Behandeling van het wetsvoorstel Technische aanpassing en actualisering van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis (31505)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 7404-7415

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-08-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 103, pagina 7404-7415

01-07-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31505Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van een nieuwe Mediawet (Mediawet 20..) (31356)Pagina 7388-7404
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het vervoerplan van de NS en het beheer door ProRail, te weten de motie-De Krom over onderzoek naar het opnemen van kostenefficiëntie als prestatie-indicator (29984, nr. 142)Pagina 7347-7347
Voortzetting van de behandeling van: het voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet) (29048)Pagina 7358-7366
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het Actieplan LeerKracht, te weten de motie-Jasper van Dijk over realisering van het advies van Rinnooy Kan (27923, nr. 54), de motie-Jasper van Dijk over afzien van invoering van prestatiebeloning in het onderwijs (27923, nr. 55) en de motie-Jasper van Dijk over niet invoeren van de nieuwe beloningsleidraad van de VO-raad (27923, nr. 56)Pagina 7349-7350
Stemming over een aangehouden motie, ingediend bij het debat over de jaarverslagen van de Staten-Generaal, de Hoge Colleges van Staat en Kabinetten, het ministerie van BZK, het Gemeentefonds en het Provinciefonds, te weten de gewijzigde motie-Heijnen over quota voor het aantal medewerkers met een arbeidshandicap in rijksdienst (31444 VII, nr. 15)Pagina 7348-7349
Behandeling van de brief Presidium over beëindiging status van groot project voor het project SUWI (26448, nr. 370)Pagina 7346-7346
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 juni 2008 over ABN AMRO (31052)Pagina 7366-7368
Stemmingen in verband met het Voorstel van wet van het lid Waalkens houdende strafbaarstelling van het plegen van ontuchtige handelingen met dieren en pornografie met dieren (verbod seks met dieren) (31009), en over de motie-Ouwehand over een inventarisatie van ethische vraagstukken inzake voortplantingstechnieken in de veehouderij (31009, nr. 12) en de motie-Ouwehand/Van Velzen over waarborging van het handhavingsniveau van de AID op het huidige niveau (31009, nr. 13)Pagina 7347-7348
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over brandveiligheid, te weten de motie-De Wit over een inspectie naar het brandveiligheidsniveau in de justitiële inrichtingen (24587, nr. 288)Pagina 7345-7345
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het zeevaartbeleid, te weten de motie-Roefs/Kortenhorst over maatregelen tot herstel van de concurrentiekracht van de Nederlandse zeescheepvaart (31409, nr. 4) en de motie-Remkes over maatregelen tot versterking van de concurrentiekracht van de Nederlandse zeescheepvaart (31409, nr. 5)Pagina 7347-7347
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 juni 2008 over het reguleringskader gastransport landelijke netbeheerder GTS (29023)Pagina 7418-7419
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Wet maatschappelijke ondersteuning, te weten de motie-Agema over het versterken van de Wmo om fraude tegen te gaan (29538, nr. 83), de motie-Agema over het korten van gemeenten die niet voldoen aan hun compensatieplicht (29538, nr. 84) en de motie-Leijten/Kant over het niet langer aanbieden van een lager salaris voor huishoudelijke zorg (29538, nr. 85)Pagina 7346-7347
Behandeling van het wetsvoorstel Technische aanpassing en actualisering van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis (31505)Pagina 7404-7415
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het jaarverslag 2007 van het ministerie van Economische Zaken, te weten de motie-Graus over de bouw van een kerncentrale behorende tot de derde generatie (31444 XIII, nr. 13), de motie-Graus over verlichting van de administratieve lasten voor ondernemers (31444 XIII, nr. 14) en de motie-Graus over onderzoek naar een ondergrondse pompaccumulatiecentrale (OPAC) (31444 XIII, nr. 15)Pagina 7352-7352
Vragen van het lid Agema aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht dat horecaondernemers alleen de eerste dagen bij een overtreding van het rookverbod eerst een waarschuwing krijgen en in tweede instantie een boete in tegenstelling tot de toezegging van de minister dat zij altijd bij de eerste overtreding een waarschuwing zouden krijgen (mondelinge vragenuur)Pagina 7337-7338
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 25 juni 2008 over Stimulering duurzame energieproductie (31239)Pagina 7417-7418
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het jaarverslag 2007 van het ministerie van OCW, te weten de motie-Jasper van Dijk over een heldere registratie voor het mbo van het aantal bevoegde docenten (31444 VIII, nr. 7)Pagina 7343-7343
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 juni 2008 over handhaving en gegaste containers (22343)Pagina 7355-7357
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeente- en Provinciewet in verband met de evaluatie van de dualisering van het gemeente- en provinciebestuur (30902), en over de motie-Pechtold/Van der Staaij over het niet doorvoeren van wijzigingen in de lokale democratie die zijn ingegeven door bezuinigingen (30902, nr. 14)Pagina 7351-7351
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 1 juli 2008)Pagina 7419-7421
Stemming over een aangehouden motie, ingediend bij het debat over de Transportraad, te weten de motie-Roemer over compensatie van en bijstand aan luchtreizigers (21501-33, nr. 166)Pagina 7342-7342
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Kieswet in verband met het verlenen van het kiesrecht voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement aan alle Nederlanders die in de Nederlandse Antillen en Aruba woonachtig zijn (31392), en over de motie-Griffith over onderzoek naar de optie om het kiesrecht voor Europese verkiezingen te koppelen aan een tijdsbepaling (31392, nr. 9), de motie-Brinkman over evenredige verdelen van de jaarlijkse bijdrage aan de EU (31392, nr. 10) en de motie-Brinkman over terugvorderen van de kosten van verkiezingen voor het Europees Parlement op de Nederlandse Antillen en Aruba (31392, nr. 11)Pagina 7350-7350
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over palliatieve zorg, te weten de motie-Van Miltenburg over de financiering van kortdurende medische zorg (29509, nr. 23) en de motie-Wiegman-van Meppelen Scheppink over psychosociale zorg en geestelijke verzorging (29509, nr. 25)Pagina 7346-7346
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over kinderopvang, te weten de motie-Dezentjé Hamming-Bluemink c.s. over een overzicht van de extra kosten voor kinderopvang (31322, nr. 27), de motie-Dezentjé Hamming-Bluemink over overleg met de sector en de sociale partners (31322, nr. 28), de motie-Dezentjé Hamming-Bluemink over overleg over de stelselwijziging van gastouderopvang (31322, nr. 29) en een aantal andere motiesPagina 7351-7352
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het veteranenbeleid, te weten de motie-Eijsink over schadeloosstelling voor getroffen veteranen (30139, nr. 47)Pagina 7352-7352
Stemmingen in verband met de behandeling van de Raming der voor de Tweede Kamer in 2009 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (31473), en over de motie-Schinkelshoek c.s. over een goede balans voor actualiteit, debat, korte en lange termijn (31473, nr. 7), de motie-Schinkelshoek over het stimuleren van groepsbezoeken, met name van jongeren (31473, nr. 8), de motie-Van Raak over bezuinigen op budgetten van fracties (31473, nr. 9) en een aantal andere motiesPagina 7342-7343
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de voortgang van het staatkundige proces op de Nederlandse Antillen, te weten de motie-Brinkman over een stappenplan voor de aanpak van corruptie (31200 IV, nr. 57), de motie-Brinkman over het niet betalen voor schuldsanering (31200 IV, nr. 58), de motie-Brinkman over een plan van aanpak voor het politiekorps en het OM van Sint Maarten (31200 IV, nr. 59) en 2 andere motiesPagina 7350-7351
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 1 juli 2008)Pagina 7338-7341
Vragen van het lid Van Bochove aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht dat blanke Nederlanders op Curaçao door demonstranten in elkaar zijn geslagen (mondelinge vragenuur)Pagina 7335-7337
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over verpleeghuiszorg, te weten de motie-Leijten/Kant over het stoppen van de certificatieprocessen (31200 XVI, nr. 158), de motie-Leijten/Kant over verbetering van bij- en nascholing (31200 XVI, nr. 159), de motie-Leijten/Kant over een leerwerkopleiding om het personeelsbestand te vergroten (31200 XVI, nr. 160) en een aantal andere motiesPagina 7346-7346
Presentie en opening (dinsdag 1 juli 2008)Pagina 7331-7331
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 26 juni 2008 over de beleidsbrief ruimtevaart (24446)Pagina 7415-7417
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Nieuwe bepalingen met betrekking tot de productie en distributie van drinkwater en de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening (Drinkwaterwet) (30895), en over de motie-Koppejan/Wiegman-van Meppelen Scheppink over het afschaffen van precarioheffingen op waterleidingen in 2009 (30895, nr. 41), de motie-Koppejan c.s. over het benutten van deskundigheid, kennis en ervaring ter bevordering van een goede drinkwatervoorziening in ontwikkelingslanden (30895, nr. 42) en de motie-Jansen over het opnemen van indicatoren bij de uitwerking van de richtlijnen voor de prestatievergelijking (30895, nr. 43)Pagina 7343-7345
Stemming over een aangehouden motie, ingediend bij het debat over defensiepersoneel, te weten de motie-Eijsink c.s. over het altijd in behandeling nemen van een vordering wegens PTSS door een (oud-)militair (31200 X, nr. 111)Pagina 7352-7352
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het jaarverslag van het ministerie van Buitenlandse Zaken, te weten de motie-Boekestijn over het opnemen van informatie over realisatie van doelen en prestaties in het jaarverslag 2009 (31444 V, nr. 8), de motie-Boekestijn over het specifiek, meetbaar en tijdgebonden maken van het project De millenniumontwikkelingsdoelen dichterbij (31444 V, nr. 9) en de motie-Ferrier c.s. over versterking van basisgezondheidssystemen in ontwikkelingslanden (31444 V, nr. 10)Pagina 7349-7349
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 12 juni 2008 over luchtkwaliteit (30175)Pagina 7352-7355
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Europese Top, te weten de motie-De Roon over het staken van het goedkeuringsproces van het Verdrag van Lissabon (21501-20, nr. 388) en de motie-Ten Broeke c.s. over een passerelle in het Verdrag van Nice (21501-20, nr. 389)Pagina 7345-7345
Vragen van het lid Karabulut aan de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over de noodkreet van de MBO Raad dat hij steeds minder inburgeringscursussen kan aanbieden vanwege financiële problemen (mondelinge vragenuur)Pagina 7333-7335
Voortzetting van de behandeling van het verslag van een algemeen overleg met de minister van Economische Zaken over Bagatelregeling mededingingswet/Jaarverslag NMa (31200 XIII, 24036, nr. 58), en van de motie-Gesthuizen over het verbeteren van de onderhandelingspositie van zelfstandige apothekers (31200 XIII, nr. 61), de motie-Aptroot/Vos over het bevorderen van een gezonde concurrentie (31200 XIII, nr. 62) en de motie-Aptroot over het stellen van eisen aan de jaarverslagen van de auteursrechtenorganisaties (31200 XIII, nr. 64)Pagina 7358-7358
Debat over het verslag van de Nationale ombudsman over 2007 (31363)Pagina 7368-7388
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de jaarverslagen van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, te weten de motie-Koopmans/Van Hijum over ombouwen van de keersluis bij Zwartsluis tot schutsluis (31444 XII, nr. 7)Pagina 7349-7349
Opmaken van een voordracht van drie kandidaten ter vervulling van een vacature in de Hoge Raad (31502, nr. 2)Pagina 7345-7345
Vragen van het lid Van der Burg aan de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over het bericht dat de minister voor WWI wederom de deadline niet haalt ten aanzien van de aanpak van de 40 wijken en de consequenties hiervan (mondelinge vragenuur)Pagina 7331-7333
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Passend onderwijs, te weten de motie-Kraneveldt-van der Veen c.s. over kleinere aanjaagsubsidies (31497, nr. 3), de motie-Dezentjé Hamming-Bluemink over het wegwerken van de clusterschotten (31497, nr. 5) en de motie-Dezentjé Hamming-Bluemink/Dibi over duidelijkheid omtrent resultaten van de experimenten en draagvlak onder ouders en leraren (31497, nr. 6)Pagina 7348-7348

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 101 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Technische
aanpassing en actualisering van de Wet financieel statuut van het Koninklijk
Huis (31505).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik maak de leden erop attent dat ik onderling één interruptie
toesta en ook maar één interruptie naar de minister-president,
mede gelet op het feit dat er gisteravond al een debat is geweest dat drie
uur duurde.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Wij hebben lang en hard moeten kloppen, maar het gaat nu echt
gebeuren. De luiken van het Koninklijk Huis gaan open. Jarenlang kreeg de
Kamer cijfers van de kosten, nu geeft de minister-president toe dat hij niet
weet of die cijfers kloppen. Hij weet zelfs niet welke afspraken er allemaal
zijn gemaakt. Hoe verder wij doorvragen, dat bleek ook gisteravond, hoe meer
onduidelijkheid er ontstaat over bijvoorbeeld de kosten van het privéschip
van de Koningin of de privévluchten van de leden van het Koninklijk
Huis.De minister-president zal de komende maanden uitzoeken welke kosten er
precies worden gemaakt en welke regelingen er bij alle ministeries zijn. Wij
gaan ervan uit hij daarbij ook aangeeft welke fouten er in het verleden zijn
gemaakt, in ieder geval tijdens zijn regeerperiode. Welke cijfers die hij
aan de Kamer heeft gestuurd, blijken achteraf niet juist of volledig te zijn?Met deze wet zetten wij vandaag een eerste stap op weg naar een betere
toekomst. Daarbij worden de niet-declarabele kosten voor materieel en personeel
samengevoegd. Waarom? Ik heb daarover wel een verhaal gehoord van de minister-president,
maar geen overtuigend verhaal. Komt daarmee bijvoorbeeld ook een einde aan
de situatie dat de leden van de hofhouding worden betaald uit de begroting
van Binnenlandse Zaken, maar de stalmeester door Verkeer en Waterstaat en
de tuinier door Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer?Wij kwamen bij de voorbereiding van deze wet voor een onaangename verrassing
te staan. Bijna € 650.000, ruim 10% van de totale begroting
van het Huis der Koningin, blijkt te worden betaald door het ministerie van
Binnenlandse Zaken. Wij krijgen ieder jaar een overzicht van de kosten, maar
er blijken dus veel meer kosten te zijn op een andere begroting.
Waarom heeft de minister-president deze kosten hier weggestopt? Het kan best
zo zijn dat het Koninklijk Huis niet uitkomt met die 6 mln., maar dan had
de premier dat toch gewoon met ons kunnen bespreken? Dan hadden wij daarover
een debat kunnen voeren en hadden wij die € 650.000 kunnen toevoegen,
of niet. Waarom wilde de minister-president dit niet in het openbaar bespreken?In de toekomst zullen alle declaraties van de leden van het Koninklijk
Huis verlopen via de minister-president. Wij juichen dat toe. Dan kan de premier
zich niet meer verschuilen achter andere begrotingen en is het duidelijk dat
hij in laatste instantie ook de verantwoordelijke is. Wij gaan ervan uit dat
wij onze vragen aan de minister-president kunnen stellen en daarop ook antwoorden
krijgen.De verschillende koningshuizen laten zich moeilijk vergelijken. Toch hebben
wij behoefte aan meer inzicht in de manier waarop koningshuizen in andere
landen worden gefinancierd. Is de minister-president bereid de Kamer een onderzoek
te sturen met een vergelijking van de financiering van koningshuizen in vergelijkbare
Europese landen? In hoeverre zijn vorstenhuizen vergelijkbaar en in hoeverre
niet en wat kunnen wij daarvan leren?Een koningin die onder vuur ligt, heeft geen behoefte aan een boekhouder
die uitlegt dat de regels zo ingewikkeld zijn, de kostenposten zo verspreid
en dat er zo veel onderzoek nodig is. Een koningin onder vuur heeft behoefte
aan een ridder die orde op zaken stelt. Onze minister-president lijkt een
wonderbaarlijke verandering te ondergaan. De boekhouder wordt ridder. Ik wens
hem veel succes en zie uit naar de begrotingen voor 2009 en 2010.Mevrouw Spies (CDA):Voorzitter. De monarchie en zeker de familie van Oranje is heel veel Nederlanders
zeer dierbaar. Ook de CDA-fractie heeft veel respect en waardering voor de
wijze waarop de Koningin en haar familie de verantwoordelijkheid die zij dragen,
invullen. Vanuit die waardering voelen wij ons ook verantwoordelijk om eraan
bij te dragen dat de regelingen die het Koninklijk Huis in staat stellen te
functioneren, van tijd tot tijd tegen het licht worden gehouden en geactualiseerd.
Dan zijn er wel eens wetsvoorstellen die met minder voortvarendheid ter hand
zijn genomen dan het voorstel tot wijziging van het financieel statuut. Zolang
snelheid en zorgvuldigheid samengaan, is daar in de ogen van de CDA-fractie
echter niets mis mee. Mijn fractie is dan ook van harte bereid om in dit tempo
door te gaan met de behandeling van het wetsvoorstel. Ik heb het boek Van
de macht des Konings, van H.A. Van Wijnen, er nog eens op nageslagen. Hoewel
zeer vermakelijk en prachtig om terug te lezen, verkies ik de huidige procedure
boven de vijf jaar die de vorige behandeling al met al heeft gekost.De Grondwet bepaalt dat de Koning onschendbaar is en dat de ministers
verantwoordelijk zijn. Het wetsvoorstel brengt hierin een zekere gelaagdheid
door de minister-president eerstverantwoordelijk te maken voor alle kosten
die het Koninklijk Huis betreffen. Deze herverdeling van verantwoordelijkheden
moet leiden tot een grotere transparantie en betere controleerbaarheid, ook
door het parlement. Dat spreekt mijn fractie aan. Toch vraag ik de minister-president
hoe hij dit wetsvoorstel ziet in relatie tot die grondwettelijke bepaling.
Het verraste mij in alle eerlijkheid dat ook de Raad van State er eigenlijk
geen woord aan wijdt in het advies bij dit wetsvoorstel.Ik ga nu iets meer in op de inhoud van het voorstel. De uitgangspunten
van het wetsvoorstel spreken mijn fractie aan. Het voorstel bevat een algemene
voorziening in geval van overlijden en troonsafstand. Die voorziening wordt
met dit voorstel ook onafhankelijk gemaakt van personen. Dat is voor de CDA-fractie
een goede aanpassing. Hetzelfde geldt voor een meer geleidelijke afbouw in
geval van overlijden. Ook naar het oordeel van de CDA-fractie betreft het
verder vooral een actualisering en technische aanpassing die ook nog eens
budgettair neutraal is vormgegeven. Dat is prima. De samenvoeging van de oude
kostencomponenten A en B tot een lumpsum kan mijn fractie alles afwegende
steunen. In de nota naar aanleiding van het verslag wordt naar mijn overtuiging
aangegeven dat de persoonlijke levenssfeer hiermee gerespecteerd wordt. Bovendien
is het onderscheid tussen de componenten nogal arbitrair en steeds minder
goed te maken.Dat brengt mij op een opmerking die de relatie tussen de uitkeringen van
de leden van het Koninklijk Huis en artikel 3 van het financieel statuut betreft.
Zoals gisteren uitgebreid is gewisseld, is het van belang dat de vulling van
artikel 3 via een nieuw begrotingsonderdeel wordt gerealiseerd. Vooraf moet
duidelijk gemaakt worden welke kosten declarabel zijn en tot welk bedrag.
De bestaande afspraken worden daarbij tegen het licht gehouden en opnieuw
op hun actualiteit beoordeeld. De CDA-fractie zet het debat hierover graag
dit najaar voort aan de hand van de eerste proeve voor die nieuwe begroting.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Ook ik begin met het uitspreken van de waardering van mijn
fractie voor het Koninklijk Huis. Het Koninklijk Huis is belangrijk voor Nederland;
het geeft een stuk stabiliteit. Het is echter ook belangrijk om het eens te
hebben over hoe een en ander technisch is geregeld. Dat doen wij vandaag en
dat hebben wij gisteravond ook al gedaan. Wij hebben een lang debat gevoerd
over de kosten van het Koninklijk Huis en wij hebben uitvoerig gesproken over
de noodzaak van transparantie van de kosten, ook omdat dat raakt aan het imago
van het Koninklijk Huis.Dit wetsvoorstel bevat naast een aantal technische wijzigingen die het
financieel statuut moeten actualiseren ook een grondslag voor het bij elkaar
brengen, en daarmee transparanter maken, van de kosten van het Koninklijk
Huis. Mijn fractie gaf gisteren in het debat al aan dat zij die ontwikkeling
steunt. Het is noodzakelijk om het financieel statuut te herzien; het is van
belang dat de regeling adequaat is en op de huidige tijd is toegesneden. Het
is beter om niet ad hoc specifieke regelingen voor individuele personen te
treffen maar die regeling een algemeen karakter te geven door een financieel
statuut te wijzigen en daarin rekening te houden met allerlei mogelijke situaties.
Het is dus prima dat dit wordt geregeld. Ik heb begrip voor de verschuiving
van de kostencomponent, zowel het samenvoegen van de A- en B-component als
het onderling verschuiven van de verschillende leden. Daarmee
wordt voorzien in een praktische behoefte. Mijn fractie steunt dat.Ik heb nog één vraag. In het verslag hebben wij gevraagd
naar de concrete uitwerking van artikel 3. Gisteren hebben wij het er ook
over gehad, maar er bestaat toch nog onduidelijkheid over. Het antwoord is
op zichzelf genomen in lijn met de voorgestelde systematiek, maar het is nodig
dat er volstrekte helderheid komt over de regelingen, zodat de minister-president
niet steeds in discussies terechtkomt over de declareerbaarheid van de kosten.
Hoe voorkomt hij die situatie?De heer Van Beek (VVD):Voorzitter. Dit wetsvoorstel is door middel van een snelle en gladde procedure
tot stand gekomen. Wat mij betreft krijgt dit enige precedentwerking; voor
andere wetsvoorstellen kunnen wij hiervan nog wat leren.De VVD-fractie vindt het een goede zaak dat het statuut persoonsonafhankelijk
wordt, dat er geen namen meer in voorkomen en dat wij over dit onderwerp praten
op het moment dat er geen noodzaak toe is, zodat wij in alle vrijheid een
systeem kunnen invoeren dat vele jaren kan werken. Het was moeilijk om tot
normering te komen, want het enige wat wij hebben zijn cijfers uit het verleden.
Ik begrijp dat het kabinet ervoor gekozen heeft, een voorstel in te dienen
dat vrijwel budgettair neutraal is. De budgetneutraliteit hangt af van de
samenstelling van het Koninklijk Huis op enig moment, maar in zijn totaliteit
is de regeling budgettair neutraal, al vindt er een verschuiving plaats tussen
een aantal begrotingen.Ik maak een aantal opmerkingen over de verschillende elementen van wetsvoorstel,
te beginnen met de salariscomponent. Deze blijft gelijk; er vinden geen verschuivingen
plaats. Daarover heb ik een vraag, die overigens niet specifiek vanavond zou
moeten worden beantwoord. Wij hebben discussie gehad over de vraag of het
uiteindelijk, met het oog op de toekomst, niet van belang zou zijn dat wij
nadenken over de vraag of het nog wel van deze tijd is dat wij de salarissen
netto uitkeren. Zouden wij op den duur niet moeten komen tot brutering van
die bedragen? Wij realiseren ons dat daarvoor een wijziging van de Grondwet
nodig is, dus het is niet iets wat wij vanavond regelen. In het licht van
het toekomstgericht maken van deze wetgeving zou het interessant zijn als
er van de kant van het kabinet een bespiegeling werd gegeven of dit geen voordelen
heeft, zowel voor de transparantie tegenover de samenleving als voor het Huis
zelve.Dan kom ik op de onkostenvergoeding. De samenvoeging van de A- en de B-component
vind ik prima. Het gaat om een lumpsumuitkering, waarover geen verantwoording
behoeft te worden afgelegd. Je kunt beide componenten dus rustig samentellen.
Het enige element dat een rol speelt is de indexering. Wij vinden dat daarvoor
een adequate oplossing is gevonden, door met twee verschillende indexpercentages
te werken.Wij hebben even moeten slikken als het gaat om de correctie van € 443.000,
maar macro gezien is ook dat budgettair neutraal. Wel vinden wij dat wij een
en ander een keer recht moeten trekken. Wij zijn niet erg gelukkig met het
feit dat het er bij deze wetgeving uit is gekomen; dat had eerder moeten gebeuren. De functioneel declarabele kosten worden niet in dit wetsvoorstel geregeld,
maar dat is wel het onderwerp waarnaar onze grootste belangstelling uitgaat.
Dat is ook gisteravond weer gebleken. In dit wetsvoorstel wordt wel een grondslag
gelegd; het is van belang om daarover in de toekomst uiteindelijk meer duidelijkheid
te krijgen. Met name artikel 3 is van belang. De vier sloten die daar worden
aangebracht beoordelen wij positief. Positief beoordelen wij ook de positie
van de minister-president in het wetsvoorstel. Wel vragen wij ons af of er
andere voorbeelden zijn van situaties waarin de minister-president aanwijzingen
kan geven aan zijn collega's. Of is er sprake van een staatsrechtelijk novum?
Om inzicht te krijgen in de doorwerking van deze aanpak, vragen wij ons of
deze wet zou moeten leiden tot een wijziging van het Reglement van Orde van
de ministerraad. Hoe ver reikt de consequentie van de functiebeschrijving
van de minister-president in artikel 3?Wat gebeurt er als er verschil van mening ontstaat tussen de minister-president
en een van de vakministers, bijvoorbeeld doordat de minister-president akkoord
gaat met een declaratie van het staatshoofd en een minister die eigenlijk
niet op zijn begroting zou willen hebben? Kan de minister-president dit voorbeeld
uitwerken? In de omgekeerde situatie is het helder, want dan bepaalt de minister-president
het.Volledig inzicht ontstaat pas in de begroting van 2010, althans waar het
gaat om de volledig intracomptabele verwerking van alle gegevens. De minister
van Defensie en de minister van Verkeer en Waterstaat, twee belangrijke partners
in het geheel, meldden gisteren trots dat zij volledig inzicht hadden. Is
het mogelijk om de extracomptabele berichtgeving over de functionele declarabele
kosten van het Koninklijk Huis ook in de begroting voor 2009 alvast weer wat
duidelijker te maken als stap in de richting van 2010?Wij zijn het eens met de conclusie van gisterenavond eens dat kwaliteit
gaat voor snelheid, dus die blijft overeind. Wij zijn wel heel erg benieuwd.
Daarom vinden wij het belangrijk dat wij de kosten zo snel mogelijk goed inzichtelijk
hebben.Mevrouw Timmer (PvdA):Voorzitter. Gisteren hebben wij in een algemeen overleg al uitgebreid
met onder andere de minister-president kunnen spreken over de kosten, of eigenlijk
meer over de verantwoording daarvan, van het Koninklijk Huis. Ik constateerde
toen al dat het allemaal wel heel veel tijd, moeite en aandrang vanuit de
pers en de Kamer heeft gekost eer ook het kabinet nut en noodzaak van transparantie
over dit onderwerp ging inzien. Maar goed, beter laat dan nooit.De voornemens van de minister-president om het allemaal zo transparant
mogelijk te maken, zijn veelbelovend. Mij moet wel van het hart dat ook gisterenavond
mij nog niet alles duidelijk is geworden. De hoop die ik had dat wij met het
algemeen overleg van gisteren eindelijk en definitief de goede weg zouden
zijn ingeslagen, is nog niet helemaal vervuld. Nog niet, zou ik willen zeggen.Misschien was ik gisteren nog niet helemaal duidelijk, dus zeg ik het
nog één keer met andere woorden: vanaf 2010 wil ik slechts met één
verantwoordelijke persoon, namelijk de minister van Algemene Zaken, hoeven
praten over de kosten van het Koninklijk Huis, zoals die ook
slechts in één begrotingsartikel, te weten een artikel op de
begroting van het huis der Koningin, komen te staan. Ik wil dan niet ook weer
een andere minister erbij moeten betrekken of een andere begroting. De begroting
van het huis der Koningin moet de begroting worden waar alle informatie in
staat die ik nodig heb om te kunnen oordelen over alle uitgaven van het Koninklijk
Huis. Die moeten daar dus op staan. Kan de minister-president bevestigen dat
dit het geval zal zijn en dat hij degene zal zijn die ik daarop kan aanspreken?Ik kom nu op de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis. De vraag
die wij in de schriftelijke ronde hadden gesteld over de exacte omschrijving
van de kosten die aan het Koninklijk Huis kunnen worden toebedeeld en welke
niet, kon nu nog niet worden beantwoord omdat in sommige gevallen nog moet
worden vastgesteld of die kosten aan het Koninklijk Huis moeten worden toebedeeld.
Dit wordt pas een beetje duidelijk in de begroting van 2009 en helemaal duidelijk
in de begroting van 2010 in het nieuwe begrotingsartikel op de begroting van
het huis der Koningin. Ik heb er wel begrip voor dat de minister-president
dat overzicht niet nu al compleet heeft. Daar is gisterenavond al het een
en ander over gezegd. Kan hij wel duidelijkheid verschaffen over de criteria
op grond waarvan zal worden getoetst of kosten wel of niet aan het Koninklijk
Huis kunnen worden toebedeeld? Termen als "zo veel mogelijk" en "activiteiten
die samenhangen met het koningschap" die niet verder worden uitgelegd,
blijven onduidelijkheid creëren. Het mag duidelijk zijn dat het voor
de PvdA-fractie van groot belang is dat er snel duidelijkheid komt over de
kosten die zijn gemoeid met het koningshuis. Natuurlijk begrijp ik dat het
geen gemakkelijke opgave is om tot een totaaloverzicht te komen.De PvdA is echter blij met de aanpassing van de Wet financieel statuut
van het Koninklijk Huis. Deze wetswijziging kan worden gezien als een stap
in het proces om de kosten van het Koninklijk Huis transparanter te maken
en de verantwoordelijkheidsverdeling helderder, zodat ook de majesteit die
daarom verzocht precies weet waar zij aan toe is.Ook wil ik hier nogmaals uitspreken dat de PvdA waarde hecht aan de symbolische
en culturele functie die het koningshuis vervult en van mening is dat discussies
als deze over de verantwoording van euro's het imago schaden. Daarbij spreek
ik de wens uit dat dit heel snel tot het verleden zal behoren.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Na het debat van gisteravond over de kosten van het Koninklijk
Huis spreken wij vandaag met de regering over de aanpassing van het financieel
statuut. Niet alleen het onderwijs, maar ook het Koninklijk Huis is voorwerp
van aanhoudende zorg van de regering, zo blijkt.Gisteren spraken wij al over enig ongemak dat er is bij de bespreking
van dit thema. Dat geldt eens te meer als het daarbij ook nog eens gaat om
de pecunia, de kosten van het koningschap. Zowel inhoudelijk alsook publicitair
is het raadzaam om bij dit onderwerp op je tellen te passen. Dat moeten de
leden van het Koninklijk Huis zelf doen, maar niet minder de ministerieel
verantwoordelijken en de onder hen ressorterende ambtelijke diensten. Zelfs
maar de schijn des kwaads is bij deze gevoelige materie schadelijk en moet
dus vermeden worden. Wie weet hoe er in het verleden met de onderhavige thematiek
is omgegaan, weet dat hier sprake was van een echt hoofdpijndossier. Tot ver
in de vorige eeuw stonden de geldelijke voorzieningen ten behoeve van het
Koninklijk Huis regelmatig op onze agenda omdat de wettelijke gefixeerde bedragen
regelmatig aangepast moesten worden. Dat gaf in het verleden wel eens aanleiding
tot pijnlijke en heftige debatten, vooral in de jaren dat de monarchie nog
omstreden was bij bepaalde bevolkingsgroepen. Toen, om het zo te zeggen, rood
en oranje nog met elkaar vloekten.Minister-president De Jong komt de eer toe, begin jaren zeventig een einde
te hebben gemaakt aan deze periodiek terugkerende discussies, die toch altijd
iets gênants hadden. Van zijn huzarenstukje hebben wij tot op de dag
van vandaag profijt. De oplossing was even vindingrijk als eenvoudig. Leg
de bedragen vast in de wet, indexeer ze zodat ze mee kunnen bewegen met de
inflatie en de lonen, en je bent van een heleboel gezeur af.Inmiddels zijn wij ruim 30 jaar verder. Tijd voor een evaluatie en een
actualisering. De SGP-fractie is er nu wij genoeg ervaring met dit systeem
hebben opgedaan, ronduit positief over. Dat geldt evenzeer voor de nu voorliggende
aanpassingen. Kernwoorden, kernwaarden zijn eenduidigheid, bestendigheid en
toekomstvastheid. Ik zou hier, zeker na gisteren, ook het begrip "transparantie"
aan toevoegen. Dat is precies wat nodig is en naar de mening van mijn fractie
is het kabinet erin geslaagd, deze grondlijnen goed vast te houden in het
herziene statuut. Ik ga ervan uit dat hier dan ook een ruime steun voor dit
wetsvoorstel kan worden gevonden. Die ruime steun is trouwens ook constitutioneel
noodzakelijk, want ik ga ervan uit dat het onomstreden is dat volgens artikel
40, derde lid van de Grondwet, hier voor dit wetsvoorstel een tweederde meerderheid
nodig is.Het is mij opgevallen dat het nieuwe artikel 2 wel knap ingewikkeld is
geworden. Dat doet ons de wenkbrauwen fronsen of het niet eenvoudiger kan.
Als wij de toelichting op ons laten inwerken, is het wel overtuigend dat deze
wijziging is ingegeven door lessen uit het verleden en dat de keuzes die daarbij
zijn gemaakt te billijken zijn, zowel wat de termijn van twee jaar betreft
als wat de hoogte van de uit te keren bedragen betreft.In het nieuwe artikel 4 over de beschikbaarstelling van paleizen worden
die paleizen nu met naam en toenaam vermeld. Ik had er wel deze aarzeling
bij. Maakt het de wet nu niet weer onnodig kwetsbaar dat dit gefixeerd wordt
en dat er bij een verandering ook weer een wetswijziging nodig is? Waarom
is niet overwogen om dit bij AMvB te laten bepalen en dit niet in de wet zelf
op te nemen?De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Gisteren voerden wij een goed debat met de minister-president
over de kosten van het Koninklijk Huis. De lijn was duidelijk; de minister-president
wil met de voorliggende wijziging van de Wet financieel statuut van het Koninklijk
Huis, komen tot meer transparantie van de kosten van het Koninklijk Huis.
Hij neemt de regie in handen doordat functioneel declarabele kosten in de
andere begrotingen dan die van het Koninklijk Huis enkel door tussenkomst
van de minister-president kunnen worden goedgekeurd. Het is dus
te verwachten dat er meer overzicht komt. Toch wil ik om enkele verduidelijkingen
vragen.Kunnen wij zien op welke begrotingen bepaalde kosten drukken? Kan de minister-president
ons verzekeren dat vanaf 2010 werkelijk alle declarabele kosten te zien zijn?
Is hij bereid om de Kamer in te lichten over alle nieuw ontdekte en nog te
ontdekken declarabele kosten? Ik hoor graag een reactie van de minister-president
op dit punt.De fractie van de PVV vindt deze regeling nog steeds verre van ideaal.
Liever had mijn fractie gezien dat alle kosten, declarabel en niet-declarabel,
binnen een begroting konden worden getoond, waarbij onze voorkeur uitging
naar de begroting van het Koninklijk Huis. Evengoed is de uitleg van de minister-president
aan de hand van artikel 42 van de Grondwet reëel. Ik kan zeggen dat ik
het voorstel voor meer coördinatie van de minister-president toejuich.
Laten wij onze zegeningen tellen en laat ik voorop stellen dat wij inderdaad
enige verbetering verwachten. Ik wil nogmaals duidelijk stellen dat de minister-president
ook verantwoordelijk is voor de door de Kamer gevraagde informatie aangaande
de kosten die op andere departementen moeten worden gezocht. Daarover heeft
hij gisteren een belofte gedaan.Mijn fractie heeft vragen over de huidige componenten A, B en C aangaande
het inkomensbestanddeel in C, de niet-declarabele personeelskosten in A en
de niet-declarabele materiële kosten in B. De componenten onder B en
C, dus de niet-declarabele kosten, worden in het voorstel bijeengevoegd tot
component B. De fractie van de PVV kan zich hierin niet vinden. Deze componenten
zijn zogenaamde doeluitkeringen. Voor enige controle op deze niet-declarabele
kosten is het van belang dat er enige sturing blijft door de componenten van
personeel en materieel te handhaven. In de afgelopen jaren is juist gebleken
dat de personeelscomponent bijna structureel werd overschreden. Daarom is
in het voorstel dan ook sprake van een verhoging van de gehele component met
in totaal ruim € 640.000. Dit vindt de fractie van de PVV geen probleem.
Waarom wordt dit bedrag echter niet gewoon opgeteld bij het huidige component
A? Mijn fractie heeft er behoefte aan om sturing te houden op het personeelsvolume.
Personeel wordt nu via de doeluitkering ingehuurd. Als beide componenten bijeen
worden gevoegd, bestaat deze uitkering niet meer en kan het Koninklijk Huis
tekorten bij materieel opvangen via uitgaven voor personeel en vice versa.
Dit schept weer allerlei onduidelijkheden en het zal daardoor weer de vraag
zijn of de Kamer de informatie krijgt waarnaar zij vraagt. Daarom heb ik een
amendement ingediend. Ik hoor graag het oordeel daarover van de minister-president.De heer Van Beek (VVD):De bijdrage van de heer Brinkman verbaast mij enigszins. De onkostencomponent,
in het verleden A en B, is een lumpsumuitkering die mag worden besteed zonder
dat daarover verantwoording moet worden afgelegd. Bij deze kosten is dus nooit
sprake van een nacalculatie. Wij kunnen nooit zien of de ene of de andere
post is overschreden, want dat is een zaak van het Koninklijk Huis zelf. Hoe
wil de heer Brinkman hierop bijsturen? Tussen deze twee zaken is een splitsing
aangebracht vanwege de indexering. Wat moet met een loonpercentage worden
geïndexeerd en wat moet worden geïndexeerd met overige kosten? Dat
is in de wet voorzien. Ik begrijp de kritiek van de heer Brinkman op dit punt
dus niet.De heer Brinkman (PVV):Wij hebben gisteren afgesproken dat er geen overschrijdingen meer zullen
voorkomen. Juist op de personeelscomponent zijn de afgelopen jaren overschrijdingen
te zien geweest. Die tekorten zijn gemiddeld. Daarbij is men op een bedrag
uitgekomen van ruim € 640.000. Als wij dit bedrag optellen bij component
A, zijn wij eruit. Ik verwacht op die manier geen overschrijdingen meer. Sterker
nog, ik verwacht dat het bedrag terugvloeit in de kas dat overblijft als bijvoorbeeld
de koning in de toekomst beslist om het met minder personeel te doen.De heer Van Beek (VVD):Nee, ook dat is een misverstand. Het gaat hierbij namelijk om een vaste
lumpsumuitkering. De heer Brinkman krijgt niet te zien wat er van dit geld
is uitgegeven. Wij bepalen overigens ook niet of deze post wordt overschreden.
Deze post mag best worden overschreden. Wij hebben gezegd dat een overschrijding
niet meer door ons wordt gecompenseerd. Dat is wat anders.De heer Brinkman (PVV):Het zijn niet declarabele kosten. Dat betekent dat ze in principe niet
declarabel zouden moeten zijn. Het klopt dat het om een lumpsumbedrag gaat,
maar ik wil er toch controle op houden. Als er toch weer sprake is van een
overschrijding, moet die worden verantwoord. Dat hebben wij gisteren afgesproken
met de minister-president. Daar heeft hij zich aan te houden.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Sorry, dat u mij aan het begin van het debat heeft gemist,
maar ik was nog elders in het gebouw bij een debat over de regeling chronisch
zieken en gehandicapten, een debat dat uitliep.Ik constateer met vreugde dat de minister-president een ultrasnelle wetswijziging
hier in de plenaire zaal heeft gebracht. Alleen al voor die snelheid wil ik
hem complimenteren. Ik zou wensen dat hij dit komende vrijdag in de Trêveszaal
ter voorbeeld stelt aan een aantal andere ministers, dat er soms wat te lang
over doet. Hier heeft de minister-president het goede voorbeeld gegeven. Dat
doet ons deugd.Dan iets over de hoofdlijnen van de herziening van de Wet financieel statuut
van het Koninklijk Huis. Het politieke oordeel van de fractie van GroenLinks
is daarover: minister-president, ga door. Als ik het goed zie, maakt hij met
dit wetsvoorstel ruimte voor één begroting waarop alle kosten
die zijn verbonden aan het Koninklijk Huis worden verantwoord. Dat lijkt mij
grote winst na alle commotie van de afgelopen weken. Ik wil wel zeker weten
dat het zo snel mogelijk één begroting wordt waarin al die kosten
helder en inzichtelijk in beeld worden gebracht. Daar gaf het debat gisteravond
nog niet volledige duidelijkheid over. Ik gun de minister-president nog een
jaartje erbij. Ik had het graag voor komend jaar al gezien, want als je hier
zo snel met een wetsvoorstel kunt komen, kun je ook heel snel een begroting
2009 op orde krijgen. Als dat echter niet lukt, jammer, dan wordt het 2010.
Maar het moet dan wel één begroting zijn, zodat wij niet weer
op zoek moeten naar andere begrotingen om een helder beeld
te krijgen van de totale kosten die verband houden met het Koninklijk Huis.Als dit allemaal gaat gebeuren, iets wat mij fantastisch lijkt, vind ik
het eigenlijk ook logisch dat de minister-president ook een wat betere beoordeling
geeft, een betere onderbouwing, van de begroting 2009 en latere jaren met
betrekking tot het Koninklijk Huis. Ik vraag op dat punt een toezegging van
de minister-president, want het feit dat die beoordeling tot nu toe eigenlijk
ontbreekt, is één van de punten die elke keer terugkeren en
die onvrede creëren. De inzichtelijkheid in de totale kosten ontbreekt,
dus kunnen wij geen heldere beoordeling maken, maar het begint met een politiek
oordeel van het kabinet. Ik vraag de minister-president om ons bij gelegenheid
van de begroting 2009 voor het Koninklijk Huis behoedzaam doch ruimhartig
mededeling te doen over de deugdelijkheid van de voorgestelde begroting.Een klein puntje dat ik niet helemaal onbenoemd kan laten, betreft de
fiscale positie van het Koninklijk Huis. Ik snap dat dit een heel gevoelig
thema is, maar ik vond dat de minister-president daar gisteren in het debat
iets te veel van wegliep. Ik vond hem niet consistent. Ik heb wat dat betreft
ook de begrotingsregels van dit kabinet in mijn achterhoofd. Het is al sinds
jaar en dag gebruikelijk dat fiscale subsidies, ook wel belastinguitgaven
genoemd, helder worden verantwoord in de Miljoenennota. Immers, de gangbare
redenering is dat we dan misschien niet rechtstreeks geld naar de subsidiënt
brengen, degene die profiteert van een bepaalde subsidie, maar de lastenvermindering
wel als zodanig moet worden opgevat en dus aan de gangbare criteria van rechtmatigheid,
doelmatigheid en doelbereik moet worden getoetst. De minister van Financiën
verantwoordt zich daarvoor bij gelegenheid van de Miljoenennota. Ik vraag
de minister-president mij duidelijk te maken waarom dat voor het Koninklijk
Huis anders zou zijn. Ik snap dat niet. Ik zie daar een inconsistentie in,
gelet op de algemene lijn ter zake van belastinguitgaven. Ik vind het eigenlijk
logisch om dat hier ook toe te passen. Waarom niet?Dan het laatste punt. De minister-president deed gisteravond, op vragen
mijnerzijds, de toezegging dat hij in augustus of september nog eens kritisch
gaat spreken met de vrienden van de Algemene Rekenkamer over de rechtmatigheidstoets.
Ik vond die toezegging nog niet helemaal helder. Hij zou mij verplichten als
hij vanavond nog even heel precies wil neerzetten wat de agenda dan wordt.
Is het inderdaad de bedoeling dat de rekenkamer om advies wordt gevraagd bij
de inrichting van de nieuwe begroting voor het Koninklijk Huis, opdat zij
een zo compleet mogelijk oordeel omtrent de rechtmatigheid van de uitgaven
kan geven? Is dat inderdaad de bedoeling? Dit zou winst zijn. Ik wil graag
een bevestiging van de minister-president dat ik dit goed heb begrepen.Nu de rekenkamer de laatste jaren zo vaak heeft aangegeven dat zij niet
in staat is geweest, behoudens ten aanzien van de werkelijk verantwoorde kosten
in hoofdstuk 1 van de Rijksbegroting, een oordeel uit te spreken over de rechtmatigheid
van andere kosten, zou ik het eigenlijk wel chic vinden dat zij alsnog in
staat wordt gesteld dit oordeel te geven. Ik denk, minister-president, dat
u er goed aan doet de rekenkamer dit verzoek te doen. Hiermee zou u ook de
Kamer een dienst bewijzen en haalt u de brandstof weg voor een soms wat gênant
debat. Volgens mij betekent dit voor eenieder winst. Dan is iedereen blij.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik zeg de leden van de Kamer dank voor hun inbreng in dit
debat. Het sluit aan bij wat wij gisterenavond hebben besproken. Ik moet zeggen
dat ik soms enige herhaling waarnam. Ik wil de beantwoording als volgt ter
hand nemen. Eerst wil ik een algemene uiteenzetting geven waarin ik teruggrijp
op de geschiedenis van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis.
Daarna zal ik de sprekers nalopen aan de hand van de opmerkingen die zij hebben
gemaakt.Wij spreken vanavond over een technische aanpassing en actualisatie van
een wet uit 1972. De totstandkoming van de Wet financieel statuut van het
Koninklijk Huis was destijds een moment van betekenis. Bij de afrondende behandeling
in de Kamer op 26 oktober 1972 memoreerde de heer Franssen namens de
PvdA dat in de monarchie staatspolitiek en privézaken elkaar raken.
Hij verwoordde dit aan de hand van het historische voorbeeld van een jonge
Mary, "queen of Scots", die op negenjarige leeftijd aan een delegatie
van afgevaardigden haar lijf en leden moest tonen om zekerheid te geven over
haar gezondheid. Vervolgens gaf hij aan dat in een constitutionele monarchie
als de onze, de rechten van de vorst zijn ingeperkt en het parlementaire stelsel
met zich brengt dat de financiële positie van de koning zaak is van de
volksvertegenwoordigers.Minister-president Biesheuvel wilde niet treden in de onthullende beschouwingen
over queen Mary, maar sloot zich overigens bij het betoog van Franssen aan.
De Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis zou uitdrukking moeten geven
aan de moderne constitutionele monarchie, waarbinnen enerzijds de koning een
evenzeer erkend recht heeft op privacy en zelfstandigheid en anderzijds de
financiële verhoudingen uiteindelijk door de wetgever worden vastgelegd.
De betekenis lag hem derhalve hierin; in het evenwicht tussen de persoonlijke
zelfstandigheid en de publieke begrenzing van de constitutionele koning. De
Grondwet drukt in de verschillende artikelen dit evenwicht uit. Artikel 42
stelt de onschendbaarheid van de koning vast, alsmede de verantwoordelijkheid
van de ministers, de kern van de constitutionele begrenzing. Artikel 40 verplicht
de wetgever om de koning jaarlijks ten laste van het Rijk een uitkering te
verstrekken, daarmee aangevend dat bij een onschendbare koning ook de middelen
horen om, binnen de constitutionele grenzen, ongebonden en zelfstandig het
ambt te kunnen dragen met inbegrip van het recht op privacy. Artikel 41 drukt
heel fraai beide elementen van constitutionele begrenzing en zelfstandigheid
uit. De koning richt zijn huis in, zelf dus. Echter, met inachtneming van
het openbaar belang. Thans is het aan ons om de evenwichtskunst, behorende
bij de constitutionele monarchie, te bewaren. Een begrenzing van de rechten
van de vorst vast te stellen door de wetgever, tegelijkertijd ruimte biedend
voor de bovenpartijdige en zelfstandige, boven de partijen staande uitoefening
van het koningschap.Ook om een andere reden was de afronding van de Wet financieel statuut
van het Koninklijk Huis in 1972 een betekenisvol moment. Het was namelijk
het sluitstuk van een jarenlang traject dat door minister-president De Jong
vanaf 1967 was ingezet en waarmee hij tot de ambt overdracht
aan Biesheuvel in 1971 vier volle jaren bezig is geweest. De heer Van der
Staaij heeft de rol van de heer De Jong nog eens terecht gememoreerd. De eerste
fase van dit traject bestond uit het op een redelijk peil brengen van de grondwettelijke
uitkeringen bij wet van 27 november 1968, waardoor de uitkeringen weer
toereikend waren om alle aan het koningschap verbonden kosten te vergoeden.
De tweede fase bestond uit een complex van maatregelen, waarvan de belangrijkste
was het met ingang van het dienstjaar 1971 rechtstreeks ten laste van de begroting
brengen van het grootste deel van de uitgaven van het Koninklijk Huis. Ten
slotte werd na het advies van de commissie-Simons over de belastingvrijdom
en na een wijziging van de Grondwet met betrekking tot het inkomen van de
Kroon, die zijn beslag kreeg op 10 februari 1972, de derde fase mogelijk,
namelijk een algehele herziening van het financieel statuut. Deze kreeg, zoals
gezegd, eind 1972 zijn beslag.Het is een eerbetoon aan de wetgever van die tijd, de Kamers en de regering
in het algemeen en oud-premier De Jong in het bijzonder, dat de Wet financieel
statuut van het Koninklijk Huis de afgelopen 35 jaar haar waarde heeft bewezen
en dat de toen vastgestelde uitgangspunten na actualisatie onveranderd voor
de voorziene toekomst kunnen worden gehandhaafd.Die uitgangspunten zijn de volgende. Er is een begrenzing van de uitkering
aan de koning, de vermoedelijke opvolger en de afgetreden koning, en aan hun
echtgenoten. Andere leden van het huis zijn niet gerechtigd in het ontvangen
van de hier bedoelde uitkeringen. De uitkering bevat een inkomensdeel en een
onkostenvergoeding. Deze uitkering wordt in de begroting Huis der Koningin
op deze manier geraamd, aan parlementair toezicht onderworpen en vervolgens
lumpsum vergoed, waarna de feitelijke besteding een aangelegenheid is die
tot de persoonlijke levenssfeer behoort. Overige kosten, declarabel dan wel
rechtstreeks door ministeries te betalen, verlopen via begrotingen en worden
aldus verantwoord. Ook hier is weer evenwicht. Het eerste en derde punt vormen
een begrenzing, het tweede punt zelfstandigheid.Uitgangspunten zijn eveneens: vaste, in de wet neergelegde loon- en prijsindexatiemechanismen
van de inkomens en onkostenvergoedingen en het regelen van de terbeschikkingstelling
van paleizen en hetgeen in de Grondwettelijke zin mede behoort tot de Grondwettelijke
uitkeringen.Het voorliggende voorstel bevat technische aanpassingen en een actualisatie.
De operatie is, om in bouwtermen te blijven, in tegenstelling tot die in 1972
en in vergelijking met 1980, toen de uitkeringen voor prinses Juliana en prins
Bernhard werden vastgesteld, te beschouwen als een vorm van "periodiek
onderhoud", met tegelijkertijd een element van evaluatie en van leren
van ervaringen met een stelsel zoals dat sedert 1972 op hoofdlijnen bevredigend
heeft gewerkt. Niet onbelangrijk, deze operatie is ceteris paribus voor de
belastingbetaler budgettair neutraal. De technische aanpassingen zijn in de
memorie en de schriftelijke antwoorden toegelicht en op resterende vragen
zal ik zo dadelijk ingaan.De actualisatie bevat de volgende twee hoofdelementen. De verplichting
om in het geval van overlijden van een uitkeringsgerechtigd lid en in het
geval van een afgetreden koning een uitkering vast te stellen, wordt thans
materieel ingevuld. De wetgever stelt nu de uitkeringen en de grenzen ervan
vast, los van persoon en moment. Mevrouw Spies heeft nog eens aangegeven dat
dit los van personen wordt gedaan. Het gaat om de personen die worden genoemd
in de wet. Daarmee kan de oude systematiek worden beëindigd. Dat is winst.
Zij heeft dat nog eens aangegeven. Een algemeen verbindend voorschrift treedt
daarmee als het ware in de plaats van de noodzaak om ooit individuele beschikkingen
te treffen: het nieuwe artikel 3, waarbij de mogelijkheid om overige kosten
van het koningschap te vergoeden wordt gebonden aan grenzen en aan de tussenkomst
van de minister-president. Daarmee vormt dit artikel een belangrijke bouwsteen
voor een bijdrage aan het meer transparant maken van het stelsel kosten Koninklijk
Huis, waarover wij gisteravond al uitgebreid hebben gesproken.Ik meen kortom dat wij als wetgever met deze wetswijziging, in een sneller
tempo dan onze voorgangers in 1972 maar dankzij hun inspanningen, ruimschoots
voldoen aan onze in artikel 40 neergelegde Grondwettelijke plicht.Na deze algemene beschouwing wil ik ingaan op de afzonderlijke door de
leden van de Kamer geplaatste opmerkingen. De heer Van Raak plaatste een opmerking
over de kosten van het Koninklijk Huis. Hij heeft gelijk dat dit voorstel
tot wijziging van de Wet financieel statuut, bijdraagt aan het bredere vraagstuk
van de kosten Koninklijk Huis. Dat heeft ook de heer Van Beek nog eens aangegeven.
Hij gaf aan om welke kosten het feitelijk gaat. Hij zei dat dit te maken heeft
met een kostencategorie waarover wij pas later de volledige helderheid krijgen;
er wordt echter wel een bepaalde basis mee gelegd. Het is goed om dat vast
te stellen. Gisteren heb ik daarover in het algemeen overleg toezeggingen
gedaan. Aan die toezeggingen doe ik niets af. Op de € 640.000 zal
ik straks afzonderlijk ingaan.Dan resteert de concrete vraag over de kosten van andere Europese vorstenhuizen.
Kan er een vergelijkend onderzoek komen? Ik heb hierover in de nota naar aanleiding
van het verslag al iets gezegd; ik verwijs naar pagina 3. De vraag is ook
in 1972 gesteld. Toen bleek zij niet goed te kunnen worden beantwoord. Voorts
teken ik hierbij het volgende aan. Het huidige wijzigingsvoorstel is niet
gebaseerd op een Europese vergelijking maar op een voortzetting van de uitgangspunten
van de huidige Wet financieel statuut. Dat is een bewuste keuze. Het zijn
onze eigen criteria en onze eigen aanpak die worden bestendigd en geactualiseerd.
Ik heb dan ook niet zo veel verwachtingen van een dergelijk onderzoek. Het
kan zijn dat er opmerkingen gemaakt kunnen worden. De Kamer kan vragen stellen
bij begrotingen, maar de vraag is wat een breed onderzoek oplevert. Als je
de situatie in Nederland vergelijkt met een land als het Verenigd Koninkrijk,
zie je heel andere systematieken wat betreft inkomsten. Het is goed om die
verschillen aan te geven. De vraag is welke conclusies daaraan verbonden zouden
kunnen worden. Met andere woorden, als er uit de Kamer bepaalde vragen komen,
zal ik proberen die te beantwoorden, maar ik vraag mij af wat de meerwaarde
is van een breed onderzoek naar de kosten van koninklijke huizen in andere
landen. Het is een intensieve onderneming. Vaak moet je appels met peren vergelijken.
Als je dan al een onderzoek begint, blijft de vraag over wat je daarmee wilt.
Ik geloof niet dat zo'n onderzoek de beste weg is.De heer Van Raak (SP):Wij hebben maar één koninklijk huis. Dat
maakt vergelijken moeilijk. Wij gaan nu een lumpsumbedrag geven aan het koninklijk
huis. Ik moet uiteindelijk een inschatting kunnen maken of dit een hoog of
een laag bedrag is, of er in de toekomst iets bij moet of misschien wel iets
af kan. Ik vind het moeilijk om dit te beoordelen. Daarom heb ik behoefte
aan een internationale vergelijking. Wij zijn nu alweer een stuk verder dan
in 1972. Misschien kan dit dus wel. Het hoeft niet een een-op-eenvergelijking
te zijn, maar mag gewoon een overzicht zijn van hoe het in andere landen is
geregeld in vergelijkbare monarchieën. Op die manier heb ik in ieder
geval een middel om te bekijken of de lumpsum op orde is.Minister Balkenende:Ik begrijp dat u een zekere toespitsing van uw vraagstelling voorstelt,
met name op het punt van de lumpsum. Ik doe u nu geen toezegging. Ik kan niet
iets toezeggen dat ik niet kan hardmaken. Ik wil wel bekijken welke informatie
er te vinden is. Dan zal dit aan de orde kunnen komen wanneer wij de begroting
van het Huis der Koningin met elkaar bespreken, later dit jaar. Ik zal bekijken
wat ik kan doen.Voor het overige moet ik natuurlijk ook ervaring opdoen. Ik zou mij kunnen
voorstellen dat je ten aanzien van bijvoorbeeld het salaris van de minister-president
een internationale vergelijking maakt. Dit zou een goede testcase zijn om
te zien hoe je daar mee omgaat en welke conclusies je eraan verbindt. Als
wij dit nu goed aanpakken, kan die ervaring relevant zijn voor de vraagstelling
van de heer Van Raak.De heer Brinkman (PVV):De minister-president wordt enthousiast als het over zijn eigen salaris
gaat.Minister Balkenende:Dat kan nu wel even, nietwaar mijnheer Brinkman?De heer Van Raak vroeg naar het bedrag van € 643.000. Het is
goed om het er hier nog even over te hebben. De heer Van Raak wilde weten
hoe dit bedrag is ontstaan, of dit op oneigenlijke gronden bij BZK is gedeclareerd,
waarom dit zo stiekem is gebeurd en hoe in de toekomst kan worden voorkomen
dat dit overlopen weer voorkomt. In 1972 is de A-component van de uitkering voor onkostenvergoeding voor
personeel zodanig berekend, dat de koningin daaruit 22 functionarissen kan
betalen, functionarissen namelijk die haar het meest direct ten dienste staan.
De kosten voor het overige hofpersoneel werden vanaf 1972 gedeclareerd bij
het ministerie van Binnenlandse Zaken. De afgelopen jaren is gebleken dat
de hoogte van deze A-component ontoereikend is om de 22 functionarissen te
betalen. De uitkering is weliswaar elk jaar geïndexeerd voor prijsinflatie,
maar dit is niet gebeurd voor de hogere "schaalinflatie" die bij
het rijkspersoneel is opgetreden. Daarom zijn de ontstane tekorten gedeclareerd
bij Binnenlandse Zaken, het ministerie dat immers ook het overige hofpersoneel
vergoedt. Dit is allemaal rechtmatig, maar inderdaad met de wijsheid van nu
niet transparant. Immers, de koningin heeft declaratiebevoegdheid, mits de
declaratie op een begroting van een ministerie wordt geraamd en verantwoord.
Dit is ook gebeurd, maar in het totaal van de begroting van BZK is dit niet
goed zichtbaar als aparte post.Daarmee is het niet transparant. Daarom wordt er nu schoon schip gemaakt.
De vergoeding van de koningin wordt eenmalig voor deze € 643.000
gecorrigeerd. De declaratie bij Binnenlandse Zaken wordt met hetzelfde bedrag
verlaagd. Daarmee is het budgettair neutraal. Voor de toekomst wordt een dergelijke
overloop voorkomen en verboden, zo u wilt. De oude A- en B-component, personeel
en materieel, worden samengevoegd tot één gebudgetteerde component,
de nieuwe B-component, dat ook echt als een lumpsumbudget moet fungeren. Niet
langer is de historische onderbouwing van 22 functionarissen maatgevend, maar
het maximum van het budget.Verder lopen de declaraties van de koningin aan ministeries voortaan via
de minister-president. Daarmee krijg ik op een centraal punt zicht op alle
financiële stromen. Ik kan dus bewaken dat er geen overloop plaatsvindt
en zal sowieso de specificatie van de in te dienen declaraties voorschrijven
en beoordelen. Ik heb gisteren op de vraag van de heer Van Beek gezegd dat
wij politiek afspreken dat de nieuwe B-component een maximum is en dat er
van verschuiven van declaraties geen sprake kan en mag zijn.De heer Van Raak (SP):De minister-president legt nu uit hoe die kleine overschrijding van € 650.000
tot stand is gekomen. Ik begrijp ook best dat de kosten toenemen. Maar ik
begrijp niet dat de minister-president dan niet gewoon naar de Tweede Kamer
komt en zegt dat de koningin niet uitkomt en dat er wat bij moet, en wel om
die en die reden. Waarom heeft de minister-president Balkenendedat nooit gedaan
en krijgen wij dit nu pas te weten, bij de behandeling van deze technische
wet, nu de minister-president het mes op de keel heeft? Waarom krijgen wij
dit nu te weten en is dit niet veel eerder gedaan? Waarom is de minister-president
niet veel eerder naar de Kamer gekomen?Minister Balkenende:Met alle respect, wij hebben hier gisteren uitgebreid over gesproken en
ook in de nota naar aanleiding van het verslag heb ik aangegeven waarom het
hierbij gaat. Ik heb ook aangegeven dat dit bedrag op de begroting van BZK
terechtgekomen is omdat de Koningin met haar functionarissen niet meer uitkwam.
Op een gegeven moment was dit nodig, en zo is het ook gegaan.
Vanwege de systematiek onttrok dit zich aan het zicht van u en mij; nu wij
aan een nieuwe systematiek werken, komen al deze zaken naar boven. Wij hebben
dit gisterenavond besproken, het staat in de stukken en ik heb aangegeven
dat wij dit nu willen rechtzetten en dat een overloop niet meer zal voorkomen.
Ik denk dat wij het hierbij moeten laten. Ik kan niet ongedaan maken wat er
is gebeurd, maar ik heb wel aangegeven dat ook ik het misschien liever anders
zou hebben gezien. Wij hebben aangegeven hoe het is gegaan en wij trekken
hier lessen uit.Mevrouw Spies heeft naast het uitspreken van waardering voor dit voorstel
nog gevraagd hoe ik dit wetsvoorstel zie in relatie tot de grondwettelijke
bepaling dat de ministers verantwoordelijk zijn voor de – onschendbare
- Koning. Terecht legt zij hiermee de vinger op een staatsrechtelijke ontwikkeling
die zich in de afgelopen jaren heeft voltrokken. In 2003 en in 2005 heb ik
met de Kamer gedebatteerd over de positie van het Kabinet van de Koningin
en over het Koninklijk Huis Archief. In 2004 heb ik met de Eerste Kamer tijdens
een interpellatie uitvoerig gedebatteerd over de open brief van wijlen Prins
Bernhard. In deze debatten zijn verschillende facetten van de ministeriële
verantwoordelijkheid aan de orde gekomen. Ik heb geconstateerd dat beide Kamers
de minister-president steeds meer aanspreken op een vorm van coördinerende
verantwoordelijkheid voor het Koninklijk Huis – ik heb hierover gisterenavond
ook met de heer Van Beek gedebatteerd – zonder de verantwoordelijkheid
te ontkennen van andere ministers voor de beleidsterreinen die hun aangaan,
maar toch... Deze ontwikkeling past overigens in een bredere politieke staatsrechtelijke
ontwikkeling waarin de Staten-Generaal in algemene zin de minister-president
meer en eerder aanspreken op de titel van het algemene regeringsbeleid en
de eenheid daarvan. Aan deze ontwikkeling heeft een vorig kabinet een uitgebreidere
beschouwing gewijd, gepubliceerd in de ontwerpbegroting voor 2007, naar aanleiding
van het onderzoek naar de positie van de minister-president dat minister De
Graaf destijds had laten instellen. Concreet betekent dit dat ministers bij
vragen over het Koninklijk Huis op hun terrein de eerst verantwoordelijken
zijn en dat de minister-president de eindverantwoordelijkheid heeft voor het
geheel en voor de coördinatie van de beantwoording van deze vragen.Dit staat niet op gespannen voet met de Grondwet, het vormt een invulling
van levend staatsrecht. Het is hierbij wel van belang, consequenties te trekken
uit staatsrechtelijke ontwikkelingen. In dit geval betekent zulks dat de minister-president
wel in staat moet worden gesteld, zijn coördinerende verantwoordelijkheid
en zijn eindverantwoordelijkheid tegenover de andere ministers waar te maken.
Vandaar dat de voorgestelde bepaling in artikel 3 van de Wet financieel statuut
van het Koninklijk Huis over het door tussenkomst van de minister-president
indienen van declaraties van groot belang is. Ik voeg hieraan toe, mede naar
aanleiding van opmerkingen van de heer Van Beek, dat dit betekent dat ik op
basis hiervan ministers aanwijzingen kan geven. Dit geldt ook wanneer vanaf
de ontwerpbegroting voor 2010 de overige kosten op het nieuwe begrotingsartikel
Huis van de Koningin worden geplaatst. De minister-president ondertekent immers
die begroting. Al met al heeft mevrouw Spies er gelijk in dat dit debat over
deze wet ook het nodige aan het staatsrecht toevoegt. Ook dit is een waarde
van dit debat. Dit sluit ook aan bij de opmerkingen van de heer Van Beek,
want zo'n bevoegdheid, neergelegd in een artikel, veronderstelt ook handelen
tegenover de andere bewindslieden. Vandaar dat ik spreek van het geven van
aanwijzingen.De door de heer Anker gevraagde nadere uitwerking van artikel 3 volgt
in termen van de uitgangspunten bij de behandeling van de begroting van het
Huis der Koningin in het komende najaar, inclusief de definities van kostensoorten
waarom de heer Van Beek gevraagd had, en inclusief het door de Kamer gevraagde
overzicht van regelingen en privileges.De heer Van Beek heeft ook nog gesproken over het bruteren van de uitkering
aan de Koningin. Dit vraagstuk hangt natuurlijk eigenlijk samen met de belastingvrijstelling
voor het Koninklijk Huis. De wet wordt nu technisch aangepast en de principiële
uitgangspunten uit 1972 worden gehandhaafd. Een daarvan werd gevormd door
de grondwettelijke afspraken over de belastingen voor het Koninklijk Huis;
die staan in artikel 40 van de Grondwet. Indien de Kamer deze afspraken wilde
wijzigen, zou er dus wijziging van de Grondwet nodig zijn. Dit heb ik gisteren
ook al gezegd naar aanleiding van opmerkingen van mevrouw Thieme. Voor alle
volledigheid teken ik aan dat er geen sprake is van volledige belastingvrijstelling
voor de leden van het Koninklijk Huis. Alleen vrij van belasting zijn de grondwettelijke
uitkeringen op grond van de Wet financieel statuut, vermogensbestanddelen
die dienstbaar zijn aan de uitoefening van het koningschap en successie- en
schenkingsrecht door en binnen het Huis. De achtergronden van deze regeling,
destijds tot stand gekomen op basis van het advies van de bekende commissie-Simons,
waren praktisch. Zonder deze belastingvrijstelling zouden de grondwettelijke
uitkeringen gebruteerd en hoger vastgesteld moeten worden. Dat is precies
het punt dat de heer Van Beek nu noemt. Eventuele andere inkomsten van de
koning, de opvolgende en afgetreden koning, zijn wel belast met inkomstenbelasting.
De andere leden van het Huis betalen sowieso gewoon inkomstenbelasting en
betalen voor privézaken gewoon de onroerendezaakbelasting, de bpm tot
en met de hondenbelasting. Ik wil het beeld wegnemen dat er volledige belastingvrijstelling
zou zijn.De heer Van Beek (VVD):Ik ben het hier helemaal mee eens; het is een feitelijke weergave van
de situatie. Het is ook terecht dat u artikel 40 van de Grondwet noemt. Ik
probeer u te leiden naar een meer principiële discussie. Zouden wij,
naar de toekomst kijkend – op dit moment natuurlijk niet, want wij kunnen
de Grondwet niet wijzigen – naar een modern koningshuis in de 21ste
eeuw, niet een keer de discussie moeten hebben over een bruto-uitkering of
een netto-uitkering?Minister Balkenende:Het staat de Kamer uiteraard vrij om hier opmerkingen over te maken, maar
laten wij ook kijken naar de praktische consequenties. Zoals ik heb aangegeven,
vooronderstelt het een grondwetswijziging. Maar dan volgt er iets anders.
Als je die kant zou uitgaan en zou kiezen voor de lijn van brutering, dan
zult u het met mij eens zijn dat er een hoog vestzak-broekzakgehalte zal zijn.
Wat je aan de ene kant bruteert, zal aan de andere kant worden geheven. De
vraag is wat dat netto uiteindelijk uitmaakt. Ik wil die discussie graag met
u continueren. Dat kan, maar de vraag is of je het zou moeten
willen. Ik weet ook niet wat de meerwaarde ervan zou zijn. Wij hebben juist
aangegeven dat wij in de Wet financieel statuut helderheid willen hebben over
bepaalde inkomensbestanddelen en kostencategorieën. Dat is niet het hele
verhaal, maar dat hebt u ook aangegeven. Daarmee heb je helderheid geschapen.
Ook al zouden wij gaan bruteren, zou dat dan de bedragen als zodanig veranderen?
Hebben wij het over een fiscale systematiek of over een inhoudelijke verandering?
Als het niet zou leiden tot inhoudelijke veranderingen, is de vraag waarom
je zou moeten kiezen voor een brutering.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik snap wat de minister-president zegt, maar ik kan vanuit mijn informatiepositie
niet beoordelen of het louter om een vestzak-broekzakoperatie zou gaan. Immers,
voor datgene wat de majesteit, de kroonprins of de kroonprinses ontvangt uit
hoofde van de begroting in hoofdstuk I, is dat helder. Als je die uitkering
bruteert, dan heeft dat een hoog vestzak-broekzakgehalte. Maar ik heb begrepen
dat de huidige fiscale vrijstelling breder geldt en dat ook andere vermogensbestanddelen
daarbij een rol spelen. Er kan misschien reden zijn om dat te continueren,
maar op dit punt is geen sprake van een vestzak-broekzakgehalte.Minister Balkenende:Ik heb net aangegeven dat vrij van belasting zijn die componenten die
ik zo-even heb genoemd. Ik heb over andere categorieën gezegd dat die
gewoon onderworpen zijn aan bijvoorbeeld belastingheffing. Met de systematiek
die wij nu volgen, heb je de zaak goed transparant gemaakt. Het is helder
wat het verschil is tussen de verschillende kosten. Ook is helder waar sprake
is van belastingvrijdom en waar niet. Daarmee is volgens mij buitengewoon
goed te werken. Ik zie niet in wat een brutering daaraan zou toevoegen. Ik
wil er best over nadenken en u ook, maar ik zie niet direct de voordelen.
Ik zie ook niet de veranderingen ontstaan. Wij praten over de fiscale systematiek,
maar niet als zodanig over de bestanddelen die ik hier heb besproken. Op dit
moment moeten wij het hier maar even bij laten.Ik wil iets preciezer ingaan op de aanwijzingsbevoegdheid waarover de
heer Van Beek heeft gesproken. Ik ben daarop ingegaan naar aanleiding van
de opmerking van mevrouw Spies. Het is goed om nog eens te zeggen dat er geen
algemene aanwijzingsbevoegdheid geldt, maar een specifieke bevoegdheid onder
artikel 3. De heer Van Beek heeft een goed punt om ook dit in het reglement
van orde van de ministerraad te laten neerslaan. Ik zal dat punt nader bezien.
Dat is ook logisch, want dat is de organisatorische follow-up die voortvloeit
uit de bevoegdheid die in artikel 3 is neergelegd.De heer Van Beek heeft gevraagd of de minister-president al in de bijlage
bij de begroting voor 2009 volledig inzicht kan geven. Ik heb gisteravond
al gezegd dat ik bij de indiening van de begroting voor 2009 een voorstel
zal doen over de wijze waarop ik de zaak met ingang van 2010 wil aanpakken
en de structuur zal vormgeven. Dat houdt in dat ik weet over welke kosten
wij het hebben. Ik zal die kosten zo veel mogelijk opnemen in de bijlagen.
Ik wijs erop dat de begrotingsstukken al op korte termijn worden afgerond
en naar de drukker moeten. Ik heb gisteren ook gezegd dat ik geen ijzer met
handen kan breken. Daar heeft men gisteren en ook vandaag begrip voor getoond
en dat stel ik op prijs. Mevrouw Timmer vraagt in algemene zin hoe het zit met de bevoegdheden,
wat de rol is van de minister-president, hoe transparant het is en wie zij
nu eigenlijk aanspreekt. Het is goed om nog eens te zeggen dat het nieuwe
begrotingsartikel in de begroting Huis der Koningin vanaf 2010 valt onder
de verantwoordelijkheid van de minister-president en dat ik daarop aanspreekbaar
ben. Daar doe ik niets aan af.Ik heb gisteren wel gezegd dat dit te maken kan hebben met specifieke
zaken die op het terrein liggen van een vakminister, maar dat dit altijd in
overleg met mij zal gebeuren. Ik heb ook gezegd dat men mij op een heleboel
zaken kan aanspreken op grond van de verantwoordelijkheid ex artikel 3, maar
dat ik niet uitsluit dat er soms meer gedetailleerde informatie moet komen
van een vakminister. Dat zal dan altijd gebeuren via mij. Dat is de beste
weg, want anders heb je toch weer verschillende sporen. Daarmee heb je de
staatsrechtelijke norm gehanteerd en gehandhaafd van de verantwoordelijkheid
van ministers. De situatie die wij nu kennen, dat alles erg uiteenloopt en
versplinterd is, is dan teruggebracht tot die verantwoordelijkheid op basis
van artikel 3. Daarmee kom ik helemaal tegemoet aan wat mevrouw Timmer wil.
Dat is een goed voorbeeld van de transparantie die wij willen hebben, ook
wat betreft het aanspreekpunt, zijnde de minister-president.In aansluiting op wat gisteren naar voren kwam, heeft mevrouw Timmer gevraagd
hoe het zit met definities en woorden als "zo veel mogelijk". Het
is goed om hierover nog een paar dingen te zeggen. Ik heb gisteren naar aanleiding
van de vraag van de heer Van Beek geantwoord dat wij het bij deze categorieën
in beginsel hebben over alles. Ik zal in de ontwerpbegroting voor 2009 de
definities geven, zodat hierover met de Kamer kan worden gesproken voordat
de ontwerpbegroting voor 2010 wordt opgesteld.De vraag is eigenlijk waarom wij met de woorden "in beginsel"
en "zo veel mogelijk" toch een slag om de arm houden. Dat is niet
omdat ik een verborgen agenda heb, maar om duidelijk te maken dat ik ben begonnen
met een inventarisatie van alle regelingen en dat ik alles pas met honderd
procent zekerheid kan zeggen wanneer ik de resultaten van de inventarisatie
heb. Het gaat mij dan vooral om de technische vragen rondom de toerekening.
In de nota naar aanleiding van het verslag heb ik het voorbeeld van Prinsjesdag
gegeven. Aan wie moeten welke delen van die kosten worden toegerekend? Is
dat het Huis der Koningin, zijn dat de Hoge Colleges van Staat of is dat Algemene
Zaken? Ik herhaal mijn toezegging dat in de ontwerpbegroting Huis der Koningin
in het algemeen en specifiek nader zal worden ingegaan op die definities.
Dat is de achtergrond van de aanduidingen "in beginsel" en "zo
veel mogelijk". Ik denk dat ik gisteravond en vanavond duidelijk heb
aangegeven wat mijn intenties zijn. Volgens mij denken mevrouw Timmer en ik
daar precies hetzelfde over.Mevrouw Timmer (PvdA):Ik denk dat wij inderdaad in grote lijnen hetzelfde denken. Als u er toch
mee aan de slag gaat, zou u dan kunnen aangeven op basis van welke criteria
wordt getoetst? Die vraag heb ik ook gesteld. Er moeten toch ergens criteria
zijn om te beoordelen of het wel of niet aan het Koninklijk Huis kan worden
toegevoegd?Minister Balkenende:Nu gaan er een paar zaken door elkaar lopen. Er is nu een
ambtelijke groep aan het werk die de verschillende regelingen in kaart gaat
brengen en zal letten op de samenhang. Dan komen die vragen aan de orde. Ik
heb gezegd dat ik in de loop van het jaar inzicht hoop te kunnen geven hoe
wij dat in 2010 gaan aanpakken. Dan hebben wij het over de definities, waar
de heer Van Beek naar vroeg, en dan zal ik ook de criteria markeren waar dat
kan. Daarmee is de zorgvuldigheid gediend. Ik zal de commissie uiteraard op
de hoogte stellen van de elementen die mevrouw Timmer naar voren heeft gebracht,
die van buitengewoon belang zijn voor haar werk.Ik dank de heer Van der Staaij voor zijn inbreng en steun. Ik zeg hem
na dat thans "transparantie" aan de principiële uitgangspunten
kan worden toegevoegd. Dat is de nadrukkelijke wens van de Kamer en dat heeft
hij hier onderstreept. Overigens heeft de heer Van der Staaij volkomen gelijk
als hij zegt dat volgens de Grondwet de wijziging van het financieel statuut
met tweederde meerderheid moet worden aangenomen. In die zin onderschrijf
ik graag zijn pleidooi om juist te werken aan een breed draagvlak voor dit
voorstel.De heer Brinkman gaat in op het vraagstuk van de A- en B-componenten en
laat dat vergezeld gaan van een amendement. Hij verzet zich tegen de samenvoeging
van de huidige A- en B-component. Ik deel het uitgangspunt van de heer Brinkman
niet. De samenvoeging van de huidige A- en B-component tot een nieuwe B-component
doet niet alleen recht aan het feit dat het onderscheid tussen personele en
materiële kosten verre van waterdicht is, maar onderstreept vooral het
lumpsumkarakter van de nieuwe B-component. Juist dat lumpsumkarakter dient
de transparantie, omdat deze eenduidigheid de overloop naar andere begrotingen
voorkomt. De nuancering en complexiteit van het amendement-Brinkman doen afbreuk
aan die transparantie en zetten opnieuw de deur open voor de gevolgen die
wij nu juist voorkomen.Daarbij komt nog een ander punt, want hij zegt dat hij greep wil hebben
op de personeelsomvang. Dat verenigt zich niet met het feit dat sprake is
van een lumpsum. Los van het principiële bezwaar tegen het argument wijs
ik er ook op dat in zijn amendement de overlevende Oranjes worden benadeeld
ten gunste van de overlevende aangetrouwde leden van het Koninklijk Huis.
Dat is opvallend, omdat hij gisteren heeft gezegd dat hij het goed voor heeft
met de Oranjes.In het amendement van de heer Brinkman wordt niet bepaald wat respectievelijk
de B- en C-componenten zijn in de uitkering aan de overlevende aangetrouwde
leden, zodat wettelijk onbepaald blijft welk indexatiemechanisme voor welk
bedrag geldt. Dat schept een lacune die niet alleen weinig transparant is,
maar bovendien juridisch ondeugdelijk. Het gaat ook nog voorbij aan het feit
dat door een kennelijke misslag de uitkering van de koning die afstand heeft
gedaan van het koningschap, met meer dan 1 mln. wordt verlaagd. Er zijn daarnaast
nog andere onvolkomenheden.Ik heb dus te maken met het principe en met een aantal consequenties.
Tegen die achtergrond kan ik niet akkoord gaan met het amendement van de heer
Brinkman. Dat zou ook onlogisch zijn, want ik verdedig hier juist het samenvoegen
van de A- en B-componenten. Ik denk dat de heer Brinkman daarvoor wel begrip
wil hebben. De heer Brinkman vraagt verder of de Kamer kan zien op welke begrotingen
de kosten straks neerslaan, of zij alle kosten kan zien en of de minister-president
de Kamer alles zal meedelen. Wij spreken elkaar in het najaar bij de behandeling
van de begroting voor 2009. Wij hebben dan alle gelegenheid om het totaal
met elkaar door te nemen, zowel ten aanzien van de nieuwe systematiek en de
diverse kosten die te maken hebben met het koningschap als de zaken die in
de tussentijd naar aanleiding van de inventarisatie naar voren zijn gekomen.
Dat is gisteren ook aan de orde geweest. Als er fouten worden geconstateerd,
zal ik dat melden. Dat heb ik gisteren aangegeven.Ik moet nog twee vragen beantwoorden. De heer Van der Staaij vroeg of
artikel 2 niet beknopter kan. Dat kan helaas niet. In dat artikel is een ministelsel
neergelegd met zoveel mogelijk gelijkluidende formules. De heer Van der Staaij
vroeg ook of artikel 4 over paleizen nodig is. Opneming van de drie paleizen
in de wet schept duidelijkheid en bestendigheid. De flexibiliteit wordt behouden
door bij Koninklijk Besluit woon- en werkverblijven ter beschikking te stellen
in de specifieke gevallen die in de toelichting worden genoemd, zoals bij
verbouwingen en renovaties van de paleizen. Wij hebben dit dus echt nodig.
Ik hoop dat de heer Van der Staaij daarvoor begrip heeft.De heer Vendrik heeft een aantal opmerkingen ten principale gemaakt. Tijdens
de beraadslaging gisteren deed hij verzoeken om toezeggingen. De toezegging
die ik toen heb gedaan, bevestig ik. Dat zeg ik ook in antwoord op vragen
van andere Kamerleden: mevrouw Timmer, de heer Van Beek en de heer Brinkman.
Tevens kom ik tegemoet aan zijn verzoek om de toelichting en de verantwoording
al in de begroting en het jaarverslag van 2009 te verbeteren. En ja, ik ga
met de rekenkamer in overleg, omdat de rekenkamer in staat is om de rechtmatigheid
van het nieuwe begrotingsartikel te beoordelen. Ik heb goed geluisterd naar
wat de heer Vendrik heeft gezegd. Ik heb gisteren aangegeven dat ik de president
van de rekenkamer op 18 augustus zal spreken en dat dan aan de orde zal
komen wat ook hier in het verantwoordingsdebat is besproken. Ik heb goede
nota genomen van de opmerking van de heer Vendrik en ik zal ook daaraan aandacht
besteden. Het lijkt mij goed om dat hier te melden, zodat dit ook later in
het jaar kan terugkomen. Ik denk dat ik daarmee recht heb gedaan aan de bij
de heer Vendrik levende behoefte aan duidelijkheid.De voorzitter:Voordat ik de heer Vendrik in staat stel om een vraag te stellen, vraag
ik de Kamer of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik neem aan van niet.
Dat is het geval.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb in mijn kleine eerste termijn aan de minister-president
gevraagd of hij wil reageren op het leerstuk van de belastinguitgaven en hoe
dit zich verhoudt tot de begroting van het Koninklijk Huis.Minister Balkenende:Voorzitter. Vindt u het goed dat ik dit punt meeneem in de begrotingsstukken
die wij in september presenteren?De voorzitter:Dat is akkoord.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, donderdag te stemmen over het amendement en het wetsvoorstel.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-7404-7415.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl