Behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regelen inzake tuchtrechtspraak in de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2002) (27025)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 671-678

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-02-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 15, pagina 671-678

27-01-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27025Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van - de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004 (29200 VIII, onderdeel WHO); - het debat wetenschapsbeleid, kenniseconomie en ICTPagina 678-704
Stemming over de motie-Pastoor c.s. inzake de verbetering van de dienstverlening aan huurders in gemeenten (28777, F)Pagina 649-649
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2003 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (29319); - Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2003 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (29320); - Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2003 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) (29321); en 11 andere wetsvoorstellenPagina 649-650
Behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regelen inzake tuchtrechtspraak in de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2002) (27025)Pagina 671-678
Lijst van besluiten (dinsdag 27 januari 2004)Pagina 704-705
Ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 27 januari 2004)Pagina 705-707
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004 (29200 VIII, onderdeel WHO); en het debat wetenschapsbeleid, kenniseconomie en ICTPagina 650-671
Beëdiging van een plaatsvervangend griffier der KamerPagina 649-649
Presentie en opening (dinsdag 27 januari)Pagina 649-649

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is:de behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe
regelen inzake tuchtrechtspraak in de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
(Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2002) (27025).De beraadslaging wordt geopend.De heer Rosenthal (VVD):Mevrouw de voorzitter. De plenaire behandeling van het wetsvoorstel inzake
tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie was oorspronkelijk gepland voor begin
december, tegelijkertijd met het wetsvoorstel over de politieklachtenregeling.
Ik zie al dat de minister zich afvraagt wat het ene met het andere te maken
heeft. Ik had toen bij beide wetsvoorstellen een opmerking van dezelfde strekking
willen maken. Ik maak de opmerking die ik toen tot minister Remkes richtte
nu dan ook tot deze minister.Het gaat om wetsvoorstellen die min of meer technisch van aard zijn, waarin
iets geperfectioneerd wordt of waarin een bepaald punt extra wordt onderstreept,
maar waarin wel een bouwwerk aan de orde is waarover op zichzelf het nodige
te zeggen valt. Bij de politieklachtenregeling ging het om het politiebestel
en dit wetsvoorstel heeft betrekking op de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie.
De PBO roept bij liberalen al van oudsher, in ieder geval sinds het eind van
de jaren veertig, gemengde gevoelens op. Vanuit liberaal perspectief is het
niet gewenst dat publiekrechtelijke bevoegdheden toevallen aan organen die
bedrijfsgenoten soms tegen hun wil onder het bewind van een schap brengen.
Dat is de kern van de PBO.Als ik dan in een gerenommeerd handboek lees dat de tuchtrechtelijke afdoening
van overtredingen van verordeningen bedoelt te benadrukken dat de naleving
van de verordeningen van een schap een zaak is van de interne loyaliteit van
de bedrijfsgenoten jegens elkaar, dan raakt dat natuurlijk een gevoelige snaar,
althans voor liberalen, waar het betreft het bouwwerk van de PBO. Het deed
mij overigens met betrekking tot de PBO deugd dat ik niet lang geleden in
een gedachtewisseling op de radio met collega Klink mocht bespeuren dat ook
in christen-democratische kring de kritische gedachtevorming over de PBO niet
stilstaat. Het doet mij nu ook deugd dat ik eenzelfde kritische toonzetting
meen te mogen terugvinden in de inbreng van collega Dölle bij de behandeling
van dit wetsvoorstel. Wij kunnen daar lang en breed over delibereren. De minister
heeft natuurlijk gelijk als hij erop wijst dat er in de Tweede en Eerste Kamer
in de jaren negentig tot twee keer toe uitvoerig van gedachten is gewisseld
over de PBO. Het kader waarbinnen dit zich afspeelt, moet dus eigenlijk als
een gegeven beschouwd worden, althans voor dit moment. Toch zijn er voor de
fractie van de VVD op dit punt nog twee concrete vragen die wij hier in de
plenaire behandeling aan de minister willen voorleggen.In de eerste plaats het volgende. De minister zegt dat het wetsvoorstel
het mogelijk maakt om effectief in te grijpen in de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld
via het bevelen van de verscherpte controle op een bedrijf op kosten van de
veroordeelde. Verwijzend naar het gerenommeerde handboek waaruit ik citeerde,
vraag ik hoe ik dat moet rijmen met de bedoeling van de PBO om de interne
loyaliteit van de bedrijfsgenoten jegens elkaar te bevorderen.Mijn tweede vraag betreft de financiering van de tuchtrechtspraak. Gekozen
is voor een volledige vergoeding door de bedrijfslichamen zelf. Daarbij zal
volgens de minister de opbrengst van de boeten voor een groot deel tegemoetkomen
aan de kosten van de tuchtgerechten. Mijn fractie houdt in het algemeen niet
van een dergelijke benadering, want die leidt al gauw tot meer boeten om de
kosten te kunnen dekken. Dat hoort eigenlijk niet volgens ons. Het verhalen
van de kosten op de rechtspersonen die de bedrijfslichamen financieren, legt
natuurlijk weer indirect druk op de bedrijfsgenoten. Ziet de minister geen
risico's in deze lastenverzwaring voor de bedrijfsgenoten waarvan sommigen
toch al vaak tegen hun zin aan het schap afdragen?Ik mag misschien nog even herinneren aan een punt dat mij destijds gewerd
toen ik kroonlid van de SER was en ik mij als een van de weinigen verzette
tegen bijvoorbeeld de zogeheten Schilthuisaftrek. Dat had ook iets te maken
met het weer extra verzwaren van lasten voor bedrijfsgenoten die niet allen
even gelukkig zijn met het feit dat zij aan een product- of bedrijfschap moeten
deelnemen.Met belangstelling zie ik de reacties van de minister tegemoet op de twee
vragen en mijn algemene punt.De heer Dölle (CDA):Mevrouw de voorzitter. Het wetsvoorstel dat hier aan de orde is, is tot
nu toe overwegend positief ontvangen, ook in de wereld van de PBO. De Raad
van State had weliswaar een belangrijke vraag waarop ik nog terugkom, maar
hij kon zich wel vinden in de strekking van het wetsvoorstel. De Tweede Kamer
ging zonder beraadslaging en stemming met het wetsvoorstel akkoord. Ook overigens
past het voorgestelde in eerdere beleidsuitgangspunten van de regering, zoals
ook ondersteund door die Kamer, met betrekking tot uitbreiding van de tuchtrechtspraak
in de sfeer van de PBO.Het voorstel is sympathiek, want het biedt een remedie voor de steeds
knellender kwaal van het handhavingstekort, ook, en misschien wel juist, in
het economisch ordeningsrecht. Zo biedt dit wetsvoorstel een reeks van bij
wet ingestelde tuchtgerechten, waarschijnlijk tien à twaalf, die tuchtrechtelijke
maatregelen kunnen opleggen voor feiten in gevallen waarin zulks bij
verordening van het betreffende bedrijfslichaam of krachtens de wet mogelijk
is gemaakt. De vervolging vindt voortaan plaats door de voorzitters van de
betrokken bedrijfslichamen. Kortom, het lijkt allemaal wel goed: efficiëntere
en effectievere handhaving, meer inschakeling van specifieke deskundigheid
en ontlasting van de rechterlijke macht, waaronder het openbaar ministerie.
Bovendien lijkt het erop dat aldus wordt vormgegeven aan de modernisering
van de overheid die is geconceptualiseerd, om het zo maar te zeggen, in de
kabinetsreactie op het RMO-rapport Wijkende kaders.Tot zover is het prima, wat ons betreft. En toch is onze fractie nog niet
ten volle overtuigd door dit wetsvoorstel. Wij twijfelen, zoals gezegd, niet
zozeer aan de praktische voordelen die hieruit zouden kunnen voortvloeien.
Wel vinden wij dat er enkele principiële aspecten en vooronderstellingen
aan dit wetsvoorstel kleven. Het eerste, misschien wel belangrijkste punt
is de kwalificatie van de eigen huishouding, de autonomie van de bedrijfslichamen,
als een domein dat bestaat uit de behartiging van het sectorale belang van
de bedrijfsgenoten van het betrokken bedrijfslichaam. Het gaat "louter om
schending van belangen van bedrijfsgenoten", zoals staat in de nota naar aanleiding
van het eindverslag; om handhaving in eigen kring. Het gaat niet om bescherming
van de rechtsgemeenschap en handhaving van de rechtsorde want daar is het
strafrecht op zijn plaats. Onze vraag is deze: wordt dit taakveld van de product-
en bedrijfschappen zo niet te sterk onder de korenmaat gezet? De verordeningen
die in autonomie worden gemaakt, zijn verordeningen van de overheid. De regering
benadrukt terecht dat het bij bedrijfslichamen – dit komt wellicht voor
velen merkwaardig over – om overheden gaat. Zij verschillen in dat opzicht
aanzienlijk van organen als de Koninklijke notariële broederschap, de
Nederlandse loodsencoöperaties en de Nederlandse Orde van advocaten –
die overigens ook openbare lichamen voor beroep vormen – waar de handhaving
juist met name is gericht op de handhaving van de goede naam en faam van een
specifieke, historisch oude, zeer gespecialiseerde beroepsgroep. Daarom kan
ook in die sfeer niet slechts schending van het recht maar ook laakbaar gedrag
in het algemeen in en buiten de beroepsuitoefening worden aangepakt.De heer Rosenthal (VVD):Er is een zeer wezenlijk verschil en dan – ik plaag de heer Dölle
even – komen wij toch bij het thema van de PBO als zodanig. Er is een
zeer wezenlijk verschil tussen enerzijds beroepsgroepen als notarissen en
advocaten, die in een broederschap komen en anderzijds bedrijfsgenoten in
de sfeer van de PBO. Deze laatsten worden simpelweg gedwongen op basis van
het uitoefenen van een bepaald beroep af te dragen aan het bedrijfslichaam.
Het zou er dan op neerkomen dat degenen die bijvoorbeeld het kapperberoep
uitoefenen, evenzeer van tevoren zouden weten dat zij verplicht zouden zijn
om in een gemeenschappelijk verband gelden af te dragen.De heer Dölle (CDA):Er is een verschil; ik was bezig met het opsommen van een aantal kenmerken
van dat verschil tussen enerzijds organen als de Nederlandse Orde van advocaten
en anderzijds de PBO.Op het tweede punt van de heer Rosenthal kom ik later nog terug. Een kapper
of een boer wordt geconfronteerd met besluiten uit de schappen die voor hem
dwingend overkomen. Dit is een gevolg van de historische keuze die in Nederland
is gemaakt om te laveren tussen enerzijds een strak geleide overheidseconomie
en anderzijds het "laissez faire, laissez passer" van de geheel vrije markt,
waarmee een vorm werd geëntameerd waarin een bijzondere betrokkenheid
van de bedrijfsbranches is georganiseerd.Een tweede punt van verschil ligt in de Wet op de bedrijfsorganisatie.
In artikel 71 wordt nadrukkelijk geformuleerd dat de bedrijfschappen tot taak
hebben om een het algemeen belang dienende bedrijfsuitoefening door ondernemingen
waarvoor zij zijn ingesteld, te bevorderen, alsmede het gemeenschappelijk
belang van de ondernemingen en de daarbij betrokken personen; het kan daarbij
gaan om honderdduizenden mensen. De attributie van autonomie staat dus in
het teken van de vooropstelling van het algemeen belang. In die zin is die
opdracht te vergelijken met die aan decentrale territoriale overheden als
gemeenten en provincies.Het derde punt is dat er een historische verklaring voor is; zonet gaf
ik dit al aan bij wijze van antwoord aan de heer Rosenthal. De PBO is een
typisch Nederlandse uitkomst van een zoektocht naar een vorm van ordening
die tussen de Scylla van de overheidsplanning en de Charibdis van de "laissez
faire, laissez passer" in ligt. De erflaters van het CDA hebben daar in de
regel enthousiast aan mee gewerkt. In de loop der tijd zijn functie en aard
van het PBO echter veranderd, want de maatschappelijke ontwikkelingen hebben
hun invloed gehad. Ook na de fel oplaaiende discussies tijdens de paarse kabinetsperioden
bleek er nog altijd een breed draagvlak te bestaan voor een gemoderniseerde
versie – dat wel – van publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties.
Kortom: het gaat mijn fractie erom dat het invullen van autonomie en het maken
van verordeningen door dergelijke bedrijfslichamen toch meer is dan sectorale
belangenbehartiging. Het betekent ook het voldoen aan een opdracht van de
wetgever die daartoe overheids-macht heeft verschaft aan organen die inderdaad
voor een belangrijk deel opkwamen uit het bedrijfsleven.Dat brengt mij op het laatste punt in dit verband. Wat bedrijfslichamen
verordenen, bindt vooral bedrijfsgenoten: bakkers, caféhouders, fabrikanten,
boeren en werknemers in bedrijven. Het dwingt ieder tot conformering en dit
leidt soms tot grote woede: begin jaren zestig is hierdoor bijvoorbeeld de
Boerenpartij ontstaan. Dat doen overigens ook gemeentelijke verordeningen
die gericht zijn op marktkooplieden, caféhouders, verhuurders van kamer
enz. Dit alles samenvattend is onze vraag deze: is, gelet op deze kenmerken,
de opvatting van de regering dat de invulling van het autonomiebegrip eigenlijk
een zaak is voor de sector zelf niet te eng?De heer Rosenthal (VVD):Ik zou bijna tegen de heer Dölle willen zeggen: u had nu niet moeten
beginnen over die gemeenten en die marktkooplieden.De heer Dölle (CDA):Dat heb ik wel gedaan.De heer Rosenthal (VVD):Dat is de kern van de zaak: gemeenten zijn algemene democratische
lichamen die wij allen zo hebben ingericht. Bij de schappen zitten wij daarentegen
in een heel andere sfeer.De heer Dölle (CDA):Ik begrijp uw punt, maar ik moest het toch zeggen. Die marktkoopman, bakker
of caféhouder wordt geconfronteerd met hem rakende besluiten, soms
van zijn gemeente waarvan hij ingezetene en kiesgerechtigde is en soms van
het schap waarvan hij lid is. Voor hem lijkt dat op dwang en dat maakt de
vaststelling dat het gaat om interne regelingen een wat te enge opvatting.
In dat opzicht ben ik het een beetje met u eens.Ik kom nu te spreken over de voorzitter als vervolgende instantie. In
dit wetsvoorstel vervangt de voorzitter van het bedrijfslichaam de Officier
van Justitie en gaat dus vervolgen. Uit de schriftelijke voorbereiding blijkt
dat hij voor zijn beleid en dus ook zijn gedoogbeleid volgens de regering
ten volle verantwoording schuldig is aan het bestuur van het schap. Dit past
wel in de gedachte dat het bij handhaving om het behartigen van sectorbelangen
gaat en dat de sector, hier verbijzonderd tot het bestuur van het schap, het
zelf maar moet bekijken. Is dat niet ten detrimente van andere belangen die
ook in het geding kunnen zijn, zoals milieubelangen, belangen van eerlijke
concurrentie en andere voorstelbare belangen?Een volgend punt betreft de kosten. Kort door de bocht, maar niet onjuist
naar het ons voorkomt, komt het erop neer dat de sector of de branche zelf
zijn broek moet ophouden waar het gaat om de kosten voor rechtshandhaving.
Weliswaar stelt de wet gerechten in, maar de boetes die deze opleggen aan
de bedrijfsgenoten moeten de kosten dekken. Ook hier is de gedachtegang in
eerste instantie te volgen: de regering beschouwt immers, zo lijkt het, handhaving
van verordeningen door bedrijfslichamen uitgevaardigd als een sectoraal belang
dat de samenleving als zodanig niet of minder raakt. Daarom dienen die bedrijfslichamen,
dus indirect de talloze bedrijfsgenoten, die handhavingskosten zelf te dragen.
De wetgever staat toe daarvoor de opgelegde boetes te gebruiken, maar wie
scherper toeziet, bekruipt de vraag of dit een geheel correcte opvatting is.
De nationale wetgever verplicht immers indirect tot de instelling van gerechten.
Nu het openbaar ministerie vervalt, vervalt de strafrechtelijke handhaving.
De regering wil ook niet weten van administratieve boetes in dit verband.
Wel maakt zij duidelijk, zo blijkt uit de gehele geschiedenis en strekking
van het wetsvoorstel, dat zij de handhaving van autonome verordeningen van
belang vindt. En terecht. Evenals onze geestverwanten in de Tweede Kamer vinden
wij het voor de hand liggen dat de overheid deze vorm van handhaving bekostigt
en dus ook zelf de boetes kan aanwenden tot daarvoor bestemde doelen. Bovendien
is de bestuurlijke boete naar onze mening te snel afgeschreven als geschikt
handhavingsinstrument. In 1998 vond de regering nog dat er met dit middel
te weinig ervaring was opgedaan. De houding ten aanzien van de PBO was toen
ook anders. Denkt de regering inmiddels een slagje anders over de geschiktheid
van dit instrument, bijvoorbeeld meer in de richting van het ter zake uitgebrachte
SER-advies? Dit instrument heeft immers ook op andere terreinen van openbaar
bestuur en handhaving, zoals in de sociale zekerheid, opgang gemaakt. Daaraan
zou de OM-beschikking tot afdoening die eventueel in de toekomst beschikbaar
komt, kunnen worden toegevoegd.Tot slot wil ik het hebben over het punt van de Raad van State, de onafhankelijkheid
en onpartijdigheid van de tuchtgerechten. Deze moeten gelet op artikel 6 EVRM
onafhankelijk zijn, zoals ook de regering opmerkt. De Raad van State betwijfelt
niet – zulks in verband met artikel 1.1 onder c Awb – dat het
gaat om bij de wet ingestelde organen met rechtspraak belast, maar hij zet
vraagtekens bij hun onafhankelijkheid. De CDA-fractie is op dat punt bij de
schriftelijke voorbereiding ingegaan. Wij menen dat de onafhankelijkheid vooral
gegarandeerd moet zijn tegenover de bedrijfslichamen. Deze gerechten moeten
immers oordelen over conflicten tussen mensen en de lichamen namens wie de
voorzitters sancties vergen. De regering meent dat de artikelen 9 tot en met
13 deze garantie bieden. Waar de onafhankelijkheid van rechters in Nederland
toch vaak mede is vormgegeven door benoeming voor het leven, salariëring
bij de wet en een benoemingswijze van rechters die de invloed van het bestuur
beperkt, liggen deze drie kaarten, deze elementen van onafhankelijkheid hier
anders. De leden, waaronder de voorzitter, worden door het bestuur voor zes
jaar benoemd, respectievelijk voorgedragen. De salariëring wordt niet
geregeld bij de wet in formele zin, maar in een verordening van de SER, het
hoogste PBO-orgaan. Het feit dat de minister deze moet bekrachtigen, is niet
onbelangrijk, maar biedt toch niet dezelfde garantie als regeling bij wet.
Tussentijds ontslag kan slechts op daarvoor genoemde gronden, ontleend aan
de Rechtspositie reglement rechterlijke ambtenaren worden gegeven, maar ware
het niet beter geweest hiervan de interpretatie over te laten aan bijvoorbeeld
het College Beroep Bedrijfsleven (CBb)? Wellicht kan de regering toch nog
eens aangeven waarom de aldus ontworpen tuchtgerechten voldoen aan de norm
van artikel 6 EVRM. Het is ons bekend dat er in de Europese jurisprudentie
wezenlijk belang wordt gehecht, in verband met de toetsing aan artikel 6,
aan de aanwezigheid, ergens in de procedure, van de mogelijkheid om een zaak
voor te leggen aan een onafhankelijke rechter, zoals hier het CBb. Maar dat
argument voert de regering niet aan, omdat zij kennelijk van mening is dat
artikel 6 vooruitwerkt in de tuchtrechtelijke fase en dat die tuchtrechten
op zichzelf al die toetsen moeten kunnen doorstaan. Daarom stel ik deze vraag
nog een keer.Ten slotte is het duidelijk dat tuchtrechtspraak door de wetgever al zeer
lang is toegestaan. Dat is ruim 50 jaar geleden zo mogelijk gemaakt, omdat
tot dan toe economisch ordeningsrecht van dit type vooral privaatrechtelijk
werd gehandhaafd. De regering beschrijft dat nog eens in haar memorie van
antwoord. Strafrechtelijke handhaving werd echter de regel in 1950. Nu dit
wetsvoorstel dat tij wil keren, is het voor ons van belang de hierboven genoemde
wat principiëlere kanten van de handhaving van rechtsvoorstellingen in
de PBO-sfeer aan de regering voor te leggen. Wij hopen dat de beantwoording
meer inzicht kan verschaffen in wat de regering uiteindelijk voor ogen staat,
zodat wij onze twijfels kunnen overwinnen.Wij zouden onze twijfels zeker terzijde kunnen schuiven, wanneer de regering de volgende toezeggingen kon doen. Kan er een nieuwe
afweging worden gemaakt – eventueel leidend tot wetsherziening –
tussen handhaving via bestuurlijke boetes of, indien het wetsvoorstel daartoe
is aanvaard, door OM-afdoening en handhaving via tuchtgerecht? Kan er volgens
de regering tussen nu en de ommekomst van de eerste zittingsperiode van de
tuchtgerechten, dus uiterlijk zes jaar, een nieuw moment van afweging komen,
waarop er wordt gekeken of wij het via tuchtgerecht moeten doen of dat het,
gelet op de voortgang der tijden en de opgedane ervaringen, toch beter is
om het via bestuurlijke boetes te doen?Mijn tweede vraag betreft de boetes. Acht de regering het niet ook wenselijk
dat verevening of compensatie aan de orde komen voor sectoren waarvan al op
voorhand vaststaat dat zij de rechtshandhavingskosten nimmer uit de boetes
kunnen opbrengen, terwijl andere sectoren dat wel kunnen? Het lijkt ten slotte
bovenal gewenst dat de regering nog eens uiteenzet wat volgens haar, ook in
onderscheid met de andere openbare lichamen voor beroep, de betekenis is van
de invulling van autonomie door bedrijfslichamen. Betreft dit het regelen
van interne zaken zoals bij gilden het geval was of is de medebehartiging
van het algemeen belang ook nog belangrijk?Minister Donner:Voorzitter. Ik dank de leden, in het bijzonder de heren Rosenthal en Dölle,
dat zij mij de gelegenheid bieden om hier nog eens ten principale het idee
van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie te verdedigen. Ik wil rechtvaardigen
dat het hier een algemeen belang betreft en dat dit is verweven met het functioneren
van een sector. Ik kan op de vraag waar de heer Dölle mee begon en mee
afsloot, antwoorden dat hij het idee dat het bij de handhaving slechts om
een eng sectoraal belang gaat niet in zijn juiste proporties ziet. Het algemeen
belang rechtvaardigt dat dit wordt geregeld en het rechtvaardigt dat hier
overheidstaken van worden gemaakt. Het gaat om publiekrechtelijke overheidsmacht
die wordt toegedeeld aan bepaalde lichamen.Het is onjuist, zoals de heer Rosenthal doet, om te zeggen dat territoriale
bestuursorganen, zoals gemeenten en provincies, tot overheid moeten worden
benoemd en dat functionele overheidslichamen, zoals publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties,
niet echt als overheid kunnen worden bestempeld. Wij geven aan de burgers
in een bepaald gebied gemeenschappelijk overheidsmacht en regelende bevoegdheid
omdat zij in dat gebied wonen. Op de zelfde wijze kunnen wij de genoten in
een bepaalde beroepsgroep of andere groepen die functioneel met elkaar zijn
verbonden overheidsmacht geven om in het belang van de sector, dat is verweven
met het algemeen belang, regels te stellen en om die te handhaven. Ik wijs
erop dat de Nederlandse bestuurlijke traditie is begonnen met de waterschappen.
Een waterschap is ook een functioneel overheidslichaam dat is belast met regelende
en verordenende bevoegdheden en met handhaving.De heer Rosenthal (VVD):In mijn bijdrage in eerste termijn wilde ik nu juist duidelijk te maken
aan de minister dat ik op dit ogenblik geen behoefte heb aan een principiële
discussie met hem over de voors en tegens van de PBO. Hierdoor zouden wij
namelijk dit wetsvoorstel, dat ik maar even "for the sake of the argument"
als een technisch wetsvoorstel heb betiteld, verheffen tot een principieel
wetsvoorstel waarbij het PBO-bouwwerk in volle luister nog eens extra wordt
opgetuigd. Dat gaat de VVD-fractie een bruggetje te ver. Ik vraag de minister
om zich te beperken tot de thematiek waar het nu om gaat en om niet over de
boeg van dit wetsvoorstel de discussie aan te gaan die inderdaad eind jaren
negentig nog ten principale is gevoerd.Minister Donner:Het is mijns inziens inderdaad onterecht om de discussie over de publiekrechtelijke
bedrijfsorganisatie ten principale te voeren in dit verband. De discussie
hierover is namelijk onder een paars bewind gevoerd met mijn ambtsvoorgangers
van liberale huize, de heer Korthals en mevrouw Jorritsma. Zij hebben uiteindelijk
het heil van deze figuur ingezien na enkele bedenkingen te hebben gehad.De heer Rosenthal (VVD):Nu de minister liberale bewindslieden uit de vorige perioden noemt, rest
mij te zeggen dat het mij interessant voorkomt dat hij die uit een bepaalde
denominatie en stroming binnen de christen-democratie komt, zo apert euforisch
is over het typisch katholieke leerstuk van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie.
Dan zijn wij mijns inziens wel rond in stromenland.Minister Donner:Dat is niet helemaal het gevaI, want u vergeet de nu door mij verdedigde
soevereiniteit in eigen kring.De heer Rosenthal (VVD):Maar de minister weet minstens net zo goed als ik dat de kwestie altijd
is geweest hoe die zich verhoudt tot de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie.
Voor de subsidiariteit van de katholieken was het natuurlijk veel duidelijker
en simpeler.Minister Donner:Daar ben ik het mee eens, maar ik haal dergelijke oude koeien liever niet
uit de sloot. De verschillen tussen subsidiariteit en soevereiniteit in eigen
kring zijn minder subtiel dan ze lijken. De soevereiniteit in eigen kring
deed inderdaad de vraag rijzen of daar überhaupt overheidsmacht aan kon
worden toegevoegd. Ik wijs er dan ook op dat wij het nu in het kader van de
publieke bedrijfsorganisatie over de tuchtrechtspraak hebben. Die is niet
ten principale aan de orde, maar toch sluit die aan bij de inhoud van het
Hoofdlijnenakkoord van het kabinet. Wij lopen volgens dat akkoord namelijk
vast als wij alleen maar uitgaan van een scheiding tussen de overheid en de
markt bij het functioneren, het handhaven, het belichamen en het institutionaliseren
van algemene belangen. Er staat in dat andere instellingen tussen de klassieke
overheid en de handhavende instanties algemene belangen kunnen behartigen.
Ik laat in het midden of de publieke bedrijfsorganisatie anders vormgegeven
moet worden, maar in ieder geval berust zij op de gedachte dat er overheidsmacht
kan zijn en dat publieke belangen wel degelijk geïnstitutionaliseerd
kunnen zijn.Ik herhaal dat het mijns inziens meer gaat om de vraag of wij naast territoriaal
overheidsgezag ook functioneel overheidsgezag hebben. Zo is het loodswezen
ook publiekrechtelijk georganiseerd. De keuze voor een dergelijke organisatievorm ligt hieraan ten grondslag en daarom bestrijd ik de uw initiële
vraag of wij geen procedures aan het perfectioneren waren. Na de herziening
van de PBO-structuur en de verworven inzichten gedurende de 50 jaar dat die
structuur bestaat, is het gerechtvaardigd om de procesregelingen en het functionerende
tuchtrecht ook te herzien en die niet te laten bij het oude. Dat is meer dan
perfectioneren. Het is namelijk ook het bijwerken van die regelingen. Ik erken
dat de keuze voor het tuchtrecht mede berust op een historische ontwikkeling.
U hebt verwezen naar een gerenommeerd handboek. Ik geloof dat ik herken naar
welk handboek u hebt verwezen. Dat is wel in een ander tijdsgewricht geschreven
dan dat waarin de herziening van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
aan de orde is. Ik denk toch nog steeds dat keuze voor het tuchtrecht verantwoord
is. Hiermee ga ik in wezen in op de vraag van de heer Dölle. Hij noemde
uit het handboek het motief van de loyaliteit van de bedrijfsgenoten. Zonder
meer heeft dat in de geschiedenis een rol gespeeld. Het is echter nooit het
enige motief geweest. Het is ook niet het enige motief voor het instellen
van tuchtrecht. Tuchtrecht kan om verschillende motieven worden ingesteld.Één
motief is dat het recht dat gehandhaafd moet worden, niet uitsluitend het
recht kan zijn zoals dat op papier is gezet, maar ook mederegels van behoren
omvat die men in een beroepsgroep weet en die men daar dient te kennen. Ik
wijs in dit verband op de medische wereld.Binnen de PBO-structuur heeft altijd voor het tuchtrecht gepleit de gedachte
dat men handhaaft in het kader van een bepaalde sector en dat derhalve de
omgeving van die sector dient te worden meegewogen, zowel bij de keuze van
de beslissing over de vervolging als bij de wijze waarop de verordeningen
gehandhaafd moeten worden, juist omdat die verordeningen door de beroepsgroep
zelf zijn opgesteld. Het is een algemeen belang dat een sector op een bepaalde
wijze bestuurd kan worden en dat er bepaalde regels worden gehandhaafd. Vervolgens
brengt de aard van die regels mee dat de vraag of daaraan voldaan is, mede
beoordeeld wordt door beroepsgenoten die de situatie in de sector kennen.
Het is dus mede een vraag van beoordeling. De voorzitter zou met het opleggen
van een bestuurlijke boete hebben kunnen volstaan als de beoordeling over
de vervolging alleen een beleidsbeslissing was. Dan is de vraag aan de orde
of het overgaan tot vervolging past in dit kader. Vervolgens zal de beoordeling
plaatsvinden aan de hand van de criteria die voor bestuursbeslissingen gelden.Het tuchtrecht heeft altijd gestaan tussen het strafrecht en andere vormen
van handhaving. Het gaat om het strafrechtelijk handhaven van normen, maar
daarin zit ook besloten de beoordeling vanuit de normatiek vanuit de omgeving
zelf. Daarom was er in de PBO vanouds de mogelijkheid dat de officier van
justitie kon besluiten dat een zaak niet tuchtrechtelijk maar strafrechtelijk
zou worden afgedaan. Kortom, er was een samenloop van tuchtrecht en strafrecht
tegelijkertijd. Dat wordt met deze regeling zeer sterk teruggedrongen. Daarom
is ook de bevoegdheid van de officier van justitie op dat punt teruggedrongen.
Het blijft echter wel degelijk mogelijk dat er een deel strafrechtelijk gehandhaafd
kan worden. De vervolgingsbeslissing moet niet primair een beslissing zijn
die genomen wordt vanuit een bepaalde opvatting over het belang van de beroepsgroep
of over de wijze waarop een sector moet functioneren, maar ook vanuit het
algemeen belang bij een uniforme strakke handhaving ter bescherming van bepaalde
belangen. Dat kan bepalend zijn om te kiezen voor het strafrecht.Waar er hier al sprake is van tuchtrecht en strafrecht, moeten wij niet
een derde systeem – de bestuursrechtelijke handhaving – erbij
halen. Dat zou drie verschillende systemen van handhaving betekenen. Dat is
een overdaad die te barrok wordt en derhalve maar beter teruggedrongen kan
worden. Nogmaals, het is ook een principiële keuze om juist vanuit het
algemeen belang de mogelijkheid te bieden om te kunnen kiezen voor tuchtrechtelijke
handhaving.Er is gevraagd, of de voorzitter bij het aanbrengen van zaken bij het
tuchtgerecht ook oog zal hebben voor andere belangen dan het enkele sectorbelang.
Ik denk dat dit inderdaad het geval is omdat de taak van de voorzitter in
dezen medebepaald wordt door zijn wettelijke opdracht, namelijk het belang
van handhaving van een verordening. De verordening wordt door het schap zelf
vastgesteld en derhalve zullen de belangen door het schap zelf worden gedragen.
De voorzitter zal zijn beleid voor de handhaving tegenover het bestuur dat
zelf de verordening heeft vastgesteld, moeten verantwoorden. Derhalve mag
ik aannemen dat de handhaving in dienst zal staan van de belangen die in een
verordening worden belichaamd. Anders zal het bestuur daarop de voorzitter
aanspreken. Men dient dan ook het probleem te onttrekken aan de tegenstelling
tussen sector- en algemeen belang. Het sectorbelang is hier namelijk algemeen
belang. Het betreft alleen bepaalde beroepsgroepen. Ook bij de waterschappen
zijn alleen de ingelanden betrokken bij de besluitvorming, omdat alleen zij
geraakt worden door de bindende kracht van de besluiten.De heer Rosenthal heeft een vraag gesteld over het verscherpte toezicht.
Hierbij denk ik aan het argument waarom je op dit terrein niet kunt volstaan
met alleen het opleggen van bestuurlijke boetes. Een van de voordelen van
het tuchtrecht is dat er gradaties alsmede verschillende middelen zijn. Er
is bij het tuchtrecht het verscherpte toezicht mogelijk. Bij alleen de bestuurlijke
boete wordt de hele handhaving gereduceerd tot financiële prikkels. Het
voordeel hier is echter dat een meer genuanceerd instrumentarium geldt. Dat
instrumentarium is niet in strijd met de idee van de loyaliteit van de bedrijfsgenoten,
want nogmaals: de loyaliteit van de bedrijfsgenoten vergt nu eenmaal dat erop
wordt toegezien dan men zich houdt aan de verordening die mede in het belang
van de bedrijfsgenoten zelf is opgesteld. Loyaliteit is een term die in het
handboek voorkomt. Tegenwoordig zou men eerder spreken van betrokkenheid.
De betrokkenheid van de bedrijfsgenoten maakt nu eenmaal dat het terecht is
dat de handhaving door de bedrijfsgenoten zelf gestalte wordt gegeven. Dat
versterkt naar mijn mening de binding.De heer Rosenthal (VVD):Voorzitter. Wat de minister nu zegt vind ik zinnig: laten we in dit tijdsgewricht
loyaliteit maar betrokkenheid noemen. Toch houd ik hem voor dat de vragen
die ik hem heb gesteld, zowel de eerste als de nog te beantwoorden
tweede, zien op het lichte vermoeden mijnerzijds dat dit stelsel wel eens
zou kunnen leiden tot een toename van spanningen tussen bedrijfsgenoten. Daar
gaat het mij nu om. Met de minister onderken ik dat de tuchtrechtspraak gradaties
kent en dat daarbij bijvoorbeeld de verscherpte controle mogelijk is. Tegelijkertijd
hoopt de minister op toenemende betrokkenheid van de beroeps- c.q. bedrijfsgenoten
bij dit bestel. Deze opzet kan er evenwel ook toe leiden dat de spanningen
binnen een bepaalde kolom of een bepaalde beroepsgroep eerder zullen verscherpen
dan afnemen.Minister Donner:Tot op zekere hoogte is het altijd mogelijk dat bij de vaststelling van
een verordening tegenstellingen ontstaan. Een verordening kan met een controversiële
discussie tot stand komen. Dat kan van invloed zijn op de handhaving, omdat
leden ertegen waren en zij zich niet aan de verordening willen houden. De
vraag is dan wel of de handhaving als zodanig de tegenstelling creëert.
Het bekendste geval is dat van boer Koekoek. Het ging er daarbij om dat de
politie de verordeningen van het Landbouwschap ging handhaven. Dat gaf de
doorslag. Hierbij speelden dus de organen van de publieke overheid een rol.
Op de voorgestelde wijze maakt de handhaving het juist mogelijk om rekening
te houden met de spanningen binnen een beroepsgroep. Daarbij dienen de grenzen
van het algemeen belang in acht te worden genomen. Wat betreft de wijze van
financiering merk ik op dat wanneer ik de opbrengst van de boetes niet ten
gunste zou brengen van de handhaving de situatie ontstaat dat alle beroepsgenoten
belast worden voor de handhaving, terwijl de boetes ten aanzien van de overtreders
die de handhaving nu juist nodig maken, in de algemene middelen vloeien. Het
effect van de nu gekozen opzet is, dat als het goed gaat de kosten van handhaving
gedragen worden door degenen voor wie de handhaving juist nodig is, namelijk
de overtreders. Derhalve zal dat bijdragen aan het verminderen van de spanningen
op dat terrein. Er zijn wel voorzieningen getroffen om te voorkomen dat het
schap zelf gaat verdienen aan de handhaving. Anders zou er mogelijk een probleem
ontstaan, zij het dat er ook dan weer sprake is van de betrokkenheid van het
bestuur van het schap. In ieder geval zal zoiets niet opgelost worden door
de figuur van de bestuurlijke boetes, aangezien de opbrengst dan evenzeer
bij het bestuur terechtkomt.De heer Dölle (CDA):De redenering die u volgt zou dan ook indiceren dat bij uitstek het opleggen
van boetes tot € 11.250 vanuit het doel om zo weinig mogelijk als
branche zelf de lasten te dragen, voor de hand zou liggen, boven bijvoorbeeld
maatregelen zoals ondertoezichtstelling. Dus het voordeel van tuchtrechtspraak,
namelijk dat die een genuanceerd scala kent van reacties, wordt daarmee dan
ook weer wat gerelativeerd.Minister Donner:Ik geef u toe dat dit risico er in zit. Daarom is het mijns inziens ook
terecht om tot een evaluatie te komen na een zekere tijd. Als in de praktijk
zou blijken dat de hoogte van de boetes daarbij mede van invloed is, dan ga
ik ervan uit dat het CBb de controle uitoefent die nodig is. Dergelijke waarborgen
zijn dus wel degelijk aanwezig. Kortom, ik meen dat het gekozen systeem de
spanningen minder zal doen zijn, omdat het de lasten van degenen die niet
overtreden vermindert.De heer Dölle heeft gevraagd of wanneer het er niet uit gehaald kan
worden, handhaving dan niet gezien moet worden als een kwestie van algemeen
belang dat je zou moeten verevenen. Wat dit betreft is de gangbare praktijk
gevolgd dat het tuchtrecht in wezen door de beroepsgenoten zelf gedragen wordt,
ook omdat het hierbij gaat om kosten van de sector die terecht op de eigen
productie drukken. Als er echt een structureel probleem door zou ontstaan,
is dat iets waar ik gaarne bij de evaluatie naar zal kijken. Ingevolge artikel
139 van de wet inzake de bedrijfsorganisatie moet er al na vier jaar verslag
uitgebracht worden aan de Staten-Generaal waarbij ingegaan wordt op de doelmatigheid
en de doeltreffendheid van het functioneren van de bedrijfslichamen.Verder heeft de heer Dölle gevraagd of artikel 6 van het EVRM is
gewaarborgd in deze opzet. Puur op basis van de jurisprudentie van het Hof
kun je constateren dat het feit dat het beroep ligt bij het CBb, maakt dat
is voldaan aan de eis van artikel 6. Ik zou wat dat betreft echter verder
willen gaan. In de vraag van de heer Dölle ligt tot op zekere hoogte
namelijk het foute beeld besloten, dat deskundigheid bij een beroepsgroep
tot verminderde onafhankelijkheid zou leiden. Ik zou dat beeld willen bestrijden.
Dat beeld volgend, zouden rechters dus nooit door rechters beoordeeld kunnen
worden omdat ze te betrokken zijn bij de beroepsgroep rechters als zodanig.
Mensen uit de betrokken groep kunnen beoordelen wat de normatiek en de gewoonten
in deze sector zijn. De onafhankelijkheid is de onafhankelijkheid van de belangen
van de twee partijen die erbij betrokken zijn. Dat wordt in die zin gewaarborgd
door de deskundige rechters die er zitten. Los van de vraag over het College
van Beroep voor het bedrijfsleven, meen ik dat er op dit punt voldaan is aan
de onafhankelijkheid. Ik meen dat de rechtsgang zoals deze nu wordt voorgesteld
in het wetsvoorstel, getoetst is aan de jurisprudentie van artikel 6 EVRM.
Ik verwijs in dit verband ook naar de zaken Le Compte, Van Leuven en De Meyere
tegen België, waarin het Hof zich uitgelaten heeft over dit soort procedures.
Daaraan wordt voldaan.De heer Dölle (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik ben blij dat de regering benadrukt dat het bij
de handhaving van verordeningen in autonomie om meer gaat dan sectoraal belang.
Ik moet daaraan toevoegen dat bepaalde passages in de toelichting, die ik
genoemd heb, bij mij een andere indruk vestigden. Door de wijze waarop het
nu wordt geformuleerd is helder dat de idee dat de PBO mede gericht is op
en onder hypotheek ligt van de behartiging van het algemeen belang, ten volle
wordt gehandhaafd door de regering.Mijn volgende punt betreft de voorzitter. Ik heb dit punt wellicht te
weinig benadrukt. Er werd tot nu toe gehandhaafd door het OM. Er moeten redenen
zijn om acceptabel te maken waarom we de weg van handhaving door het OM verlaten.
Ik weet dat het OM slecht of bijna niet kon handhaven, maar er moeten meerdere
redenen zijn. Mijn vrees was de opportuniteit van vervolging. Als de voorzitter
de afwegingen gaat maken, weliswaar in verantwoordelijkheid
tot het bestuur, dan zouden anders dan dat het geval is bij het OM de derdebelangen
kunnen wegzakken. Ik begrijp dat de regering vertrouwt dat voorzitters en
besturen de afweging van belangen uit zichzelf meenemen. Dit getuigt in ieder
geval van een optimistisch mensbeeld.Ik heb begrepen dat de regering bereid is om bij de wettelijk verplichte
evaluatie het punt van de bestuurlijke boetes mee te nemen. Zou de minister
nog eens willen kijken naar de afweging tuchtrechtspraak enerzijds tegenover
bestuurlijke boetes of een afdoeningbeschikking van het OM anderzijds? De
minister heeft aangegeven waarom hij kiest voor tuchtrechtspraak. Ik verwijs
naar het SER-advies. De SER vroeg zich ook af of bestuursdwang, privaatrechtelijke
handhaving of bestuurlijke boete wellicht een alternatief was. De afwijzing
van de bestuurlijke boete was indertijd vooral gelegen in het feit dat met
de bestuurlijke boete te weinig ervaring was opgedaan. Dat is door het tijdsverloop
nu anders. Ik vraag de regering om bij de verplichte evaluatie nog eens terug
te komen op deze vraag of het zaak is om de tuchtrechtspraak door te zetten
of onder invloed van opgedane ervaringen met bestuurlijke boetes en dergelijke
een andere afweging te maken.Het laatste punt betreft het EVRM. De minister benadrukt terecht dat het
CBb een onafhankelijke rechter is. Wij hebben dat ook gezegd. Wij waren bovendien
niet zozeer van mening dat deskundigen niet betrokken zouden mogen worden
bij het oordeel over deskundigen. Wij vroegen ons meer af of de tuchtgerechten
niet zeer sterk gebonden zijn aan de besturen van de schappen. De enige "waakhond"
is de minister die het voorzitterschap moet bekrachtigen. Voor het overige
zijn de aanstelling voor het leven, de salariëring en dergelijke niet
in de wet in formele zin geregeld. Ik vraag mij af of er een aanvaardbare
mate van distantie is tussen de rechters van de tien, twaalf gerechten en
de besturen. Wellicht heb ik het antwoord van de minister niet helemaal goed
tot mij laten doordringen. Kan hij aangeven waarom naar zijn mening de salariëring
bij SER-verordening, aanstelling voor zes jaar door de besturen, benoeming
van de voorzitter door het bestuur op voordracht, bekrachtigd door de minister
verenigbaar is met het begrip "onafhankelijk van de besturen".Minister Donner:Mevrouw de voorzitter. Ik ben blij dat ik een aanvulling heb kunnen geven
op de toelichting bij de passages waarop de heer Dölle heeft gewezen.
Ik meen niet dat zij geheel strijdig waren, maar de ontwikkeling gaat door.
Het voordeel van verdediging van dit wetsvoorstel door opeenvolgende regeringen
is dat er sprake is van een zeker voortschrijdend inzicht, waardoor het wetsvoorstel
uiteindelijk een veel breder draagvlak heeft dan aanvankelijk denkbaar was.Ik geef toe dat de verschuiving van het OM inzake het voorzitterschap
een punt is bij de afweging van de tuchtrechtspraak waardoor de vervolgingsbeslissing
niet langer objectief juridisch is, althans uit een oogpunt van handhaving.
De opportuniteit kan in zekere zin meegewogen worden door de voorzitter. Als
dat de enige reden is voor de tuchtrechtspraak en de beoordeling van de normen
niet mede een factor is, dan kan dat een argument zijn voor bestuurlijke boete.
Je zou daarop sneller terug moeten komen. Ik heb erop gewezen dat het voordeel
van tuchtrechtspraak is dat het een breder instrumentarium biedt. Ik zeg gaarne
toe dat bij de evaluatie opnieuw bezien zal worden in hoeverre het instrumentarium
echt gebruikt wordt, zinvol is en een verrijking is van de handhaving. Als
dat niet het geval is, moet nagegaan worden of niet eerder gekomen kan worden
tot een bestuurlijke boete, zoals die reeds bestaat.De verschuiving van het voorzitterschap zou getuigen van een optimistisch
mensbeeld, omdat wordt uitgegaan van de gedachte dat het bestuur van het schap
en de voorzitter ook met derde belangen rekening houden. Uiteraard heb ik
een optimistisch mensbeeld, want het Gereformeerde mensbeeld is optimistisch.
Het getuigt niet alleen van optimisme, maar berust op het feit dat de voorzitter
belast is met de handhaving van verordeningen die vastgesteld zijn door het
bestuur vanuit de verschillende belangen die daarbij betrokken zijn. Ik ga
ervan uit dat die voorzitter bij de verantwoording van zijn beleid gewezen
zal worden op de verschillende belangen achter de verordening.Bij de evaluatie zal nagegaan moeten worden in hoeverre derde belangen
die niet vertegenwoordigd zijn in het schap geschaad worden door deze wijze
van handhaving. Dat is een punt dat hout snijdt. Ik heb het dan over belangen
die geen stem hebben in het proces van besluitvorming over de verantwoording
en geen stem hebben bij de verantwoording van de besluiten. Daarop houdt de
minister toezicht.De heer Rosenthal (VVD):Net op de valreep doet de minister in tweede termijn een uitspraak die
precies aangeeft waar de pijn met betrekking tot de PBO zit: die derden. Hij
erkent dat aspect dus wel. Via een heel grote cirkel komen wij dan toch weer
terug bij de vraag naar de kwaliteit van het PBO-bouwsel als geheel. Dit punt
kun je veralgemeniseren naar alle andere punten rond de PBO.Minister Donner:Dit punt hangt samen met bestuurlijke beperkingen. Dat is vergelijkbaar
met een territoriaal ingedeeld bestuur, dat doorgaans geen rekening houdt
met de bevolking die buiten dat gebied woont en dus geen stem heeft in de
besluitvorming. Hetzelfde geldt voor het nationale niveau, waarbij er grensoverschrijdende
effecten zijn van besluitvorming. Idem dito is er bij functionele organen
het risico dat personen die niet functioneel zijn betrokken bij de besluitvorming,
te veel lasten moeten dragen. Dit verschijnsel is eigen aan elke bestuurlijke
indeling en niet specifiek aan de PBO. Uiteraard moet dit meespelen in de
afweging om het wel of niet te doen.De heer Rosenthal (VVD):Wij praten langs elkaar heen. Het gaat mij juist om de omgekeerde redenering,
dat er mensen gedwongen binnen de PBO worden gebracht. Zo krijgen zij te maken
met publiekrechtelijke verordeningen binnen het schap en met zaken als tuchtrechtspraak,
terwijl zij eigenlijk vinden dat zij in dat schap niets te zoeken hebben.Minister Donner:Dat klopt, maar dat geldt ook voor iemand die zich binnen een gemeente
vestigt en te maken krijgt met de gemeentelijke verordeningen.
Wellicht is hij van mening dat die niet voor hem omdat hij daar niet werkt.
Zo'n persoon heeft de keuze om daar te gaan wonen. Bij een PBO gaat het om
de keuze om een bepaald beroep uit te gaan oefenen, die met zich meebrengt
dat men daardoor valt onder een bepaald bedrijf- of productschap. Het algemeen
belang vergt dat degenen die betrokken zijn bij dat beroep door algemene wetgeving
worden gedwongen om in dat beroep mee te werken. In die zin zijn er nog andere
figuren denkbaar, die wij nog niet hebben gebruikt.De heer Rosenthal (VVD):De minister toont zich een overtuigd corporatist; dat mag. Dit betekent
dat ik de evaluatie met belangstelling afwacht en dan zal terugkomen op deze
thematiek in een breder verband.Minister Donner:De heer Rosenthal probeert nu met zijn woordgebruik het in een bepaalde
hoek te zetten. Mij gaat het niet om het corporatisme, maar om functionele
overheden naast territoriale overheden. Waterschappen zijn ook geen corporatisme;
deze kennen wij al sinds eeuwen in Nederland. Ik kan andere schappen evenzeer
als voorbeeld geven. Op een aantal terreinen zullen wij bij het toedelen van
bevoegdheden vaker een keuze moeten maken tussen een territoriaal en een functioneel
bestuursorgaan. Dit valt niet per definitie samen met de discussie over het
corporatisme.De heer Rosenthal (VVD):Dit impliceert voor mij ten principale dat de discussie over dit onderwerp
nog eens stevig moet worden gevoerd. Het gaat daarbij om het verschil tussen
enerzijds gemeenten, provincies en Rijk en anderzijds de functionaliteit van
de schappen.Minister Donner:Ik ben het met de heer Rosenthal eens dat wij die discussie voortdurend
moeten voeren. Hij noemt echter alleen de territoriaal ingedeelde bestuurlijke
overheden, waaraan hij kennelijk een kwalitatief andere betekenis toekent
dan aan functioneel toegedeelde overheden. Naar mijn idee gaat het in beide
gevallen om hetzelfde. Ik ben echter gaarne bereid om daarop op een gelegen
moment, eventueel wel of niet in deze Kamer, door te praten. Ten slotte kom ik bij onafhankelijkheid van de tuchtgerechten, waarover
wordt gesproken in artikel 6. De salariëring vindt plaats op basis van
een SER-verordening. Dat is dus een heel ander orgaan dan de productschappen
zelf. De benoeming geschiedt inderdaad door het bestuur, in het geval van
de voorzitter met benoeming door de Kroon. De benoeming van rechters geschiedt
eveneens door de kroon, maar dat maakt deze rechters niet minder onafhankelijk,
want onafhankelijkheid heeft ook betrekking op de afzetbaarheid van rechters
gedurende een bepaalde periode. Nogmaals, ik denk niet dat het zinvol is om
al deze elementen erbij te nemen, omdat uit de jurisprudentie van het Europees
Hof blijkt dat de procedure als geheel wordt genomen bij de toetsing van artikel
6. Als er in de eerste fase eventueel al bedenkingen zijn, dan wordt dat goedgemaakt
door de inschakeling van het College van Beroep in de tweede fase.De heer Dölle (CDA):Dat laatste ben ik geheel met u eens, want ook ik heb de Europese jurisprudentie
zo opgevat. De regering suggereerde echter dat men vond dat ook de eerste
fase daaraan volledig voldeed. Het debat daarover hoeven wij echter niet voort
te zetten, want dat is een andere zaak.Minister Donner:Ik denk dat op dit punt zowel de vraag als het antwoord duidelijk is.
Ik dank de Kamer dat ik dit wetsontwerp op deze wijze heb mogen verdedigen.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-671-678.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl