Voortzetting van het beleidsdebat over het mkb in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2006 (30300 XIII)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1616-1635

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-07-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 34, pagina 1616-1635

27-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30300-XIIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van het beleidsdebat over het mkb in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2006 (30300 XIII)Pagina 1616-1635
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels betreffende maatschappelijke ondersteuning (Wet maatschappelijke ondersteuning) (30131)Pagina 1589-1615
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Werkloosheidswet en enige andere wetten in verband met de wijziging van het WW-stelsel (Wet wijziging WW-stelsel) (30370)Pagina 1588-1589
Stemmingen in verband met: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart inzake de exploitatie van de luchthaven Schiphol (28074); en over - de motie-Sylvester c.s. inzake een aandeelhoudersovereenkomst welke aan beide Kamers moet worden voorgelegd voordat wordt overgegaan tot vervreemding van aandelen Schiphol (28074, I)Pagina 1587-1588
Beleidsdebat over het mkb in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2006 (30300 XIII)Pagina 1575-1587
Presentie en opening (dinsdag 27 juni 2006)Pagina 1575-1575
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 27 juni 2006)Pagina 1655-1656
Lijst van besluiten (dinsdag 27 juni 2006)Pagina 1654-1655
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels betreffende maatschappelijke ondersteuning (Wet maatschappelijke ondersteuning) (30131)Pagina 1635-1654

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 125 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het beleidsdebat over het mkb in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor
het jaar 2006 (30300 XIII).Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter. Het is een genoegen om vanmiddag met de Kamer
over een belangrijk onderwerp te debatteren, want dat mag je wel zeggen als
wij spreken over het midden- en kleinbedrijf. Ik begin met een aantal algemene
opmerkingen.Conjunctureel gezien komt er langzamerhand weer vaart in het mkb. Na de
recente economische neergang is een lichte stijging te zien van bedrijven
waar de werkgelegenheid ook snel toeneemt. Ook de omzetgroei trekt aan. Verder
komt uit de enquêtes naar voren dat ondernemers in het mkb een toenemend
vertrouwen hebben in de economische ontwikkeling. Zij zijn optimistisch gestemd
en dit duidt op een economisch herstel. Velen hebben dat in hun eerste termijn
gezegd. Je kunt het ook zien in de recente CBS-cijfers over bijvoorbeeld de
dalende werkloosheid en het stijgende aantal vacatures.De heer Terpstra vroeg mij om een reactie op het vertrouwen in de economie.
Het lijkt mij dat ik dit het best kan doen aan de hand van een aantal titels
van de CBS-persberichten van deze maand: "Producentenvertrouwen hoger", "Consumentenvertrouwen
fors gestegen", "Uitvoer goederen opnieuw flink hoger" en "Detailhandel
boekt meer omzet in april". Dat positieve beeld spoort met de positieve
economischegroeiramingen van het Centraal Planbureau voor dit en volgend jaar.
Ik heb een- en andermaal hier, maar vooral aan de overkant van het Binnenhof
gesproken over de ontwikkeling van de economische groei en de structurele
maatregelen die het kabinet heeft genomen. Vandaag wil ik stilstaan bij de
positie van het mkb en die bespreken aan de hand van een viertal punten: 1.
het belang van het mkb voor de Nederlandse economie, 2. de problematiek van
de arbeidsmarkt, 3. de relatie met kennis, innovatie en menselijk kapitaal
en 4. de ordening van de markt. Ik zal met dit betoog ook ingaan op een aantal
andere onderwerpen, onderwerpen die uw Kamer op 31 januari heeft genoemd.
Die betreffen onder andere de kwestie van het ontslagrecht en het belang van
goed onderwijs. Vervolgens zal de staatssecretaris spreken over het ondernemersklimaat
in algemene zin en over een groot aantal specifieke vraagstukken, zoals die
van de administratieve lasten, de vergunningen en de bedrijfsoverdrachten.Allereerst kom ik dan te spreken over het belang van het mkb voor de Nederlandse
economie. Het lijkt op een gemeenplaats, maar het kan niet genoeg herhaald
worden dat het mkb absoluut van essentieel belang is voor de Nederlandse economie.
Economische groei bereiken wij namelijk alleen via banengroei en via groei
van de arbeidsproductiviteit. Daarbij zijn wij voor een groot deel afhankelijk
van het mkb. Immers, van de ongeveer 700.000 bedrijven die ons land rijk is,
behoort maar liefst 99% tot het mkb. Het mkb is goed voor bijna 3 miljoen
voltijdse arbeidsplaatsen, die door 4 miljoen mensen worden bezet. Meer dan
de helft van het aantal werknemers in het bedrijfsleven werkt in het mkb.
Het genereert 44% van de toegevoegde waarde van het totale bedrijfsleven.Daar staat wel iets tegenover. Hoewel het mkb vaak een bron van vernieuwing
is, is het totale plaatje ervan minder dynamisch dan dat van het grootbedrijf.
Met innovatie en arbeidsproductiviteit blijft het mkb als geheel achter bij
het grootbedrijf. Vergeleken met het grootbedrijf is een geringer deel van
het mkb innovatief. Een illustratie daarvan zijn de gegevens van de uitgaven
voor onderzoek en ontwikkeling. Het mkb is goed voor 44% van de toegevoegde
waarde van het totale bedrijfsleven maar vergeleken daarmee zijn de uitgaven
voor onderzoek en ontwikkeling bij het mkb lager dan bij het grootbedrijf.
Ook is in het mkb de arbeidsproductiviteit gemiddeld 25% tot 30%
lager dan bij het grootbedrijf.Hierbij zijn kanttekeningen te plaatsen. De verschillen tussen het mkb
en het grootbedrijf hebben te maken met de schaalgrootte en het feit dat veel
mkb-bedrijven minder kennisintensief zijn. In dat verband denk ik aan de bedrijven
in de detailhandel en de horeca. In die sectoren is het mkb relatief sterk
vertegenwoordigd. Het verschil is bovendien grotendeels toe te schrijven aan
het feit dat het grootbedrijf multinationals kent. Er is namelijk geen verschil
tussen het mkb en het grootbedrijf enerzijds en de multinationals anderzijds.Verder wijs ik erop dat het moeilijk is om het mkb als één
grote groep van bedrijven te beschouwen. Hierop is door verschillende geachte
afgevaardigden gewezen. Het mkb kent een enorme diversiteit aan bedrijven.
Naast de relatief weinig vernieuwende en kennisintensieve mkb-ondernemingen
zijn er ook heel veel innovatieve, kleine en middelgrote bedrijven. Evenals
de staatssecretaris heb ik in de afgelopen jaren vele bezocht. Het is dan
zeer interessant om te spreken over de navigatiesystemen van TomTom of over
de multimedia-apparatuur van Bandridge en de materialen van Bronkhorst High-Tech.Kortom, de bijdrage van het mkb aan economische groei is substantieel,
maar het nog onbenutte potentieel is aanzienlijk. Daarover moeten wij het
hebben. Er is volop ruimte voor groei van werkgelegenheid, arbeidsproductiviteit
en innovatie. Zowel nationaal als internationaal is voor het kabinet bevordering
hiervan dan ook een belangrijk speerpunt van beleid.Wat is dan nodig? Nodig is een goed investerings- en vestigingsklimaat.
Bevordering daarvan begint met het zorgen voor een sterke economische structuur,
een goed functionerende arbeidsmarkt en een hoge participatie van jongeren,
ouderen en allochtonen. Daarnaast moet er meer ruimte komen voor innovatie
en vernieuwing, voor goed onderwijs en ten slotte moeten wij concurrerende
markten hebben. Deze onderwerpen wil ik vandaag behandelen. Alvorens ik dat
doe, wil ik benadrukken dat de beleidsinzet voor het mkb door het gehele kabinet
wordt gedeeld. De heer Terpstra en mevrouw Sylvester stelden hierover vragen.
De coördinerende rol van Economische Zaken wordt erkend doordat iedere
collega het belang van het mkb ziet en op zijn of haar terrein meewerkt aan
het versterken van de positie van het mkb. Economische Zaken heeft tot taak
om te waken over de coherentie van het beleid. Kortom, wij functioneren als
een regisseur waarbij de verantwoordelijkheden ook bij de afzonderlijke ministeries
liggen.Voorzitter. Dan wil allereerst de kwestie van de arbeidsmarkt behandelen.
Om het kleinbedrijf en het grootbedrijf nu en in de toekomst een omgeving
te bieden waarin zij succesvol en innovatief kunnen opereren,
werkt het kabinet sinds zijn aantreden aan het verbeteren van het vestigings-
en het investeringsklimaat. Zoals bekend hebben wij daartoe bij onze start
een stevige hervormingsagenda opgesteld. Die agenda vond in eerste instantie
haar grondslag in de Groeibrief, in de Industriebrief en vervolgens in een
aantal andere deelnota's die allemaal met deze kwestie te maken hebben. Het
ministerie van Economische Zaken blijft daarbij het centrale ministerie voor
de inspanningen gericht op economische groei. Voor economische groei is natuurlijk
hervorming van de arbeidsmarkt belangrijk, zodat de participatie van de burgers
wordt bevorderd en er een dempend effect is op de loonvorming. In reactie
op de opmerkingen van de heer Van den Berg hierover zeg ik dat de loonstijging
per eenheid product in Nederland omstreeks de millenniumwisseling bijna twee
keer zo hoog was als het gemiddelde van de eurozone.Ik wijs er verder op dat de hervormingen ook ten doel hebben om talenten
niet ongebruikt te laten en om kennis en kunde niet voortijdig te laten afvloeien.
Daar heeft het mkb vanwege zijn centrale plaats in de economie heel veel baat
bij. Het kabinet heeft gekozen voor verbetering van de werking van de arbeidsmarkt
in brede zin door de WW en het ontslagrecht aan te passen. De WW-uitkering
is voor de eerste twee maanden verhoogd van 70% naar 75% van
het laatst verdiende loon. Tegelijkertijd is de maximale duur ervan verkort
van vijf naar drie jaar en twee maanden. Daarnaast hebben wij voor het ontslagrecht
gewerkt aan verlaging van het aantal pro-formaprocedures en het inruilen van
de regel "last in, first out" voor het afspiegelingsbeginsel. Dat
laatste betekent onder andere: minder bescherming van de ouderen.Voorzitter. Tegen die achtergrond vroeg mevrouw Sylvester wat de visie
van de regering was op het afschaffen van de specifieke maatregelen voor de
onderkant van de arbeidsmarkt. Bij deze maatregelen gaat het om bijvoorbeeld
de SPAK. Die brengt het korten op de afdracht van belastingen met zich mee
voor werknemers in de lagere loonschalen, globaal op 115% van het minimumloon.
Het kabinet heeft deze specifieke maatregelen geëvalueerd en alle evaluaties
tonen aan dat deze maatregelen duur zijn, weinig effect sorteren en leiden
tot verstopping van de arbeidsmarkt. De mensen stroomden nauwelijks door.
Daarom is zeer bewust gekozen voor het afschaffen van deze maatregelen.Mevrouw Sylvester heeft terecht veel aandacht besteed aan het belangrijke
thema van de jeugdwerkloosheid. Het kabinet streeft ernaar, te voorkomen dat
de jeugdwerkloosheid niet meer dan het dubbele van de totale werkloosheid
bedraagt en dat iedere werkloze jongeren binnen een halfjaar weer aan de slag
is of op school zit.Mevrouw Sylvester (PvdA):Voorzitter. De minister sprak zojuist over het afschaffen van specifieke
maatregelen. Ik ben het met hem eens dat het geen zin heeft om regelingen
in stand te houden als bij evaluatie blijkt dat zij duur zijn en niet effectief.
Wat stelt de regering echter voor deze regelingen in de plaats? Ik ben van
mening dat als dat nodig is afschaffing terecht is, maar wat doet deze regering
om er expliciet voor te zorgen dat er werkgelegenheid komt aan de onderkant
van de samenleving, ook via het mkb?Minister Brinkhorst:Ik ben blij dat mevrouw Sylvester erkent dat de SPAK terecht is afgeschaft.
Het kabinet bevordert dat de mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt meer
kansen krijgen op toetreding. Straks kom ik nog uitvoerig te spreken over
scholing. De kwestie is dat de jeugdwerkloosheid juist aan de onderkant van
de arbeidsmarkt heel hoog is. Meer in het algemeen is het bevorderen van een
goede werkstructuur, ook via de sociale innovatie, heel belangrijk om op die
manier te proberen voor de mensen in de lagere loonschalen de werkgelegenheid
te bevorderen.Mevrouw Sylvester (PvdA):Kunt u een voorbeeld geven van een maatregel waarmee de regering expliciet
aan de onderkant van de arbeidsmarkt weer werkgelegenheid schept?Minister Brinkhorst:Een voorbeeld daar van is het wegnemen van het financiële risico
bij ziekte van jongeren voor werkgevers in dertig grote gemeenten en in sectoren
die met de task force Jeugdwerkloosheid afspraken hebben gemaakt over het
scheppen van leerwerkbanen voor kansarme jongeren. Daarmee wordt het leren
bevorderd en het financiële risico dat de werkgevers anders zouden moeten
dragen, weggenomen. Op die manier worden zij geprikkeld de jongeren met kleinere
kansen aan het werk te helpen.Dat brengt mij bij het thema van de jeugdwerkloosheid. Op dat punt zijn
heel veel acties totstandgekomen, waarbij ik met name denk aan de task force
onder leiding van de heer De Boer. Naast het punt van het financiële
risico is er bijvoorbeeld een belastingkorting voor werkgevers van maximaal € 1200
als zij mbo-scholieren een stage aanbieden, plus een extra korting van € 1500
voor werkgevers die jongeren laten leren en werken. Die regeling gaat nog
deze zomer in. Daarnaast is er uiteraard de grote voorlichtingscampagne om
werkgevers over de streep te trekken om meer jongeren aan een baan of stageplek
te helpen. Bovendien worden in het kader van het Plan van aanpak jeugdwerkloosheid
2004-2007 een aantal specifieke instrumenten ingezet waarvan het mkb gebruik
kan maken. Daarbij denk ik aan de fiscale stimuleringsregeling waarmee werkgevers
voormalige werklozen kunnen laten scholen tot zij een zogeheten startkwalificatie
hebben bereikt. Die regeling is met ingang van 1 januari uitgebreid naar
personen die jonger zijn dan 23 jaar. Het CWI krijgt een budget om voor jongeren
die moeilijk aan het werk kunnen komen, korte activiteiten te bekostigen,
zoals individuele begeleiding, sollicitatietraining en een korte cursus. Daarbij
gaat het jaarlijks om zevenduizend jongeren, voornamelijk jongeren die de
school vroegtijdig hebben verlaten. Voor hen is per jongere een gemiddeld
budget van € 1000 beschikbaar. Al die maatregelen zijn erop gericht
om de onderkant van de arbeidsmarkt sterk te bevorderen.Ook de kwestie van de integratie en de kennismigranten is natuurlijk belangrijk.
Het werk van Hans de Boer komt ook ten goede aan allochtonen, over wie mevrouw
Sylvester terecht heeft gesproken. Allochtonen staan immers inderdaad relatief
nog veel te veel buiten het arbeidsproces. Dat is bijzonder jammer, want werk
en ondernemen zijn heel goede manieren om de integratie te bevorderen. Ik
aarzel niet om te zeggen dat het ondernemerschap juist bij allochtonen op
dit ogenblik een veel grotere ontwikkeling doormaakt dan bij autochtonen.
Dat is voor een deel te wijten aan het feit dat zij minder kansen maken op
de arbeidsmarkt. Tegen die achtergrond is de drive om het ondernemerschap
te bevorderen, erg sterk. Dat is ook bijzonder belangrijk, want het nut van
nog onbenutte talenten van onze allochtone Nederlanders is, gelet op de vergrijzing,
absoluut essentieel. Vanmiddag was er een debat in de Tweede Kamer over de
befaamde 40-urige werkweek. Als wij in het kader van de vergrijzing niet tijdig
maatregelen nemen om ter wille van het behoud van wat wij hebben – een
goede zorgvoorziening, goede welvaartsvoorzieningen – in te zetten op
een grotere arbeidsparticipatie, zijn wij niet in staat om de structuren die
wij hebben behouden, onder nieuwe omstandigheden te handhaven. Daar hebben
ook de mkb'ers natuurlijk alle belang bij, want ook zij willen hun vacatures
straks vervullen. Vanzelfsprekend hebben ook ondernemers de maatschappelijke
verantwoordelijkheid om allochtonen een kans te geven.Ik noem daarbij nog een paar aandachtspunten. Nog steeds verlaten veel
te veel allochtone jongeren zonder diploma het onderwijs. Door het ontbreken
van goede diploma's betreden zij met een achterstand de arbeidsmarkt. Collega
Van der Hoeven pakt dat aan en de Kennisinvesteringsagenda pleit voor geld
om taalachterstanden weg te werken.Bij de kwestie van de integratie zijn naast optimaal scholen en het benutten
van de beroepsbevolking ook kennismigranten nodig. Bepaalde, veelal zeer innovatieve
activiteiten met een grote potentiële toegevoegde waarde zouden niet
mogelijk zijn zonder buitenlandse kenniswerkers. Ik heb daar uit eigen ervaring
mee te maken gehad. Ook de staatssecretaris heeft dat op haar reizen gezien.
De afgelopen jaren kwamen wij in verschillende landen – ik denk daarbij
met name aan India – regelmatig de situatie tegen dat wij geen toegesneden
regelingen hadden voor de toelating van buitenlandse kenniswerkers. Het standpunt
dat wij innamen en dat nu ook verwezenlijkt is in een aantal specifieke regelingen,
is dat de Nederlandse economie kan profiteren van goed opgeleide kennismigranten.
Een strikt asielbeleid is een totaal andere zaak. Wij moeten specifieke regelingen
hebben voor die kennismigranten. Minister Verdonk heeft daarom met steun van
het gehele kabinet en op initiatief van Economische Zaken de drempels voor
kennismigranten aanzienlijk verlaagd. Die versoepeling is ook van grote betekenis
voor het mkb, want het mkb maakt veelvuldig gebruik van die kennismigrantenregeling.
Ongeveer de helft van de bij de regeling betrokken bedrijven behoort tot het
mkb.De heer Terpstra heeft in dit verband een vraag gesteld over de regeling
in Dubai. Een kennismigrantenregeling naar het voorbeeld van Dubai, waar ondernemingen
verantwoordelijk zijn voor het aanvragen van werkvergunningen, is interessant.
Wij kennen dat voorbeeld en wij onderzoeken de mogelijkheid van toepassing
daarvan in Nederland. Ik dank de heer Terpstra voor zijn suggestie.Na de problematiek van de arbeidsmarkt ga ik nu in op de kennisinnovatie
en het menselijke kapitaal. Ook het vergroten van het vernieuwingsvermogen
van in Nederland gevestigde bedrijven is essentieel om ook in de toekomst
welvaart en gelegenheid te kunnen creëren. Dat is nodig om een draagvlak
voor collectieve voorzieningen te borgen. Het kabinet investeert sterk in
de kenniseconomie. In deze periode hebben wij structureel 1 mld. extra geïnvesteerd
en bovendien 2 mld. incidenteel. Tegen die achtergrond is het van belang om
voor de volgende kabinetsperiode serieus te werken aan de totstandbrenging
van een kennisinvesteringsagenda, waardoor datgene wat in deze kabinetsperiode
vorm heeft gekregen, structureel kan doorwerken, juist omdat wij het in de
komende periode niet alleen moeten hebben van vergroting van de arbeidsparticipatie,
maar ook van vergroting van de arbeidsproductiviteit. Daarbij is het vergroten
van het innovatievermogen van het mkb een speerpunt van het innovatiebeleid.
In het mkb zit immers nog veel onbenut innovatiepotentieel. Het zou buitengewoon
te betreuren zijn als dat potentieel blijft liggen. Het benutten van dat potentieel
is noodzakelijk om de buitenlandse concurrentie aan te kunnen.Het algemene basisinstrument voor het stimuleren van het vernieuwingsvermogen
van de bedrijven is algemeen bekend: de WBSO. Ik wil echter graag op een aantal
specifieke punten wijzen. Vorige maand heeft Economische Zaken de definitieve
voucherregeling gepubliceerd. Daarbij heb ik ook het budget verhoogd. Dit
jaar krijgen wij 6000 vouchers, waarvan 3000 kleine vouchers voor een bedrag
van € 2500 voor mkb'ers die nog niet de weg naar de kennisinstelling
hebben gevonden. Wij moeten inderdaad stimuleren dat ook de bedrijven die
tot nu toe niet geïnnoveerd hebben, gebruik gaan maken van deze startvouchers.
Daarnaast zijn er 3000 grote vouchers tot een hoogte van € 7500
met een eigen bijdrage van € 2500. Die vouchers zijn bedoeld voor
de grotere kennisvragen. De vouchers genieten bij het mkb een zeer grote populariteit.
Ik denk dat een verdere knip daarin, zoals mevrouw Sylvester heeft gesuggereerd,
thans niet nodig is. Wij zullen volgend jaar weer evalueren en wij zijn er
uiteraard altijd op uit om aan de hand van goede suggesties te bekijken of
nieuwe verbeteringen mogelijk zijn. Op dit ogenblik functioneert dit systeem
echter buitengewoon goed.De overheid kan ook als klant de innovatie in het mkb bevorderen. Dat
doen wij in de eerste plaats via de "Small business innovation and research"-regeling,
waarmee opdrachten van het mkb voor innovatief onderzoek op het terrein van
maatschappelijke thema's worden gestimuleerd. Op die manier stimuleren wij
het mkb om te innoveren. Tegelijkertijd krijgt de overheid via innovatieve
oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken daarvoor een extra bonus terug.
Wij zijn met een aantal pilots bezig. Ik denk dat deze SBIR echt een interessante
vernieuwing is in ons fiscale pakket.Daarnaast kunnen wij natuurlijk ook via het normale inkoop- en aanbestedingsbeleid
innovatie stimuleren door als "launching customer" op te treden.
De staatssecretaris en ik hebben de Tweede Kamer op 14 juni het actieplan
De overheid als launching customer gezonden. Dat actieplan richt zich op het
wegwerken van knelpunten zoals onvoldoende bewustzijn bij overheden, onvoldoende
kennis en informatie bij overheden en bedrijven en gebrekkige organisatie
en coördinatie binnen de overheid. Daarmee stimuleren wij dat het mkb
de kans krijgt om daarop in te schrijven. Tot zover de specifieke regelingen
in de fiscale sfeer of in de aanbestedingssfeer.Daarnaast steunt Economische Zaken via de programmatische aanpak bepaalde
innovatiezwaartepunten. Het startpunt van die aanpak zijn de vijf sleutelgebieden
die in het innovatieplan zijn aangewezen: food and flowers, hightechsystemen
en hightechmaterialen, de creatieve industrie en de chemie.
Wij zijn nu bezig met het veld om programma's te maken voor innovatie om die
kansrijke gebieden een impuls te geven. Het is belangrijk dat het bottom-up
gebeurt. Bedrijven en kennisinstellingen kunnen met projectvoorstellen komen
om zo invulling te geven aan het programma.Wij doen er veel aan om het mkb bij die innovatieprogramma's te betrekken.
Vertegenwoordiging van mkb en nieuwe toetreders tot de markt zijn aspecten
waarop toekomstige programma's onder andere worden beoordeeld. Zo komt er
op het gebied van flowers and food, een agrosector waar Nederland sterk in
is, voor het mkb een specifiek programma gericht op technology transfer. Wij
hebben binnen de pilot hightechsystemen dezer dagen Point One gelanceerd.
Daarbij gaat het om samenwerking tussen grote bedrijven – Philips, ASML,
ASMI, Holst, het Embedded Systems Institute, een belangrijk instituut op het
gebied van de nanotechnologie – en het mkb. Dat programma is twee weken
geleden gestart. Er staat nu een tender open voor nieuwe projecten met ruime
aandacht voor het mkb.In reactie op de opmerkingen van de heer Van den Berg zeg ik dat het programmatische
pakket het fundament vormt onder het nieuwe industriebeleid. Ik ben hem zeer
erkentelijk voor zijn steun aan het nieuwe industriebeleid. Na twintig jaar
heeft het kabinet nu een industriebeleid dat verder gaat dan het in algemene
zin bevorderen van het industrieklimaat. Het is gebaseerd en gericht op een
bottom-up benadering. Bij de uitvoering van het beleid zal de rol van de researchinstellingen
bij het bedrijfsleven centraal staan. In de volgende voortgangsrapportage,
die voor de behandeling van de EZ-begroting naar de Tweede Kamer wordt gestuurd,
zullen wij naast de stand van zaken van de acties van het industriebeleid
ook een update geven van hoe de industrie er anno 2006 voorstaat met de belangrijkste
aandachtspunten voor de komende periode. De sociale partners zijn daar uitvoerig
bij betrokken.Ik maak een enkele opmerking over de uitvoering. In de brief van 1 mei
jongstleden over het innovatie-instrumentarium is aan de Tweede Kamer gemeld
dat Economische Zaken is gestart met het project Versterking uitvoering structuur
EZ om de ambities waar ik net over gesproken heb uit te werken. Dat project
omvat onder andere een verkenning van de positie en de taken van Syntens binnen
de nieuwe context. Het past helemaal binnen de filosofie van het kabinet dat
bij zijn aantreden een te grote kloof tussen beleid en uitvoering constateerde.
Ik heb wel eens gezegd dat EZ goed is in denken, maar minder goed in doen.
Wij weten goed hoe anderen het doen, maar wij hebben te weinig kracht om de
doefactor te versterken.Tegen die achtergrond hebben wij beleid en uitvoering dichter bij elkaar
gebracht. Dat heeft ook gevolgen voor de positie van Syntens. In december
zijn de resultaten van het project bekend. Dan zal onder andere duidelijk
zijn hoe Syntens in de toekomst het beste kan functioneren binnen de nieuwe
context en doelstellingen en of dat tot structurele aanpassingen zal leiden.
Er zijn twee uitgangspunten. Het eerste uitgangspunt is marktgerichtheid.
Syntens moet natuurlijk geen ambtenarenmachine zijn. Het tweede uitgangspunt
is dat de minister zijn politieke verantwoordelijkheid moet kunnen waarmaken.
Een stichtingsvorm is daarvoor niet de meest aangewezen weg. Nogmaals, eind
december zullen wij de balans opmaken en dan zullen wij kijken waar wij uitkomen.Ik zal een paar opmerkingen maken over de positie van het mkb in een aantal
relevante Europese programma's. Op dit moment zijn die programma's in voorbereiding.
Ze lopen van 2007 tot en met 2013. Het mkb speelt een belangrijke rol als
deelnemer aan de programma's. Wij denken bijvoorbeeld aan een programma voor
onderzoek en technologische ontwikkeling. Het zevende kaderprogramma moet
leren van wat het zesde kaderprogramma ons heeft gegeven. Tot nu toe is mijn
ervaring dat het Nederlandse mkb er heel goed uitkomt. De Nederlandse projectvoorstellen
hebben een hoge slagingskans. Het Nederlandse gemiddelde is 22%, tegen
een Europees gemiddelde van 13%. Ik hoop dat wij dat in de komende
periode voor het zevende kaderprogramma kunnen versterken.De vraag is hoe wij Nederland kunnen ontwikkelen tot een hoogwaardige
kennissamenleving. De Kamer weet dat ik veel belang hecht aan het thema excellentie.
Onze arbeidsproductiviteitsgroei loopt achter op die van de Verenigde Staten
en die willen wij vergroten. De ontplooiing van talent moet gebeuren op alle
niveaus. Het gaat niet alleen om het stimuleren van excellentie aan de bovenkant.
Voorkomen moet worden dat de uitdaging om talent te ontplooien een elitair
karakter krijgt. Het is duidelijk dat de gemiddelde kwaliteit van het onderwijs
in Nederland goed is, maar het moet meer recht doen aan de verschillen in
talenten en kwaliteiten tussen mensen. Het egalitaire denken is daarbij nog
te veel gemeengoed.Het onderwijs presteert gezien de hoge kennisvereisten niet goed genoeg.
De vraag is waar dat aan ligt. Vanuit het perspectief van het ministerie van
Economische Zaken ligt het aan een aantal punten. In de eerste plaats aan
de gebrekkige doorstroming in het beroepsonderwijs. Vooral de instroom in
het hoger onderwijs blijft achter. Er zijn te weinig leerlingen die doorstromen
van het mbo naar het hbo. In de tweede plaats is er een gebrekkige doorstroming
op de arbeidsmarkt. De scholing van werkenden via bijvoorbeeld een leven lang
leren kan over de hele linie van de beroepsbevolking – van hooggeschoolden
tot lager opgeleiden – flink worden verbeterd. In de derde plaats stimuleren
wij te weinig en koesteren wij te weinig toptalenten. Vaak is het beeld dat
een zesje al genoeg is. Minder dan een kwart van de Nederlandse studenten
kan beschouwd worden als gedreven, zo blijkt uit de studentenmonitor 2004.
Het gebrek aan niveaudifferentiatie en verscheidenheid kan volgens de OESO
een belangrijke verklaring zijn voor het achterblijven van het aantal hoogopgeleide
Nederlanders. Wij zullen dus meer hoger opgeleiden moeten hebben, willen wij
de concurrentie in de internationale arena aan kunnen.De heer Van Raak (SP):Wij hebben vandaag een beleidsdebat over het mkb. Ik ben zeer geïnteresseerd
in de uiteenzettingen van de minister, maar ik vraag mij af wat dit nog allemaal
met het mkb van doen heeft.Minister Brinkhorst:Het heeft alles met mkb te maken. Het hoogwaardig technologische mkb heeft
behoefte aan hoogopgeleide werkers. Het blijkt dat velen er de voorkeur aan
geven om buiten Nederland te worden opgeleid. Het mkb heeft echter veel belangstelling
voor hoogopgeleiden in de technische sector. Voor het hoogwaardige
mkb is het dus essentieel dat mensen beter worden opgeleid. Men heeft ons
gevraagd wat wij van het onderwijsniveau vinden.In de vierde plaats wijs ik op de gebrekkige aansluiting tussen onderwijs
en bedrijfsleven. De laatste jaren is onderwijs te ver van het bedrijfsleven
af komen te staan. Wij kijken dan ook samen met het ministerie van OCW hoe
wij de aansluiting tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven kunnen versterken.
Ik heb al verwezen naar het Deltaplan bèta en techniek. Het doel is
om het aantal afgestudeerde bèta's te verhogen. Een ander voorbeeld
is de FES-impuls van 300 mln. voor vmbo-praktijklokalen. Scholen kunnen daarmee
lokalen aanpassen en inventaris en inrichting vernieuwen, vooral ten dienste
van een actieve positie in het bedrijfsleven. Dan is er nog de interdepartementale
projectdirectie Leren & Werken, waar ook EZ aan bijdraagt. Die directie
stimuleert duale trajecten, waarin leren en werken worden gecombineerd. Ten
slotte is er ook een herwaardering voor het ambachtschap nodig. De renaissance
van het beroepsonderwijs staat hoog op de agenda. Dat hangt nauw samen met
het terugdringen van het voortijdig schoolverlaten. Dit zijn specifieke voorbeelden
die het werken voor het mkb kunnen bevorderen. Op die manier kunnen bedrijven
functioneren. Nu kunnen zij technisch gekwalificeerde mensen niet krijgen.De heer Van Raak (SP):Vooral het laatste vind ik heel interessant. Mijn neefje wil fietsenmaker
worden. Hij kan alleen geen school vinden waar hij kan leren om fietsen te
maken. Wij hebben hierover ook wel eens gedebatteerd met de minister van Onderwijs.
Voelt u er wat voor om weer ambachtscholen op te richten? Is daar geen behoefte
aan?Minister Brinkhorst:De minister van Economische Zaken richt geen ambachtscholen op. U wijst
precies op een knelpunt. Niet voor niets heb ik gezegd dat OCW en EZ samen
proberen de aansluiting tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven te bevorderen.
Ik was kortgeleden in het kader van die befaamde studiedag van het kabinet
in een bedrijf genaamd Rent All; ik geloof niet dat ik nu reclame maak daarvoor.
Dat bedrijf is heel actief op het terrein van multimediale technieken, met
grote feesten die in heel het land plaatsvinden, waarop sound en television
een belangrijke rol spelen. Dat bedrijf is met een roc in de buurt van Arnhem
en Nijmegen een samenwerkingsverband aangegaan. De leraren van de school konden
profiteren van de concrete ervaringen in het bedrijf en het bedrijf kon profiteren
van de beste leerlingen van die school, eventueel door hen als personeel aan
te trekken. Die koppeling is dus veel sterker dan jaren geleden. Mijn ervaring
destijds met het hoger onderwijs is dat een hele periode werd besteed aan
filosofie, waarbij de universiteit niets te maken mocht hebben met het bedrijfsleven.
De universiteit zou daarmee belemmerd worden in haar onafhankelijkheid. Die
periode ligt achter ons; nu wordt samenwerking juist bevorderd met respect
voor de zelfstandigheid van scholen. Het ministerie van EZ moet ervoor zorgen
dat die samenwerking onder goede condities plaatsvindt.Mevrouw Sylvester (PvdA):In Nederland gaat veel mis op het gebied van stages voor het mkb. Ik hoef
dat de regering niet te vertellen. Veel vmbo/mbo-leerlingen willen zich kwalificeren
voor doeberoepen. Als zij stage willen lopen, is er echter in het mkb weinig
ruimte beschikbaar om hen te begeleiden. Ook de scholen knippen op dit punt
te kort af. Ziet u voor uw ministerie een rol weggelegd op het punt van het
zoeken naar een persoonlijke coach en het opstellen van een goed stageplan?
Hoe wilt u anders dit stuk overbruggen? Dit vormt natuurlijk een belangrijk
frictiepunt met de praktijk.Minister Brinkhorst:Mijn antwoord is ja. Ik verwees net al naar de interdepartementale projectdirectie
Leren en Werken. De ministeries van OCW, SZW en EZ werken gezamenlijk aan
het stimuleren van processen bij het bedrijfsleven enerzijds en het onderwijs
anderzijds, zodat leren en werken worden gecombineerd. Het aspect van de stages
speelt daarin een heel belangrijke rol.Mevrouw Sylvester (PvdA):Wat zijn de resultaten op dit punt? Bent u daar tevreden over? Hoe loopt
een en ander in de praktijk?Minister Brinkhorst:Die directie is vorig jaar opgericht. Voor het einde van deze kabinetsperiode
kan naar verwachting een eerste evaluatie daarvan worden gedaan. Een heel
interessant punt is dat daarin de sociale innovatie voor het eerst aan de
orde komt. Tot nu toe was vaak het thema technologische innovatie aan de orde,
maar sociale innovatie is natuurlijk ook erg belangrijk voor de houding van
medewerkers. Het is positief als zij in een vroegtijdig stadium in hun stage
betrokken raken en ervaring kunnen opdoen.De heer Van Raak (SP):De minister geeft nu hoog op over de invloed van het bedrijfsleven op
de universiteiten. De Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen
heeft laatst een rapport uitgebracht waaruit blijkt dat de onafhankelijkheid
van de wetenschappen ernstig onder druk staat, waarmee ook de kwaliteit van
de wetenschappen onder druk komt te staan. De minister heeft aangegeven dat
de investeringen in onderzoek en ontwikkeling van bedrijven in Nederland achterblijft
bij het OESO-gemiddelde. Wordt het falen van het bedrijfsleven niet gekopieerd
naar de universiteiten?Minister Brinkhorst:Ik zou het woord "falen" niet in dit kader gebruiken. Wij spreken
niet over het falen van het bedrijfsleven en het falen van de universiteiten.
Feitelijk hebben wij te maken met een kennisparadox. Dat is in zekere zin
zelfs een Europese paradox. Die paradox is dat de Nederlandse universiteiten
op het punt van research and development een enorm sterke positie innemen.
De toepassing van al die kennis en ervaring leidt in de praktijk er echter
toe dat de concurrentiekracht van Nederland erop achteruitgaat, niet alleen
in vergelijking met Amerika, maar ook in vergelijking met India en China.
Die kennisparadox heeft niets te maken met de onafhankelijkheid van de universiteit
maar met het feit dat die kennis en ervaring kennelijk te weinig doorwerken
naar het bedrijfsleven. Het bedrijfsleven doet te weinig kennis en ervaring
op van universiteiten. Dat is goed mogelijk, als gevolg van de wederzijdse
onafhankelijkheid, maar die twee werelden moeten niet van elkaar gescheiden
blijven maar met elkaar verbonden worden. Ik geef specifieke voorbeelden.
Singapore was tot zeven jaar geleden niet het land waaraan werd gedacht bij
life sciences. Sinds zeven tot acht jaar is daar echter een van de
grootste centra op het gebied van life sciences ontstaan. Dat kon alleen gebeuren
door de combinatie van de praktijkervaring van het bedrijfsleven en de hoogwaardige
kwaliteit van universitair opgeleiden die overal vandaan werden gehaald. Een
ander voorbeeld is IMac in Leuven. Op het gebied van de elektronica is dat
instituut het voorbeeld wereldwijd geworden van een samenwerking waarbij de
onafhankelijkheid van de universiteit van Leuven niet in het geding is. Sterker
nog, er vindt een enorme spin off van kennis plaats die zijn weerslag heeft
op talloze bedrijven. Er zijn nu 500 elektronicabedrijven gevestigd in Leuven.
Een aantal jaar geleden heeft zelfs Philips een belangrijk deel van zijn research
naar dat gebied verplaatst. Ik heb juist weer een deel teruggehaald op het
gebied van nanotechnologie embedded systems. De stelling dat de onafhankelijkheid
van de universiteiten in het geding zouden zijn, is dus eigenlijk door de
feiten gelogenstraft.De heer Van Raak (SP):Ik houd het kort op dit punt want ik trap in dezelfde val als de minister
omdat wij afraken van het onderwerp mkb. De minister kan dan wel zeggen dat
er geen probleem is omtrent die onafhankelijkheid, maar de KNAW zegt dat dat
er wel is. Hetzelfde blijkt uit gesprekken die ik heb gevoerd op universiteiten.
Ik ben het met de minister eens dat het mogelijk moet zijn dat universiteiten
en bedrijven met wederzijds respect en voor wederzijds gewin samenwerken.
Ik zou het echter wel aardig vinden als de minister, net zoals zijn collega
van OCW heeft gedaan, bevestigt dat die situatie in Nederland nu niet bestaat.Minister Brinkhorst:Welke situatie niet?De heer Van Raak (SP):De situatie waarin de onafhankelijkheid van de wetenschappen verzekerd
is en niet wordt aangetast door de toenemende samenwerking tussen bedrijven
en universiteiten. Ik hoor graag op welke manier de minister wil voorkomen
dat de onafhankelijkheid en de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek
verder wordt aangetast.Minister Brinkhorst:De heer Van Raak poneert een stelling waarmee ik het absoluut niet eens
ben. Ik geloof niet dat zijn beweringen op veelvuldige ervaringen gebaseerd
is.De voorzitter:Interrumpeert u de minister nu niet opnieuw, mijnheer Van Raak. U trapt
in dezelfde val als de minister.De heer Van Raak (SP):Dan moet de minister zich beter voorbereiden. Ik heb die stelling niet
geponeerd maar de KNAW heeft die conclusie getrokken naar aanleiding van een
vrij groot onderzoek.Minister Brinkhorst:Het staat iedereen in dit land gelukkig vrij om een eigen opvatting te
hebben, maar ik deel dat standpunt niet.Ik maak een laatste opmerking over de problematiek van de dynamische markten.
Een aantal van de geachte afgevaardigden heeft daarover gesproken. Het is
evident dat de concurrentie door de Europese en internationale integratie
steeds feller wordt. Dat vraagt om goed werkende markten voor goederen, diensten,
arbeid en kapitaal. Die goed functionerende markten zijn beter in staat om
schokken aan de aanbod en vraagkant op te vangen. Verder dwingt concurrentie
de bedrijven om zich klantvriendelijk op te stellen en zich efficiënt
te organiseren. Dat komt naar mijn gevoel de kwaliteit en de productiviteit
ten goede. Op korte termijn is het voor ondernemers soms vervelend, maar uiteindelijk
versterkt concurrentie de positie van de Nederlandse bedrijven op de mondiale
markt, ook van mkb'ers. Ondernemingen moeten daarvoor echter wel de ruimte
krijgen. De overheid schept daartoe de voorwaarden en let tegelijkertijd scherp
op de overige publieke belangen, zoals een eerlijke werking van de markt en
het borgen van zaken zoals milieukwaliteit. De Kamer kent mijn leuze: een
sterke markt vereist een sterke overheid.Ik maak in dit kader nog een enkele opmerking over de Mededingingswet
waar vragen over zijn gesteld. De Mededingingswet beperkt concurrentie door
kartelvorming en gaat misbruik van economische machtsposities tegen, als onwenselijke
concentraties leiden tot inefficiency en hogere prijzen. Ik herinner aan de
mededingingspraktijk rond de bouwfraude. Op grond daarvan heb ik besloten
om het handhavingsinstrumentarium van de NMa aan te passen naar de nieuwste
inzichten. Daartoe strekt het wetsvoorstel tot wijziging van de Mededingingswet
dat momenteel behandeld wordt in de Tweede Kamer. Ik hoop oprecht dat uw Kamer
daaraan in deze periode nog haar instemming aan kan geven. Belangrijke elementen
daarin is de bevoegdheid van de NMa om boetes op te leggen aan degenen die
feitelijk leiding hebben gegeven toen de Mededingingswet werd overtreden.
Ook worden de boetes verhoogd op overtreding van bepalingen inzake consultatietoezicht
en krijgt de NMa de bevoegdheid om aan ondernemingen structurele maatregelen
op te leggen. Verder wordt het innen van boetes voor ondernemingsverenigingen
vergemakkelijkt. Natuurlijk worden de regels voor het nationale consultatietoezicht
aangepast aan die van het Europese consultatietoezicht. Overigens proberen
wij Europese wetgeving zoveel mogelijk om te zetten naar nationale wetgeving
zonder de Europese dimensie te logenstraffen.De heer Van Raak heeft gevraagd naar de mogelijkheden om verkoop te verbieden
onder de kostprijs. Hij stelde deze vraag naar aanleiding van de recente prijzenoorlog
in de supermarkten. Die prijzenoorlog is voorbij; sinds september 2005 stijgen
de prijzen van de levensmiddelen in de supermarkt. In maart 2006 was sprake
van een stijging van 0,6% en in het eerste kwartaal van 2006 was sprake
van een stijging van 0,9%. Dat zijn cijfers van het CBS. De prijzenoorlog
was voordelig voor de consument. De prijsdaling van levensmiddelen was gemiddeld
3%, gebaseerd op het Oxera-rapport. De prijzenoorlog heeft de afname
van het aantal kleine en middelgrote supermarkten niet versneld, al was dat
wel de aanname van de heer Van Raak. Die afname was al na de Tweede Wereldoorlog
begonnen en volgens het Economische Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf
houden verboden in de andere Europese landen de afname van het aantal kleine
en middelgrote supermarkten niet tegen. Er is dus geen duidelijk verband tussen
het verbod en de positie van de kleine supermarkten. Nog los daarvan is een
verbod niet goed te handhaven. Het is heel lastig te bepalen wat de inkoopprijs
van een onderneming is, onder andere doordat er aan het einde van het jaar
nog kortingen worden verleend. Mijn conclusie is dat een verbod op verkopen
onder de inkoopprijs pure symboolwetgeving zou zijn en tevens in strijd met
het kabinetsbeleid tegen overbodige regelgeving waar de staatssecretaris straks
uitvoerig op zal ingaan.In dit verband vroeg de heer Terpstra nog of er voldoende aandacht was
voor het aspect van de marktmacht. Van inkoopmacht is pas sprake als een onderneming
een economische machtspositie heeft aan de inkoopkant, of als ondernemingen
samenwerken bij de inkoop. Inkoopmacht hoeft echter geen probleem te zijn.
Zo bieden inkoopovereenkomsten mkb-ondernemingen de mogelijkheid, soortgelijke
hoeveelheden en kortingen af te nemen als hun grotere concurrenten. Die overeenkomsten
bevorderen doorgaans de mededinging en daarom staat het mededingingsrecht
in beginsel veel positiever tegenover inkoopmacht dan tegenover verkoopmacht.Inkoopmacht is slechts een probleem in geval van misbruik van een economische
machtspositie aan de inkoopkant. Daarvoor hebben wij artikel 24 van de Mededingingswet.
Inkoopmacht is ook een probleem als door concentratie van ondernemingen een
economische machtspositie aan de inkoopkant kan ontstaan of wordt versterkt,
waardoor een daadwerkelijke mededinging op significante manier wordt beperkt.
Daarvoor mag dan de NMa geen toestemming geven. Maar ook inkoopovereenkomsten
zijn soms een probleem, met name als ondernemingen daardoor een groot aandeel
op een inkoopmarkt krijgen of als zij een groot deel van hun goederen via
hun inkoopcombinatie inkopen, waardoor zij op de afzetmarkt niet meer effectief
kunnen concurreren. In dat geval is het kartelverbod van toepassing. Echter,
men mag inkoopmacht niet verwarren met felle concurrentie. Het laatste kan
leiden tot uittreden van niet efficiënte ondernemingen en het verdwijnen
van overcapaciteit. Dat zijn de normale en wenselijke gevolgen van marktwerking
en zij leiden niet tot minder consumentenwelvaart.Ik wil kort nog iets zeggen over het tweede instrument voor goed functionerende
markten, namelijk het wetsvoorstel Markt en overheid dat op dit moment bij
de Raad van State ligt en binnenkort in de Tweede Kamer wordt behandeld. Een
bijzondere taak is dat overheidsondernemingen niet valselijk concurreren met
het particuliere bedrijfsleven. In de derde plaats hebben wij de Aanbestedingswet,
waardoor wij zowel Europees als nationaal een betere werking krijgen van aanbestedingen.
Dit voorstel ligt in de Tweede Kamer.Last but not least wil ik het ten aanzien van de marktsituatie hebben
over het energiebeleid. Ook binnen het energiebeleid besteedt Economische
Zaken zeer nadrukkelijk aandacht aan de belangen en wensen van het mkb. Een
heel actueel en centraal element daarbij is de Splitsingswet energiebedrijven.
Wij gaan daar op 31 oktober 2006 uitvoerig over spreken, maar het is
toch wel belangrijk in het kader van dit debat dat ik u de positie van het
mkb uitleg. Eind mei 2004 heeft MKB-Nederland een persbericht uitgegeven met
de boodschap dat MKB-Nederland, nu de minister van Economische Zaken de energiebedrijven
wil opsplitsen, de jarenlange inspanningen beloond ziet voor een eindelijk
goed functionerende energiemarkt. Uiteindelijk prevaleren nu de belangen van
de afnemers boven die van de energiesector, schreef MKB-Nederland. Dat is
een centraal punt van het mkb. Deze minister is er dus niet alleen maar voor
het bedrijfsleven, maar zet zich ook in voor het belang van de consumenten
in een periode waarin de energieprijzen in Nederland structureel op een hoger
niveau liggen dan in het buitenland.Mevrouw Sylvester (PvdA):Ik dank de regering voor de toelichting op de splitsing van de energiebedrijven,
alleen wil ik even herhalen wat collega Van Raak net zei: wij hebben op dit
moment het mkb-debat. Over de splitsing komen wij in het najaar uitgebreid
te spreken. Daar zullen wij niet alleen het standpunt van het mkb bij betrekken,
maar ook dat van alle andere partijen die daar iets over te zeggen hebben.
Ik zou de regering willen vragen om explicieter in te gaan op de vragen die
wij gesteld hebben.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Ik doe niet anders. Als wij spreken over een breed mkb-beleid,
dan moet ik u toch erop wijzen dat MKB-Nederland van mening is dat betaalbare
en betrouwbare energievoorziening een essentieel aspect is, met name voor
die mkb-bedrijven die een groot energieverbruik hebben. Het lijkt mij volstrekt
passend in het kader van een mkb-debat dat ik dat meld.Mevrouw Sylvester (PvdA):De standpunten in dezen zijn deze afgevaardigde bekend. De regering mag
doorgaan.Minister Brinkhorst:Ik ben mevrouw Sylvester erkentelijk voor haar vriendelijke woorden en
de erkenning dat MKB-Nederland een groot belang heeft bij een effectieve energiewet
die bijdraagt tot een goedkope energievoorziening.De heer Terpstra (CDA):Ik wil de minister nog een vraag stellen over het mededingingsbeleid.
Ik kan mij vinden in wat hij gezegd heeft, maar ik had een vraag gesteld die
nog niet is beantwoord. Bij veel kleine ondernemers, bakkers bijvoorbeeld
of garnalenvissers, leeft het idee dat de NMa strenger kijkt naar eventuele
afspraken tussen die kleintjes dan naar de machtspositie van de inkoper. Bij
de garnalenhandel zijn er geloof ik maar twee bedrijven en Albert Heijn wordt
ook vaak genoemd als een voorbeeld. De minister heeft nu volgens mij alles
behandeld van de mededinging, behalve dat ene waar mijn vraag over ging.Minister Brinkhorst:De heer Terpstra vraagt of de NMa strenger kijkt naar de samenwerking
van kleine ondernemingen dan naar die van grote. Het antwoord daarop is driewerf
nee. De NMa voert geen zelfstandig beleid. Zij past regels toe binnen de Mededingingswet
en binnen de beleidsregels van de minister van Economische Zaken. Ik heb bij
mijn aantreden uitdrukkelijk willen constateren dat de uitvoering bij de agentschappen
en bij de zbo's berust, maar dat deze geen zelfstandig beleid maken.Een beleidsregel die kleinere bedrijven juist mogelijkheden biedt, is
de bagatelbepaling. Zij geeft aan dat bepaalde samenwerkingsvormen mogelijk
zijn, binnen een klein percentage van marktmacht op relevante markten uiteraard.
Komt men buiten die grens, is men onverkort onderworpen aan de mededingingsregels,
ongeacht of men een klein bedrijf is of een groot bedrijf. Dat is niet gebaseerd
op een zelfstandige positie van de NMa. Dat is vastgelegd in de wetgeving
enerzijds en in de beleidsregels van de minister van Economische
Zaken anderzijds.Daarbij ben ik volledig verantwoordelijk in de Tweede Kamer en in de Eerste
Kamer. Ik hecht eraan, verantwoordelijkheid te tonen. Dat is een van de redenen
waarom ik tegen de heer Luijten zei dat wij ons bezinnen op de positie van
Syntens. Dat is een stichting en die kan de minister niet goed controleren,
maar dat geldt voor de mededinging precies zo.Het mkb is voor mij buitengewoon belangrijk, dat mag duidelijk zijn. Het
mkb-beleid is onderdeel van het totale kabinetsbeleid. Het geldt voor grote
bedrijven en voor het kleinbedrijf. In de afgelopen periode is een aantal
belangrijke hervormingen doorgevoerd op het terrein van de arbeidsmarkt, op
het terrein van innovatie en onderwijs en op het terrein van de herordening
van de markten. De eerste resultaten daarvan zijn zichtbaar, maar dat is geen
reden tot zelfgenoegzaamheid. Wij gaan door, omdat het mkb inderdaad een wezenlijk
onderdeel is van een moderne, op Europa gerichte ondernemingsstructuur in
Nederland.De voorzitter:Ik dank de minister voor zijn antwoord en deel de Kamer mee dat de minister
in verband met het uitlopen van dit debat en vanwege dringende bezigheden
voor het koninkrijk elders helaas niet in staat zal zijn om de dupliek bij
te wonen en het repliek te verzorgen. Hij heeft mij echter ook meegedeeld
dat hij de dupliek vol vertrouwen aan de staatssecretaris overlaat en dat
hij zich bij voorbaat aansluit bij wat zij zegt.Het woord is aan de staatssecretaris.Staatssecretaris Van Gennip:Voorzitter. Ik heb hier een hele stapel met specifieke antwoorden op al
uw vragen. Ik denk dat ik er hier en daar met zevenmijlslaarzen doorheen zal
lopen. Als ik dat zo niet doe, vrees ik dat wij niet voor 19.00 uur klaar
zijn. U hebt wel zo veel vragen gesteld! Daaruit blijkt wel hoe belangrijk
u dit onderwerp vindt. Wij hebben op uw vragen weer zo veel antwoorden dat
daaruit blijkt hoe belangrijk wij dit onderwerp vinden. Mkb'ers, dus ondernemers
in Nederland liggen ons na aan het hart. Het lijkt mij ook heel goed dat wij
hier vandaag deze dag hebben. Ik hoor het wel als u een specifieker antwoord
wilt.Ik wil u even meenemen in de belevingswereld van een middelgrote onderneming.
Stelt u zich een fictief mkb-bedrijf voor en de steun die de Nederlandse overheid
een dergelijk bedrijf kan bieden. Laten wij aan de afgelopen dagen terugdenken.
Ik wil u niet onmiddellijk herinneren aan afgelopen zondagavond, maar stel
toch voor om ons fictieve bedrijf Oranje B.V. te noemen. Wij zijn tenslotte
nog steeds heel trots op Nederland. Stelt u zich voor dat ene broer en zus
De Vries besluiten om serieus werk te maken van hun gezamenlijke idee om een
bedrijf op te starten. Zij zien een niche in de markt voor een computerprogramma
dat, om in de sfeer van de afgelopen weken te blijven, maatwerk biedt aan
bondscoaches van voetbalelftallen. Het is vandaag een gunstige tijd om een
bedrijf te beginnen, want de vennootschapsbelasting is aanzienlijk verlaagd.
Broer De Vries, een uitkeringsgerechtigde, krijgt bovendien een extra steuntje
in de rug van het UWV, onder meer via een waarborgfonds. Ik kom straks op
al uw specifieke vragen, maar wil u even door deze cyclus meenemen. Na een
aantal brainstorms begeven broer en zus zich naar de kamer van koophandel
om zich in te schrijven. Dat kost binnenkort nog minder moeite, want dan is
de vestigingswet helemaal afgeschaft. Zij krijgen bij de KvK een starterskit
en worden doorverwezen naar allerlei relevante organisaties. Die verwijzing
is overigens binnenkort niet meer nodig, want dan hebben wij de ondernemingspleinen,
waardoor al die organisaties zich op de zelfde locatie bevinden. Zij hebben
dan de zelfde openingstijden en één loket. Zij kunnen dit elektronisch
ook al doen via www.bedrijvenloket.nl en in een oogopslag alle maatregelen
zien en wat hun gemeente bijvoorbeeld voor hen doet. Vervolgens moet ons familiebedrijf
Oranje B.V. aan startkapitaal komen. Het computerprogramma is een technologisch
hoogwaardig product, dus broer en zus komen in aanmerking voor de "seedfaciliteit"
van TechnoPartner. Er zijn al verschillende investeringsfondsen met op dit
moment een waarde van 40 mln. Naast het feit dat TechnoPartner ze kan steunen,
kunnen zij terecht bij de bank voor de BBMKB-regeling, een garantstelling.
Zij zijn niet de enigen. Het loopt storm, want voor het tweede jaar op rij
heb ik de garantieplafonds voor de BBMKB-regeling moeten ophogen, omdat er
zo ontzettend veel gebruik van wordt gemaakt.Broer en zus ontwikkelen met dit kapitaal een zeer innovatief product.
Zij gaan dus ook in gesprek met Octrooicentrum Nederland, dat hun zegt dat
het verstandig is om een octrooi aan te vragen. Voor veel mkb'ers blijkt dat
een hele klus te zijn. Zij hebben ook nog de keuze tussen een zes- en een
twintigjarig octrooi, maar mijn voorstel is om dat zesjarige octrooi af te
schaffen. Daar spreken u en ik in het komende halfjaar wellicht nog over.
Octrooicentrum Nederland maakt wel duidelijk dat zij vanaf het moment dat
ik er met u over zal hebben gesproken, "lagedrempelkosten" hebben
en een schriftelijke toelichting in het Engels kunnen bieden, waardoor een
product dat met succes op de Nederlandse markt is gezet, veel gemakkelijker
op de Europese markt kan worden gezet. Broer en zus nemen deel aan enkele
handelsmissies en match-makingsessies. Een NBSO-steunpunt in bijvoorbeeld
Brazilië kan hen daar in aanraking brengen met de nationale voetbalbond.
Dan zijn er programma's als het Programma Starters op Buitenlandse markten
en de Faciliteit Opkomende Markten om hen te helpen bij het zetten van de
eerste stap op de internationale markt.Dan zijn wij weer een aantal jaar verder en heeft er zich om Oranje B.V.
een echt ecosysteem gevormd: samenwerking met een universiteit, toeleveranciers
en vaste klanten in Nederland en het buitenland. Een van de toeleveranciers
is Erbakan B.V., een nieuwe Nederlander. Voor de familie De Vries lag het
eerst niet zo voor de hand om te denken dat dat familiebedrijf betrouwbaar
was, maar zij constateert dat het wel zo is als zij er eenmaal mee te maken
heeft. Deze zeer betrouwbare toeleverancier legt een grote ondernemingslust
aan de dag en groeit hard. Op een gegeven moment kan de familie De Vries de
groei niet meer aan. Gaat zij uitbreiden of negeert zij de stijgende vraag?
Zij gaat terug naar de bank, die een groeifaciliteit, ingericht op dit soort
snelle groeiers, blijkt te hebben. Ook die werkt op basis van garanties. Als
dit echter niet genoeg blijkt te zijn, is er een oudoom die via de Tante Agaathregeling
durfkapitaal ter beschikking wil stellen. Dan hebben ze voldoende geld voor
extra investeringen en nemen ze een onderzoeker aan. Via de
WBSO-regeling is dat fiscaal interessant, want zij krijgen steun bij het betalen
van zijn loonkosten. Dat hoeft niet meer via de Belastingdienst; tegenwoordig
gaat het ook via SenterNovem. Van Syntens krijgen zij via een waardevol contact
een innovatievoucher en kunnen zij een samenwerkingstraject met een universiteit
of een hogeschool starten. Een nieuwe bedrijfslocatie is dan noodzakelijk.
Zij komen op een nieuw, geherstructureerd bedrijventerrein terecht waar een
nieuw verzamelkantoorgebouw staat. Dat is een onderdeel van "Pieken in
de Delta" die de computerindustrie heeft aangewezen als speerpunt voor
hun regio. Vorig jaar heb ik het met u over investeren in sterktes van de
regio gehad.Het succes van Oranje B.V. kent ook een keerzijde, want in Parijs zit
een bedrijf dat zich met een ander product op de zelfde markt begeeft. Tijdens
onderhandelingen met potentiële Franse afnemers merkt Oranje B.V. dat
er onredelijke eisen worden gesteld. Zij trekken dus aan de bel bij het Crashteam
Oneerlijke Concurrentie dat dan in actie komt om via Economische Zaken de
Europese Commissie aan te spreken op wat er in Frankrijk gebeurt en ervoor
te zorgen dat dat stopt. Na een tiental jaar succesvol ondernemen –
u refereerde er ook al aan – is het tijd voor een bedrijfsoverdracht.
Wederom komen broer en zus terecht bij de kamer van koophandel en ook daar
zijn zij niet de enige. De verwachting is dat in de komende tien jaar zo'n
100.000 ondernemers hun bedrijf willen overdragen. Daarom hebben wij een overdrachtspakket
en brieven aan ondernemers om ervoor te zorgen dat zij zich op tijd op de
overdracht voorbereiden. Zo is de cirkel rond.Ik hoop u hiermee een idee te hebben gegeven van hoe zowel wij van Economische
Zaken als andere collega's proberen, voor ondernemers de juiste voorwaarden
te scheppen. Zus De Vries was heel tevreden als ondernemer en heeft nu tijd
om voor de klas aan scholieren en studenten te vertellen wat het is om ondernemer
te zijn om op die manier jonge scholieren en studenten te interesseren voor
het ondernemersschap. Dat doet zij als onderdeel van de Roadshow Leren Ondernemen
van – nu nog – staatssecretaris Rutte en mij.Dames en heren, mijn verhaal over Oranje B.V. is natuurlijk fictief, maar
desondanks allerminst uit de lucht gegrepen. Het is voor onze economie en
onze samenhang in de maatschappij, in wijken en in de omgang met onze jongeren,
van essentieel belang dat wij onze mkb'ers voldoende ruimte en mogelijkheden
geven om te ondernemen. Ondernemen betekent dynamiek, creativiteit, samenwerking,
drive en lef. Zo zetten wij Nederland gezamenlijk op de kaart. 32%
van de export en 50% van de investeringen neemt het mkb voor haar rekening.
Daarmee is zij een belangrijke werkgever. Dat belang laat zich niet alleen
in cijfers uitdrukken. Denk bijvoorbeeld aan onze binnensteden en het effect
dat een goed functionerend mkb op de stadseconomie en op de dynamiek in een
wijk heeft. Denk ook aan het mkb als werkgever. Waar leert de afgestudeerde
scholier of student zijn eerste mores in een arbeidsomgeving? Waar leert die,
op tijd te komen en samen te werken? Dat is bij de mkb'er. Vaak zijn mkb-bedrijven
de grootste of op een na grootste werkgever in een kleinere gemeenschap. Daarmee
spelen zij een belangrijke rol in het bij elkaar houden van die gemeenschap.
Ook op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen spelen zij vaak
een voortrekkersrol met eigen initiatieven. Daarom ben ik ook zo blij met
het debat dat wij vandaag voeren. Het laat namelijk zien wat het belang van
het mkb voor Nederland is, niet alleen in economische cijfers, maar juist
ook in de samenhang in de maatschappij.Ik wil specifiek ingaan op drie zaken: het creëren van de juiste
randvoorwaarden voor het mkb, het verminderen van de regeldruk en het specifiek
ondersteunen van mkb'ers. Wanneer het kabinet de juiste randvoorwaarden wil
creëren, betekent dat ook aandacht hebben voor ondernemerschap. Bij elke
afweging moet dan de vraag worden gesteld wat die betekent voor een individuele
ondernemer en wat de economische gevolgen ervan zijn. Die uitstraling hebben
wij betracht met de industriebrief en met de ondernemerschapsbrief in 2004.
Het motto in die ondernemerschapsbrief was "think small first".
Als het beleid voor het mkb goed is, geldt dat vaak ook voor het grootbedrijf,
maar andersom geldt dat vaak niet. Daarom geef ik enkele voorbeelden van wat
wij in gang hebben gezet en waarmee wij het werkelijk beter proberen te maken
voor de ondernemers in Nederland. Dat draagt ook weer bij aan het imago van
ondernemerschap, iets waar wij allen nog hard aan moeten trekken, om te zorgen
dat ondernemerschap weer echt wordt gewaardeerd in Nederland.Wij hebben een aantal forse fiscale lastenverlichtingen geboekt voor het
mkb. Daarmee is het ondernemersklimaat fiscaal een stuk aantrekkelijker geworden.
Dit betekent dat mkb'ers nu echt minder belasting betalen dan voorheen en
dat daarmee het ondernemen ook echt aantrekkelijker wordt gemaakt. Een aantal
specifieke fiscale regelingen, zoals de Tante Agaathregeling, is geëvalueerd.
Juist die regeling is er heel goed uitgekomen. Het aanbod van durfkapitaal
voor startende ondernemingen verruimen betekent dat er ook meer starters komen.Een andere randvoorwaarde is het intellectueel eigendom om te zorgen dat
er goed kan worden ondernomen. Ik noemde al het afschaffen van het zesjarig
octrooi.Mevrouw Sylvester (PvdA):Over de Tante Agaathregeling heb ik de regering gevraagd of zij naast
deze regeling heeft geconstateerd dat er tamelijk veel vermogen zit bij ouderen
in Nederland en of de regering het nodig vindt om dat geld maatschappelijk
te laten werken.Staatssecretaris Van Gennip:Mensen die nu particulier geld hebben, kunnen daarmee bijvoorbeeld via
de Tante Agaathregeling investeren in startende bedrijven. Het maatschappelijk
tot nut brengen kan ook door het geven aan een goed doel. Ook dat is fiscaal
aantrekkelijk. Ik zie niet goed in wat voor andere maatschappelijke aanwendingen
mevrouw Sylvester ziet.Mevrouw Sylvester (PvdA):Ik vraag mij af of het geld maatschappelijk meer zou kunnen gaan werken.
De staatssecretaris heeft zelf gezegd dat dit aan de ene kant mogelijk is
via de Tante Agaathregeling, waarmee men kan investeren. Ziet de regering
op dit punt nog andere mogelijkheden voor vermogende particulieren om hun
geld in te zetten?Staatssecretaris Van Gennip:Dat kan bijvoorbeeld ook door deel te nemen in een beleggingsfonds via TechnoPartner. Op die manier kunnen zowel instellingen als particulieren
meedoen in een fonds. De beslissing is aan de markt, maar de overheid investeert
mee, zodat het risico minder groot wordt van risicovolle investeringen in
technostarters. Op die manier kan men ook meedoen.Het intellectueel eigendom noemde ik al als een belangrijke randvoorwaarde
voor het ondernemen. Daarover komen wij binnenkort uitvoeriger te spreken.De verdere professionalisering van de kamers van koophandel heb ik het
afgelopen jaar ingezet. Ik heb de Tweede Kamer, en daarmee ook deze Kamer,
voorgesteld dat er minder kamers van koophandel zullen komen, te weten twaalf
in plaats van 21, met minder bestuursleden, een duidelijker verantwoordelijkheidsverdeling,
een uniforme nationale agenda en een mandaat voor de regiospecifieke activiteiten.
Al met al is de inzet hierbij om het voor de ondernemers heel duidelijk te
maken wat de toegevoegde waarde van de kamer van koophandel is en om te zorgen
dat zij uniforme dienstverlening bij de verschillende kamers zullen krijgen.Naast de kamers van koophandel zijn er nog heel veel andere organisaties
en dienstverleners waarmee het mkb te maken heeft, zoals de EVD en Syntens.
Vandaar dat bedrijvenloket.nl onder regie van mijn ministerie ervoor zorgt
dat de ondernemer in één oogopslag alles kan terugvinden. Op
termijn kunnen er via dit bedrijvenloket ook transacties worden verricht,
via de overheidstransactiepoort, zodat het inderdaad gemakkelijker wordt om één
website te gebruiken, bijvoorbeeld voor het elektronisch aanvragen van vergunningen.
De ondernemerspleinen krijgen ook fysiek gestalte doordat al die verschillende
diensten samen op één locatie zitten.Veilig ondernemen is een andere randvoorwaarde om het voor ondernemers
in Nederland gemakkelijker te maken om te ondernemen. Het Actieplan Veilig
Ondernemen is bekend. Wij willen de criminaliteit in 2008 met 20% netto
teruggedrongen hebben. Dat betekent dat de extra criminaliteit die erbij komt,
er ook weer af moet. Het gaat hierbij om zestien acties, specifiek gericht
op het vergroten van de veiligheid in veel verschillende sectoren waarin vaak
met name mkb'ers actief zijn. Daarbij hoort ook subsidie voor de aanpak van
urgente bedrijfslocaties, waar veel verschillende problemen tegelijk spelen.
Dat kunnen winkelcentra zijn of bedrijventerreinen. Allerlei verschillende
afspraken spelen hierbij een rol om ervoor te zorgen dat wij de criminaliteit
echt terugdringen.De heer Van Raak heeft gevraagd hoe de aangifte kan worden vereenvoudigd.
Wij hebben al een aantal maatregelen genomen, zoals aangifte langs elektronische
weg, per fax of op afspraak. Daardoor stijgt het aantal aangiften, al moeten
wij nog wel achter de aangiftebereidheid aan zitten. Daarvoor hebben wij op
dit moment extra aandacht.Het verhalen van schade op derden is nu reeds mogelijk, maar dat schijnt
in de praktijk niet altijd eenvoudig te zijn. Daarom voert het ministerie
van Justitie nu extra onderzoek uit om na te gaan wat daar precies aan de
hand is. Begin 2007 komen wij met een analyse op dit punt.Voor het waarborgfonds voor mkb'ers zijn op dit moment geen concrete voornemens.
Als de eerste twee punten goed werken, zou dit fonds minder nodig moeten zijn. Hierbij wijs ik ook nog op het business improvement district, een interessant
nieuw instrument om na te gaan om veilig ondernemen op een andere manier kan
worden vormgegeven, namelijk doordat ondernemers gezamenlijk investeren in
hun eigen wijk om te zorgen dat die veiliger wordt. De planning is dat ik
deze zomer een brief aan de Tweede Kamer zal sturen met een voorstel voor
een pilotregeling.Wij moeten niet meer zozeer spreken over het verminderen van regeldruk
als wel over het verbeteren van het gemeentelijk ondernemersklimaat. Heel
veel zaken waarmee ondernemers te maken hebben, spelen in eerste instantie
op gemeentelijk niveau. Dan kan het gaan om vergunningen, om tegenstrijdige
regels of om administratieve lasten. Het eerste contact is vaak met de gemeente.
Met de gemeenten kunnen wij al op een aantal vlakken goede zaken doen. Een
aantal wedstrijdgemeenten loopt voorop. Sommige zijn hiermee al jaren bezig,
andere zijn er net mee begonnen. Zij zijn een voorbeeld voor anderen. Soms
zijn dat grote gemeenten, die bijvoorbeeld samen aan vergunningen werken,
soms zijn het ook veel kleinere gemeenten, zoals de gemeente Boekel. Daar
is echt een heel apart, snel traject van vergunningverlening ingezet.Daarnaast heb ik in het afgelopen najaar met de vorige wethouders van
Economische Zaken een convenant afgesloten met de G32 om juist in het traject
van regeldruk bij zaken als vergunningen en tegenstrijdige regels te zorgen
dat men ook daar echt doorpakt. Er zitten nu merendeels nieuwe wethouders.
Daarom heb ik dit convenant enkele weken vernieuwd. Deze wethouders hebben
mij gezamenlijk op het hart gedrukt dat zij van plan zijn om dit convenant
net zo, zo niet meer, door te zetten als hun voorgangers. In veel collegeafspraken
is het verminderen van de regeldruk als prioriteit benoemd. Daar ben ik echt
blij mee. Ook de G24, de middelgrote gemeenten, hebben zich bij mij gemeld
om een soortgelijk convenant te kunnen afsluiten. Ik help deze gemeenten met
workshops, handreikingen en sectorwijzers, zaken die wij in de aanbieding
hebben om te zorgen dat het hun gemakkelijker wordt gemaakt.Daarnaast zijn er regionale afspraken. Ik heb de eerste afspraak gemaakt
met een aantal gemeenten rond Stadskanaal. Er zullen binnenkort meer afspraken
volgen.De heer Van Raak (SP):Is ook onderdeel van de convenanten dat er in gemeenten over wordt nagedacht
om één aanslag te sturen voor allerlei lokale belastingen? Daar
hebben veel kleine ondernemers last van.Staatssecretaris Van Gennip:Dat zit niet in de convenanten, maar ik kom nu te spreken over de specifieke
onderdelen van de regeldruk.Allereerst de administratieve lasten. Die betreffen de informatieverplichting
van ondernemers aan de overheid of van burgers aan de overheid. Het mkb profiteert
van de vermindering van administratieve lasten. Het is ook een prioriteit
van dit kabinet. Op dit moment is een reductie van 4,2 mld. voorzien waarvan
een deel al is gerealiseerd. Hiervan komt 3,7 mld. terecht bij het mkb en
0,5 mld. bij het grootbedrijf. Kijk je naar deze plannen, gemeten in een percentage
van de toegevoegde waarde, betekent het een daling van 0,2 procentpunt bij
het mkb en bij het grootbedrijf met 0,3 procentpunt. Wat wij doen aan vermindering
van de administratieve lasten komt dus voor een groot deel bij het mkb terecht.
De administratieve lasten van het mkb liggen procentueel echter
substantieel hoger dan bij het grootbedrijf. Dat betekent dat wij moeten blijven
inzetten op het mkb. Daar moeten de administratieve lasten worden verminderd.Dan een aantal voorbeelden van reducties die vooral neerslaan bij het
mkb. Ik wijs op het samenvallen van de fiscale en commerciële jaarrekening.
Ik wijs op de vermindering van het aantal aangiften omzetbelasting en de vermindering
van de statistiekdruk door het CBS. Er wordt in dat kader meer gebruik gemaakt
van bestaande bronnen en ICT. De vereenvoudiging van vragenlijsten helpt ook,
net als de drempelverhoging bij de Europese Intrastad. Wat vooral opvalt als
het gaat om het CBS is de ergernis van ondernemers over het feit dat zij keer
op keer statistieken moeten invullen. Ze zijn misschien korter en ook via
Internet in te vullen, wat handiger is, maar ze moeten nog steeds worden ingevuld.
Daarom gaan wij bekijken of het mogelijk is een statistiekvakantie in te voeren.
De manier waarop je bedrijven wel of niet kunt bevragen, moet nog wel worden
gecheckt, want er moet sprake blijven van een goede steekproef. Een en ander
betekent dat, als je twee keer hebt meegedaan, je een aantal jaren een statistiekvakantie
krijgt.Daarnaast heb ik het CBS gevraagd te bekijken of er niet beter kan worden
gecommuniceerd met ondernemers. Er kan bijvoorbeeld een bedankbriefje worden
gestuurd als ondernemers hebben meegedaan aan een statistiek. Er kan ook een
kerstkaart met een bedankje worden gestuurd. Eventueel kan ook een overzicht
worden gestuurd van de tabellen waar ze aan hebben meegewerkt, zodat ze de
aggregatie op Nederlands niveau ook kunnen zien. Dat zijn allemaal manieren
om het voor de ondernemers gemakkelijker te maken. Dat betekent echter niet
dat je daarmee het slechte gevoel van de ondernemer bij administratieve lasten
wegwerkt. De ondernemer die de statistieken van het CBS niet meer hoeft in
te vullen, klaagt niet meer. Hij is dat snel vergeten, maar de ondernemer
die ze nog wel moet invullen, blijft op verjaardagsfeestjes klagen over die
situatie. Je vergeet gemakkelijk wat is afgeschaft, maar je hebt dagelijks
last van datgene wat er nog wel is.Onze inzet is erop gericht de administratieve lasten met 25% te
verminderen. Wij gaan dat halen, al zijn wij er nog niet en al moet er nog
veel gebeuren. Ik geef twee voorbeelden van recente reducties. De frequentie
van de keuringen van liften is per 1 april verlaagd. Dat scheelt een
heleboel. De aanvraagprocedure voor rechtsbijstand door de advocatuur is per
1 april ook vereenvoudigd. Soms is het voor een mkb'er niet duidelijk
genoeg wat er gebeurt en wanneer het gebeurt. Dat betekent dat wij moeten
blijven inzetten op een goede communicatie, met concrete voorbeelden.De heer Luijten (VVD):Daar ben ik het mee eens. Ik blijf even bij de statistiek. Voor een een-
of tweemansbedrijf is dat een veel zwaardere taak dan voor een bedrijf van
80 man personeel, want dan is er meestal wel iemand in dienst die daar de
gehele dag mee bezig kan zijn. De staatssecretaris heeft het over een statistiekvakantie.
Is het mogelijk om ook naar de andere kant te kijken? Ik vraag mij af wat
er gebeurt met die waaiert aan gegevens. Wij vragen mensen de oren van het
hoofd, maar je moet een ondernemer ook duidelijk maken waarom hij die enquête
moet invullen en wat er met de resultaten gebeurt. Dat is vaak niet duidelijk.
Als de zin van een maatregel van de overheid duidelijk is, is de zin om een
formulier in te vullen ook wel aanwezig. Ik spreek vaak ondernemers die geen
idee hebben wat ze wordt gevraagd en die vaak dagen bezig zijn om informatie
op te zoeken, maar ze horen nooit wat er met de resultaten gebeurt.Staatssecretaris Van Gennip:Dit raak precies aan het argument over de communicatie. Die moet dus beter.
Het moet duidelijk worden waarom ondernemers formulieren invullen en wat ermee
gebeurt. Dit raakt ook aan het veel meer hergebruiken van bestaande bronnen.
Waarom wordt twee of drie keer hetzelfde gevraagd? De belastingdienst en het
CBS vragen vaak dezelfde informatie. Er moet sprake zijn van eenmalige gegevensuitlevering.
Dat moet eind van dit jaar, begin volgend jaar een feit zijn. Heel veel statistieken
zijn overigens verplicht vanuit Europa. Wij gaan ons er nu voor inzetten om
de import- en exportstatistieken vanuit Europa te vereenvoudigen. Waarom moet
je import en export aanleveren naar andere Europese landen? Als wij of de
export of de import aanleveren, onder het gebruik maken van dezelfde definities
en kloppende tellingen, kun je de statistiekuitvraag met de helft verminderen.
Daar zijn wij in Brussel mee bezig. Dat scheelt. Toch zal een aantal statistieken
nodig blijven om macro-economisch beleid te kunnen voeren.Mevrouw Sylvester (PvdA):Ik sluit aan bij de opmerking van de heer Luijten. Ondernemers weten vaak
niet waarvoor zij het doen. Ik heb in dat kader een vraag gesteld over de
elektronische aangifte van loonbelasting. De ondernemer moet daarvoor een
ellenlang formulier invullen. Het moet een kwestie van een druk op de knop
zijn, maar je moet er gewoon voor gaan zitten. Je wordt gedwongen allerlei
vragen in te vullen. Je rekent allerlei dingen uit waarvan je je afvraagt
waarom je die allemaal moet weten. Ik herhaal de vraag die ik eerder heb gesteld.
In het geval van loonbelasting moet de regering tot één heffing
komen. Dan kan het achter de schermen worden onderverdeeld in allemaal kleine
postjes, maar dan is de ondernemer ervan af. Graag een reactie.Staatssecretaris Van Gennip:De elektronische aangifte is al veel gemakkelijker geworden. In de toekomst
moeten de al bekende gegevens, zoals straatnaam, sofi-nummer voor particulieren
en straks het nummer van bedrijven, zijn verwerkt. Dan is dat ook veel gemakkelijker.De specifieke vraag van mevrouw Sylvester behandel ik bij het hoofdstukje
fiscaliteit.Mevrouw Sylvester (PvdA):Ik heb het specifiek over de aangifte loonbelasting en niet over vergunningen.
Als ondernemer moet je een formulier loonbelasting invullen. Je moet dan door
een waslijst van vragen heen. De kleine ondernemer beantwoordt de helft van
de vragen met "neen", of "ik weet het niet". Vervolgens
worden allerlei berekeningen gemaakt. Het lijkt mij veel beter als de overheid
de loonbelasting in één keer heft en dat achter de schermen
zelf verdeelt.Staatssecretaris Van Gennip:Ik ga niet over de belastingdienst, maar ik vermoed dat de dienst die
gegevens nodig heeft om de loonsom te kunnen berekenen.Mevrouw Sylvester (PvdA):Neen, de staatssecretaris gaat niet over de belastingdienst en de wijze
waarop aangifte wordt gedaan, maar wel over de administratieve last voor de
ondernemer. Ik sluit aan bij de vraag van de heer Luijten hierover. Je moet
veel dingen invullen, waarvan je het nut niet eens weet. Het zou de ondernemer
veel tijd schelen als hij het bedrag kan uitrekenen en dat vervolgens via
electronic banking kan betalen. Vervolgens kan de overheid dat bedrag verder
verdelen.Staatssecretaris Van Gennip:Bij de loonsomheffing is een aantal gegevens nodig om een en ander te
kunnen berekenen. Maar als de belastingdienst een aantal gegevens vraagt,
moet het CBS die gegevens niet nog een keer vragen. Dat scheelt al weer. Daar
is de inzet ook op gericht. Het CBS moet veel meer gebruik maken van de gegevens
van de belastingdienst. Dat zal straks het geval zijn met die eenmalige gegevensuitvraag.
Dat is het doel. Andersom doen zich allerlei privacyproblemen voor, dus dat
kan nog niet.Dan nog iets over de communicatie naar de ondernemers toe. Wij moeten
gezamenlijk duidelijk maken wat er wel is gebeurd. Wij kunnen ze zo nu en
dan herinneren aan zaken die zijn afgeschaft. Die zijn namelijk makkelijk
te vergeten. De zaken die er nog zijn, zijn natuurlijk pijnlijker.Daarnaast zit nog een aantal reducties in de pijplijn voor dit jaar en
voor volgend jaar. Een aantal van die reducties is een kwestie van de wat
langere termijn. Dit betekent dat er het afgelopen jaar investeringen zijn
gedaan. Deze worden in de loop van de tijd merkbaar. Wij zijn er dus nog niet.
Ik vind dat de 25% die wij als doel hebben gesteld voor 2007 wat dat
betreft niet de finish kan zijn. Het is aan onze opvolgers om te bedenken
wat zij verder willen, maar wij zullen aan de reducties nog geen eind zien.
Ik vind ook dat wij daarnaast specifiek moeten blijven zoeken naar mkb-gerichte
oplossingen. Wat dat betreft is de samenwerking met MKB-Nederland goed. Wij
hebben een aantal gegevens en wij onderzoeken voortdurend welke effecten administratieve
lasten hebben op het mkb.Mevrouw Sylvester verwees naar de motie-Smeets. Naar aanleiding van deze
motie hebben wij het EIM opdracht gegeven, te onderzoeken hoe de administratievelastenmaatregelen
neerslaan bij het mkb en in bepaalde sectoren. Ik geef de Kamer alvast een
voorproefje. De 123 reductievoorstellen met een omvang groter dan 1 mln. en
met een totale waarde van 1,83 mld. zijn onderzocht. Daaruit blijkt dat circa
88% ten goede komt aan het mkb. Dit percentage heeft een omvang van
1,4 mld. Wij zijn op dit moment interdepartementaal aan het bekijken of dit
onderzoek – het is net uit – voldoet aan de vraag die mevrouw
Smeets heeft gesteld. Aan het eind van de zomer zal ik een brief hierover
aan de Tweede Kamer sturen. Onderzoek blijft dus nodig om te na te gaan of
de effecten van wat wij in Den Haag doen werkelijk voelbaar en meetbaar zijn
voor ondernemers.De heer Terpstra (CDA):Ik ben diep onder de indruk van alles wat EZ doet. Ik blijf zitten met
het probleem dat ondernemers vaak zeggen dat zij dit niet merken. De staatssecretaris
zegt dat zij de mensen beter moet voorlichten. Als ik een zware last moet
dragen en iemand neemt daar een deel van af, ben ik in principe de eerste
die dat merkt. Daarom begrijp ik niet dat de staatssecretaris zegt dat de
lasten drastisch zijn verlaagd. De ondernemers zouden dit naar mijn idee ogenblikkelijk
moeten merken. Hoe komt het dat zij dit niet merken? Komt dit door een tijdsverschil,
of vergeten zij te snel de verbeteringen, of zie ik het niet goed?Mevrouw Sylvester (PvdA):Ik heb een vraag die hierop aansluit. De staatssecretaris heeft gezegd
dat zij de motie Smeets uitvoert en dat zij een voorproefje heeft gegeven.
Is zij van plan dit structureel te gaan doen? Is zij van plan een structurele
objectieve meting van de administratieve lasten te maken en niet alleen van
de beleving?Staatssecretaris Van Gennip:Ik weet niet in welke vorm wij dit structureel zouden gieten, maar ik
denk wel dat wij in 2007 weer een soortgelijk onderzoek moeten doen, om inderdaad
te bezien waar wij in 2007 zijn geëindigd qua kwantitatief kwalificeerbare
voelbaarheid bij ondernemers. Ik weet niet of dit onderzoek dezelfde opzet
moet hebben. Wij zullen dit onderzoek steeds opnieuw moeten doen, maar wij
zullen dit niet steeds op dezelfde manier moeten doen. Wij moeten natuurlijk
ook van een onderzoek leren hoeveel wij eraan hebben, omdat ook uit dit onderzoek
blijkt dat wij inderdaad al behoorlijk veel lasten hebben gereduceerd. Deze
uitkomst spoort kennelijk niet helemaal met de gevoels­temperatuur. Ik
moet wel zeggen dat dit in een aantal zalen waar ik spreek begint te veranderen.
Wij kunnen hieraan zelf iets doen door de manier waarop wij in Den Haag over
deze materie praten. Ik denk dat de gevoels­temperatuur een optelsom van
de verwachtingen is die wij in eerste instantie hebben gewekt. Wij hebben
hier natuurlijk ongeveer anderhalf jaar gesproken over het verminderen van
de hoeveelheid administratieve lasten, wij hebben gesproken over de rekenmethode
en over het identificeren van al die administratieve lasten, voordat wij toekwamen
aan het werkelijk wegstrepen van al die regels en al die informatieverplichtingen.
Ook is men blijkbaar vergeten wat er al is gebeurd. Bovendien gebeurt er op
dit moment nog zeer veel. De afgelopen anderhalf jaar is er zeer veel voorbereiding
gedaan voor de komende anderhalf jaar. Je ziet nu een versnelling komen in
het afschaffen van regels. Per 1 januari jongstleden is veel veranderd.
Dit is een investering in de toekomst, maar dit betekent dat er de maanden
daaraan voorafgaand veel is veranderd. Dit voelt als een extra incidentele
last die moet worden gedragen. Ik vraag de Kamer om mee te helpen in de communicatie,
om aan ondernemers te laten zien wat er al allemaal is veranderd.Voorzitter: Timmerman-BuckStaatssecretaris Van Gennip:Wij zijn er natuurlijk niet als wij het alleen over de administratieve
lasten voor de bestaande wet- en regelgeving hebben. Ook voor de toekomstige
wetten en regels moeten wij het goed regelen. Daarvoor hebben wij de bedrijfseffectentoets
gecreëerd. Daarin zit een aparte schaalgroottetoets. Dit is de mkb-toets
waarnaar mevrouw Sylvester vroeg. Dit is een integraal onderdeel van de bedrijfseffectentoets.
Ook het Meldpunt Voorgenomen Regelgeving kijkt extra kritisch naar de effecten
voor het mkb. Op basis van het onderzoek dat ik zojuist heb genoemd, zal het
meldpunt extra kritisch verder kijken, omdat dit onderzoek meer inzicht
geeft in hoe alle maatregelen neerslaan. De bedrijfseffectentoets is op 1 juni
jongstleden ingevoerd. Dit betekent dat deze op alles wat nieuw in de besluitvorming
komt, wordt toegepast. De effecten worden opgenomen in de toelichting op de
wettelijke regelingen.De nationale koppen op Europese wet- en regelgeving zijn menigeen een
doorn in het oog, ook de ondernemers. Maar natuurlijk is ook in het hoofdlijnenakkoord
door de regering afgesproken dat zij geen nationale koppen meer wil plaatsen
op Europese wet- en regelgeving, tenzij er zwaarwegende belangen zijn. In
de bedrijfseffectentoets is een aparte toets op die nationale koppen opgenomen.
Wij zijn ook bezig om bestaande koppen af te schaffen. Een voorbeeld is de
Arbeidstijdenwet. Volgens het bedrijfsleven zijn er in Nederland meer ploegendiensten
dan in andere landen. Dit betekent dat er meer mensen nodig zijn en er hogere
kosten zijn. Wij hebben na overleg met de sociale partners over dit onderwerp
besloten het unanieme advies van de SER over te nemen. Dit betekent dat staatssecretaris
Van Hoof daarvoor een wetsvoorstel heeft ingediend.Er zijn veel vragen en opmerkingen gemaakt over de vergunningenlast voor
mkb'ers. Wij moeten in deze discussie niet vergeten dat de vergunning een
belangrijk middel blijft om bepaalde publieke belangen te beschermen. Een
vergunning is er niet voor niets. Soms worden vergunningen internationaal
afgedwongen, soms is er een groot maatschappelijk belang mee gediend. Wij
weten echter ook dat het draagvlak voor vergunningen die wel degelijk nodig
zijn, vermindert als er teveel vergunningen zijn. Ook dit is een reden om
te snijden in de vergunningenlast, zodat ook de ondernemer en de burger beter
begrijpen waarom wij bepaalde vergunningen wel willen handhaven. Het kan dus
vaak minder, eenvoudiger en toegankelijker. Ik heb daarom sympathie voor het
idee van de heer Terpstra om alle vergunningen af te schaffen, maar ik denk
niet dit dat de meest begaanbare weg is. Wij moeten wel zoveel mogelijk vergunningen
vervangen door algemene regels. Wij moeten het vertrouwen en de verantwoordelijkheid
neerleggen daar waar die het beste kan worden genomen, bij de ondernemer zelf,
in plaats van dat de overheid elk regeltje nakijkt en wij moeten het proces
van de vergunningverlening aanzienlijk verbeteren. Wij hebben de rijksvergunningenstelsels
doorgelicht. Dit heeft de Kamer de afgelopen weken kunnen lezen. Daarmee hebben
wij 42% van de vergunningen geïdentificeerd die er gewoon uit
kunnen, en 22% van de stelsels. Dat is dus een enorme hoeveelheid,
veel meer dan alleen een visvergunning of alleen een boomvergunning. Het gaat
bijvoorbeeld om grote zaken als de omgevingsvergunning, maar ook om veel eenvoudige
zaken als de marifoonvergunning. Wij kiezen er bijvoorbeeld voor om veel milieuvergunningen
die gericht zijn op afval, geluid en energiebesparingen te schrappen en om
te zetten in een algemene maatregel. Dit zijn de artikel 8.40-AMvB's (Wet
milieubeheer). Dat is voor 0,5 miljoen mkb'ers voordelig. Wij zijn begonnen
om samen met MKB-Nederland en VNO-NCW te bekijken of wij voor meer vergunningen
hetzelfde kunnen doen. Daarnaast zullen wij de leges transparanter maken,
zodat het voor de ondernemer duidelijker is wat hij betaalt en zodat er een
bepaalde marktwerking tussen gemeenten ontstaat. Bovendien liggen er 22 voorstellen
om de lex silentio in te voeren.De heer Terpstra (CDA):Zegt de staatssecretaris dat zij bezig is met een experiment om met het
mkb te gaan praten over bepaalde wetten, om daarmee vergunningen af te schaffen
en te vervangen door het vertrouwen in de ondernemer?Staatssecretaris Van Gennip:Ja, dat is wat wij in dit traject hebben gedaan. Dit was een traject van
een halfjaar. Het was de eerste slag en die heeft ons veel opgeleverd. In
de discussie met de Tweede Kamer kwam dit punt ook naar voren. Toen heb ik
aangegeven dat wij met MKB-Nederland zouden kunnen overleggen op welke manier
wij nog iets meer kunnen doen, met name aan de kant van de vergunningverlening.
Hoe ziet men bijvoorbeeld de modelverordening die de VNG maakt in relatie
tot wat een mkb'er wel of niet meemaakt in een gemeente?Mevrouw Sylvester heeft gevraagd naar de initiatiefwet van de heren Wolfsen
en Luchtenveld. Die initiatiefwet gaat over de introductie van een boete die
wordt opgelegd aan het bevoegd gezag indien te laat wordt beslist op een vergunningverzoek.
Dat heeft dus geen betrekking op te laat betalen door overheden of semi-overheden.
De initiatiefwet heeft een breed werkingsveld en levert een prikkel op voor
de vergunningverlenende instantie om tijdig besluiten te nemen. Hij is gericht
op besluiten die worden genomen door overheidsinstanties, niet op besluiten
van semi-overheden. De initiatiefwet moet nog in de Tweede Kamer worden besproken,
waarna het kabinet zijn oordeel zal vormen.Mevrouw Sylvester (PvdA):Is de regering bereid om in die beoordeling mee te nemen of deze wet ook
van toepassing kan worden verklaard op de semi-overheid? Is de regering van
mening dat toepassing ervan op de semi-overheid zoden aan de dijk zou zetten?Staatssecretaris Van Gennip:Wij kunnen daarnaar kijken. Ik weet niet in hoeverre onze juridische arm
strekt tot aan de semi-overheden. Het uitreiken van boetes ten opzichte van
gemeenten kan gemakkelijk, omdat gemeenten bij onze overheid horen. Hoe dat
precies werkt met semi-overheden, lijkt mij een ingewikkelde vraag. Ik wil
die vraag bewaren, want wij weten nog niet hoe het initiatiefwetsvoorstel
er na bijvoorbeeld amendering gaat uitzien. Daarna komen wij met de volledige
kabinetsreactie.Mevrouw Sylvester (PvdA):Mijn vraag is er puur op gericht of de staatssecretaris bereid is om dat
mede te gaan onderzoeken. Ik heb begrepen dat zij daartoe bereid is.Staatssecretaris Van Gennip:Natuurlijk. Als mevrouw Sylvester wil dat wij dat in de kabinetsreactie
meenemen, zullen wij dat doen.Ik neem nu iets grotere stappen en zal een aantal specifieke beleidsmaatregelen
gericht op het mkb bespreken. Wij steunen starters uitgebreid, omdat het aantal
scholieren, studenten en mensen in loondienst die overwegen om een eigen onderneming
te starten, nog steeds laag is. Niet alleen in vergelijking met Amerika, maar
ook in vergelijking met de ons omringende landen. Wij moeten ervoor zorgen
dat meer mensen geïnteresseerd raken in het ondernemerschap. Vandaar
het actieprogramma Partnership Leren Ondernemen, waarin wij
in het kader van ondernemerschap en onderwijs een aantal zaken doen, zoals
ondernemers voor de klas, docenten op stage en competitie tussen leerbedrijven
van scholieren van het lager en middelbaar onderwijs, mbo'ers en hbo'ers.
Een paar weken geleden heb ik een prijs mogen uitreiken. Een van de Eerste
Kamerleden zat in de jury. Het was een inspirerende bijeenkomst. Er waren
veel mbo- en hbo-studenten die geïnspireerd waren geraakt door het eigen
bedrijf dat zij hadden gerund. Sommigen van hen hadden een behoorlijke winst
gemaakt. Wanneer zij dat vervolgens thuis aan hun zus, broer, buurjongen,
buurmeisje vertellen, raken die daardoor misschien geïnspireerd om ook
de stap te zetten naar een eigen bedrijf. Dan zijn wij een heel eind verder.
Dit soort initiatieven helpt echt.Een ander specifiek beleid gericht op het ondernemerschap is het ondernemerschap
door nieuwe ondernemers. Van de ondernemerszin van nieuwe allochtone ondernemers
kunnen wij als autochtone Nederlanders nog wel wat leren. Dat is een van de
redenen waarom ik dit zo belangrijk vind. Mevrouw Sylvester en ik hebben daar
twee of drie jaar geleden voor het eerst over gesproken. Wij moeten ervoor
zorgen dat zo veel mogelijk ondernemers worden gestimuleerd om ondernemer
te worden, en als zij het eenmaal zijn, moeten wij ervoor zorgen dat zij goed
kunnen ondernemen.Ondernemerschap kan een grote rol spelen bij de integratie van bevolkingsgroepen.
Zelf geld verdienen is de eerste stap op weg naar emancipatie. Emancipatie
kan heel goed leiden tot integratie. Het leidt ook tot trots. Het laat zien
dat ik als tweede of derde generatie nieuwe Nederlander meetel in Nederland
en dat mijn bevolkingsgroep iets toevoegt aan Nederland. Het bepaalt de toon
waarop wij met elkaar praten over nieuwe Nederlanders, en het beïnvloedt
het debat over hoe wij onze samenleving met elkaar willen inrichten.Vandaar ook dat ik twee jaar geleden de discussie over nieuwe ondernemers
ben begonnen. Vorig jaar heb ik met vijf collega's een actieplan aan de Tweede
Kamer gestuurd. Nu zijn wij bezig al die actiepunten uit te rollen en in te
bedden. Allochtone ondernemers lopen nog steeds tegen een aantal knelpunten
aan, bijvoorbeeld met betrekking tot financiering. Ook sluiten zij zich minder
gemakkelijk aan bij bestaande netwerken, zoals VNO-NCW en MKB-Nederland. Soms
is er een gebrek aan ervaring, soms kiest men te traditioneel. Als er al zes
banketbakkers in een straat zitten, begin dan niet als zevende een banketbakkerij
die met de eerste zes op deze markt concurreert, maar begin die banketbakkerij
in een andere wijk of begin een kapperszaak. Er is dus coaching nodig.Een van de zaken die wij doen, is het inzetten van rolmodellen. Voor de
groep nieuwe Nederlanders is het belangrijk om zelf die rolmodellen te zien,
maar ook voor autochtone Nederlanders is dat belangrijk. Vandaar dat wij prijzen
uitreiken aan de beste nieuwe ondernemer, de zwarte zakenvrouw van het jaar,
en is er een adviesraad nieuw ondernemerschap. Wij hebben de monitor "Nieuw
Ondernemerschap" met cijfers, zodat wij werkelijk kunnen zien hoe het
gaat. Wij hebben allerlei projecten om nieuwe Nederlanders in aanraking te
brengen met het ondernemerschap, zoals coachingstrajecten. Ik heb VNO-NCW,
MKB-Nederland en de kamers van koophandel gevraagd om te zoeken naar andere
gezichten in hun besturen, omdat die besturen vaak bestaan uit blanke mannen
van vijftig. Als een zwarte jonge vrouw de drempel overstapt en alleen maar
vijftigjarige blanke mannen ziet, maakt zij vrij snel rechtsomkeert. Dat moet
anders en dat kan alleen maar als er aansprekende voorbeelden in die besturen
zitten. Ik weet dat men op regionaal niveau hard op zoek is naar jongeren,
vrouwen en nieuwe ondernemers om die besturen diverser te maken. Dat kan ook
door er een creatieve ondernemer in te zetten, of een techneut, maar in elk
geval moeten die besturen diverser worden, anders voelen al die ondernemers
die niet aan het traditionele beeld voldoen, zich daar niet thuis. Dat geldt
misschien ook voor de oudere ondernemers, want ook dat aantal groeit in Nederland.Nu wij het nieuwe ondernemerschap op de kaart hebben gezet en actieplannen
hebben, moeten die actieplannen worden ingebed in de regio's en in verschillende
organisaties. In een aantal grote steden gebeurt veel. In Den Haag en Utrecht
bijvoorbeeld zijn er projecten gericht op nieuwe vrouwelijke ondernemers.
In Arnhem en Nijmegen is er het project Startsmart, speciaal gericht op nieuwe
ondernemers. Een aantal kamers van koophandel is ermee bezig. Er zijn dus
veel organisatorische en regionale inbeddingstrajecten gaande, maar wij moeten
dat op de kaart blijven houden. Vandaar dat in oktober aanstaande de week
van het nieuwe ondernemerschap zal plaatsvinden. Daarin proberen wij allerlei
activiteiten op het gebied van nieuw ondernemerschap te bundelen, zodat er
meer aandacht voor komt. Het is de bedoeling dat al die organisaties en regionale
groeperingen zich daarbij aansluiten en met hun eigen initiatieven komen.De heer Terpstra (CDA):U zegt dat er heel veel regionale initiatieven zijn; dit heb ik ook in
het Utrechtse gemerkt, maar daar vindt men dat de nationale overheid deze
initiatieven te weinig ondersteunt. Deelt u deze mening en, zo ja, wanneer
gaat u hierin verandering brengen?Staatssecretaris Van Gennip:Wij ondersteunen een heleboel regionale initiatieven, maar als er een
specifiek initiatief is waar wij nog niet van wisten en dat een goed voorbeeld
kan zijn voor andere regio's, een pilot-project, dan hoor ik dat graag nog
van u. Aan de ene kant is het een zaak van "laat duizend bloemen bloeien",
want het werkt het beste als iets uit de regio's, uit de organisaties zelf
voortkomt, maar aan de andere kant willen wij iets wat erg goed blijkt te
werken, graag uitrollen over het hele land.Verder was een van de actielijnen de bedrijfsopvolging. Omdat een flink
aantal ondernemers in de komende tien jaar met pensioen zullen gaan, vormen
allochtone ondernemers een kansrijpe doelgroep voor de overname van de betrokken
bedrijven. Wij proberen dus ook meer nieuwe allochtone ondernemers te vinden
die deze bedrijven kunnen overnemen en wij bekijken ook of wij iets op het
punt van de financiering kunnen doen, via het BBMKB of op een andere manier.Ook microkredieten zijn van belang, en niet alleen voor beginnende ondernemers.
Wij hebben hier onlangs onderzoek naar laten doen en er blijkt echt veel vraag
naar te zijn. Het is in Nederland soms moeilijker om € 5000 te krijgen
voor de aanschaf van een bestelwagen dan om miljoenen te lenen voor de uitbreiding
van een fabriek. Daarom onderzoek ik de mogelijkheid van het opzetten
van een fonds voor microkredieten en ik hoop hierover na de zomer meer duidelijkheid
te kunnen geven. Hierbij brengen wij "think small first" dus echt
in de praktijk. En anderhalve maand geleden heeft prinses Máxima in
de regio Arnhem-Nijmegen het eerste microkrediet uitgereikt op een bijeenkomst
waar wij gebrainstormd hebben over manieren om hier meer aan te kunnen doen.Verder is starten vanuit een uitkering belangrijk. De Kamer kent de acties
van mijn collega van Sociale Zaken en mij om ervoor te zorgen dat wij ook
deze potentiële starters helpen. Dit betekent aanpassingen van de WW,
een waarborgfonds en vooral ook meer aandacht voor ondernemerschap bij de
uitvoeringsinstanties. Zij moeten dit echt gaan zien als een mogelijkheid
naast het vinden van een vaste baan, dit betekent toch een cultuuromslag.
Ook de kamers van koophandel willen wij hier speciaal op laten inzetten.Het actieprogramma TechnoPartner is specifiek gericht op starters met
technologische kennis; ook dit vormt een onderdeel van het specifieke mkb-beleid.
Vaak is er voor hen een risico, zodat wij via allerlei faciliteiten mee-investeren,
maar ook maken wij het met het technopartner-label voor een technostarter
gemakkelijker om via het BBMKB voor een bankgarantie in aanmerking te komen.Mevrouw Sylvester (PvdA):Ik dank de regering voor deze woorden over het microkrediet. Ik had ook
nog een vraag gesteld over het borgstellingskrediet; mijn fractie vindt het
noodzakelijk om dit verder uit te breiden. Hoe staat het met de uitvoering
van de in de Tweede Kamer aangenomen motie op dit punt? Heeft de regering
al overleg gevoerd met de banken? En zo ja, wat zijn de resultaten daarvan?
Ik wist niet helemaal zeker of de staatssecretaris dit nog zou behandelen
of dat zij het punt van de kredieten al had afgehandeld, dus ik dacht: ik
loop maar even naar de microfoon.Staatssecretaris Van Gennip:Ik wilde zo dadelijk ingaan op de beschikbaarheid van kapitaal, waarbij
ik goed nieuws voor u heb, denk ik. Ik maak eerst even het onderwerp TechnoPartner
af.Juist voor alle mkb'ers die willen innoveren, hebben wij innovatieprestatiecontracten
ingesteld, waarmee kleine ondernemers kunnen samenwerken op het gebied van
innovatie. Dit gaat dan altijd voor de markt, in samenwerking met een universiteit
of hogeschool. En het gaat dan natuurlijk vaak branchegewijze.Dan de beschikbaarheid van kapitaal. Kapitaal staat naast talent, kapitaal
en talent zijn de twee ingrediënten van een onderneming. Er behoort natuurlijk
ook een goed idee bij, maar het gaat om de mensen en het geld. En vooral voor
het mkb zijn de drempels voor financiering in veel gevallen hoog. Daarom ben
ik hard aan de slag met de banken om de toegang tot de kapitaalmarkt voor
ondernemers te verbeteren. De regeling die nu veel in de belangstelling staat,
is de borgstellingsregeling voor het mkb, het BBMKB. En dit is niet zonder
reden, want wij hebben deze regeling in de afgelopen jaren behoorlijk opgeknapt.
Wij hebben de toegankelijkheid ervan verbeterd en de regeling en de processen
bij de banken goed op elkaar afgestemd. Wij hebben er meer aandacht aan gegeven,
ook publicitair. Dit heeft een groei opgeleverd van 360 mln. naar 475 mln.
in 2005. Daarvoor moest ik verleden jaar in september het garantieplafond
verhogen en dit zal ik ook in 2006 doen: het gaat van 452 mln. naar 602 mln.
Dit betekent dat er een enorme vraag naar het BBMKB is. Het werkt ook goed,
want het is echt een mooie garantieregeling waarmee wij niet op de stoel van de
banken gaan zitten. De bank neemt de beslissing om zo'n lening te verstrekken,
maar het laatste stukje risico nemen wij via de garantieregeling voor onze
verantwoordelijkheid. De recente evaluatie van het BBMKB is zeer positief
over het bereik van de regeling, dus ik kom duidelijk tegemoet aan de motie-Smeets.
Ik zei het al, de mogelijkheden voor microkredieten ben ik nog aan het bekijken
en ik ben er ook met de banken over in gesprek of wij daarvoor iets speciaals
zouden moeten ondernemen. Gelukkig is er de tendens dat de behandelingskosten
die banken voor kleine kredieten in rekening brengen, in het algemeen door
automatisering aan het afnemen zijn. Na de zomer hoort de Kamer hierover meer,
zoals ik al aangaf.Verder is het belangrijk om niet alleen de starters en de meer reguliere
activiteiten te ondersteunen, maar ook de snelle groeiers. Een heleboel middelgrote
ondernemingen kunnen moeilijk doorgroeien, omdat zij te maken hebben met een
cashflow die achterloopt bij de behoefte aan groei. Vandaar de groeifaciliteit
die wij bieden. In maart jongstleden hebben wij deze voorgelegd aan de Europese
Commissie en het is afhankelijk van haar oordeel, maar wij zullen proberen
om nog dit jaar te starten met 85 mln. aan garanties, oplopend tot 170 mln.
in 2009, vooral bedoeld voor snel groeiende ondernemers.Ook over de bedrijfsoverdrachten zijn veel vragen gesteld. Het is de verwachting
dat er in de komende tien jaar zo'n honderdduizend ondernemers met pensioen
zullen gaan en hun bedrijf zullen moeten overdragen. Wij hebben hierop veel
actie ondernomen: fiscale maatregelen met de Successiewet – de doorschuiffaciliteit –
een overdrachtspakket, goede voorlichting, in samenwerking met de kamers van
koophandel en de brancheorganisaties, en de ondernemingsbeurs, waarbij het
gaat om het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod.De heer Terpstra heeft gevraagd om een uniforme aanpak van de fiscale
opvolgingsproblematiek. Wij hebben de faciliteiten op dit vlak in de afgelopen
twee jaar behoorlijk aangepast. Als wij die verder stroomlijnen, dan zal dat
ongetwijfeld voordelen hebben op het gebied van administratieve lasten, eenvoud
en uitvoeringslasten, maar wij weten dat er dan ook budgettaire effecten en
verdeeleffecten zullen optreden, die wij dan weer moeten repareren. Een aanpassing
vergt dus een afweging van al deze facetten en het is de vraag of de versnippering
van de verschillende fiscale faciliteiten echt het grootste probleem bij bedrijfsoverdracht
is of dat het een van de kleinere hobbels is. Wij hebben op dit moment geen
concrete signalen dat deze versnippering bedrijfsoverdrachten daadwerkelijk
zou belemmeren. Ik denk dat het meer zit in de zaken die ik zojuist noemde:
wij hebben de fiscale maatregelen verruimd, wij zijn bezig geweest met het
ondernemerspakket en de ondernemingsbeurs staat net op poten. Dit zijn zaken
die volgens mij veel meer zoden aan de dijk zetten bij het vinden van opvolgers
voor al die ondernemers die met pensioen gaan.De finesses van het Duitse model zijn mij niet geheel bekend. Ik moet
wel zeggen dat je zo'n model nooit los kunt zien van de rest van het fiscale
regime, dus het lijkt mij moeilijk om dit model zo maar in
te voeren zonder de samenhang met dat systeem te kunnen overzien.Wij zien dat het aantal zelfstandige ondernemers toeneemt, ook door een
toenemende behoefte aan flexibiliteit en omdat men niet meer een leven lang
bij dezelfde baas werkt. Steeds vaker komt het voor dat men van baan wisselt
of een baan in loondienst afwisselt met zelfstandig ondernemerschap. Die transitie
neemt ook duidelijk toe. Er zijn nu ruim 800.000 zzp'ers in Nederland. Wij
zien ook echt dat het zzp-schap bijdraagt in economische dynamiek en aan transitie.
Het verhoogt de concurrentie en het zorgt voor een bepaalde uitdaging voor
bestaande ondernemingen. Het is dus van belang dat wij de zzp'ers de ruimte
geven.Naar aanleiding van vele vragen vandaag en referenties aan zzp'ers heb
ik vanmiddag het plan opgevat om met één of meer van mijn collega's
de zzp'ers als economisch fenomeen apart te bekijken. Ik wil met hen goed
op een rij zetten wat de verschillende belemmeringen zijn voor zzp'ers, wat
wij doen, welke acties wij ondernomen hebben of in het verschiet liggen en
welk aanvullend beleid wij moeten ontwikkelen. Wij moeten ook kijken wat de
administratieve lasten voor de zzp'ers betekenen. Er zijn ook veel fiscale
vragen gesteld specifiek op het gebied van zzp'ers. Wij nemen die ook mee.
Het zou een mooie conclusie van dit debat zijn als wij zeggen dat wij de zzp'ers
apart in het zonnetje zetten, kijken wat de belemmeringen zijn, wat wij al
doen en wat wij extra zouden kunnen doen.Mevrouw Sylvester (PvdA):Uiteraard ben ik blij met de woorden die de staatssecretaris zojuist heeft
uitgesproken. Ik voeg er nog een vraagje aan toe. De staatssecretaris wil
contact zoeken met haar collega's om een aantal zaken nader te onderzoeken.
Kan zij een termijn noemen waarop zij denkt dat zij ons iets kan laten weten?Staatssecretaris Van Gennip:Ik denk dat ik er een klein half jaar voor nodig heb en dat het kerst
van dit jaar zal worden. Wij zullen veel dingen in kaart moeten brengen en
misschien een apart onderzoek moeten doen.De heer Van Raak (SP):Dank voor deze toezegging. Wil de staatssecretaris daarbij ook betrekken
het onderzoek van TNO in opdracht voor het Breed Platform Verzekerden en Werk,
dat van de tien zzp'ers met gezondheidsproblemen negen geen verzekering hebben
tegen arbeidsongeschiktheid? Veel worden er door verzekeraars geweigerd. Wil
zij kijken naar de mogelijkheid om voor deze groep een arbeidsongeschiktheidsregeling
te treffen?Staatssecretaris Van Gennip:Ik neem dat mee in de knelpunten die zijn genoemd. Wij bekijken of het
een taak voor de overheid is of een taak voor de markt en wat wij er wel of
niet aan gaan doen. Het wordt zeker meegenomen in de lijst van de knelpunten.Hetzelfde geldt voor de zwangere ondernemers. In overleg met mijn collega
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal ik dit meenemen in de discussie over
de zzp'ers. Voorlichting kan hierin ook een rol spelen, maar dat is niet het
enige antwoord op dit knelpunt.Mevrouw Sylvester (PvdA):Zoals de staatssecretaris misschien weet, heeft de Commissie Gelijke Behandeling
onlangs een uitspraak gedaan. Mijn vraag aan haar op dit punt was specifiek
wanneer de regering verwacht te komen met een reactie op de uitspraak van
de Commissie Gelijke Behandeling.Staatssecretaris Van Gennip:Ik weet dat die uitspraak net gedaan is. Ik weet ook dat wij daarover
nu in overleg zijn. Ik kan nog niet zeggen wanneer wij met een reactie komen.
Het zal echter niet eindeloos duren. Het is een maatschappelijke discussie
waarin wij op een redelijke termijn met een antwoord moeten komen.Mevrouw de voorzitter. Ik heb u vandaag, denk ik, niet hoeven overtuigen
van het belang van het mkb voor de Nederlandse economie. Wij weten het allemaal.
Ik wil benadrukken dat dit belang van ondernemerschap gevoeld wordt door het
gehele kabinet. Afwegingen wat het voor de specifieke ondernemer doet en wat
het voor de macro-economische ontwikkelingen doet, spelen vrijwel altijd een
rol bij de discussies in het kabinet. Ik kan u ook verzekeren dat in het begin
collega Zalm en ik op het moment dat voorstellen werden gedaan, vroegen wat
de administratieve lasten en de regeldruk van het voorstel waren en dat nu
vrijwel iedereen dit soort vragen stelt, om te beginnen bij de eigen voorstellen.Voor de regeldruk zien wij ook een brede maatschappelijke belangstelling.
Als iemand uit Den Haag, een lid van het kabinet of een lid van deze Kamer
of van de Tweede Kamer, in een gemeente of bij een organisatie heeft gesproken,
wordt het daarna op de werkvloer opgepakt. Wat dat betreft doe ik een oproep
aan u om bij spreekbeurten in het land mensen te vragen – wethouders,
burgemeesters, ondernemers of ondernemersverenigingen – echt aan het
ondernemingsklimaat te denken en om er rekening mee te houden, als zij als
branche een enquête houden, dat zij er met grote letters opzetten dat
die niet verplicht is. Dan kan de ondernemer zelf bedenken of hij zoveel waarde
aan zijn branche hecht dat hij die toch invult.Ik heb nog een vraag uitstaan over de motie-Lemstra. In september 2004
hebben wij een reactie op de motie-Lemstra aan de Eerste Kamer gestuurd. Daarin
is een overzicht gemaakt van de langetermijnstudie waarvan de departementen
gebruik hebben gemaakt ten behoeve van de ruimtelijke nota's. Die discussie
hebben wij hier verleden jaar gevoerd. De vier ruimtelijke departementen,
EZ, VROM, LNV, Verkeer en Waterstaat, hebben daarin aangekondigd dat zij aandacht
willen besteden aan de interactie tussen ruimte en de verwachte verandering
in het klimaat. Wij overleggen nu over het opstellen van een adaptatieprogramma
Ruimte en klimaat. Er is zelfs een FES-claim ingediend om meer onderzoek te
kunnen doen naar de interactie tussen klimaatveranderingen en ruimtelijke
investeringen. Of die gehonoreerd wordt, weet ik nog niet. Onder de vlag van
de motie-Lemstra is het departement van VROM een project gestart met als titel
Randstad 2040, waarin wij een verkenning doen naar de langetermijnontwikkelingen
van de regio. De eerste resultaten worden eind van dit jaar verwacht.Dames en heren, als iedereen zoveel wist van het mkb, gaf om het mkb en
wilde praten over het mkb als u vandaag met mij, dan komt het wel goed met
onze mkb'ers in Nederland en dus met onze economische ontwikkeling. Ik dank
u voor het debat.Mevrouw Sylvester (PvdA):Voorzitter. Ik dank de regering voor de uitgebreide beantwoording. Die
beantwoording getuigde van originaliteit, want met de naam Oranje bv is een
heel aardig toekomstbeeld geschetst. Dat toekomstbeeld vond ik voor het mkb
van vandaag nog wel erg ver weg. Daarom stel ik voor om na te gaan wat de
mogelijkheden zijn om te komen van ist tot soll.Ik heb gesproken over een aantal maatregelen die zullen worden genomen
om jongeren en allochtonen aan het werk te helpen. Daartoe is een commissie
onder leiding van Hans de Boer ingesteld. De bedoeling is ook om onbenut talent
in te zetten. Tot zover ga ik akkoord met datgene wat de staatssecretaris
heeft gezegd. De fractie van de Partij van de Arbeid wil echter ook dat minder
validen, ouderen en vrouwen meer op de arbeidsmarkt participeren. Deze groepen
lijken op het eerste gezicht minder aantrekkelijk voor werkgevers. Het CWI
voert een campagne om deze groepen ook aan het werk te krijgen. Eigenlijk
zegt het CWI met zijn campagne dat als je verder kijkt dan je neus lang is,
je iets anders ziet. Je ziet dan welke talenten iemand heeft. Daarom stel
ik wederom de vraag welke maatregelen de regering na afschaffing van de SPAK
specifiek neemt om deze categorie via het mkb aan het werk te helpen, zodat
ook zij kunnen profiteren van de economische groei.In eerste termijn gaf ik aan dat er een convenant is gesloten tussen het
mkb en de mensen die moeten zorgen voor reïntegratie van gedeeltelijk
arbeidsgeschikten. Vorige week hebben wij gedebatteerd over de WW en toen
bleek dat er met de uitvoering van dit convenant problemen zijn. De minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft aangegeven dat ondanks die problemen
de afspraken blijven gelden. Ik ben benieuwd wat de opvatting van de bewindslieden
van Economische Zaken op dit punt is.Het systeem van de vouchers zou goed functioneren, maar ik wijs erop dat
de vouchers door het mkb nauwelijks worden ontsloten. Waarom overweegt het
kabinet dan toch het uitvoeren van een evaluatie en waarom wordt er niet direct
een knip aangebracht? Men zou een deel van het budget kunnen reserveren voor
innovatie bij het mkb. Dat zou een daadwerkelijke ondersteuning van het mkb
zijn en passen bij de mooie woorden die vandaag over het mkb zijn gesproken.De regering heeft aangegeven dat zij samen met MKB-Nederland potentiële
allochtone kopers in contact wil brengen met autochtone verkopers. De regering
heeft het punt van de bedrijfsovername hoog op de agenda staan en daarom verwacht
ik dat ook dit aspect haar nadrukkelijke aandacht heeft. Er is een actieplan
verschenen en mijn vraag in eerste termijn was wat het vervolg hierop is.
Wat is de stand van zaken?Mijn op een na laatste punt betreft de zzp'ers. De regering zal overleg
plegen en over een half jaar een rapportage uitbrengen met een beleidsvisie.
Mijn fractie kijkt uit naar deze beleidsvisie die specifiek zal gaan over
zzp'ers. Wij vinden de zzp'ers een zeer belangrijke categorie binnen het mkb.Ten slotte wil ik iets zeggen over de administratieve lasten. Het mkb
heeft substantieel meer administratieve lasten gekregen. De regering heeft
daarvan zelfs een aantal voorbeelden gegeven. Mijn fractie en die van GroenLinks –
ik spreek ook namens die fractie – vinden dat de regering zich meer
zou moeten inzetten voor lastenverlichting, specifiek voor mkb-bedrijven met
minder dan tien werknemers. Op dit punt wil ik een motie indienen. Wij houden
met die motie rekening met wat de regering noemt: de statistiekvakantie. Ik
vind dit nieuwe woord wel aardig. Het gaat bij het uitvoeren van deze motie
dus heel duidelijk om het hergebruik van bestaande bronnen.De voorzitter:Door de leden Sylvester, Terpstra, Van den Berg, Van der Lans, Schouw,
Van Raak en Maas-de Brouwer wordt de volgende motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat 80,5% van de bedrijven in Nederland minder dan
tien werknemers heeft;constaterende dat administratieve lasten onevenredig drukken op bedrijven
met minder dan tien werknemers;overwegende dat de regering zich sterk zou moeten maken voor meer lastenverlichting,
specifiek voor mkb-bedrijven met minder dan tien werknemers;verzoekt de regering om in de bestaande wet- en regelgeving te onderzoeken
in voorhanden onderzoeksmateriaal hoe voor bedrijven met minder dan tien werknemers
gekomen kan worden tot een substantiële verlichting van de administratieve
lasten;verzoekt de regering om binnen drie maanden de Kamers hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt nr. C(30300 XIII).De heer Terpstra (CDA):Mevrouw de voorzitter. Met de algemene beschouwing van de minister en
de staatssecretaris, waarmee ik het in grote lijnen eens ben, zijn al mijn
vragen op een enkele na beantwoord. Heel veel niet gestelde vragen zijn zelfs
schitterend beantwoord. Daarvoor dank ik de bewindslieden zeer. Op drie punten
heb ik een antwoord gekregen dat niet helemaal tot tevredenheid was. Het eerste
punt betreft het experimenteren met het afschaffen van vergunningen. Ik wil
zeker weten dat de staatssecretaris en de leden van mijn fractie exact hetzelfde
bedoelen en daarom heb ik een motie opgesteld. Die zal ik aan het eind van
mijn betoog indienen.Ik kan mij verder niet helemaal vinden in het antwoord over de bedrijfsopvolging.
Het Duitse model hebben wij niet genoemd om het desbetreffende element uit
de Duitse belastingwetgeving over te nemen, maar meer om te bevorderen dat
een uniforme regeling wordt getroffen voor de bedrijfsopvolging als zodanig.
Het enige wat ik de staatssecretaris vraag, is om met de staatssecretaris
van Financiën te overleggen over de vraag of voor de bedrijfsopvolging
in Nederland een uniforme regeling mogelijk is.Ik ben heel blij met het antwoord van de staatssecretaris over de regionale
initiatieven. Ik zal alle Utrechtenaren waarmee ik heb gesproken motiveren
om al hun plannen bij de staatssecretaris in te dienen.De voorzitter:Door de leden Terpstra, Sylvester, Luijten, Van den Berg en Van der Lans
wordt de volgende motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat voor de naleving van veel wetten een vergunningensysteem
als middel van controle wordt gebruikt;constaterende dat het toepassen van vergunningensystemen voor ondernemers
in het mkb veel (administratieve) rompslomp met zich meebrengt;overwegende dat in Eindhoven wordt geëxperimenteerd met regelvrije
zones;verzoekt de regering, in overleg met het mkb een experiment te starten
waarbij voor een aantal wetten het vergunningensysteem tijdelijk wordt afgeschaft
en de resultaten daarvan na één jaar te evalueren,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt nr. B(30300 XIII).De heer Luijten (VVD):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris en de minister met name voor de
beantwoording van de niet-gestelde vragen. Een aantal van mijn vragen is niet
beantwoord en die zal ik opnieuw stellen, maar met het oog op de tijd mag
de beantwoording daarvan ook schriftelijk.Ik ben blij met de opmerking van de minister over de verlaging van de
drempels voor de kennismigranten. Graag krijgen wij nog een toelichting. Wij
willen namelijk weten wat die verlaging concreet betekent.Ik sluit mij aan bij de vraag van mevrouw Sylvester over de vouchers.
De minister is niet ingegaan op mijn opmerking en vragen ter zake. De discussie
met de heer Van Raak ging over het vraaggestuurd onderzoek en over de mogelijkheid
voor mkb'ers om zelf te bepalen bij welke wetenschappelijke instelling zij
hun vouchers zullen besteden. Wat mij betreft zou een deel van de geldstroom
voor innovatie bij het mkb gebruikt kunnen worden. Ter geruststelling van
de heer Van Raak: ik ga echt niet tornen aan de onafhankelijkheid van de wetenschappelijke
instellingen. Maar aan de andere kant ga ik ze niet in een gouden kooitje
stoppen. Ik zoek dus naar de balans. Ik heb er goede nota van genomen dat de minister in december met de resultaten
komt van de inspanningen van Syntens. Wij zullen die toetsen op hun marktgerichtheid.
Wij vrezen dat Syntens namelijk een verlengstuk van het ambtenarenapparaat
wordt. Voor ons staat de marktgerichtheid dus voorop. Ik ben blij met de opmerking
van de staatssecretaris over de rol van de gemeenten bij het terugdringen
van de regeldruk. Dat is allemaal prachtig, maar het vermindert het aantal
heffingen niet. Ik heb de suggestie gedaan om een aantal heffingen te schrappen,
want dan doe je echt wat, en vervang het door een uitkering uit het Gemeentefonds.
Daarop heb ik geen antwoord van de staatssecretaris gekregen.Er is toegezegd om over een half jaar te komen met voorstellen voor de
zelfstandige ondernemer, van welke toezegging wij nota hebben genomen. Wij
zullen daar zeker op terugkomen, want die groep is onderbelicht. Ik mis antwoorden
van de staatssecretaris op vragen over de visaproblematiek. Ik ken haar verbondenheid
met deze problematiek, maar ik heb begrepen dat er nog geen oplossingen zijn.
Verder heb ik een vraag gesteld over de eenloketfunctie, daarbij Düsseldorf
als voorbeeld noemend. Is de staatssecretaris bereid daarmee in een regio
te beginnen, ervan uitgaand dat de rest bij succes vanzelf volgt?De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Wij danken de minister via de staatssecretaris voor zijn college,
maar wij hebben allemaal al een diploma. Een college is goed, vooral als het
over zo'n divers aantal onderwerpen gaat, zoals ministeries, universiteiten
en elektriciteitsbedrijven. Maar het moet niet ten koste gaan van de beantwoording
van vragen van deze Kamer.Wij danken de staatssecretaris voor haar serieuze beantwoording van onze
vragen. Ook daar was het weinig specifiek, veel algemeen, maar haar algemene
verhalen waren een stuk aardiger dan die van de minister, vooral toen zij
sprak over de relatie tussen mkb en integratie. Een aantal vragen is niet
beantwoord, wat ook schriftelijk mag gebeuren. Wij hebben gevraagd of de lokale
belastingen niet in één aanslag zouden kunnen. Verder hebben
wij gevraagd te bestuderen of het mogelijk is om het risico van doorbetaling
bij ziekte voor bedrijven met weinig werknemers te verkorten, bijvoorbeeld
naar een jaar. Waarom niet één dag in de week de winkels sluiten?
Er moet worden voorkomen dat, zolang schuldsanering voor kleine ondernemers
niet is geregeld, deurwaardersmaatregelen worden genomen. Bij het berekenen
van het eigen vermogen in verband met tijdelijke bijstand moet de waarde van
onroerend goed niet meer worden meegeteld. Wij zien uit naar het onderzoek
naar de mogelijkheden om schade te verhalen op daders, en wij zien zeer uit
naar het onderzoek naar de situatie van zzp'ers, waarvan wij de resultaten
met veel interesse onder de kerstboom zullen lezen. Wij ondersteunen de motie
van het lid Sylvester c.s.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Wij hebben in de commissie voor Economische Zaken een- en
andermaal gesproken over de vraag of een beleidsdebat zinvol is. Terugkijkend
denk ik dat het erg zinvol is om het mkb hier uitgebreid aan
de orde te hebben gehad. Mocht de staatssecretaris de minister, die voor het
landsbelang veel op reis is, tegenkomen, dan kan zij hem namens onze fracties
danken voor de beantwoording, en dat geldt ook voor de staatssecretaris. Ik
doe dat vooral voor de enthousiaste en betrokken wijze waarop zij dat heeft
gedaan.Ik blijf zorgen hebben over de aansluiting van het onderwijs op het bedrijfsleven.
Ik vond het best een goed verhaal, maar wij moeten ons realiseren dat het
beleid van de overheid is gericht op het verzelfstandigen van de onderwijsinstellingen.
Zij zijn autonoom, en werken met actoren uit hun omgeving, waar de invloed
van het mkb heel gering is. Ik ben bang dat dat niet goed komt. Een enthousiaste
staatssecretaris die heel veel doet, maar als wij straks een groot tekort
aan vakmensen hebben, kun je het ergste vrezen, wat je niet oplost met enthousiasme
aan de ene kant en geen mensen die het moeten doen aan de andere kant. Ik
blijf daar zorgen over houden.Ik ben heel blij dat de staatssecretaris zegt dat bij gemeenten sprake
is van een hele omkeer. Uit zeer recente gegevens van VNO-NCW kregen wij heel
andere informatie, wat ik nadrukkelijk aan de orde heb gesteld. Wij hoorden
dat gemeenten heel slecht meewerken aan een enquête. In bepaalde regio's
kan dat goed worden opgepakt, maar ik hoop dat dat voor alle gemeenten gaat
gelden. Blijft staan dat de ondernemers vinden dat de dienstverlening van
de gemeenten niet goed is. Dan heb ik de relatie gelegd met de lastendruk
en de heffingen: als je aan de ene kant veel moet betalen en daarvoor aan
de andere kant geen goede dienstverlening krijgt, is dat niet goed. De staatssecretaris
mag hier schriftelijk op terugkomen. Zij mag daar een klein boekwerkje van
maken, dat wij dan nog eens rustig kunnen nalezen en daar later op terugkomen!Staatssecretaris Van Gennip:Voorzitter. Ik zal op een aantal opmerkingen en vragen ingaan, en de zaken
die blijven liggen, beantwoord ik wat uitgebreider per brief.Er is een vraag gesteld over de maatregelen om via het mkb kansarmen aan
het werk te krijgen. Ik denk dat dat in samenwerking met een aantal collega's
sowieso schriftelijk moet worden beantwoord, want daarbij zijn ook andere
collega's betrokken. Daarin komen het convenant met het mkb over de reïntegratie
terug, en het debat over de WW.De vouchers zijn voor het mkb, dus ik zie niet goed hoe wij de financiering
van het mkb apart kunnen zetten. De vouchers zijn gecreëerd omdat wij
die kloof zagen tussen het mkb aan de ene kant en goed onderzoek aan de universiteiten
aan de andere kant. De vouchers zijn een doorgaand succes: er zijn zelfs universiteiten
die over de vouchers de concurrentie aangaan met andere universiteiten! Ik
kom ondernemers tegen die het wel zonder vouchers kunnen. Maar door die vouchers
ben ik op het idee gekomen om eens bij de hogescholen en universiteiten langs
te gaan.Ik kom toe aan de nieuwe Nederlanders en de bedrijfsovernames, welk onderwerp
ik wil meenemen in een brief die ik heb toegezegd in het najaar aan de Tweede
Kamer te sturen. Daarin komen al die actielijnen terug. Deze actielijn loopt
het meest achter, door allerlei perikelen. In de motie over de administratieve lasten wordt gevraagd of in voorhanden
onderzoeksmateriaal kan worden onderzocht hoe wij dat beter kunnen doen voor
bedrijfjes tot tien werknemers. Ik denk dat de motie een ondersteuning van
beleid is. Wij hebben dat al erg voor het mkb bekeken, maar niet voor bedrijven
tot tien werknemers. Dat nemen wij graag op ons.De heer Terpstra vroeg naar een experiment met het afschaffen van vergunningen.
Dat neem ik graag mee in de brief die ik aan de Tweede Kamer heb beloofd over
de stand van zaken van de vergunningen en over wat we daaraan kunnen doen.
Daar nemen wij dan ook die motie in mee. Ik wil wel even wijzen op de kansenzones
die wij al hebben. Dat gaat verder dan alleen vergunningen. Daarin creëren
wij regellichte zones voor ondernemers. Wij hebben nu drie pilots in Delft,
Enschede en Eindhoven en er komt een vierde, grensoverschrijdende, namelijk
het bedrijventerrein Avantis. Dat levert al een heleboel op. Met Stadskanaal
heb ik een convenant getekend dat ook uitgaat van een gedeeltelijk regellichtere
zone. Wij hebben dus een heleboel pilots en experimenten die niet alleen over
vergunningen gaan en waar wij volgens mij uit kunnen putten. Misschien is
het handig om deze motie aan te houden tot bekend is wat daar uitkomt en om
dan pas te kiezen voor een nieuw experiment of voor gelijk breder uitrollen,
als de experimenten goed bevallen zijn.Op de bedrijfsopvolging volgens het Duitse model zal ik met mijn collega
van Financiën graag terugkomen. Wij bestuderen dat wat beter en doen
u vervolgens kond van de uitkomst.De vraag van de heer Luijten over kennismigranten breng ik over aan de
minister. Ik weet dat wij er ontzettend hard aan trekken om dat voor elkaar
te krijgen.De vragen over vouchers heb ik beantwoord bij de vragen van mevrouw Sylvester.
Syntens volgt in december. Ten aanzien van de rol van gemeenten en het aantal
heffingen is gevraagd of wij de heffingen niet kunnen schrappen en een uitkering
doen uit het Gemeentefonds. Dat is iets waar ook andere collega's van mij
over gaan. Ik zal dat onder hun aandacht brengen en dan antwoord ik u daar
graag op.Op de problematiek van de visa kan ik nu nog uitgebreid ingaan, maar ik
doe dat liever in een goede brief. Met name op dit moment speelt ons in deze
kwestie een imago parten dat van een paar jaar geleden is, terwijl wij de
praktijk hebben gelijkgetrokken met die in andere Europese landen. Er is ook
nog wel een aantal praktische problemen. Ik zal de functie van één
loket à la Düsseldorf er ook gelijk in meenemen.De voorzitter:Afgaande op de lichaamstaal van de woordvoerders kunt u dat schriftelijk
doen.Staatssecretaris Van Gennip:Ja.De heer Van Raak had een aantal vragen over de fiscaliteit. Ik begin maar
met de winkelsluiting: er is een evaluatie gedaan van de Winkeltijdenwet.
De kabinetsreactie daarop is nu in voorbereiding en wordt in de komende maanden
naar de Tweede Kamer gestuurd. Dan spreken wij verder over winkelsluiting
wel of niet.Op de vragen over het optreden van deurwaarders bij schuldsanering zal
ik schriftelijk antwoorden.De discussie over doorbetaling bij ziekte hebt u uitgebreid gevoerd met
mijn collega van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik wil die
discussie hier niet opnieuw gaan voeren. Dat is volgens mij afgesproken beleid.De opmerkingen die gemaakt zijn over lokale belastingen klinken mij sympathiek
in de oren, maar ik denk dat wij daar een uitgebreidere discussie over moeten
hebben. Ik zal de Kamer daar schriftelijk over berichten. Hetzelfde geldt
voor de vraag over de tijdelijke bijstand en het onroerend goed.De heer Van den Berg vroeg naar de aansluiting van onderwijs en bedrijfsleven.
Dat blijft taaie materie. Ook na een aantal investeringen van onze kant en
van de kant van het bedrijfsleven blijft dat moeilijk. Ik ben persoonlijk
nogal bezorgd over het aantal mensen dat techniek wil studeren en dat vervolgens
goed beslagen ten ijs komt op de arbeidsmarkt. Wij zijn ons daar zeer van
bewust. Mijn collega van Onderwijs en minister Brinkhorst zijn daarmee bezig,
evenals een heleboel andere bewindspersonen en brancheorganisaties.Ten slotte kom ik op het gemeentelijke ondernemingsklimaat. Ik ben het
eens met de uitspraak dat het er bij een aantal gemeenten echt nog aan schort,
maar een aantal gemeenten doet het ook heel erg goed. Het helpt als wij de
gemeenten die het goed doen als rolmodel voorhouden aan de gemeenten die het
niet goed doen. Ten tweede moeten wij vanuit het ministerie van Economische
Zaken met name aan kleinere gemeenten alle mogelijke handreikingen doen om
ze te helpen het ondernemingsklimaat in hun gemeente te verbeteren. Ten derde
kan er via modelverordeningen van de VNG voor gezorgd worden dat vergunningen
echt goed zijn. Dat zal in de komende paar maanden gaan spelen. Ten slotte
moet iedereen die het land in gaat, de gemeenten erop wijzen en de brancheorganisaties
evenzeer. Dat zijn de vier lijnen waarop wij voor elkaar moeten zien te krijgen
dat het gemeentelijk ondernemingsklimaat in Nederland echt beter wordt.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De stemming over de moties zal volgende week dinsdag plaatsvinden.De vergadering wordt van 19.07 uur tot 20.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-1616-1635.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl