Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake inburgering in de Nederlandse samenleving (Wet inburgering) (30308)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 337-352

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-12-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 8, pagina 337-352

20-11-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30308Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Gezamenlijke behandeling van het Voorstel van wet van de leden Duivesteijn en Hofstra tot wijziging van de Wet bevordering eigenwoningbezit (verruiming en vereenvoudiging van de werking van de Wet bevordering eigenwoningbezit) (29917) en het Voorstel van wet van de leden Hofstra, Van Bochove en Verdaas tot wijziging van het Voorstel van wet van de leden Duivesteijn, Hofstra en Van Bochove tot wijziging van de Wet bevordering eigenwoningbezit (verruiming en vereenvoudiging van de werking van de Wet bevordering eigenwoningbezit) (30837)Pagina 334-337
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake inburgering in de Nederlandse samenleving (Wet inburgering) (30308)Pagina 337-352
Behandeling van het verslag van de commissie voor de Verzoekschriften over het adres van C.S. te A. betreffende het handelen van de belastingdienst (XLV-A)Pagina 314-314
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van de richtlijn nr. 2003/109/EG van de Raad van de Europese Unie van 25 november 2003 betreffende de status van langdurig ingezeten onderdanen van derde landen (PbEU 2004, L16) (30567)Pagina 333-334
Presentie en opening (maandag 20 november 2006)Pagina 313-313
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten ter realisering van de doelstelling uit de nota 'Werken aan winst' (Wet werken aan winst) (30572)Pagina 314-333
Behandeling van de PKB Ruimtetekort in Mainport Rotterdam (24691, nrs. 72, 73 en 79)Pagina 314-314
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (Wm) en enige andere daarmee verband houdende wetten (modernisering van de algemene milieuregels voor inrichtingen) (30483), het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met herschikking van de bevoegdheidsverdeling tussen rechtbank en kantonrechter, alsmede van artikel 12 van dat Boek en van artikel 268 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (30521), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet kaderregeling vut overheidspersoneel in verband met de wijziging van de financiering van het flexibel pensioen en uittreden van het overheidspersoneel (30602) en een aantal andere wetsvoorstellenPagina 313-314

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 98 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Regels
inzake inburgering in de Nederlandse samenleving (Wet inburgering) (30308).De beraadslaging wordt geopend.De heer Middel (PvdA):Voorzitter. Ik heb de vrijheid genomen om mij voor dertig minuten spreektijd
in te schrijven. Ik zal u geruststellen. Ik denk niet dat ik dat haal.Mede naar aanleiding van de nadere memorie van antwoord wil de PvdA-fractie
nog enkele kanttekeningen bij dit wetsvoorstel plaatsen en de minister een
aantal aanvullende vragen stellen. Ik benadruk dat de PvdA-fractie niet onder
stoelen of banken heeft gestoken liever op een later tijdstip over dit wetsvoorstel
te willen spreken. Dit niet alleen vanwege het vernietigende advies van de
Raad van State van augustus jongstleden, waardoor wij nu een uitgekleed en
incompleet wetsvoorstel behandelen. Degenen die de wet straks moeten uitvoeren,
hebben daarnaast laten weten dat dit per 1 januari aanstaande feitelijk
onmogelijk is. Lees bijvoorbeeld de brandbrief van de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten en zie ook de brief van de vier grote steden. Let ook op de signalen
uit de MBO Raad, de voormalige Bve Raad, die de betreffende onderwijs- en
scholingsinstellingen overkoepelt. Ik denk dat alle woordvoerders inmiddels
contact hebben gehad met wethouders van hun eigen politieke signatuur, die
erop gewezen hebben dat het onmogelijk is om de wet per 1 januari uit
te voeren.Een meerderheid in deze Kamer heeft daar helaas geen boodschap aan, zelfs
niet nadat de afgelopen weken bleek dat het kabinet de schriftelijke voorbereiding
een beetje heeft afgeraffeld. Kijk bijvoorbeeld naar de nadere memorie van
antwoord, waarop ik straks noodzakelijkerwijs terugkom. Het moet mij van het
hart dat deze kamer van bezinning zich een beetje leent voor een onbezonnen
handelwijze.Ook uit de nadere memorie van antwoord blijkt dat bij de Raad van State
een wetsvoorstel ligt van wijziging van het wetsvoorstel dat nu door ons behandeld
wordt. Verder is een tijdelijke regeling vrijwillige inburgering aangekondigd.
Die is nog niet openbaar en zal worden vervangen door een volgens de minister
meer definitieve regeling op grond van de Wet inburgering. Als Eerste Kamer
behoren wij te waken over een zorgvuldig wetgevingsproces. Daar is in dit
geval geen sprake van. De Partij van de Arbeid wil graag van de minister vernemen
of zij deze visie deelt, zeker nu onlangs ook in de Tweede Kamer ernstige
zorgen zijn geuit over de bestuurlijke gevolgen van deze manier van wetgeving.Om eventuele misverstanden te voorkomen: de Partij van de Arbeid is voorstander
van inburgering van niet-Nederlanders, alsmede van Nederlanders die het nodig
hebben, om vervolgens als volwaardig burger deel te kunnen nemen aan het maatschappelijk
leven. Inburgering is voor ons een instrument en geen doel op zich. Inburgering
is van belang voor iedereen om op een volwaardige manier aan onze samenleving
deel te kunnen nemen. In dat opzicht is inburgering een perfect instrument,
zodat wij allen betrokken burgers kunnen zijn en de samenleving sociale cohesie
kent. Een wettelijk kader voor de inburgering is bepaald geen overbodige luxe,
zeker niet als met dat kader tot uitdrukking wordt gebracht dat inburgering
een recht is en dus geen plicht. Dat is net even anders dan de regering het
ziet. Zeker deze minister ziet inburgering als een plicht. Als ik het verkeerd
zie, hoor ik dat graag.Mijn fractie is er nog niet van overtuigd dat in dit wetsvoorstel het
uitgangspunt van inburgering als recht voldoende tot uitdrukking komt. Juridisch
gezien is van nog groter belang dat het onderhavige wetsvoorstel strijdig
lijkt te zijn met onder meer uiteenlopende door ons land aangegane overeenkomsten
en Europese richtlijnen. Daarop zal de bijdrage van mijn fractie vooral gericht
zijn.Ik begin met de nadere memorie van antwoord, het sluitstuk van de schriftelijke
voorbereiding. Eerst een uitvoerige uitwisseling van vragen en antwoorden
aan de overzijde. Vervolgens enkele negatieve adviezen van de Raad van State
en povere reacties van het kabinet daarop. Daarna ons eigen
verslag, dat een memorie van antwoord van maar liefst zestig pagina's oplevert,
maar desondanks niet afdoende is. Ten slotte een nader verslag van onszelf
en binnen twee dagen was reeds het antwoord van de regering daar. Ik moet
zeggen dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst een voorbeeld kan nemen aan
de snelheid van werken, maar wat de inhoud betreft is mijn fractie nog niet
gerustgesteld. Daarnaast blijf ik natuurlijk zeer benieuwd naar het verloop
van de discussie over het nu nog ontbrekende deel van de wet aan de overzijde.
Wij beleven wat dit betreft een staatsrechtelijk novum, maar het is nog maar
de vraag of wij daar zo blij mee moeten zijn.Een bont, maar hooggeleerd gezelschap van deskundigen met veel expertise
in vreemdelingenrecht en vreemdelingenbeleid heeft ons gewezen op de onvolkomenheden
en tegenstrijdigheden van dit wetsvoorstel. Opmerkelijk was dat dit gezelschap
bepaald niet alleen bestond uit, wat ik maar noem, linksige types, aan wie
toch al het imago kleeft dat ze overal tegen zijn, zeker als het van dit kabinet
en van deze minister komt. Dat was niet het geval bij dit gezelschap van achttien
hoogleraren. Een brief van prof. Kees Groenendijk, volgend op die van de achttien
hoogleraren, werd door onze commissie voor Justitie gebruikt als basis voor
het nadere verslag, waar mijn fractie nog enkele vragen aan heeft toegevoegd.
Prof. Groenendijk heeft de commissie voor Justitie inmiddels laten weten dat
de regering in de nadere memorie van antwoord opvallend veel woorden nodig
heeft om te betogen dat het discriminatieverbod in de Associatieovereenkomst
EEG-Turkije en de gelijkebehandelingsbepaling in richtlijn 2309EG geen betekenis
hebben voor de regeling van de inburgering in dit wetsvoorstel.Het standpunt dat inburgering niet valt onder de werkingssfeer van de
genoemde overeenkomst is in strijd met het advies van de Raad van State. De
Raad stelt immers in zijn advies van begin augustus 2006 dat "op grond
van verschillende door de EU gesloten associatieakkoorden, waaronder die met
Turkije, het opleggen van inburgeringsverplichtingen aan personen afkomstig
uit die landen niet in alle gevallen mogelijk is". Dat impliceert dus
dat een inburgeringsverplichting volgens de raad onder de werkingssfeer van
die associatieakkoorden valt. Het standpunt van de regering is verder strijdig
met door de minister zelf gevraagde adviezen van de Europese Commissie, van
de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken, van de Universiteit van Tilburg
en met uitspraken van deskundigen in het associatierecht in Nederland en Duitsland.
Als de minister de bijbehorende voetnoten wil hebben, dan kan zij die van
mij krijgen.Eén daarvan wil ik de minister niet onthouden. Prof. Groenendijk
wijst ons, leden van de commissie voor Justitie, op een bijdrage van Oosterom-Staples,
die onlangs schreef dat het gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie
heel goed denkbaar is dat het Hof "tot de conclusie zal komen dat de
Nederlandse inburgeringsplicht in het geval van Turkse onderdanen die binnen
de personele werkingssfeer van het associatierecht vallen de toets aan artikel
9 Associatieovereenkomst niet kan doorstaan". Dit is te vinden in het
tijdschrift Migrantenrecht, jaargang 2006, pagina 129. Nu wil het toeval dat
deze schrijver ook de auteur was van het rapport van de Universiteit van Tilburg,
waarnaar de minister in de Kamerstukken veelvuldig verwijst. Hoe denkt de
minister het een met het ander te rijmen?Nog meer over artikel 9 van de Associatieovereen­komst tussen de EEG
en Turkije. In de nadere memorie van antwoord bevestigt de regering dat Besluit
1/80 van de Associatieraad volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie "de
geleidelijke integratie van Turkse werknemers en hun gezinsleden in de arbeidsmarkt
van de lidstaat van ontvangst tot doel heeft". Toch stelt de regering
dat de inburgeringsplicht niet binnen de werkingssfeer van de Associatieovereenkomst
valt. Beide stellingen zijn toch met elkaar in tegenspraak? Het betoog over
vrij werknemersverkeer, Douane-unie en over programmatisch karakter kan daaraan
niets afdoen. De betreffende bepalingen van associatierecht zijn bindend voor
Nederland en hebben volgens het Hof van Justitie rechtstreekse werking. Of
niet soms, mevrouw de minister?De regering stelt dat inburgering geen vorm van algemeen onderwijs zou
zijn. Volgens de deskundigen is dit voor dit wetsvoorstel irrelevant. Beslissend
is dat onderwijs binnen de werkingssfeer van de Associatieovereenkomst valt
en dat dit wetsvoorstel regels geeft voor vormen van onderwijs en de financiering
daarvan. Het eerste betwist de regering niet, het tweede kan moeilijk worden
betwist, want in het wetsvoorstel komt het woord "onderwijs" tien
keer voor, het woord "examen" 55 keer en het woord "cursusinstelling"
vijf keer. Het discriminatieverbod van artikel 9 van de Associatieovereenkomst
is derhalve op de voorgestelde regeling van toepassing. Zo oordelen ook de
eerder door mij genoemde instanties en daarnaast tal van deskundigen die hierover
hebben doorgeleerd. Wederom kan ik u de voetnoten verschaffen. Dit algemene
discriminatieverbod werkt voor andere vormen van onderwijs en onderwijsfaciliteiten
naar het specifieke discriminatieverbod voor het algemeen onderwijs aan kinderen
dat in artikel 9 van Besluit 1/80 wordt geregeld. Ook het betoog van de regering
dat toepassing van de huidige Wet inburgering nieuwkomers, de WIN, op Turkse
burgers die rechten ontlenen aan de Associatieovereenkomst strijdig zou zijn
met artikel 13 van Besluit 1/80 illustreert dat nationale regels omtrent inburgering
wel degelijk binnen de werkingssfeer van die overeenkomst vallen. Bovendien
volgt uit dat betoog dat dit wetsvoorstel 30308 ook strijdig is met artikel
13 van Besluit 1/80 dat invoering van nieuwe beperkingen voor de toegang tot
arbeid verbiedt. Onder de WIN blijft 500 uur cursorisch onderwijs voor ca.
75% van de deelnemers onvoldoende om het beoogde niveau van taalkennis
te halen. Hoe kan de regering dan serieus menen dat Turkse werknemers en hun
gezinsleden alleen via internet of zelfstudie nu wel het vereiste niveau kunnen
halen? Velen zullen ook in de toekomst op cursorisch onderwijs zijn aangewezen.
Als dat onderwijs in of nabij hun woonplaats niet buiten werktijd wordt gegeven,
zullen zij aangewezen zijn op dagonderwijs en daardoor in hun mogelijkheden
om te werken worden beperkt. Dat nu is strijdig met artikel 13 van Besluit
1/80! Dat erkende de regering in 1997 en dat geldt nog steeds. De invoering
van marktwerking en vrijlating van de manier waarop de taalkennis wordt verkregen,
doet daar niets aan af. Als de minister daar anders over denkt – dat
veronderstel ik eigenlijk wel – dan hoor ik graag ook haar argumenten.Daar komt nog iets bij en dan maak ik even een zijsprongetje nu wij toch
bij het cursorisch onderwijs zijn beland. Want, welke aantallen
moeten de gemeenten eigenlijk jaarlijks realiseren? Zijn dat er inderdaad
11.000, zoals uit de indicatieve verdeling van de budgetten valt op te maken?
Maar die verdeling is gebaseerd op de financiële kaders en op niet meer
dan die kaders! Wat betekent het voor het aantal zelfdoeners? Is dat niet
veel te veel? Wat betekent het voor het aantal cursussen dat gemeenten moeten
aanbieden? Is dat niet veel te weinig? Mijn fractie wil graag de antwoorden
van de minister hierop horen en daar komt bij dat het feit dat er bezuinigd
wordt in verband met de daling van nieuwkomers meteen betekent dat de inspanning
voor het aantal oudkomers ook niet wordt vergroot.Voorzitter. Een allerlaatste opmerking over artikel 9 van Associatieovereenkomst
EG-Turkije. Het discriminatieverbod van artikel 9 van deze overeenkomst betekent
tevens dat Turkse burgers die rechten aan die overeenkomst ontlenen op dezelfde
manier als Nederlanders aanspraak krijgen op de faciliteiten van de aangekondigde
regeling Vrijwillige inburgering 2007. Dat lijkt mij althans een logische
redenering. Als dat niet zo is, hoor ik dat graag van de minister.Vervolgens en aansluitend bij het nader verslag wil de PvdA nog even stilstaan
bij artikel 11 van Richtlijn 2003/109/EG. Voor derdelanders die de nieuwe
status van langdurig ingezetenen in een andere lidstaat in Nederland hebben
verkregen of zullen krijgen, bepaalt artikel 11 van die richtlijn dat zij
op het punt van onderwijs en diensten gelijk moeten worden behandeld als Nederlanders.
Zoals ik net al heb aangetoond, geeft dit wetsvoorstel regels over onderwijs,
ook al wordt de uitvoering van het onderwijs deels aan de markt overgelaten.
Bovendien is de beoogde facilitering van inburgering in de beoogde regeling
vrijwillige inburgering onmiskenbaar een dienst die de overheid aan de betrokken
Nederlanders verleent. Langdurig ingezetenen hebben derhalve aanspraak op
gelijke behandeling op dit punt. Hoe de Nederlandse regering zich bij de verdere
onderhandelingen over deze richtlijn zal opstellen is, paradoxaal genoeg,
volkomen irrelevant. Want beslissend zijn de tekst, de structuur en de doelstelling
van de richtlijn en dat zegt zo veel mogelijk gelijke behandeling als EU-burgers.
Nederland heeft daar in 2003 mee ingestemd en kan daar dus gewoon niet op
terugkomen. Ik vraag de minister of zij die opvatting deelt. Als dat niet
zo is, waarom dan niet?Derdelanders die de status van langdurig ingezetenen in een andere lidstaat
hebben verkregen en in die lidstaat aan inburgeringsvoorwaarden hebben voldaan,
zijn volgens artikel 15 vrijgesteld van inburgeringsvoorwaarden in Nederland.
Wel kan van hen gevergd worden dat zij een taalcursus Nederlands volgen. Het
idee dat zij daarna alsnog inburgeringsplichtig zouden worden, is in strijd
met de structuur van de richtlijn en met het compromis in de Raad van Ministers
dat derdelanders slechts in één lidstaat inburgeringsplichtig
zijn. De conclusie van de PvdA-fractie is daarom vooralsnog dat het discriminatieverbod
van artikel 9 Associatieovereenkomst en de bepalingen over gelijke behandeling
in artikel 11 van de Richtlijn 2003/109 EG betekenen dat Turkse burgers en
langdurig ingezeten derdelanders, die deze status in Nederland of elders verkregen
hebben, net als Nederlanders niet tot inburgering kunnen worden verplicht
en dat zij onder dezelfde voorwaarden als Nederlanders aanspraak kunnen maken
op het cursusaanbod van de Regeling vrijwillige inburgering 2007. Verder mogen
persoonsgegevens van beide groepen niet worden opgenomen in het Bestand Potentieel
Inburgeringsplichtigen.Het is het kernpunt van de inbreng van de PvdA-fractie dat wij van de
minister willen horen dat de Wet inburgering voor beide groepen, Turkse burgers
en langdurig ingezeten derdelanders, niet wordt ingevoerd, voordat de Raad
van State en de Europese Commissie advies hebben uitgebracht over de vraag
of het opleggen van de inburgeringsplicht aan deze groepen is te rijmen met
het gemeenschapsrecht. Een heldere vraag die een helder antwoord verdient.De verplichting tot gemeenschapstrouw van artikel 10 EG-Verdrag laat niet
toe dat de regering zich strijdig met het gemeenschapsrecht gedraagt, zolang
het Hof van Justitie die strijdigheid niet uitdrukkelijk heeft vastgesteld.
Dergelijk gedrag vertoont de regering echter wel bij het opleggen van leges
aan Turkse burgers. Hoewel de rechtbanken in Den Haag en Rotterdam hebben
geoordeeld dat die legesheffing strijdig is met besluit 1/80, de Europese
Commissie ter zake een inbreukprocedure tegen Nederland is begonnen en de
Afdeling Bestuursrechtspraak vragen aan het Hof van Justitie heeft voorgelegd,
gaat de regering gewoon door met het opleggen van die met het EG-recht strijdige
leges. Die opstelling verdient geen herhaling bij de Wet inburgering.Bij de nadere memorie van antwoord wil de PvdA-fractie nog een enkele
kanttekening plaatsen. Ik volg daarbij de nummering van de regering. Het eerste
punt van de nadere memorie van antwoord betreft de novelles. Mijn fractie
vindt het een goede zaak dat op ons verzoek artikel 48 wordt aangepast –
het woord "personen" wordt vervangen door het woord "vreemdelingen" –
zodat duidelijk is dat geen gegevens van Nederlanders in het Bestand Potentieel
Inburgeringsplichtigen kunnen worden opgenomen.De regering stelt verder dat het door de Raad van State geforceerde voorstel
om te voorkomen dat Nederlandse onderdanen tot inburgering worden verplicht,
geen novelle is. Het is volgens de regering geen novelle, maar een wetsvoorstel
ter aanpassing van het voorliggende wetsvoorstel. Volgens de Dikke van Dale –
ik heb niet gegoogeld – is een novelle echter een nieuw wetsontwerp,
meestal van beperkte strekking. Er worden dus wel degelijk twee novelles aangekondigd:
het eerste tot wijziging van een aantal artikelen en het schrappen van artikel
4 en het tweede om een wettelijke basis voor vrijwillige inburgering te schrappen.
Dit is geen woordenspelletje, want het zegt iets over de onzorgvuldigheid
waarmee de regering dit wetsvoorstel er nog even door wil jassen. Zo ga je
staatsrechtelijk niet met dit soort zaken om.Het tweede punt van de nadere memorie van antwoord betreft de vrijwillige
inburgering. Ik heb al uitvoerig betoogd dat op grond van het EG-recht Turkse
burgers en derdelanders met de status van langdurig ingezetenen wat betreft
de faciliteiten voor vrijwillige inburgering op dezelfde manier als Nederlanders
moeten worden behandeld. Omdat Nederlanders niet inburgeringsplichtig zijn,
kunnen deze twee groepen daartoe ook niet worden verplicht.Het derde punt betreft de marktwerking. In de eerste alinea schrijft de
minister dat er sprake is van voldoende landelijke dekking van het cursusaanbod.
Waarop baseert zij deze stelling? De minister verzamelt toch zeker al enkele jaren geen gegevens meer over de wachtlijsten voor inburgeringscursussen?
Als ik niet verkeerd ben geïnformeerd: waarop baseert zij dan deze stelling?
Op welke financiële prikkels doelt de minister in de tweede alinea als
er tegen haar verwachting in toch onevenwichtigheid tussen vraag en aanbod
zou zijn? Waarop is de stelling gebaseerd dat vraag en aanbod in evenwicht
zijn? Er is immers geen systematische informatie over wachtlijsten. Waarom
is dit verder relevant voor de vraag of er voldoende aangepast aanbod is voor
nieuwkomers om het vereiste niveau te kunnen halen? Het aandeel van de oudkomers
dat met behulp van cursussen het beoogde eindniveau behaalde, is zeer gering.Punt vier betreft de termijn en het begin daarvan. Het begin hangt van
een reeks factoren af. Ondanks alle omhaal van woorden blijkt het begin van
de termijn niet rechtstreeks uit de wet. Als de verblijfsvergunning met terugwerkende
kracht wordt verleend, wat in de praktijk vaak gebeurt, begint de inburgeringsplicht
volgens de minister niet bij het begin van het rechtmatig verblijf maar bij
de bekendmaking van de beslissing. Dat is natuurlijk een belangrijke toezegging.
De vraag is of die toezegging in een van die twee novelles, waar de minister
toch nog mee bezig is, kan worden opgenomen. Dat kan gewoon via een nota van
wijziging.Punt vijf gaat over het niveau van het examen. In de drie rapporten die
in de vijfde alinea van punt vijf worden genoemd, staat alleen iets over de
wenselijkheid van efficiëntere taalverwerving. De commissie-Franssen –
de voorzitter daarvan is een partijgenoot van de minister – stelt dat
niveau A2 in beginsel haalbaar is. In geen van die rapporten wordt antwoord
gegeven op de vraag van de Partij van de Arbeid hoe de regering in redelijkheid
kan stellen dat met hogere financiële lasten en bestuurlijke boetes,
zonder garantie van een toereikend cursusaanbod, het aandeel inburgeringsplichtigen
dat het vereiste niveau haalt daadwerkelijk sterk zal stijgen. Ik vraag daarom
nogmaals waarom de minister in de laatste zin spreekt over het in staat stellen
van het beter waarmaken van de eigen ambities in plaats van over de reële
mogelijkheid om het bij wet vereiste niveau te bereiken. Hierin zit een tegenstrijdigheid.Onder punt zes, dat gaat over de kosten, is het antwoord van de minister
op de vragen van mijn fractie opnieuw ontwijkend. De minister weet het antwoord
waarschijnlijk niet omdat de prijs op de markt vrij, en dus onbekend, is.
Of een gemeente al dan niet inburgeringsfaciliteiten zal aanbieden, is ook
onbekend. Hoe kan de minister in dit verband stellen, onder andere in de eerste
memorie van antwoord, dat de wet geen onredelijke lasten op de inburgeringsplichtige
ingezetene legt? Zij gaat een vergaande stelling aan, maar kan die niet staven.
Zij heeft althans niet inzichtelijk gemaakt op welke informatie die stelling
gebaseerd is.Onder punt zeven staat dat oudkomers als nieuwkomers worden behandeld.
De minister antwoordt dat taalvaardigheid op niveau A2 nodig is. Daarmee zegt
zij niets over de redelijkheid of onredelijkheid, bij elke te late indiening
van een verzoek om verlenging van de verblijfsvergunning een oudkomer als
nieuwkomer te behandelen. Dat geldt zelfs als de te late indiening te wijten
is aan het niet kunnen betalen van de leges. Zou de redenering van de minister
nu echt bijdragen aan een hogere taalvaardigheid onder de betrokken oudkomers?Punt acht gaat over de inburgeringsvereisten voor de verlening van verblijfsvergunningen.
De PvdA-fractie hoopt inzake de antihardheidsbepalingen dat de toezegging
in de derde alinea in de praktijk voldoende zal zijn. Zij zegt namelijk dat
inburgeringsplichtigen voor wie het ondanks hun aantoonbaar geleverde inspanningen
redelijkerwijs niet mogelijk is om het inburgeringsexamen te behalen, evenmin
verweten zal worden dat zij het inburgeringsexamen niet hebben behaald. Ook
zij worden van de inburgeringsplicht ontheven. Deze ontheffing werkt door
in de uitzonderingen die zijn voorzien bij de koppeling van de verblijfsvergunning
aan het inburgeringsvereiste. De minister heeft eerder aangegeven welke groepen
in elk geval zijn vrijgesteld: mensen met een grote lichamelijke beperking
en mensen met een verstandelijke handicap. Nu voegt zij daar een categorie
mensen aan toe waarbij het begrip "redelijkerwijs" wordt ingevoerd.
Ik vraag mij af hoe dat begrip moet worden ingevuld. Wie bepaalt dat?Over de punten negen en tien heb ik al voldoende gezegd. Die gaan over
de associatieovereenkomst en Turkije en artikel 11 van de richtlijn 2003.
Ik kom daarmee bij mijn laatste punt. Die dertig minuten blijk ik dus lang
niet nodig te hebben.De heer De Graaf (VVD):Ik stel u graag een vraag over dat begrip "redelijkerwijs".
Ik hoop dat u zich realiseert dat u dat zelf bepaalt, in uw functie als gemeentebestuurder.De heer Middel (PvdA):Dat is heel slim. Ik vind het ook wel geestig dat uitgerekend u dat tegen
mij zegt, collega. Het gaat mij vooral om dat begrip "redelijkerwijs".
Ik kan daar niet zo vreselijk veel mee. Misschien dat u hier meer ervaring
mee heeft. Als een antihardheidsbepaling wordt opgenomen, hetgeen gelukkig
het geval is, dan moet ook explicieter worden aangegeven wie daar al dan niet
onder vallen. Voor een deel wordt dat heel duidelijk gedaan. Het gaat dan
om mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. Voor het andere
deel blijft dat echter vaag. Juist als moet worden besloten of iemand redelijkerwijs
ergens aan kan voldoen, moeten meer handvatten worden geboden. Geloof mij
of niet, maar ik heb het vertrouwen dat de rijksoverheid mij die handvatten
levert.Voorzitter. Mijn laatste punt zijn de hoge uitvoeringslasten. Zijn deze
niet deels te wijten aan het gekozen systeem, dat zeer complex is? Het is
een systeem van in de eerste plaats wettelijke verplichtingen en sancties
met reeksen uitzonderingen, en ten tweede een vrije markt die vervolgens met
een ingewikkeld stelsel van financiële prikkels en faciliteiten moet
worden gecorrigeerd.Ik realiseer mij dat de PvdA-fractie nog heel wat vragen heeft en dat
er nog heel wat antwoorden moeten komen voordat wij kunnen zeggen of wij met
dit wetsvoorstel akkoord kunnen gaan of niet. Wij wachten de beantwoording
af van de minister. Inburgering is iets waar wij op zichzelf niets op tegen
hebben en een wettelijk kader ook niet, daar ben ik duidelijk in geweest.
Ik heb bezwaren tegen het feit dat wij nu, op dit moment, over dit wetsvoorstel
moeten praten, maar wij zijn als fractie zeker zo loyaal dat wij dat dan ook
met volledige inzet doen. Daar hebben wij het verder niet meer over. Ik wacht
gewoon de antwoorden van de minister af en dan debatteren wij wel verder.De heer Van de Beeten (CDA):Mevrouw de voorzitter. Zaterdag was ik met mijn zoon Jacob mee naar de
wedstrijd van zijn voetbalelftal tegen Sprinkhanen uit Nieuw-Dijk, een dorpje
in de buurt van Didam. Voor de Randstedelingen: ten oosten van Utrecht. Jacob
speelt bij RKPSC uit Pannerden, omdat in ons eigen dorp te weinig kinderen
zijn voor een volwaardig elftal. Voor de Randstedelingen: ik woon ook ten
oosten van Utrecht. Na afloop stond ik met enkele vaders – hoofdzakelijk
uit Pannerden – na te praten. Een van hen bracht het gesprek op de verkiezingen.
Het was hem opgevallen dat zo weinig aandacht was besteed aan de integratieproblematiek.
Als illustratie van de bezorgdheid vertelde een ander het verhaal over een
groep Turkse gezinnen die tot een paar jaar geleden in Pannerden woonde, bij
elkaar in de Kanaalstraat. De vaders deden mee aan allerlei verenigingsactiviteiten
bij het voetbal, op school en in de fanfare; zij spraken heel behoorlijk Nederlands.
De kinderen deden volop mee op de relatief kleine basisschool. De moeders
zag men in het dorp wel, bijvoorbeeld als de kleinsten naar school werden
gebracht, maar men sprak ze niet, hooguit de bakker of de eigenaar van de
supermarkt. Zij kwamen niet op ouderavonden, men zag ze niet bij schoolactiviteiten
en niet bij evenementen in het dorp. Deze Turkse moeders gingen alleen met
elkaar om. Uit de schaarse contacten was wel duidelijk dat de moeders weinig
of geen Nederlands spraken. Toen een deel van de kinderen naar de middelbare
school in Zevenaar ging, vertrok de hele groep Turkse gezinnen naar die plaats
en vestigde zich weer zoveel mogelijk bij elkaar in de buurt.Wijlen prof. Jan Roes, oprichter van het Katholiek Documentatiecentrum
aan de Radboud Universiteit te Nijmegen, heeft in tal van lezingen en publicaties
aangetoond dat vrouwen in de katholieke gemeenschap eeuwenlang feitelijk de
sociaal-culturele draagsters waren van de religieuze identiteit van katholieken.
In de opvoeding en verzorging droegen zij die identiteit over op hun kinderen.
Hun bijdrage daarin was groter dan die van het onderwijs, dat vooral de sociaal-economische
emancipatie van de kinderen bevorderde. Ook in die emancipatie speelden moeders
overigens een belangrijke rol, zoals ik uit eigen ervaring weet. Meer nog
dan mijn vader stimuleerde mijn moeder mij om te lezen, te leren en te studeren.
In de analyse van Roes was de secularisering onder katholieken vooral een
gevolg van het onvermogen van de kerk om aansluiting te houden bij de sociaal-culturele
ontwikkeling van vrouwen.In de discussie over integratie ontstaat vaak de indruk dat integreren
betekent: opgeven van eigen waarden en normen en aanvaarden van die van de
ander. Met het woord assimilatie wordt die statische, enge en ook wel benauwende
opvatting van integratie het duidelijkst tot uitdrukking gebracht. Wie terugblikt
op de laatste twee eeuwen van onze geschiedenis ziet echter niet zozeer een
canon die bij wijze van integratie slechts aanvaard behoeft te worden, als
ware het de aanvaarding van een openbaring, maar een ontwikkelingsgang, waarin
natievorming, gemeenschapsvorming en emancipatie met horten en stoten plaatsvonden.
Plaatsvonden en niet hun beslag kregen, want het proces is niet geëindigd.
De identiteit van de Nederlander van vandaag is niet identiek aan die van
de Nederlander van vijftig jaar geleden. Sterker nog: mijn persoonlijke identiteit
is niet meer dezelfde als die van twintig jaar geleden, al was het maar, omdat
menigeen in mijn omgeving vond dat ik in gunstige zin veranderde toen mijn
vrouw in mijn leven kwam. En sinds ik in het CDA met protestanten in contact
kwam, ben ik mij mijn katholiciteit sterker bewust geworden én is mijn
waardering voor mijn protestantse zusters en broeders toegenomen.Het begrip assimilatie als beleidsdoel van integratie of zelfs als vervanging
van het begrip integratie staat mij dan ook tegen. Het impliceert dat de identiteit
die men als allochtoon uit de eigen cultuur meebrengt als het ware zou moeten
verwerpen, in ieder geval afwerpen, en zich een nieuwe identiteit zou moeten
aanmeten. Die benadering spreekt mij niet aan. Datzelfde geldt voor het begrip
multiculturele samenleving. Het impliceert evenzeer een tamelijk beperkte
en statische opvatting van cultuur, waarbij het accent ligt op uiterlijke
verschijningsvormen die naast elkaar bestaan, zonder rekening te houden met
de immanente ontwikkelingsgang van iedere cultuur en de consequenties van
interactie. Die interactie leidt dán weer tot inculturisatie van verschijnselen
uit een andere cultuur, dán weer tot een behoefte om de eigen cultuur
te bevestigen, waarbij men teruggrijpt op het verleden. De Nederlandse canon
is daarvan een voorbeeld. Tien jaar geleden was men om het idee uitgelachen,
vandaag lijkt het vooral een middel voor autochtone Nederlanders om zich van
hun identiteit bewust te worden.Integratie betekent evenmin dat men zich aansluit bij een soort meerderheidscultuur.
Zeker voor ons land geldt dat de culturele pluriformiteit – ook binnen
en tussen groepen autochtonen – zo groot is dat men moeilijk kan spreken
van een meerderheidscultuur. Vermoedelijk valt voor de meeste democratische
staten een analyse te maken die tot dezelfde conclusie leidt. Culturele uniformiteit
past ook conceptueel eerder bij een dictatuur waar een bepaalde opvatting
van bovenaf opgelegd wordt.De kern van integratie schuilt mijns inziens in twee elementen die elkaar
veronderstellen. Het ene is, dat er een elite is in de samenleving die zich
welbewust beschouwt als drager van gemeenschappelijke waarden, publiek het
debat voert over die waarden, hun betekenis voor het onderling samenleven
van mensen en voor het door de overheid te voeren beleid. Het tweede element
is dat die elite open moet staan voor eenieder; sociale mobiliteit derhalve.
Zonder dergelijke mobiliteit sluit een elite zich af van onderstromen in de
samenleving, terwijl tegelijkertijd talent wordt ontmoedigd om zich te ontwikkelen.
Sociale mobiliteit was een van de weldadige eigenschappen van de verzuiling
en is nog steeds een belangrijk kenmerk van de Nederlandse samenleving. Sociale
mobiliteit veronderstelt echter geen egalitaire samenleving, maar wel een
samenleving waarin de elite wil weten dat zij elite is en de overheid wil
weten dat zij gezag uitoefent.Beide noties van een waardengeoriënteerde elite en van sociale mobiliteit
vindt men terug in de aanhef van artikel 13 van het Internationaal Verdrag
inzake de Economische, Sociale en Culturele Rechten. Dit luidt: The States,
Parties to the present Covenant recognize the right of everyone to education.
They agree that education shall be directed to the full development of the
human personality and the same of its dignity, and shall strengthen the respect
for human rights and fundamental freedoms. They further agree that education
shall enable all persons to participate effectively in a free
society, promote understanding, tolerance and friendship among all nations
and all racial, ethnic or religious groups, and further the activities of
the United Nations for the maintenance of peace.Het verdrag roept als het ware de politieke elite van de staten op, door
onderwijs de leden van de samenleving in staat te stellen de mensenrechten
daadwerkelijk uit te oefenen, te participeren in de samenleving op politiek,
sociaal, economisch en cultureel terrein. Door onderwijs verkrijgt men enerzijds
de kennis en de vaardigheid die nodig zijn om voor het eigen bestaan direct
relevante rechten te kunnen uit oefenen en anderzijds de toegang overeenkomstig
haar of zijn talenten tot een eigen plaats in de samenleving, ook een plaats
in de elite. Dit brengt mij bij een tweetal thema's waar ik langer bij wil
stilstaan alvorens met enkele uitvoeringspunten af te sluiten. Het eerste
betreft de vraag in hoeverre een verplichte inburgering – de inburgering
wordt verplicht, mijnheer Middel – die naar mijn visie noodzakelijk
is om rechten te kunnen uitoefenen, voor allochtonen met de Nederlandse nationaliteit
of burgers van landen waarmee de Europese Unie associatieakkoorden sloot en
aan wie wij derdelanders kunnen toevoegen, strijdig is met het gelijkheidsbeginsel
of met toegangsrechten op grond van die akkoorden. Het tweede betreft de vraag
wat de bijdrage van dit wetsvoorstel zal zijn aan de integratie van juist
de zwakste allochtone leden van onze samenleving: met name vrouwen. Het wordt
mij vreemd te moede als ik analyses lees, ook van op zichzelf hooglijk door
mij gewaardeerde hoogleraren als Entzinger en Groenendijk, waarin wordt benadrukt
dat het oorspronkelijke wetsvoorstel en ook het gewijzigde dat thans voorligt,
een inbreuk maakt op bepaalde rechten. Dat wordt mij vreemd te moede, omdat
die analyses volkomen voorbijgaan aan de rechtspolitieke vraag of het aanvaardbaar
is dat grote groepen burgers de facto worden uitgesloten van een daadwerkelijke
uitoefening van én door internationale verdragen én door de
Nederlandse Grondwet gegarandeerde rechten, door de overheid het recht te
ontzeggen, die burgers te verplichten tot een zodanige scholing dat zij een
absoluut minimumniveau bereiken, dat hen tot die uitoefening in staat stelt.
Ik zou die vraag met grote stelligheid ontkennend willen beantwoorden. Het
is immers evident dat mensen die geen Nederlands spreken op tenminste A1-niveau
niet daadwerkelijk aan uitoefening van hun recht op vrije meningsuiting of
van het kiesrecht toekomen. Het is immers evident dat vrouwen die niet in
staat zijn, ten minste op dat niveau te lezen, nimmer toekomen aan het effectueren
van hun recht op gelijke behandeling. Het is immers evident dat zonder een
minimum aan kennis van de Nederlandse samenleving politieke noch sociale rechten
op een effectieve manier kunnen worden uitgeoefend. Een juridische redenering
die ertoe leidt dat met een beroep op het gelijkheidsbeginsel of op gelijke
toegang tot de Europese Unie, burgers worden afgehouden van de vervulling
van de voorwaarde om burgerrechten uit te oefenen, strijdt met juridische
logica.De heer Middel (PvdA):Ik heb met belangstelling naar het eerste deel van het betoog van de heer
Van de Beeten over zijn persoonlijke ervaringen geluisterd. In de overgang
op het tweede gedeelte begaf hij zich volgens mij alleen op een hellend vlak.
Ik hoor graag van hem of ik het juist zie; ik hoop dat ik het onjuist zie.
In de eerste plaats zegt hij dat bij de redenering van de Raad van State om
een deel van het wetsvoorstel eruit te halen, kanttekeningen kunnen worden
geplaatst. Daarna zegt hij dat mensen die niet aan bepaalde basisvereisten
voldoen om in de samenleving te kunnen participeren op het niveau dat volgens
hem noodzakelijk is, bepaalde grondrechten niet kunnen uitoefenen. Zo heb
ik het begrepen. Begeeft hij zich zodoende niet op een hellend vlak? Laat
mij een analogie maken met de strijd om het algemeen kiesrecht. In de negentiende
eeuw leefden wij in een systeem waarin mensen die aan de onderkant van de
samenleving verkeerden en niet konden lezen en schrijven, niet mochten stemmen
en dus hun macht niet mochten uitoefenen. Ik wil niet zeggen dat de heer Van
de Beeten een terugkeer naar die situatie bepleit, maar zijn redenering houdt
in dat aan bepaalde burgers hun grondrechten kunnen worden onthouden als zij
niet aan een bepaald niveau voldoen dat in zijn ogen vereist moet zijn. Begeeft
hij zich daarmee niet op een hellend vlak?De heer Van de Beeten (CDA):Ik dacht dat ik exact het tegendeel had betoogd. Omdat iedereen kiesrecht
behoort te hebben en gelukkig in dit land daadwerkelijk heeft, vind ik het
noodzakelijk dat wij die mensen in staat stellen om dat kiesrecht daadwerkelijk
op een effectieve manier uit te oefenen door te leren lezen, schrijven en
begrijpen hoe de samenleving functioneert.De heer Middel (PvdA):Ik kreeg van u de indruk dat u het omdraaide. U zei namelijk dat iemand
die niet aan die dingen kan voldoen, dat kiesrecht niet kan uitoefenen.De heer Van de Beeten (CDA):Nee.De heer Middel (PvdA):Dan ben ik heel blij dat ik u verkeerd begrepen heb. Dank u wel.De heer Van de Beeten (CDA):Ik ben blij dat ik u een rustige avond bezorg.Ik sprak zojuist over een minimumniveau. Wanneer het om de Nederlandse
taal gaat, betreft het nog steeds een laag niveau. Niveau A2 houdt in: "De
betrokkene kan op dit niveau zinnen en regelmatig voorkomende uitdrukkingen
begrijpen die verband houden met zaken van direct belang (bij voorbeeld persoonsgegevens,
familie, winkelen, plaatselijke geografie, werk). Hij of zij kan communiceren
in simpele en alledaagse taken die een eenvoudige en directe uitwisseling
over vertrouwde en alledaagse kwesties vereisen. Hij of zij kan in eenvoudige
bewoordingen aspecten van de eigen achtergrond, de onmiddellijke omgeving
en kwesties op het gebied van diverse behoeften beschrijven." Dit werd
door de commissie-Franssen te bezwaarlijk geacht voor een deel van de inburgeringsplichtigen,
namelijk waar het schrijven betreft. Hier en daar, ook door de groep hoogleraren
onder leiding van de professoren Entzinger en Groenendijk, wordt bekritiseerd
dat het niet-bereiken van taalniveau A2 kan worden gesanctioneerd met een
bestuurlijke boete en onthouding van een verblijfsvergunning voor onbepaalde
tijd. Opnieuw werd het mij daarbij vreemd te moede. Ten eerste kan men in
redelijkheid niet volhouden dat het door de minister gekozen niveau te zwaar
is. Eerder ben ik geneigd om – met de woordvoerster voor het CDA aan
de overzijde, mevrouw Sterk – te pleiten voor hogere eisen, naar niveau B1. Ten tweede vooronderstelt ook het advies van de commissie-Franssen
dat de capaciteiten van de inburgeringsplichtigen zo gering zijn dat een hoger
niveau niet is te behalen.Er zijn verschillende redenen om aan de daaraan ten grondslag liggende
analyse te twijfelen. Zo is het niet eenvoudig om met bijvoorbeeld het gangbare
testmateriaal mensen die uit andere taalgebieden of culturen afkomstig zijn
betrouwbaar te testen op intelligentie of capaciteiten. Zo wordt de voormalige
Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen Lubbers niet moe te beklemtonen dat
vluchtelingen juist sterke mensen zijn. Dat geldt ook voor veel inburgeraars
die als immigrant ons land zijn binnengekomen. Aan hen eisen stellen, hoger
dan thans voorgesteld, wordt wel gekwalificeerd als afschrikking. Met meer
recht kan men dat aanmerken als een blijk van vertrouwen in de capaciteiten
van deze mensen.De CDA-fractie heeft niettemin begrip voor de keuze van de minister en
de Tweede Kamer om thans in te zetten op het lagere niveau als maatstaf voor
het inburgeringsexamen. Zij waardeert het echter evenzeer dat – zoals
ook bepleit door onze geestverwante fractie aan de overzijde – de minister
de wet zo heeft aangevuld dat inburgeraars worden aangemoedigd om van meet
af aan te proberen een hoger niveau te bereiken, zelfs tot op het niveau van
de startkwalificatie voor het beroepsleven. Als men in aanmerking neemt dat
van de werkzoekenden zonder startkwalificatie allochtonen een onevenredig
aandeel vormen, namelijk zo'n 42%, is deze aanmoediging meer dan noodzakelijk.Dat brengt mij bij het tweede thema: is deze wet genoeg? De CDA-fractie
in dit huis beantwoordt die vraag zonder meer met nee. Het is een begin. Zo
moeten wij ons opnieuw beraden of de grondslag van de inburgeringsplicht niet
verbreed kan worden. Het oorspronkelijke wetsvoorstel bereikte 500.000 ingezetenen;
het gewijzigde wetsvoorstel bereikt minder dan de helft van dit aantal. Indien
onverhoopt de derdelanders buiten het bereik van de wet zouden vallen, wordt
deze helft nog eens gehalveerd, zodat nog slechts 125.000 ingezetenen door
de wet worden bereikt.Minstens zo belangrijk als het kwantitatieve aspect is het kwalitatieve.
Desgevraagd heeft de minister in de – overigens uitvoerige en grondige –
memorie van antwoord, waarvoor dank, meegedeeld, dat het oorspronkelijke voorstel
110.000 moeilijk bereikbare, thuiszittende vrouwen zou bereiken, het aangepaste
voorstel nog slechts 46.000. Bij onverhoopte uitsluiting van de derdelanders
wordt dit getal nog geringer, vermoedelijk in dezelfde verhouding. Zo'n 64.000,
misschien wel 85.000 moeilijk bereikbare vrouwen zullen dan dus niet aan verplichte
inburgering deelnemen. Bij een gemiddeld kindertal van drie tot vier betekent
dit dat ook zo'n 200.000 tot 350.000 kinderen een aanzienlijk moeilijker startpositie
houden.Waaraan moeten wij denken bij de noodzakelijke verbreding van de inburgeringsaanpak?De heer De Graaf (VVD):Als het waar is wat u zegt, dat 236.000 kinderen taalproblemen op jonge
leeftijd zullen krijgen, gloort er een oplossing aan de horizon. Dan moeten
hun ouders namelijk verplicht naar school en de taal gaan leren. Dat heeft
Wouter Bos onlangs gezegd.De heer Van de Beeten (CDA):Ik kom over de verlengde leerplicht nog te spreken. Waaraan moeten wij denken bij de noodzakelijke verbreding van de inburgeringsaanpak?
Het voorliggende wetsvoorstel voorziet er reeds in dat inburgeringsplichtigen
die tevens aanspraak maken op enige sociale uitkering of sociale voorziening
zich tevens moeten scholen ten behoeve van integratie of re-integratie op
de arbeidsmarkt. Eerder in deze Kamer heb ik namens de CDA-fractie al bepleit
om te bezien of een ingezetene die een uitkering ontvangt zich niet zou moeten
scholen, ook in beheersing van de Nederlandse taal, om daadwerkelijk beschikbaar
te zijn voor arbeidsmarkt. Dat geldt overigens ook voor analfabeten en autochtone
ingezetenen. De Raad van State spreekt in zijn augustus-advies in positieve
zin over de voorstellen van de PvdA uit de Tweede Kamer langs dezelfde gedachtelijn.Met een dergelijke aanpak mist men dan echter de niet aan het arbeidsproces
deelnemende, thuiszittende allochtone vrouwen. Om hen te bereiken zal mogelijk
de gedachte van de verlengde leerplicht geïntroduceerd moeten worden.
Een groot deel van de inburgeraars heeft immers in het geboorteland zo weinig
onderwijs genoten dat men nog niet het niveau heeft bereikt van een leerling
in het regulier onderwijs op het eind van de huidige leerplicht in ons land.
Doordenkt men dit consequent, dan zal dat uiteraard ook grote financiële
inspanningen vereisen van onze samenleving. De CDA-fractie is van mening dat
deze aanpak van de inburgering hoog op de agenda van de komende formatie moet
staan en in feite om een Kamerbrede consensus vraagt.Intussen kunnen en moeten wij met deze wet aan de slag. De start dreigt
echter met horten en stoten gepaard te gaan. Het eerste probleem betreft de
aansluiting op het bestaande aanbod in het mbo van trajecten die cursisten
toe leiden naar de arbeidsmarkt. Onder de vigerende wet brengt de gedwongen
winkelnering met zich dat roc's min of meer geruisloos inburgeraars meenemen
in dergelijke trajecten. Een deel van de inburgeringsplichtigen, zij die vanwege
hun uitkering gebruik moeten maken van een door hun gemeente aangeboden voorziening,
kunnen daarin tevens worden voorbereid op herintreding op de arbeidsmarkt.
Dat geldt echter niet voor de overige inburgeringsplichtigen. Op dit punt
lijkt de invoering van dit wetsvoorstel een verslechtering met zich te brengen.
Uiteraard lost dit probleem zich op als de verbreding van de aanpak zou worden
ingevoerd die ik hiervoor al heb bepleit, maar het zou jammer zijn als de
bestaande capaciteit in het mbo als het ware onbenut zou raken. Mijn vraag
aan de minister is of zij bereid is met de MBO Raad in overleg te treden om
te bezien of op dit punt maatregelen denkbaar zijn.Het volgende punt betreft de transitieregeling, waarover de regering,
vertegenwoordigd door minister Verdonk en destijds staatssecretaris Rutte,
op 29 september 2005 een convenant met de MBO Raad sloot. Door de afschaffing
van de gedwongen winkelnering via de Wet educatie en beroepsonderwijs worden
publieke taken geprivatiseerd, zodat de betrokken roc's het risico lopen een
deel van hun bestaande activiteiten te verliezen. In verband daarmee worden
de roc's via een overgangsbudget over de jaren 2006 tot en met 2008 met 112
mln. gecompenseerd. Zou dit te weinig blijken te zijn, dan voorziet het convenant
in een hardheidsclausule, op grond waarvan de rijksoverheid aanvullende bedragen
zou kunnen voteren. De minister heeft op 27 juni 2006 in de Tweede Kamer
meegedeeld dat de hardheidsclausule niet is voorgelegd aan de
Europese Commissie in het kader van het toezicht van de Commissie op de staatssteun,
als bedoeld in artikel 87 van het EG-verdrag. De MBO Raad heeft de minister
vervolgens verzocht veiligheidshalve alsnog de hardheidsclausule te notificeren.
Mijn vraag is of de minister dat heeft gedaan? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat was daarvan het resultaat?Het convenant voorziet in een inventarisatie van de ontwikkelingen na
een jaar en na twee jaar. Ik zou de minister willen verzoeken al eerder een
peiling te houden naar de mate waarin van de onderwijsvoorzieningen gebruik
wordt gemaakt. Zowel voor de afspraken met de MBO Raad als voor de vraag of
de wet succesvol is, is het van belang of inburgeringsplichtigen aan wie geen
voorzieningsaanbod behoeft te worden gedaan daadwerkelijk werken aan de voorbereiding
op hun examen. Een maatstaf daarvoor is de mate waarin men zich heeft gemeld
bij roc's en andere bij de overheid bekende instellingen, die cursorisch onderwijs
aanbieden ten behoeve van inburgering. Weliswaar is denkbaar dat een deel
van de betrokken groep op een andere wijze voorziet in onderwijs, maar erg
waarschijnlijk is dat niet. Deze gegevens, in combinatie met de mate waarin
een beroep is gedaan op de leenfaciliteit, zouden zes maanden na invoering
moeten worden geïnventariseerd en een maand later aan de Kamers moeten
worden gemeld. Dat biedt de gelegenheid nog in een vroeg stadium bij te sturen
of aanvullende maatregelen te nemen.Dat brengt mij ten slotte op de invoeringsdatum. De minister is voornemens
om tot invoering per 1 januari 2007 over te gaan. Verschillende op het
gehele project betrekking hebbende uitvoeringsbesluiten, zoals de Tijdelijke
regeling voor vrijwillige inburgering, zullen pas rond 1 december worden
gepubliceerd. Weliswaar is dat een regeling die voor de uitvoering van de
wet niet direct van belang is, maar de beleidsmatige en organisatorische samenhang
is evident, aangezien deze regeling moet voorzien in de beperking van de reikwijdte
van de wet tot niet-Nederlanders. Belangrijker is echter nog dat de Rijksoverheid
zich in de Code interbestuurlijke verhoudingen jegens de provinciale en de
lokale overheden heeft verbonden om wetgeving die uitvoering in medebewind
vergt, in te voeren met inachtneming van een termijn van drie maanden. De
desbetreffende passage luidt: "De periode tussen de aanvaarding van beleid
of regelgeving en de inwerkingtreding moet redelijk zijn in relatie tot de
aard van het voorstel en in overleg worden vastgesteld; als uitgangspunt wordt
een termijn aangehouden van drie maanden na de officiële afkondiging.
Van tevoren gaat het betrokken ministerie bij VNG en IPO na of een termijn
van drie maanden voldoende is. Indien VNG en IPO van mening zijn dat drie
maanden als overgangstermijn te kort is, vindt overleg plaats over een redelijke
termijn." Kennelijk moet je daarvoor een langere termijn lezen.Mijns inziens brengt de code met zich mee dat als de minister er toch
van wil afwijken, en wel naar beneden, op haar de bewijslast rust dat daartoe
dwingende redenen bestaan en dat zij alles gedaan heeft om de gemeenten in
staat te stellen tot een ordentelijke uitvoering c.q. invoering te komen.
Nu een aantal uitvoeringsbesluiten nog niet is gepubliceerd, lijkt de minister
aan het tweede deel van die bewijslast niet te kunnen voldoen. Aangezien goede
interbestuurlijke verhoudingen ook de Eerste Kamer aangaan, geef ik de minister
in overweging, overeenkomstig het recente verzoek van zowel de VNG als de
MBO Raad de wet in te laten gaan op 1 maart of 1 april aanstaande.Het voorliggende wetsvoorstel heeft tot dusverre een moeizame Werdegang
gekend. Op zichzelf begrijpelijke keuzes hebben tot zoveel bedenkingen geleid,
dat de minister belangrijke aanpassingen heeft moeten plegen. Voor haar en
haar ambtenaren zal dit een pijnlijke ervaring zijn geweest, na alle energie
die in de voorbereiding was geïnvesteerd. Dat mag echte noch ons als
wetgever, noch het departement, noch gemeenten, noch roc's ontmoedigen om
verder te gaan met een verplichtende aanpak van de inburgering, als belangrijke
bijdrage aan de oplossing van het integratievraagstuk. De overheid en de samenleving
zouden ernstig falen en tekortschieten in hun verplichtingen uit hoofde van
artikel 13 van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele
Rechten, als over tien jaar langs het voetbalveld van De Sprinkhanen in Nieuwendijk
inwoners van Zevenaar dezelfde ervaringen zouden uitwisselen over Turkse vrouwen
als de voetbalvaders uit Pannerden. Tegen die achtergrond zal de fractie van
het CDA het wetsvoorstel steunen.De heer Engels (D66):Voorzitter. De voorgestelde regeling over inburgering in de Nederlandse
samenleving bezorgt de fracties van D66 en de OSF, namens welke fractie ik
vanavond ook de eer heb te mogen spreken, de nodige hoofdbrekens. Dat is niet
het geval omdat wij in het algemeen tegen inburgering zijn als instrument
van integratie. Uit een oogpunt van maatschappelijke participatie zien wij
de noodzaak dat vreemdelingen, zowel nieuw- als oudkomers, beschikken over
de nodige taalvaardigheid en een zekere kennis van de Nederlandse samenleving.
Het is echter het verplichtende karakter van het nieuwe inburgeringsstelsel
dat onze beide fracties voor grote vraagtekens stelt. In de schriftelijke
voorbereiding hebben wij dat ook al sterk benadrukt. Dit voorstel facilieert
aan de ene kant inburgering, maar koerst aan de andere kant op een verplicht
resultaat. Wie niet wil inburgeren krijgt te maken met verschillende handhavingsinstrumenten.
Nu het wetsvoorstel daarmee op cruciale onderdelen elementen bevat van inburgering
onder dwang, zien wij ons gesteld voor de fundamentele vraag of wij dat voor
onze rekening kunnen en willen nemen. Het lijkt mij niet meer dan fair om
dit dilemma aan het begin van mijn bijdrage helder aan te geven.De aarzelingen van onze beide fracties ten aanzien van inburgering op
basis van verplichtingen en sancties beginnen al bij de vraag naar de noodzaak
daarvan. Natuurlijk hebben wij de verwijzing naar bijvoorbeeld de commissie-Blok
gezien. Toch rijst in het licht van de dynamiek van de maatschappelijke ontwikkeling
de vraag of de maatschappelijke noodzaak om tot een meer resultaatgerichte
inburgering te komen naar de huidige stand van zaken nog wel net zo groot
is als bij de start van dit wetsvoorstel leek. Naar de mening van de fracties
namens welke ik spreek, is de vraag gerechtvaardigd of het algemene klimaat
rondom vreemdelingenbeleid en integratie nog wel gediend is met een verdere
aanscherping of verharding van regelgeving. Is het niet tijd voor een iets
meer ontspannen omgang met de culturele diversiteit, zoals iemand
het laatst formuleerde? Wij pretenderen immers een democratische rechtsstaat
en een open en beschaafde samenleving te zijn, waarin fundamentele rechten
en vrijheden en de gelijkwaardigheid van mensen een belangrijke plaats innemen.
Vanuit dat perspectief is het sterk de vraag of wij de inburgering van nieuwkomers
zo sterk in de sleutel van plichten en sancties moeten plaatsen.Het is daarnaast de vraag in hoeverre wij in het integratiedebat zo sterk
de nadruk moeten leggen op de Nederlandse gebruiken en tradities. Onze cultuur
is al eeuwenlang beïnvloed door ontmoetingen met andere culturen en bovendien
in zichzelf in veel opzichten behoorlijk gedifferentieerd. Misschien zouden
wij het in dat verband eerder over Europa moeten hebben. Uiteindelijk is het
ook nog zo dat de integratie van immigranten een tweezijdig proces is, waarbij
met andere woorden in wezen ook de autochtone bevolking betrokken is. Graag
zou ik de minister willen vragen vanuit de genoemde gezichtspunten nog eens
te beargumenteren waarom het noodzakelijk is het inburgeringsstelsel in te
kleden met de voorgestelde dwangelementen.In reactie op onze in het verslag geuite bezorgdheid over het verplichtende
karakter van het wetsvoorstel heeft de minister aangegeven dat het voorgestelde
inburgeringsstelsel niet al te zeer steunt op de gedachte dat het alleen werkt
op basis van verplichtingen en sancties. Zo wijst de minister op positieve
prikkels zoals de mogelijkheid van leningen en vergoedingen en het aanbieden
van inburgeringsvoorzieningen aan bijzondere groepen. Daarnaast vestigt de
minister de aandacht op de tijdelijke ministeriële Regeling vrijwillige
inburgering 2007, die het inburgeringsbehoeftigen mogelijk maakt om gebruik
te maken van inburgeringsvoorzieningen.Op zichzelf zijn deze constateringen van de minister juist. Onze fracties
hebben echter nadrukkelijk gevraagd of bepaalde inburgeringsstandaarden daarnaast
niet eenvoudiger en efficiënter zouden kunnen worden bereikt met een
verbinding van cursussen en stages met beloningssystemen. Zouden immigranten
uiteindelijk niet eerder en ook beter vertrouwd raken met de Nederlandse taal
en cultuur als zij daartoe werden gestimuleerd in plaats van gedwongen? De
minister heeft op zichzelf oog voor de mogelijkheid combinaties van voorzieningen
in te zetten, zoals re-integratie- en onderwijstrajecten. Toch vormen deze
opties blijkbaar onvoldoende aanleiding om het verplichtende karakter te verzachten.
Onze fracties zijn er echter niet van overtuigd dat de minister met het daarmee
manifest geworden cruciale onderscheid tussen inburgeringsplichtigen en inburgeringsbehoeftigen
de juiste weg is ingeslagen. Graag zouden wij om deze reden een nadere reactie
van de minister op dit punt vernemen.Tot de belangrijkste pijlers van het nieuwe inburge­ringsstelsel behoort
het voorgestelde handhavingsinstrumentarium. Zonder sancties zou een verplichtend
en resultaatgericht inburgeringssysteem niet kunnen werken, zo stelt de minister.
Om deze reden wordt er in het wetsontwerp een stelsel van bestuurlijke boetes
in het leven geroepen om de naleving van de geformuleerde inburgeringsplicht
veilig te stellen. De fractie van D66 en de OSF hebben in het verslag gevraagd,
de plaats en betekenis van de bestuurlijke boete nog eens nader te verduidelijken.
Graag wil ik mijn waardering uitspreken voor de uitvoerige behandeling van
deze kwestie. Daaruit blijkt dat de minister de aarzelingen van onze fracties
ten aanzien van dit essentiële punt herkent en erkent, en dat stellen
wij op prijs.De heer De Graaf (VVD):Ik begin de draad een beetje kwijt te raken. U betoogt eerst dat de verplichting
uw fracties niet lekker ligt. Daaruit maak ik op dat u ondanks de constateringen
van de commissie-Blok van mening bent dat vreemdelingen zich ook zonder verplichtingen
taalvaardigheden in het Nederlands eigen maken en kennis opdoen van de Nederlandse
maatschappij. Vervolgens spreekt u over het boetestelsel, maar als het vertrouwen
dat u uitspreekt, terecht is, is dat boetestelsel helemaal niet meer interessant.
Als iedereen graag en met veel elan de Nederlandse taal leert en zich kennis
van de Nederlandse samenleving eigen maakt, dan wordt er geen boete uitgedeeld.
Dat is precies wat wij nodig hebben, dat enthousiasme.De heer Engels (D66):Dat ben ik eigenlijk wel helemaal met u eens, maar wij vatten onze wetgevende
taak niet zodanig op dat wij niet zouden reageren op een wetsvoorstel waarin
een boetestelsel langs een andere weg kennelijk wel nodig is, als ik stel
dat wij misschien een systeem van inburgering zouden willen waarbij een boetestelsel
niet nodig is. Ik zie niet zo goed in waarom wij dit punt niet aan de orde
zouden kunnen stellen, ook niet met een andere invalshoek.Het uitgangspunt van het sanctiestelsel is volgens de minister dat slechts
boetes worden opgelegd in gevallen waarin dat passend en rechtvaardig is.
In het wetsvoorstel is inderdaad rekening gehouden met ook in het EVRM gecodificeerde
beginselen zoals "geen straf zonder schuld" en "ne bis in idem".
Dit komt ook tot uitdrukking in het verwijtbaarheidsvereiste en in het feit
dat de boete niet is gefixeerd op een vast bedrag. Gemeentebesturen zijn wettelijk
gehouden, de hoogte van de boete af te stemmen op de ernst van het feit en
de mate van verwijtbaarheid en zij dienen daarbij rekening te houden met de
omstandigheden.Het is op zichzelf te prijzen dat hiermee aan gemeenten de nodige beleidsvrijheid
is gelaten bij de toepassing van het boetestelsel. De wettelijk verplicht
vast te stellen raadsverordening is bedoeld om via de vaststelling van verschillende
boetebedragen bij verschillende overtredingen van de Inburgeringswet een bij
de lokale situatie aansluitend boetebeleid vast te leggen. Het punt is echter
dat aan het streven om gemeenten hun boetebeleid zo veel mogelijk te laten
afstemmen op hun eigen specifieke inburgeringsproblematiek, een duidelijke
grens is gesteld. Gemeenten zijn verplicht de inburgeringsplicht stelselmatig
te handhaven en daarbij bestuurlijke boetes op te leggen. De beleidsvrijheid
van gemeentebesturen gaat dus niet zo ver dat zij om hen moverende redenen
kunnen afzien van handhaving en beboeting. Evenmin is het mogelijk dat een
gemeenteraad, bijvoorbeeld die van Smallingerland, in de lokale inburgeringsverordening
de boetemaxima stelselmatig op nul zou stellen. Is de minister voornemens,
gemeenten op dit punt te gaan belasten met een bureaucratisch stelsel van
monitoring en rapportages?Van de inburgeringsplicht kan worden afgezien ingeval van geestelijke
of lichamelijke belemmeringen en voor personen die redelijkerwijs nimmer in
staat geacht moeten worden het examen te halen. De inburgeringsplicht
kan worden opgeschort op grond van onvoorziene en buiten de risicosfeer liggende
omstandigheden. Bij de toepassing van bevoegdheden als de verlenging van de
examentermijn, de ontheffing van de inburgeringsplicht en het opleggen van
een boete is het criterium verwijtbaarheid relevant. Blijkens pagina 31 van
de memorie is daarbij, als ik het goed samenvat, vooral de attitude van de
inburgeringsplichtige van belang. Zolang men mee wil werken maar niet slaagt,
zal moeilijk van verwijtbaarheid kunnen worden gesproken. Maar uiteindelijk
bepaalt het college van B en W of er sprake is van verwijtbaarheid en welke
reactie daarbij past: termijnverlenging, ontheffing of boete. Laat de wet
het in de ogen van de minister toe dat colleges van B en W in de handhavingspraktijk
stelselmatig afzien van het opleggen van een boete? En wat betekent het antwoord
van de minister voor de effectiviteit van de bestuurlijke boete?In de schriftelijke voorbereiding hebben ook de fractie van D66 en de
OSF aandacht gevraagd voor de internationaal- en Europeesrechtelijke houdbaarheid
van het wetsvoorstel. Ook op dit punt heeft de minister uitvoerig geantwoord.
Niettemin blijven wij ons afvragen of het discriminatieverbod in artikel 9
van de Associatieovereenkomst EEG-Turkije en de gelijkebehandelingsbepaling
in artikel 11 van de Richtlijn 2003/109/EG betekenen dat Turkse burgers en
langdurig ingezeten derdelanders, die deze status in Nederland of elders hebben
verkregen, net als Nederlanders niet tot inburgering kunnen worden verplicht.
Is dit juist? Een bevestigend antwoord van de minister zou betekenen dat deze
beide categorieën onder dezelfde voorwaarden als Nederlanders aanspraak
kunnen maken op het cursusaanbod van de Regeling vrijwillige inburgering 2007.
Zou het dan vervolgens niet verstandig zijn om te wachten met de invoering
van dit wetsvoorstel voor de genoemde twee categorieën, totdat de Raad
van State en de Europese Commissie advies hebben uitgebracht over de vraag
of de inburgeringsplicht voor genoemde categorieën in overeenstemming
is met het communautaire recht? Dezelfde vraag is ook door de Partij van de
Arbeid gesteld.Tot slot ga ik in op de implementatieproblematiek zoals door onze fracties
aan de orde gesteld in het verslag. De gemeenten geven blijkens hun brief
van 16 november tot op de dag van vandaag aan, slechts tot een zorgvuldige
uitvoering van de wet te kunnen komen als deze per 1 april 2007 in werking
treedt. Zij wijzen daarbij op in de Code interbestuurlijke verhoudingen gemaakte
afspraken over een minimale invoeringstermijn van drie maanden voor door gemeenten
in medebewind uit te voeren wetten. De minister stelt dat als gevolg van intensieve
departementale ondersteuning via het zogeheten Frontoffice Inburgering en
gelet op de in de wet opgenomen termijnen die gemeenten bij de uitvoering
van hun taken ter beschikking staan, gemeenten over voldoende ruimte beschikken
om vanaf 1 januari aanstaande de wet te kunnen invoeren en uitvoeren.
De kwestie is echter dat gemeenten op het punt van de invoering vooral ook
tijd nodig hebben om achtereenvolgens de interne organisatie en infrastructuur
in te richten, de verordening vast te stellen, de noodzakelijke begrotingswijzigingen
tot stand te brengen, de aanbestedingsprocedure te starten en de inkoop te
regelen. Daar komt bij dat de gemeenten per 1 januari aanstaande nog
meer invoeringstrajecten hebben te lopen. Is de minister in dat licht bereid,
het tijdstip van inwerkingtreding van de wet te verschuiven naar 1 april
2007? Gelet op de inbreng van collega Van de Beeten, wil ik ook best de datum
1 maart in overweging nemen. Dit punt en daarmee mijn bijdrage in eerste
termijn afsluitend, is het juist dat de scheiding van de middelen voor dit
voorstel en voor de Wet educatie en beroepsonderwijs gemeenten verplicht tot
het knippen van op zichzelf gerelateerde trajecten? Betekent dit vervolgens
inderdaad dat daarmee risico's ontstaan voor de belemmeringen in de marktwerking
in het aanbod van trajecten?De heer Kox (SP):Mevrouw de voorzitter. Nu Rob van de Beeten zijn ervaringen en familieleden
inzet ter adstructie van zijn betoog, wil ik ook zo beginnen. In het kader
van zijn studie fysiologie was mijn zoon vorige week op zoek naar een geschikte
allochtoon om te interviewen. Ik zei: jongen, dan neem je toch de zoon van
Osman, die zie je direct bij het voetballen. Antwoordt mijn zoon: maar dat
is geen allochtoon! Waarom zou hij allochtoon zijn? Omdat zijn opa in Turkije
geboren is? De mijne is in Duitsland geboren. Ik voel mij geen allochtoon
en de zoon van Osman voelt zich ook geen allochtoon. Mijn zoon zou niet weten
waarom die jongen een allochtoon zou zijn. Eigenlijk gaat het wel goed in
de samenleving, dacht ik, als wij eigenlijk niet meer weten waarover wij het
hebben in dit soort gevallen. Mijn zoon ging verder zoeken wie dan wel een
geschikte allochtoon was. De Chinese overbuurvrouw eigenlijk ook niet, want
die woont daar al haar hele leven en is zo Tilburgs als het maar zijn kan.
Bij de Surinaamse, de Marokkaanse en Turkse jongens die wij kennen, speelt
eigenlijk hetzelfde probleem. Zij zijn meer Tilburgs dan Surinaams, Turks
of Marokkaans. Het tekent tegelijkertijd het probleem. Want er zijn allochtonen
in alle soorten en maten, het lijken bij wijze van spreken wel autochtonen!Ik deel nog een persoonlijke observatie met u. Vorige week was ik te gast
op het Nelson Mandelaplein de wijk Transvaal hier in Den Haag. Ik heb begrepen
dat Sinterklaas er dit jaar niet rond gaat rijden. Als je daar kijkt en rondloopt,
gaat de naam Transvaal wel heel apart klinken; echt apart want allochtonen
en autochtonen wonen daar inderdaad apart. Dat is helemaal niet best. Daar
weten de mensen nog precies van elkaar wat zij zijn. Wij zijn allochtoon en
zij zijn autochtoon. Ik sprak daar in het kader van de verkiezingen wel zo'n
100 Turkse Nederlanders, mevrouw de minister. De meesten hadden stemrecht
en waren allemaal van plan om te gaan stemmen. Dat vond ik wel heel erg goed
en heel erg geïntegreerd, bijna té, want wij Nederlanders gaan
niet allemaal stemmen; het moet maar net uitkomen, maar zij zouden zeker gaan
stemmen. Voor die groep van 100 Turkse Nederlanders waaronder een enkele Koerd
en nog wat verdwaald volk, moesten sommige dingen die gezegd werden, vertaald
worden. Ik vond dat oké maar het was wel jammer. De mensen voor wie
er vertaald moest worden, behoorden tot de hardst werkende klasse. Zij zorgen
ervoor dat onze stations en onze wc's 's morgens schoon zijn en dat de straat
geveegd wordt. Zij doen werk dat anderen liever niet doen. Het is bizar dat
wij deze mensen wel goed hebben gevonden om al die jaren te werken en al die
dingen te doen die zo fijn zijn voor ons en dat wij niet de gelegenheid hebben
genomen om deze mensen Nederlands te leren waardoor zij maar
de helft begrijpen van wat er op zo'n verkiezingsbijeenkomst gezegd wordt.
Het wordt toch tijd dat wij dat inburgeren beter gaan regelen.En dan is het twee dagen voor de verkiezingen en bespreken wij de Wet
inburgering. Het is het hoofdwerk van deze minister. Goed werk heeft tijd
nodig, maar de vraag is of hier goed werk is geleverd. Wie het oorspronkelijke
wetsvoorstel vergelijkt met wat hier voorligt, moet toch denken dat het om
twee wetten gaat. Het aanvankelijke wetsvoorstel regelde van alles wat op
die manier niet geregeld mocht worden en het wetsvoorstel dat nu voorligt,
regelt eigenlijk nauwelijks iets en heeft een zeer geringe betekenis voor
de samenleving en voor de inburgering van de mensen waarover ik zojuist sprak.
Het is zo gering dat mijn fractie er wellicht voorstander van is om dit wetsvoorstel
niet naar de Koningin door te sturen maar naar het Rijksmuseum. Het kan daar
dienen als voorbeeld van een beetje doldwaze Nederlandse politiek in het begin
van de 21ste eeuw. Eigenlijk kunnen wij het voorstel gerust naar het museum
sturen, want als wij afspreken dat wij de huidige Wet inburgering nieuwkomers
handhaven, maar via een wetswijziging aanvullen met de artikelen 17 t/m 22
van dit voorstel, hebben wij op een veel eenvoudigere, een veel minder bureaucratische
manier en op minder omslachtige manier zowat hetzelfde resultaat. Daarmee
voorkomen wij dat iedereen buiten dit gebouw na morgen horendol wordt vanwege
het feit dat zij al ons ondoorzichtig geregel binnen nu en een maand in hun
gemeente moeten doorvoeren. Dit alternatieve voorstel heb ik niet zelf bedacht.
Het is ons aangereikt door mensen van buiten deze Kamer. Die mensen hebben
naar onze mening meer zicht op de materie dan deze minister. Het spijt mij
zeer om het te zeggen, maar zij heeft dit wetsvoorstel voortdurend gebruikt
om hier weer haar spierballen te kunnen tonen. Met respect voor haar goede
bedoelingen die zij ongetwijfeld heeft, heeft zij hiermee eigenlijk geen deuk
in een pakje boter geslagen. Dat hadden wij veel sneller kunnen bedenken:
een wet waar niets in staat.Mevrouw de voorzitter. Naar onze mening heeft deze minister kostbare tijd
verspild met politiek geneuzel en daarmee hen die in dit land al jaren zitten
te springen om via een goede opleiding een wat warmere plek in de zon te kunnen
veroveren, in de kou laten staan. Dat klinkt hard, maar ik kan er niet meer
van maken.Ik ben erg voor inburgeringscursussen en ik zie niets in wegkijken of
in pappen en nathouden en ook niet in slappe praat als het over integratie
gaat. Daar moet werk van gemaakt worden. Dat kan ik persoonlijk toelichten.
Wat ik namelijk zojuist zei, bepleitte ik begin jaren tachtig al in de gemeenteraad
van Tilburg. De enige partij waarvan ik toen een beetje steun kreeg, was opmerkelijk
genoeg de VVD. Andere partijen reageerden heel anders en vroegen waar ik en
mijn partij de brutaliteit vandaan haalden om tegen Turkse en Marokkaanse
Tilburgers te gaan zeggen hoe de zaken in Tilburg geregeld werden en dat het
verstandig was om daarvan kennis te nemen en daarmee rekening te houden. Erger
was het dat ik het in een onbewaakt moment een goed idee noemde dat Turkse
en Marokkaanse mensen in de bijstand er wellicht wijs aan deden om snel een
cursus Nederlands te volgen. Wat is er mis met Turks? kreeg ik toen te horen.
Dat waren nog eens tijden, zeg ik tegen collega Middel en tegen andere collega's.
Gelukkig, mijnheer Platvoet, denken de minister en wij allen daar nu een stuk
verstandiger en genuanceerder over. Wie burger van Nederland wil zijn, moet
zich inburgeren, moet de regels, de gewoonten en de taal van het land kennen.
Vervolgens kan hij of zij in alle vrijheid die wij onze burgers bieden zijn
of haar plek in de samenleving vinden. Dat wij dit inzicht delen, is naar
mijn mening een grote vooruitgang. Met dank aan de commissie-Blok, die in
de Tweede Kamer goed werk heeft geleverd. Het is vervolgens zaak om hieraan
invulling te geven. Dat had met deze wet moeten gebeuren, maar volgens mij
zal deze wet weinig of niets aan het beoogde doel bijdragen. Misschien kan
de minister mij hierover meer vertellen. Deze wet is nauwelijks een wet. Zij
is vooral een statement. Zij is er opdat de minister straks kan zeggen: ik
heb een inburgeringswet doorgevoerd. Ik vind deze gang van zaken een verantwoordelijkheid
van deze minister. Naar mijn mening weet zij het te vaak beter dan iedereen
die er verstand van heeft. Natuurlijk, het is terecht dat de minister zegt:
niet iedereen die mij een brief schrijft, geef ik gelijk. Echter, zij krijgt
veel brieven van mensen die zich met deze materie bezighouden en zij zeggen:
mevrouw de minister, zou het niet verstandiger zijn om het op een andere manier
te doen? Ik zou het dan niet verkeerd kunnen vinden als zij meer naar deze
mensen luisterde en wat minder koppig reageerde, op de manier van: zij weten
het beter, daar heb je ze weer. Aan de blik in haar ogen zie ik dat de minister
denkt: daar staat er ook weer eentje te praten. Maar ja, ik ben lid van deze
Kamer, dus zolang als mijn spreektijd duurt, mag ik hierover doorpraten.Mevrouw de voorzitter. Ik vind het tegen beter weten in vasthouden aan
de door de minister bedachte slaagplicht voor deelnemers aan de inburgering
een voorbeeld van volstrekt onnodige koppigheid. Door mijn collega Fenna Vergeer
is naar mijn mening aan de overkant de minister uitstekend en overtuigend
uitgelegd dat inburgering in Nederland zo niet werkt. Maar die inburgeringscursus
heeft de minister blijkbaar nog niet met succes kunnen afronden. Zij blijft
stoer zeggen dat zij niets koopt voor inspanningen, maar dat het gaat om resultaten.
Dat vindt ieder weldenkend mens, maar wie wel denkt, weet dat tussen droom
en daad nog heel wat in staat. Mijn kinderen heb ik destijds naar de basisschool
gebracht in de vaste veronderstelling dat zij zouden slagen voor het basisonderwijs,
want dan zouden zij even ver zijn als hun opa's en oma's, voor wie dat de
eindopleiding was. Zij zijn geslaagd, en het gaat ze goed, maar zij kenden
geen slaagplicht, maar een leerplicht. Wat maakt het zo moeilijk om voor de
mensen die moeten leren, af te spreken dat een van hun plichten de leerplicht
is? Zit achter die stoere slaagplicht geen groot wantrouwen, zo van: ik kan
ze wel iets laten doen, maar werken ze wel hard genoeg? Kijk ze eens in de
ogen! Als ze bereid zijn onze stations te poetsen, zijn ze misschien ook wel
bereid een cursus af te maken. Ik zou niet weten waarom je daar op voorhand
wantrouwend over moet zijn. Met die slaagplicht zet de minister een ongelooflijk
grote stok achter de deur voor mensen die al zoveel goed werk in de samenleving
doen, en voor wie wij zo graag een betere plek in onze samenleving zouden
willen hebben. Stokken achter de deur hebben soms een functie, maar van dit
formaat zijn ze niet wenselijk. Immers, slaag je niet, dan kan je verblijf
in Nederland in gevaar komen, en dat is nogal wat!Al te goed is buurmans gek. Hoe leggen wij zo'n spreekwoord trouwens uit
in de inburgeringscursus? Aan iemand die je rechten geeft, kun
je ook plichten opleggen. Het heeft geen zin om dat vrijblijvend te laten
zijn. Kiezen voor een stelsel van waarborgsommen voor cursisten, en van studiefinanciering
voor vervolgcursussen, dat lijkt ons alleszins acceptabel en verstandig. Maar
laten wij het daarbij houden! Laten wij de vervolgcursussen breder aanbieden
dan nu het geval is, en ervoor zorgen dat niet iedereen op het niveau van
de inburgeringscursus blijft steken. Het handhaven van de slaagplicht is voor
ons een belemmering om voor dit wetsvoorstel te stemmen, iets wat wij in de
Tweede Kamer ook duidelijk hebben gemaakt.Voordat dit wetsvoorstel het wellicht toch tot wet schopt, liggen er alweer
wetswijzigingen klaar. Ik kreeg een staatsrechtelijk college van collega Middel,
maar ik weet niet of hij het bij het juiste eind heeft: het gaat niet over
novelles, maar over echte wetswijzigingen. Wellicht hoor ik dat later nog
van anderen. Maar het is wel vreemd: het wetsvoorstel is nog niet gepromoveerd
tot wet, of de wetswijzigingen liggen al klaar. Dat is niet goed. Zou het
niet verstandiger zijn om het goedbedoelde advies op te volgen om de Wet inburgering
nieuwkomers door te laten lopen, verrijkt met enkele artikelen? In een land
waar vaak wordt gezegd dat er te veel regels en te weinig resultaten zijn,
is dit een pronkstuk dat het tegendeel zou bewijzen. Practice what you preach,
ofte wel: doe wat je zegt, in plaats van steeds meer regels te maken, en steeds
minder aan mensen over te laten.Ik ga niet alle kritiek herhalen die hier al naar voren is gebracht en
die ons reeds toegestuurd is. Ik hoop dat ik morgen, een dag voor de verkiezingen,
een minister zal horen in eerste termijn, die zegt: het heeft weliswaar allemaal
wat lang geduurd en de verhoudingen zijn wellicht wat gespannen geweest, maar
ik laat nu zien dat ik goed geluisterd heb naar wat er in dit land wordt gezegd
over dit wetsvoorstel en ik ga uw vragen hier goed beantwoorden. Ik vind dat
eigenlijk heel erg Nederlands en ook heel erg goed passen bij het onderhavige
onderwerp. Ik zie dan ook met grote belangstelling uit naar de aard, de wijze
en de inhoud van de beantwoording van de minister.De heer Thissen (GroenLinks):Voorzitter. In het voorjaar van 2000 moest ik als wethouder van onderwijs
in Roermond voor de derde achtereenvolgende keer de aanvraag tot stichting
van een islamitische basisschool afwijzen, omdat die formeel niet voldeed
aan het in de wet gestelde voor het stichten van een bijzondere school. Ik
nodigde echter de verontwaardigde ouders die voor de derde keer een wethouder,
en dan ook nog een van GroenLinks, tegenover zich vonden, uit om met hen daarover
te praten. Dat gebeurde op carnavalsvrijdag in een wijkhuis in een volkswijk
van Roermond, waar de gerenommeerde carnavalsvereniging De Veldjmuus de zaal
aan het versieren was voor het aanstaande rood-, geel- en groenevenement.
Beide groepen ontmoetten elkaar onder die kleuren en waren onwennig. De groep
Turkse en Marokkaanse ouders, mannen veelal, probeerde met mij in gesprek
te gaan over de vraag of dit nu het bewijs was van een niet-respecteren van
een respectabel verzoek of dat het om een verkeerde aanvraag ging waardoor
die moest worden afgewezen. De versierende Veldjmuus keken wat vreemd, want
zoveel Turkse en Marokkaanse mannen komen er doorgaans niet met het carnavalsfeest
bij hen in het wijkgebouw, dat dan is omgedoopt in het "moezenpelies".
Uiteindelijk hoorde de raad van elf van De Veldjmuus waar ik het met deze
ouders over had en zo zoetjes aan kwamen een aantal van die autochtone Roermondse
mannen bij het gezelschap zitten. Ondanks het feit dat de taal heel erg lastig
was – plat Roermonds laat zich zo weinig goed verstaan met Arabisch
of Turks – spitsten de leden van de raad van elf van De Veldjmuus hun
oren toen die vaders van Turkse en Marokkaanse oorsprong het hadden over de
opvoeding van hun kinderen en waarom onderwijs daarvoor van belang was. Dat
was namelijk een taal die zij verstonden. Zij wilden net als hun Turkse en
Marokkaanse buurtgenoten het beste voor hun kinderen. Ook zij wilden dat hun
kinderen het beter zouden hebben dan zijzelf, want veelal in de WAO, veelal
langdurig werkloos, veelal langdurig in de bijstand. Dus ondanks het taalprobleem
verstond men elkaar in elkaars streven naar een betere toekomst. Ik vond dat
een prachtig voorbeeld van hoe aanvankelijk een overheidsdienaar, in de persoon
van mijzelf als wethouder, tegenover een gerespecteerde groep burgers die
iets wilde wat grondwettelijk in dit land kan, kwam te staan zonder dat sprake
was van over en weer verwijten maken, in de zin dat ik iets tegenhield wat
voor hen rechtvaardig recht was, of dat zij iets deden waar ik het niet mee
eens was.De heer De Graaf (VVD):Begrijp ik het nu goed, uitgaande van de taalproblemen van De Veldjmuus
waaraan u hier refereert, dat een inburgeringsplicht ook voor Roermond nog
niet zo gek zou zijn?De heer Thissen (GroenLinks):Ik denk dat er sprake is van heel veel onderwijsachterstand in dit land
en analfabetisme. Daarom zal ik in mijn betoog niet alleen focussen op onderwijsachterstand
onder allochtone Nederlanders maar zeker ook op onderwijsachterstand onder
autochtone Nederlanders.Het was het jaar 2000. De beweging van Fortuyn was nog niet opgekomen.
Als gevolg van Fortuyn kwamen Balkenende I, II en III. Als gevolg van het
regeerakkoord van Balkenende I werd een fors speerpunt integratie geformuleerd.
Dat was een antwoord op de enorme beweging die op gang was gekomen, waarbij
men uitging van het oordeel dat de multiculturele samenleving in ons land
was mislukt. Anderen zeiden: failliet. Het einde van de multiculturele samenleving
was nabij. Er vielen zware woorden in dit kader en politici haastten zich
in een ongelofelijke competitie van tegen elkaar opbieden om nog strengere
en zwaardere maatregelen te nemen dan de ander, om te redden wat er te redden
viel van ondergaand Nederland. Dat ging ten onder vanwege de ontsporingen
van diezelfde multiculturele samenleving.Tegen dit decor wordt er een minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
in het leven geroepen. Deze wordt benoemd als uiting van het belang dat het
zinkende schip voor de ondergang wordt behoed. Het zinkende schip van de multiculturele
samenleving moet worden gekeerd. Vanaf het begin van de discussie over inburgering
die toen ontstond, wordt de verantwoordelijkheid voor die inburgering enkel
en alleen bij de hier woonachtige niet-westerse migranten gelegd. Zij worden
aangesproken op hun verminderde integratie. Zij worden aangesproken
op het feit dat er achterstand is op het gebied van taal, maatschappelijke
oriëntatie en participatie.De minister ontwerpt een inburgeringswet. GroenLinks is op zichzelf geen
tegenstander van inburgering, net als vele anderen die hiervoor hebben gesproken.
De indiening van het wetsvoorstel is echter een ware lijdensweg gebleken.
Verschillende proeven bleken niet deugdelijk, bijvoorbeeld op grond van het
gelijkheidsbeginsel. Het zal deze minister van rechtdoorzee en aanpakken niet
tot grote vreugde hebben gestemd dat zij telkens opnieuw terug moest. Zij
kreeg telkens te maken met een uitermate kritische Raad van State, een uitermate
kritische Tweede Kamer, maar ook uitermate kritisch meedenkende intellectuelen.
Ook al waren zij nog niet door Balkenende uitgenodigd om mee te doen, zij
deden wel mee in het inburgeringsdebat.Het wetsvoorstel is uiteindelijk niet ongeschonden door de Tweede Kamer
gekomen. Eigenlijk hebben wij het vanavond bij de behandeling van deze inburgeringswet
over een sterk uitgedunde groep inburgeraars, namelijk alle in Nederland woonachtige
migranten van niet-westerse herkomst die nog niet tot Nederlander zijn genaturaliseerd.
Over alle anderen is op verzoek van de Tweede Kamer door de minister advies
gevraagd aan de Raad van State. Wat daar uitkomt, weten zij niet, weten wij
niet en weten ook de uitvoerende diensten van de gemeenten nog steeds niet.
Als deze inburgeringswet in werking treedt, zijn een paar honderdduizend in
Nederland woonachtige migranten met een Nederlands paspoort niet gebracht
onder de werking van de verplichte cursus om in te burgeren.Een principieel punt van kritiek betreft de analyse van het failliet van
de multiculturele samenleving en de oplossingen die daarvoor zijn gezocht
in de verplichting tot inburgering in dit wetsvoorstel. In een democratie
is wederkerigheid essentieel. De overheid mag de burgers aanspreken op de
eigen verantwoordelijkheid en op alles wat in hun vermogen ligt om een bijdrage
te leveren aan de samenleving, zodat mensen zelfredzaam zijn en in hun eigen
levensonderhoud kunnen voorzien en hun ambities en talenten kunnen waarmaken.
Maar diezelfde burger is ook benieuwd wat hij of zij van de overheid mag verwachten.
Om die wederkerigheid gaat het ten principale, ook in een inburgeringswet.Mijn fractie meent dat die wederkerigheid wel erg beperkt in deze wet
is neergelegd. De verantwoordelijkheid rust heel zwaar bij de inburgerende
burger van niet-westerse herkomst. Hij of zij moet de taal leren, zelfredzaam
zijn en onder de dreiging van een boete slagen. Wat als de samenleving geen
uitnodigend gebaar maakt, daartoe gestimuleerd door de overheid, om hen erbij
te laten horen? Ik noem een baan op de arbeidsmarkt, een stageplaats tijdens
de opleiding, het fatsoenlijk kunnen meedoen in de wereld van de volkshuisvesting
of zich sociaal en cultureel ontplooien in eigen buurt, stad en land. Als
de samenleving dat gebaar niet maakt, is de verantwoordelijkheid op de schouders
van de inburgerende migrant een sisyfusarbeid. Een fatsoenlijke democratie
wijst al haar burgers op hun rechten en plichten. Plichten bestaan echter
in het licht van rechten en vice versa. De overheid en de instituties behandelen
burgers in principe gelijk. Diezelfde overheid voorkomt dat burgers vernederd
worden. Die overheid zal nooit vernederen. Inburgeren is investeren in dialoog zonder vooroordelen, op basis van
beschaving en fatsoen. Het is een oprechte dialoog, zoals toen in het wijkhuis
met de initiatiefnemende groep voor het islamitisch basisonderwijs. Dat leidt
tot verrijking van de samenleving, maar biedt geen garantie voor succes. Monologen,
het spreken door de overheid over wat burgers hebben te doen of te laten zonder
dat die overheid accommodeert, faciliteert, uitnodigt en steunt, leiden haast
altijd tot machtspolitiek.Inburgeren is alle mogelijkheden benutten, maar ook alle mogelijkheden
krijgen om tot zelfontplooiing te komen en de eigen talenten te ontwikkelen,
zodanig dat mensen ambities voor zichzelf, voor hun dierbaren en voor hun
kinderen kunnen waarmaken. De fractie van GroenLinks benadert de inburgering
op dezelfde wijze als de leerplicht. Tegenover de plicht tot leren staat het
recht op onderwijs. De heer Kox sprak daar ook over. Wij zouden graag spreken
van een recht op kwalitatief hoogwaardig onderwijs. Mensen moeten onderwijs
kunnen volgen en via het curriculum aan het eigen talent werken.Leerplicht en inburgeren gelijk benaderen betekent dat de slagingsplicht
geen pas heeft. De slagingsplicht gaat van de vooronderstelling of wellicht
zelfs het vooroordeel uit dat migranten die hier zijn komen wonen, eigenlijk
niet willen. Een slagingsplicht is niet nodig. Het gros van de migranten wil
meedoen. Het moet dus niet in het licht gezet worden van een plicht tot slagen
met als sanctie een flinke financiële boete. Dat is ten principale het
grootste bezwaar tegen het voorliggende wetsvoorstel. Bovendien is de vraag
of het aantal cursussen toereikend is voor al deze mensen op weg naar zelfredzaamheid.
Uit de brief van de Landelijke Cliëntenraad blijkt dat slechts zestien
organisaties zich hebben aangemeld voor het keurmerk inburgering. Veel inburgeringsplichtigen
zullen dus hun verantwoordelijkheid niet kunnen invullen en niet aan hun wettelijke
verplichting kunnen voldoen. Het aantal gecertificeerde opleidingen is te
laag.Wie niet werkt en onvoldoende Nederlands beheerst, krijgt straks een cursus
aangeboden, zo die er zijn. Die cursus leidt op naar een taalniveau waarmee
je niet veel kunt op de arbeidsmarkt. In ieder geval zal er buiten schoonmaakbanen
of functies zoals straatveger en inpakker niet veel werk zijn voor mannen
en vrouwen met een dergelijke taalbeheersing. Zitten er bij die honderdduizenden
allochtone mannen en vrouwen met onvoldoende taalvaardigheid geen tienduizenden
of meer die net zo goed een beroepsdiploma kunnen halen in de voor de cursus
beschikbare tijd? Het gaat om mannen en vrouwen met talent, diploma's en werkervaring
boven ongeschoold niveau. Waarom bieden de regelingen dan geen passende oplossing?
Er zijn immers legio mogelijkheden om de lagere en middengeschoolden uit de
doelgroep een passend aanbod te doen voor arbeidsmarktkwalificatie, beroepsopleidingen
en leerwerkbanen. Men kan daar een echt vakdiploma halen. Wij weten toch allemaal
dat meedoen op de arbeidsmarkt de beste manier is om te integreren in een
samenleving? Echter, aan dit soort opleidingen mag het geld dat voor inburgering
is bestemd niet worden besteed. Dus zullen de gemeenten iedereen naar een
lager taalniveau, geschikt voor ongeschoolde arbeid, brengen.Ik vraag me af hoe het de minister zou vergaan als zij een opleiding doet
die ver beneden haar niveau ligt. Wat doet dat met je? Differentieer
de niveaus in vredesnaam. Dat betekent dus niet generiek het niveau opkrikken,
maar differentiëren, zodat een opleiding voor iedereen passend gemaakt
wordt, afhankelijk van talenten en mogelijkheden. Bovendien hebben wij in
de aanstaande hoogconjunctuur veel meer mensen nodig. Er zijn meer leden van
de beroepsbevolking nodig. Zij moeten meedoen, vooraleer een golf van mensen
deze kant op komt die moet meedoen omdat de bestaande in Nederland woonachtige
beroepsbevolking niet kan meedoen, omdat zij onvoldoende geschoold is vanwege
het beperkte inburgeringsstelsel dat wij vandaag en morgen behandelen.De regering kan niet aangeven welke bedragen minimaal en maximaal met
de inburgering van een persoon zijn gemoeid. De wet biedt weliswaar een aantal
faciliteiten voor inburgeraars, aanbod van de gemeente, een lening, kostengerelateerde
vergoedingen en forfaitaire vergoedingen. Bij de aflossing van de lening wordt
rekening gehouden met de draagkracht van betrokkenen. Wat gebeurt er als die
persoon zakt en toch een besef heeft getoond van eigen verantwoordelijkheid?
Wat voor faciliteiten staan er dan nog open of gelden dan alleen de boetes?
Met andere woorden, kunnen mensen de kosten van inburgering werkelijk dragen?In de afgelopen jaren is het in het fatsoenlijke verkeer tussen Rijk en
gemeenten gebruikelijk geworden dat er een invoeringstermijn is van minstens
drie maanden na publicatie van de wet in het Staatsblad. Gemeenten zijn goed
gemotiveerd om een doelmatig, effectief en kwalitatief goed inburgeringsstelsel
te ontwerpen voor de eigen burgers. Zij zijn daar ook de meest geschikte overheidslaag
voor. Een zorgvuldige invoering is noodzakelijk. GroenLinks wil investeren
in een multiculturele samenleving. Wij geloven daar nog steeds in. Dat betekent
het aanpakken van achterstanden op het gebied van taal, volkshuisvesting,
onderwijs, werk, sociaal, cultureel en recreatief verkeren en meedoen. Achterstand
op sociaal-economisch gebied is bepalend voor kansenarmoede of kansenrijkdom.Wij willen ook investeren in de dialoog, in het ontspannen tegemoettreden
van de ander. In zijn prachtige boek "De hel, dat is de ander" gaat
filosoof Bart Brandsma op zoek naar de vraag hoe hij van zijn niet-zelfgekozen
identiteit af kan komen. Die identiteit is ontstaan na de verwoesting van
de Twin Towers en na de moord op Van Gogh. Het is de identiteit van de niet-moslim.
Hij realiseert zich dat na die vreselijke gebeurtenissen. De Nederlanders
die niet-moslim zijn hebben een nieuwe identiteit gekregen. Hij zoekt in zijn
boek naar manieren om van die identiteit af te komen. Wat is daarvoor nodig?
Hij schrijft dat je de multiculturele samenleving moet uitbouwen naar de mogelijkheden
van ontmoeting om zo te komen tot een betere samenleving, gebaseerd op fatsoen
en beschaving. Het gaat om wederkerigheid, nieuwsgierigheid naar de ander
en leren van elkaar. Je moet inburgeren zien als een opdracht aan het individu,
als een opdracht aan de samenleving en dat zijn wij allemaal. Het is aan ons
om die ander uit te nodigen om mee te doen. Uitnodigen als een sociale beweging
van inburgering die drempels slecht. Vaak grijpen wel ingeburgerde migranten,
ondanks hun zelfredzaamheid, ondanks hun motivatie, ondanks hun eigen verantwoordelijkheid
naast de stageplek of de baan. Zij krijgen geen contact in de buurt en kunnen
niet meedoen in het wijkhuis. Dan is de ander de hel, zoals Sartre het benoemt
in zijn beroemde toneelstuk Huis clos.Tot slot schrijft Brandsma het volgende. Als mijn verhoudingen met de
anderen slecht zijn, maak ik mij volkomen afhankelijk van de ander en is mijn
leven een hel. Het is in het belang van ons allen een fatsoenlijke samenleving
te vormen en beschaafd met elkaar om te gaan. Dus geen vernedering van burgers
door de instituties, geen tweederangsburgers en geen vernedering van burgers
onderling. Dat verplicht elk individu. Dat verplicht ons samen. Dat verplicht
de overheid en dat schept verplichtingen voor het kabinet, ook voor dit kabinet.
Die houding, die bejegening heb ik de afgelopen jaren node gemist. Het was
vooral kil en niet uitnodigend!De heer De Graaf (VVD):Mevrouw de voorzitter. Aan de behandeling van dit wetsvoorstel in deze
Kamer is heel wat vooraf gegaan. Anderen zeiden dat ook al. De voorbereiding
en behandeling beslaan de gehele regeerperiode van deze minister tot nu toe.
Met recht en reden heeft zij dan ook aangedrongen op behandeling in dit huis
nog voor de komende verkiezingen.Dit wetsvoorstel – ik herhaal het nog maar eens – vloeit voort
uit het hoofdlijnenakkoord en uit de aanbevelingen van de Tijdelijke Commissie
Onderzoek Integratiebeleid, de zogenoemde commissie-Blok. De leden van de
VVD-fractie stellen met de minister en met anderen vast, dat algemeen consensus
bestaat over de constatering van de commissie-Blok, dat de resultaten van
het sinds 1996 gevoerde inburgeringsbeleid zijn achtergebleven op wat gewenst
is. Ik heb daar nog geen andere mening over gehoord. Hetzelfde geldt voor
de daaruit voortvloeiende conclusie, dat het inburgeringsstelsel minder vrijblijvend
en meer verplichtend van opzet zou moeten worden.De presentatie van de contourennota "Herziening van het inburgeringsbeleid"
door deze minister in april 2004 waarmee het hele proces van voorbereiding
van wetgeving startte, heeft tot een brede en vaak heftige discussie geleid
over vragen als wat een inburgeringsplicht zou moeten inhouden, voor wie die
plicht zou moeten gelden, hoe die plicht moet worden nagekomen en hoe daaraan
vervolgens de hand moet worden gehouden. Van consensus was in deze discussie
zeker geen sprake. Wel zijn de uitkomsten van deze discussie merkbaar van
invloed geweest op het oorspronkelijk ingediende wetsvoorstel. Ook de behandeling
in de Tweede Kamer heeft tot een nadere beperking van de reikwijdte van het
wetsvoorstel geleid en na gevraagd advies van de Raad van State tot het voornemen
van de minister tot het schrappen van het omstreden artikel 4. Als je die
geschiedenis even nagaat, dan is het dus heel verklaarbaar waarom er naar
de mening van een aantal sprekers in deze Kamer bijna niets meer van het oorspronkelijke
wetsvoorstel over is. Dat is een gevolg geweest van alles wat er in de achterliggende
jaren is gepasseerd. Wat nu voorligt, is dus een vele malen gewijzigd en geamendeerd
wetsvoorstel dat op 7 juli 2006 met de grootst mogelijke meerderheid
is aangenomen door de Tweede Kamer. Wij weten allemaal dat alleen het lid
Koşer Kaya van D66 tegen heeft gestemd. Uiteindelijk toch ook consensus
over dit wetsvoorstel zou je dus zeggen. Ja, wel in de Tweede
Kamer, maar niet daarbuiten!De heer Kox (SP):Bent u niet met mij van mening dat die consensus er was in de zin van "er
staat zo weinig in deze wet, daar kunnen wij het wel over eens worden",
maar wel onder het strikte voorbehoud van heel wat fracties dat die slaagplicht
eruit zou gaan en er een leerplicht zou komen? Als dat onderdeel van die slaagplicht
erin blijft zitten, dan blijft het wetsvoorstel voor heel veel fracties, waarschijnlijk
ook in deze Kamer, een enorm struikelblok.De heer De Graaf (VVD):Die vraag begrijp ik niet helemaal, want wij hebben een wetsvoorstel voorgelegd
gekregen dat nagenoeg unaniem is aangenomen in de Tweede Kamer en dat was
inclusief die slaagplicht!De heer Kox (SP):Maar in de Tweede Kamer zijn voorstellen gedaan om daarover advies te
vragen en dat is niet gebeurd!De heer De Graaf (VVD):Jawel, wij hebben net het advies van de Raad van State gekregen en dat
gaat over twee zaken, de slaagplicht en de boeteplicht.De heer Kox (SP):Dat hebben wij misschien dan vandaag gekregen, maar dat was toch het voorbehoud
van al die fracties?De heer De Graaf (VVD):Dat hebben wij vanavond gekregen. Het antwoord van de Raad van State is
dat hij niets tegen de slaagplicht en de boeteplicht in dit wetsvoorstel heeft
en dat hij dat ook al eerder had geadviseerd. Ik heb dit stuk vanavond aangereikt
gekregen van de bode, de minister heeft ons dat toegestuurd. Je bent voor
een wetsvoorstel of je bent ertegen. Iedereen op een na in de Tweede Kamer
was ervoor, dus inclusief de slaagplicht en de boeteplicht!De heer Thissen (GroenLinks):Wie is er volgens u hier nu allemaal tegen?De heer De Graaf (VVD):Dat weet ik niet, daar ga ik iets over zeggen!De heer Thissen (GroenLinks):Wij wachten het antwoord van de minister af en maken dan, zoals dat zo
mooi heet, onze mind op!De heer De Graaf (VVD):Ja, maar ik reageerde op de opmerking van de heer Kox over het voorbehoud
en zei dat de Tweede Kamer ondanks dat toch voor dit wetsvoorstel heeft gestemd!De heer Thissen (GroenLinks):Dat klopt, het was 149 tegen 1 aan de overkant!De heer De Graaf (VVD):Uiteindelijk toch ook consensus over dit wetsvoorstel zou je zo zeggen!
Ja, wel in de Tweede Kamer maar niet daarbuiten. De discussie is gewoon doorgegaan
alsof er geen nagenoeg unaniem besluit van de Tweede Kamer ligt in kringen
van hoogleraren, in organisaties en instellingen en in gemeentekringen en
zij duurt tot op dit moment voort in deze Kamer. Wat de VVD-fractie in de discussie tot nog toe het meest is opgevallen,
is de overwegend negatieve benadering van het wetsvoorstel. Men blijkt meer
op zoek naar wat niet zou moeten of zou kunnen dan naar wat wel zou moeten
en kunnen. Welke indruk maakt dit op de op grond van het voorliggende wetsvoorstel
nog altijd circa 250.000 potentieel inburgeringsplichtige vreemdelingen in
ons land, nog los van de instromende nieuwkomers? Zou met name de overheid –
waartoe ik ook de volksvertegenwoordiging reken – niet juist een positieve
instelling moeten uitstralen naar die grote groep ingezetenen en moeten wijzen
op de kansen die een goede inburgering in onze samenleving biedt? Ik ben het
eens met degenen die zeggen dat de bereidheid om in te burgeren er best is.De heer Middel (PvdA):Volgens mij is het niet alleen de taak, maar de plicht van een volksvertegenwoordiger
om niet alleen voorstellen te bejubelen, maar ook om de kritiek op die voorstellen
serieus te nemen. De VNG heeft gewezen op de moeilijke uitvoerbaarheid op
de korte termijn. Als je die kritiek deelt, is het je plicht om die kritiek
in dit debat aan de orde te stellen. Wij zijn hier immers niet alleen om hosanna
te roepen. Ik begrijp dan ook uw opmerking niet of u moet willen suggereren
dat wij een klimaat scheppen van negativisme. Dat zou onterecht zijn, want
wij wijzen alleen maar op onvolkomenheden in het wetsvoorstel in de hoop dat
ze worden weggenomen of verminderd.De heer De Graaf (VVD):Daar heb ik ook niets op tegen. Ik constateer alleen maar dat de stukken
negatief van toon zijn. Men is niet op zoek naar wat zou kunnen en wat zou
moeten, maar naar wat niet zou moeten en niet zou kunnen. Leest u de stukken
maar! Ik denk dat het beter is om een andere houding aan te nemen. Ik ben
dan ook blij dat ik bij een aantal woordvoerders een veel uitnodigender opstelling
heb bespeurd. Wij moeten laten zien dat wij er ook zelf belang bij hebben
dat die 250.000 inburgeringsplichtigen daadwerkelijk Nederlands gaan leren
en een plek vinden in de Nederlandse samenleving. Ik vind het belangrijk dat
de mensen die dat doen, voor vol worden aangezien. Dat is veel belangrijker
dan het doordiscussiëren over de boeteplicht enzovoort. Vandaar dat ik
in een interventie al zei dat die boeteplicht helemaal niet aan de orde hoeft
te komen als wij bij die 250.000 mensen maar genoeg enthousiasme weten op
te wekken. Als dat lukt, worden de gemeenten ook helemaal niet met een extra
administratieve last opgezadeld.Is, zo vraagt mijn fractie zich af, hetgeen wij van deze medeburgers vragen
zoveel anders dan hetgeen wij onze kinderen voorhouden? Als je wilt slagen
in onze hedendaagse maatschappij, moet je wel eerst een opleiding volgen en
zo mogelijk een diploma halen. Opvoeders van kinderen weten dat dwang en drang
daarbij aanzienlijk minder helpen dan aansporing en bemoediging. Dat probeer
ik te zeggen, mijnheer Middel. Het is te hopen, dat de inburgeringsplichtige
en -behoeftige personen op wie dit wetsvoorstel betrekking heeft, de geboden
mogelijkheid om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het creëren van
het noodzakelijk perspectief in onze samenleving met beide handen zullen aangrijpen.
Het is te hopen dat zij inburgering als een kans en een uitdaging zien en
daarmee al diegenen die op zoek zijn naar redenen waarom dit
wetsvoorstel niet zou moeten of zou kunnen, in het ongelijk stellen.Mevrouw de voorzitter. De minister heeft de essentie van dit wetsvoorstel
kernachtig samengevat op bladzijde 2 van de memorie van antwoord: "Inburgering
is de eerste stap op weg naar integratie in de Nederlandse samenleving. Zonder
inburgering kan van integratie geen sprake zijn. Het onderhavige wetsvoorstel
verplicht en faciliteert vreemdelingen om deze eerste stap naar integratie
ook daadwerkelijk te zetten en daarbij resultaat te boeken. Wie geen inburgering
nodig heeft, wordt daar niet toe verplicht. Wie niet kan inburgeren, wordt
van de inburgeringsplicht ontheven. Wie wel kan maar niet wil inburgeren,
komt in aanraking met het handhavingsinstrumentarium van het wetsvoorstel."
Daar draait dit wetsvoorstel om naar de mening van mijn fractie.De VVD-fractie dankt de minister voor de uitvoerige memorie van antwoord
en het antwoord op de door de fractie gestelde vragen. Zij heeft geen verdere
vragen meer over dit wetsvoorstel, zeker niet na het lezen van de nadere memorie
van antwoord. Maar liefst dertien keer begint de minister haar antwoord terecht
met een zinsnede als: zoals ik al eerder in de memorie van antwoord heb aangegeven.
Dat is dus gemiddeld één keer per pagina. Het lezen van de nadere
memorie van antwoord was voor mijn fractie dan ook een feest van herkenning!
De VVD-fractie wacht de verdere beraadslagingen met een zeer positieve intentie
af.De beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 22.38 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-337-352.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl