Behandeling van:  - het voorstel van (Rijks)wet Wijziging van de Belastingregeling voor het Koninkrijk 1964 (belastingheffing deelnemingsdividenden) (27910, R1695);  - de wetsvoorstellen tot Wijziging van belastingwetten c.a. Belastingplan 2002 I t/m V (28013 t/m 28016 en 28034)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 552-573

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-12-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 11, pagina 552-573

10-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27910Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28034Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28016Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28013Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28014Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28015Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (maandag 10 december 2001)Pagina 574-575
Presentie en opening (maandag 10 december 2001)Pagina 531-531
Noot 1 (zie blz. 555): Technische vragen van het lid Stevens (CDA) over het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 II Economische infrastructuur, kamerstuk 28034)Pagina 576-577
Behandeling van: - het voorstel van (Rijks)wet Wijziging van de Belastingregeling voor het Koninkrijk 1964 (belastingheffing deelnemingsdividenden) (27910, R1695); - de wetsvoorstellen tot Wijziging van belastingwetten c.a. Belastingplan 2002 I t/m V (28013 t/m 28016 en 28034)Pagina 552-573
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Goedkeuring van het op 9 december 1994 te New York totstandgekomen Verdrag inzake de veiligheid van VN-personeel en geassocieerd personeel (Trb. 1996, 62) (27454, R1668); - Fiscale aanpassingswet euro (27882); - Veegwet euro (28075); - Begroting van Economische zaken 2002 (28000 XIII); - en drie andere wetsvoorstellen (27748, 27258 en 27880)Pagina 531-531
Algemene financiële beschouwingen (28000) en behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2002 (28000 IXA); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2002 (28000 IXB)Pagina 531-552
Lijst van besluiten (maandag 10 december 2001)Pagina 573-574

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 112 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het voorstel van (Rijks)wet
Wijziging van de Belastingregeling voor het Koninkrijk 1964 (belastingheffing
deelnemingsdividenden) (27910, R1695);het wetsvoorstel
Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 I - Arbeidsmarkt en
inkomensbeleid) (28013);het wetsvoorstel Wijziging
van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2002 III - Natuur, milieu en vervoer)
(28014);het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten
c.a. (Belastingplan 2002 IV - Herziening successie- en schenkingsrecht, BTW-maatregelen,
artiesten- en sportersregeling, alsmede overige aanpassingen) (28015);het wetsvoorstel Wijziging van enkele sociale zekerheidswetten
(Belastingplan 2002 V - Sociale zekerheidswetgeving) (28016);het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan
2002 II - Economische infrastructuur) (28034).De beraadslaging wordt geopend.De heer Stevens (CDA):Voorzitter. Wij behandelen vandaag de laatste miljoenennota van Paars
II, ook de laatste in guldens. Men kan dus spreken van een historisch moment.
De afgelopen kabinetsperiode kan als baanbrekend worden geboekstaafd voor
de geschiedenis van de belastinghervorming. In deze periode kwam de belastingherziening
2001 tot stand, waarin een aantal heilige huisjes uit fiscaal Nederland van
de aardbodem verdween. Nieuwe, meer economisch gerichte initiatieven, zoals
de vermogensrendementsheffing, wonnen het van de meer juridisch ingestelde
regels die tientallen jaren lang het fiscale klimaat hadden beheerst. De leer
van de draagkracht is op de achtergrond gedrongen. Een systeem dat arbeidsinkomen
zwaarder belast dan vermogen heeft zijn weg gevonden in onze wet en dat nog
wel op initiatief van socialisten en liberalen, een unieke en voor dit doel
waarschijnlijk ook eenmalige gelegenheidscombine. Niettemin heeft dit systeem
vanuit de vereenvoudigingsoptiek belangrijke voordelen. Voorts is terecht
een eind gemaakt aan een groot aantal fiscale constructies waaronder het oude
systeem gebukt ging.Men zou verwachten dat het kabinet na een dergelijk majeure operatie een
rustpauze inlast, voor zichzelf en voor de belastingplichtige, maar niets
is minder waar. Al snel volgde een nieuwe publicatie onder de titel "Verkenningen,
bouwstenen voor toekomstig beleid". Hoezeer deze ambitie ook te prijzen is,
men dient niet uit het oog te verliezen dat de burger behoefte heeft aan een
pas op de plaats om aan het nieuwe systeem te wennen. Ook de belastingdienst
heeft daar behoefte aan. Dat bleek toen begin van dit jaar onjuiste aanslagen
werden verzonden aan 300.000 belastingplichtigen, hetgeen een schadepost opleverde
van 20 mln gulden. In de verkenningen staat dat het nuttig is kennis te nemen
van de pro's en contra's met betrekking tot fiscale vraagstukken die de kop
opsteken en die al dan niet hun oorsprong vinden in recente ontwikkelingen.
Tekenend in dit verband is dat in de verkenningen aandacht wordt geven aan
de vlaktaks. Ook de heer Wöltgens ging erop in. Ik zeg "tekenend", omdat
in de tijd van de commissie-Oort, 15 jaar geleden, een vlaktaks volstrekt
onbespreekbaar was en met de grootst mogelijke moeite een plaats vond in de
bijlage van het commissierapport, onder de benaming "Grimmige variant". Het
kan verkeren!In dit verband is het opvallend dat in de verkenningen weinig aandacht
wordt gegeven aan de inbedding van ideeën in de Europese trends. Ligt
deze insteek wellicht in het verlengde van de Nederlandse Alleingang in Europa
met betrekking tot de vermogensrendementsheffing? Het is des te opvallender
nu het kabinet gelijktijdig de resultaten beoordeelt van het rapport-Van Rooy
over de vennootschapsbelasting, een rapport waarin de Europese dimensie centraal staat. Wat zijn daarvan de redenen?Naast de reeds genoemde onderwerpen wordt in de verkenningen ook aandacht
gegeven aan de fiscalisering van de premies volksverzekeringen. Dit onderwerp
hangt rechtstreeks samen met de vergrijzing. Het is te betreuren dat Paars
dit onderwerp niet eerder prominent op de agenda heeft gezet en dat met deze
studie in feite doorschuift naar het volgende kabinet. Dat het onderwerp relevant
is, blijkt uit de studie. In de komende 40 jaar zou de zogeheten grijze druk
bijna verdubbelen, van 22 naar 43% en vervolgens op een structureel hoog niveau
blijven hangen van rond de 40%. In de studie wordt gesteld dat de vergrijzing
in budgettair opzicht de belangrijkste trend is waar het overheidsbeleid voor
de middellange termijn rekening mee zal moeten houden.De discussie over fiscalisering is niet van alledag. Het is bekend dat
er twee scholen zijn. De eerste school ziet de AOW als een verzekering. In
ruil voor premies ontvang men een pensioen. De andere school is van oordeel
dat de AOW dient te worden voldaan uit de algemene middelen. Ten tijde van
de commissie-Oort was deze richtingenstrijd belangrijk, maar academisch. In
het fiscale systeem was een keuze gemaakt, waarbij de AOW werd gefinancierd
uit de premieheffing. Belasting en premies werden wel samengevoegd, maar niet
geïntegreerd. Sindsdien is de discussie voortgegaan. De afgelopen jaren
zijn zelfs enkele maatregelen genomen, waarbij het onderscheid enigszins is
aangetast, zij het nog op ondergeschikte punten. Sinds de AOW-premie in 1997
is gebonden aan een maximum en er een spaarfonds AOW in 1998 is geïntroduceerd,
wordt de AOW niet langer uitsluitend uit de premies gefinancierd, maar ook
uit de algemene middelen. Het is interessant te zien hoe deze maatregelen
in de verkenningen worden gekwalificeerd. Hoewel er in het rapport wordt uitgegaan
van een volstrekt neutrale stellingname wordt deze relatief geringe ingreep
gekwalificeerd als een "feitelijke start met fiscalisering van de premies
volksverzekeringen". De opmerking "fiscalisering van de premie volksverzekeringen
is een vorm van grondslagverbreding die op grond van toekomstige inkomensontwikkeling
van de AOW-gerechtigden valt te overwegen", kan ook worden gekwalificeerd
als een stellingname pro fiscalisering. Indien uit deze passages een voorkeur
kan worden gelezen voor fiscalisering, lijken de schrijvers hiermee impliciet
te kennen te geven dat men geen andere oplossing ziet. Dit is misschien wel
het gevolg van het feit dat deze problematiek zo lang naar voren is geschoven.
Een uitkomst die de achterban, de burger die meent op 65-jarige leeftijd van
een premievrije AOW te kunnen gaan genieten, nog te denken zal geven. Het
onderwerp is zeer complex en verdient een hoge plek op de agenda. Wij vragen
de bewindslieden waarom dit niet eerder is gebeurd.Een enkel woord over Europa. Wij hebben onlangs een interessant document
gezien van de hand van de Europese Commissie onder de titel "Company taxation
in the internal market", dat een beleid formuleert voor actie door de Europese
Commissie. Dit beleid is erop gericht uiterlijk in 2010 te komen tot een zekere
mate van convergentie van vennootschapsbelastingstelsels in de lidstaten,
zonder overigens het op een lijn brengen van de tarieven. Het laatste blijft
de bevoegdheid van de lidstaten. De realiteit is nu eenmaal dat het Europese
verdrag geen harmonisatievoorschrift voor de vennootschapsbelasting omvat.
De voltooiing van de interne markt moet op dit punt worden bevochten via non-discriminatieregels,
de aanpak van verboden fiscale staatssteun en onderwerpen, waarover de lidstaten
het wel eens konden worden, zoals de fusierichtlijn, de moeder/dochterrichtlijn
en de gedragscode voor schadelijke belastingconcurrentie. Hoewel de aanpak
op korte termijn zeker geen vruchten zal afwerpen, wordt niettemin een belangrijke
stap gezet.Nederland vindt dat de tarieven voor de vennootschapsbelasting moeten
worden geharmoniseerd. De staatssecretaris heeft daar onlangs voor gepleit
tijdens een bijeenkomst met zijn EU-collega's. Hij weet zich daarbij verzekerd
van de steun van Duitsland en Frankrijk, maar vindt Engeland op zijn weg.
De staatssecretaris constateert naar ons oordeel terecht dat harmonisering
van de grondslag er op termijn toe leidt dat de tarieven naar elkaar toegroeien,
omdat de verschillen in de daadwerkelijke belastingdruk tussen de lidstaten
beter zichtbaar worden. Een ander belangrijk argument om de tarieven gelijk
te trekken, is de ophanden zijnde toetreding van Estland en Cyprus tot de
EU. In beide landen wordt geen of praktisch geen vennootschapsbelasting geheven.
In de speech die de staatssecretaris heeft gehouden bij die gelegenheid eindigde
hij met een uitsmijter in de vorm van een retorische vraag: "I have only one
last question. Will you still say this is not an issue for Europe once Estonia
en Cyprus join the union with effective taxtrates close to zero or at zero
percent?" De staatssecretaris beantwoordt deze retorische vraag zelf met de
woorden: "I think not." Hij had ook kunnen zeggen: "I do not think so", maar
dat komt op hetzelfde neer. Mijn vraag aan de staatssecretaris is of en in
hoeverre is voorzien dat deze landen na toetreding een vetorecht hebben terzake
van harmonisatie van belastingtarieven op het gebied van de vennootschapsbelasting
of dat er bij toetreding een voorbehoud wordt gemaakt, zodat zij de tariefharmonisatie
niet kunnen frustreren.De Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling, de OESO,
heeft 35 landen die zijn aangemerkt als belastingparadijs tot 28 januari aanstaande
de tijd gegeven hun belastingregime aan te passen aan de OESO-richtlijnen.
De 47 belastingmaatregelen van de 29 lidstaten die in het rapport van vorig
jaar werden aangemerkt als "waarschijnlijk schadelijk" zijn nu aangemerkt
als "werkelijk schadelijk" voor de belastingconcurrentie. Op deze lijst staan
ook nog de Nederlandse rulingregels. Deze zijn inmiddels aangepast, maar –
naar wij begrijpen – zijn zij nog steeds niet van de lijst afgevoerd.
Kan de staatssecretaris meedelen de stand van zaken terzake van het afvoeren
van de lijst, gezien het belang van Nederland als vestigingsland?Wat Nederland betreft, hebben wij kennis kunnen nemen van het rapport
van de studiegroep-Van Rooy. Het aspect van de taakomschrijving zag op de
kwaliteit van het fiscale stelsel. Uit onderzoek van de studiegroep bleek
duidelijk dat er een neerwaartse trend is in de ontwikkeling van de vennootschapsbelastingtarieven
in Europa. Het Nederlandse tarief is sinds 1990 in principe
ongewijzigd gebleven. En gaf ons dat in 1990 nog een relatieve voorsprong,
deze is goeddeels verloren gegaan. Behalve het nominaal tarief speelt de effectieve
belastingdruk uiteraard ook een belangrijke rol. Het standpunt van de studiegroep
was dat de tariefverlaging nodig is om weer in de top league te komen van
aantrekkelijke investeringslanden. Het wetsvoorstel Belastingplan 2002-II
Economische infrastructuur zwijgt echter over het bereikte eindtarief. Toch
is het van belang, op dit punt een visie te ontwikkelen, in welke richting
dan ook. Wij zijn daarom dan ook benieuwd naar de prognose van de staatssecretaris,
die op 12 juni in het Financieel Dagblad liet neerschrijven dat alleen ambitieuze
verlaging van de winstbelasting zin heeft.Elk jaar bestudeer ik niet alleen de inhoud van de wetstekst, maar ook
de bewoordingen die gebruikt worden door de wetgever. Ieder jaar hoop ik dat
er een moment aanbreekt dat de zinnen in onze wetteksten wat toegankelijker
worden voor de burger. Dit jaar is die hoop wederom ijdel gebleken. Ik heb
zelfs een nieuw record kunnen constateren door een zin die uit 141 woorden
bestaat en die ik u niet wil onthouden. Het is artikel 15, lid 6, van de Wet
vennootschapsbelasting. De tekst luidt als volgt: "Indien tot de winst van
een fiscale eenheid winst uit een buitenlandse onderneming of uit een in het
buitenland gelegen onroerende zaak behoort en de laatstgenoemde winst voor
de vermindering van belasting ingevolge voorschriften ter voorkoming van dubbele
belasting tot een hoger bedrag in aanmerking zou worden genomen dan het gezamenlijke
bedrag dat in aanmerking zou zijn genomen bij afwezigheid van de fiscale eenheid,
als gevolg van het feit dat er in het laatste geval financieringskosten toerekenbaar
zijn aan de buitenlandse onderneming of de in het buitenland gelegen onroerende
zaak die bij de fiscale eenheid niet tot uitdrukking komen, wordt, in afwijking
van het eerste lid, de vermindering berekend alsof deze financieringskosten
wel bij de fiscale eenheid tot uitdrukking komen, met dien verstande dat voor
de berekening van de vermindering ten minste in aanmerking wordt genomen het
hiervoor bedoelde gezamenlijke bedrag." Stof tot overweging! Ik ga over tot de behandeling van de belastingplannen, allereerst het
Belastingplan 2002-II Economische infrastructuur. De bewindslieden hebben
dit jaar voor het eerste gekozen voor een thematische aanpak, waarbij diverse
wijzigingen zijn ondergebracht bij diverse wetsvoorstellen. Wij hebben in
dit verband verwezen naar de motie-Boorsma waarin is gepleit voor een aparte
behandeling van wetsvoorstellen van verschillende aard, belang en/of urgentie.
Onze fractie meent dat onderwerpen zoals hybride leningen, deelnemingsvrijstelling,
verrekening van bronheffing, codificatie van het arm's length-principe en
de WIB niet in het belastingplan zouden moeten meeliften. Dit zijn gecompliceerde
onderwerpen die raken aan principiële fiscale vragen. Zij hebben actuele
betekenis voor de rol van Nederland als investeringsland. Bovendien zijn zij
niet gebonden aan een invoeringsdatum per 1 januari 2002.De reactie van de staatssecretaris heeft ons teleurgesteld. Hij stelt
dat ieder jaar de afweging wordt gemaakt over de opzet van het jaarlijks belastingplan.
Een constante in deze afweging is dat de maatregelen van het jaarlijkse belastingplan
budgettair en beleidsmatig samenhangen. De vraagstelling was echter: waarom
zijn de genoemde onderwerpen opgenomen in het Belastingplan II en niet in
aparte wetsvoorstellen? Bovendien kan nog een vraagteken worden geplaatst
bij de stelling van de staatssecretaris dat hier sprake is van budgettaire
en beleidsmatige samenhang. Waarom is bijvoorbeeld het onderwerp hybride leningen
nu budgettair van belang en wat is de samenhang met de rest van het plan?
Dat kan ook ten aanzien van de andere onderwerpen worden gesteld. Maar onderwerpen
zoals carrouselfraude staan toch wel erg ver weg van de overige onderwerpen.De staatssecretaris stelt dat de motie bij de voorbereiding van het belastingplan
jaarlijks in de afweging wordt betrokken. Dat is prettig om te horen. Maar
wij zouden liever zien dat uitvoering wordt gegeven aan de doelstelling van
de motie naar letter en geest. Ik herinner de staatssecretaris eraan dat deze
motie kamerbreed is aangenomen. Wij zouden dan ook graag zien dat in de toekomst
werkelijk uitvoering wordt gegeven aan de doelstelling van de motie.In deze zin kan mijn fractie zich ook vinden in de wens van de VVD-fractie
om in de toekomst het jaarlijkse belastingplan zoveel mogelijk te beperken
tot tariefwijzigingen en andere kleine aanpassingen. De motie-Boorsma steunt
dit streven, maar ook op dat punt heeft de staatssecretaris ontwijkend geantwoord
op vragen van de VVD-fractie.De aanpassing van artikel 17a van de Wet vennootschapsbelasting betreft
een wijziging die beoogt om de omissie van het niet opnemen van aanmerkelijk
belang schuldvorderingen in de buitenlandse belastingplicht voor de vennootschapsbelasting
met terugwerkende kracht te herstellen. Ten aanzien van de terugwerkende kracht
beroept de staatssecretaris zich op het advies over het Belastingplan 2002
IV van de Raad van State, die kenbaar heeft gemaakt dat in het kader van de
belastingherziening van 2001 terugwerkende kracht acceptabel is indien sprake
is van het herstel van duidelijk herkenbare omissies die zozeer samenhangen
met de invoering van de wet dat eenzelfde tijdstip van inwerkingtreding in
de rede ligt. Het punt van terugwerkende kracht weegt in dit huis zwaar, zeker
indien sprake is van belastingverzwaring voor de belastingplichtigen. De verwijzing
naar de Raad van State is in dit opzicht mager, omdat juist geen advies was
gevraagd over dit artikel. Het is dus niet bekend of de Raad van State in
dit geval de algemene formulering dat kleine omissies met terugwerkende kracht
mogen worden rechtgezet, van toepassing zou hebben geacht. Daarbij komt dat
het budgettaire belang van deze terugwerkende kracht waarschijnlijk zeer gering
is.De staatssecretaris lijkt uit het oog te verliezen dat de onderhavige
omissie werd veroorzaakt door een omvangrijke wetgevingsoperatie, waarbij
de wetgever op veel punten zulke fundamenteel nieuwe paden is ingeslagen dat
hij er niet van uit mag gaan dat het aan de belastingplichtige is om te onderscheiden
welke van deze wijzigingen wel en welke niet bewust door de wetgever zijn
beoogd. Voorts dient erop te worden gewezen dat de Veegwet onder meer speciaal
bedoeld was om onvolkomenheden zoals de onderhavige recht te zetten. Juist
door gebruik te maken van het instrument van de Veegwet is bij
de belastingplichtigen wel degelijk het gerechtvaardigde vertrouwen gewekt
dat de wetgever het Belastingplan 2001 nog eens goed tegen het licht had gehouden
en alle foutjes eruit had gehaald. Hiermee lijkt de wetgever zijn recht op
toepassing van terugwerkende kracht te hebben verspeeld. Wij verzoeken de
staatssecretaris daarom om in de toekomst wetswijzigingen waarin terugwerkende
kracht aan de orde komt, altijd voor te leggen aan de Raad van State, zodat
het parlement het voordeel heeft van een advies van dit college en zijn beoordeling
van de betreffende wetswijziging. Wij zouden een toezegging van de staatssecretaris
op dit punt zeer op prijs stellen. Wij nemen wel kennis van zijn opmerking
dat hij zoals door ons gevraagd geen nieuwe toets met betrekking tot de toepassing
van terugwerkende kracht en de daarvoor geldende criteria heeft aangebracht
of heeft willen aanbrengen.De CDA-fractie stemt in met de opmerking van de VVD-fractie dat sprake
is van een zeer gezochte aanpak om de filmindustrie tegemoet te komen. De
staatssecretaris heeft gemeld dat bij de afweging van structuurversterkende
maatregelen de conclusie is getrokken dat de uitgangspunten die gelden voor
de filmindustrie zich niet verenigen met de bestaande regelingen in box III
voor risicokapitaal en maatschappelijke beleggingen; de filmindustrie is echter
bij uitstek een risicokapitaalindustrie. Kan de staatssecretaris nader toelichten
waarom dit zo is, mede in het licht van andere industrieën of activiteiten
waarvoor hetzelfde geldt, bijvoorbeeld theaterproducties?In het wetsvoorstel wordt een eerste aanzet gedaan tot codificatie van
correcties terzake van verrekenprijzen. Op door onze fractie gestelde vragen
hebben wij een standaardantwoord ontvangen dat al eerder was geformuleerd:
wie wat weten wil, moet het maar aan de inspecteur vragen. Wij hebben op dat
punt twee bedenkingen. Ten eerste is het standpunt van de inspecteur vrijblijvend.
Er is geen bezwaar of beroep mogelijk. Daardoor kan ook geen voorlopige voorziening
worden gevraagd. Als de inspecteur meent dat er voldoende gelieerdheid is –
waaraan meet hij dat bij zo'n vage wettekst af? – en als de belanghebbende
dan meent van niet, wordt men dus gedwongen om toch aan de verplichtingen
te voldoen of het risico te nemen. Bij die invulling van het begrip "verbondenheid"
kan regelmatig de situatie ontstaan dat er wel en dan weer niet sprake is
van verbondenheid. Iemand wordt bijvoorbeeld tot commissaris benoemd en een
ander treedt af; dat kan de balans net de andere kant doen uitslaan. Juist
nu het kennelijk een erg feitelijke test is, moet men telkens terug naar de
inspecteur. Ten tweede is sprake van uitvoeringsvraagstukken. Welke inspecteur
zal binnen een redelijke termijn de beslissing nemen zonder een bijzonder
uitgebreid feitenpatroon na te gaan? Dat moet hij wel doen, want het is een
zeer feitelijke test. Wat gebeurt er als de kennisgroep zich erover buigt?
Op zijn minst zal een aanzienlijke vertraging optreden. De leden van de CDA-fractie
vragen de staatssecretaris of het niet in de rede ligt, in de toekomst de
bepaling op te nemen dat de inspecteur een voor bezwaar en beroep vatbare
beschikking moet afgeven. Bij het ontbreken daarvan is de rechtsbescherming
die van een bezoek aan de inspecteur uitgaat immers zeer beperkt.Dat administratieve lasten voor het bedrijfsleven zwaar kunnen zijn, blijkt
onder meer uit de ervaring dat onderzoek naar vergelijkbare transacties op
basis van onafhankelijke gegevens in openbare databanken zeer kostbaar is.
Bovendien worden de uitkomsten daarvan vaak aangevochten door de belastingdienst,
waarbij deze zich kan beroepen op door de belastingplichtige niet te controleren
gegevens. De leden van mijn fractie vragen de regering in ieder geval, te
bevestigen dat niet van belastingplichtigen wordt verwacht dat zij een onderzoek
in openbare databanken laten verrichten. Voorts vernemen zij graag de visie
van de regering op het gebruik van vertrouwelijke gegevens door de belastingdienst
als bewijsmiddel in zaken van transfer pricing. Zou er in dat geval nog sprake
zijn van equality of arms?Voorzitter. Ik heb met betrekking tot het wetsvoorstel een aantal technische
vragen over onder meer hybride leningen en de buitenlandse belastingplicht.
Ik verzoek u de vragen als noot aan de Handelingen te hechten zodat deze kunnen
worden beantwoord. Verder verzoek ik u, deze vragen onmiddellijk aan de leden
ter beschikking te stellen.De voorzitter:Ik stel voor, te voldoen aan het verzoek van de heer Stevens tot het doen
opnemen van een noot in de Handelingen over een aantal technische vragen over
onder meer hybride leningen en de buitenlandse belastingplicht.Daartoe wordt besloten.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De heer Stevens (CDA):Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog met het onderwerp WIB. In de antwoorden
van de staatssecretaris wordt gesuggereerd dat in de regeling van kennisgeving
vooraf, een reductie tot tien dagen voldoende rechtsbescherming biedt. In
welk soort gevallen is de druk zo hoog dat binnen tien dagen moet worden gereageerd
ten koste van een hoger belang? Een termijn van tien dagen is niet alleen
voor de overheid, maar ook voor de burgers belastend kort. In deze procedures
die jaren duren, zal het in acht nemen van een redelijke termijn moeilijk
schade kunnen berokkenen. Krijgt de regering van de andere Europese lidstaten
ook de gevraagde informatie binnen tien dagen? Dat zou de leden van mijn fractie
verbazen.Er zijn nog andere punten van zorg. De praktijk zal namelijk uitwijzen
dat de termijn van tien dagen met name voor grote organisaties, in het bijzonder
indien een aanzienlijke hoeveelheid informatie in het geding is, doorgaans
eenvoudigweg niet toereikend zal zijn om op de voet van artikel 8:81 Awb,
een voorlopige voorziening te vragen. Teneinde met succes om schorsing van
het verstrekken van inlichtingen te kunnen verzoeken, dient immers aan het
zogenaamde "connexiteitsvereiste" te worden voldaan, zodat binnen de termijn
van tien dagen in de hoofdzaak bezwaar dient te worden gemaakt. Dit probleem
wordt vergroot door de omstandigheid dat een administratieve procedure in
het kader van het WIB sterk afwijkt van een normale fiscale procedure; niet
in alle gevallen zal onmiddellijk duidelijkheid zijn omtrent de te volgen
marsroute. Aan de onbekendheid met de WIB-procedure kan naar de mening van
de CDA-fractie enigszins tegemoet worden gekomen door in de
kennisgeving, zoals bedoeld in lid 2, tevens duidelijk te laten vermelden
welke rechtsmiddelen binnen welke termijn bij welke instantie open staan tegen
het besluit tot inwilliging van het verzoek om inlichtingen. Mijn fractie
hoopt op een positieve toezegging van de staatssecretaris op dit punt.Met het wetsvoorstel over economische infrastructuur wordt een belangrijke
plaats gegeven aan de verbetering van het vestigingsklimaat in Nederland.
Daarbij wordt stelselmatig voorbijgegaan aan de mogelijkheden van de afschaffing
van de kapitaalsbelasting waartoe onze grote buurlanden Duitsland, Frankrijk
en het Verenigd Koninkrijk reeds zijn overgegaan. Een dergelijke maatregel
is om meerdere redenen van belang. Ten eerste worden met de kapitaalsbelasting
Nederlandse bedrijven gediscrimineerd, want door de EU-vrijstellingen en de
doorwerking via de non-discriminatiebepalingen onder diverse bedragen behoeft
een buitenlandse ondernemer die aandelenkapitaal inbrengt in een Nederlandse
vennootschap zelden of nooit kapitaalsbelasting te betalen. Deze wordt aan
Nederlandse ondernemers echter wel opgelegd. Ten tweede noem ik de concurrentiepositie
van Amsterdam als financieel centrum. Kapitaalsbelasting is vaak een belangrijke
reden voor internationale bedrijven en joint ventures om niet via Nederlandse
vennootschappen en de Amsterdamse beurs kapitaal aan te trekken. Ten derde
is bij richtlijn van 10 juni 1985, nr. 85-303 EEG, besloten tot afschaffing
van het kapitaalrecht. Onder deze richtlijn mochten slechts landen die door
de afschaffing van de kapitaalsbelasting in financiële moeilijkheden
zouden komen een beperkte heffing handhaven. Ik denk dat dit vereiste voor
Nederland niet geldt. Wij vernemen graag de visie van de bewindslieden.Ik kom te spreken over wetsvoorstel IV, een verzameling van allerlei wijzigingen
en veel verschillende wetten. Ik begin met de wijziging in de teruggaafregeling
voor betaalde regulerende energiebelasting, ook wel de ecotaks genoemd. Onze
fractie is een groot voorvechter van de terugsluismogelijkheid van non-profitinstellingen.
Ik verwijs naar het amendement-Reitsma op het belastingplan 2000. In onderdeel
IV van het belastingplan is een wijziging vervat die ziet op de kwalificatie
van non-profitinstellingen voor de terugsluisregeling van de regulerende energiebelastingen.
Als gevolg van deze wetswijziging wordt de kring van non-profitinstellingen
aanzienlijk beperkt. Voorheen was dit maatschappelijk, sociaal en cultureel.
Het blijkt nu dat non-profitinstellingen zoals fanfarekorpsen en scoutinggroepen
niet meer onder de terugsluisregeling vallen. Dit was zeker niet de bedoeling
van het amendement-Reitsma. Wij vragen aan de staatssecretaris, wat de achtergrond
is van deze inperking. Wat is de beweegreden om deze groepen uit te sluiten?In het verlengde hiervan is nog een specifiek probleem aan het licht gekomen
met betrekking tot de kerken. Kerkelijke instellingen kunnen tot op heden
een beroep doen op de teruggaafregeling voor sociale, culturele en maatschappelijke
instellingen voor hun verenigingsgebouwen, jeugdhonken en dienstencentra.
De belastingdienst is echter voornemens om deze mogelijkheid in te trekken
omdat kerkelijke instellingen niet beschikken over notarieel verleden statuten.
Het komt ons voor dat deze beperking niet op haar plaats is. Niet alleen voldoen
deze instellingen aan de nieuwe meer beperkte doelomschrijving ingevolge artikel
24, lid 4, Successiewet en ontvangen zij ook geen andere compensatie voor
de ecotaks, maar bovendien hoeven zij ingevolge artikel 2, Boek 2 BW niet
te beschikken over notarieel verleden statuten. Wij zouden het op prijs stellen
wanneer de staatssecretaris kan toezeggen dat het tot op heden bestaande regime
voor de kerkelijke instellingen kan worden gecontinueerd, ook bij het ontbreken
van notarieel verleden statuten.Ik kom te spreken over de carrouselfraude. Wij begrijpen dat de aansprakelijkheid
enkel aan de orde is in nog aan te wijzen risicosectoren. Een algemene aansprakelijkheid
was naar onze mening duidelijker geweest voor het bedrijfsleven. Het instellen
van risicosectoren werkt bovendien stigmatiserend, vooral voor de ondernemers
die in een dergelijke branche werkzaam zijn. Op dit moment weten ondernemers
nog niet waar zij aan toe zijn. Wellicht kan thans worden aangegeven binnen
welke termijn de lijst met risicosectoren bekend wordt gemaakt. Ook vernemen
wij graag wat de impact is van het aanwijzen van de risicosectoren op het
fiscaal profiel. Enkele jaren geleden is daarop gepreludeerd door de toenmalige
staatssecretaris. Wij zouden het op prijs stellen iets meer te vernemen over
de verdere invulling van dit profiel, ook in het kader van dit specifieke
onderwerp.Met betrekking tot wetsvoorstel V, sociale zekerheidswetgeving hebben
wij serieuze bezwaren. Voor de eerste termijn refereren wij aan de bijdrage
van senator Ter Veld.Ik kom te spreken over beleid en organisatie. In de rijksbegroting, hoofdstuk
IXB, onder de beleidsartikelen belastingen staan een aantal interessante opmerkingen.
Zo lezen wij iets over het verbeteren van het zicht op de registratie van
aanslagen die negen jaar na het belaste jaar nog steeds openstaan! Op de redenen
en achtergrond van oninbaarheid zal in samenhang met de afgesproken ontwikkelactiviteiten
voor het proces van de invordering ingegaan worden. Wat betekent dit? Hoe
komt het dat aanslagen negen jaar na het belaste jaar nog openstaan, laat
staan dat het zicht op de registratie ervan kennelijk nog voor verbetering
vatbaar is? Kan hij voorts een kwantitatieve inschatting geven van het aantal
aanslagen van deze respectabele ouderdom?Het Bedrijfsplan belastingdienst is onlangs aangeboden door de staatssecretaris
aan de Tweede Kamer. Onder het kopje "Belastingdienst straks" worden er langs
twee lijnen veranderingen ingezet die zich richten op de procesinrichting
en de besturing van de organisatie. Het proces opsporing van fiscale fraude
vindt plaats door de bijzondere opsporingsdienst FIOD/ECD. Daarover wordt
gesteld dat leiding en medewerkers van de kantoren nadrukkelijk zelf verantwoordelijk
worden voor de beste inrichting van hun werk. Voorts wordt gesteld dat ook
de medewerkers meer zullen worden aangesproken op hun vakkennis. Wat betekent
dit?In het bedrijfsplan zijn ook een aantal ontwikkeldoelen beschreven. Daaronder
valt ook de inrichting van een landelijk telefoonnummer. De klant die in 2003
naar de belastingdienst belt, krijgt in 95% van de gevallen iemand aan de
lijn, althans iemand die daadwerkelijk zijn vraag beantwoordt
of zijn probleem oplost. Dat is de doelstelling. Via e-mail zal de belastingdienst
in 80% van de gevallen binnen twee maal 24 uur reageren. De douane daarentegen
reageert binnen 30 minuten. Kan de staatssecretaris toelichten welke redenen
aan dit verschil in reactietijd ten grondslag liggen?In het beheersverslag staan ook een paar opmerkingen over de kennisgroepen.
In het jaar 2000 is het functioneren van de kennisgroepen geëvalueerd.
De staatssecretaris heeft eind 2000 de resultaten van deze evaluatie met een
aantal aanvullende maatregelen aan de Tweede Kamer aangeboden. Eén
daarvan betreft het vergroten van de transparantie van de kennisgroepen. Verder
wordt in 2001 onderzocht op welke wijze het functioneren kan worden verbeterd.
Gedacht wordt aan een uniforme aansturing om de snelheid en inhoudelijke kwaliteit
te verbeteren. Kan de staatssecretaris aangeven in hoeverre deze voornemens
inmiddels hebben geresulteerd in maatregelen?Een belangrijk initiatief van de belastingdienst is het ontwikkelen van
het instrument fiscale kwaliteitsindex, waarbij de dienst zicht probeert te
krijgen op de kwaliteit van de toepassing van wet- en regelgeving. Voor elk
belastingmiddel worden jaarlijks de tien voornaamste onderwerpen onderzocht.
Fiscale specialisten beoordelen op basis van een steekproef de ingenomen fiscale
standpunten en geven met een score aan of de wet- en regelgeving juist is
toegepast. Deze scores worden op landelijk niveau samengevat in een kerngetal
en indexcijfer. Het indexcijfer voor 2000 is 102 en de nadere analyse van
de gegevens 2000 vond plaats in het eerste kwartaal van 2001. Kan de staatssecretaris
aangeven tot welke aanbevelingen dit heeft geleid, die in 2001 worden geïmplementeerd?Ook is in het najaar 2000 gestart met de inhaalslag om de voorraad rulings
te verminderen. Bovendien is een aanzet gegeven om de gemiddelde doorlooptijd
van de verzoeken te verlagen, die oorspronkelijk 124 dagen was. Dat is veel
te lang naar ons oordeel. Kan de staatssecretaris aangeven wat de huidige
doorlooptijd is, mede gezien het belang hiervan voor het bedrijfsleven en
de reputatie van Nederland als vestigingsland? Op het punt van de administratievelastenverlichting wordt in het actieprogramma
2000 van het ministerie van Financiën als belangrijk actiepunt op fiscaal
terrein onder andere genoemd de harmonisatie van het ondernemersbegrip en
het loonbegrip tussen IB en LB en de socialezekerheidswetgeving. Onder de
beleidsrealisaties wordt het ondernemersbegrip specifiek genoemd. Over de
harmonisatie van het loonbegrip echter geen woord. Kan de staatssecretaris
aangeven wat de stand van zaken is op dit onderwerp, gezien de grote bijdrage
die dit kan leveren aan de vereenvoudiging?Ik ga over tot enkele capita selecta, allereerst de ondernemerslijfrenteaftrek.
In Het Financieele Dagblad van 29 november 2001 is geconstateerd dat zelfstandige
ondernemers zich geplaatst zien voor een probleem bij het opvoeren van belastingaftrek
wegens lijfrentepremies. Volgens de krant is de kans groot dat circa 450.000
ondernemers die IB betalen over hun winst, een onjuist bedrag aan gestorte
premies aan de belastingdienst opgeven. In dat geval zou de aftrek kunnen
worden geweigerd. Het probleem zit in de manier waarop het pensioengat voor
de belastingdienst moet worden aangetoond. De premies moeten echter zijn gestort
op het moment dat het inkomen nog niet bekend is. Om bijvoorbeeld voor een
aftrek over 2001 in aanmerking te komen, moet de premie ook in 2001 zijn gestort
terwijl het inkomen over dat jaar nog niet bekend is. Voor werknemers in loondienst
speelt dit probleem uiteraard niet of nauwelijks. Kan de staatssecretaris
een handreiking doen om dit technische probleem in de uitvoeringspraktijk
op te lossen?Wij zijn benaderd vanuit de organisaties die zich bezighouden met het
binnenlands personenvervoer, variërend van politievluchten en ambulancevluchten
tot ballonvluchten. Het betreft de btw-tariefverhoging voor het binnenlands
personenvervoer in de lucht per 1 januari 2002. Al deze vluchten zouden in
de problemen komen als gevolg van deze tariefverhoging. De regering voert
als belangrijkste argument aan het ontmoedigen van het vliegverkeer over korte
afstanden, hetgeen mede van belang is met het vooralsnog ontbreken van een
kerosineheffing. Ik moet daarbij aantekenen dat bij de ballonvaart geen verbranding
van kerosine plaatsvindt. De voortstuwing van een ballon vindt plaats met
de wind mee, zo is mij geworden. Volgens de VNLO, de Vereniging van Nederlandse
Luchtvaart Ondernemingen, is slechts één op de tien binnenlandse
vluchten een passagiersvlucht. Voor de rest vliegt de branche vooral voor
de overheid: politie, brandweer en niet te vergeten milieuvluchten waarbij
gezocht wordt naar illegale verontreiniging. Ook worden er ambulancevluchten
uitgevoerd voor ziekenhuizen. Het binnenlandse vliegverkeer maakt 1% uit van
het totale Nederlandse vliegverkeer. Wij vernemen graag de visie van de staatssecretaris
in dezen.Mijn volgende vraag betreft de Natuurschoonwet. De vrijstelling van NSW-eigendom
(box III) geldt alleen wanneer sprake is van vol eigendom. Dit betekent dat
bloot eigenaren, erfpachters en vruchtgebruikers volledig worden belast. Kan
de staatssecretaris aangeven wat de achtergrond is van dit onderscheid indien
als uitgangspunt geldt dat de overheid de NSW-landgoederen in stand wil houden?
In dat geval maakt het immers niet uit wie dat doet: de eigenaar of de zakelijk
gerechtigde erfpachter en/of vruchtgebruiker?Ook zouden wij graag van de staatssecretaris de stand van zaken met betrekking
tot de energiepremies vernemen. Met name zijn wij geïnteresseerd in hoe
de E-teams werken. Bovendien vragen wij ons af, in hoeverre de administratieve
lasten en kosten die gepaard gaan met de uitbetaling van relatief lage premies
opwegen tegen de voordelen. Met andere woorden: is het mogelijk hierop een
kosten-batenanalyse los te laten? Gezien het proces van aanschaf, uitschrijven
van een energiepremiebon, in acht nemen van een termijn van 13 weken, afstempelen
van de bon, behandeling door het energiepremieteam plus eventuele bezwaar-
en beroepsprocedures kan men zich afvragen of de premie niet erger is dan
de kwaal. Voorts doemt de vraag op, hoe lang een dergelijke subsidiëring
maatschappelijk nog stand kan houden.Voorzitter. Ik ga over tot wetsvoorstel 27910, de wijziging van de Belastingregeling
voor het Koninkrijk 1964 (belastingheffing deelnemingsdividenden). Dit wetsvoorstel
leidt tot een jaarlijkse overboeking van circa 34 mln van de
giro van de fiscus naar de Nederlandse Antillen. Nederland fungeert in comptabel-technische
zin als doorgeefluik. Dat betekent dat zowel de ontvangsten als de uitgaven
buiten de begroting vallen. Dit is vreemd. Het komt ons voor dat de regering
dit bedrag jaarlijks dient te verantwoorden in begrotingshoofdstuk IV: Koninkrijksrelaties.
Kan de staatssecretaris deze gedachte onderschrijven?Ik rond af met een verklaring namens de vaste commissie voor Financiën.
Op 19 december 2000 is de motie-Rensema aangenomen. De motie luidde als volgt:
"De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat met betrekking tot de
belastingheffing van de IB ondernemer en de terbeschikkingstellingsregeling
voor de ondernemer met een B.V., een belastingheffing naar het volle progressieve
tarief over de waardestijging van onroerende zaken voor een beperkte groep
belastingplichtigen niet past in het nieuwe systeem van heffing onder meer
in verband met het inflatoire karakter van deze waardestijging; verzoekt de
regering, deze problematiek te onderzoeken en binnen redelijke termijn te
rapporteren aan de Staten-Generaal."De vaste commissie voor Financiën heeft mij verzocht in mijn functie
van voorzitter van deze commissie haar ongenoegen uit te spreken over het
feit dat de staatssecretaris pas na viermaal rappelleren niet verder kwam
dan de ontboezeming dat de afronding van het onderzoek waar in de motie om
is verzocht, voorzien is in het voorjaar van 2002. Een pessimist zal hieruit
concluderen dat het onderzoek nog moet aanvangen! Het is de Kamer bekend dat
de staatssecretaris kanttekeningen heeft geplaatst bij de motie. Dit laat
echter onverlet zijn plicht om de motie die breed was aanvaard, uit te voeren,
te meer nu hij zulks de Kamer heeft toegezegd.Het trage optreden van de staatssecretaris zet de verhoudingen met dit
huis onder druk en leidt er mede toe dat afhandeling van bepaalde wetsvoorstellen
vertraging oploopt, althans dat de afronding van de behandeling ook niet eerder
dan het voorjaar van 2002 is voorzien. Het betreft hier de wetsvoorstellen
fiscale eenheid en dividend stripping. Dit was oorspronkelijk ook het lot
van wetsvoorstel 27910 (belastingheffing deelnemingsdividenden). Op verzoek
van de staatssecretaris is de commissie hem tegemoetgekomen en heeft zij dit
voorstel alsnog in behandeling genomen teneinde de relaties met de Nederlandse
Antillen niet onnodig onder druk te zetten. De commissie zou het zeer op prijs
stellen van de staatssecretaris een duidelijke toezegging te ontvangen dat
de resultaten van het onderzoek de Staten-Generaal zullen bereiken vóór
1 april 2002.De heer Rensema (VVD):Mijnheer de voorzitter. Die motie van een jaar geleden was eigenlijk heel
gematigd. De wensen van de VVD gaan veel verder. Wij willen een bijzonder
tarief in box I voor eenmalige ontvangsten die een zwak inkomenskarakter hebben.
In het belastingrecht spreekt men van conventional wisdom. Keynes had het
niet zo op conventional wisdom, maar nu gaat het om conventional wisdom die
nog bijzonder actueel is; ik spreek tegen een econoom. Altijd werd de periodiciteit
gezien als een kernmerk van het begrip inkomen. Toen wij ons honderd jaar
geleden afvroegen wat inkomen is, werd als een van de vereisten gesteld dat
daarbij sprake moet zijn van periodiciteit. Als die er niet is, als het gaat
om eenmalige ontvangsten, is er een zwak inkomenskarakter waarbij een bijzonder
tarief hoort. Wij denken hierbij aan de stakings- en de overlijdenswinst.
De overlijdenswinst is een jaar geleden van 20% naar 52% gegaan. Het is nog
steeds heftig; daar mogen wij echt wel even bij stilstaan. Ik denk echter
niet alleen aan de stakings- en overlijdenswinst, maar ook aan de ontslaguitkeringen
alsmede aan de ongevalsuitkeringen voorzover die belast zijn. Ik maak uit
het knikken aan mijn rechterzijde op dat ik in dit opzicht op steun van de
fractie van de Partij van de Arbeid kan rekenen.De regering heeft aan de organisaties van werkgevers gevraagd: wat willen
jullie, willen jullie faciliteiten voor de stakers of voor de beginners? Toen
hebben die organisaties gezegd faciliteiten voor beginners te willen. Dat
kan ik volstrekt begrijpen: dat zijn hun leden. Dit is economisch ook goed.
Wij zitten hier echter niet om alleen op de economie te letten, maar ook om
het recht te handhaven. Zoals de Romeinen zeiden, is het recht de kunst van
het goede en het gelijke. Daarom moeten we hier komen tot een nadere beoordeling
en nagaan of er toch niet weer een bijzonder tarief in box I moet komen. Later
kunnen wij bezien wat daar precies onder moet vallen.Voorzitter. Mijn volgende punt betreft de ingewikkeldheid van de wetgeving.
Na de gigantische wetswijziging die wij met genoegen hebben gesteund en die
wij nog steeds heel goed vinden, komen er nu weer tientallen bladzijden met
zuivere wetteksten. Ik heb ze maar niet meegenomen: het is een stapel. De
vraag is: houdt het nooit op? De belastingwereld snakt naar rust. Er is daar
wel eens gezegd: wij moeten eigenlijk een staatssecretaris hebben die heel
oud en lui is en die geen verstand van belastingen heeft, want alleen dan
hebben we kans dat de belastingwetgeving gedurende lange tijd ongewijzigd
blijft. Ik meen niet dat de heer Bos aan dit profiel voldoet. Ik wil hem dat
niet al te zeer euvel duiden, want ik heb van een van zijn ambtenaren begrepen
dat hij op het departement buitengewoon wordt gewaardeerd. Aangezien ik een
hoge dunk heb van de kwaliteit van de ambtenaren op het ministerie, is dit
eigenlijk een groot compliment. De vraag blijft alleen of het niet wat eenvoudiger
had gekund. Eenvoud lijkt mij toch mogelijk te zijn, als die als een opdracht
wordt gezien. Een voorbeeld van die ingewikkeldheid is de voorwaardelijk onbelaste
geconserveerde waarde, artikel 35b en c van de Successiewet. De termijn lijkt
gewrongen en de achterliggende juridische figuur is dat ook. Mevrouw Van Vijfeijken,
hoogleraar in Tilburg en naar ik aanneem geen aanhanger van mijn partij, heeft
in WFR van 11 oktober jongstleden geschreven dat het veel beter zou zijn om
een bijzonder tarief in de inkomstenbelasting in te voeren in plaats van deze
gewrongen constructies in de Successiewet. Ik hoor nu ook dat studenten aarzelen
om nog voor het belastingrecht te kiezen. Studenten willen een grote lijn
die kan worden gevolgd en die zij kunnen begrijpen. Zij willen niet een vak
kiezen dat zij zien als een lappendeken van loshangende regels.Een tweede bezwaar is dat in het belastingplan alleen tariefwijzigingen
en wat daarbij hoort worden opgenomen en dat de echte grote theoretische
wijzigingen in het normale wetgevingsproces moeten worden behandeld. Nu komen
belangrijke zaken onder geweldige tijdsdruk te staan. Ik vraag de staatssecretaris
of wij kunnen afspreken dat het voor het belastingplan 2003 anders wordt geregeld.Een derde bezwaar is het instrumentalisme. Het belastingrecht wordt gebruikt
als een instrument om nuttig geachte doelen te bereiken. Wij hebben daar geen
moeite mee, als het tenminste past in de structuur van de wet. Als je bijvoorbeeld
toch al van plan bent om belasting te heffen op goederen, is het geen bezwaar
om wat extra te heffen op jenever en andere alcoholhoudende dranken, omdat
je denkt daarmee nuttige doelen te kunnen bereiken. Ik ga daar dan ook geheel
mee akkoord. Maar als je nu allerlei constructies gaat bedenken uitsluitend
met de bedoeling om er nuttige doelen mee te bereiken, dan wordt het belastingrecht
wel heel erg vervuild. De heer Vermeend, de voorganger van de staatssecretaris,
werd wel gezien als de kampioen van het instrumentalisme. Wij hebben dat gesteund,
zij het aarzelend en met bedenkingen, omdat wij het gevoel hadden dat de heer
Vermeend zich 100% heeft ingezet voor Werk, werk, werk en dat hij ook het
nodige heeft gedaan tot verkleining van de wig, het verschil tussen netto-
en brutoloon aan de onderkant van de loonstructuur. Dat was allemaal goed,
maar het is ook goed om nu de slinger de andere kant op te laten gaan. Ik
dacht ook dat dit zou gebeuren. Op een congres van de hoofdambtenaren van
de belastingdienst was er ook hevige kritiek op het instrumentalisme. Ik heb
toen geroepen: het is voorbij, het is over, het zal niet meer gebeuren. Nu
vraag ik mij af: wat heb ik toen gezegd? Nu zou de nadruk weer kunnen liggen
op gewoon eerlijk belasting heffen. Dat is ook de wens van de belastingdienst.De gevolgen van het instrumentalisme zijn niet wetenschappelijk onderzocht.
Het is denkbaar dat er over tien jaar een proefschrift verschijnt waarin wordt
aangetoond dat de effecten minimaal zijn geweest.De filminvesteringsaftrek past niet in de structuur van het belastingrecht
en is ook overigens dubieus te achten. De regeling lijkt ons ook nogal royaal.
Kan afschaffing of althans beperking overwogen worden?De bedrijfsopvolging is een groot probleem voor het belastingrecht. Het
is ook algemeen bekend dat je eigenlijk een zoon of dochter moet hebben die
de zaak wil voortzetten. Anders moet er vreselijk veel belasting betaald worden.
Via doorschuiven kan dat allemaal geregeld worden. Dit betekent echter dat
er een grote morele druk op die zoon wordt gelegd in de zin van "jij moet
de zaak voortzetten, anders moeten wij afschuwelijk veel belasting betalen".
Die zoon kan zich daardoor gedwongen voelen. Soms kan dat goed zijn, maar
soms ook niet. Die zoon of dochter heeft ook recht op een vrije keuze. Het
nest is goed, maar het heelal is ruimer.Bij herhaald doorschuiven ontstaat een sneeuwbaleffect. De stille reserves
hopen zich maar op, ze worden doorgeschoven, maar de claim blijft in stand.
Op een gegeven moment is er een onderneming die helemaal bestaat uit stille
reserves. Zo'n onderneming kan door het belastingeffect eigenlijk niet meer
geliquideerd worden. Is dat op den duur geen bezwaar? Moeten wij daarmee doorgaan?
Dit zal leiden tot ondernemingen die op den duur pro forma instandgehouden
worden, maar waarin verder niet zo erg veel meer gebeurt. Mijn conclusie is
ook hier: zonder een bijzonder tarief gaat het niet.Ik kom op de internationale concurrentiepositie. Het tarief van de vennootschapsbelasting
wordt verlaagd met 0,5% tot 34,5%. Dat is mooi, maar is het voldoende? In
Ierland is sprake van een zeer bloeiende economie. Het belastingtarief gaat
naar 12,5%. De heer Wöltgens zal het met vertwijfeling aanhoren. De commissie-Van
Rooy heeft vastgesteld dat de Europese trend gaat in de richting van 30%.
Wij zullen het ons niet kunnen veroorloven daar al te ver vanaf te zitten.
34,5% is nog steeds aan de hoge kant. Dit speelt te meer nu enkele van onze
klassieke middelen om de concurrentie met andere landen aan te gaan onder
druk lijken te komen te staan. Ik doel met name op de deelnemingsvrijstelling.
Daarop komt internationale kritiek. Het is de vraag of zij ongeschonden kan
blijven.Er is al gesproken over de kennisgroepen van de belastingdienst. Van adviseurs
hoor ik dat inspecteurs geen beslissing kunnen nemen, omdat zij eerst naar
de kennisgroep moeten. Op zichzelf is het systeem wel begrijpelijk. Wij vinden
natuurlijk ook dat de inspecteur alle richtlijnen die hem van hogerhand namens
de staatssecretaris gegeven zijn, moet opvolgen. Afgezien daarvan moet hij
in de hitte van de dag een zelfstandige positie kunnen innemen. Dat is van
groot belang voor een vlotte voortgang, hetgeen altijd het kenmerk van de
belastingdienst is geweest. Men deed daar niet aan bureaucratie. In een achternamiddag
kon je een belangrijke zaak regelen. Ik zou het betreuren als dat nu niet
meer zou kunnen.De tarieven van het successie- en schenkingsrecht zijn in sommige gevallen
hoog. In Engeland is het tarief nooit hoger dan 40% en hier loopt het wel
tot 56%. In Engeland is er veelal geen schenkingsrecht en kan het successierecht
bovendien ontgaan worden door familievermogens onder te brengen in een trust.
Kan dit leiden tot een belastingvlucht van grote vermogens naar het Verenigd
Koninkrijk? Is de staatssecretaris daar iets over bekend.De heer Wöltgens heeft gepleit voor een beperking of verlaging van
de indirecte belastingen, met name de btw. Mijn eerste vraag is of dat ook
geldt voor de benzineaccijns.De heer Wöltgens (PvdA):Ik heb gezegd dat er grenzen zijn aan de mate waarin je ze kunt verhogen.De heer Rensema (VVD):Wij steunen het voorstel in ieder geval niet, omdat de omzetbelasting
over het algemeen op een betrekkelijk pijnloze wijze kan worden geheven en
omdat directe belastingen worden afgewenteld. Dat is al tientallen jaren de
algemene opinie onder de fiscalisten. Directe belastingen worden afgewenteld.
Wij weten niet precies hoe dat proces gaat, maar wij zijn ervan overtuigd
dat het gebeurt. Dat betekent in feite ook dat de inkomensherverdeling die
de heer Wöltgens beoogt, op lange termijn niet via het belastingrecht
tot stand kan komen. Op korte termijn kan hij daar wel in slagen, maar op
de lange termijn worden die belastingen afgewenteld. Iedereen werkt met een
netto-inkomen. In economisch opzicht is belasting afroming van koopkracht;
daar komt het op neer. Het is de overheveling van koopkracht naar de Staat.
Een directe consumptiebelasting, wat de omzetbelasting in feite is, is dan
geen slecht idee. Mijn belangrijkste argument is dat die belasting pijnloos
wordt geheven. Als je niet koopt, hoef je haar ook niet te betalen. Bovendien
kan de belasting zonder morsen worden geheven, zonder veel kans op fraude.De heer Platvoet (GroenLinks):Fraude mag natuurlijk niet. In mijn vorige bijdrage heb ik benadrukt dat
de btw op alledaagse consumptiegoederen beduidend zwaarder drukt op mensen
met een laag inkomen dan op mensen met een hoog inkomen, aangezien het draagkrachtbeginsel
bij de tarieven niet wordt gehanteerd. Het beleid om de indirecte belastingen
te laten toenemen, tast dus het draagkrachtbeginsel aan. Het is ook niet rechtvaardig
voor de inkomensverdeling in Nederland. Is de heer Rensema dat met mij eens?
Is hij het met mij eens dat een hogere btw op consumptiegoederen die iedereen
nodig heeft, zowel relatief als absoluut meer de koopkracht aantast van mensen
met een laag inkomen dan die van mensen met een hoog inkomen?De heer Rensema (VVD):Wij willen ervoor zorgen dat iedereen voldoende inkomen heeft om alles
te kopen wat men nodig heeft. Daarmee is uw probleem automatisch opgelost.De heer Platvoet (GroenLinks):U bent voor één inkomen en dus voor de meest drastische
inkomensnivellering die mogelijk is? Dat is winst van dit korte interruptiedebatje.De heer Rensema (VVD):Wij streven naar welvaart voor allen. Ik wijs er ook op dat bij de omzetbelasting
voor levensmiddelen een bijzonder tarief geldt. Dat tarief is aanzienlijk
lager dan het algemene tarief. In zoverre is al aan uw wens voldaan.De Europese Commissie is een juridische procedure gestart tegen Nederland,
omdat de concernfinancieringsregeling in de vennootschapsbelasting wordt gezien
als een verboden vorm van staatssteun. Het gaat hier om zeer grote bedragen
en het heeft misschien ook zeer grote gevolgen. Als die regeling namelijk
op grond van het Europese recht ongeldig wordt geacht, dan zou dat kunnen
leiden tot zeer grote schadevergoedingsacties. Ik heb er alle begrip voor
dat de staatssecretaris, nu de zaak kennelijk onder de rechter is, hier met
grote voorzichtigheid over wil praten. Het is echter zo'n belangrijke aangelegenheid
dat ik vind dat die niet geheel en al buiten het parlement kan blijven. Daarom
vraag ik de staatssecretaris of hij hier met enige voorzichtigheid toch de
nodige opheldering over kan verschaffen.Voorzitter. Tot slot herhaal ik wat ik al gezegd heb, namelijk dat eenvoud
mogelijk is, als dat als een opdracht wordt gezien.De heer Platvoet (GroenLinks):Voorzitter. Het belastingplan is onderverdeeld in vijf deelonderwerpen.
Hiermee wordt, acht jaar na dato, uitvoering gegeven aan de in 1993 aanvaarde
motie-Boorsma. Deze clustering maakt de materie inzichtelijker, maar het blijft
een grote lappendeken van voorstellen. De Tweede Kamer heeft de meeste voorstellen
eerder dan gebruikelijk toegezonden gekregen, maar heeft vervolgens de tijd
genomen voor een uitgebreide schriftelijke voorbereiding. Daardoor kwam de
behandeling in deze Kamer weer onder tijdsdruk te staan en was er in ieder
geval voor mijn fractie nauwelijks ruimte om, kennisgenomen hebbende van de
behandeling in de Tweede Kamer, een schriftelijke ronde in te lassen. Verder
kent het belastingplan – de heer Stevens heeft hier ook al op gewezen –
een aantal onderdelen die zich voor een apart wetgevingstraject lenen. Het
invoeren van een toetrederskorting en herziening van de successierechten zijn
onderwerpen die niet mee moeten liften in het jaarlijkse belastingplan. Het
belastingplan behelst namelijk meer een fine tuning van reguliere belastingmaatregelen.
Ik dring er dan ook bij de regering op aan om dit soort gecompliceerde maatregelen
die ook niet aan een fatale datum opgehangen behoeven te worden, in een normaal
apart wetgevingstraject door te geleiden naar de Staten-Generaal, opdat ook
de Eerste Kamer de gelegenheid krijgt om hier meer tijd en aandacht aan te
besteden. Ik loop nu de vijf onderwerpen langs. Ik zal proberen om mij daarbij tot
de hoofdlijnen te beperken. Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer zijn
er nogal wat wijzigingen aangebracht in het oorspronkelijke wetsvoorstel inzake
arbeidsmarkt en inkomensbeleid. Zo zijn de herintreders uit de toetredersregeling
geschrapt, is de toetredersregeling met € 454 verlaagd en is de
verhoging van de arbeidskorting komen te vervallen, evenals de belastingvrije
bonus voor oudere werknemers. Het geld dat hiermee vrijkwam, is wel binnen
het kader van de voorstellen besteed, onder andere aan een verhoging van de
combinatiekorting en fiscale faciliteiten ten behoeve van de thuiszorg. Als
je dit in het algemeen bekijkt, kun je zeggen dat de accenten zijn verlegd
van arbeidsmarkt en arbeidsparticipatie naar fiscale ondersteuning voor verschillende
aspecten van zorg. Ziet de staatssecretaris dit ook zo? Wat vindt hij van
die wijziging van de tendens?De toetrederskorting kan, zeker gezien de weliswaar wat afgekalfde omvang
van € 2269, mensen stimuleren om vanuit de bijstand of een gesubsidieerde
baan door te stromen naar regulier werk. Waarom is echter voor een minimum
van 50% van het wettelijk minimumloon gekozen, terwijl toch bekend is dat
vooral vrouwen, maar ook alleenstaande ouders aanvankelijk vaak alleen een
deeltijdbaan van minder dan 20 uur kunnen nemen? Zo wordt het instrument botter
gemaakt dan nodig. Ook werkgevers krijgen een toetrederskorting, in de vorm
van een afdrachtvermindering, maar die treedt al in werking als de toetreder
ten minste 20% van het wettelijk minimumloon verdient. Het argument daarvoor
is dat het de werkgever evenveel geld en inspanningen kost om iemand in 20%
of 50% deeltijd binnen te halen. Dat is echter de vraag. Als de arbeidsbemiddeling
goed functioneert, kost het de werkgever minder moeite om iemand die nu in
een uitkering zit of een gesubsidieerde baan heeft, binnen te halen dan die
op de vrije arbeidsmarkt te werven. De werknemer kan maar één
keer in zijn leven gebruikmaken van deze regeling, terwijl de werkgever onbeperkt
van deze regeling gebruik kan maken en de verleiding groot kan zijn, met draaideurpersoneel
te werken. Vindt er controle plaats met het oog op dit te verwachten
effect?De toetrederskorting wordt over drie jaar gespreid, en de afdrachtsvermindering
geldt voor één jaar. Waarom is dat? Moet de ondernemer terugbetalen
als de toetredende na één jaar wordt ontslagen of ontslag neemt?
Bij het grote belastingplan was er veel kritiek op de gevolgen voor de inkomenspositie
van gehandicapten en chronisch zieken. Het kabinet heeft vele verbetervoorstellen
weggewimpeld, daarbij gesteund door de paarse fracties. Maar zie, Melkert
sprong in het mede door hem geschapen gat en kwam met een motie om een werkgroep
in te stellen die de inkomenspositie van gehandicapten en chronisch zieken
zou bekijken. Nu liggen er drie voorstellen voor om daaraan iets te doen.
Dat is een stap vooruit, al is het jammer dat de paarse fracties in de Tweede
Kamer vorig jaar amendementen hebben weggestemd die de inkomenspositie voor
chronisch zieken en gehandicapten met een laag inkomen meer zouden ontzien.
Maar goed, dat is alleen maar een constatering van treurnis. Ik heb kennis
genomen van de antwoorden van de staatssecretaris, waaruit ik kan destilleren
dat het wel goed zit met de politieke wil.Het zal menigeen verbazen dat steekpenningen tot nu toe voor de belasting
aftrekbaar waren, totdat er een veroordeling door een strafrechter heeft plaatsgevonden.
Er is nu een wetsvoorstel in aantocht dat de fiscus aftrek kan weigeren als
het vermoeden bestaat, dat die steekpenningen zijn betaald. Dat is redelijk
laat, maar beter laat dan nooit. Is dat wetsvoorstel inmiddels al gereed en
toegezonden aan de Tweede Kamer? Geldt dit voorstel ook voor steekpenningen
in natura?Het tweede cluster aan wetsvoorstellen gaat over natuur, milieu en vervoer.
De belastingmaatregelen op dat gebied geven een wisselend beeld, als je vertrekt
vanuit uitgangspunten als duurzaamheid, de vervuiler betaalt en terugdringen
van milieuvijandige consumptie. Het structureel maken van de Regeling duurzaam
bouwen is natuurlijk sympathiek, maar blijft steken in het stimuleren van
de uitzondering, in plaats van te werken aan de regel dat nieuwbouwwoningen
aan ecologische kwaliteitseisen moeten voldoen. De voorhoedepretentie van
de DuBo-regeling – de maatlat steeds hoger leggen naar aanleiding van
nieuwe technologische ontwikkelingen – delen wij. Maar het grote peloton
blijft te ver achter, omdat onder andere in bouwvoorschriften duurzaam bouwen
te vrijblijvend wordt benaderd, en bij de energieprestatienorm de lat te laag
wordt gelegd. De verhoging van de afvalstoffenbelasting past in het kader
van "de vervuiler betaalt". Maar wij vinden het toch onlogisch dat het tarief
voor stortafval dat niet op een andere manier kan worden verwerkt, laag blijft,
terwijl verwerkbaar afval een beduidend hoger tarief heeft. Pas als nieuwe
afvalverwerkingstechnieken voor dit soort afval aanwezig zijn, wordt het tarief
navenant verhoogd. Vanuit milieuoogpunt is dat een vreemde redenering, omdat
gestort afval het milieu over een langere termijn kan belasten, waarvan de
kosten op het moment van storten niet bekend zijn. Lage tarieven stimuleren
een nonchalant aanbodgedrag. Bij een hogere tariefstelling kan geld worden
gereserveerd om de ontwikkeling van nieuwe technieken te stimuleren. Wij vinden
het heel vreemd en onjuist dat het lage tarief voor dit soort afval wordt
gehanteerd. Ik daag de staatssecretaris dan ook uit, daarop met een sluitende
redenering te komen.Wat de regulerende energiebelasting betreft, hebben wij met de vorige
staatssecretaris gedebatteerd over de lagere tarieven voor grootverbruikers
en de noodzaak om hierin veranderingen aan te brengen. De regering verwees
daarbij naar Europese meningsvorming. Hoe staat het op dat front met deze
tarieven voor de grootverbruikers? Vanaf 1 januari 2002 wordt de groenestroommarkt
geliberaliseerd. Voor duurzame opgewekte elektriciteit bedraagt het REB-tarief
0. Hoe controleert de regering vanuit het buitenland geïmporteerde groene
stroom, nu de mogelijkheid is opengelaten dat ook buiten de Europese richtlijn
om dergelijke stroom geleverd wordt?Wat GroenLinks betreft, is de REB aan een grondige evaluatie toe. De effectiviteit
van de regeling moet worden getoetst aan de beleidsdoelstellingen. De regering
verwijst naar het komende energierapport. Wordt daarin ook de mogelijkheid
meegenomen om de mate van CO2-uitstoot bepalend te laten zijn voor
de hoogte van de heffing? Dat zou een belangrijk criterium toevoegen.De vaarbelasting Iaat de regering varen, zo begrijpen wij uit de toelichting
op de wetsvoorstellen. Vanuit milieuoogpunt vinden wij dat een nogal onbegrijpelijke
lankmoedigheid. De mobiliteit op het water neemt toe, ook in stedelijk gebieden.
Anders dan de commissie-Kamminga stelt, zou de opbrengst van een dergelijke
belasting, naast het regulerend effect, gebruikt moeten worden voor het verminderen
van de milieuschade. Dat de beroepsvaart nog door Europese verdragen wordt
beschermd, is geen argument om niets te doen. Overigens: wanneer wordt de
accijnsvrijstelling op dieselgebruik in de binnenvaart afgeschaft?De belastingmaatregelen voor het autogebruik worden met het jaar complexer.
Wij steunen de lijn van de regering om de VVD-druk voor ruimere, onbelaste
autokostenvergoedingen te weerstaan, omdat dit een overheveling van belast
loon naar onbelaste vergoedingen zal stimuleren en bovendien het stimuleren
van milieuvriendelijk vervoer in de weg zal staan. Maar tegelijkertijd worden
de plannen toch gepresenteerd als "verlaging en vergroening van autobelastingen".
De verkiezingen zijn blijkbaar in aantocht en het kabinet wil zowel de ANWB
als Milieudefensie plezieren. Vergroening houdt voor GroenLinks niet alleen
een variabilisatie van autokosten in, maar ook het meenemen van maatschappelijke
kosten en milieukosten van het autogebruik, die tezamen beduidend hoger zijn
dan de opbrengsten van autobelastingen. Waarom wordt de verlaging van de motorrijtuigenbelasting
in 2002 met 160 mln gulden ingezet, terwijl de kilometerheffing met ingang
van 2003, dus na de verkiezingen en na een nieuw regeerakkoord, stapsgewijs
wordt ingevoerd? Waarom de huid al verkopen voor de beer is geschoten? Daar
waar deze verlaging gekoppeld wordt aan een verlaging van de accijns op diesel
zien wij ook de noodzaak hier niet van in. Zeker als de koppeling met vergroening
van het belastingstelsel wordt gelegd, zoals in de memorie van toelichting
gebeurt.De derde cluster belastingmaatregelen betreft het successie- en schenkingsrecht,
de btw en de artiesten- en sportersregeling. Dat vooruitlopend
op een integrale behandeling van het rapport van de werkgroep Modernisering
successiewetgeving, de commissie-Moltmaker, drie onderdelen tot wetswijziging
worden gepromoveerd, vinden wij toch wat vreemd. Zoals in de memorie van toelichting
vermeldt, studeert het kabinet nog op een aantal voorstellen van de werkgroep
en is het van oordeel dat de financiële middelen – of de politieke
wil? – ontbreken om alle voorstellen van de commissie over te nemen.
Dat kost in totaal zo'n 450 mln euro. De meest in het oog springende wetswijziging
was met betrekking tot de algehele vrijstelling van het successierecht voor
partners, maar deze is bij nota van wijziging ter elfder ure vervangen door
een vrijstelling van € 453.780. En ook het partnerschap is opgerekt
tot ongehuwd samenwonenden. Maar de vraag blijft waarom het kabinet niet de
gehele herziening van het successie- en schenkingsrecht uit het Belastingplan
2002 heeft geschrapt om op een beter, later moment met een afgewogen, integraal
voorstel te komen.De laatste wijzigingen roepen nog wel vragen op. Waarom is het vrijgestelde
bedrag verhoogd van ƒ 600.000 naar 1 mln gulden? Komt het kabinet bij
volgende integrale voorstellen naar aanleiding van de commissie-Moltmaker
weer terug met de algehele vrijstelling voor partners of blijft het bij deze
grens?De verschillende btw-maatregelen kunnen op onze instemming rekenen, zoals
het onder het hoge btw-tarief brengen van de binnenlandse vliegreizen om zo
het vliegen op korte afstand te ontmoedigen, het argument dat in de toelichting
werd gegeven. Dat leidt er voor ons toe dat bijvoorbeeld de ballonvaarders
niet gestraft hoeven te worden door een maatregel die met een heel ander doel
bedacht is, namelijk om binnenlandse vluchten vanuit milieuoogpunt te bemoeilijken
via een tariefstijging. Ik neem aan dat de staatssecretaris dat in zijn reactie
zal toegeven. Hetzelfde geldt voor andere soorten van binnenlandse vluchten
die niet als doel hebben om passagiers te vervoeren. Het hogere btw-tarief
voor de binnenlandse vluchten doet overigens smaken naar meer, bijvoorbeeld
een hoger btw-tarief op tickets in Europa, om te beginnen binnen een straal
van 600 kilometer, want daarvoor geldt natuurlijk dezelfde redenering als
voor de binnenlandse vluchten.De artiesten- en sportersregeling wordt verder toegesneden op de bijzondere
eigenaardigheden van de branche. Begin dit jaar zijn verschillende series
schriftelijke vragen ingediend en heeft de staatssecretaris overleg gevoerd
met de branche om onbedoelde bureaucratische effecten van het belastingplan
voor deze groep weg te nemen. Dat lijkt goed gelukt te zijn, maar hoe reëel
is het om bij buitenlandse gezelschappen de loonheffing geen eindheffing te
laten zijn, omdat individuele groepsleden aan het eind van het belastingjaar
vanuit het buitenland aangifte voor de inkomstenbelasting zullen doen? Voor
binnenlandse artiesten en beroepssporters is nu maatwerk geleverd en is de
aanleiding beperkt om nog een lager tarief in de eerste schijf te hanteren,
zo schrijft de staatssecretaris. Waarin zit die beperking? Als er nog een
substantiële beperking zou zijn, zou dat dan toch niet tot een speciaal
tarief moeten leiden?Dan enkele punten met betrekking tot de wetgeving op het terrein van de
sociale zekerheid. Het pakket reïntegratiemaatregelen voor gehandicapten,
dat nu nog grotendeels bestaat uit subsidies, wordt grotendeels gefiscaliseerd.
De werkgevers krijgen minder; de verantwoordelijkheid wordt meer bij de gehandicapte
werknemer gelegd, die onder bepaalde omstandigheden ook een beroep kan doen
op de toetrederskorting. Kan de werkgever dan ook een beroep doen op de afdrachtvermindering?
Het antwoord is waarschijnlijk ergens in de stukken te vinden, maar ik heb
het niet kunnen vinden.In 1998 was er vrij veel kritiek op de royale subsidie voor de werkgevers,
maar zij moest toch worden verstrekt omdat zij werd gezien als een merkbare
positieve prikkel zonder al te veel rompslomp. Nu wordt die prikkel echter
bijna gehalveerd. Bovendien worden de diverse reïntegratiemaatregelen
vanuit diverse ministeries aangestuurd, wat tot verkokering kan leiden. Hoe
communiceert het kabinet deze zo snel veranderde wetgeving met de betrokkenen,
zowel met de werkgevers als met de gehandicapte werknemers? En om in VBTB-termen
te spreken: naar welke prestaties streeft het kabinet met deze maatregel? Tot slot de economische infrastructuur. De verlaging van de vennootschapsbelasting,
een lastenverlichting voor het bedrijfsleven van 222 mln euro, wordt vrij
makkelijk weggegeven. De regering argumenteert vrij simpel en heel kort: die
verlaging is goed voor de concurrentiepositie, de winst en de werkgelegenheid.
Was het maar zo simpel. Met de effectieve belastingdruk zit Nederland in de
Europese middenmoot. Investeringsbeslissingen kennen heel wat meer variabelen
dan de hoogte van de vennootschapsbelasting. Bovendien slaat een groot deel
van deze verlaging neer bij het MKB, waarvoor die Europese concurrentie niet
zo relevant is. Het zou nog te pruimen zijn als er een verband was gelegd
met de regulerende energiebelasting: verlaging in ruil voor de invoering van
een tarief voor grootverbruikers, waardoor een aanmerkelijke vergroening zou
kunnen optreden. Dat zou de staatssecretaris moeten aanspreken. Het argument
dat met deze 222 mln euro 4000 arbeidsjaren worden geschapen, is een macro-economisch
rekensommetje met een hoog wensgehalte. Dat is trouwens € 55.500
subsidie per arbeidsjaar. Hoeveel mensen die in gesubsidieerde banen maatschappelijk
nuttig werk doen, kun je daarmee een normaal salaris geven, nog een eind boven
de armoedeval?De filminvesteringsaftrek was enige tijd geleden hot news toen bleek dat
een PvdA-netwerk de filmhemel omspande om te ontdekken dat er meer mogelijk
was dan aanvankelijk bleek. Wij vragen ons trouwens af of daarbij ook een
beroep is gedaan op de fiscale mogelijkheden voor het speur- en ontwikkelingswerk.
Zeker nu de nadruk steeds meer komt te liggen op commerciële toetsingscriteria
is het de vraag of deze fiscale maatregel in stand moet worden gehouden. Het
is een van die branchevreemde fiscale maatregelen die de indruk geven dat
vanuit de fiscaliteit elk beleidsterrein bestierd kan worden. Met al dit soort
maatregelen wordt de belastinggrondslag verder versmald. Als deze intact zou
blijven, zou via het ministerie van OCW budgettaire ruimte ontstaan voor het
stimuleren van de Nederlandse film. Ik heb uit de stukken begrepen dat de
staatssecretaris zich loyaal opstelt ten aanzien van zijn voorganger maar eigenlijk een andere richting op wil gaan; er is ooit een termijn
van vijf jaar bepaald en de staatssecretaris lijkt die periode uit te zitten
om daarna een einde aan deze praktijk te maken. Als ik de stukken van de staatssecretaris
op dit punt goed heb geïnterpreteerd, kunnen wij het verder daarbij laten.De fiscale faciliteiten ten behoeve van goede doelen en fondsverwervende
instellingen worden verruimd. De charitas is een groot Nederlands cultuurgoed
en bij dit soort maatregelen kan dan ook doorgaans op brede steun worden gerekend.
Recente berichtgeving over de ruime vermogenspositie van charitatieve instellingen
en de resultaten die worden geboekt met beleggingen en inzamelingsacties doen
evenwel enigszins de wenkbrauwen rijzen. Continuïteit wordt als argument
gehanteerd om de stevige vermogenspositie te rechtvaardigen. De index van
de beurzen lijkt echter belangrijker dan de vrijgevigheid van de Nederlandse
bevolking, die in de nabije toekomst wel eens zou kunnen eroderen op grond
van dit soort berichtgeving. De vraag is of voor een aantal instellingen dat
hamert op het maken van winst om op die manier vermogen te kunnen kweken voor
de continuïteit, het streven naar winst "van bijkomstige betekenis" is,
zoals het criterium geldt voor vrijstelling van de vennootschapsbelasting.
Als daarvan geen sprake is, komt het belangrijke criterium te vervallen.Het totaal van de vijf verschillende onderdelen van het Belastingplan
2002 toont opnieuw een lastenverlichting, deze keer van bijna 1,3 mld euro.
Hoewel van vele kanten in toenemende mate vraagtekens worden gezet bij de
voortgaande lastenverlichting gaat het paarse kabinet onverdroten voort. De
inflatie mag stijgen, de economische groei mag krimpen en de werkloosheid
mag toenemen. De lastenverlagingen gaan in ieder geval door, zodat men geen
onheilsprofeet behoeft te zijn om te voorspellen dat een begrotingstekort
op de loer ligt. Niet omdat de overheid te veel uitgeeft, maar omdat de belastingcapaciteit
tamelijk ongericht is weggegeven. De inkomensgevolgen mogen in procenten gemeten
redelijk verdeeld zijn over de verschillende standaardinkomensgroepen maar
in harde euro's uitgedrukt, zullen de inkomensverschillen toenemen.De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Het belastingplan 2002 is aan de overzijde zeer uitvoerig
behandeld. In een reeks van onderwerpen zijn wijzigingen aangebracht. Met
een aantal daarvan stemt mijn fractie van harte in, maar andere acht zij minder
gelukkig. Alle wijzigingen zijn evenwel het resultaat van politieke afweging
en van het zoeken naar compromissen tussen coalitiepartners. Mijn fractie
respecteert die uitkomsten. Toch blijft er ook voor de Senaat nog wel een
en ander op te merken. Zoals gebruikelijk hebben een aantal belanghebbenden
zich ook dit jaar weer tot deze Kamer gewend en gewezen naar in hun ogen ongewenste
effecten van besluitvorming. Op een paar daarvan kom ik zo dadelijk terug.Een jaarlijks terugkerend probleem is de tijdsdruk achter het behandelen
van de belastingplannen. Die betreft de leden die het aangaan, maar een en
ander knelt vaak ook in de planning van de agenda van deze Kamer. Het zijn
immers bepaald niet alleen de belastingplannen die aan het einde van het jaar
behandeld moeten worden. Ook aan de overzijde is dit jaar nogal geklaagd over
de tijdsdruk, waarbij gefilosofeerd is over oplossingen. Het is prettig te
merken dat daarbij ook de problemen van deze Kamer zijn benoemd. De vraag
is of er oplossingen zijn te vinden. Het enige lijkt de behandeling in het
jaar naar voren te halen. Voor de Tweede Kamer is geopperd om het belastingplan
in het begin van november plenair te behandelen. Als dat inderdaad gebeurt,
zullen wij iets aan onze agendering moeten doen om hier de tijdsdruk te doen
afnemen. De traditie dat wij de derde dinsdag van november de algemene beschouwingen
houden zou dan op de helling moeten, want anders liggen de twee momenten van
algemeen en financieel wel erg dicht bij elkaar. Er is echter ook een andere
reden waarom de behandeling van het belastingplan op dit tijdstip eigenlijk
niet kan. Een amendement van de Tweede Kamer over de combinatiekorting kan
dit jaar niet worden uitgevoerd omdat de belastingformulieren al gedrukt zijn.
De uitvoering van het amendement wordt voor de burger pas in 2003 zichtbaar.
Er is aan de overzijde kort gediscussieerd dat het amendementsrecht in ieder
geval ook bij de belastingwetgeving onverkort moet kunnen worden uitgevoerd.
Zo is het natuurlijk ook. De gedachte dat het anders zou zijn is op zich zelf
al absurd. De staatssecretaris heeft zich uitvoerig verontschuldigd, maar
naar het oordeel van mijn fractie is dat toch niet genoeg. Wij mogen van de
staatssecretaris verlangen dat hij toezegt dat een dergelijke situatie zich
niet meer zal herhalen. Op basis van die toezegging moet dan in gezamenlijkheid
een agendaplanning voor de behandeling van het belastingplan worden vastgesteld.
Naar aanleiding van dit voorval nog twee korte vragen. Welk drama voltrekt
zich nu precies in de Lage landen, als de formulieren pas omstreeks 15 januari
bij de belastingbetalers liggen? Een andere vraag gaat over de elektronische
aangifte. In die situatie speelt het probleem van verkeerde formulieren toch
niet? Hoeveel elektronische aangiften zijn er en is de groeiverwachting zodanig,
at het probleem zich min of meer vanzelf oplost?Een ander benadering van het vraagstuk is de vraag of alles wat wij nu
behandelen ook werkelijk behandeld moet worden in de laatste dagen van het
jaar. Wij hebben het belastingplan dit keer in vijf onderdelen uitgesplitst
gekregen. Mijn fractie vindt dat een verbetering. Deze Kamer heeft bij monde
van de motie-Boorsma gevraagd om een aparte presentatie van de belastingvoorstellen,
zodat bij elk voorstel een eigen afweging gemaakt kan worden. Wij beschouwen
de presentatie nu als een stap in die richting, maar zichtbaar wordt nu ook
welke onderwerpen best eerder kunnen worden besproken. Dat geldt toch in ieder
geval voor de Successiewetgeving – ik kom daarover nog te spreken –
maar ook de fiscale behandeling van de film kan toch echt eerder worden gepresenteerd.
Het zijn onderwerpen die min of meer op zich zelf staan. Kan de staatssecretaris
op dit punt ingaan en daarbij analyseren of dit voor volgende jaren een begaanbaar
pad is?Hoewel voor dit belastingplan niet direct relevant is het toch de moeite
waard kort in te gaan op een interview van de staatssecretaris met de redactie
van de Staatscourant, gepubliceerd op 12 november. Daarin pleit hij voor normen
aan de inkomstenkant en niet alleen voor normen aan de uitgavenkant.
Het zijn vooral de aftrekposten die het moeten ontgelden. De tarieven kunnen
omlaag als de aftrekposten binnen de perken blijven. Een dergelijk pleidooi
spreekt mijn fractie aan. Sterker: het is binnen D66 de drijfveer geweest
om serieus te bezien of een vlaktaks met een of twee tarieven en verder zonder
noemenswaardige aftrekposten niet tot een beter en ook rechtvaardiger systeem
leidt. Als in een volgend regeerakkoord een stap in die richting gezet kan
worden, is dat winst, evenals de bestudering van wat er binnen Europa mogelijk
is aan harmonisatie van de belastingen voor bedrijven, een ander aspect uit
dat interview.Dit waren een paar algemene opmerkingen. Ik kom te spreken over arbeidsmarkt
en inkomstenbeleid. Een klein aspect dat daarbij speelt is de regelgeving
van de aftrekbaarheid van steekpenningen. Op 2 november wordt geantwoord op
een vraag van mijn geestverwanten dat nog dit jaar een wetsvoorstel in het
kabinet aan de orde komt om die aftrekbaarheid ongedaan te maken. De verwachting
is uitgesproken dat dit dan spoedig van kracht kon worden. Hoe staat het inmiddels
hiermee?Bijna in tegenspraak met de uitgangspunten die de staatssecretaris heeft
gesteld in het interview in de Staatscourant, wordt bij dit onderdeel van
het belastingplan nog kwistig gestrooid met heffingskortingen. En de staatssecretaris
heeft gelijk, als hij in het vaker genoemde interview stelt dat niemand van
dankbaarheid de straat zal opgaan bij dit type uitdelerij. Men concentreert
zich op de bezwaren en die worden breed naar ons toe geformuleerd. Een generieke
heffingskorting in 2002 van ƒ 50 en in 2003 – het staat er echt –
van € 6 zijn maatregelen die alleen in theorie iets betekenen als
stimulans om de arbeidsmarkt te betreden. De samenleving reageert op dit soort
maatregelen schouderophalend, omdat de administratieve verwerking weinig moeite
kost. Het is een kwestie van een cijfertje veranderen in de geautomatiseerde
salarissystemen.Dat wordt anders bij nieuw te introduceren maatregelen. Eén zo'n
maatregel is de toetredingskorting. Aan de overzijde is de werking van deze
korting beperkt tot toetreders en is de aanvankelijke werking voor herintreders
eruit gehaald. Dat neemt echter niet weg dat nog volledig overeind blijft
staan wat de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs schrijft in een brief
van 11 oktober. Ik citeer: "Het artikel is een voorbeeld bij uitstek van fiscaal
instrumentalisme. Het bevat 7 leden, 14 subleden, vele honderden woorden en
om het toe te passen dient een reeks van sociale en onderwijswetten geraadpleegd
te worden. De invoering van dit artikel roept verder de noodzaak op ook elders
in de fiscale wetgeving aanpassingen te plegen. Daarbij komt dat deze wetgeving
toegepast zal moeten worden door personen die veelal niet over een uitgebreide
wetskennis beschikken en evenmin over de financiële middelen om daarin
bijgestaan te worden."Vervolgens worden een reeks van problemen benoemd, zoals daar zijn de
samenloop met pensioenen en dergelijke en de samenloop met de meewerkaftrek.
Ik durf wel de stelling aan dat geen Kamerlid daarvan precies de gevolgen
kan overzien en met een grote mate van waarschijnlijkheid geldt dat ook voor
de mensen op het departement van Financiën. Ik zou graag zien dat de
staatssecretaris hierop reageert. Is het mogelijk om dergelijke maatregelen
nu eens precies op hun effecten te volgen en niet alleen uit te gaan van macro-economische
uitkomsten?Er speelt bij dit alles nog iets anders mee. Enkele jaren gelden heb ik
op basis van een boek van oud-collega Hoefnagels al eens gesteld, dat ook
het ministerie van Financiën doet aan uitlokking tot oneigenlijk gebruik
of fraude. Als regels of formulieren zo ingewikkeld worden dat ook goedwillende
burgers alleen al op grond daarvan niet in staat zijn om geen foutieve aangifte
te doen, is er sprake van uitlokking. De regeling op het aspect Arbeidsmarkt
en inkomensbeleid van het Belastingplan 2002 lijkt tot deze analyse aanleiding
te geven. "Prettiger kunnen we het niet maken, wel moeilijker" is misschien
als nieuwe leuze voor de belastingdienst in reclamespotjes te overwegen.De stimulering van arbeidsparticipatie van ouderen wordt gefinancierd
door een verschuiving van de premiebetaling door werkgevers van de WAO-premie.
Is bekend hoeveel ouderen van 58 jaar en ouder nog in de WAO terechtkomen?
Op het eerste gezicht lijkt ons deze verschuiving redelijk, maar voor de maatregel
geldt wel dat de effectiviteit ervan zich nog moet bewijzen. Hoe wordt die
ontwikkeling gevolgd?Tot slot voor dit onderdeel van het belastingplan, er is aan de overzijde
intensief gediscussieerd over het beleid ten aanzien van chronisch zieken.
Er is door de staatssecretaris eveneens na de presentatie van de stukken nog
flink meegedacht en de amenderingsvoorstellen zijn door hem intensief begeleid.
Daarvoor complimenten.Ik kom dan aan het tweede onderdeel van het belastingplan, Natuur, milieu
en vervoer. Ik ga maar voorbij aan de fietsregeling en de carpoolregeling
en verwijs voor dit onderdeel gemakshalve naar het meer genoemde interview
van de staatssecretaris. Ik las daaruit dat hij weinig enthousiast is over
dit type regeling. Dat is bij deze voorstellen dan goed verborgen gehouden.
Maar misschien zie ik het helemaal verkeerd en in dat geval krijg ik graag
uitleg.In de snelheid van behandelen heb ik misschien iets gemist, maar volgens
mij is er nog geen enkele aandacht besteed aan de stallingskosten van auto's
die door de werkgever ter beschikking worden gesteld en waarbij stalling om
veiligheidsredenen geboden is. VNO/NCW schrijft daarover in een brief van
22 november. Als voorbeeld wordt genoemd de vele auto's van de ANWB die de
wegenwachters verplicht moeten stallen om diefstal van kostbare apparatuur
te voorkomen. Het komt ons inderdaad zeer onredelijk voor als de vergoeding
van de werkgever aan de werknemer niet meer belastingvrij zou kunnen worden
verstrekt. Dit kan toch de bedoeling niet zijn? Wil de staatssecretaris dit
punt nog eens overwegen en eventueel met een wijziging komen?De leden van deze Kamer hebben een aantal brieven gehad over de auto van
de zaak en het nieuwe regiem inzake woon-werkverkeer. Over het algemeen staan
wij achter de voorstellen van het kabinet maar wij willen graag weten of na
aanneming van het amendement-Dijsselbloem aan de overzijde nu sprake is van
zodanige inkomenseffecten dat ook de brievenschrijvers in beginsel tevreden
zijn gesteld. Ik ga verder maar voorbij aan de capriolen rondom
het grijs kenteken. De bestelauto's hoeven de rechterachterruit niet meer
te blinderen. Ik zou de staatssecretaris willen verwijzen naar een passage
van mijn voorganger Jan Vis die een jaar of 11 geleden opmerkte: "Je komt
niet meer bij als je ziet wat wij ieder jaar doen om dat grijs kenteken wel
of niet te handhaven. De industrie weet er feilloos op in te spelen. Er is
maar een oplossing: schaf het eens een keer af."Wij zijn niet gerust over het beleid inzake de afvalstoffenheffing. Ook
daarover is al gesproken. In theorie klinkt het mooi: door verhoging van het
tarief worden mensen tot hergebruik gestimuleerd. Wie zou dat nu werkelijk
geloven? De kans is veel groter dat er clandestien gestort wordt en dan op
plekken die daarvoor allerminst bedoeld zijn. Wij vragen de staatssecretaris
dringend om de vinger aan de pols te houden, de controle op een en ander te
intensiveren en volgend jaar desnoods de maatregel van de verhoging terug
te draaien als het effect precies averechts is aan hetgeen wordt beoogd.Ik stap over naar het hoofdstuk herziening successie- en schenkingsrecht,
btw-maatregelen en enkele bij dit hoofdstuk benoemde onderwerpen. Wij zijn
door een aantal organisaties benaderd die zich bezighouden met binnenlands
vliegverkeer. Ook daarover is reeds gesproken. Mijn fractie heeft de indruk
dat de verhoging – waar wij overigens vóór zijn en in
principe voor al het vliegverkeer – een aantal ongewenste effecten heeft.
Het is natuurlijk nooit de bedoeling geweest om politievluchten met helikopters
die het verkeer vanuit de lucht observeren of brandweervluchten met blusapparatuur
te treffen en dat geldt ook voor milieu-inspecties vanuit de lucht. Is er
een mogelijkheid, dit te repareren zonder dat daarbij bijvoorbeeld ook toeristische
vluchten worden uitgesloten? Het duurder maken van díe vluchter is
nadrukkelijk wél de bedoeling geweest. Het btw-dossier blijft elk jaar
zeer lastig. Een dubbel tarief is misschien niet mogelijk maar vrijstelling
ten behoeve van algemeen nut wellicht wel. Het rondpompen van geld is bij
btw-vraagstukken ergerniswekkend vaak aan de orde. Het voorstel om zorgboerderijen
vrijstelling van btw te geven, kan mogelijk als voorbeeld dienen om bij het
vliegverkeer voor genoemde gevallen ook iets te regelen.Wat de successiewetgeving betreft, wil ik beginnen met te stellen dat
mijn fractie tevreden is over de uitbreiding van het relatiebegrip. Dit is
nu op moderne leest geschoeid en dat werd ook bij de successiewetgeving hoog
tijd. Maar in principe heeft dit met de successiebelasting eigenlijk maar
weinig van doen. Het staat mijn fractie niet aan dat we nu een stukje successiewetgeving
behandelen terwijl we weten dat het maar een heel klein deel is van hetgeen
er komen gaat, beter gezegd: komen moet. Dat knelt te meer, omdat er vanuit
het kabinet nauwelijks een visie op de successieheffing als zodanig is. Je
kunt het zien als inkomstenbron voor de overheid, maar je kunt het ook vanuit
een geheel andere gezichtshoek bekijken. De heer Wöltgens zou het waarderen
als ik een mooie socialistische gedachte naar voren breng: hef successie afhankelijk
van de vermogenspositie van de verkrijger. Ik voldoe gaarne aan zijn verzoek
maar wel met het advies om dat maar nooit uit te werken!Waar het mij om gaat, is het volgende. Wij hebben bij de belastingherziening
een geheel ander regiem inzake de fiscale behandeling van vermogens geïntroduceerd.
De overweging daarbij was niet in de laatste plaats kapitaalvlucht voorkomen.
Dat is zelfs zo ver gegaan dat een belangrijk bedrag is ingeboekt vanwege
de vermindering van die kapitaalvlucht. Het logische vervolg van dat beleid
zou zijn dat ook aan de heffing op successie behoorlijk zou worden gesleuteld,
want ik durf wel de stelling aan dat er net zoveel mensen vluchten vanwege
de druk van de successiebelasting als indertijd vanwege de vermogensbelasting.
Hoe men het ook wendt of keert: daarbij is vererving in de eerste en eventueel
tweede graad de kwestie waar het om draait. Kan de staatssecretaris een geactualiseerd
overzicht geven waaruit blijkt hoe de heffing nu in de eurolanden voor deze
categorieën is geregeld? Hoewel we wel begrip hebben voor de amendering
aan de overzijde, met name met betrekking tot de uitbreiding van het partnerbegrip,
betreuren we het wel dat de consequentie voor dit moment is dat het oorspronkelijke
regeringsvoorstel ten aanzien van een volledige vrijstelling voor de langstlevende
partner daardoor niet kon worden gehandhaafd. Is het kabinet van plan om dit
aspect bij een komende wijziging weer te betrekken?Meer algemeen zouden we graag zien dat het kabinet bij de volgende wijziging –
wanneer gaat men eigenlijk verder met dit dossier? – begint met een
principiële benadering van de successiebelasting. Daarnaast zal een bepaalde
afstemming met de eurolanden noodzakelijk zijn. Is het kabinet bereid aan
deze wens tegemoet te komen?In onze visie is een tariefsverlaging over de hele linie een logische
consequentie van de totale aanpak van het belastingbouwwerk, meer specifiek
van de behandeling van vermogens. Ten eerste om kapitaalvlucht tegen te gaan
en ten tweede om in de pas te lopen met hetgeen in eurolanden gebruikelijk
is. Nu lopen we zeer uit de pas. Een deel van de kosten kan worden terugverdiend
als het inderdaad lukt om de kapitaalvlucht voor een belangrijk deel te elimineren.
De voorstellen die nu zijn gedaan, zijn in beginsel heel lastig te beoordelen,
doordat het kader waarbinnen de voorstellen beoordeeld zouden moeten worden,
niet of onvoldoende aanwezig is.Aan de andere kant is duidelijk dat ze wel een stap zijn in de richting
die wij op willen met de successie. We zullen ons er dan ook niet tegen verzetten.
Echter, de nu ontstane situatie van successieheffing bij bedrijfsopvolging
is uiterst gecompliceerd en naar het ons voorkomt ook een bron van procedures.
Een deel van de te betalen successie wordt enerzijds rentedragend voor een
termijn van tien jaar opgeschoven en een ander deel renteloos voor een periode
van vijf jaar, waarna alsnog vrijwaring onder bepaalde omstandigheden kan
volgen. Een en ander moet toch eenvoudiger kunnen. Daarmee wil niet gezegd
zijn dat we het met de richting waarin de regelgeving zich nu ontwikkelt inzake
successie bij bedrijfsopvolging oneens zouden zijn. Integendeel! Het geheel
aan maatregelen maakt het ontbreken van een bijzonder tarief wat ons betreft
toch wel te accepteren. Het is overigens wel een goed voorbeeld waarbuit blijkt
dat het nodig is om het geheel te kunnen beoordelen, want het ontbreken van
dat bijzondere tarief was aanvankelijk wel degelijk een groot
knelpunt. Zo valt er meer op te merken; we nemen aan dat daarvoor nog gelegenheid
genoeg komt, maar dan graag naar aanleiding van voorstellen die voorafgegaan
worden door een beleidsvisie.Voorzitter. Het volgende pakket heeft met de sociale zekerheidswetgeving
te maken. Ergens in de nota naar aanleiding van het verslag wordt gesteld
dat dit hele pakket gezien moet worden als een serie maatregelen ter versterking
van de arbeidsmarkt en derhalve complementair is aan de voorstellen uit het
deel van het belastingplan dat de arbeidsmarkt en het inkomensbeleid betreft.
Het verschil is dat het hier om heel speciale groepen gaat. In het voorgaande
heb ik reeds gesteld dat de behandeling aan de overzijde uitputtend is geweest
en de vragen die er nog waren, zijn door de collega's van CDA en PvdA bij
de schriftelijke behandeling gesteld. Wij willen ons nu niet in talrijke details
van uitvoering verdiepen maar er slechts nog enkele woorden aan spenderen.Ten eerste: het kabinet verdient een compliment omdat het onvermoeibaar
probeert om de arbeidsmarkt ook voor kwetsbare groepen aantrekkelijk te maken
of te houden. Ten tweede: men slaagt er niet in om die doelstelling op een
eenvoudige wijze te realiseren: een woud van regels is het gevolg en de meeste
hebben een korte levensduur. Ten derde: er is weinig oog voor de geweldige
administratieve gevolgen in een groot aantal bedrijven en dit laatste maakt
de regelingen kwetsbaar. Als het voordeel voor de bedrijven opgaat aan administratieve
lasten, dan ontstaat snel de houding: houd het voordeel maar. Alleen degenen
die een maatschappelijke verantwoordelijkheid voelen voor deze groepen gaan
dan het onzekere avontuur aan. Zij nemen het risico van het standje of de
boete voor lief wanneer bij controle blijkt dat er iets niet precies volgens
de criteria gegaan is. Ik noemde bij de algemene financiële beschouwingen
de mogelijkheid van uitlokking tot overtreding door de overheid door bewuste
ingewikkelde regelgeving. Ik zei er net ook iets over. Dit dossier is er ook
een voorbeeld van.Ten vierde: het is verstandig om niet elk jaar de regelgeving weer op
een geheel andere leest te schoeien. Collega Elske ter Veld heeft daar bij
de schriftelijke behandeling al een opmerking over gemaakt.Ten vijfde: kan het departement van Financiën aangeven hoeveel werknemers
van 58 jaar en ouder er in dienst zijn, hoeveel arbeidsgehandicapten, hoeveel
keer werkplekken worden aangepast voor deze bijzondere doelgroep; kortom,
welke inspanning men zelf verricht om aan de doelstellingen van het kabinet
te voldoen?Ik kom bij het laatste onderwerp, de economische infrastructuur. De tariefsverlaging
van de vennootschapsbelasting past in een streven Nederland internationaal
aantrekkelijk te houden op fiscaal gebied. Wij zijn daar uiteraard niet tegen
en verwachten dat het bij deze verlaging niet zal blijven. Mijn geestverwant
aan de overzijde heeft bepleit om een volgende keer toch ook eens serieus
te kijken naar het elimineren van de kapitaalbelasting. Ook aan deze zijde
wordt dat pleidooi herhaald. Is de staatssecretaris bereid daar voor volgende
jaar eens serieus naar te kijken?Wij hebben aanvankelijk met zorg gekeken naar de terugwerkende kracht
bij de aanmerkelijkbelangschuldvorderingen in de buitenlandse belastingplicht,
maar zijn door de argumentatie van de staatssecretaris overtuigd dat dit hier
geaccepteerd kan worden en dat er geen sprake is van een gewijzigd uitgangspunt
in dezen. Dit laatste wil ik herhaald hebben.Het ingewikkelde dossier van de hybride leningen is aanleiding geweest
ons met een reeks vragen te bestoken. Een groot deel ervan is als commissievragen
in de schriftelijke behandeling gesteld. Dat heeft veel duidelijk gemaakt.
Mijn fractie heeft echter niet de illusie dat er niets meer overblijft om
een verschil van mening over te ontwikkelen en vervolgens rechtswegen te bewandelen.
"Een verschuiving van de aflossingsdatum van een geldlening die feitelijk
functioneert als eigen vermogen naar een eerder tijdstip, kan onder omstandigheden
tot gevolg hebben dat voor de resterende looptijd van de lening van een functioneren
als eigen vermogen geen sprake meer is", zo citeer ik uit de nota naar aanleiding
van het verslag. In de snelheid heb ik gezien dat ook de heer Stevens hierover
een vraag heeft gesteld in het uitgereikte stuk. Een dergelijke zin laat natuurlijk
nog voldoende ruimte om een volledig verschil van inzicht te ontwikkelen.Bij het hoofdstuk filminvesteringsaftrek – het wordt eentonig –
is aangegeven dat de belastingregeling hier omheen kabinetsbeleid tot uitgangspunt
heeft waarbij stimulering van Nederlandse producties wordt nagestreefd. De
wildgroei die dat nu heeft opgeleverd en de vraag of het hier inderdaad nog
gaat om de realisering van oorspronkelijk kabinetsbeleid moeten maar een onderwerp
worden bij een volgende kabinetsformatie. Mijn fractie kan zich niet aan de
indruk onttrekken dat daar vraagtekens bij te zetten zijn. De vertaling die
er is gemaakt naar belastingwetgeving en de faciliteiten daarbij hoeft voor
ons in deze vorm niet gehandhaafd te blijven.Voorzitter. Het lijkt mij passend om drie weken voordat de euro in onze
zakken zit deze bijdrage aan het debat af te sluiten met waardering uit te
spreken over de continuering van de eurofaciliteit ook voor 2002. Met belangstelling
wachten wij het antwoord van de staatssecretaris af.De heer De Vries (ChristenUnie):Voorzitter. In de Tweede Kamer is tevredenheid uitgesproken over de tijdige
indiening van de vijf wetsvoorstellen die samen het Belastingplan 2002 uitmaken.
Wij in deze Kamer, althans de fracties van de ChristenUnie en de SGP, namens
welke ik spreek, kunnen moeilijk in deze tevredenheid delen. Immers, de voorstellen
hebben ons niet vroeger bereikt dan andere jaren en bovendien verschilt de
inhoud nogal drastisch van de oorspronkelijke voorstellen, vooral dankzij
amendering door de Tweede Kamer. Deze constatering is niet als verwijt bedoeld;
de Tweede Kamer deed niet anders dan van haar rechten gebruikmaken. Het maakt
het echter voor ons niet gemakkelijker een beeld te krijgen van wat nu voorligt.
De memories van toelichting zijn op veel punten niet meer van toepassing.
Dat doet de vraag rijzen of deze voorstellen bij indiening wel voldragen waren.
Heeft de kwaliteit van de voorstellen niet onder de veelheid geleden? De lijst
van voorgestelde wijzigingen met financieel effect vult in de memorie van
toelichting op het eerste wetsvoorstel zelfs twee pagina's! Zijn wij
met deze werkwijze op de goede weg? Ik ben de vijfde spreker die deze vraag
stelt, dus origineel ben ik niet.Vroeger werden de belastingvoorstellen die samenhingen met de rijksbegroting,
aangeduid als het dekkingsplan. Die term legde een helder verband tussen de
uitgaven en de inkomsten van het Rijk. We hebben nu niet meer te maken met
hogere uitgaven, maar met meevallers. Er hoeft dus geen tekort gedekt te worden,
maar er moet een bestemming worden gegeven aan een overschot. Moet dat op
zo'n gecompliceerde manier?In dit vijfdelige belastingplan lijken de financiële uitkomsten slechts
randvoorwaarde; hoofddoel is het bereiken van niet-fiscale doelen via het
fiscale instrument. De indeling van het plan in vijf wetten geeft dat zelfs
aan. Daarnaast treffen wij het begin aan van een structurele herziening van
een bepaalde belastingwet, namelijk de successiewet. Maar dat is slechts een
onderdeel van het voorstel waarin de restanten van het belastingplan verzameld
zijn. Zelfs een herziening van de socialezekerheidswetten maakt onderdeel
uit van dit belastingplan, nota bene met staatssecretaris Bos als eerste ondertekenaar.
Als de Raad van State niet in het geweer was gekomen, was dit onderdeel zelfs
opgenomen in het eerste fiscale voorstel. Verwijderen wij ons zo niet ver
van de dekking van de rijksbegroting? Of kunnen wij een fusie tegemoet zien
van beide departementen tot één ministerie voor secundaire inkomensverdeling?Het nadeel van deze methodiek lijkt ons duidelijk. Voor belastingvoorstellen
die beogen de inkomsten van het Rijk in evenwicht te brengen met de uitgaven
op de rijksbegroting met de daarbij behorende koopkrachteffecten voor de burgers,
is een snelle procedure tussen Prinsjesdag en jaarwisseling nodig. Maar voor
meer structurele wijzigingen is deze haast bezwaarlijk. Iedereen, van departement
tot Eerste Kamer en ook de wetenschappers en vakmensen die ons van advies
dienen, staat onder te grote druk. Zou het niet de voorkeur verdienen deze
twee soorten belastingwijzigingen weer uit elkaar te halen? Wat de instrumentele
doeleinden van de belastingvoorstellen betreft, is het zelfs de vraag of wij
daarmee, zeker in deze omvang, op de goede weg zijn. Ik kom daarop terug.Heeft de staatssecretaris overwogen op basis van het rapport-Moltmaker
een algehele herziening van de successiewet te presenteren? Daarbij zou dan
kunnen worden voorzien in fasegewijze invoering, waarbij het volgende kabinet
het tijdstip van de tweede en volgende fasen bepaalt. Bij regeerakkoord zou
dan kunnen worden afgesproken dat de meeropbrengst als gevolg van grotere
nalatenschappen voor deze vernieuwing wordt ingezet. Als de invoering van
de herziene successiewet nog meer geld zou kosten, kan dat in het belastingplan
van Prinsjesdag worden meegenomen. Het voordeel daarvan is dat het parlement
het totale beeld kan afwegen.Sleutelen aan de bedragen van heffingskortingen is wel iets dat in het
belastingplan van Prinsjesdag past, maar hier stuitte de Tweede Kamer op het
probleem dat de belastingdienst al met de uitvoering was begonnen voordat
zij de plannen had behandeld, zodat amendementen pas het jaar daarna zouden
kunnen ingaan. Dit lijkt ons een ongewenste situatie, maar dat kan geen reden
zijn om de behandeling in een nog korter tijdsbestek te persen. Is het niet
mogelijk dat de belastingdienst later met dit werk begint en dan de kortingen
niet in twaalf, maar in elf of tien termijnen uitkeert? Zoiets gebeurt althans
in mijn woonplaats ook met de betaling van de onroerendezaakbelasting. Het
budgettaire probleem voor de belastingbetaler is dus te overzien.Mijn conclusie dat de belastingvoorstellen bij indiening onvoldragen waren,
is niet alleen ingegeven door de vele amenderingen in de Tweede Kamer, maar
ook door het enthousiasme van de staatssecretaris daarover. Hij constateerde
immers zelf aan het slot van het debat in de Tweede Kamer dat de behandeling
op een fors aantal punten tot verbeteringen had geleid. Wij delen dat oordeel.
Daarbij noemde de staatssecretaris met name dat de Tweede Kamer liefst vier
van de door hem voorgestelde belastinguitgaven geschrapt had, geheel tegen
de natuur van wat een parlement met belastingen pleegt te doen. Maar waarom
had hij die nieuwe belastinguitgaven dan voorgesteld? Uit de miljoenennota's
van vorig jaar en dit jaar weten wij dat hij daarvan ten principale geen voorstander
is. Hij heeft dat bevestigd in een interview in de Staatscourant van 12 november;
ik sprak daar eerder deze avond al over. Ook de Raad van State heeft zich
in zijn advies hierover kritisch uitgelaten en de vrees uitgesproken dat dit
strooien met aftrekposten ten koste zal gaan van aflossing van de staatsschuld
en onze Europese verplichtingen inzake het begrotingsbeleid.Behalve deze mogelijkheid van een groter overschot bestaat ook nog de
keuze voor algemene tariefsverlagingen in plaats van douceurtjes voor bepaalde
groepen. Als gevolg van onze veelheid aan aftrekposten en kortingen zijn onze
tarieven internationaal bezien aan de hoge kant. Onze fracties zien vooralsnog
geen heil in een vlaktaks. Dat laat te weinig over van het draagkrachtbeginsel.
De Verkenning naar toekomstig beleid op het gebied van belastingen en premies
heeft ons in die mening bevestigd. Maar enige besnoeiing in het woud van aftrekposten
in ruil voor lagere tarieven wijzen wij niet op voorhand af.De staatssecretaris is in de Tweede Kamer ook lof toegezwaaid voor de
verdeling van het belastingplan over vijf wetsvoorstellen. Ook hierover ben
ik gereserveerder, want deze verdeling heeft niet weggenomen dat soms tegenstrijdige
zaken, zoet en zuur, in één voorstel zijn verenigd. Was het
geheel over nog meer wetsvoorstellen gespreid, dan zouden die wellicht niet
allemaal onze stem hebben gekregen. Een kras voorbeeld is het onderdeel III,
waarin wij zowel maatregelen aantreffen in het belang van natuur en milieu
als een verlaging van de motorrijtuigenbelasting met 10%. De sector van de
binnenlandse luchtvaart protesteert tegen de verhoging van de btw. Wij steunen
deze maatregel uit milieuoogpunt, maar hebben er wel begrip voor dat deze
sector zich ongelijk behandeld voelt met die van het wegvervoer, dat meer
aan de vervuiling bijdraagt dan het binnenlandse vliegverkeer. Het milieuargument
geldt trouwens niet voor de ballonvaarders.Automobilisten kunnen een verlaging van de motorrijtuigenbelasting tegemoet
zien. Wat is het motief om zoveel geld te besteden aan één categorie
belastingbetalers in plaats van een verlaging die aan iedereen, ook de niet-autobezitters, ten goede komt? Wij hebben hier toch niet te maken met een zwakke
groep die steun verdient? Had deze verlaging niet beter kunnen wachten tot
het moment dat zij kan worden uitgeruild tegen de kilometerheffing? Wij zien
er de redelijkheid van in, dat gebruikers van een lease-auto voor hun woon-werkverkeer
gelijk behandeld gaan worden met werknemers die hun eigen auto gebruiken.
Voor de problemen van mensen die telkens naar een ander adres moeten rijden
voor hun werk, zal de staatssecretaris stellig een oplossing weten.De urgentie van een verlaging van het algemene tarief van de vennootschapsbelasting
zien wij niet in. Had dit bedrag niet beter in aflossing van de staatsschuld
kunnen worden gestopt? Een uitruil tegen invoering van de ecotaks voor grootbedrijven
zou volgens ons ook een goede mogelijkheid zijn geweest. Met deze twee posten,
de motorrijtuigenbelasting en de vennootschapsbelasting, geven wij tevens
de onderbouwing aan voor ons eerder vanavond gemelde standpunt, dat het in
de begroting 2002 wel wat minder had gekund met de lastenverlichting, zeker
nu het begrotingsoverschot door de tegenvallende groei in rap tempo wegsmelt.Ook de filminvesteringsaftrek had wat ons betreft achterwege mogen blijven
na het uit de hand lopen van de regeling met de film-CV's. Waarom heeft de
regering het advies van de Raad van State om deze weg niet op te gaan, in
de wind geslagen? Is de regering het ermee eens dat dit een inbreuk is op
de opzet van de nieuwe Wet op de inkomstenbelasting 2001, nu deze aftrek enkel
aan pseudo-ondernemers ten goede komt?Ten aanzien van de btw wordt voorgesteld het gebruik van sportaccommodaties
onder het lage tarief te brengen. Vanuit de overweging dat sportbeoefening
gezond is, hebben wij daar geen bezwaar tegen, al zit aan bepaalde vormen
van sport zeker ook een luxe kant. Toch vragen wij ons af of dit de hoogste
prioriteit verdient. Voor brillen moet nog altijd het 19%-tarief worden betaald,
hoewel veel brildragers zonder dit hulpmiddel tot niets in staat zouden zijn.
Wil de staatssecretaris overwegen brillen of althans brillenglazen naar het
lage tarief over te brengen? Op het gebied van de vergroening van belastingen hebben deze voorstellen
niet zoveel meer te bieden. Moet ik daaruit afleiden dat wij hiermee zo ongeveer
aan het einde van onze mogelijkheden zijn? Hoe staat het met het overleg hierover
in Europees verband? Wij vinden het jammer dat door het afschaffen van een
belastingvoordeel voor energie uit waterkracht de pogingen om in ons eigen
toch al zo vlakke land deze duurzame energiebron te ontwikkelen, worden gefrustreerd.
Welke mogelijkheden ziet de regering nog om deze vorm van energieopwekking
toch te bevorderen, zonder in strijd te komen met Europese regels? En wat
denkt de regering van de voorspelling dat als gevolg van deze maatregel minder
waterkrachtstroom en meer stroom uit biomassa zal worden ingevoerd, hetgeen
per saldo ongunstig is voor het milieu?In het debat van vorig jaar heb ik aandacht gevraagd voor het grote aantal
agrarische ondernemers met een inkomen beneden het sociale minimum. Zij kunnen
daardoor niet profiteren van diverse fiscale faciliteiten die er voor hun
beroepsgroep zijn, terwijl ze wel de lasten hebben van allerlei voorschriften
voor hun bedrijfsvoering. Ik ben toen verwezen naar een notitie over landbouw
en fiscus, die in het voorjaar zou verschijnen. Ik heb echter nog niets gezien.
Waar blijft dit stuk? Ik vind de ijver op dit punt wel wat mager afsteken
tegen de inzet voor de filmsector. Het is toch niet zo in dit land dat je
sneller bediend wordt naarmate je beter toegang tot politici hebt?Voorzitter. Met belangstelling wacht ik het antwoord van de regering af.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Collega Stevens kondigde al aan dat ik vrij veel
tijd zal besteden aan dat onderdeel van het belastingplan dat veel te maken
heeft met de sociale zekerheid. Ik hoop niet dat de staatssecretaris van Sociale
Zaken, toen hij vanmiddag afscheid nam van de heer Buurmeijer, dacht dat hij
zelf afscheid nam en daarom niet verschenen is.De Tweede Kamer sprak bij de plenaire behandeling haar teleurstelling
uit over de korte periode die zij had voor bestudering en bespreking van de
onderhavige voorstellen. Zij meende een week extra te hebben, maar uw brief
dat wij de stukken graag half november wilden kunnen zien, verstoorde dat.
Staatssecretaris Bos merkte op dat het misschien goed zou zijn om dit bij
de evaluatie te betrekken en het tussen de Eerste en de Tweede Kamer aan de
orde te stellen. Ik denk dat het een goede zaak is dat u, voorzitter, onze
belangen in dat verband blijft verdedigen. Het is namelijk nogal een heksentoer
om wetten als de onderhavige in de beperkte tijd die wij hebben, grondig te
bekijken en te toetsen aan uitvoerbaarheid en doeltreffendheid. Wij zouden
ook in staat moeten zijn om een en ander met onze collega's te bespreken.
Als de antwoorden op onze schriftelijke vragen ons echter pas in het weekend
bereiken, is dat vrijwel onmogelijk.De brede spreiding van onderwerpen en het instrumentele gebruik van de
belastingen – op een groot aantal terreinen is de minister van Financiën
de facto de subsidiegever of -onthouder – betekent dat wij regelmatig
spreken over onderwerpen die behoren tot de kerntaken van andere departementen.
Dat is inhoudelijk gewoon lastig en daarom behandelen wij het deels ook amateuristisch.
Lastiger nog – ik heb daar al eerder op gewezen – is dat de doeltreffendheid
en uitvoerbaarheid van de instrumenten, bijvoorbeeld dat van de heffingskortingen,
soms moeilijk naspeurbaar is.In de Tweede Kamer heeft de staatssecretaris erop gewezen – ik vind
dat verstandig – dat fiscale uitgaven ook moeilijk in de hand te houden
zijn. Hij wil nadenken over uitgaven-ijklijnen. Dat lijkt mij een goed idee,
als we er tenminste van uitgaan dat fiscale maatregelen goede instrumenten
zijn. Ik was ook blij met zijn opmerking dat de ruimte middels het fiscale
regime soms het enthousiasme voor uitgaven verhoogt. Het lijkt ook zo gemakkelijk
om belastingsubsidies te zien als vermindering van de collectieve lastendruk
en subsidies als een verhoging daarvan. Maar ja, dat is het gevolg van de
definitie. Ik merk trouwens op dat het enthousiasme ook wel eens op het departement
uit de klauwen schiet. Ik ben dan ook oprecht verheugd met het vervallen van
de onbelaste flexibele beloning.Het grote aantal amendementen van de Tweede Kamer en de nota's van
wijziging van de staatssecretaris hebben ertoe geleid dat de voorstellen die
ons bereikt hebben, behoorlijk afwijken van de oorspronkelijke voorstellen.
Ook wij beoordelen die wijzigingen vaak als een verbetering, maar het betekent
wel dat noch de Raad van State noch de uitvoerders en andere betrokkenen zich
een oordeel hebben kunnen vormen over de voorstellen, zoals die bij ons terechtkomen.
Ik heb niets aan de opmerking dat het Lisv heeft ingestemd met de voorstellen
in het kader van de sociale zekerheid, als die voorstellen daarna vergaand
zijn gewijzigd. Betekent dat dat een deel van de uitvoering handmatig moet
geschieden? Wij hebben dat ook gevraagd bij de behandeling van de SUWI, maar
de staatssecretaris van Sociale Zaken heeft deze vraag doorgeschoven naar
dit debat. Ik ga ervan uit dat bewindslieden wetsvoorstellen indienen met
de bedoeling om die met de Tweede Kamer te bespreken, maar niet met de bedoeling
dat de Tweede Kamer er een ander, wellicht beter wetsvoorstel van maakt. Als
de kabinetsreactie op het advies van de commissie-Moltmaker in bespreking
was geweest, dan had de staatssecretaris toen zijn voornemen kunnen aankondigen
om de successiebelasting zeer ruimhartig te willen loslaten voor een zeer
ingeperkte groep nabestaanden. Ik zou bij het oorspronkelijke voornemen zelfs
met terugwerkende kracht hebben moeten trouwen, en dat terwijl collega Wöltgens
destijds met de introductie van de genegenheidrelatie dat al overbodig had
gemaakt. Bij die bespreking had de Tweede Kamer kunnen aangeven dat voornemen
niet te zien zitten. Ik merk overigens op dat wij inhoudelijk zeer tevreden
zijn met het resultaat.Nog sterker geldt het idee voor herziening van de Wet REA. De staatssecretaris
had bij de evaluatie van de Wet REA dit voorjaar in de Tweede Kamer natuurlijk
zijn voornemens kunnen aangeven, dan hadden hij en alle betrokkenen in het
veld eerder geweten wat er aan de hand was, zodat hij eerder had kunnen horen
dat zijn voornemens de Tweede Kamer niet welgevallig waren. Mijn laatste procedurele
of zoals u wilt evaluatieve opmerking betreft in het algemeen het tijdstip
van indiening en behandeling. De altijd late behandeling van fiscale wetgeving,
waarbij het iedereen bekend is dat de belastingtabellen al lang naar de drukker
moeten zijn, zelfs voordat de Tweede Kamer aan de plenaire behandeling begint,
beperkt niet alleen de Tweede Kamer in de vrijmoedigheid van amenderen –
dat is ernstig – maar brengt ook de burgers, adviseurs, medewerkers
personeelszaken en wie niet voortdurend in tijdsdruk. Juist als wetgeving
beoogt ook een gedragsverandering teweeg te brengen – een deel van de
thans voorliggende wetgeving kan daartoe worden gerekend – zijn de voorlichting
en de inzichtelijkheid in de wetgeving van groot belang.Het wetsvoorstel REA voldoet niet aan de mate van zorgvuldigheid die wij
menen die bij verandering van regelgeving is vereist. Twee weken geleden behandelden
wij de Wet poortwachter en de wetgeving rondom de herziening van de organisatie
van de sociale zekerheid. Mogelijkheden van subsidieverlening bij de nieuwe
reïntegratietaak van werkgevers zijn daarbij, zowel in een AMvB op grond
van de Wet poortwachter als in een AMvB op grond van de Invoeringswet SUWI
aan de orde geweest. Maar het daarin gevoegde artikel 16a heet nu weer artikel
15. Dus hoor je op een veelheid van congressen en informatiebijeenkomsten
van werkgevers, van brancheorganisaties, van reïntegratiebedrijven en
arbodiensten dat artikel 15 schijnt te vervallen. Hoe zit dat eigenlijk? Dat
is verwarrend. Toch zal vanaf 1 januari moeten worden gewerkt met een ander
financieel kader voor de reïntegratie, en dat terwijl de Wet poortwachter
is uitgesteld tot 1 april om de invoering goed te kunnen voorbereiden. Zelfs
als de wijzigingen van de Wet REA een positief effect zouden genereren, levert
alleen al deze vrij onbekende, redelijk onverwachte en plotselinge wijziging
daaraan geen enkele bijdrage.Als ik dan ook nog bedenk dat vanuit het UWV de gebruikelijke voorlichting
bij premieheffing aan werkgevers schriftelijk zal gaan verlopen, voorzie ik
onwetendheid en onbegrip. De werkgevers zullen zeggen: de ene overheid "wirt"
en de andere overheid "wart", wat uiteindelijk zeer negatief uitwerkt voor
het beoogde doel: de reïntegratiekans van de betrokken werknemers. Ik
begrijp niet waarom daar zo slecht over is nagedacht. De budgettaire samenhang
behoort geen argument zijn, dergelijke inhoudelijke maatregelen inhoudelijk
los van elkaar te willen behandelen. De staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid weigerde zelfs vragen aangaande deze REA-wijzigingen te
behandelen bij de Wet poortwachter, vermoedelijk omdat hij ze zelf ook nog
niet goed in het hoofd had. Ik herhaal mijn vraag: waarom kan de herziening
van de Wet REA niet gelijktijdig worden ingevoerd met de Wet poortwachter,
zodat eenieder zich wezenlijk kan instellen op nieuwe maatregelen? En zelfs
dan nog is de uitvoering er niet op ingesteld. De PvdA-fractie vraagt zich
ernstig af, of dit moet.Mijn vraag voor een integrale brochure vanuit Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en Financiën, gericht op het midden- en kleinbedrijf, met alle maatregelen
gericht op beïnvloeding van het personeelsbeleid, kwam dus voort uit
de wens dat voorgenomen maatregelen doeltreffend zullen worden. En het verheugt
mij daarom nog dat vanuit het ministerie van SZW het voortouw zal worden genomen
om een integrale folder uit te brengen. Misschien kan ik beter vragen of het
ministerie van Financiën dat doet. Dat maakt de wetgeving niet beter,
maar biedt in ieder geval wel beter inzicht in het geboden instrumentarium.De overheid heeft een beperkt aantal middelen om gedrag te beïnvloeden.
Financiële prikkels liggen voor de hand. Als wetgeving beoogt, gedragingen
van burgers te beïnvloeden, moeten we nagaan of het gedrag ook in de
gewenste richting is veranderd. Iedereen zal het zich uit eigen kindertijd
herinneren: verhoging of verlaging van het zakgeld leidde er wel toe dat je
maximaal je best deed de verhoging te verkrijgen en de verlaging te ontlopen,
maar dat allemaal wel gericht op behoud van maximale vrijheid om alles te
doen wat in je hoofd opkomt. Dat geldt voor werkgevers en werknemers bij de
arbeidsmarkt maatregelen ook; dat geldt ook consumenten en auto's. Ik heb
de eerste reclamefolders al binnen om een nieuwe auto of een extra auto voor
mijn gezin aan te schaffen, want een zuiniger auto kan vanaf 1 januari extra
goedkoop op mijn oprit staan. Ik ben ervan overtuigd dat de premie zal leiden tot een goede omzet, maar als het totale autobestand erdoor toeneemt –
dat is op korte termijn per definitie het geval – dan is het nog slechter
voor het milieu.Dan iets over de arbeidsmarktmaatregelen. Ik kan vanuit de praktijk met
zekerheid zeggen dat grotere werkgevers, werkgevers met veel personeel, zich
goed kunnen informeren, want daar hebben ze een speciale afdeling voor. Ze
zullen de maximale hoeveelheid geld die ze kunnen ontvangen als aanmoediging
helemaal cashen. Voor het beleid speelt dit echter slechts een beperkte rol.Bij het midden- en kleinbedrijf kan het anders liggen. Een bedrag van
een paar duizend gulden kan een groot verschil maken bij de uiteindelijke
keuze voor een kandidaat of de keuze voor een reïntegratietraject, vooral
als de prikkel vrij direct werkt.Ik ben niet eens zozeer ongelukkig met een soberder bedrag vanuit de REA.
Mijn zorgen gelden vooral de bekendheid met en het snel kunnen verkrijgen
van compensatie voor gemaakte kosten. Mag ik ervan uitgaan dat de vergoeding
van directe interventies in het eerste ziektewetjaar, bijvoorbeeld voor een
rugtraining, zodat de werknemer zijn arbeidsplek kan behouden, onveranderd
blijft? Kan de eventuele compensatie voor die kosten ook worden meegenomen
naar een volgende werkgever als de werknemer tijdens de herstelfase toch een
andere werksituatie zou kiezen? Dat kan heel wel het geval zijn bij een rugtraining.
Of krijgen beide werkgevers, de eerste en de nieuwe, dan de heffingskorting?Dat de heffingskorting voor het in dienst nemen van een werknemer met
een arbeidshandicap ongeacht loonhoogte gelijk is, kan ik voor bepaalde doelgroepen,
bijvoorbeeld allochtonen, die toch nog te vaak een laag inkomen hebben, indirect
als een gunstig effect zien. Wil echter werkelijk effect worden gegenereerd,
dan zal de financiële prikkel gepaard moeten gaan met het wegnemen van
andere barrières. Als ik hoor dat bij het aannemen van een kandidaat
uit de WAO werkelijk vier maanden moet worden gewacht, voordat de enthousiaste
kandidaat toestemming krijgt van de uitvoeringsorganisatie om de arbeid als
"passend bij zijn beperkingen" te mogen accepteren, dan denk ik dat die negatieve
factor sterker weegt dan de positieve impuls die uitgaat van REA-subsidies.
Ik heb de indruk dat bij de evaluatie die ten grondslag ligt aan dit wetsvoorstel
het slecht functioneren van de uitvoeringsorganisatie als bepalende factor
volstrekt over het hoofd is gezien. De kunst is niet om de push- en pullfactoren
eerst te vergroten en dan elkaar te laten neutraliseren, maar om ze zoveel
mogelijk te verkleinen en daarbij, op basis van een goede analyse, tot een
juist en sober instrumentarium te komen.Dan een stuk tekst waar deze staatssecretaris niets van begrijpt, maar
dat geeft niet. Wat mij aanzienlijk heeft gestoord, is het vervallen van de
doorlopende subsidies van artikel 77b tot en met 77e. Ik betreur de vermindering
van subsidie, vooral voor die bedrijven die er bewust voor kiezen te werken
met mensen met een handicap, maar het gaat mij vooral om de genoemde overwegingen.
De WAO is een loonschadeverzekering. Er wordt reeds bijna tien jaar rekening
gehouden met de invalshoek dat het niet vanzelfsprekend is dat een eens verkregen
loonshoogte altijd wordt beschermd. Dat ligt vast. Dat heb ikzelf verdedigd,
tot aan dit huis. Maar een handicap kan blijvend zijn en in een aantal gevallen
ook toenemen. Ik lees dat werkgevers er belang bij kunnen hebben de arbeidshandicap
te laten voortduren. Handicaps kies je echter niet. Die heb je. Als je geluk
hebt en als het medisch wat mee wil zitten, dan kunnen ze overgaan. Het gebruik
van het woord "arbeidsgehandicapte" in de memorie van antwoord wekt de indruk
dat een arbeidshandicap een tijdelijke zaak is en dat, als je weer aan het
werk gaat, de arbeidshandicap weg is. Waar automatisch iedereen die vanuit
de WAO komt als arbeidsgehandicapte wordt aangemerkt – je kunt rustig
stellen dat de Wet REA arbeidsgehandicapten genereert – zal het slechts
in een beperkt aantal situaties voorkomen dat die overgaat. Een en ander is
nodig als definitie voor de no-riskpolis. Maar reïntegratie, blijven
werken of weer aan het werk gaan, betekent niet dat de handicap ook verdwijnt.
De handicap, de ziekte of het gebrek, om in WAO-termen te spreken, kan blijvend
tot extra kosten leiden en tot een voortdurende inspanning van werkgever en
werknemer om de arbeidsplek te kunnen behouden. De bepalingen in artikel 77b
tot en met e vonden hun oorsprong in de WAGW-gedachte. Ik betreur het dat
ze vervallen. Ik vind dat ook penny wise and pound foolish. De subsidie voor
werkgevers die werk aan SW-bedrijven toeleveren, vervalt. De staatssecretaris
van Sociale Zaken zegt dat het maar om 19 mln gulden gaat en dat dit geen
groot bedrag is als je het vergelijkt met het grote bedrag van 4 mld gulden
voor de SW. Hij vergeet dan wel dat die 19 mln gulden in feite leidt tot een
productieaanvraag, een portefeuille, van ongeveer 500 mln gulden, of te wel
een kwart van de 2 mld gulden aan inkomsten die de SW genereert. Ik denk niet
dat werkgevers per definitie zullen stoppen als de subsidie vervalt, maar
als 10% van de productieportefeuille wegvalt, betekent dat een inkomstenvermindering
voor de SW van 50 mln gulden. Dan is er een besparing van 19 mln gulden en
een verlies van 50 mln gulden. De kosten zijn dan dus 31 mln gulden. Het is
dus ook nog dom. Bovendien wordt daarmee miskent dat de SW er niet alleen
is om mensen te laten doorstromen naar het vrije bedrijfsleven, hoe goed die
doelstelling op zichzelf ook kan zijn, maar voor veel werknemers een blijvende
arbeidsplek is, waar het voor de SW-bedrijven al moeilijk genoeg is om voldoende
arbeid te kunnen vinden om werknemers aan het werk te helpen.De zinsnede in de memorie van antwoord dat binnen het departement van
Sociale Zaken nu de idee bestaat dat iedere handicap overgaat als je maar
werkt of, erger nog, dat zolang je nog kan werken – het maakt niet uit
op welk niveau, met welke inspanning of met welke inkomensschade – je
altijd na drie jaar die arbeidshandicap wel kwijt zal zijn, vind ik de geest
rijp maken voor Donner; alleen zij zijn nog arbeidsongeschikt die onomkeerbaar
en volledig niet meer kunnen participeren. Ik wil hier gezegd hebben dat ik
deze visie niet deel, hoezeer ik ook het eens ben met iedere inspanning die
bij kan dragen dat mensen met welke handicap dan ook in staat worden gesteld,
hun resterende arbeidskracht te benutten.Bij oudere werknemers zie ik eenzelfde probleem van verschillende push-
en pullfactoren. Een lange tijd was het goed dat via de VUT plaats werd gemaakt
voor jongeren. Ik was blij dat die tendens zich keerde. Maar
met de extra last van de WW-premie bij ontslag van ouderen zie ik nu dus wel
dat mensen vlak voor hun 57ste verjaardag worden ontslagen. Dan komt er nu
dus – pas uit te betalen in 2003 – een extra stimulans, ouderen
in dienst te houden. Ook voor mensen zelf komt een financieel voordeel. Maar
kijk nu eens naar de ruimhartige fiscale mogelijkheden om een brugpensioen
op te bouwen. Wie na 40 jaren werken hoopte en verwachtte te kunnen stoppen,
zal zich door deze nieuwe bonuskorting echt niet laten weerhouden, want het
Zwitserleven wenkt.Het werkelijke probleem is het ontbreken van een leeffasebewust personeelsbeleid.
Iedereen denkt: bijscholing kost geld en als iemand over een paar jaar toch
terugtreedt, dan investeren wij daar niet meer in. Zo versnellen wij het terugtreden.
Bij scholing vanuit de werkloosheidssituatie gold destijds eenzelfde rendementsdenken.
Ik had de staatssecretaris van Sociale Zaken vanavond willen vragen of hij
mij kan garanderen dat dit soort leeftijdsdiscriminatie bij scholing van oudere
werklozen volledig is vervallen.Het is niet mogelijk, een uitspraak te doen over doelmatigheid en doeltreffendheid
van het voorgestelde instrumentarium. Veel zal afhangen van de voorlichting.
Soberder subsidiëring is niet per definitie een probleem, maar inzichtelijkheid
wel, alsmede het vertrouwen van de doelgroepen – ook van de werkgevers –
dat zij ergens werkelijk op kunnen rekenen. De beantwoording heeft ons niet
gerustgesteld. De staatssecretaris van Sociale Zaken zal zich een forse extra
inspanning moeten getroosten, ons de voordelen van het wetsvoorstel te doen
inzien.Niet alleen werk, werk, werk, ook ecologisch beleid en milieubeleid zijn
doelstellingen van het paarse kabinet. Ik heb mijn collega's gevraagd, eens
met mij mee te kijken of door de stimulering een aantal ontwikkelingen wordt
bevorderd of juist wordt afgeremd. Zo zijn er in het wetsvoorstel voorstellen
tot vergaande detaillering uitgewerkt met betrekking tot groen investeren.
Ik noem het een vorm van zeer legaal belastingontduiking. Banken en verzekeringen
zijn zeer actief, hun klanten over te halen groen te investeren. Dat is mooi
voor de beeldvorming en voor de reputatie van het management, dat nu onder
het mom van duurzaamheid en groen daaraan een zeer hoge prioriteit geeft.
Maar worden er ook groene doelen mee gediend? Bij nadere analyse blijkt dat
er vooral middelenvoorschriften worden geïntroduceerd. Zo komen bij de
bouw bepaalde typen dubbel glas wel en andere typen niet voor belastingontheffing
of subsidie in aanmerking, terwijl de energiebesparing exact dezelfde is.
De kroon wordt gespannen door de regelgeving op natuur- en milieugebied. Er
kan gemakkelijk een contraproductief resultaat ontstaan als niet milieutechnische
vooruitgang wordt gestimuleerd door expliciete afweging ten aanzien van doelen,
maar slechts gekeken wordt naar de thans bestaande middelen die nu praktisch
kunnen worden toegepast.Als voorbeelden noem ik dubbel glas en biologische landbouw als methode
en niet de milieu- of natuurprestatie. Bij biologische landbouw wil men bijvoorbeeld
niet de mest via een betonnen plaat afhouden van het grondwater, zodat dit
effect kan hebben op het nitraatgehalte. Verder noem ik niet-grondgebonden
intensieve veehouderij op agrarische bedrijfsterreinen. Er zijn geen voorwaarden
gesteld aan verplaatsing van bedrijfsgebouwen. Er is dus geen clustering aangebracht.
Een ander voorbeeld wordt gevormd door de voorschriften ten aanzien van het
gebruik van bepaalde apparatuur in de landbouw, bijvoorbeeld voor mestinjectie,
die voor het milieu op langere termijn contraproductief zal zijn. Tot slot
zijn er de voorschriften ten aanzien van de zogenaamde "groenlabel"-stal,
terwijl via aangepaste bedrijfsvoering, zoals gemengde bedrijvigheid en huiskavels
met leguminosen, een groter effect is te bereiken en voortschrijdend inzicht
bovendien tot betere en verdere stalvernieuwing kan leiden. Dat wordt nu dus
in feite juist door het subsidie-instrument tegengehouden!Conclusie: wie middelen stimuleert en de doelstelling uit het oog verliest,
kan uiteindelijk meer kwaad dan goed doen. Is Financiën, ondanks werkgroepen
zoals op het punt van de vergroening, wel het juiste departement om dergelijke
keuzes te maken, dergelijke regelingen uit te voeren en op het punt van de
effecten de vinger aan de pols te houden?Ik kom bij de regulerende energiebelasting en de groene stroom. Met "groen"
bedoel ik niet "grijs", zoals bij biomassa, want daaraan zitten nogal wat
haken en ogen. Bij verbranding van bouwafval bijvoorbeeld is de dioxine-uitstoot
niet bepaald gunstig te noemen. Controle daarop, ook over de grenzen heen,
is nauwelijks mogelijk. Aan de overkant zijn terecht nogal wat opmerkingen
gemaakt over de kleine waterkrachtcentrales. Het wegvallen van het belastingvoordeel
zet de verdere ontwikkeling van deze schone energiebron dus stil. Dat is jammer.
Essent heeft de ontwikkeling van een tweede waterkrachtcentrale in Nederland
in de ijskast gezet. Het argument is de weglek van belastinggeld naar buitenlandse –
niet schone? – waterkrachtcentrales. Er is nu dus sprake van indirecte
bevordering van het gebruik en de import van elektriciteit uit kolengestookte
centrales en de import van biomassa. Het is moeilijk controleerbaar of dat
inderdaad schone stroom is; voor een deel is dat het in ieder geval niet.
In Italië, waarnaar nota bene verwezen wordt, bestaan juist wel maatregelen
ter bevordering van groene energie. Er had overwogen kunnen worden om het
nultarief alleen toe te kennen aan elektriciteitsopwekkingcentrales van na
1980, dus van na de start van de groene stroom. Wij hadden ook voorwaarden
kunnen stellen aan het rendement van productiecentrales, zoals in Duitsland
gebeurt. Collega Platvoet heeft de meting van CO2-uitstoot als
criterium genoemd.Minister Zalm verwees in de Tweede Kamer naar EZ, maar daar hebben wij
niets meer van gehoord. Wanneer komt EZ dan in actie? Wanneer kunnen we een
reactie verwachten van het kabinet op de in de Tweede Kamer aangenomen motie?
Ik neem aan volgende week, want de wet moet ingaan op 1 januari. Gaat deze
maatregel overigens wel in op 1 januari? De Europese Commissie moet immers
nog instemmen. Als zij instemt, gaat de maatregel dan in met terugwerkende
kracht of pas op het moment waarop die instemming is verkregen?In hetzelfde wetsvoorstel wordt voorgesteld om de teruggaveregeling REB
voor instellingen in de wet zelf te regelen. Ik wijs op het
jeugd- en jongerenwerk. In de oude en in de nieuwe regeling komen instellingen
die blijkens hun statuten actief zijn op maatschappelijk, cultureel en sociaal
terrein, niet zijnde sport, onderwijs of gezondheidszorg, in aanmerking voor
de teruggave van REB. Daarvoor moeten zij echter wel instellingen zijn zoals
bedoeld in artikel 24, lid 4, van de Successiewet respectievelijk artikel
47 van de Wet IB 1964. Veel plaatselijke organisaties, bijvoorbeeld speeltuinen
en padvindersgroepen, hebben zich vorig jaar tot de belastingdienst in Emmen
gericht en kregen te horen dat zij hier niet voor in aanmerking kwamen. Wat
krijgen wij nu? Ook sportverenigingen voldoen niet aan die criteria, maar
die krijgen compensatie vanuit VWS. Speeltuinen zijn veelal ongesubsidieerd,
drijven financieel op een beetje contributie, veel vrijwilligerswerk en wat
fondsenwerving voor de speeltoestellen en vallen tussen wal en schip. Dat
kan niet de bedoeling zijn.Niet alles lijkt even doeltreffend. Ik hoop dat de wetgeving om fraude
te bestrijden, bijvoorbeeld de carousselfraude, en om onbedoelde overheveling
van belastingvoordeel naar andere personen en regio's te voorkomen, wel doeltreffend
zal zijn. Juist bij belastingwetgeving is het nu eenmaal zo dat velen de gaatjes
in het net trachten te vinden of te snijden, maar bij beleidsbeïnvloeding
is doeltreffendheid essentieel, want anders is er sprake van weggegooid geld.
Het kan niet toevallig zijn dat ik nu denk aan de filminvesteringen. Zijn
dat nu investeerders die belastingvoordeel moeten genieten?Wij moeten ook kijken naar de uitvoerbaarheidstoets. Ik zei vorig jaar
al dat de fietsaftrek een beetje absurd is; nu mag men ook nog gebruikmaken
van een elektromotor. De opsplitsing in bedrijfsautocategorieën is goed
bedoeld, maar wordt dat niet wat absurd? Ook het terugdringen van woon-werkverkeer
is als zodanig goed, maar de treinen ... De inperking van de vergoeding
van reizen middels de lease-auto lijkt logisch, maar de effecten daarvan komen
bij de betrokken werknemers behoorlijk hard aan. In de randstad is het openbaar
vervoer bovendien intensief en zijn de afstanden tussen de grote steden klein.
Wie er middenin woont, hoeft nauwelijks meer dan 30 kilometer af te leggen.
Dat is in het noorden en oosten van ons land echter niet het geval. Is dit
punt dus wel goed doordacht? Ik kijk ook wat bedenkelijk naar de voorwaarden
rond "de auto van de zaak als serviceauto". Het huishouden moet in een dergelijk
geval namelijk beschikken over een andere auto die beter geschikt is voor
privé-vervoer. Meerpersoonshuishoudens nemen een tweede auto, maar
moet een alleenstaande die dol is op fietsen ook een tweede auto aanschaffen?Een belastingplan zou geen belastingplan zijn als er niets werd gedaan
aan btw. Kunstonderwijs aan jongeren wordt btw-vrij. Geldt dit ook voor lessen
zoals kunstrijden op paard of schaats? Is ballet kunst en turnen sport? Sport
valt onder het lage btw-tarief, maar de surfplanken en de zeilboten niet;
in de laatste toelichting staat namelijk dat het roerend goed binnen het onroerende
goed geplaatst moet zijn. VNO-NCW vraagt in dit verband aandacht voor de klimwand,
hetgeen niet onlogisch is want klimmen is voor bedrijfsleden van belang. De
klimwand valt alleen onder het lage btw-tarief als hij binnen de sportaccommodatie
is geplaatst. Verder wijs ik op het voor veel meisjes meest ontroerende goed:
de pony. Het paardrijden zonder winstoogmerk viel voorheen onder het nihiltarief,
maar nu wordt het onder het lage tarief geplaatst. Gaat dit alleen op als
het roerende goed, de pony, zich binnen de manege bevindt of geldt het lage
tarief ook voor buitenritten? Geldt het lage btw-tarief alleen voor de sportactiviteiten
of ook voor de exploitatie, de aanschaf en het doen ontstaan van het roerend
of onroerend goed? Het kost namelijk nogal wat om een paard te laten dekken.Er is al veel gezegd over het plaatsen van binnenlandse vluchten onder
het hoge btw-tarief. Ook ik vraag de staatssecretaris of voor traumahelikopters,
brandweerpatrouilles en milieu-inspectievluchten geen uitzondering moet worden
gemaakt? Is over dit onderwerp niet te luchthartig nagedacht?Ik kom op het inkomensbeleid. Het is goed dat de extra toeslagen bij de
huursubsidie weer in een algemeen kader worden ondergebracht. Wellicht is
het mogelijk, de kind- en inkomensafhankelijke kinderkorting te bezien in
samenhang met de kinderbijslag. Ik dacht: beide staatssecretarissen zijn hier
aanwezig dus dat gaat goed. Misschien dat zij kunnen bezien of het schoolgeld
er doorheen kan worden gevlochten. De vier varianten op dit punt deugen niet
omdat het KB ook geldt voor niet-schoolgaande kinderen. Een en ander kan worden
opgelost door aan schoolverlaters een uitkeringsrecht te geven. Zij zijn in
dat geval geen "nuggers" meer, niet-uitkeringsgerechtigde werklozen waarvoor
de gemeente verantwoordelijk is, maar jongeren die werk zoeken met een uitkeringsinstantie
die zich om hun intrede op de arbeidsmarkt druk maakt.De collega's Platvoet en Schuyer hebben al gesproken over de regeling
voor artiesten en sporters. Wij hebben de staatssecretaris in december vorig
jaar verzocht om met de beroepsgroep te praten. Zoals verwacht liep de boel
in het honderd. Ook het concertgebouw ondervond last, waarna oplossingen in
hoog tempo werden aangedragen. Ik ben van mening dat met de huidige regelgeving
beter te werken is. Een en ander had in mei geregeld kunnen worden, maar goed.Het probleem ten aanzien van de chronisch zieken is goed in kaart gebracht.
De Partij van de Arbeid kan een onderdeel van het verkiezingsprogramma schrappen,
namelijk het onderdeel dat in hoofdstuk 3.3.4 staat over een verhoging van
de aftrek voor hen die langdurig de drempel voor bijzondere ziektekosten overschrijden.
Iemand die in een AWBZ-omgeving verblijft, kan echter veelal geen gebruikmaken
van deze aftrek. Als de buitengewone lasten hoger zijn dan de besparende kosten
voor huisvesting en levensonderhoud, moet het mogelijk zijn, maar bij AWBZ-instellingen
wordt geen onderscheid gemaakt tussen deze kosten en de kosten die samenhangen
met ziekte en verzorging. De staatssecretaris is bekend met het probleem.
Hij heeft immers onlangs bij een beroep in cassatie bij de Hoge Raad ongelijk
gekregen toen een burger enkele posten die de fiscus als besparing meetelde,
aanvocht. Ik verzoek de staatssecretaris om dit onderwerp nog eens goed te
bekijken. De wens waar mogelijk te komen tot scheiding van wonen en zorg is
een breed gedragen wens in dit huis en dient wellicht ook te gelden voor de
wijze waarop de besparingen op de AWBZ-instellingen worden berekend,
zodat mensen in aanmerking kunnen komen voor de genoemde aftrek.Het kunnen combineren van arbeid en zorg is ook een kabinetsbreed gedragen
doelstelling. Het gaat hierbij om de kosten van de kinderopvang. Mijn fractie
is heel tevreden met het amendement van de fractie van D66 dat beoogt ook
bij zelfstandigen rekening te houden met zwangerschaps- en bevallingsverlof.
Verder ben ik positief over het hernieuwd invoeren van aftrekbaarheid van
kosten voor de zorg van oudere thuiswonende kinderen. Het is wel jammer dat
opnieuw de zorg van kinderen voor inwonende ouders buiten beeld blijft. Van
zowel de zorgkant als de emotionele kant zijn wij ons immers bewust van het
belang van het verzorgd worden in de eigen leefomgeving. De verzorging van
ouderen die inwonen bij hun kinderen is met het oog op de toekomstige vergrijzing
een te ondersteunen keuze. Het ministerie van VWS doet er met persoonsgebonden
budget veel aan meer keuzes mogelijk te maken. De Wet voorziening gehandicapten
draagt bij aan zelfstandig kunnen functioneren, maar als ouders voor een gehandicapt
kind een trapliftje nodig zodat het kind in de weekenden thuis kan komen helpt
niemand. Twee staatssecretarissen zijn hier aanwezig. Zij moeten overleg voeren.Het zal de bewindslieden zeker opgevallen zijn dat in dit huis sprake
is een soort natuurlijke taakverdeling. Ik spreek nauwelijks over de onderdelen
van het belastingplan waar het gaat om de economische structuur. Deels is
dat omdat de verlaging van de VPB mij niet echt zint en ik er toch mee in
zal stemmen. Onlangs speelde eenzelfde discussie in Duitsland, zo las ik in
Der Spiegel. Daar wordt de VPB-verlaging als absoluut niet socialistisch aangemerkt.
Als ik er uitgebreid het woord over ga voeren, kom ik vast ook tot die conclusie.
Maar het kabinet geeft aan dat het tot werkgelegenheid leidt. Moet nu het
tarief in box II niet worden verhoogd? Er was toch een samenhang met box I?Voorzitter. Na het betoog van de heer Rensema wil ik niets meer zeggen
over het bijzonder tarief. Mij lijkt het dat het rentevrij mogen uitstellen
van de heffing veel kou uit de lucht haalt. Maar ik volg de discussie natuurlijk
met belangstelling.Ik kom tot afronding. Het belastingplan bevat geen vergaande structurele
wijzigingen. Het is deels voortzetting van oude beleidsplannen, vergroenen,
meer aandacht voor werkgelegenheidseffecten, deels hersteloperaties (zoals
sporters en artiesten) en het uitvoeren van toezeggingen aan de Tweede Kamer.
Zorgboerderijen kunnen heel goed gecombineerd worden met natuurbeheer. Omdat
belastingen niet alleen gaan om het heffen van inkomsten maar in toenemende
mate ook uitgaven van de overheid inhouden, worden we meer en meer met detailregelgeving
geconfronteerd op ieder denkbaar terrein. Een subsidieregeling krijgt veelal
vorm op grond van wettelijke bepalingen in een AMVB of aparte regeling , belastingen
moeten in de wet zelf geregeld zijn. Dat maakt de belastingwetgeving gecompliceerd.
Het verplicht ons soms meer dan ons lief is – ik vind het wel leuk –
oog te hebben voor details. Inhoudelijk lijkt het ons dat veel maatregelen
beter af zijn met inbedding in het vakdepartementale beleid, met juiste effectmetingen
Ik wees op soms zelfs contraproductieve regelgeving op het terrein van natuur
en milieu door het middelendenken in plaats van het stimuleren van de weg
waarlangs. Problematisch is voor ons de wijze waarop op dit moment een deel
van de sociale zekerheidswetgeving – de wijziging van de Wet REA –
volledig geïncorporeerd is in het belastingplan. Kan dat een zelfstandige
afweging van dat wetsvoorstel onmogelijk maken? Toch zijn wij nog aan het
wegen of aannemen beter is dan verwerpen.Wetsvoorstellen waarover ik niet gesproken heb en onderdelen waarover
ik niets heb gezegd kunnen rekenen op onze instemming. Ik zal morgenochtend
vol verwachting mij weer naar de Kamer spoeden om de reactie van de bewindslieden
te kunnen beluisteren. Het kan een mooie dag worden.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ons plan is redelijk gerealiseerd. Morgen na de lunchpauze zal de regering
antwoorden. Het vergaderschema geldt nog steeds. Morgenvroeg antwoordt de
minister van Financiën op de algemene financiële beschouwingen.
Daarna volgen de re- en duplieken. Van half een tot een uur is voorzien in
een korte behandeling van het wetsvoorstel inzake de meldingsplicht voor ongebruikelijke
transacties. Na de lunchpauze antwoordt de regering op het belastingplan.Verschillende leden van deze Kamer, al dan niet woordvoerders, hebben
erop aangedrongen dat de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hier aanwezig zal zijn. De staatssecretaris van Financiën zal de relevantie
van de opmerkingen van de Kamer over de wetsvoorstellen kunnen inschatten.
Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
morgenmiddag vanaf 14.00 uur hier aanwezig zal zijn om zijn deel van de beantwoording
voor zijn rekening te nemen. Ik zeg dat met nadruk, omdat hij eerder bij de
beraadslaging hier over andere onderwerpen zijn aanwezigheid min of meer in
het vooruitzicht heeft gesteld.Staatssecretaris Bos:Ik zal zeker bevorderen dat collega Hoogervorst hier morgen aanwezig is.
Ik vraag wel begrip van de Kamer voor het feit dat de parlementaire behandeling
van de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid morgenmiddag in de Tweede
Kamer begint. Het lijkt ons daarom passend, dat de eerste termijn van de regering
wordt begonnen met de woordvoering van collega Hoogervorst, toegespitst op
deel 5 van het belastingplan.De voorzitter:Het lijkt mij dat wij daarin de regering moeten volgen.Zoals het er nu naar uitziet, wordt niet uitgegaan van een dinerpauze
morgenavond. Een prettige avond en tot morgen.Sluiting 23.28 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-552-573.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl