoemde wetsvoorstel
is uitsluitend gericht op behandeling van jeugdigen buiten een justitiële
jeugdinrichting en het eerstgenoemde brengt een scheiding aan tussen justitiële
hulpverlening voor jeugdigen die een strafbaar feit hebben begaan en jongeren
waarvoor dat niet geldt. Eerstgenoemden hebben wellicht in een jeugdgevangenis
gezeten.De VVD-fractie staat achter de doelstelling van het wetsvoorstel. Het
is in het belang van betrokkenen dat jeugdigen met een ernstige gedragsstoornis
die geen strafbaar feit hebben begaan of daartoe niet zijn veroordeeld, een
andere behandeling krijgen dan jongeren die wel strafrechtelijk zijn veroordeeld.Uit diverse signalen blijkt dat de bureaucratie in de jeugdzorg toeneemt.
De praktijk van de jeugdzorg is verspreid over diverse bestuurslagen en instanties.
Wij hebben daarover vragen gesteld. De minister heeft daarop geantwoord dat
hij de Tweede Kamer een plan van aanpak zal aanbieden. Wij zijn benieuwd naar
dat plan en de ambities van de minister op dat punt.In het Programma Jeugd en Gezin 2007-2011 staat dat samenwerking tussen
onder meer de voorzieningen voor gesloten jeugdzorg, AWBZ-instellingen en
onderwijsinstellingen zal worden bevorderd door sluitende afspraken
te maken over de stroomlijning van de jeugdketen, alsmede over de ontwikkeling
en de beschikbaarheid van het intersectorale zorgaanbod. Wat heeft de minister
concreet voor ogen? Het maken van afspraken is inderdaad een goed begin, maar
de uitvoering is belangrijker. Welke invloed heeft de minister en wat is zijn
betrokkenheid bij de uitvoering? Welke instrumenten staan hem ter beschikking
om de uitvoering daadwerkelijk af te dwingen? Wij hebben op onze vragen over
dit onderwerp geen antwoorden gekregen. Graag ontvangen wij die alsnog.Het wettelijk kader van de jeugdzorg is versnipperd. Op de ene wet is
het bestuursrecht van toepassing en op de andere niet. Daarbij komt dat de
wetten niet altijd goed op elkaar aansluiten. Het onderhavige wetsvoorstel
brengt een wijziging van de Wet op de jeugdzorg tot stand. Ook de Wet BOPZ
en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen bevatten wettelijke
bepalingen die voor de jeugdzorg relevant zijn. Een machtiging op grond van
de Wet op de jeugdzorg kan bijvoorbeeld niet leiden tot opname in de jeugd-ggz.
Dat is immers geregeld in de Wet BOPZ. Laatstgenoemde wet voorziet echter
niet in de mogelijkheid om op pedagogische gronden maatregelen te nemen. Die
zou op dat punt dus moeten worden aangepast. Het ligt voor de hand dat er één
integrale wet komt voor de jeugdzorg en dat de instanties en instellingen
die zich met jeugdzorg bemoeien met het oog op de effectiviteit sterk worden
teruggedrongen. Hoe staat de minister tegenover die suggesties?Het onderhavige wetsvoorstel regelt niet wie de beslissing tot het toepassen
van deze maatregelen mag nemen. Het eist slechts dat de zorgaanbieder een
regeling vaststelt waarin wordt bepaald wie dergelijke beslissingen mag nemen
en hoe dat dient te gebeuren. De minister schrijft in zijn nadere memorie
van antwoord dat het iemand moet zijn die daartoe bekwaam en gekwalificeerd
is. Hij geeft een groepsleider als voorbeeld. Een psychiater hoeft er niet
aan te pas te komen. De enige rol die de minister voor een psychiater ziet,
is het instemmen met het onderdeel van het hulpverleningsplan dat voorziet
in dwangbehandeling. Daarvan kan alleen sprake zijn als dat nodig is om het
met het verblijf beoogde doel te bereiken. Het is echter de verantwoordelijkheid
van de zorgaanbieder om vast te stellen of gedwongen behandeling nodig is.
Aan welk soort dwangbehandeling of -ingrepen denkt de minister? Behoort ook
medische dwang daartoe? Waarom is er niet voor gekozen om alleen dwangbehandeling
toe te passen op grond van een door een psychiater gestelde indicatie? Wij
wachten met belangstelling op de antwoorden van de minister.Mevrouw De Vries-Leggedoor (CDA):Voorzitter. De leden van de CDA-fractie beoordelen het voorliggende wetsvoorstel
positief, maar hebben wel een punt van zorg.Ik ga eerst in op de positieve aspecten. Wij zijn blij dat er een eind
komt aan de ongewenste situatie dat jongeren met zeer ernstige problemen op
basis van een door de kinderrechter gegeven machtiging "uithuisplaatsing
op civielrechtelijke titel" in een justitiële jeugdinrichting worden
geplaatst. Daarmee komt een eind aan de voor jongeren, ouders en groepsleiders
ongewenste situatie dat jongeren op strafrechtelijke en civielrechtelijke
titel bij elkaar worden geplaatst. Jongeren die op het moment van plaatsing
niet strafrechtelijk zijn veroordeeld, behoren niet onder het strafregime
te vallen. Zij horen thuis in een zorgvoorziening. Het spreekt de leden van
de CDA-fractie aan dat de minister voor Jeugd en Gezin niet alleen inzet op
gesloten jeugdzorg maar ook op het stimuleren van intensieve ambulante programma's.
Ook de argumentatie van de regionale spreiding – aanbieders willen ouders
en opvoeders meer bij de behandeling betrekken – is de CDA-fractie uit
het hart gegrepen.Om optimale condities te scheppen voor de integraliteit van het jeugdzorgaanbod
is het belangrijk om de verantwoordelijkheid zoveel mogelijk bij één
bestuursorgaan te leggen. Wij steunen daarom de overdracht naar provincies
in 2013. Dit wetsvoorstel is in het totale jeugdzorgaanbod een schakel in
de keten. Wij hopen dat vroeg signaleren en preventieve programma's ertoe
leiden dat plaatsing is te voorkomen. De CDA-fractie is er namelijk van overtuigd
dat voorkomen beter is dan genezen. In dat kader kan de Eerste Kamer ook het
voorstel voor mentorschap beoordelen.Ik kom op de negatieve aspecten. Wij maken ons geen zorgen over de medewerking
van de betrokken instellingen en hun ambities, maar wel over de uitvoering.
Dan doel ik met name op de financiering. Justitiële jeugdinrichtingen
gaan geleidelijk over van Justitie naar VWS, namelijk binnen drie jaar. Dat
houdt in dat het ministerie van Justitie de subsidierelatie beëindigt
en dat de minister van Jeugd en Gezin een nieuwe subsidierelatie aangaat.
Geld gaat dus over van Justitie naar Jeugd en Gezin en dat wordt één
op één doorgesluisd naar de instellingen. Dat kun je positief
bekijken. De financiering van opvang, zorg en behandeling van jongeren in
een justitiële jeugdinrichting is echter opgebouwd uit meerdere bedragen.
Voorts is op basis van de inspectierapporten en op grond van dat van de Algemene
Rekenkamer besloten tot een kwaliteitsslag. Daarvoor wordt in 2008 en volgende
jaren extra geld uitgetrokken. Volgens onze informatie heeft het ministerie
van Justitie voor de gesloten jeugdzorg slechts de normprijs aan de minister
van Jeugd en Gezin overgedragen. Als er geen aanvullende financiering komt,
zou dat ertoe leiden dat aan jongeren met een straf in een JJI kwalitatief
betere behandeling en zorg kunnen worden gegeven dan aan jongeren die zorg
nodig hebben in een instelling voor gesloten jeugdzorg. Wij zijn van mening
dat dat niet de bedoeling kan zijn. Is het juist dat het bedrag dat van Justitie
overgaat naar Jeugd en Gezin de door mij genoemde normprijs is? Is het juist
dat de gelden die ten behoeve van een JJI additioneel beschikbaar worden gesteld
niet overgaan naar VWS? Zo ja, is de minister dan bereid om toe te zeggen
dat de benodigde aanvullende bedragen via de begroting van Jeugd en Gezin
of via die van Justitie alsnog beschikbaar worden gesteld?Het gezegde "geen woorden maar daden" is naar ons oordeel nu
van toepassing. Al werkend zullen binnen een aantal jaren plaatsen van Justitie
naar Jeugd en Gezin gaan. Voor de betreffende jongeren en hun gezin is dat
een goede zaak. Al werkend geeft één minister, namelijk die
voor Jeugd en Gezin, uitvoering aan de integratie van het jeugdbeleid. Dat
is een goede zaak. Al werkend houdt dat in dat zeggenschap en geld verschuiven.
Aan het begin van mijn betoog heb ik al gezegd dat de inhoud en de intenties
goed zijn. Die steunen wij dan ook. Wij roepen de betrokken
ministers nu op om de daad bij het woord te voegen.De heer Engels (D66):Voorzitter. Ik spreek ook namens de fractie van de OSF. In de procedure
die tot vaststelling van dit wetsvoorstel moet leiden, is een flinke eindsprint
ingezet. In het kader van slagvaardigheid van overheidshandelen valt daarover
op zichzelf iets te zeggen en ik kan mij voorstellen dat bijvoorbeeld kinderrechters
er veel behoefte aan hebben dat de wet zo snel mogelijk in werking treedt.
Het is zelfs niet uitgesloten dat men in de praktijk al vooruitloopt op de
invoering van de nieuwe regeling. Als het echter gaat om de vaststelling van
formele wetgeving, zijn ook de kwaliteit en de zorgvuldigheid van regelgeving
in het geding. Niet voor niets is de wet zowel uit rechtsstatelijk als democratisch
oogpunt een hoeksteen van het stelsel van overheidsbevoegdheden en -handelen.
Dat betekent dat discussies over de meer principiële aspecten van de
gesloten jeugdzorg niet uit de weg moeten worden gegaan. Om die reden hebben
wij in de schriftelijke voorbereiding als eerste de vraag gesteld of met dit
wetsvoorstel niet te snel en gemakkelijk een aantal ingrijpende wijzigingen
zal worden gedaan. Op die vraag gaan de ministers in de memorie van antwoord
niet rechtstreeks in en hun antwoorden op andere vragen zijn ook niet in alle
opzichten bevredigend. Er is dus reden genoeg voor een nadere gedachtewisseling.
Voor de goede orde stel ik daarbij voorop dat wij voorstander zijn van het
beëindigen van de samenplaatsing in justitiële inrichtingen van
strafrechtelijk en civielrechtelijk veroordeelde jongeren.De wijze waarop een aantal belangrijke wijzigingen in de rechtspositie
van civielrechtelijk geplaatste jongeren wordt aangebracht, vinden wij zorgelijk.
De overheveling van jongeren vanuit justitiële jeugdinrichtingen naar
voorzieningen voor gesloten jeugdzorg heeft tot gevolg dat zij van hun vrijheid
beroofd blijven. Plaatsing in een inrichting voor gesloten jeugdzorg houdt
in dat jongeren in een afhankelijke en weinig transparante situatie terechtkomen.
Vanuit het perspectief van mensenrechten gaat het om een beperking van het
fundamentele recht op vrije beweging in de zin van het IVBPR. De overheid
dient er in dat geval voor te zorgen dat een menselijke behandeling voldoende
wordt gewaarborgd. Daarbij dient de menselijke waardigheid te worden gerespecteerd
en er moet rekening worden gehouden met de behoefte van jongeren, zoals bedoeld
in het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind. Toepasselijke
wettelijke regelingen moeten dus minimumgaranties bevatten ten aanzien van
de rechtspositie van jongeren in een vrijheidsbenemend verblijf. Indien het
wetsvoorstel op dat punt onevenwichtig blijkt, dreigt rechtsongelijkheid.
In dat verband hebben onze fracties nog eens gekeken naar de opmerkingen die
de Leidse hoogleraar jeugdrecht, professor Bruning, in het NJB van 13 januari
2006 heeft gemaakt. Zij wees daarbij vanuit verdragsrechtelijk, wetstechnisch
en praktisch oogpunt op de vergaande wijzigingen in het jeugdbeschermingsrecht
die dit wetsvoorstel met zich brengt. Haar belangrijke bezwaren zijn gericht
tegen de rechtswaarborgen waarmee de beoogde vrijheidsbeperkende maatregelen
in dit voorstel zijn omkleed. Die zouden tekortschieten omdat juist minderjarigen
en jong volwassenen die hulpbehoevend zijn, recht hebben op passende zorg
en bescherming. Vanuit dat perspectief noem ik een aantal concrete kwesties
dat onze fracties hoofdbrekens blijft bezorgen.In de eerste plaats noem ik het doorlopen van minderjarigheid voor jongeren
tussen 18 en 21 jaar die voor hun achttiende levensjaar in een gesloten jeugdinrichting
verbleven. Hoe verhoudt zich dat tot de internationaalrechtelijk gewaarborgde
mensenrechten, zoals het EVRM? Het gaat in dit geval om vrijheidsbeneming
van jong volwassenen zonder hun instemming, op initiatief van het bureau Jeugdzorg
of de ouders. Wat is de noodzaak daarvoor? Wij kunnen dat in het wetsvoorstel
niet terugvinden, anders dan dat dit van belang is in het kader van de opvoeding.
Waarom is voortzetting van het verblijf op basis van vrijwilligheid met daarnaast
de mogelijkheid van besloten plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis op
grond van de Wet BOPZ niet voldoende? In hoeverre is het oprekken van de minderjarigheid
in strijd met het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind? De
argumentatie die in het wetsvoorstel op dit punt wordt aangehaald, overtuigt
niet. Het IVRK verstaat onder kinderen iedere jongere tot achttien jaar. In
hoeverre past het van toepassing verklaren van minderjarigheid voor de gesloten
jeugdzorg op jong meerderjarigen in de gezagsbepalingen van boek I BW die
de basis vormen voor de jeugdbescherming? Op dat punt bestaan naar mijn mening
nogal wat onduidelijkheden. Niet duidelijk is bijvoorbeeld of voor jongeren
in de leeftijd van 18 tot 21 jaar een gesloten plaatsing met ondertoezichtstelling
of voogdij mogelijk is. Deze kinderbeschermingsmaatregelen kunnen alleen worden
uitgesproken voor de minderjarige die onder ouderlijk gezag of een andere
vorm van gezag staat. Dat ouderlijk gezag of die andere vorm van gezag vervalt
op grond van het BW vanaf de leeftijd van achttien jaar. Kan iemand van achttien
plus alleen op verzoek van de ouders, met gezag, gesloten worden verklaard?
En kan ook ondertoezichtstelling met machtiging uithuisplaatsing worden uitgesproken?
Moet een voogdijmaatregel ten aanzien van de jeugdige persoon van achttien
plus in dat geval doorlopen tot 21 jaar? Kortom: in hoeverre past de in het
wetsvoorstel opgenomen verlengde minderjarigheid in het regime van boek I
BW?In de tweede plaats kom ik op de ontkoppeling van jeugdbeschermingsmaatregelen
als ondertoezichtstelling en de voogdijmaatregel enerzijds en de plaatsing
in een gesloten setting anderzijds. Het gevolg daarvan is dat vormen van ondersteuning
en begeleiding als gezinsvoogd of jeugdbeschermer in die situatie niet voorhanden
zijn. De gedachte achter dit wetsvoorstel is blijkbaar dat er geen jeugdbeschermingsmaatregelen
nodig zijn als de ouders de wens hebben en bereid zijn om hun kind besloten
te plaatsen. Dat kan echter minder aantrekkelijke effecten hebben. Men kan
zich bijvoorbeeld afvragen in hoeverre het onrechtmatig is dat jeugdigen zonder
geldige titel nog twee weken gesloten geplaatst blijven om bij de kinderrechter
een spoedmaatregel te kunnen vragen in het geval dat ouders hun instemming
intrekken. Graag verneem ik wat het oordeel van de ministers daarover is.Voorzitter: SchuurmanDe heer Engels (D66):Voorzitter. In de derde plaats stel ik het regime van vrijheidsbenemende
maatregelen tijdens het verblijf in een instelling voor gesloten jeugdzorg
aan de orde. Aan de zorgaanbieders worden ingrijpende bevoegdheden toegekend
tot het toepassen van dwangmaatregelen. Zij mogen zelf nader regelen wie die
bevoegdheden intern toepassen. Daarmee wordt afgeweken van de reguliere situatie
om zoveel mogelijk ingrijpende bevoegdheden in de wet vast te leggen. Bijvoorbeeld
in de Beginselenwet justitiële inrichtingen zijn vrijwel alle bevoegdheden
tot in detail vastgelegd. De gedachte achter dit wetsvoorstel is kennelijk
dat bij gesloten jeugdzorg wordt uitgegaan van verantwoorde zorg, zodat er
minder aanleiding zou zijn om de regeling van de dwangmaatregelen zorgvuldig
en volledig in de wet vast te leggen. Het enige aanknopingspunt is dan het
hulpverleningsplan dat zonder de instemming van de jongere of de ouders kan
worden vastgesteld. Onze fracties aarzelen of dit, gelet op het vrijwillige
karakter van de plaatsing en uit het oogpunt van bescherming en rechtszekerheid,
voor jongeren een aantrekkelijke invalshoek is. Het is de vraag of met de
voorziene klachtenprocedure in voldoende mate aan dit bezwaar tegemoet kan
worden gekomen. In dat licht betreuren wij temeer dat de eerstverantwoordelijke
minister niets ziet in een commissie van toezicht bij instellingen voor gesloten
jeugdzorg. Ik verzoek de minister op deze aarzelingen in te gaan.In de vierde plaats het volgende. Wij hebben in de schriftelijke voorbereiding
aandacht gevraagd voor de mogelijkheid van een minder restrictief regime voor
jongeren die met een machtiging gesloten jeugdzorg nog in een justitiële
jeugdinrichting verblijven. De ministers hebben aangegeven dat deze jongeren
in beginsel in aparte groepen worden ondergebracht en dat dit tot gevolg kan
hebben dat op punten als visitatie en verlof een aangepast regime wordt gehanteerd.
Gelet op de verwijzing naar de wettelijke bevoegdheden van de directeur van
een justitiële jeugdinrichting op grond van de beginselenwet JJI concluderen
wij dat dit alles nogal facultatief is geformuleerd. In hoeverre is het mogelijk
bindende afspraken te maken voor een aangepast regime?Dan noem ik een vijfde punt. Als gevolg van een amendement is de verplichting
tot vierjaarlijkse evaluatie van het hulpverleningsplan uit het wetsvoorstel
verdwenen. In het geval een evaluatie lang op zich laat wachten beschikt de
jeugdige nu echter niet over een middel om een verzoek tot evaluatie te richten
tot de zorgaanbieder. Ik vraag de bewindslieden of dit aanvaardbaar is.In de zesde plaats wil ik de ministers nogmaals vragen of de bureaus Jeugdzorg
voldoende zijn toegerust voor de uitoefening van hun nieuwe taken. De ministers
hebben op deze vraag in de memorie van antwoord in kwantitatieve zin geantwoord.
Naast de zorg of er voldoende personeel voorhanden is moet echter ook gekeken
worden naar de inhoudelijke toerusting. Zo moeten de bureaus Jeugdzorg binnenkort
in het geval van een ouderinitiatief een gesloten verblijf indiceren en via
een gedragswetenschapper met het betrokken kind gesproken hebben. Een andere
nieuwe taak is het onder omstandigheden indienen van verzoeken bij de kinderrechter
tot gesloten plaatsing. Graag verneem ik ook ten aanzien van die kwalitatieve
component een reactie op de vraag naar de toerusting.Voorzitter. Onze fracties wachten de beantwoording van de bewindslieden
met belangstelling af.De heer Kuiper (ChristenUnie):Voorzitter. Ik kon de eerste maidenspeech van collega Duthler niet bijwonen
en daarom feliciteer ik haar nu met de tweede die ik wel heb gehoord.Ik spreek deze speech uit mede namens de SGP-fractie. We zeggen vaak dat
het met verreweg de meeste kinderen en jongeren in dit land goed gaat en met
een klein deel niet. Vandaag hebben we het over een zeer kleine groep jeugdigen
met een grote problematiek, jeugdigen die door hun gedrag voor zichzelf en
voor anderen het samenleven erg moeilijk maken. De samenleving zet zich ervoor
in dat er ook voor deze jongeren een toekomst is. We willen dat ze groeien
in sociale competenties en op hun eigen manier kunnen deelnemen aan de samenleving.
In dat licht mag dit wetsvoorstel als teken van hoop voor alle betrokkenen
worden gezien. Er worden maatregelen getroffen voor de meest moeilijke situaties
van opvoeding en begeleiding van jeugdigen.Onze fracties stemmen van harte in met dit wetsvoorstel dat een einde
maakt aan de situatie van civielrechtelijk geplaatste jeugdigen in JJI's.
Onze verwachting is dat dit wetsvoorstel een begin is van een betere behandelaanpak
van betrokken jeugdigen. De setting van een jeugdgevangenis is zowel voor
de betrokkenen, als voor de ouders en voor hulpverleners een omgeving met
ongunstige voorwaarden voor de uitvoering van een hulpverleningsplan en voor
het gezamenlijk werken aan een begeleide terugkeer in de samenleving. We hebben
plekken nodig waar dit type gespecialiseerde hulpverlening onder betere voorwaarden
zich kan ontwikkelen.Het is dit voorjaar drie jaar geleden, april 2005, dat eerste het kabinetsbesluit
werd genomen om te komen tot deze voorzieningen. Het probleem werd toen al
onderkend en het heeft sindsdien alleen maar meer de aandacht getrokken. Het
is terecht dat er nu om snelheid wordt gevraagd en in 2008 begonnen kan worden
met het overplaatsen van jongeren naar de nieuwe instellingen van gesloten
jeugdzorg. Wij moedigen de minister aan voortvarend aan de slag te gaan met
de verdere uitvoering.Die voortvarendheid zal ook nodig zijn met betrekking tot enkele inhoudelijke
aspecten van de wet. Ik meen dat in de schriftelijke voorbereiding voldoende
is geantwoord op onze vragen over capaciteit. Onze fracties hebben enkele
vragen over de kwaliteit van de geboden hulpverlening, de positie en bevoegdheid
van de hulpverlenende professional en ten slotte de positie van de betrokken
jeugdigen zelf.In de Voortgangsrapportage jeugdzorg 2007 die de minister op 12 november
jongstleden naar deze Kamer stuurde, wordt opgemerkt dat de gesloten jeugdzorg
mee moet lopen met de trajecten van kwaliteitsverbetering van de jeugdzorg.
In verband daarmee komen instellingen die gesloten jeugdzorg bieden met zogenoemde
streefbeelden. Daarin is onder meer de inhoud van de geboden zorg, de effectiviteit
ervan en de bejegening van de jeugdigen aan de orde. Ik mis in die opsomming
echter de kwalificaties die voor de hulpverlenende professional moeten gelden.
Dit voert naar een algemener punt: de nieuwe aanzet voor jeugd en gezin moet
gepaard gaan met een bredere discussie over de precieze kwalificatie van hulpverlenende
professionals. Hebben zij de goede opleiding en nascholing om hun
werk adequaat te kunnen doen? Moeten we opnieuw en wellicht meer kritisch
kijken naar opleidingstrajecten en de competenties en kwalificaties die deze
opleveren? Deze vragen werp ik op, omdat het de positie en bevoegdheid van
de hulpverlenende professional in de gesloten jeugdzorg raakt en de wet op
dit punt soms wel erg algemeen blijft. Wie mag een besluit nemen tot toepassing
van een dwangbehandeling? Mag de zorgaanbieder hiervoor iemand zomaar aanwijzen,
mits "voldoende gekwalificeerd"? Wat betekent "voldoende gekwalificeerd"?
Moeten we dergelijke besluiten niet beleggen bij mensen met een beroepskwalificatie
volgens de wet BIG, zoals bij een ggz-psycholoog? Ik doel op de positie van
de gedragswetenschapper waarover in de wet gesproken wordt. Graag zouden we
van de minister hier meer duidelijkheid over ontvangen.Ik wil een enkele opmerking maken over de jeugdigen zelf en met name over
de positie die zij krijgen als zij 16 jaar oud zijn. In principe kunnen zij
dan zelf instemmen met het hulpverleningsplan. In het algemeen is het goed
dat dit gebeurt met het oog op het zelf verantwoordelijkheid dragen voor de
eigen behandeltrajecten. Maar dikwijls is dit niet het geval en komt de betrokken
jongere niet tot een "redelijke waardering van zijn belangen". In
dat geval wordt er een procedure in werking gesteld waarbij de wil van de
jongere wordt overruled door de wettelijke vertegenwoordiger van de jongere.
Dit is per definitie een weg van conflicten, die de hulpverlening alleen maar
bemoeilijkt. Uit kringen van de hulpverlening zelf komen de signalen dat het
oprekken van de leeftijdsgrens naar 18 jaar de zaak gemakkelijker zou maken.
De minister kiest daar niet voor, maar toch zou het de moeite waard zijn hier
nader naar te kijken en dan in samenhang met de 16-jarige c.q. 18-jarige leeftijdsgrens
in andere situaties van zorg- en hulpverlening aan jongeren.Tot slot wil ik aandacht vragen voor de geestelijke verzorging van jeugdigen
in de gesloten jeugdzorg. Jongeren die in gesloten settingen terecht komen
hebben te kampen met diep ingrijpende gebeurtenissen in hun leven. De crisis
die zij doormaken heeft ook een geestelijke dimensie en het geloof kan juist
in deze situaties een belangrijke steun zijn. Op welke manier is hier aandacht
voor?Ik besluit met de opmerking dat hulpverlening in gesloten jeugdzorg de
terugkeer van de jongeren in de samenleving beoogt. Zij moeten er beter uitkomen
en het beter gaan doen in hun directe leefomgeving en in de maatschappij waaraan
zij kunnen deelnemen. Behandeling in gesloten jeugdzorg zou een tussenstap
moeten zijn op weg naar meer welbevinden en betere participatie. We wensen
de betrokken bewindspersonen veel succes om deze doelen te halen.De heer Engels (D66):De heer Kuiper vroeg in hoeverre het geloof terug te vinden is in de materie
die dit wetsvoorstel regelt. Doelt hij op geloven in de zin van "religieus
geloven"?De heer Kuiper (ChristenUnie):Jazeker.De voorzitter:In goed overleg geef ik, in afwijking van de volgorde op de sprekerslijst,
het woord aan mevrouw Linthorst.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Wij zijn er verheugd over dat met dit wetsvoorstel een einde
komt aan de situatie dat niet strafrechtelijk veroordeelde jongeren bij gebrek
aan beter worden geplaatst in een justitiële inrichting, al realiseert
mijn fractie zich dat de scheidslijn soms erg dun is. Vervolgens heeft binnen
mijn fractie een diepgaande discussie plaatsgevonden over met name de vraag
in hoeverre dwangbehandeling mogelijk moet zijn. Wij realiseren ons dat dit
wetsvoorstel diep in kan grijpen in de persoonlijke levenssfeer en het zelfbeschikkingsrecht
van de betrokken jongeren. Tot op grote hoogte kunnen wij daarmee instemmen.
Voor sommige jongeren is bemoeizorg absoluut vereist om te voorkomen dat deze
jongeren in een neerwaartse spiraal terecht komen waaruit geen weg terug meer
mogelijk is. Wij vinden echter wel dat dit met de grootst mogelijke zorgvuldigheid
moet gebeuren. In dit verband hebben wij met belangstelling de discussie gevolgd
van onze collega's van de SP met de minister.Artikel 29 n van het wetsvoorstel stelt dat de zorgaanbieder een regeling
vaststelt waarin is opgenomen welke personen bevoegd zijn om maatregelen te
treffen. Tot de mogelijke maatregelen behoren ook geneeskundige behandelingsmethoden
die eventueel tegen de zin van de jeugdige en degenen die het gezag over hem
of haar uitoefenen, kunnen worden toegepast. Wij nemen aan dat hiermee ook
het zogeheten "platspuiten" wordt bedoeld. Als dat zo is, moet dit
naar het oordeel van mijn fractie met meer waarborgen omgeven zijn dan alleen
door de aanwezigheid van een regeling. Tot dwangmedicatie mag wat ons betreft
alleen worden besloten door een jeugdpsychiater. Graag horen wij het oordeel
van de minister op dit punt.Voor het overige krijgen wij van de minister graag een duidelijker antwoord
op een door ons ook in de schriftelijke voorbereiding gestelde vraag. Het
gaat om de vraag of het wel wenselijk is dat jongeren in de jeugdzorg vanaf
hun 16de zelfstandig beslissingen mogen nemen. Wij hebben de minister gevraagd
waarom ouders voor jongeren die niet onder de jeugdzorg vallen verantwoordelijk
zijn tot hun 18de verjaardag, waar dit voor jongeren die in de jeugdzorg terecht
komen tot hun 16de het geval is. In zijn antwoord verwijst de minister naar
de overeenkomst inzake de geneeskundige behandeling in het BW, waar jongeren
vanaf 16 jaar eveneens zelfstandig over hun medische behandeling mogen beslissen.Wij kunnen ons goed voorstellen dat jongeren van 16 zelfstandig mogen
beslissen over medische handelingen. Wij denken dan bijvoorbeeld aan het vragen
van een recept voor de pil. Maar wij menen dat het zelfstandig beslissen over
een medische behandeling van een volstrekt andere orde is dan het zelfstandig
beslissen over een behandelingsplan in de jeugdzorg. Een dergelijk behandelingsplan
heeft immers vaak betrekking op gedragsregulering. Gedrag waardoor de jongere
juist bij de jeugdzorg terecht is gekomen. Wij vragen ons oprecht af of het
wijs is om deze jongeren, die vaak kwetsbaarder zijn dan de gemiddelde jongere
en ook de consequenties van hun handelen niet altijd overzien, een zelfstandig
beslissingsrecht toe te kennen, waar leeftijdgenoten die niet onder de jeugdzorg
vallen, daar niet toe in staat worden geacht. In zijn antwoord stelt de minister
dat de jeugdige altijd in staat moet zijn tot een redelijke waardering
van zijn belangen. Als "het bijvoorbeeld gaat om een 16-jarige jeugdige
van wie de emotionele en sociale ontwikkeling zodanig is dat hij de consequenties
van zijn keuzes niet kan overzien dan is niet de instemming van de jeugdige
nodig, maar plaatsvervangend die van zijn wettelijke vertegenwoordiger."Wij horen graag van de minister wie bepaalt of de jongere de consequenties
van zijn handelen al dan niet kan overzien.Ik heb nog een praktisch probleem. Wij hebben gehoord dat jongeren die
op civielrechtelijke basis met een ots in een gesloten setting zijn geplaatst
en waarvan die ots afloopt, momenteel geen verlenging van de ots krijgen omdat
de wettelijke basis daarvoor ontbreekt. Als zo'n jongere in de fout gaat en
opgepakt wordt, kan hij niet meer terug in het zorgsysteem, maar dat kan toch
niet de bedoeling zijn? Is dit probleem met aanvaarding van dit wetsvoorstel
opgelost?Er is veel gesproken over de vraag of er voldoende capaciteit in de gesloten
setting is om de reguliere jeugdzorg niet te verstoppen. Er zijn cijfers bekend
maar in de huidige situatie zijn er al lange wachtlijsten. Wil de minister
ons toezeggen dat hij de vinger aan de pols houdt en ons voorlopig iedere
drie maanden op de hoogte houdt van de stand van zaken? Wij wachten de antwoorden
met belangstelling af.De voorzitter:Ik schors de vergadering even om te wachten op de Kamervoorzitter, mevrouw
Timmerman-Buck. Zij wil graag de vergadering leiden als mevrouw Quik-Schuijt
haar maidenspeech uitspreekt.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Voorzitter: Timmerman-BuckMevrouw Quik-Schuijt (SP):Op deze plaats, mevrouw de voorzitter, hield 30 jaar geleden, mijn vader
zijn laatste betoog als senator. Hij bepleite namens alle fracties met uitzondering
van CPN en SGP het wetsontwerp tot goedkeuring van de akte betreffende de
rechtstreekse verkiezing van de leden van het Europese Parlement aan te nemen.
Het wetsontwerp werd aangenomen en mijn vader ging, rechtstreeks gekozen,
naar het Europees Parlement. Aan de tafel naast de voorzitter zat Eliane Janssen
die, zoals zij mij op haar afscheid vertelde, een paar jaar eerder mede door
mijn vader als plaatsvervangend griffier was aangenomen.Ik heb steeds gedacht dat politiek niets voor mij was en toch sta ik hier
nu, na 40 jaar in de rechterlijke macht te hebben doorgebracht. Of politiek
toch iets voor mij is, moet natuurlijk nog blijken. Wat absoluut wel wat voor
mij was, was de functie van kinderrechter die ik 33 jaar lang bekleed heb,
met hart en ziel, binnen en buiten de rechtbank. Ik werd steeds meer gegrepen
door de vaak zwakke positie van kinderen in de rechtspraak én in de
hulpverlening. Het gaat in ons land gelukkig goed met 85% van kinderen.
Maar met een veel te grote groep gaat het dramatisch slecht. Om de sfeer kort
te schetsen: deze maand nog kwam in de publiciteit het geval van 16-jarig,
licht verstandelijk gehandicapt meisje dat al een jaar in een JJI wacht op
behandelplek. Zij verloor op alle fronten een kort geding tegen de Staat,
de provincie, het zorgkantoor en het bureau Jeugdzorg. De rechter oordeelde
dat iedereen genoeg zijn best had gedaan.Naarmate wij als land rijker werden, ging het slechter met de voorzieningen
voor de kinderen waar ik beroepshalve mee te maken had. De thans voorliggende
wijziging van de Wet op de jeugdzorg, gesloten jeugdzorg geheten, moet zorgen
voor een kleine verbetering. De behandeling van deze wet vormt een brug van
mijn vorige naar mijn nieuwe functie. Ik ben dan ook dankbaar dat ik hierop
mocht wachten om mijn maidenspeech te houden.Ik voer daarover mede namens GroenLinks het woord. Het nu voorliggende
wetsvoorstel is een verbetering, maar het bevat tegelijkertijd ook een aantal
elementen waardoor onzes inziens de rechtspositie van kinderen onvoldoende
wordt beschermd. Ik zal daarover een aantal vragen aan de regering voorleggen.
De antwoorden zullen meehelpen om aan het einde van dit debat onze positie
als SP-fractie te bepalen.Mevrouw de voorzitter. Een korte terugblik op de problematiek van kinderen
die behandeling nodig hebben, maar dat in een open instelling om wat voor
reden dan ook niet kunnen krijgen, lijkt mij op zijn plaats. Voor alle duidelijkheid:
ik baseer mij gemakshalve goeddeels op mijn eigen geheugen. Zo'n kwart eeuw
geleden bestonden er voor deze kinderen uitstekende instellingen voor Zeer
Intensieve Behandeling, de zogenoemde ZIB's, waar de deur tijdelijk op slot
kon. Zij hadden een gezamenlijke intake, wisten immers welk type behandeling
een kind nodig had en welke groep het beste aansloot op die problematiek en
op dat moment ook plaats had. Om redenen die eigenlijk aan niemand in het
veld duidelijk waren stelde het ministerie, ik meen dat het toen WVC was,
zich plotsklaps op het standpunt dat hier sprake was van vrijheidsbeneming
en dat zulks uitsluitend een taak voor Justitie was. Het eerste moge, strikt
genomen, juist zijn geweest, het tweede was het, zoals ook blijkt uit dit
wetsvoorstel niet. Justitie heeft de bestaande ZIB's die oorspronkelijk bestemd
waren voor kinderen die door de kinderrechter onder toezicht waren gesteld,
de zogenoemde ots'ers, niet alleen overgenomen, zij heeft deze ook gebruikt
voor het onderbrengen van jeugdigen die al dan niet preventief, gehecht moesten
worden of een behandeling in het kader van het strafrecht moesten ondergaan.
Jeugd-tbs, later PIJ, werd in die tijd zeer sporadisch opgelegd. Omdat de
vraag naar gesloten behandeling in het kader van de ots gestaag toenam, begonnen
wachtlijsten te ontstaan. Het ministerie van Justitie nam toen de verdeling
van de armoede op zich in de verwachting dat de wachtlijstproblematiek door
een beter overzicht en dus een betere stroomlijning zou kunnen worden opgelost.
Dat bleek niet het geval. Het feit dat het ministerie toen prioriteiten stellen
waarbij voorrang werd gegeven aan preventieve hechtenis en de executie van
straffen en maatregelen was het begin van veel ellende: ots'ers kwamen niet
meer aan bod, gezinsvoogden hoopten dat hun pupil een bromfiets of zo zou
stelen zodat hij eindelijk in aanmerking zou komen voor de behandeling die
hij zo hard nodig had. De politie klaagde steen en been dat er binnen de ots
niets gebeurde en koos steeds vaker voor de strafrechtelijke aanpak. En zo
gebeurde het dat kinderen steeds meer via het strafrecht in de JJI's, de vroegere
ZIB's, terecht kwamen en dat de gebouwelijke voorzieningen steeds meer op
die categorieën werden aangepast en een steeds grimmiger uitstraling
kregen. Geen wonder dat ouders van ots'ers gingen klagen. Hun
kinderen werden opgenomen in instellingen die meer associaties met een gevangenis
dan met een "zorgaccommodatie", zoals dit wetsvoorstel het zo luchtig
noemt, opwekten.Deze ontwikkeling, namelijk dat voor steeds meer kinderen in problemen
de strafrechtelijke aanpak werd gekozen, is, en dat hoef ik de ministers hopelijk
niet te vertellen), in flagrante strijd met het Internationaal Verdrag voor
de Rechten van het Kind, dat het strafrecht voor jeugdigen als ultimum remedium
bestempelt. Deze ontwikkelingen, gepaard gaande met de bezuinigingen die vanaf
eind jaren tachtig stelmatig ten aanzien de jeugdzorg en met name ten aanzien
van de gesloten inrichtingen werden doorgevoerd, hebben geleid tot een zodanige
verarming van het behandelklimaat dat er helaas ook strijd ontstond met het
Nederlandse jeugdstrafrecht waarin nog steeds de pedagogische aanpak centraal
staat. Er werd meer gestraft dan opgevoed.Het is dus goed dat dit wetsvoorstel weer voorziet in de mogelijkheid
kinderen voor wie dat nodig is in geslotenheid te behandelen in het civiele
kader. De ZIB's worden deels weer terug overgeheveld. Mijn fractie steunt
deze hoofdgedachte dan ook van harte. De SP heeft echter ernstige bedenkingen
ten aanzien van de manier waarop dit wetsvoorstel de rechtspositie van de
opgenomen jeugdigen en hun ouders vorm geeft. De gedachte waarop dit is gebaseerd
lijkt mooi: in de JJI's heerst het regime van de BIJ, de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen. Daarin is uitgangspunt dat alles verboden is tenzij het
uitdrukkelijk is toegestaan, terwijl in de Wet op de jeugdzorg vrijheid voorop
staat en beperkingen daarvan op maat in het hulpverleningsplan kunnen worden
opgenomen. In het hiernavolgende zal ik uitwerken waar dit toe leidt.Ik zal mij daarbij beperken tot de artikelen 29 o en p voor deze het tijdelijk
in afzondering plaatsen en het moeten gedogen van geneeskundige behandelingsmethoden,
waaronder het toedienen van medicijnen, bevatten.Ik noem het tijdelijk plaatsen in afzondering: art. 29 o lid 2 onder b.
Begrijp ik het goed dan is de regeling als volgt. De accommodatie stelt een
reglement vast waarin staat wie kan besluiten een bewoner tijdelijk in afzondering
te plaatsen en op welke wijze tot toepassing wordt besloten. Stel, het reglement
van accommodatie Z. te Z. houdt in dat de groepsleider bevoegd is een minderjarige
tijdelijk in afzondering te plaatsen en dat deze afzondering maximaal 7 dagen
kan duren. Voorts stelt de accommodatie een individueel hulpverleningsplan
op in overleg met gezinsvoogd of verwijzende hulpverlener. Bij een ots hoeven
ouders en minderjarige niet akkoord te gaan. In dat plan staat opgenomen dat
afzondering kan worden toegepast en wel voor maximaal 2 x 24 uur. De vrijheidbeperkende
maatregel is binnen de grens die het reglement van de accommodatie heeft vastgesteld.
Vervolgens plaatst een groepsleider een kind tijdelijk in afzondering. Hij
waarschuwt de gezinsvoogd en als er geen ots is, waarschuwt hij de ouders.
De afzondering is reglementair in orde, dat wil zeggen binnen de grenzen van
het hulpverleningsplan.De aanleiding was de weigering om te wassen. De jeugdige is het niet eens
met de maatregel, hij acht deze niet proportioneel. Dat vinden ook de ouders.
Zij willen hun kind spreken. Dat wordt niet toegestaan. Dit roept een aantal
vragen aan de minister op.Kunnen deze ouders iets doen? Kan de jeugdige zelf iets doen? Stel, dat
het kind na 2x 24 uur nog in afzondering zit, dan is er strijd met het hulpverleningsplan.
Er kan nu intern bezwaar worden gemaakt en daarna geklaagd worden bij de Raad
voor de Strafrechttoepassing en de Jeugdbescherming. Welke rechtsbescherming
levert dat het kind op, op het moment dat hij onterecht in afzondering is
gehouden? Alleen schadevergoeding achteraf? Als uw antwoord zou zijn dat je
dergelijke vragen ook kan stellen bij de JJI's. moet ik er toch op wijzen
dat in tegenstelling tot het huidige wetsvoorstel het stelsel van de BIJ buitengewoon
helder en eenduidig is en grenzen aangeeft. Dat maakt nu juist het verschil.
Daarenboven is er een commissie van toezicht en een maandcommissaris die in
de inrichting zelf spreekuur houdt. Ik kom op het stelsel van BIJ nog terug.Ik ga nu over naar het gedogen van geneeskundige behandelingsmethoden,
waaronder het toedienen van medicijnen, artikel 29 p. De accommodatie neemt
in het reglement op dat de aan de instelling verbonden gedragswetenschapper,
na overleg met de huisarts, kan besluiten om minderjarigen medicijnen voor
te schrijven welke desnoods onder dwang door een verpleegkundige kunnen worden
toegediend. Is hier sprake van verantwoorde zorg? Zo neen, wie ziet erop toe
dat dit reglement in overeenstemming wordt gebracht met de artikelen 24 dn
25 van de WJZ dat verantwoorde zorg tot uitgangspunt maakt? Voorts wordt door
de accommodatie een individueel hulpverleningsplan opgemaakt waarin dezelfde
bepaling zonder nadere omschrijving wordt opgenomen. Ouders en kind gaan niet
akkoord, maar dat is geen relevant gegeven in deze wet. Wat Wat kunnen jeugdige
en/of ouders doen? Moeten zij weer naar de RSJ of is er nog iets anders mogelijk?Mevrouw de voorzitter. Ik stel deze vragen om helder te krijgen of mijn
fractie de rechtspositie van de minderjarige en diens ouders goed heeft geïnterpreteerd.
Want als het is zoals wij denken dat het is, vormt deze rechtspositieregeling
niet alleen een inbreuk op art. 37 onder c van het IVRK, maar ook op ons eigen
stelsel zoals vastgelegd in de wet BOPZ. Dit laatste wordt overigens door
de minister ruiterlijk erkend en gemotiveerd met het feit dat bij de laatste
twee evaluaties van de wet BOPZ gesignaleerd is dat de mogelijkheid om op
pedagogische gronden beperkende maatregelen te nemen, in de wet BOPZ node
wordt gemist. Het opvullen van deze lacune, zo gaat de minister verder, is
zo dringend dat niet kan worden gewacht op een wet die de wet BOPZ vervangtHoe redelijk het antwoord van de minister op het eerste gezicht ook moge
klinken, zo onredelijk is dit bij nadere beschouwing. Ik licht dit toe. Mijn
fractie is het er mee eens dat er behoefte bestaat aan een behandelwet die
de huidige wet BOPZ, die immers slechts een opnamewet is, vervangt. Wij hebben
daarop ook aangedrongen bij de voorbereidende behandeling van de laatste wijziging
van de wet BOPZ (30 492). In de wet BOPZ moet echter sprake zijn van een,
door een onafhankelijk psychiater gediagnosticeerde geestesstoornis. Die stoornis
dient altijd door een behandelend psychiater op de rechtszitting te worden
bevestigd. Dat zal niet veranderen als er op termijn een behandelwet zou komen.
Naar verwachting zal ook het gevaarscriterium voor het opleggen
van een rechterlijke machtiging een vereiste blijven, zoals dat nu ook het
geval is. Er zal voorts nagedacht moeten worden over in de wet vast te leggen
criteria voor het toepassen van dwangbehandeling, waarbij voorstelbaar is
dat deze voor kinderen anders zouden gaan luiden dan voor volwassenen. Er
is echter nog geen begin gemaakt met het nadenken over een dergelijke wettelijke
regeling. Ondertussen maakt dit wetsvoorstel het mogelijk dat op het enkele
gezag van een gedragsdeskundige die, anders dan in het kader van de wet BOPZ,
de jeugdige niet kort te voren hoeft te hebben onderzocht en evenmin onafhankelijk
hoeft te zijn, dwangmedicatie wordt toegepast. Voorts wordt de medicatie toegediend
in een zorgaccommodatie die, anders dan een psychiatrisch ziekenhuis, niet
voortdurend beschikt over een psychiater en gekwalificeerde psychiatrische
verpleegkundigen.Het is mijn fractie, en hopelijk ook de ministers, voldoende bekend dat
psychiatrische medicamenteuze behandeling zeer specifieke kennis en ervaring
vereist, waarbij voortdurende controle op gedragsreactie, maar ook op bijvoorbeeld
de bloedspiegel, absoluut noodzakelijk is. Hoeveel te meer geldt dit bij kinderen
wier brein pas in de vroege volwassenheid is volgroeid en dus nog immatuur
is, zoals professor doctor Vermeiren, bijzonder hoogleraar forensische psychiatrie
in Leiden, stelt. In het derde evaluatierapport BOPZ staat daarover: "Ook
bij de gedwongen behandeling met medicatie geldt dat daar met de nodige terughoudendheid
mee dient te worden omgegaan, aangezien deze jongeren nog volop in ontwikkeling
zijn en er minder bekend is over de werking en de bijwerkingen van psychofarmaca
bij deze jeugdige groep." Het resultaat van dit al is, dat er in de gesloten
jeugdzorg dwangbehandeling mogelijk is, die in een jeugdpsychiatrisch ziekenhuis,
zelfs met een BOPZ-maatregel, niet mogelijk is.Vergelijken wij voorts de mogelijkheden tot dwangbehandeling die dit wetsvoorstel
biedt met de mogelijkheden van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen.
De minister antwoordde op onze desbetreffende vragen dat de beginselenwet
een regeling kent die dezelfde mogelijkheden biedt als die waarin het wetsvoorstel
voorziet. Ik was goedgelovig, en misschien een beetje lui, en nam aan dat
als de minister zoiets zegt het wel zo zal zijn. Helaas, deze opmerking blijkt
niet juist te zijn. Art. 37 van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen
luidt:"1. De directeur kan een jeugdige verplichten te gedogen dat ten
aanzien van hem een bepaalde geneeskundige handeling wordt verricht, indien
die handeling naar het oordeel van een arts volstrekt noodzakelijk is ter
afwending van gevaar voor de gezondheid of veiligheid van de jeugdige of van
anderen. De handeling wordt verricht door een arts of, in diens opdracht,
door een verpleegkundige.2. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld omtrent
de toepassing van het eerste lid. Deze regels betreffen in ieder geval de
melding en de registratie van de geneeskundige handeling, alsmede de taak
van de verantwoordelijke arts indien de geneeskundige handeling volstrekt
noodzakelijk is ter afwending van gevaar voortvloeiend uit de geestelijke
stoornis van de jeugdige."In deze algemene maatregel van bestuur – dank aan het ministerie
van Justitie dat deze voor ons heeft opgeduikeld – is een heel hoofdstuk
gewijd aan gedwongen geneeskundige behandeling. Essentieel daarin is dat overleg
met een psychiater noodzakelijk is als het gevaar lijkt voort te vloeien uit
een geestesstoornis. In het protocol Gedwongen geneeskundige handelingen,
dat het ministerie van Justitie in 2003 vaststelde, is dit nog eens zeer gedetailleerd
uitgewerkt. De arts dient in overleg met de psychiater proportionaliteit,
subsidiariteit en doelmatigheid van de gedwongen geneeskundige handeling te
toetsen.Hier is toch sprake van een heel groot verschil met de regeling in het
huidige wetsvoorstel: daarin is niets voorgeschreven. Wij moeten dus maar
afwachten wat de accommodatie in haar reglement opneemt en wat zij in het
hulpverleningsplan zal zetten.Met betrekking tot dwangbehandeling van minderjarigen hebben wij nu dus
het regime van de wet BOPZ en dat van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen.
Daarnaast wordt in dit wetsvoorstel een derde, veel ruimer regime, geïntroduceerd,
en dat op een moment dat de minister bezig is zijn belofte aan de Tweede Kamer,
voortvloeiend uit de motie-Çörüz, in te lossen. Die belofte
is dat hij werkt aan de harmonisering van de diverse regimes. De woorden van
de minister in de beantwoording van onze nadere vragen doen ons vrezen, dat
bij de harmonisering het stelsel van dit wetsvoorstel leidend zou kunnen worden.
Mijn laatste vragen aan de minister betreffen dan ook de voortgang met de
harmonisering. Is die commissie er al? Zo ja, wie hebben daarin zitting? Wanneer
is er een advies te verwachten?Ik hoop in het voorgaande duidelijk te hebben gemaakt dat als dit stelsel
leidend wordt, mijn fractie dat onverantwoord acht.Voorts sluit mijn fractie zich aan bij de zorgen die door andere fracties
zijn geuit over met name de plaatsings­mogelijkheden. Ik heb aan het begin
van mijn betoog de zaak voorgehouden van het meisje dat al meer dan een jaar
in de opvang in een justitiële jeugdinrichting, waar niets gebeurt, wacht
op een geëigende gesloten behandelplek. Ik kan uit eigen wetenschap melden
dat dit absoluut geen uitzondering is. Mijn ots-zittingen liepen de laatste
jaren stelselmatig uit, omdat ik probeerde uit te leggen wat niet uit te leggen
valt: dat ik die machtiging gesloten opvang maar weer verlengde, omdat er
nog steeds geen uitzicht was op een behandelplek. Als ouders het niet konden
begrijpen, zei ik soms wanhopig: misschien moest u maar in de politiek gaan
want daar worden de keuzes gemaakt, of misschien moet ik dat maar zelf doen.
En zo geschiedde.Ik zie met belangstelling de antwoorden van de regering tegemoet.De voorzitter:Mevrouw Quik, ik feliciteer u graag van harte met uw maidenspeech over
dit wetsvoorstel. Het betreft, zoals al aan alle kanten is gebleken, een terrein
waarmee u als voormalig kinderrechter en expert op het gebied van familie-
en jeugdrecht zeer vertrouwd bent.U studeerde rechten aan de Rijksuniversiteit Leiden, volgde aansluitend
de raio-opleiding en was vanaf 1974 verbonden aan de arrondissementsrechtbank
in Utrecht. Al snel werd u daar (kinder)rechter-plaatsvervanger. In 1990 werd
u rechter en vervolgens vicepresident van die rechtbank. Het afgelopen najaar
hebt u daar afscheid genomen.Naast uw rechterlijke werk bent u sinds 2001 docent aan de opleiding Family
Mediator Edumonde. Eerder was u onder andere ook plaatsvervangend voorzitter
van de klachtencommissie van de Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde
Psychotherapeuten en lid van de commissie van beroep van de Vereniging van
Advocaat-Scheidingsbemiddelaars.Mevrouw Quik, u staat bekend als iemand met uitgesproken opvattingen over
jongeren in het algemeen en de jeugdzorg, strafrechtelijk dan wel anderszins,
in het bijzonder. U hebt die ook met enige regelmaat publiekelijk geuit. Uit
die uitingen sprak niet alleen een buitengewone betrokkenheid bij het wel
en wee van die jongeren, maar ook uw enorme ervaring in de praktijk van waaruit
u vaak wet- en regelgeving bekritiseerde. In een interview met de Volkskrant
liet u bijvoorbeeld optekenen dat jongeren die ontsporen vaak een grote mond
hebben en veel bravoure tonen, maar dat u als kinderrechter toch vooral vaak
angstige kinderen voor u hebt zien staan. Angst, die volgens u geworteld is
in een falend toezicht en gebrek aan regels in het moderne opvoedings­patroon.
U zei daarover: "Alles kan en alles mag. Je ziet dat kinderen al op veel
jongere leeftijd worden behandeld als individu dat eigen keuzes moet maken
en eigen verantwoordelijkheid moet dragen." U hekelde vervolgens de wet-
en regelgeving die eraan zou bijdragen dat kinderen te jong op zichzelf worden
teruggeworpen.Mevrouw Quik, het dragen van verantwoordelijkheid als lid van deze Kamer
is een voorrecht. Uw vader zal u dat waarschijnlijk ook hebben voorgehouden.
Voor u zal het tevens een kans zijn – en voor deze Kamer een aanwinst –
om uw meer dan dertigjarige expertise als kinderrechter met daarbij uw ervaring
als mediator en vicepresident van een rechtbank aan te wenden als medewetgever.
Graag wens ik u van harte daarbij alle succes toe.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Ik deel aan de Kamer mede dat een voorgenomen beslissing omtrent een ter
instemming aangeboden JBZ-besluit tijdens deze vergadering in de zaal ter
inzage gelegd wordt, conform het voorstel van de commissie voor de JBZ-Raad.
Als aan het einde van de vergadering geen bezwaren zijn ingekomen, neem ik
aan dat de Kamer heeft besloten conform dit advies.(De voorgenomen beslissing is als noot opgenomen aan het einde van deze
editie.)1 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20072008-579-587.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl