Behandeling van de brief van de minister en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over Voortgang invoering beleidsvoornemens thuiszorg (23235, nr. 36)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 4671-4689

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-03-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 65, pagina 4671-4689

20-03-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23235Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van:de brief van de minister en staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over Voortgang invoering beleidsvoornemens thuiszorg (23235, nr. 36)Pagina 4690-4720
Behandeling van de brief van de minister en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over Voortgang invoering beleidsvoornemens thuiszorg (23235, nr. 36)Pagina 4671-4689
Stemmingen over twee moties, ingediend in het debat over landelijke politieopleidingen en het beleidsplan politie, te weten: - motie-Gabor c.s. over het streven naar 25% vrouwen in executieve functies bij de politie (25016, nr. 19); - motie-Oedayraj Singh Varma c.s. over bestrijding van de criminaliteit op het gebied van milieu en flora en fauna (25016, nr. 21)Pagina 4732-4732
Presentie en opening (donderdag 20 maart 1997)Pagina 4671-4671
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Nieuwe regels omtrent de economische mededinging (Mededingingswet) (24707)Pagina 4729-4730
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de liberalisering mediawetgeving, te weten: de motie-Verhagen/Stellingwerf over basis-, standaard- en pluspakketten (24808, nr. 34)Pagina 4726-4726
Stemmingen over vier moties, ingediend in het debat over de thuiszorg, te weten: - de motie-Marijnissen c.s. over de ziekenhuisgerelateerde thuiszorg (23235, nr. 37); - motie-Marijnissen c.s. over de eigen bijdrage voor het onderdeel kruiswerk (23235, nr. 38); - motie-Mulder-van Dam c.s. over een onderzoek naar de gang van zaken binnen de thuiszorg (23235, nr. 39); - motie-Van Boxtel c.s. over een eigen bijdrage voor ziekenhuisgerelateerde thuiszorg (23235, nr. 41)Pagina 4732-4732
Debat naar aanleiding van algemeen overleg over landelijke politieopleidingen en het beleidsplan politiePagina 4720-4725
Stemmingen in verband met: - wetsvoorstel Wijziging van, onder meer, Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met invoering van gezamenlijk gezag voor een ouder en zijn partner en van gezamenlijke voogdij (23714), en - motie-M.M. van der Burg/Soutendijk-van Appeldoorn over scheidingsbemiddeling (23714, nr. 22)Pagina 4725-4726
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 20 maart 1997)Pagina 4732-4733
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 20 november 1995 te Brussel tot stand gekomen Euro-Mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lid-staten, enerzijds, en de Staat Israël, anderzijds (25036)Pagina 4730-4730
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 17 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Euro-Mediterrane Overeenkomst, waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lid-staten, enerzijds, en de Republiek Tunesië, anderzijds (24821)Pagina 4730-4730
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in de provincie Drenthe (25046), en over: - motie-Zijlstra c.s. over een samengaan van Groningen en Drenthe (25046, nr. 19); - motie-Zijlstra/Hoekema over evaluatie van het convenant "Regio Groningen-Assen" (25046, nr. 20); - motie-Hoekema/Zijlstra over een grenscorrectie tussen Groningen en Drenthe (25046, nr. 21)Pagina 4731-4732
Regeling van werkzaamheden (donderdag 20 maart 1997)Pagina 4689-4690
Behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van de artikelen 1 en 3 van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (24748); - wetsvoorstel Intrekking van de Wet beperking cadeaustelsel 1977 (25109); - wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de studiefinanciering en de Wet tegemoetkoming studiekosten in verband met de aanspraak op studiefinanciering voor onder meer assistentopleidingen (25194)Pagina 4671-4671
Stemmingen in verband met: - wetsvoorstel Wijziging van bepalingen van de Mediawet en de Wet op de telecommunicatievoorzieningen en de Radio-Omroep-Zender-Wet 1935 in verband met de liberalisering van de mediawetgeving (24808), en over: - de motie-Van Zuijlen c.s. over cross-ownership in de mediasector (24808, nr. 29); alsmede over een aantal andere motiesPagina 4726-4729
Stemmingen over twee moties, ingediend bij de behandeling van de wetsvoorstellen over associatieakkoorden, te weten: - motie-Woltjer c.s. over jaarlijkse rapportage inzake de mensenrechtensituatie in de Middellandse-Zeelanden (25036, nr. 6); - gewijzigde motie-Sipkes/Woltjer over de mensenrechtenclausule (25036, nr. 9).Pagina 4730-4731

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 110 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: de brief van de minister
en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over Voortgang
invoering beleidsvoornemens thuiszorg (23235, nr. 36).De beraadslaging wordt geopend.De heer Marijnissen (SP):Mijnheer de voorzitter! De voorzitter van de LVT, de heer Tjassing, zei
tijdens de derde bijeenkomst "Drieluik gezondheidsbeleid" op 12 maart jl.
in Zwolle: Veranderen zonder visie, zonder einddoel voor ogen te hebben, leidt
alleen maar tot afbraak van het bestaande voorzieningenniveau. En dat is nu
precies waar dit paarse kabinet kampioen in lijkt te zijn. De thuiszorg is
daar een buitengewoon goed voorbeeld van. Dat werd vorig jaar pijnlijk duidelijk
nadat de marktwerking visieloos was ingevoerd. Voor de minister was dat aanleiding
om over te gaan tot, wat zij noemde, gepaste of gereguleerde marktwerking.
Ik blijf van mening dat hiermee gepoogd wordt het onverenigbare toch te verenigen.
Immers, de nota waar wij nu al twee jaar op wachten, namelijk over de visie
van deze twee bewindsvrouwen op de thuiszorg, mogen wij pas in april van dit
jaar tegemoetzien.Ik zal een paar punten langslopen. Allereerst de knip in de thuiszorg.
 Bedoeld wordt de thuiszorg die in de plaats moet treden van
de zorg die de mensen in het ziekenhuis krijgen. Hoewel de bewindsvrouwen
de Kamer verzekerd hebben dat alles dik in orde was, blijkt nu dat de regeling
van alle kanten rammelt. De verwarring rond de huishoudelijke hulp is door
de minister met voortvarendheid opgelost. Mijn complimenten daarvoor. Ik ben
er niet te beroerd voor die complimenten te maken. Maar er is veel meer mis.Ten eerste. Nu dit stuk thuiszorg onder het tweede compartiment is gebracht,
gelden de regels van de marktwerking. Zorgverzekeraars willen zo goedkoop
mogelijk uit zijn, waardoor – ik citeer de directeur van Thuiszorg Ameland –
een koehandel over zorginzet en prijsafspraken is ontstaan. Er is geen objectieve
indicatiestelling. Particuliere instellingen werken tegen dumpprijzen. De
CAO uitbetalen schijnt bij deze instellingen nog steeds eerder uitzondering
dan regel te zijn, evenals acceptatie van versnipperde zorg. Is het waar,
zo vraag ik de staatssecretaris, dat het maximumtarief verpleging ƒ
97 is, dat de Zorgunie Nederland, een grote particuliere organisatie, het
voor ƒ 45 doet en dat dit slechts de prijs is die bijvoorbeeld het
Zilveren Kruis bereid is te betalen?Ten tweede. Zorginstellingen hebben nu te maken met vele zorgverzekeraars,
met ieder hun eigen regelgeving en tariefstelling, in plaats van met één
verbindingskantoor. Deze enorme bureaucratie leidt tot hogere kosten, vertraging
en mensen die eerder langer dan korter in het ziekenhuis verblijven. Was dit
allemaal de bedoeling?Ten derde. Als meer geld nodig blijkt te zijn voor de ziekenhuisgerelateerde
thuiszorg – dat is die knip – vanwege de groei van de substitutie,
dat wil zeggen de vervanging van ziekenhuiszorg door thuiszorg, moet het extra
geld dan niet uit de ziekenhuiszorg komen? Wat het kabinet nu van plan is,
kan in mijn gedachten alleen maar ten koste gaan van de AWBZ-thuiszorg.Ten vierde. Wat de eigen bijdrage van ƒ 8 betreft heeft de minister
tijdens het algemeen overleg van 13 november 1996 gezegd dat zij hier nog
eens fundamenteel over moest nadenken. Immers, het argument voor deze bijdrage,
namelijk het besparingsmotief – op huishoudelijke kosten, zal ik maar
even zeggen – gold hier niet. Wat heeft de minister van gedachten doen
veranderen? Ik ben hier erg benieuwd naar.Mijnheer de voorzitter! De knip was niks en wordt nooit iets naar de mening
van de SP-fractie. Thuiszorg hoort goed geregeld te worden en moet dus niet
worden overgeleverd aan de marktwerking in het tweede compartiment, maar hoort
in de AWBZ. Ik hoorde de heer Clevers vanmorgen nog zeggen: vóór
1 januari van dit jaar was er helemaal niks aan de hand en liep het perfect.
Ik roep het kabinet dan ook ertoe op mijn gezegde "beter ten halve gekeerd
dan ten hele gedwaald" te volgen.De nieuwe bijdrageregeling blijkt te haastig te zijn ingevoerd, ondanks
waarschuwingen van de LVT. Waarom heeft de staatssecretaris op het overleg
van 27 november 's middags verzwegen dat de LVT er nog 's morgens op gewezen
had dat invoering fysiek onmogelijk was en dat de LVT dringend verzocht had
het nieuwe systeem voor de gezinszorg pas op 24 maart in te voeren? Waarom
heeft de staatssecretaris de waarschuwingen van de instellingen, die niet
geringe aanloopproblemen voorspelden, in de wind geslagen en de Kamer niet
hierover geïnformeerd?Het trieste is dat veel mensen nu de dupe hiervan zijn. De rekeningen
blijven uit en van de tabellen blijkt totaal maar dan ook totaal niets te
kloppen. Veel mensen verkeren in onzekerheid en kunnen nog voor onaangename
verrassingen komen te staan. De tabellen moesten aangepast worden. Kunnen
wij ervan op aan dat de rekeningen van januari eind maart echt in de bus vallen
en dat de eigen bijdragen nu wel kloppen met de oude? Worden er maatregelen
genomen om te voorkomen dat mensen nu heel veel ineens moeten betalen?De eigen bijdrage in de wijkverpleging is gelukkig uitgesteld tot 16 juni,
maar er is een veel belangrijkere vraag die nog steeds gesteld moet worden:
zijn de effecten voor de mensen goed overwogen? Zal de eigen bijdrage er niet
toe leiden dat mensen afzien van zorg of besparen op preventie?De onrust in de thuiszorg is enorm. De heer Clevers spreekt van een bananenrepubliek,
de heer Knipscheer van wildwest, de heer Tjassing van een dreiging tot absolute
chaos. Je vraagt je af: wat ging er mis? Zoals ik zei, mogen wij binnen enkele
maanden de nota van het kabinet over de thuiszorg verwachten. Het is te laat,
het is veel te laat, zoals wij nu Marijnissenkunnen zien aan de vrachten brieven
die alle fracties in de afgelopen weken hebben mogen ontvangen. Het zijn brieven
 van cliënten, van thuiszorginstellingen en van zorgverzekeraars.
Een chaos, een puinhoop is er door dit kabinet van gemaakt. Ik heb er geen
andere woorden voor. Ondanks waarschuwingen van vele kanten heeft dit kabinet,
gesteund door de paarse partijen en niet zelden ook een deel van de oppositie,
kans gezien zijn beleid door te drukken. Het gevolg is te lage budgetten,
ongewenste marktwerking, een overmaat aan bureaucratie en hiermee samenhangend
een enorme geldverspilling. Er is alom onduidelijkheid en bovenal krijgen
de mensen niet de hulp waarop zij op grond van hun gebrek en problemen recht
hebben. Is het langzamerhand niet aan deze Kamer om vast te stellen dat deze
bewindslieden op dit dossier nu meer dan eens een brevet van onvermogen hebben
afgegeven, en om vandaag de conclusie te trekken dat deze Kamer een onderzoek
ernaar dient in te stellen wat zich in de afgelopen maanden heeft voorgedaan
en hoe het verder moet met de thuiszorg, en het niet te laten bij het afwachten
van de nota van het kabinet?Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Voorzitter! Alweer zijn er problemen in de thuiszorg, of moet ik zeggen:
nu alweer? Nauwelijks zijn de regelingen ingegaan en alle bezwaren die wij
kortgeleden aanvoerden, worden helaas bewaarheid. Ik zal de neiging onderdrukken
om te zeggen: ik heb het toch voorspeld?Het ministerie van VWS meldt opgetogen dat de minister het conflict tussen
de LVT en de zorgverzekeraars heeft opgelost. Ik vrees dat het alleen is uitgesteld.
De thuiszorg zit nu even goed, maar de zorgverzekeraars zullen op korte termijn
zeker meer geld claimen. Er is binnen de AWBZ-budgetten geen ruimte voor extra
overheveling, zeker omdat dit weer ten koste gaat van de niet-ziekenhuisgerelateerde
thuiszorg. Als de bewindslieden echt iets willen oplossen, moeten zij ophouden
met het verschuiven van geld naar de een ten koste van de ander, waardoor
alle partijen op voet van oorlog met elkaar moeten omgaan. Er moet extra geld
naar de thuiszorg. Zijn de bewindslieden ertoe bereid de middelen hiervoor
te zoeken?Ik dring ook hierop aan omdat mijn fractie van mening is dat de toegang
tot de zorg en zeker de substitutie door de huidige problemen ernstig in gevaar
komen. Wij ontvangen zelfs signalen dat er al sprake is van omgekeerde substitutie,
van extramuraal naar intramuraal. Dit is in het nadeel van de patiënt,
die zo snel mogelijk naar huis wil, en zeker in het nadeel van de minister,
die straks de rekening van al die extra, feitelijk onnodige ligdagen gepresenteerd
krijgt. Hoe denkt de minister dit te voorkomen? Ik heb met eigen ogen geconstateerd
dat de arbeidsproductiviteit al onmenselijk hoog is. Zowel de cliënt
als het personeel betaalt de rekening hiervan.Mijn fractie kan zich niet aan de indruk onttrekken dat in de veelheid
van steeds weer veranderende regels en steeds weer herverdeelde en/of overgehevelde
fondsen de nieuw erkende thuiszorginstellingen te vaak aan het kortste eind
trekken. Van echte marktwerking – in de zin van: gepaste; dat ben ik
met de minister eens – met eerlijke concurrentie is in de thuiszorg
geen sprake. Ook daarvan wordt de cliënt de dupe.Voorzitter! Wat zijn de financiële consequenties van het uitstellen
van de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor het kruiswerk
tot 16 juni? De bewindslieden geven hierover in hun brief geen duidelijkheid,
maar zij geven wel al aan dat zij deze onbekende kosten gaan compenseren met
ook niet nader genoemde middelen, die vrijkomen door de vertraging in de bouwprioriteiten.
Om welke bedragen gaat het hier? Zijn de minister en de staatssecretaris ook
hier weer niet bezig met de doorschuifmethode?Bij de inning van de verplichte en de vrijwillige bijdrage aan de thuiszorg,
alsmede bij de inning van de vierwekelijkse bijdrage, verloopt niet alles
naar wens. Nu het er eindelijk van lijkt te komen dat de eerste rekeningen,
met deze keer één telefoonnummer – op zich al belachelijk
dat je daar een tijd ruzie over maakt, maar daar kunnen de bewindslieden niets
aan doen – verstuurd gaan worden, wil ik de staatssecretaris vragen
hoe en in welk tempo het CAK de inmiddels ontstane achterstand gaat inlopen.
Krijgen de cliënten de komende maanden iedere twee weken een maandafrekening?De voorzitter:Ik verzoek u af te ronden.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):Voorzitter! In dit verband wil ik ook aandringen op het door de thuiszorginstellingen
gescheiden in rekening brengen van de verplichte en de vrijwillige bijdrage.
Het is gebleken dat hierover veel onduidelijkheid heerst, waarbij de informatie
van de kant van de instellingen bepaald te wensen overlaat.Voorzitter! Al met al zijn wij nog lang niet gerustgesteld door de brief
van de bewindslieden van VWS. Wij vragen ons af hoe de minister en de staatssecretaris
erin denken te slagen binnen zeer korte tijd de rust te laten weerkeren en
vooral iedereen die zorg te bieden die hij of zij nodig heeft en waar hij
of zij recht op heeft, zonder een veel te zware belasting voor de zorgverleners.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Voorzitter! Vorig jaar rond deze tijd hebben wij ons gebogen over de chaos
die in de thuiszorg optrad: marktwerking, ontslagen, tekorten in de zorg.
En hoewel een alomvattende visie op de toekomst van de thuiszorg uitbleef –
naar wij hopen, kunnen wij daar binnenkort wel over beschikken – zijn
een aantal maatregelen genomen die tot rust en duidelijkheid binnen de thuiszorg
hadden moeten leiden. Ik noem: extra geld – weliswaar nog niet voldoende,
maar wel een begin – rust aan het front van de marktwerking, een integrale
regeling van de aanspraak thuiszorg in de AWBZ en daarmee samenhangend één
eigenbijdrageregeling en een aparte regeling voor ziekenhuisgerelateerde thuiszorg
om de doelmatigheid in de ziekenhuiszorg te bevorderen. De invoering van een
aantal van die maatregelen heeft opnieuw tot grote problemen geleid, in een
aantal gevallen ook met enorme onzekerheid gepaard gaand voor de cliënten
van de thuiszorg. De problemen met de vergoeding van de terminale thuiszorg
waren daarbij misschien wel het meest schrijnend.Afgezien van de ruzie over de telefoonnummers – wie had dat kunnen
bedenken – zijn alle andere problemen die zich voordoen wel aan de orde
geweest in de debatten hier, in de Kamer. Herhaaldelijk is de vraag
gesteld of de zaak zodanig voorbereid was dat er sprake zou zijn van een zorgvuldige
en verantwoorde invoering. De meeste fracties – dat moet gezegd worden –
hadden daarbij grote twijfels. Nu blijkt dat er zowel ten aanzien van de invoering
van de eigen bijdrage, als ten aanzien van de knip en op het punt van de contracteerplicht
problemen bestaan.Ik begin met de eigen bijdrage. Het is vervelend dat wederom de tabel,
na de eerdere ervaringen, niet bleek te kloppen. Maar gelukkig is onmiddellijk
besloten tot aanpassing. Daarnaast bestaat het probleem van de afronding van
de bedragen bij de bepaling van de eigen bijdrage. Als je 2 uur en 5 minuten
zorg krijgt, moet je 3 uur betalen. Per vier weken is dat dus 4 uur extra.
Dat is aan mensen niet uit te leggen. Wij vinden dan ook dat hier moet gelden
dat je niet méér hoeft te betalen dan voor datgene waarvan je
werkelijk gebruik hebt gemaakt. Ik vraag de staatssecretaris om de regeling
op dat punt aan te passen.De invoering van een nieuwe regeling voor het kruiswerk is uitgesteld
tot 16 juni. Als ik hoor over de problemen, is dat een verstandige beslissing.
Wij vinden dat de zaak zo voorbereid moet zijn, dat mensen die gebruikmaken
van de zorg, niet geconfronteerd worden met een chaos. Het systeem moet dus
zodanig proef gedraaid hebben, dat het zeker is dat dit niet gebeurt. Ik vraag
de staatssecretaris of zij die zekerheid heeft.Dan de problemen met de knip. Bij het debat van vorig jaar is nadrukkelijk
de vraag gesteld of het onderscheid tussen gewone thuiszorg en ziekenhuisgerelateerde
thuiszorg goed te maken valt, dan wel of er gedoe zou gaan ontstaan over de
vraag wie uiteindelijk wat zou moeten betalen. De minister zei dat de zaak
helder was. Toch ontstonden er direct problemen. Onderschat is dat verzekeraars
er belang bij hebben dat zoveel mogelijk betaald wordt vanuit de AWBZ en dat
zij dus alle mogelijkheden voor het afwentelen van de kosten en de risico's
zullen opzoeken, terwijl de voordelen van de verkorting van de ligduur voor
hen zijn. Het gevolg van die afwenteling is dat er dan minder geld beschikbaar
is voor de langdurige zorg. Eerst ontstond onduidelijkheid over de vergoeding
van de terminale zorg, toen over de huishoudelijke hulp. De minister heeft
met haar brief die ruzie beslecht. De integrale thuiszorg valt, voorzover
ziekenhuisgerelateerd, onder het ziekenfonds en de particuliere verzekering.Maar daarmee is de discussie niet afgelopen. In heel erg veel individuele
gevallen, met name als mensen al thuiszorg hadden voordat zij naar het ziekenhuis
gingen en zij na terugkeer meer zorg nodig hebben, doen verzekeraars moeilijk.
Instellingen hebben soms meer dan een halve dag nodig om de financiering van
de zorg in dit soort situaties veilig te stellen. De klant verkeert in onzekerheid
of hij wel of niet naar huis mag. Soms worden mensen gewoon naar huis gestuurd
zonder dat het geregeld is en dan zoeken ze het maar uit.Een ander aspect van de samenloop van ziekenhuisgerelateerde thuiszorg
en gewone zorg treedt op in het geval dat de verzekeraar voor het ene deel
van de zorg een particulier bureau inhuurt en voor het andere deel een reguliere
instelling. De klant wordt dan geconfronteerd met twee instellingen aan zijn
bed. Dat kan dus niet. Wij hebben al kritiek op het feit dat vanuit één
instelling te veel verschillende mensen hulp verlenen. Als mensen te maken
krijgen met twee instellingen, zijn er nog meer hulpverleners. Kan dat voorkomen
worden en, zo ja, hoe?Ik wil graag opheldering over het volgende punt. Er was afgesproken geen
eigen bijdrage te heffen voor de knipzorg. Uit het persbericht wordt duidelijk
dat dit volgend jaar wél gaat gebeuren. Dat is wat anders dan de minister
de Kamer heeft toegezegd. Zij heeft in de Kamer gezegd dat als je het al zou
doen, dit een ingrijpende wijziging noodzakelijk zou maken van de AMvB inzake
de eigen bijdrage Ziekenfondswet. Hierover zou een principiële beslissing
moeten worden genomen. Nu wordt zonder verdere principiële argumentatie
in een persbericht een besluit meegedeeld, terwijl het punt in de brief aan
de Kamer niet aan de orde wordt gesteld. Ik zeg daarbij dat het voor mensen
dus niet te begrijpen is dat zij, wanneer hun thuiszorg uit twee potjes wordt
betaald, met twee verschillende eigen bijdragen te maken hebben.De knip gaat met een enorme uitvoeringsbureaucratie gepaard. Iedere particuliere
verzekeraar heeft eigen voorwaarden, eigen tarieven en een eigen uitvoeringslogistiek.
Er is een nieuwe vorm van werkgelegenheid totstandgekomen: de knipcoördinatoren.
Per verzekeraar, per thuiszorginstelling, per ziekenhuis zijn er knipcoördinatoren
en dan zijn er ook nog tussenpersonen die de verbinding moeten vormen tussen
het ene circuit en het andere. En dat wordt allemaal betaald met geld dat
bestemd is voor de zorg. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Ook is sprake
van het niet kostendekkend contracteren van de knipzorg door verzekeraars.
In de beantwoording staat dat dit op het departement onbekend zou zijn. Dat
kan ik haast niet geloven. Iedereen die iets met thuiszorg te maken heeft,
weet dat. Ik zou graag horen hoe de bewindslieden hiertegen aankijken. Dit
soort afwenteling kan niet de bedoeling zijn.De bedoeling mag goed geweest zijn, de werkelijkheid pakt anders uit.
De negatieve bijeffecten zijn groot. Afgesproken was dat 1997 een overgangsjaar
zou zijn. De ontwikkelingen zouden wij nauwgezet volgen. Wij pleiten ervoor
geen hogere ideologie te bedrijven. Ik zeg dat met name tegen de VVD. Wij
moeten de werkelijkheid onder ogen zien en dus nog eens goed overwegen of
wij hier wel mee moeten doorgaan. Ik doe een beroep op het gezonde verstand
van deze minister. Zij heeft oog getoond voor de risico's en ook zij kan niet
anders dan tot de conclusie komen dat dit haar bedoeling niet geweest is.Voorzitter! Ik kom op de contracteerplicht. Wij hebben er uitvoerig over
gesproken; de landsadvocaat is er zelfs bijgehaald. Ook hier doen zich fundamentele
problemen voor, doordat onvoldoende is nagedacht over de consequenties van
de wijze van toelating van nieuwe aanbieders.De heer Marijnissen (SP):Begrijp ik mevrouw Vliegenthart goed dat zij eigenlijk ook zelf al min
of meer de conclusie heeft getrokken dat de knip in de thuiszorg geen succes
is?Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Ik heb een aantal nadelen geschetst van de wijze waarop het nu functioneert.
Wat nu optreedt, is iets anders dan wat oorspronkelijk door de minister werd
beoogd. Daar moeten wij goed naar kijken. Met ons gezonde verstand moeten
wij bezien of het niet anders zou moeten.De heer Marijnissen (SP):Is het niet inherent aan het feit dat in dat tweede compartiment nu eenmaal
die marktwerking meespeelt?Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Dat is een belangrijke oorzaak.De heer Marijnissen (SP):Maar dat zal niet veranderen en dus blijft er maar één conclusie
over. U zegt vandaag dat de PvdA-fractie de knip in de thuiszorg eigenlijk
niet ziet zitten.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):U weet ook dat wij bij de vorige debatten onze aarzelingen hebben uitgesproken
over het invoeren van de knip. Daarmee werd namelijk, nadat wij het schot
tussen het kruiswerk en de gezinsverzorging hadden weggehaald, een schot in
de financiering van de zorg aangebracht. Onze aarzelingen daarover heb ik
nadrukkelijk uitgesproken in het debat van vorig jaar. De risico's die ik
toen schetste, werden door de minister anders ingeschat. Ik stel vast dat
het CDA, de VVD en ook D66 de invoering van de knip steunden. Zij schatten
de risico's dus ook anders in dan wij. Nu blijkt achteraf dat het anders uitpakt.
Dan moet je je de vraag stellen of je de gevolgen daarvan laat voortbestaan.De heer Marijnissen (SP):Die bedenkingen zijn mij bekend, want ik was bij dat debat aanwezig. Mijn
slotvraag is of u zich nu ervoor gaat inzetten om dat terug te draaien.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Mijn oproep aan de minister om haar gezonde verstand te gebruiken, mag
u zo verstaan.De heer Van Boxtel (D66):Ik vind dit wel heel snel. Is het voor u niet relevant om eerst te horen
of het kabinet de bestaande problemen denkt te kunnen oplossen?Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Wij zijn in de eerste termijn van het debat bezig. Als de minister met
een zeer overtuigend verhaal komt en zegt dat alle problemen tijdelijk en
niet inherent zijn aan het systeem en als zij mij daarvan kan overtuigen,
luister ik naar die argumenten. Maar op basis van de ervaringen van nu kun
je niet zeggen dat het alleen invoeringsproblemen zijn. Het zijn ook problemen
die te maken hebben met het systeem als zodanig.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Is mevrouw Vliegenthart met mij van mening dat je op z'n minst met allerlei
substantiële wijzigingen zou moeten wachten totdat wij een discussie
hebben over de toekomst van de thuiszorg? Vandaag staan alleen een paar brieven
op de agenda. Het zou mij veel te ver gaan om daaruit dit soort vergaande
conclusies te trekken. Ik weet niet of mevrouw Vliegenthart nog op de marktwerking
terugkomt, maar daarover heb ik ook nog een aantal opmerkingen.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Als het debat vandaag leidt tot een heroverweging op dit punt, hoop ik
dat dit bij de discussie over de beleidsnota definitief kan worden afgerond.
Ik ben het met u eens dat dit een dusdanig fundamenteel punt is, dat het daarbij
aan de orde moet komen. Maar nu wij het over deze problemen hebben, moeten
wij dat vandaag signaleren en agenderen. Ik wacht de reactie van de bewindslieden
daarop af. Naarmate wij er vandaag van overtuigd zijn dat het zo niet werkt,
komen wij vandaag misschien tot conclusies. Als de minister zegt dat zij dat
verder wil meenemen in het debat over de beleidsnota, hoor ik dat wel. Dan
kunnen wij afwegen wat wij daarmee moeten doen.Ik kom dan op de contracteerplicht. Ook hierbij waren er vorig jaar bij
de introductie van de marktwerking problemen. Nu is dat weer het geval, maar
dan ten aanzien van de nieuw erkende instellingen. De bewindslieden stellen
dat zij pas begin april een goed beeld hebben, dat zij ons eind april zullen
informeren en dat zij naar een pragmatische oplossing streven. Er is ons ook
toegezegd dat wij in april de lang verwachte beleidsnota en de financiële
analyse met betrekking tot de gevolgen van de ontwikkeling van de zorgvraag
ontvangen. Zowel de oplossing van de problematiek van de knip als de oplossing
van het probleem van de contracteerplicht in relatie tot de mate van marktwerking
hangt direct samen met de wijze waarop de thuiszorg in de toekomst wordt geregeld
in het kader van de AWBZ.De overheid zegt dat het uitgangspunt is dat de thuiszorg moet worden
versterkt, maar de effecten zijn anders. De onzekerheid bij mensen neemt toe.
Dat is het gevolg van groeiende wachtlijsten, van onduidelijkheid over het
beleid. Al die problemen die wij vandaag bespreken, versterken dat gevoel
van onzekerheid. Wat nodig is, zijn een samenhangende visie, een krachtdadige
uitvoering en voldoende geld om mensen de zorg te bieden waarop zij recht
hebben. Als ik vanochtend de Volkskrant opensla, rijst bij mij de vraag of
dat gaat lukken. Kan de minister een reactie geven op de vraag of het beeld
dat daarin geschetst wordt, in de buurt van de werkelijkheid komt? Hoe beoordeelt
zij het functioneren van haar departement en wat doet zij daaraan?De heer Schutte (GPV):Mijnheer de voorzitter! De problemen met de thuiszorg hebben iets weg
van een veenbrand met af en toe een oplaaiend vuur, aangewakkerd door persberichten,
waarna de brand voor het oog via de zoveelste koerierspost en dito algemeen
overleg wordt geblust. Onder de oppervlakte smeult het echter verder. Veenbranden
zijn bovendien moeilijk te bestrijden. Dat geldt ook voor de problemen in
de thuiszorg. Dat is een slechte zaak, omdat het direct mensen treft die vanwege
chronische en sinds kort ook kortdurende ziektes afhankelijk zijn van vormen
van zorg. Thuiszorg neemt een prominente plaats in in het concept van zorgvernieuwing.
Daarachter gaat een uitstekende gedachte schuil, namelijk verpleging, verzorging
en huishoudelijke hulp zo dicht mogelijk bij de mensen thuis. Dat is een streven
waar ik mij van harte achter stel. Juist in de thuissituatie wordt ook de
medemens de gelegenheid geboden om de zorg voor de naaste waar te maken.Het is schrijnend dat er op dit terrein telkens weer problemen opduiken.
Er zijn wel oorzaken voor aan te wijzen, zoals de complexiteit van het terrein
van de volksgezondheid, die het doorvoeren van veranderingen bemoeilijkt.
Ook is het bepaald niet eenvoudig om te woekeren met de schaarse middelen.
Verder staan er voor de verschillende actoren op dit terrein grote belangen
 op het spel. Er zijn dus veel voetangels en klemmen. Dit vraagt
om bewindslieden die een krachtdadig en helder beleid voeren en dit met overtuigingskracht
doorvoeren. Dat is geen eenvoudige opgave, maar dat wisten de bewindslieden
al toen zij hun ambt aanvaardden.Hiermee kom ik op een aangelegen punt, namelijk de wijze waarop door de
bewindslieden vorm wordt gegeven aan het thuiszorgbeleid, en de wijze waarop
zij dit uitvoeren. Is er nog sprake van een helder samenhangend beleid? Vorig
jaar werden wij geconfronteerd met de gevolgen van de al te sterk doorwerkende
markt in de thuiszorg. De discussie daarover zullen wij pas in het voorjaar
verder voeren. Daarnaast moest per 1 januari jl. een ambitieus pakket aan
maatregelen worden doorgevoerd. Ik noem de integratie van de aanspraken op
kruiswerk en gezinsverzorging binnen de AWBZ, een systeem van inkomensafhankelijke
eigen bijdragen en de knip in de thuiszorg. Ten slotte is er nog het probleem
van de financiering. Het gaat daarbij niet zozeer om meer geld, maar om de
wijze waarop de middelen uit de intramurale zorg kunnen worden vrijgemaakt
voor de thuiszorg. Hierdoor is een zeer complexe en ondoorzichtige situatie
ontstaan die tot steeds meer complicaties leidt. Bovendien wordt het steeds
moeilijker om uit te leggen wat er nu precies aan de hand is. Daarmee komt
de geloofwaardigheid van het beleid ter discussie te staan. Dat geldt voor
de cliënten, maar ook voor instellingen en organisaties in de gezondheidszorg.
Het heeft een verlammende uitwerking op het doorvoeren van het beleid, terwijl
juist een krachtige regie geboden is. De gang van zaken die aanleiding heeft
gegeven tot dit debat, is daarvoor symptomatisch.Als ik kijk naar de brief van 11 maart, dan is het de vraag waar de ziektekostenverzekeraars
zich nu eigenlijk druk over hebben gemaakt. Ging het alleen om aanpassing
van de regelgeving, zodat de vergoeding voor de enkelvoudige huishoudelijke
hulp ook een formele grondslag zou krijgen? Als dat het geval is, waarom stemde
de minister daar dan niet eenvoudigweg mee in? Waarom liet zij het zover komen
dat de partijen haar vroegen om in te grijpen? Of was er toch veel meer aan
de hand en, zo ja, wat dan? Hoe moeten wij de oplossing van de minister in
dat licht duiden? In de brief wordt gesteld dat als mocht blijken dat het
budget voor de ziekenhuisgerelateerde thuiszorg te laag is, alsnog een aanvullend
bedrag van het eerste naar het tweede compartiment wordt overgeheveld. Biedt
de formele vastlegging van de vergoeding van huishoudelijke hulp daarvoor
de rechtsgrond? Is dat de reden voor de wens van de verzekeraars? Ik ben overigens
geen voorstander van een dergelijke overheveling als dat ten koste gaat van
de hulp aan chronisch zieken. Het dient zo te zijn dat de financiering hiervoor
gevonden wordt in de substitutie van intramurale zorg. Hoe zit dit precies?
Duidelijkheid hierover is geboden, anders zie ik alweer nieuwe problemen tussen
instellingen en verzekeraars in het verschiet.Ik ben er niet gerust op dat die problemen desondanks niet zullen ontstaan
op andere terreinen. In dit verband kan gewezen worden op de opmerkingen van
Zorgverzekeraars Nederland over de uiterst complexe uitvoeringspraktijk rond
de knip in de thuiszorg. Dat lijkt mij een schot voor de boeg. Daarnaast zijn
er nog andere signalen die erop duiden dat lang niet alles soepel verloopt.
Ik denk bijvoorbeeld aan de indicatiestelling die maar niet van de grond komt.
Er zijn naar de stellige indruk van de minister immers geen duidelijke afspraken
gemaakt. Wat denkt de minister hieraan te doen? Ten slotte noem ik de problemen
rond de contracten met nieuwe instellingen. Dit alles vraagt om een helder
beleid en een doortastend optreden van de bewindslieden, tot uitdrukking komend
in een strakke regie. Beide komen nu onvoldoende uit de verf. Kunnen de bewindslieden
garanderen dat dit voortaan wel gebeurt? De zwakken en de zieken mogen niet
het kind van de rekening worden.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Voorzitter! Dit debat over de thuiszorg behelst in de visie van de CDA-fractie
twee punten: aan de ene kant de algemene problematiek die de gehele thuiszorg
teistert, en aan de andere kant de zaken die in de brief van het kabinet aan
de orde komen. Met het laatste begin ik.De CDA-fractie had grote twijfels over de uitvoering van de knip, en heeft
zelfs aangedrongen op een experiment. Naar nu blijkt, is dat terecht gebeurd,
want dan hadden aanloopproblemen kunnen worden onderkend en mogelijk hadden
ze eerder kunnen worden verholpen. Het had dan niet zoveel trammelant gegeven
voor veel mensen die daarmee nu zijn geconfronteerd. Uit de brief van 11 maart
zou je kunnen opmaken dat nu alle kou tussen Zorgverzekeraars Nederland en
de LVT uit de lucht is. De CDA-fractie heeft daar twijfels over. Hoe het kabinet
denkt over de ziekenhuisgerelateerde zorg, inclusief huishoudelijke hulp,
is bekend bij de zorgverzekeraars en de LVT, zo schrijft de minister. Belangrijker
is of zij het ermee eens zijn en of zij ermee kunnen werken. Uit het veld
horen wij dat thuiszorgorganisaties te maken hebben met zo'n 50 protocollen
van verschillende verzekeraars, die ieder zo hun eigen regels hebben. Bureaucratie
is daarvan het gevolg. Wat doen we overigens met onwillige ziektekostenverzekeraars
die deze hulp weigeren? De regelgeving is nog niet aangepast. Hoe zit het
met die ƒ 8 voor ziekenhuisgerelateerde zorg? De minister heeft eerst
gezegd dat dit principieel onjuist is, en nu komt zij daar weer op terug.
Waar leidt dát weer toe?Ten slotte op dit punt nog iets over het bedrag van 90 mln. dat nu voor
de knip uit de reserves van de instellingen is gehaald. In het overleg dat
daarover in juni met het kabinet is gevoerd, zei de minister dat het om een
eenmalige overheveling zou gaan, om het volume van de langdurige thuiszorg
in de AWBZ te beschermen. Nu wordt weer gesproken over een vergroting van
het overgehevelde bedrag, ten koste van het thuiszorgbudget. Als dat de deal
is die de minister met de zorgverzekeraars heeft gesloten, gaat die wat de
CDA-fractie betreft niet door. De CDA-fractie vindt dit absoluut onverantwoord;
wij overwegen hierover een uitspraak van de Kamer te vragen. Alle problemen
met de knip, die ook door mijn collega's naar voren zijn gebracht, doen bij
ons de vraag rijzen of de knip op deze manier wel doorgang zal moeten vinden.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Wat bedoelt u precies met het laatste? Het terugdraaien van de maatregel?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Nee, ik heb net een aantal problemen opgenoemd, naar aanleiding waarvan
ik heb gevraagd of we op deze manier door moeten gaan. Het zal van het antwoord
van de minister afhangen of we op deze manier door moeten gaan. Ik spreek
eigenlijk precies dezelfde twijfel uit die u hebt uitgesproken.De heer Van Boxtel (D66):U zei net, te overwegen een uitspraak van de Kamer te vragen. Welke uitspraak
overweegt u?Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Ik overweeg de Kamer te vragen een extra te overhevelen budget uit de
AWBZ goed te keuren. Wij vinden het namelijk onverantwoord als een en ander
ten koste zou gaan van de langdurige zorg voor andere patiënten.De CDA-fractie had naast de twijfels over de knip ook vraagtekens bij
de eigenbijdrageregeling, vanwege de wijziging van netto naar belastbaar inkomen.
Wij hebben in het laatste overleg gevraagd of hier geen addertje onder het
gras zat. We werden daarin gerustgesteld door de staatssecretaris, dezelfde
staatssecretaris die nu moet erkennen dat ook deze regeling niet geheel op
haar consequenties is bekeken. Dat is overigens al eerder gebeurd. Het gevolg
is: nieuwe rekeningen en uitstel van de eigenbijdrageregeling voor het kruiswerk
tot juni. Terecht heeft de staatssecretaris de fungerende regeling teruggenomen,
maar wat een verspilling van tijd en geld! Wie moet dat betalen? De staatssecretaris
weet daarop het antwoord: dat wordt op het bord van de cliënten van de
thuiszorg gelegd, door de structurele verhoging van de toegangsbijdrage vanaf
1998, ondanks de stellige bewering van de staatssecretaris dat die verhoging
eenmalig zou zijn. Voor een ander deel wordt dat betaald uit vertraging van
bouwprioriteiten. De staatssecretaris zal toch wel begrijpen dat het CDA de
plannen voor uitbreiding van plaatsen voor gehandicapten hiervan uitgezonderd
wil zien? In deze sector moet juist een inhaalslag worden gemaakt. Kan de
staatssecretaris dat bevestigen?Hoe wordt overigens het probleem opgelost als de cliënten straks
in korte tijd worden geconfronteerd met een opeenstapeling van rekeningen?
Daarover graag duidelijkheid.De informatievoorziening over alle wijzigingen in de thuiszorg laat in
zijn algemeenheid nogal te wensen over. De Vereniging van Groene Kruisorganisaties
spreekt van onduidelijk, kwalitatief onder de maat; Postbus 51 verwijst voor
44 cent per minuut uiteindelijk na negen minuten door naar het contactkantoor.
Dat kan toch niet?Vervolgens kom ik toe aan het algemene deel van dit debat. Steeds weer,
vanaf het eerste overleg in mei 1996, worden wij geconfronteerd met ondoordachte
plannen, onzorgvuldige cijfers, gebrek aan invoeringstijd, gebrek ook aan
tijd en geld voor de zo gewenste reorganisatie van de thuiszorginstellingen,
en als belangrijkste punt, onvoldoende financiële middelen om aan de
steeds groeiende vraag naar thuiszorg te voldoen. Ik verwijs hiervoor naar
een citaat uit de brief van de verzekeraar VGZ aan de thuiszorgcentrale in
Limburg, waarin staat: "Sprake is van vermindering van het budget voor 1997.
Er moet dus zorg worden afgebouwd." Met name op het platteland en in de landelijke
gebieden komt dit hard aan. In de brief van de wethouder van Rotterdam staat:
"De schaarste-ingrepen zullen noodgedwongen resulteren in een beperking van
de toegang tot de zorg." Die vermindering van het budget wordt nog eens versterkt
doordat thuiszorginstellingen dit jaar worden geconfronteerd met de bevroren
herallocatie van vorig jaar en ze daardoor dubbel moeten betalen. Om het in
mijn eigen woorden te zeggen: wat gaan de mensen die een beroep doen op de
thuiszorg nu merken van de extra inzet van de 75 mln. van het kabinet? De
druppel op de gloeiende plaat is eigenlijk al verdampt voordat die de gloeiende
plaat bereikt heeft.Er is dus nog steeds geen sprake van toereikende financiële ruimte,
zoals in de door de Kamer aanvaarde motie is gevraagd. Dat werd nog eens pijnlijk
onderstreept toen ik afgelopen vrijdag in Delft werd geconfronteerd met een
schrijnend gebrek aan thuiszorg bij een aantal zelfstandig wonende gehandicapten.
De CDA-fractie maakt zich grote zorgen over het thuiszorgdossier. Juist als
het gaat om deze vorm van hulp, waarop een groot deel van onze bevolking een
beroep moet doen om zelfstandig te kunnen functioneren, moeten maatregelen
die genomen worden door de overheid, zorgvuldig en duidelijk zijn. Geen van
beide is het geval. Wat er nu gebeurt, leidt tot grote verwarring en voor
velen tot de vraag waarom er meer betaald moet worden voor minder hulp. Het
moet langzamerhand toch ook tot de staatssecretaris zijn doorgedrongen dat
het zo niet langer kan? Net als wij, krijgt ook zij stapels brieven van gedupeerden
en verontrusten. De kranten staan er vol van. Er staan in alle bladen artikelen
over. Kortom, het is een chaos. En die chaos dateert niet van gisteren. De
brief van 11 maart van het kabinet is de zoveelste in de reeks. Die reeks
bouwt niet op tot een visie en vertoont geen samenhang. Het is iedere keer
weer een nieuwe ad-hocoplossing voor een gesignaleerd probleem. Typerend vind
ik dan ook dat de Kamer nog steeds wacht op de al in juni 1995 toegezegde
beleidsnota en op het geactualiseerde overzicht over de cumulatie van eigen
bijdragen.Alles overziende, moet je tot de conclusie komen dat dit kabinet er beter
in slaagt problemen op te roepen dan op te lossen. Veel te vaak, bij de knip,
de eigen bijdrage en de PGB, komt het voor dat overhaaste maatregelen worden
doorgevoerd. Die snelheid lijkt misschien daadkrachtig, maar brengt ons uiteindelijk
alleen maar verder weg van het doel: meer handen aan het bed. Niet meer, maar
minder handen is het resultaat. In de tussentijd wordt er een chaos gecreëerd
die leidt tot frustraties bij de instellingen en onzekerheid bij alle mensen
die een beroep moeten doen op de thuiszorg. De CDA-fractie vraagt zich dan
ook af of het niet tijd wordt voor een onderzoek voor het thuiszorgdossier,
vanuit de Kamer zelf, al dan niet in samenwerking met de Rekenkamer. Op basis
daarvan kan dan enerzijds de gehele gang van zaken tegen het licht worden
gehouden en anderzijds worden bezien hoe de thuiszorg werkelijk versterkt
kan worden om ook in de toekomst voldoende zorg aan mensen te kunnen leveren.
Ook hierover overwegen wij een uitspraak van de Kamer te vragen. Thuiszorg
moet weer worden tot zorg voor mensen en niet, zoals nu, zorg van mensen.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter! De vernieuwing en modernisering
van de thuiszorg willen tot nu toe maar moeilijk van de grond komen. Budgetkortingen,
invoering van de knip in de thuiszorg, inning van de eigen bijdragen, dit
zijn drie begrippen waarachter bergen opdoemden. Het is niet verbazend dat
er dus weinig terechtkomt van de gedachte dat 1997 voor het veld een overgangsjaar
moet vormen, waarin sprake is van rust aan het front, opdat alle energie gestoken
kan worden in vernieuwing en modernisering. Dat is buitengewoon jammer want
uiteindelijk komt de schade van alle verwarring toch te liggen op het bord
van de cliënten. Ik heb het dan ook onverkwikkelijk gevonden dat de meest
betrokken partijen elkaar in korte tijd enkel keren publiekelijk de oren hebben
gewassen over de interpretatie van de regels, zonder dat daarbij het belang
van de cliënt als uitgangspunt werd genomen. Het werd dan ook hoog tijd
dat de bewindslieden van VWS hun verantwoordelijkheid namen en knopen hebben
doorgehakt. De hele gang van zaken laat zien dat het eigenlijk niet verantwoord
is om in oktober of november van een bepaald jaar politieke beslissingen te
nemen en vervolgens te bepalen dat deze op 1 januari daarop volgend moeten
worden ingevoerd. Een van de lessen lijkt mij dat wijziging in de regelgeving
of de uitvoering daarvan op zijn minst drie maanden van tevoren bekend moeten
zijn, maar liever nog drie maanden eerder.De beloofde integrale visie op de thuiszorg is dringend gewenst. Wij moeten
niet blijven steken in een knelpuntenbenadering. Het concept van thuiszorg
is ons daarvoor beleidsmatig te dierbaar. Daar moeten wij zuinig op zijn.Er wordt een verdeling gemeld van die 75 mln. Ik moet vaststellen dat
regulier erkende instellingen van de verschillende mogelijkheden gebruik hebben
kunnen maken, maar dat nieuwe instellingen feitelijk het nakijken hebben.
Hoe kan er dan nog sprake zijn van een beheerste marktwerking in de thuiszorg?
De aanpak van de doelmatigheid in de thuiszorg is inderdaad hard nodig. Zowel
de bewindslieden als de Kamer hebben brieven ontvangen van nieuwe thuiszorginstellingen,
waarin problemen worden beschreven aangaande contracteerplicht en de financiële
verdeling over de regio's. De klachten van die nieuwe instellingen leiden
op zijn minst tot de suggestie dat verbindingskantoren de gevestigde belangen
van bestaande instellingen de hand te zeer boven het hoofd houden, hetgeen
riekt naar kartelvorming. Welke inspanningen willen de bewindslieden plegen
om goed duidelijk te maken dat contractuele relaties tussen instellingen en
verzekeraars slechts middelen zijn om de wensen van cliënten financieel
handen en voeten te geven. De keuzevrijheid moet in dit opzicht toch centraal
staan.Het is onbegrijpelijk dat thuiszorginstellingen zo slordig zijn omgegaan
met de inning van de toegangsbijdrage en de opslagen voor hun eigen aanvullende
diensten. Wat zijn de mogelijkheden om dit soort onverkwikkelijke situaties
definitief te voorkomen? De omzetting van het inkomensbegrip van netto naar
belastbaar mag geen nadeel betekenen voor de individuele cliënt. Dat
is terecht. Nog steeds bereiken ons signalen dat het leed op dit punt nog
lang niet is geleden. Hoe zit het trouwens met de samenloop van huishoudelijk
hulp op basis van de AAW en wijkverpleegkundige hulp? De Gehandicaptenraad
heeft ons gemeld dat men in dat geval tweemaal een eigen bijdrage betaalt.
Is dat de bedoeling?Rondom de uitvoering van de inning zijn er ook problemen geweest. Het
is toch te zot voor woorden dat gesteggeld moet worden over de vraag of er
één of twee telefoonnummers op een factuur worden vermeld? De
invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor het kruiswerk wordt
met drie maanden opgeschort. Dat is de enige uitweg. Er zal een steviger regie
worden gevoerd. Ook ik zeg op dit punt: eens maar nooit weer. Met andere woorden,
ik wil de garantie van de bewindslieden dat wij elkaar over drie maanden niet
opnieuw moeten treffen naar aanleiding van de mededeling dat het anders is
gelopen dan men had gewild.Blijkens de gewisselde stukken was er dus aanleiding voor het interpretatieverschil
over de vraag of huishoudelijke hulp kan worden vergoed ten laste van de ziekenhuisgerelateerde
thuiszorg. Dat was heel vervelend. Veel erger nog vond ik dat er discussie
was over de vergoeding van de terminale zorg; alsof mensen dan nog niet genoeg
moeten meemaken en aan hun hoofd hebben. Ik ga ervan uit dat de kwestie met
de brief aan de Ziekenfondsraad definitief en afdoende is opgelost.Voorzitter! Ik sluit af. Er is enkele keren gesproken over stevige regie
en ingrijpen door de bewindslieden. Hebben zij voldoende grip op de gang van
zaken? Je zou er soms aan twijfelen, als je ziet dat zelfs een persbericht
van het departement verwarring sticht. Graag ontvang ik een adequate uitleg
en verwacht ik dat een duidelijke inspanningsverplichting wordt aangegaan,
zodat de zaak niet nog een keer uit de hand loopt.De heer Verkerk (AOV):Voorzitter! Op het moment dat het Algemeen Dagblad zijn kop "Chaos in
de thuiszorg" verzon, schreef ik hetzelfde op namens AOV en Unie 55+. Het
gaat niet om problemen in de thuiszorg; het gaat echt om een chaos in de thuiszorg.
Grote onrust heerst overal, of men nu in Zeeland, Groningen of in Den Haag
woont. De Katholieke vrouwenorganisatie houdt vrijdag een manifestatie onder
het motto "Thuiszorg, geen vrijwilligerszorg". Men vraagt 16 mln. extra. Met
11.000 handtekeningen zullen de vrouwen uit Brabant, Zeeland en Gelderland
het provinciaal bestuur van Noord-Brabant belagen. Zo erg is de nood gestegen
dat men het eigen provinciaal bestuur als intermediair gaat gebruiken. In
heel wat kleine dorpen worden plaatselijke steunpunten van de thuiszorg gesloten.
De zorggebruikers moeten aankloppen bij ver weg gelegen regionale thuiszorgpunten.
In grotere dorpen worden de thuiszorgbureaus overbelast en moeten zij steeds
vaker "nee" verkopen. Er wordt roofbouw gepleegd op werkers en familie. Gerry
van Houtum van de Katholieke vrouwenorganisatie zegt in het Brabants Dagblad
dat de plattelandsbewoner de dupe wordt. Of om nogmaals de Brabantse katholieke
vrouwen te citeren: iemand permanent verzorgen, daarvoor zijn wij niet opgeleid.De minister heeft de eigenbijdrageregeling aangepast met terugwerkende
kracht tot 1 januari. Wij zijn natuurlijk blij dat ook nu voor de "65-minners"
met een laag inkomen een verhoging van de eigen bijdrage achterwege
blijft. Maar wat bepaalt 65 jaar: de verzekerde, de patiënt of beiden?
Invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor dit jaar geeft bezwaren,
omdat de rekeningen nog later komen dan eerst was voorzien. Patiënten
krijgen een grote afrekening over enkele maanden tegelijk. Velen met alleen
AOW of een minimuminkomen kunnen een rekening van ƒ 60 al als een financiële
ramp beschouwen. De vertraging die bij het Centraal administratiekantoor optreedt
bij verzending van de nota's, leidt volgens Thuiszorg Midden-Overijssel ertoe
dat de organisaties hun cliënten de raad geven geld opzij te zetten voor
de hoge nota die nog komt. Maar die goede raad komt natuurlijk te laat. Hoeveel
extra tijd heeft het Centraal administratiekantoor nodig om nieuwe rekeningen
te sturen met de aangepaste eigen bijdrage?De toegangsbijdrage van ƒ 55 kan worden verhoogd tot een bedrag
van ƒ 75. De minister heeft al laten blijken dat de suggestie van een
totale verplichte contributie ontoelaatbaar is. Wat gaat de minister doen
opdat de thuiszorgorganisaties eerlijke voorlichting geven? Heeft de Landelijke
vereniging voor thuiszorg al een gedragslijn? Zo ja, wat houdt deze gedragslijn
in? Een gesplitste rekening voor een toegangsbijdrage en het aanvullend pakket
thuiszorg zal het voor een hulpvrager een stuk duidelijker maken. Eén
rekening suggereert namelijk dat het aanvullend pakket verplicht is. Wanneer
start de nieuwe publiekscampagne om de gebruikers en de toekomstige gebruikers
te vertellen welke kosten aan het krijgen van thuiszorg zijn verbonden? Over
chaos gesproken: reclamecampagne op reclamecampagne voor een beleid op een,
naar het lijkt, stuurloos ministerie.In haar brief schrijft de minister dat de enkelvoudige huishoudelijke
hulp ten laste van de ziektekostenverzekeraars komt. Wanneer het budget niet
toereikend is, zal meer geld beschikbaar worden gesteld. Waar komt dat geld
vandaan? Bij de contracteerplicht zijn ook al problemen. Wanneer patiënten
gebruik willen maken van commerciële thuiszorgorganisaties, blijkt dat
de verzekeraar niet wenst te betalen. Ik heb al veel eerder in het overleg
met de staatssecretaris gezegd: wie beperkt de macht van de zorgverzekeraars?
Ziedaar!De cliënten kiezen gedwongen voor de door de verzekeraar gecontracteerde
organisaties en dus voor wachtlijsten. In hoeverre is hier nog sprake van
keuzevrijheid? Is dit niet in strijd met de vergroting van de door de minister
zo geprezen marktwerking? Hoewel AOV en Unie 55+ in principe geen voorstander
zijn van commercialisering van de thuiszorg, zijn zij van mening dat als commerciële
organisaties toegelaten worden, zij dezelfde kansen en plichten moeten hebben
als de gevestigde instellingen voor thuiszorg. Worden de bestaande organisaties
nu niet wat bevoordeeld? Wat gaat de minister hieraan doen?Wat is de reactie van de minister op de open brief van de Vereniging voor
verpleegkundig beroepsbeoefenaren in de maatschappelijke gezondheidszorg?
Het gaat daarbij om de achteruithollende kwaliteit van de verpleging en de
toenemende bureaucratie.Voorzitter! Samenvattend: het wordt tijd voor een echte visie op zorg
voor de mens.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Vandaag voeren wij een debat over de thuiszorg naar aanleiding
van de brief van beide bewindslieden. Ik had liever in april een debat over
het totale onderwerp van de thuiszorg gehad, maar de brief op zichzelf geeft
aanleiding een aantal opmerkingen te maken. Ik begin met het belang van de
thuiszorg aan te geven, niet alleen voor dit moment, maar met name voor de
komende jaren. Wij hebben te maken met de toenemende vergrijzing, de ontgroening,
waardoor minder mensen kunnen zorgen voor de ouder wordende mens, en de individualisering,
waardoor mensen andere wensen hebben ten aanzien van hun oude dag en de zorg
die daarbij hoort dan in vroeger jaren. Verder is er een aantal medische en
technologische ontwikkelingen die voor de thuiszorg grote veranderingen met
zich brengen. Deze onderwerpen wil ik graag in den brede met beide bewindspersonen
bespreken.De grote verandering die een en ander teweeg heeft gebracht, met name
vanaf 1 januari jl., betreft de financiering. De eigenbijdragetabel was toch
niet wat men ervan verwacht had en de knip viel wat anders uit. Helaas is
er het nodige gesteggel geweest, ook via de media, waardoor het beeld is opgeworpen
dat er niets van klopt. Het is positief dat in de brief van beide bewindslieden
oplossingen worden aangedragen die duidelijkheid bieden.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):U verwijst naar de bijdrage van de media aan het gesteggel. De werkelijkheid
is dat er een aantal zaken niet klopt, waardoor huilende mensen telefoneren
met instellingen en er vele brieven aan ons zijn gestuurd. De schuld ligt
dan ook niet bij de media. Er is chaos ontstaan door de onduidelijkheid van
het ministerie en de ingewikkelde regelgeving.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik heb de media niet de schuld gegeven. Ik heb gezegd dat een gevecht
tussen instellingen via de media is gevoerd, waardoor iedereen daarvan kennis
heeft kunnen nemen. Dat heeft een versluierd beeld opgeleverd. U heeft mij
dus niet goed begrepen.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Het is goed dat deze zaken naar voren komen in de media. Iedereen weet
er dan van en men weet ook dat er veranderingen moeten komen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Over de visie op de thuiszorg moet op basis van een juiste stand van zaken
van gedachten worden gewisseld. Ik stel mij dan ook terughoudend op. Ik wil
niet van alles op tafel leggen om vervolgens pas in april te kunnen constateren
of het allemaal wel klopt.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Voorzitter! Mevrouw Van Blerck wil in april over de visie spreken. Het
rapport is er nog niet. Het verschijnt wel erg laat. De problemen in de thuiszorg
zijn niet van vandaag of gisteren. Als het de bewindslieden werkelijk ernst
was geweest, had het rapport, dat ons in juni 1995 is beloofd, er toch al
moeten zijn?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik kom dadelijk uitgebreid terug op de visie op de thuiszorg. Het
feit dat ik heb gezegd dat ik in april graag op basis van zo'n visie met de
bewindslieden wil spreken, geeft voldoende aan hoe ik daartegenover sta.De brief van de beide bewindslieden lost de echte problemen en knelpunten
op. Ik wil overigens graag weten wat de financiële consequenties zijn
van een en ander. Ik wil dan niet een globaal bedrag zien. Ik wil wat specifieker
aangegeven zien wat het uitstel en het eventuele gebruik van een andere methode
voor financiële consequenties heeft. Dat hoort er immers bij.In de brief van de LVT van 11 maart staat dat de Landelijke vereniging
voor thuiszorg met overwegend positieve gevoelens kennis heeft genomen van
de inhoud van de brief van de bewindslieden over de knelpunten. Dan is het
op dit punt toch goed? Gisteren echter hoorde ik allerlei landelijke vertegenwoordigers
van de thuiszorg iets anders zeggen. Ik weet dan niet meer wat ik ervan moet
denken. Ik vraag daarom aan beide bewindslieden hoe ik de brief van 11 maart
moet duiden ten opzichte van de kritiek die elders te horen is. De brief is
immers positief over de oplossing van de knelpunten die wordt genoemd in de
brief van de beide bewindslieden.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Is mevrouw Van Blerck van mening dat met de brief van de bewindslieden
alle problemen die zich voordoen, bijvoorbeeld bij de knip, opgelost worden?
Op een onderdeel wordt helderheid gegeven. Daar was een grote ruzie over uitgebroken.
Uit alles blijkt echter dat er bij de vraag of iemand bij de ene of de andere
regeling thuishoort, discussies over interpretatieverschillen kunnen uitbreken.
Instellingen zijn uren bezig om het geld los te praten bij een verzekeraar.
Zij moeten aantonen dat mensen ziekenhuisgerelateerde zorg hebben op bepaald
een moment. De verzekeraar is echter van mening dat de mensen al thuiszorg
hebben en dat het helemaal niet zeker is dat een grotere zorgbehoefte te maken
heeft met een ziekenhuisopname. Dat gesteggel gaat natuurlijk gewoon door.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik ben van mening dat de knip in de thuiszorg op zichzelf goed is geweest.
Dat zal geen verassing zijn. Wij hebben een uitgebreidere knip voorgestaan.
Ik herhaal dat hier. De knip had waarschijnlijk ook duidelijker kunnen zijn.
Van de knip is echter door de minister, sprekend namens het kabinet, een stuk
teruggetrokken. Op dit moment is het sowieso veel te vroeg om te zeggen dat
de knip geen succes is. Er is nog een aantal malen discussie te voeren over
de vraag hoe het precies moet gebeuren. Ik verwacht van de minister dat zij
daar sturing aan geeft. Als men de handen in de lucht gooit en roept dat men
het wel geprobeerd heeft, maar dat het niet lukt, is dat niet voldoende.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):De vraag is of de oorspronkelijke bedoeling van de regeling gerealiseerd
wordt. Die bedoeling wordt niet gerealiseerd. Er vindt een afwenteling plaats
van de kosten naar de AWBZ. De verzekeraars proberen immers hun risico af
te wentelen. Zij proberen ook voordeel te halen. Dat is te zien aan de contracten
die worden gesloten, waarin veel te lage tarieven worden berekend. De meerkosten
die de instellingen vervolgens moeten maken, worden afgewenteld op de AWBZ.
Dat is niet de bedoeling, maar het gebeurt. Mijn vraag is wat de VVD doet
als men deze niet beoogde bijwerkingen van de regeling ziet.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik herhaal wat ik net heb gezegd. Op dit punt moet duidelijk sturing gegeven
worden. Wij hebben hier een probleem op een heel moeilijk terrein. Dat ben
ik onmiddellijk eens met mevrouw Vliegenthart en anderen die dat zeggen. Wij
willen de regeling toch gerealiseerd zien, omdat wij de richting een goede
vinden. De reactie na twee maanden moet er dan niet een zijn van: jammer dan,
wij doen het niet meer. Een dergelijke reactie kan bij allerlei andere onderwerpen
bij de volksgezondheid een nogal chaotische toestand oproepen. Als wij zo
snel de moed opgeven, kunnen wij met een aantal andere belangrijke ontwikkelingen
ook wel ophouden.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Vindt mevrouw Van Blerck niet dat je van tevoren moet kijken welke problemen
er te verwachten zijn alvorens zo'n ingrijpende maatregel te nemen?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Dat was wel beter geweest. Ik heb nu te maken met de uitwerking van een
en ander en ik geef daar mijn mening over. Ik vind het bovendien ook aan de
minister om in haar eerste termijn aan te geven hoe zij hiertegen aankijkt.
Dat hebben de woordvoerders die er anders over denken ook gezegd. Wij moeten
dat even afwachten. Ik denk dat wij die reactie even moeten afwachten. Wat
ik er namens de VVD van vind, heb ik al duidelijk naar voren gebracht.Voorzitter! De vraag rijst wat wij op dit terrein nog méér
aan knelpunten te verwachten hebben. Het mag niet zo zijn dat wij dit probleem
nu oplossen, maar over een of twee maanden weer met iets dergelijks komen
te zitten. Ik geef in dit verband enkele voorbeelden waarover ik graag het
oordeel van de bewindslieden verneem.Er wordt per uur gerekend en elk gedeelte van een uur wordt naar boven
afgerond. Als dit vier keer per maand wordt gedaan, hetgeen mijns inziens
de bedoeling is, kan dit tot gevolg hebben dat mensen viermaal 55 minuten
betalen voor iets dat ze niet hebben gehad. De mensen behoeven niet te weinig
te betalen, voorzitter, maar ook niet te veel. Ik vraag mij af of hier geen
andere modus kan worden gevonden. Zo zou men eenmaal per maand kunnen optellen
waardoor een betere regulering kan worden bereikt. Anders dreigt het risico
dat als straks de mensen de rekeningen krijgen – zo'n moment hebben
wij nog niet gehad – hierover opnieuw een discussie ontstaat. Ik geloof
niet dat wij dit systeem moeten volhouden.De berekening van het aantal uren verliep bij het oude systeem erg soepel.
De mensen zouden nu een rekening kunnen krijgen die, vergeleken met de oude
berekeningswijze, wat hoger uitvalt. Ik ben niet tegen die ontwikkeling. Iedereen
behoort datgene af te rekenen wat hij of zij heeft genoten. Echter, dit zou
een probleem kunnen worden en dat signaleer ik.In de brief wordt voorts gezegd dat een doelmatigheidsonderzoek zal plaatsvinden,
mede gericht op het gedeelte dat aan overhead mag worden berekend. Dat lijkt
mij een goede zaak. Op deze manier kan duidelijk worden wat aan andere posten,
buiten de directe zorg aan het bed, mag worden toegerekend. Misschien wordt
hiermee ook meer duidelijkheid verkregen over een aantal fusieprocessen
waarbij in het onroerend goed een beduidend gedeelte van de middelen is gaan
zitten. Wellicht kan een besluit worden genomen waardoor middelen meer ten
behoeve van de zorg worden ingezet waar dat nog mogelijk is. Meer in het algemeen
moet ik zeggen dat fusies zeer efficiënt zijn voor de organisatie zelf,
maar voor de cliënt wel eens wat minder aangenaam uitpakken, omdat fusies
ten koste gaan van de directe zorg voor de mensen. Men beroept zich veelal
op regels. In Brabant las ik een krantenartikel over een hooglaagbed voor
een cliënt in Den Bosch. Je vraagt je naar aanleiding van zo'n artikel
af waarom het nu zo moet. Kan het niet anders? Ik maak de bewindslieden wat
dit betreft geen verwijt, maar vind wel dat instellingen zelf ook wel eens
mogen nadenken over een betere benadering. Het moet niet allemaal blijven
hangen in processen, gesprekken en vergaderingen over zaken die wel van belang
zijn voor de organisatie maar niet direct met de zorg ten behoeve van de mensen
te maken hebben.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):U zegt dat die fusies allemaal zo goed en zo efficiënt zijn.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):U citeert mij al meteen verkeerd. Ik heb gezegd dat het allemaal zo efficiënt
lijkt voor de instellingen zelf – en dat zal het op een aantal terreinen
ook ongetwijfeld zijn – maar daardoor komt de zorg voor de cliënt
nogal eens in het gedrang en daar maak ik bezwaar tegen.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Maar bent u nu wél of niet voor fusies?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als het op een normale, verantwoorde manier gebeurt, zal dat ongetwijfeld
een aantal voordelen opleveren. Echter, als het te ver doorschiet en zó
groot wordt dat er bijna geen contact meer is met de werkvloer, moet je je
afvragen of men wel op de juiste manier bezig is. Je ziet dat sommige instellingen
weer terugkeren naar kleinschaligheid en dan vraag je je af of dergelijke
processen wel nodig zijn.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Wat vindt u dan van de dwang die de staatssecretaris heeft opgelegd aan
kruiswerk- en gezinszorginstellingen om er in het overgangsjaar voor te zorgen
dat er wordt gefuseerd? Vindt u dat dit nog eens goed zou moeten worden bekeken?
Ik verwijs naar het rapport van de NZI, waarin aandacht wordt gegeven aan
het fusieproces in gezinszorg en kruiswerk. Gehoopt werd dat hieruit een overschot
van 260 mln. zou worden gehaald. Nu blijkt dat dit beperkt is tot 6 mln. Je
zou je dus kunnen afvragen of de dwang die de staatssecretaris aan de instellingen
heeft opgelegd, eigenlijk wel zo nodig is.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):U merkt uit mijn verhaal toch wel dat ik een zekere terughoudendheid heb?
Ik denk dat het op dit moment wel even genoeg is. Ik meen dat in een vorig
overleg ook al een keer aan de orde te hebben gesteld.De heer Van Boxtel (D66):Ik vind wat mevrouw Mulder zegt, wel heel gemakkelijk. De instellingen
van kruiswerk en gezinszorg zelf hebben na jarenlange verwarring over verschillende
competenties en het over elkaar heen vallen van hulpverleners bij patiënten,
aangegeven bereid te zijn dit traject in te gaan. Laten wij dat even niet
vergeten. Vervolgens kun je vragen stellen bij de schaal die uiteindelijk
her en der wordt bereikt. Soit, maar je moet nu niet ineens net doen alsof
je de fusies niet wilt. Dat beluister ik een beetje uit uw woorden.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Dan kan ik hetzelfde zeggen als mevrouw Van Blerck. U interpreteert mijn
woorden niet juist. Ik heb alleen gevraagd of er geen twijfel mogelijk is
over fusies. Ik heb gevraagd of de VVD vindt dat de dwang die de staatssecretaris
in dit overgangsjaar heeft opgelegd, wel doorgezet zou moeten worden.De heer Van Boxtel (D66):Dat is nu net mijn punt. Het gaat helemaal niet om dwang. Die intentie
is al jaren geleden uitgesproken, ook vanuit de brancheorganisaties zelf.
Die zijn geïntegreerd. Geprobeerd wordt om nu een systeem van eigen bijdragen
en inningen gezamenlijk op te laten lopen. De juridische fusies moeten nu
leiden tot inhoudelijk dezelfde procedures en werkwijzen. Dat is er nu aan
de hand. Het heeft niets te maken met opgelegde dwang, maar het is gewoon
het voortzetten van het ingezette beleid.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Juist zoals mevrouw Van Blerck zegt, zou je je moeten afvragen of het
niet wat kleinschaliger moet. Is het noodzakelijk dat de kruiswerkorganisaties
en gezinsverzorgingsorganisaties met elkaar fuseren, om de volgende keer het
integrale pakket te kunnen aanbieden? Als samenwerking goed gaat, moet er
geen dwang toegepast worden. Dan is het de vraag of dat nog nodig is.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Na dit debatje vanuit de zaal lijkt het mij goed om nog even aan te geven
dat het ons om het doorschieten, het te ver doorvoeren gaat. Volgens mij is
helemaal niet aan de orde dat via het aanbieden van het integrale pakket van
alles en nog wat wordt gefuseerd. Volgens mij hebben wij daarover in een eerder
algemeen overleg al afspraken gemaakt. Ik houd mij er daarom verre van. Men
mag op alle mogelijke manieren samenwerken. Fusies zijn absoluut niet dwangmatig
opgelegd. Ik heb mijn bedenkingen als het te ver doorschiet, vooral vanuit
de instellingen zelf.Ik hoor graag van de bewindslieden wat wij te verwachten hebben van de
visie op de thuiszorg. Het is buitengewoon belangrijk dat die binnen afzienbare
tijd besproken wordt, omdat wij mogen verwachten dat de incidenten waarover
wij steeds spreken, daarmee van de baan zijn.Ik zou graag willen dat in die visie rekening werd gehouden met wat minder
bureaucratie. Ik weet dat dit gemakkelijk gezegd is, maar als je er niet constant
op blijft letten, slibt het dicht met regelgeving waar niemand op zit te wachten.
Het kan alleen goed zijn als je een representatief beeld hebt hoe het met
de thuiszorg in het land gesteld is. Hoe gaat het in Groningen, Zeeuws-Vlaanderen,
Gelderland en in de grote steden? Kan dit inmiddels worden meegenomen?In verzorgingstehuizen wordt zorg geboden aan mensen. Mensen die in aanleunwoningen
wonen mogen niet van die zorg gebruikmaken als zij thuiszorg nodig hebben.
De thuiszorginstelling, die daar soms een heel eind vandaan
zit, moet ernaartoe komen, met alle reistijd van dien. Ik weet dat er op dit
moment niet gewerkt kan worden buiten het normale budget. Men zegt dat het
voor de helft van de prijs kan. Net zo goed als er zorg wordt geleverd aan
de bewoners van de instelling, kan dat naar mijn idee aan bewoners van aanleunwoningen.
Het verhaal is dat dit niet kan, omdat de thuiszorginstellingen anders met
de onrendabele uren blijven zitten. Dan zeg ik: reken eens uit wat het in
den brede betekent als je dit wat efficiënter doet, zonder dat direct
het financiële belang van instellingen bovenaan komt te staan. Ik zou
dat graag eens meegenomen zien.De heer Marijnissen (SP):Dat mevrouw Van Blerck hier het minst kritische verhaal ten opzichte van
het kabinet houdt, neem ik voor lief! Ik hoorde haar zojuist zeggen: ik vind
dat wij moeten oppassen met al die bureaucratie en als het even kan, moeten
wij die terugdringen. Dan denk ik: dit is weer het goeie ouwe klassieke geluid
van de VVD. Vervolgens zei zij in een bijzinnetje, alsof zij het woord "bureaucratie"
verduidelijkte: wij moeten niet te veel regels hebben. Volgens mij heeft het
aantal regels niks te maken met de mate van bureaucratie. Wat zien wij nu
namelijk? Wij zien nu in de knip, in het tweede compartiment, een gigantische
bureaucratie. Op allerlei manieren moeten er papiertjes heen en weer geschoven
worden. Er moeten offertes worden aangevraagd, er moeten mensen aan elkaar
worden gekoppeld, enz. Tot 1 januari van dit jaar ging dat heel soepel en
vanzelfsprekend. Kan mevrouw Van Blerck mij uitleggen hoe zij aan de ene kant
in zwijm kan liggen voor de knip – zij adoreert de knip, want het kan
haar niet ver genoeg gaan – terwijl zij aan de andere kant met droge
ogen kan beweren dat zij eigenlijk de bureaucratie wil terugdringen?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als het gaat om de visie op de thuiszorg, heb ik het in zijn algemeenheid
over bureaucratie. De heer Marijnissen spitst het toe op de knip in de thuiszorg,
waar al die regels bijgekomen zijn. Dat is een vervelend gevolg van een en
ander. Dat betekent echter niet dat het zo moet blijven. Met een duidelijke
sturing vanuit het departement valt daar best wat aan te veranderen. Dan krijg
je misschien met een paar regels te maken. Het wordt dan in ieder geval beduidend
minder dan wat er nu aan de orde is. De knip was echter niet het enige, want
ik had het over het hele brede veld van de thuiszorg. Ik heb ook het voorbeeld
gegeven van de zorg die verzorgingstehuizen kunnen leveren aan aanleunwoningen.
Dat is ook zo'n bureaucratische regel. Doe dat nu eens in den brede en reken
dat eens op een andere manier uit, waardoor wij kunnen zien of wij er goed
aan doen om de zaak te veranderen, heb ik gevraagd. In het veld, door de mensen
die ermee te maken hebben, wordt het immers niet begrepen.De heer Marijnissen (SP):Eigenlijk hoor ik mevrouw Van Blerck zeggen dat zij het wel eens is met
mijn kritiek op haar verhaal. Als je eens iets concreet bij de kop neemt,
is het voordeel dat je het meteen ergens over hebt. Als zij zomaar zegt dat
zij tegen bureaucratie is en dat zij zomin mogelijk regels wil, terwijl ik
dan met het voorbeeld van de knip kom, waaruit precies het tegenovergestelde
blijkt, confronteer ik haar toch met de werkelijkheid. Eigenlijk zegt zij:
inderdaad, binnen de knip hebben wij op het ogenblik te maken met heel veel
bureaucratie. Mijn vraag aan haar is kort en duidelijk: hoe wil zij door middel
van het stellen van regels voorkomen dat wij op deze bureaucratische weg in
de knip verder moeten? Kan zij mij dat eens uitleggen?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als ik dat kan uitleggen, denk ik dat wij dit probleem niet hadden gehad.
Dan hadden wij het tevoren al gehad. Als je met zo'n ontwikkeling begint waarin
grote veranderingen optreden – er zijn ook voorbeelden van te geven
op het gebied van de ouderenzorg – kun je niet tevoren alles voorspellen
wat er gebeurt en hoe iedereen reageert op die veranderingen. Je kunt dat
nu eenmaal niet altijd vóór zijn. Ik heb daar best begrip voor,
zeg ik tegen de bewindslieden. Wel vind ik dat je er op het moment dat je
het constateert – liever had ik het tevoren zoveel mogelijk afgedekt –
meteen bij moet zijn. Je moet het dan niet laten uitdijen of afsterven tot
er niets meer over is om dan te zeggen: het is jammer, maar het is niet anders.De heer Marijnissen (SP):Eigenlijk zegt mevrouw Van Blerck wat de meeste woordvoerders al verwoord
hebben, namelijk dat de hele knip en de hele transformatie een soort "Sprung
in's Dunkele" is geweest. Dat zegt zij eigenlijk. Maar goed, dat neem ik verder
voor lief. Mijn vraag sloot aan op datgene wat zij eerder zei, en wel dat
zij door het stellen van bepaalde regels de bureaucratie in de knip, in het
tweede compartiment, wat de ziekenhuisgerelateerde thuiszorg betreft zou kunnen
terugdringen. Toen zei ik: vertel mij dan eens welke regels dat zijn. In welke
richting zoekt zij het?De voorzitter:Dit is een herhaling van zetten. Mevrouw Van Blerck krijgt heel kort de
gelegenheid om hierop te reageren.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):De minister heeft in haar brief aangegeven hoe zij een streep heeft getrokken
op het punt waar er een conflict was. Zij heeft gezegd: zo doen wij het. Dat
is in ieder geval het goede voorbeeld. Ik denk dat er nog wel andere voorbeelden
bedacht kunnen worden die op hetzelfde en betere resultaat uitkomen. Het is
echter niet aan mij om de heer Marijnissen nu precies te vertellen hoe de
minister moet omgaan met de verzekeraars. Door de uitlating van de minister,
die is vastgelegd in de brief, is het duidelijk. Nu weet iedereen waar hij
zich aan te houden heeft. Het is dan misschien nog niet eens een regel, maar
het is gewoon een bestuurlijke uitspraak. Ik denk dat wij het daarvan moeten
hebben. Bovendien heb ik een ander voorbeeld gegeven, dat van de aanleunwoningen.
Dit betreft ook een regel waarvan ik mij afvraag wat wij ermee moeten doen.Het artikel in de Volkskrant van vanmorgen roept vragen op. De minister
is verantwoordelijk voor de organisatie van haar departement. Ik vraag haar
of het artikel waar is en wat zij er dan aan doet. Als het niet waar is, zal
zij ongetwijfeld zeggen dat zij er niets aan doet. Ik hoor graag de visie
van de minister hierop.Over de marktwerking, waarop wij later bij de nota uitgebreid terugkomen,
wil ik nog zeggen wat ik vorig jaar tijdens de behandeling van het FOZ
heb gezegd. Er is op dit moment nauwelijks marktwerking in de gezondheidszorg
en de thuiszorg. Een paar procent van de gevallen heeft te maken met marktwerking,
die ook nog zeer sterk gereguleerd is. Instellingen mogen zich op die markt
bewegen als zij overal aan voldoen, het gestelde pakket aanbieden en geïntegreerde
pakketten aanbieden. Het gaat mij dan echt veel te ver om de schuld van alle
onduidelijkheden en chaotische toestanden aan marktwerking toe te schuiven.
Dit is een overdreven voorstelling van zaken.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Waaruit blijkt dat ik namens mijn fractie de marktwerking de schuld van
de chaos heb gegeven? Bent u het er met mij niet over eens dat de chaos in
eerste instantie ergens anders wordt gecreëerd?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ja, dat zeg ik net.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Dat zegt u niet. U zegt dat de marktwerking nu de schuld krijgt. Het is
de manier waarop beide bewindslieden hun plannen naar buiten brengen, waardoor
chaos wordt gecreëerd.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik heb nogal wat woordvoerders problemen horen noemen en bijna steeds,
misschien door u dan net niet, wordt er gezegd dat de marktwerking er schuldig
aan is. Het lijkt mij goed dat ik de zaak dan vanuit de liberale invalshoek
benadruk. Ik zeg nogmaals dat de marktwerking naar mijn mening zeer beperkt
en sterk gereguleerd is. In deze beperkte vorm heeft zij wel de veren opgeschud,
waardoor de zorg wat cliëntgerichter is geworden.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Als de marktwerking niet de of een oorzaak van de problemen is, wat is
de oorzaak volgens u dan wel?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Misschien is het goed om eens te zeggen dat ik de reactie op sommige maatregelen
af en toe wat overtrokken vind. Het lijkt wel een strijd tussen instellingen,
waardoor het belang van de cliënten op afstand geraakt. Wij staan hier
toch om ervoor te zorgen dat de cliënten zo goed mogelijke zorg krijgen?
Als wij dit jaar 75 mln. extra voor de zorg uittrekken, moet deze ook aan
zorg besteed worden. De ruzies tussen alle instellingen vind ik dan niet echt
relevant. Het is jammer dat deze zoveel aandacht krijgen, maar ik vind dat
wij ons moeten richten op de mensen die zorg nodig hebben.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Ik ben het er helemaal met u over eens dat de cliënten het slachtoffer
dreigen te worden van de huidige problemen, maar u geeft geen antwoord op
de vraag wat volgens u de oorzaak van deze problemen zijn. U zegt nu dat de
instellingen ruzie maken en dat is ongetwijfeld waar, maar er is ook een aanleiding
om ruzie te maken, want een heleboel dingen zijn niet duidelijk. Wat is nu
volgens u de oorzaak van de problemen?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Over de correctie van de regeling heb ik net al gesproken; dat betreft
allemaal onduidelijkheden. Hierbij komt dat men belangen in gevaar ziet komen.
De reguliere instellingen hadden gevestigde belangen. Hierin komt enige verschuiving,
wat commotie geeft. Omdat er ook wat onduidelijke regelgeving is, worden de
problemen gemakkelijk afgeschoven op de marktwerking of op de bewindspersonen.
Dit gaat mij wat ver. Ik hoop dat met die 75 mln. extra ook de nieuwe instellingen
aan bod komen. Het kan niet de bedoeling zijn dat dit bedrag alleen wordt
gebruikt voor vastgelegde afspraken, waardoor er verder niemand aan bod mag
komen.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik ben het wat betreft dit laatste voor een groot deel met
mevrouw Van Blerck eens, maar zij zegt daar eigenlijk weinig over de contracteerplicht
en de problemen die zich daaromtrent hebben voorgedaan. Zij zegt dat het even
lekker is opgeschud en voorts zou per 1 januari van dit jaar de situatie een
beetje bevroren worden. Maar in de praktijk blijkt dat die contracteerplicht
op dit moment niets inhoudt. Wat is haar visie daarop?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik wilde graag weten wat de staatssecretaris en de minister daarvan zeggen.
Ik vind dat dit nu typisch een onderwerp is dat thuishoort bij die totale
visie op de thuiszorg. Ik ben het inhoudelijk met u eens en ik heb daar in
eerdere overleggen ook al iets van gezegd. Nu blijkt inderdaad dat de markt
is dichtgetimmerd.De heer Stellingwerf (RPF):Maar bent u niet bang dat als wij wachten op die discussie – dat
kan misschien wel eens wat later worden dan april – wij ondertussen
heel veel van die organisaties niet meer hebben, omdat zij financieel ten
onder zijn gegaan?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik wacht liever even het antwoord van de bewindslieden af in dezen.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Voorzitter! Het moet mij van het hart, in de weinige tijd die mij in dit
debat gegeven is, dat de thuiszorg één grote chaos is. Dat is
niet alleen te danken aan de maatregelen van dit kabinet, gesteund door de
meerderheid van deze Kamer, die eind vorig jaar zijn genomen. De problemen
zijn evenwel nog veel ernstiger geworden. Eind vorig jaar stonden er nog 6000
mensen die geïndiceerd zijn voor hulp, op de wachtlijst. Eén telefoonronde
langs een aantal thuiszorginstellingen heeft mij geleerd dat het aantal wachtenden
sinds begin dit jaar is toegenomen en in sommige gevallen zelfs is verdrievoudigd.
Het probleem wordt gelegd bij de mantelzorgers, die maar moeten zien hoe zij
zich moeten redden en de mensen moeten helpen. Mensen die wel hulp hebben,
krijgen het meest minimale. Helpsters en verzorgsters rennen voor een schijntje
van de ene cliënt naar de andere patiënt. Er is weliswaar in 1997
75 mln. extra beschikbaar gekomen voor de thuiszorg, maar hiermee kunnen wij
alleen de ergste knelpunten aanpakken.De maatregelen die per 1 januari zijn ingevoerd – knip in de thuiszorg,
eigenbijdrageregeling – hebben geleid tot een competentiestrijd, tot
een administratieve warboel, tot hoge administratieve en informatiekosten,
tot bureaucratie, tot grote onduidelijkheid voor de cliënt en in sommige
gevallen tot afhaken van de cliënt, al dan niet door vermeende verhoging van de eigen bijdrage. Het heeft geleid tot huilende mensen
aan de telefoon bij de instellingen, maar ook bij ons. Ik kan u niet zeggen
hoe erg ik dat vind. Ik houd vrijdags spreekuur en ik had gemiddeld 80 cliënten
op zo'n vrijdag. Ik kan dat gewoon natellen en spreek dus uit eigen waarneming
en niet op grond van de krant. Op mijn spreekuur vrijdags heb ik nu gemiddeld
150 mensen. Als je dan kijkt naar die verhoging van 80 naar 150, gaat het
bij al deze mensen die met hun klachten bij mij komen, over de thuiszorg,
over de wachtlijsten en over het geen zorg ontvangen. Ik kan u niet zeggen
hoe erg en hoe diep ik mij daarvoor schaam. Want wat moet ik aan de mensen
zeggen die bij mij aan tafel zitten of die mij bellen? Dat ik het in de Kamer
zal bespreken? Nu, ik geef soms de moed wel eens op en zou dan mijn tas willen
pakken en weg willen gaan. Ik vraag mij af, als de bewindslieden op dat spreekuur
zouden zitten, hoe zij zich zouden voelen. Ik schaam mij er diep voor.Bij de invoering heeft GroenLinks zich tegen de knip in de thuiszorg verzet.
De gehele thuiszorg zou via de AWBZ gefinancierd moeten worden. Twee verzekeringsregimes
leiden immers tot onderlinge afschuiving en tot extra administratieve rompslomp.
Dat zeiden wij toen en dat is nu ook gebleken. Er is een strijd ontbrand tussen
zorgverzekeraars, LVT en verbindingskantoren, over wie wat betaalt. Na veel
vijven en zessen heeft de minister de knoop doorgehakt en bepaald dat de ziekenhuisgerelateerde
thuiszorg, inclusief huishoudelijke hulp, in het tweede compartiment thuishoort.
De ziekenhuisgerelateerde zorg moet geleverd worden door de thuiszorginstellingen,
hetgeen betekent dat de gewone AWBZ-cliënten nog langer op de wachtlijst
komen. Welk perspectief geeft de minister aan deze cliënten?De eigenbijdrageregeling is niet te vatten voor de cliënt. Hij moet
zowel een vaste toegangsbijdrage betalen, als een inkomensafhankelijke bijdrage.
Wij zien geen enkele grond voor het heffen van een toegangsbijdrage. Ook mensen
op een wachtlijst betalen een toegangsbijdrage. In sommige gevallen staan
mensen jaren op een wachtlijst en gaan zij dus jarenlang die ƒ 55 betalen.
GroenLinks vindt dit onacceptabel en wij zullen zo nodig in tweede termijn
een motie hierover indienen.De vaste toegangsbijdrage voor 1997 is wettelijk vastgesteld op ƒ
55. Sommige instellingen hebben die bijdrage eigenhandig verhoogd met een
paar tientjes, waarmee aanvullende diensten verkregen kunnen worden, diensten
waaraan mensen in veel gevallen helemaal geen behoefte hebben. Voor veel cliënten
die één acceptgiro met het verhoogde bedrag binnenkregen, is
de situatie onduidelijk. De antwoorden op onze schriftelijke vragen zijn niet
op alle punten bevredigend. Wij vragen de minister nogmaals, de instellingen
te verplichten één acceptgiro te versturen voor het verplichte
bedrag en een andere voor het niet-verplichte, aanvullende bedrag. Als wij
hierop geen bevredigende reactie krijgen, zullen wij hierover in tweede termijn
een motie indienen.Vanuit de particuliere thuiszorg is het verzoek gekomen om de CAO niet
algemeen verbindend te verklaren. Veel particuliere organisaties ontdoken
in het verleden de CAO en waren dus oneerlijke concurrenten van de reguliere
thuiszorg. Herhaaldelijk is aan het kabinet gevraagd wanneer de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid de CAO voor 1997 nu eens algemeen verbindend
zou verklaren. Ik herhaal deze vraag. Wat heeft het overleg met de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid opgeleverd? Zo nodig zal ik hierover
in tweede termijn een motie indienen.Minister Borst en staatssecretaris Terpstra hebben de sector, die toch
al kampte met grote problemen, verder in de problemen gebracht. Dat valt hen
aan te rekenen. De knip en het ingewikkelde systeem van twee soorten eigen
bijdragen komen uit de koker van VWS. Bij de uitvoering van de maatregelen
ging vervolgens van alles mis. De minister heeft het laten gebeuren. Een gebrek
aan sturing vanuit het departement heeft daaraan een bijdrage geleverd.Er is sprake van één grote chaos. Ik wil niet wachten tot
april, ik wil helemaal niet meer wachten. Ik vind dat de chaos, het geklungel
moet verdwijnen. Een onderzoek is dringend noodzakelijk. Ik steun dus het
voorstel van mevrouw Mulder. Wij moeten geen dag langer wachten.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! De continuing story of Peyton Place, dat was een televisieprogramma
waar ik eind jaren zestig mee opgroeide. Vandaag de dag zouden wij kunnen
denken aan Goede tijden, slechte tijden. Het thuiszorgdossier begint gelijkenis
te vertonen met deze series. Er is veel drama, er zijn veel ondoorzichtige
relaties, af en toe is er wat humor, maar vaker rolt er een traan, en nooit
weten wij wat er volgende week gebeurt. De series hadden en hebben veel kijkers.
De thuiszorg heeft veel gebruikers. En over die groep zou ik het graag willen
hebben.De door het kabinet met instemming van de Tweede Kamer doorgevoerde veranderingen,
gaan nogal van au. Dat blijkt wel uit alle correspondentie die wij hebben
gehad. Verzekeraars en thuiszorginstellingen twisten over begrippen, over
wie wat moet betalen. Thuiszorginstellingen twisten onderling over kartelvorming,
over al dan niet vergelijkbare omstandigheden waaronder ze moeten werken.
Het departement stoeit met de thuiszorginstellingen, met de Ziekenfondsraad
en met het Centraal administratiekantoor over de uitvoering van alle veranderingen
en over de uitwerking van eigen bijdragen.Eerlijk gezegd ben ik niet primair geïnteresseerd in dat onderlinge
gekissebis, waarbij soms valide en soms invalide argumenten een rol spelen.
Het moet mij van het hart dat ik ook wat pijn in de buik krijg van de krokodillentranen
die af en toe gehuild worden door diegenen die eind vorig jaar met de bewindslieden
van harte beloofden alle inspanningen erop te zullen richten om de zaken tot
een goed einde te brengen. Men committeerde zich aan de in gang gezette veranderingen.
Ik noem de Landelijke vereniging voor thuiszorg en de verzekeraars.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):De heer Van Boxtel heeft ongetwijfeld dezelfde brieven als wij gekregen.
Hij zal kennisgenomen hebben van de alles-of-nietsstrategie die regelmatig
wordt toegepast. Wij behoeven maar te denken aan het persoonsgebonden budget.
Als je als grote organisatie onder zo'n druk komt te staan, kun je je gedwongen
voelen om tegen wil en dank mee te werken. De heer Van Boxtel
zou de strategie aan de orde moeten stellen.De heer Van Boxtel (D66):Die stel ik ook aan de orde. De bewindslieden hebben ons plannen voorgelegd.
Zij hebben meegedeeld dat zij ultieme gesprekken hebben gevoerd met de betrokken
organisaties. Zij hebben het vertrouwen gekregen, dat zij vervolgens naar
ons hebben gebracht. Je mag er dan van uitgaan dat dit vertrouwen ook reëel
tot stand is gekomen. Anders hadden die belangenorganisaties toen al hun verantwoordelijkheid
moeten nemen en moeten zeggen: "no go". Daarom leg ik de vinger nu op die
zere plek. Maar eerlijk is eerlijk: het thuiszorgdossier was een jaar of zes
geleden een vernieuwend concept, maar helaas is het langzamerhand een uitermate
gebureaucratiseerde onderneming geworden. Waar vroeger het kruiswerk en hulpverleners
echt zorg verleenden, moeten zij nu met de status in de hand van minuut tot
minuut bijhouden wat zij doen. Dat is inderdaad een totaal andere organisatie
dan eenieder zorginhoudelijk voor ogen staat.De heer Marijnissen (SP):De heer Van Boxtel leek net even echt boos te worden. Dat vond ik interessant,
dat spitste mijn oren, vooral toen hij zo verwijtend sprak richting de LVT.
In mijn eerste termijn heb ik gerefereerd aan de informatie die ik kreeg,
namelijk dat de staatssecretaris de morgen vóór ons algemeen
overleg is gewaarschuwd over de invoeringstermijn bij de eigen bijdrage. En
dan gaat het verhaal van de heer Van Boxtel absoluut niet op. Er is wel degelijk
gezegd dat de invoeringstermijn zes maanden moest bedragen en dat niet van
de thuiszorg mocht worden verwacht dat het in december vastgestelde bedrag
per 1 januari goed kon worden ingevoerd.De heer Van Boxtel (D66):Als u in eerste termijn met informatie komt die ik niet ken, dan wacht
ik graag eerst het oordeel van de bewindslieden daarover af.De heer Marijnissen (SP):Het kan toch niet zo zijn dat de heer Van Boxtel nu voor het eerst hoort
dat de LVT bezwaar heeft gemaakt tegen de late vaststelling van de eigen bijdrage
en de korte invoeringstermijn die daarop volgde? Het is toch niet voor het
eerst dat hij dat nota bene van mij hoort?De heer Van Boxtel (D66):Dat klopt. Wij hebben eind november een debat gevoerd, vlak voordat al
deze zaken werden gewisseld. Wij hebben toen zelfs nog een spoedoverleg gehad,
ook door de actie van TCM, de klanten in de thuiszorg, die riep dat de eigenbijdragetabel
niet klopte. Daarover hebben wij niet voor niets een algemeen overleg gehouden.
Op basis van de toen verstrekte informatie hebben wij met z'n allen gezegd:
wij gaan door. Niemand in dit huis heeft toen gezegd: stop.De heer Marijnissen (SP):Dat wens ik te nuanceren, maar dat is niet zo relevant. Relevant is dat
u sprak in termen van "krokodillentranen" en haast beschuldigend richting
de LVT. Ik wees erop dat u, wat die invoering van de eigen bijdrage betreft,
de plank misslaat.De heer Van Boxtel (D66):Ik wacht graag de reactie van de bewindslieden daarop af. Als u dat graag
wilt horen, zal ik er ook nog een verklaring voor geven. Mijn inschatting
is dat de bewindslieden zich hebben verstaan met allerlei bestuurders uit
die hoek. Daarna zijn die bestuurders zich gaan verstaan met allerlei operationele
deskundigen, zoals de automatiseringsmensen. Daarbij bleek dat het allemaal
gecompliceerder lag dan datgene waarmee men akkoord dacht te kunnen gaan.
Daar zit de bottleneck. Na ommekomst van de reactie van de bewindslieden kunnen
wij bezien hoe wij daarmee wensen om te gaan. Ik ga de echte uitvoeringsproblemen
die er nu zijn, niet bagatelliseren. Daar kom ik zo op terug.Mijn eerste vraag aan de bewindslieden is: hebben de thuiszorggebruikers
hier nu last van en, zo ja, kunnen wij dat dan voorkomen? In het verlengde
hiervan vraag ik wat wij kunnen doen om uit deze problemen te geraken. Voor
D66 telt slechts één ding, namelijk dat mensen die thuiszorg,
kruiswerk of gezinszorg, nodig hebben, niet verstoken moeten blijven van die
hulp en in staat moeten zijn die ook te kunnen betalen, ongeacht het antwoord
op de vraag of de thuiszorg nu in de AWBZ of in het verzekeringsgedeelte zit.Voor D66 is het vrij helder. Ik heb het in het laatste algemeen overleg
al een keer gezegd. Naar onze opvatting zou er in de AWBZ geen marktwerking
moeten plaatsvinden, want deze volksverzekering is vooral bedoeld voor langdurige
verpleging en verzorging. Het heeft een goed effect gehad dat wij in het verleden
nieuwe instellingen hebben toegelaten, want daardoor zijn de reguliere instellingen
wakker geschud en voor de klant flexibeler geworden. Wij hebben echter ook
gezien dat nieuwe toetreders óf geen kans kregen, óf gewoon
onderdeel bleken te zijn van een reguliere instelling die zijn eigen concurrentie
organiseerde. Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris daar uitgebreid op terugkomt
in de toegezegde nota, die visie, over de marktwerking in de thuiszorg. Aan
de hand daarvan wil ik verder praten over de vraag hoe wij daarmee omgaan.
Ik hoop, en dan sluit ik mij bij alle vorige sprekers aan, dat wij die nota
hier snel krijgen.Wij hebben twee vraagstukken liggen. Het eerste betreft de problemen in
de AWBZ. Dat is dus de portefeuille van mevrouw Terpstra. Die problemen behelzen
de eigenbijdragetabel, de inning van de eigen bijdragen in het kruiswerk,
de relatie met het Centraal administratiekantoor en alles wat daarbij hoort.
Het tweede vraagstuk betreft de knip in de thuiszorg. Dat is de portefeuille
van mevrouw Borst. Die problemen gaan over de definities, de vraag wie wat
moet betalen, de ongewenste afwentelingsmogelijkheden van het tweede compartiment
naar de AWBZ en de contracten of, zoals zij ook wel eens worden genoemd, de
wurgcontracten. Beide vraagstukken worden gekenmerkt door een politiek consent
van een groot deel van deze Kamer. Beide vraagstukken kampen op dit moment
met uitvoeringsproblemen. Wat kunnen de bewindslieden nu doen om die invoeringsproblemen
bij ieder dossier te keren? Wij zijn hen achternagelopen in de gewenste richting,
maar de vraag is of wij gezamenlijk in dezelfde richting moeten doorlopen.
Haastige spoed is zelden goed. Hoe leggen wij het ingeslagen pad nu echter
af, zonder in iedere kuil te stappen om vervolgens met verzwikte enkels door
te blijven hollen?D66 heeft de indruk dat Murphy's law een beetje toeslaat in dit dossier.
Alles wat mis kan gaan bij de invoering, lijkt ook mis te
gaan. En dat is niet leuk. Er is sprake van foutjes in de AMvB, automatiseringsproblemen,
het niet kunnen uitsturen van rekeningen en alles wat daarbij komt. De bewindslieden
hebben ons er vorig najaar van overtuigd dat alles in orde zal komen. Met
die wetenschap en met geloof in hun overtuiging zijn wij met hun inhoudelijke
benadering meegegaan. Zowel minister Borst als staatssecretaris Terpstra verdient
een pluim. De minister verdient een pluim, omdat zij onmiddellijk de thuiszorginstellingen
en de zorgverzekeraars bij zich heeft geroepen, toen de problemen over de
betaalbaarheid van de enkelvoudige gezinszorg in het tweede compartiment ontstonden,
en omdat zij die problemen ook heeft opgelost. De staatssecretaris verdient
een pluim, omdat zij heeft onderkend dat de eigenbijdragetabel, zoals die
er eerst lag, fouten had en onrechtvaardige elementen bevatte voor alleenstaande
mensen, en omdat die tabel nu is aangepast. Ik hoor echter wel graag van de
staatssecretaris – anderen hebben die vraag ook gesteld – hoe
een en ander zal uitpakken, wanneer de mensen in juni een eerste rekening
krijgen en daarna vervolgens in heel rad tempo een heleboel rekeningen krijgen,
omdat de boel dan hopelijk wat meer op orde is. Zijn de mensen er voldoende
van doordrongen dat zij nu eigenlijk geld opzij moeten zetten om straks ineens
in hoog tempo al die rekeningen te kunnen voldoen?De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! Het ligt er vaak aan welke woorden iemand kiest. De heer Van
Boxtel spreekt hulde uit, omdat de staatssecretaris, toen bleek dat de tabel
niet klopte, die tabel heeft veranderd. Dat is echter maar één
kant van het verhaal. Hoe komt het nu dat die eerste tabel niet klopte? Die
was toch in overleg met Sociale Zaken en dergelijke tot stand gebracht? Is
de heer Van Boxtel er niet in geïnteresseerd hoe het kon gebeuren dat
die eerste tabel helemaal fout was en vervolgens dus hersteld moest worden?
Natuurlijk herstelt iemand iets, maar waarom moeten er hier altijd eerst van
die gigantische fouten gemaakt worden?De heer Van Boxtel (D66):Daar doe ik niets aan af.De heer Marijnissen (SP):Maar u zegt er niets over!De heer Van Boxtel (D66):Het is altijd prachtig om achterom te kijken, maar het gaat mij erom waar
wij op dit moment staan. Die tabel is aangepast. De staatssecretaris heeft
ons in het overleg in november verzekerd dat niemand erop zou achteruitgaan
op grond van die tabel. Welnu, daar bleken fouten in zitten en de tabel is
aangepast. Je kunt het accent nu leggen op het feit dat het niet zo had mogen
gebeuren, maar ik leg het accent op het feit dat die tabel gewoon gerepareerd
is. De heer Marijnissen weet dat ik kritisch genoeg ben om hard uit te pakken
als het volgens mij niet goed gaat. De teneur van mijn verhaal tot nu toe
moet de heer Marijnissen toch geruststellen. Ik ben namelijk niet erg vrolijk
over dit dossier.Voorzitter! Het blijft dus de vraag of alle problemen nu definitief zijn
opgelost. D66 heeft er ook geen zin in om elkaar hier vandaag te informeren
en beterschap te beloven om over drie of vier weken weer een debat te moeten
voeren over nog weer niet opgeloste uitvoeringsproblemen. Kunnen de bewindslieden
ons op dat punt geruststellen? Ik heb ook geen zin in een paniekreactie. Wij
zullen dus zeker niet in eerste termijn roepen dat de knip moet worden teruggedraaid.
Je moet je namelijk realiseren wat dit voor schadeclaims kan oproepen van
gecontracteerde instellingen, om maar eens een punt te noemen. Ook willen
wij de in gang gezette veranderingen in de AWBZ niet meteen stilzetten. Wat
wij wel willen, is een zorgvuldige invoering die niet ten koste gaat van de
mensen die deze zorg willen hebben. Kunnen de bewindslieden hier voorstellen
voor op tafel leggen? Is het niet verstandiger om, als het over de knip gaat,
bijvoorbeeld in de visie die wij gaan krijgen, de hele kortdurende thuiszorg
naar het tweede compartiment over te hevelen in plaats van nu een beperkte
ziekenhuisgerelateerde thuiszorg? Waarom doe ik die suggestie? Omdat wij ons
zorgen maken – iedereen zou dat moeten doen – over het feit dat
we op langere termijn zullen aanlopen tegen een onbetaalbare AWBZ, vanwege
de dubbele vergrijzing. In de toekomst zullen geweldige premies betaald moeten
worden om die AWBZ betaalbaar te houden. Twee jaar geleden, bij de behandeling
van het JOZ van dit kabinet, heb ik al eens aan de staatssecretaris gevraagd
of zij ideeën heeft over het betaalbaar houden van de AWBZ. Ik hoop dat
het antwoord op die vraag in ieder geval voorkomt in het plan. Ik zeg nu niet
dat wij daarvoor zullen kiezen, maar die overweging moet in ieder geval ingebracht
worden, omdat we een grotere verantwoordelijkheid hebben dan alleen de vraag
over de knip.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):U bent het toch met mij eens dat, uit welke pot dit wordt betaald –
AWBZ, ziekenfonds of particuliere verzekering – het er uiteindelijk
om gaat de stijging van de zorgvraag als gevolg van het toenemend aantal ouderen
te financieren? Het is dus niet relevant uit welk potje dat komt; het is relevant
dat we met elkaar organiseren dat die zorg gegarandeerd is. Dat betekent toch
dat je dat voor je rekening moet nemen, linksom of rechtsom?De heer Van Boxtel (D66):Mensen betalen premies voor de AWBZ en het ziekenfonds, maar daar zit
een heel ander systeem van door werknemers en werkgevers gedeelde kosten in;
in de toekomst doen we dat misschien op grond van een inkomensgrens. De AWBZ
is een volksverzekering die bovenal – met de nadruk op "bovenal" –
is bedoeld om langdurige zorg, die mensen nooit zelf kunnen betalen en helemaal
niet makkelijk kunnen verzekeren, in de toekomst veilig te stellen. Vervolgens
zitten we met de vraag hoe we bepaalde hulpvormen het beste kunnen organiseren.
Ik wil in ieder geval een open discussie, ook op weg naar de volgende kabinetsperiode,
over de vraag hoe de verhouding tussen het AWBZ- en het ziekenfondsgedeelte
het best wordt georganiseerd.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Maar u weet ook dat, hoe groter de solidariteit in een verzekering, hoe
lager de gemiddelde premie. Naarmate de lasten worden verschoven naar de burger,
bijvoorbeeld door bepaalde dingen niet meer te verzekeren, worden de lasten
voor diezelfde burger niet verminderd, maar alleen maar verschoven door verandering
van het stempeltje. Ik geef u in ieder geval mee dat de discussie die we moeten
 voeren over de toekomstige betaalbaarheid van de zorg en de
financiering daarvan, niet moet uitmonden in het leggen van de lasten bij
de individuele burger. Uiteindelijk gaat het om het overeind houden van de
solidariteit in dat systeem.De heer Van Boxtel (D66):Ik ben dat volstrekt met u eens. U zou een karikatuur maken van mijn voorstel
om ook de kortdurende thuiszorg eventueel in een verzekeringsgedeelte onder
te brengen en de langdurige verpleging en verzorging veilig te stellen in
de AWBZ, door daaronder de suggestie te leggen dat dit linksom of rechtsom,
zoals dat in de politiek zo mooi heet, altijd een lastenverzwaring met zich
meebrengt. Nee, het kan heel goed zijn dat, waar we proberen in het verzekeringsgedeelte
met marktwerking en alle feilen die eraan zitten de laagste prijs te realiseren,
de AWBZ een volksverzekering is waarin we zorg onderbrengen die we met een
premie die we allemaal betalen, veiligstellen voor elkaar. Daar ligt een heel
zware wissel op de solidariteit, omdat je voor die zaken nooit terechtkunt
op een verzekeringsmarkt. Daar krijg je immers niet het beste product voor
de laagste prijs.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Het laatste lijkt mij in ieder geval twijfelachtig. Het is maar zeer de
vraag of dat onderscheid tussen kort- en langdurend echt kan worden gemaakt,
omdat hulp bij ouderen vaak met een klein beetje begint, maar geleidelijk
aan steeds groter wordt. De definitieproblemen die we nu met de knip hebben,
krijgen we daar dus net zo hard.De heer Van Boxtel (D66):Daarom heb ik niet gezegd dat het nu al moet gebeuren. Maar als we gaan
praten over een visie op de hele inrichting van de thuiszorg, met al of geen
marktwerking, moet die vraag wél gesteld worden.De heer Marijnissen (SP):U richt uw betoog onder andere op de betaalbaarheid van de AWBZ, omdat
u hiermee al een voorschotje neemt – dat neem ik tenminste aan –
op de discussie die we over de thuiszorg zullen gaan voeren. Ik begrijp uit
uw woorden dat u dan voor zult stellen de ziekenhuisgerelateerde thuiszorg
die nu in het tweede compartiment is ondergebracht, op te rekken tot alle
kortdurende thuiszorg. Of zie ik dat verkeerd?De heer Van Boxtel (D66):Ik zie, net als u, als probleem op dit moment dat de overgehevelde thuiszorg
die nu in het verlengde van het ziekenhuis gegeven moet worden, leidt tot
allerlei discussies tussen thuiszorginstellingen en verzekeraars over de vraag
wat er wel en niet onder valt. Het overgrote deel van deze Kamer is meegegaan
met het pad dat zorginhoudelijk is ingeslagen. Feit is dat wij daarmee nu
tegen uitvoeringsproblemen aanlopen. Het is van belang dat wij nu die uitvoeringsproblemen
bespreken. Als het kabinet met een visie komt op de wijze waarop de thuiszorg
georganiseerd moet worden en de omstandigheden waaronder wel of niet marktwerking
kan plaatsvinden, zal het dit punt ook in ogenschouw moeten nemen. Aan het
adres van mevrouw Vliegenthart heb ik al gezegd dat ik op dit moment nog geen
definitieve keuze maak. In de fractie zullen wij er eerst uitgebreid over
moeten spreken. Het zou in ieder geval een helderder onderscheid zijn vergeleken
met de huidige situatie.De heer Marijnissen (SP):De schaduwzijde van uw verhaal dat de marktwerking in de AWBZ duidelijk
negatieve kanten heeft, houdt wel in dat u de kortdurende zorg geheel en al
overlevert aan de marktwerking in het tweede compartiment. Dat moet u zich
wel heel goed realiseren, nog los van wat mevrouw Vliegenthart heeft ingebracht,
namelijk dat u dat onderscheid nog niet zo een, twee, drie kunt maken.De heer Van Boxtel (D66):U heeft goed geluisterd.De heer Marijnissen (SP):U komt dan wel akelig dicht in de buurt van de VVD op dit punt.De heer Van Boxtel (D66):Neen hoor. Ik stel het allemaal in vragende zin. Nogmaals, mijn opmerkingen
op dit punt komen voort uit mijn overgrote zorg dat de AWBZ op termijn een
echt onbetaalbare volksverzekering dreigt te worden. Daar moeten wij gewoon
rekening mee houden. Die premies moeten opgebracht worden door alle Nederlanders.
Wij weten allemaal dat langdurige zorg en verpleging geconsumeerd worden door
overwegend de ouderen in de samenleving. Er komen steeds minder mensen die
de premies op gaan brengen. Dat is gewoon een reëel vraagstuk waarvoor
wij hier met z'n allen een verantwoordelijkheid hebben te nemen.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Welke conclusie trekt u dus uit die redenering?De heer Van Boxtel (D66):De conclusie die ik nu trek, is dat ik aan het kabinet vraag om in zijn
visie op dit punt zijn licht te doen schijnen. Dat kunt u wellicht gemakkelijk
vinden, ik vind het reëel om de vraag te stellen. Na ommekomst van dat
beeld wil ik binnen mijn fractie goed bespreken of wij dat pad op moeten gaan
dan wel of wij het op een andere manier zouden moeten organiseren. Op het
moment waarop wij het niet helder voorgelegd krijgen, kan ik er ook geen reële
discussie over voeren. Ook mevrouw Vliegenthart zal zich herinneren dat deze
discussie al in vorige kabinetten aan de orde was en dat er nooit heldere,
eenduidige verhalen over gekomen zijn. Het is altijd een beetje blijven hangen.
Welnu, laten wij op weg naar de volgende kabinetsperiode proberen die zaak
goed op tafel te krijgen, zodat wij echt kunnen kiezen.Voorzitter! Blijft de vraag of alle problemen zijn opgelost. Het is niet
onze bedoeling vandaag hier leuke gesprekken te voeren om vervolgens de volgende
week weer bij elkaar te zitten. Hoe denken de bewindsvrouwen een cumulatie
van eigen bijdragen van de zorgbehoeften te voorkomen in de toekomst? Nu wij
de inkomensafhankelijke eigen bijdrage hebben ingevoerd in de AWBZ, zouden
wij dus ook in het tweede compartiment die richting kunnen opgaan. Dan zouden
wij er een ook een maximum aan kunnen stellen van bijvoorbeeld 1% van het
belastbaar inkomen. Ik hoor daarop graag een reactie. Die discussie moeten
wij gaan voeren. In de AWBZ wordt het systeem gevolgd dat wij altijd graag
gewild hebben. Ten aanzien van het ziekenfondsgedeelte gebeurt dat nog niet.
Toch vind ik dat wij hier echt over moeten gaan praten. Mensen die zorg nodig
hebben, moeten nu een eigen bijdrage betalen voor zowel het
volksverzekeringsdeel als het ziekenfondsdeel. Het kan voor sommige mensen
echt te hoog gaan oplopen.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Als u daarmee zo begaan bent, waarom heeft u de moties van het CDA daarover
dan niet gesteund?De heer Van Boxtel (D66):Dat is echt weer zo'n opendeurvraag. Wij hebben geprobeerd om in de coalitie
een stap verder te komen hierin. Dat is het enige antwoord. En wij zijn erin
geslaagd om het eigen risico weg te halen.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):Dus is het geen opendeurvraag, maar is het gewoon een afspraak binnen
de coalitie.De heer Van Boxtel (D66):Ja. Dat is toch ook geen geheim? Daar bent u ook keurig over geïnformeerd.Voorzitter! De knip kan met zich brengen dat patiënten twee verschillende
thuiszorgorganisaties aan hun bed krijgen. Dat lijkt mij niet gewenst. Hebben
de bewindslieden een suggestie om dat probleem op te lossen? In hoeverre zijn
particuliere verzekeraars te binden aan de knipafspraken? De minister heeft
nu afspraken gemaakt met Zorgverzekeraars Nederland en de LVT om te kijken
in hoeverre die knipafspraken onderling goed gemaakt kunnen worden. Naar mijn
beste weten kan Zorgverzekeraars Nederland echter geen afspraken maken namens
de particuliere verzekeraars, aangezien die voor een deel hun handen vrij
hebben. Ik sluit mij aan bij de vraag van mevrouw Van Blerck over de ƒ
8 per dag. De thuiszorggebruikers voor het kruiswerk worden nu per week afgerekend,
waarbij de uren naar boven worden afgerond. Het is daarom misschien toch beter
om dat eenmaal per maand te gaan doen en daarmee een veel reëler beeld
te creëren van wat men moet betalen.Hoe oordelen de bewindslieden over de suggestie om de terminale zorg,
die nu ook overgeheveld is naar het tweede compartiment, het verzekeringsgedeelte,
te continueren als een AWBZ-aanspraak? Ik vind dat je echt een onderscheid
kunt maken tussen ziekenhuisgerelateerde thuiszorg, kortdurend, en finale
zorg. Zou dat niet een voorziening moeten zijn die onder de volksverzekering
blijft vallen? Ik hoor hier graag de reactie van de bewindslieden op.De heer Stellingwerf (RPF):Mijnheer de voorzitter! Afgelopen najaar tot bijna de laatste dag voor
het kerstreces hebben wij vele malen over de thuiszorg gediscussieerd. Tijdens
die discussies bleek al dat er nog veel onduidelijk was. Het ging met name
om de vraag of het niet al te optimistisch was om de AMvB op 1 januari verantwoord
in te kunnen laten gaan. Toen is reeds vanuit het veld, maar ook vanuit de
Kamer, de zorg uitgesproken dat het niet haalbaar zou zijn. De complexe materie
en de omvang van de operatie stonden daar bij wijze van spreken garant voor.
Zeker, wij zijn akkoord gegaan, maar dat maakt de huidige problemen eigenlijk
alleen maar des te ernstiger.Op 13 november stelde de minister nog dat er sprake was van een vrij helder
beeld van de structuur en de organisatie, dit ten gevolge van alle maatregelen
en beslissingen. Dat lijkt mij op dit moment een understatement. In de brief
van 11 maart heeft de regering het ook nog over het feit dat in goed overleg
met de Kamer tot wijziging is besloten. Natuurlijk, er is goed overleg geweest,
maar ik denk dat de brief op zijn minst ook de zorg had moeten vermelden die
de Kamer een- en andermaal heeft geuit. Zou dit allemaal wel goed gaan of
goed kunnen gaan? De brief geeft een opsomming van de huidige problemen die
zich voordoen. Daaruit blijkt dat wij te veel op basis van ad-hocmaatregelen
beleid maken. Geen beleid maken dus. Het gemis van het werken op basis van
geaccordeerd beleid doet zich steeds meer voelen. Ik noem de eigenbijdrageregeling,
de ziekenhuisgerelateerde thuiszorg, het te kleine budget enzovoort. Ik sluit
mij op die punten aan bij alle voorgaande sprekers.Ik wil mij in deze paar minuten vooral richten op de problemen met de
contracten met de nieuwe instellingen. Hetgeen impliciet inhoudt dat er ook
problemen zijn met de contracten van de oude instellingen en dus met de zorg
aan hulpbehoevenden. Daar gaat het toch allemaal om. Vorige najaar is ook
nadrukkelijk gesproken over gereguleerde marktwerking. In ieder geval zal
voor die organisaties die in 1996 de erkenningen hadden, ook in 1997 de contracteerplicht
gelden. De status quo zou worden gehandhaafd. Maar alles wat er gehandhaafd
wordt, niet de status quo en ook niet de contracteerplicht. Hoe dan ook, over
de positie van de nieuwe thuiszorgorganisaties en de verhouding tussen de
reguliere instellingen en die nieuwe aanbieders zou een fundamentele discussie
moeten worden gevoerd. Zodra de beleidsnota inzake thuiszorg er is, zo stelt
de regering. Het begint er echter wel op te lijken dat die discussie wat betreft
dit onderdeel als mosterd na de maaltijd gaat komen, als het zo doorgaat als
het de eerste drie maanden van dit jaar is gegaan. Dan zou het zo kunnen zijn
dat een aantal, of misschien wel de meeste van die nieuwe aanbieders, ter
ziele zijn voordat de discussie start. Als er bij de contracteerplicht nu
al sprake is van dit soort wantoestanden, wat moet het dan zonder contracteerplicht
wel niet worden? Een jaar rust aan het front, zo was de bedoeling. Het is
echter nog nooit zo hectisch geweest. Wat is er mis? Ik noem aan paar punten.De contracteerplicht wordt genegeerd door verbindingskantoren. Verder
is het volstrekt onduidelijk wat de contracteerplicht nu eigenlijk inhoudt.
In de brief van de bewindslieden staat dat dat de verplichting van het verbindingskantoor
is om met die instellingen productieafspraken te maken, waarmee zij ook het
voorgaande jaar productieafspraken hebben gemaakt. Met een dergelijke formulering
kun je alle kanten op. Wat als je bijvoorbeeld één regiokantoor
laat contracteren namens zeven andere? Nieuwe aanbieders zouden zeker moeten
zijn van de middelen, zo stelt de regering. Het gaat er echter niet om dat
men zeker moet zijn middelen, maar van een hoeveelheid middelen. Evenveel
als volgend jaar of slechts 1% of 2%, dat maakt nogal wat uit. De AMvB blijkt
een papieren tijger te zijn. Het staat er allemaal netjes, maar in de praktijk
blijkt men zo'n 80% in budget terug te kunnen gaan.Het is onduidelijk wat onder het eerste en het tweede compartiment valt.
Dit betekent verwarring en onnatuurlijke scheiding voor zowel cliënten
als organisaties, zowel nieuw als regulier. Men heeft dus
nog steeds te maken met twee instellingen en wellicht met nog meer hulpverleners.Een volgend punt is de vraag hoe aan een verantwoorde marktwerking wordt
vormgegeven in een systeem waarbij sprake lijkt te zijn van kartelvorming.
Die kartelvorming bedoel ik natuurlijk niet in formele zin, maar in informele
zin. En dat is eigenlijk veel erger, omdat het ongrijpbaar en onbewijsbaar
is. Daarmee zijn wij terug bij af, namelijk bij nieuwe monopolies. Dat gaat
allemaal ten koste van de keuzevrijheid van de cliënt.Kortom, hoe willen de bewindslieden aan deze schizofrene situatie een
einde maken? De regering heeft bij het COTG aandacht voor de situatie gevraagd.
Zo nodig kunnen de nieuwe thuiszorginstellingen daar een verzoek indienen,
heeft de staatssecretaris ons geschreven. Maar uit de laatste informatie van
het COTG blijkt dat dat beroep weinig op zal leveren. Het budget is immers
al weggegeven? De enige weg lijkt de toekenning van een extra budget. Het
COTG controleert alle tariefbeschikkingen, stelt de regering. Maar dat is
helemaal niet waar. Het verzoek aan het COTG lijkt eigenlijk op het vooruitschuiven
van het probleem. Ik zou de regering willen vragen wat zij concreet gaat doen
om aan deze rechteloze situatie een eind te maken, opdat er in ieder geval
dit jaar nog op een normale manier gewerkt kan worden. Voor 1998 houd ik overigens
ook mijn hart vast. Ik denk dat die contracteerplicht ook voor volgend jaar
zou moeten gelden, maar dan op een goede manier.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.10 uur tot 13.00 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-4671-4689.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl