Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de invoering van een lichte adviestoevoeging, alsmede de regeling van de vergoeding van mediation (30436)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 5420-5428

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 96, pagina 5420-5428

13-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30436Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de invoering van een lichte adviestoevoeging, alsmede de regeling van de vergoeding van mediation (30436)Pagina 5420-5428
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand door de raden voor rechtsbijstand en de invoering van een lichte adviestoevoeging, alsmede de regeling van de vergoeding van mediation (30436)Pagina 5431-5440
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen, de Wet werk en bijstand, de Werkloosheidswet en enige andere wetten in verband met eenmalige gegevensuitvraag aan burgers (Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen) (30970), en van de gewijzigde motie-Omtzigt c.s. over het groeipad van de Wet eenmalige gegevensuitvraag (30970, nr. 15), de motie-Ulenbelt over het correctierecht van burgers (30970, nr. 13) en de motie-Nicolaï c.s. over een verplichte aansluiting van de sociale diensten op de systemen van de overige ketenpartners werk en inkomen (30970, nr. 14)Pagina 5440-5444
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 13 september 2007)Pagina 5445-5445
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 5 september 2007 over het Jaarverslag AIVD 2006 (30977)Pagina 5416-5420
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 5 september 2007 over de uitvoering van de Nota Ruimte (29435)Pagina 5405-5409
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake colleges van bestuur en raden van toezicht (30599)Pagina 5409-5415
Behandeling van het wetsvoorstel Intrekking van diverse wetten, die haar betekenis verloren hebben, op het terrein van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (31008), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met de formalisering van een onderdeel van de Arbeidsvoorwaardenovereenkomst Rechterlijke Macht 1/1/2005-31/7/2007 (31062) en het wetsvoorstel Wijziging van de Flora- en faunawet in verband met de regulering van gebruik van niet-selectieve vangmiddelen en enkele andere zaken (30940)Pagina 5405-5405
Presentie en opening (donderdag 13 september 2007)Pagina 5405-5405
Regeling van werkzaamheden (donderdag 13 september 2007)Pagina 5415-5416
Debat naar aanleiding van algemeen overleg op 13 september 2007 over de JBZ-raad (23490)Pagina 5428-5431

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op de rechtsbijstand houdende herijking van de verlening van rechtsbijstand
door de raden voor rechtsbijstand en de invoering van een lichte adviestoevoeging,
alsmede de regeling van de vergoeding van mediation (30436).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Het moet in onze samenleving voor iedereen, ongeacht zijn
inkomen, mogelijk zijn om zijn recht te halen. Het staat in onze Grondwet
en dit principe staat ook centraal bij de behandeling van dit wetsvoorstel.
De manier waarop je je recht kunt halen in onze samenleving
is de laatste jaren wel sterk in beweging geweest. Voor een buitenstaander
is het alsof je voor ieder geschil een andere rechter, forum of commissie
hebt. Er komen ook steeds nieuwe vormen van geschilbeslechting bij, zoals
mediation en geschillencommissies. Kortom, het is allang niet meer zo dat
je voor al je juridische problemen meteen voor de rechter moet verschijnen.
Dat is winst voor de burger, maar hoe word je als gewone burger wegwijs in
dat doolhof? Ons systeem van de gefinancierde rechtsbijstand was daarop niet
meer berekend. Zoals je lang niet altijd meer de rechter nodig hebt, zo heb
je ook lang niet altijd meer een "full force" advocaat nodig om
je te laten vertegenwoordigen. Ons juridisch systeem is veel meer een veelkleurig
palet geworden waar je, als je de weg weet, zelfstandig je eigen recht kunt
halen.Het wetsvoorstel moet het sluitstuk zijn van de operatie die het rechtsbijstandsysteem
beter toerust op de nieuwe ontwikkelingen. De fractie van het CDA onderschrijft
deze stelselwijziging. Een belangrijk onderdeel van de stelselwijziging behelst
de oprichting van het juridisch loket. De CDA-fractie stelt zich heel veel
voor van de juridische loketten. Hier kan iedere burger terecht voor een gratis
eerste juridisch advies. Ze zijn een soort wegwijzer in het recht. Je kunt
ze bellen, je kunt ze mailen of je kunt langskomen bij een van de dertig kantoren.
Wij zijn ervan overtuigd dat bij een goed functionerend juridisch loket het
beroep op de gefinancierde rechtsbijstand kan afnemen. Het is ook de bedoeling
dat in ruim 90% van de aangebrachte zaken een advocaat niet meer nodig
hoeft te zijn. Wat een winst zou dat zijn.Belangrijk voor ons is dat voor deze eerstelijns rechtshulp geen inkomensgrens
gaat gelden. Wij praten vaak over het principe dat het recht ook voor de laagste
inkomens haalbaar moet zijn en beschikbaar moet blijven, maar wij moeten niet
vergeten dat juist de middengroepen hun recht vaak niet weten te vinden. Juist
de laagste inkomens zijn via de gefinancierde rechtsbijstand over het algemeen
goed verzekerd van rechtshulp. Kwetsbaar zijn in onze ogen juist de mensen
die net boven dat minimum zitten en geen aanspraak kunnen maken op een toewijzing.
Het juridisch loket biedt in onze ogen deze nieuwe middengroepen een nieuw
instrument om hun recht te zoeken en te vinden. Daarvoor is het belangrijk
dat mensen het juridisch loket weten te vinden. Wij begrijpen dat de staatssecretaris
daar geen specifiek beleid op zet en wij vinden dat onverstandig. Op welke
manier zal zij ervoor zorgen dat mensen met rechtsvragen onmiddellijk denken
aan het juridisch loket en dat zij daar als eerste gaan "buurten"?
Wij moeten daarbij voorkomen dat het juridisch loket afglijdt tot een tweede
belastingtelefoon. Ik heb het juridisch loket gebeld, ook om te kunnen vaststellen
hoe het is gesteld met de dienstverlening. Het kan toeval zijn, maar ik heb
meer dan tien minuten moeten wachten en het antwoord dat ik toen kreeg op
mijn vraag, was tamelijk algemeen. Toen ik de jongen aan de andere kant van
de telefoon vroeg hoe hij aan die informatie kwam, antwoordde hij dat hij
die informatie op Google had gezocht en gevonden.Daarom vraag ik aan de staatssecretaris wat de gemiddelde wachttijd is.
Welke mensen werken er in het callcentrum? Zijn dit specialisten, hebben zij
wel iets van een opleiding gehad? Het loket moet in de eerste plaats goed
bereikbaar zijn, maar wij moeten er ook van op aan kunnen dat de verstrekte
informatie juridisch feitelijk op orde is. Hoe kan dit worden bereikt? Met
de beroerde ervaringen met de belastingtelefoon in het achterhoofd, vraag
ik de staatssecretaris om ervoor te zorgen dat de dienstverlening van het
juridisch loket goed op orde is.De stroomlijning van de geschillendelta moet zo veel mogelijk worden doorgevoerd.
Nu al kunnen mensen met de meeste juridische vragen bij het juridisch loket
terecht. Het ligt in onze ogen voor de hand om dit loket verder uit te breiden.
Zo zou het ook een logisch aanspreekpunt kunnen zijn voor vragen en klachten
over het functioneren van overheidsorganen, dus over het bestuursrecht, maar
ook over het tuchtrecht. Het juridisch loket kan mensen dan vervolgens verder
verwijzen. Ik hoor hier graag de reactie van de staatssecretaris op.Heel recent is de Wet basisregistratie inkomen bij de Tweede Kamer ingediend.
Die wet moet leiden tot een harmonisatie van alle inkomensafhankelijke regelingen.
Deze wet gaat uit van de belastingaangifte van mensen, terwijl het wetsvoorstel
dat wij nu behandelen, uitgaat van het vastgestelde inkomen van twee jaar
geleden. Zou het niet beter zijn om beide wetten op dit punt op elkaar af
te stemmen?De heer Pechtold (D66):De CDA-fractie is blij met de nieuwe wet waardoor de rechtsbijstand in
Nederland verzekerd is. Kan mevrouw Van Vroonhoven mij uitleggen waarom haar
fractie dan tegelijkertijd instemt met een bezuiniging van 50 mln. op de rechtsbijstand?
De Orde van Advocaten heeft al laten weten dat iedere bezuiniging groter dan
10 mln. opnieuw om een stelselwijziging vraagt.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Wij krijgen volgende week op Prinsjesdag de cijfers van het kabinet. Voor
zover ik weet wordt er in 2008 geen 50 mln., maar de helft daarvan bezuinigd.
Ik weet niet om welk bedrag het precies gaat en bovendien weet ik niet op
welke manier er bezuinigd zal worden. Het lijkt mij daarom niet het geëigende
moment om hier nu over te discussiëren.De heer Pechtold (D66):Dat lijkt het mij wel. Wij spreken nu over een lang proces van een nieuwe
mogelijkheid voor rechtsbijstand. Dit kabinet heeft bij zijn start, voor 2008
bezuinigingen op de rechtsbijstand voorgesteld van 25 mln. oplopend tot 50
mln. Specialisten zeggen dat dit leidt tot een nieuwe stelselwijziging. Er
is alle reden om dit nu te bespreken, of mevrouw Van Vroonhoven moet nu duidelijk
kunnen maken – en dan weet zij meer dan ik – dat de bezuiniging
van de baan is die allang in het regeerakkoord staat en dus niet pas op Prinsjesdag
bekend wordt gemaakt.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik weet wat dit betreft net zo weinig als de heer Pechtold. Daarom vind
ik het belangrijk om af te wachten welke informatie de staatssecretaris volgende
week zal verstrekken. Overigens heb ik in het verleden al gezegd dat wij ook
met die aangekondigde bezuinigingen in onze maag zitten. Ik weet niet waar
de staatssecretaris volgende week mee komt. Wij spreken nu over het sluitstuk
van een grote operatie die al jaren gaande is. Laten wij ons dan als volgende
stap concentreren op de eventuele bezuinigingen die volgende week worden aangekondigd.De heer Pechtold (D66):Ik zal dit punt verder laten rusten, maar nu mevrouw Van Vroonhoven zegt
dat zij met die bezuinigingen in haar maag zit, zie ik een mogelijkheid om
tijdens de begrotingsbehandeling dit keer wel met haar fractie tot zaken te
komen. De vorige keer werd mijn motie niet gesteund, maar nu lijkt het mogelijk
om deze bezuiniging op de rechtsbijstand af te wenden.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Het lijkt mij verstandig om eerst eens af te wachten waar de staatssecretaris
mee komt. Wij weten immers niet hoe zij dit zal oplossen en welke maatregelen
zij zal voorstellen.De heer De Wit (SP):Voorzitter. Dit debat gaat over een belangrijk grondrecht, namelijk het
recht op rechtsbijstand. Een goed stelsel van gefinancierde rechtsbijstand
is een voorwaarde voor een goed functionerende rechtsstaat. De in het coalitieakkoord
aangekondigde bezuiniging van 25 mln. in 2008 – die blijkbaar nog oploopt
tot 50 mln. – ziet mijn fractie als een bedreiging voor het stelsel
van gefinancierde rechtsbijstand. Het meest sombere scenario is dat het kabinet
aan een nieuwe stelselherziening denkt. Tijdens de schriftelijke voorbereiding
heb ik daarnaar gevraagd, maar die vraag is niet beantwoord. Is het waar dat
wordt gedacht aan een minimaal stelsel van gefinancierde rechtsbijstand en
dat men zich voor de rest moet verzekeren? Wij vrezen dat een kleine publieke
voorziening voor gefinancierde rechtsbijstand in stand wordt gehouden, terwijl
het grote terrein dat overblijft braak blijft liggen voor de particuliere
maatschappijen. Kan de staatssecretaris aangeven welke gevolgen die bezuiniging
van 25 mln. in 2008 zal hebben? Men mag voor de toegang tot rechtsbijstand
niet afhankelijk worden van particuliere verzekeraars. Terecht heeft zowel
de Raad voor de Rechtsbijstand als de Nederlandse Orde van Advocaten erop
gewezen dat een dergelijke substantiële bezuiniging de wettelijke plicht
van de overheid op grond van artikel 18 van de Grondwet in gevaar brengt.Als gevolg van het rapport van het Verweij-Jonker Instituut en de bevindingen
van de commissie-Ouwerkerk is het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand
drastisch gewijzigd. In wezen praten wij vandaag over een wet waarmee wordt
beoogd, te legaliseren wat nu al ruim anderhalf jaar in praktijk wordt gebracht.
Op basis van onjuist gebleken verwachtingen is een naar de mening van de SP
goed werkend systeem van rechtsbijstand opgeheven. Ik doel op de bureaus rechtshulp.
Zo is de voorspelling uit 2001 dat er in de toekomst een tekort aan verleners
van gesubsidieerde rechtsbijstand zou zijn, onjuist gebleken. Nog nooit waren
er zoveel verleners van rechtsbijstand. Eind 2006 waren dit er zelfs meer
dan 7000. Ook van de verwachting dat aan de vraagzijde het aantal rechtzoekenden
zou afnemen, moet worden vastgesteld dat dit onjuist is gebleken. Het aantal
toevoegingen in 2006 is tegen opzichte van 2005 met 15% gestegen tot
bijna 415.000.Het resultaat van dit alles is dat wij vandaag praten over een nieuw systeem
dat al in werking is, terwijl wij weten dat de aannames die daaraan ten grondslag
lagen, onjuist zijn gebleken. Wat de SP-fractie betreft, wordt het gezegde
dat niet iedere verandering een verbetering is, volledig bewaarheid. De scheiding
tussen publieke en private taken is in het nieuwe stelsel te strikt doorgevoerd.
Is de door overheid gesubsidieerde tweedelijnsrechtsbijstand nu plotseling
geen publieke taak meer? Waarom is het de eerstelijnsrechtsbijstand niet meer
toegestaan om daadwerkelijk hulp te verlenen in de vorm van vertegenwoordigend
optreden? Waarom mogen zij niet meer iets doen voor deze mensen in plaats
van het teleurstellende telefoongesprek waar mevrouw Van Vroonhoven over sprak?
Waarom mag de modelbrief alleen maar worden besproken? Waarom mag er niet
meteen werk van worden gemaakt door die brief te verzenden? Veel zaken kunnen
worden opgelost door een vertegenwoordigende handeling in de fase dat iemand
bij het juridisch loket is zonder dat daar een hele procedure op volgt. Daarnaast
zijn de juridische loketten ook nog eens veel minder goed bereikbaar als gevolg
van de beperking tot dertig vestigingen. De afstand tot de rechtzoekende is
vergroot en dat kan nooit een verbetering zijn. De bijkomende reiskosten vormen
bovendien een extra financiële drempel. De directeur van de juridische
loketten schrijft in het jaarverslag 2006 dat bereikbaarheid de sleutel is
tot het succes van de juridische loketten. Waarom dan besloten om de avondopenstelling
te beëindigen? Ik vind dat een raadsel. Weliswaar zijn de juridische
loketten telefonisch tot 20.00 uur bereikbaar, maar voor een afspraak moet
iemand klaarblijkelijk vrij nemen.Het gewone spreekuur wordt verruimd van een halfuur tot een uur. Op zichzelf
is dat een welkome uitbreiding, maar belangrijk is wel hoe effectief die tijd
kan worden gebruikt. Een langere contacttijd lijkt een uitgelezen mogelijkheid
om een probleem echt op te lossen. Oplossen verdient de voorkeur boven doorverwijzen.
Niet alleen zou bij de hulpzoekende de indruk kunnen ontstaan dat hij van
het kastje naar de muur wordt gestuurd, het kan ook leiden tot vraaguitval.
Ik vraag de staatssecretaris nadrukkelijk om hierop in te gaan.Het noodzakelijk verwijzen leidt in de praktijk tot problemen. Uit de
Monitor gesubsidieerde rechtsbijstand 2006 blijkt dat de advocaten aangeven
dat de communicatie met de juridische loketten moet worden verbeterd. De advocaten
constateren daarnaast dat ze bij doorverwijzingen regelmatig worden geconfronteerd
met een verkeerde beoordeling. Het risico bestaat dat mensen die worden terugverwezen
naar het juridisch loket, daar niet meer aankomen. Hoeveel mensen na een verwijzing
zoekraken tussen het juridisch loket en de advocatuur is niet helemaal duidelijk.
De monitor 2006 geeft aan dat een speciaal uitgevoerd onderzoek laat zien
dat meer dan 90% van de doorverwezen klanten van de juridische loketten
ook daadwerkelijk bij de advocaat aankomt. Dat klinkt mooi, maar betekent
wel dat enkele tienduizenden rechtzoekenden, die wel zijn doorverwezen, niet
naar de advocaat gaan. Hoe beoordeelt de staatssecretaris dit gat? Ik zou
graag zien dat er een volgregistratie komt van de verwijzingen. In deze registratie
moeten deze gegevens permanent worden verzameld. Vervolgens moeten die worden
opgenomen in de monitor voor de rechtsbijstand voor het komende jaar. Aan
de hand van die gegevens kunnen wij de vraaguitval beoordelen.De lichte adviestoevoeging komt in de plaats van het verlengde spreekuur.
De eigen bijdrage wordt aanzienlijk verhoogd en wel van € 13,50
tot € 35, respectievelijk € 66. Er is gekozen voor een
prijsprikkel om al te lichtvaardig gebruik van gesubsidieerde rechtsbijstand
tegen te gaan. Mijn fractie heeft daartegen grote bedenkingen.
De verhoging is veel te fors, ook gelet op het feit dat de geografische spreiding
van de juridische loketten al leidt tot extra reiskosten. De drempel voor
de lichte adviestoevoeging wordt naar de mening van de SP-fractie te hoog,
omdat zij kan leiden tot vraaguitval.Mijn fractie deelt de mening van de Raad van State, die in het advies
bij dit wetsvoorstel stelt dat er, gegeven de recente forse verhoging, geen
klemmende argumentatie is, de eigen bijdrage voor de lichte adviestoevoeging
hoger vast te stellen dan die voor het verlengde spreekuur. Mocht er aan een
verhoging niet te ontkomen zijn, dan zou mijn fractie zich willen aansluiten
bij het voorstel van de Nederlandse Orde van Advocaten om de tarieven te verhogen
tot € 25, respectievelijk € 35.Een probleem bij de gefinancierde rechtsbijstand zijn de groepen die er
juist niet onder vallen. Ik doel op mensen met een middeninkomen. De grens
voor de gefinancierde rechtsbijstand zou naar de mening van de SP-fractie
juist moeten worden opgerekt om de toegang tot de rechter te waarborgen, speciaal
voor mensen met een middeninkomen. Uit de antwoorden op vragen bij de justitiebegroting
voor 2007 bleek dat het aantal inkomensafhankelijke toevoegingen met 2,5%
zou stijgen wanneer het fiscaal jaarinkomen, op grond waarvan een toevoeging
kan worden verkregen, met 10% wordt verhoogd voor zowel de alleenstaanden
als de groep gehuwden, samenwonenden en eenoudergezinnen. De daarmee samenhangende
kosten bedragen 1,2 mln. per groep, aldus de antwoorden die de minister en
staatssecretaris destijds gaven. In beide groepen betaalt de hoogste inkomenscategorie
dan de hoogste eigen bijdrage van € 690. Met deze verhoging van
het fiscaal jaarinkomen zou kunnen worden tegemoetgekomen aan de problemen
die met name de mensen met een modaal inkomen ondervinden bij gefinancierde
rechtsbijstand. Deze groep heeft veel hoge vaste lasten en komt veelal niet
in aanmerking voor gefinancierde rechtsbijstand en andere voorzieningen, zoals
toeslagen en kwijtschelding. Is de staatssecretaris bereid in te stemmen met
een verhoging van die hoogste categorie?Ook een aantal andere groepen komt niet in aanmerking voor gesubsidieerde
rechtsbijstand. Zo heeft een ondernemer na zijn faillissement te maken met
zakelijke vorderingen waarvoor hij geen gefinancierde rechtsbijstand krijgt,
terwijl juist veel problemen zouden kunnen worden voorkomen als hij een beroep
zou kunnen doen op gefinancierde rechtsbijstand. Hij komt immers meestal berooid
uit het faillissement en zit op bijstandsniveau. Kunnen volgens de staatssecretaris
die zakelijke vorderingen ondergebracht worden bij de gefinancierde rechtsbijstand?Over de procedure rond de peiljaarverlegging en de toetsing van het inkomen
merk ik in feite hetzelfde op als mevrouw Van Vroonhoven-Kok van de CDA-fractie.
Zou het niet verstandiger zijn om bij die toetsing van het inkomen uit te
gaan van het aangegeven inkomen, omdat, zo verneem ik van de zijde van de
Raad voor Rechtsbijstand, wanneer het daadwerkelijk onderzoek van de Belastingdienst
wordt afgewacht, dit slechts in 12% van de gevallen tot enig ander
gegeven dan het aangegeven inkomen leidt. In dat opzicht heb je dan te maken
met een voortdurend onzekere situatie. Mensen worden bovendien geconfronteerd
met de mogelijkheid dat zij dus, wanneer achteraf dat inkomen gecorrigeerd
wordt, moeten terugbetalen en dat zij dus allerlei dingen moeten redresseren.De heer De Roon (PVV):Ik wil nog even terugkomen op de vragen van de heer De Wit over de ondernemer
die failliet is gegaan en dan ook met zakelijke vorderingen wordt geconfronteerd.
Wat vindt de heer De Wit van de gedachte dat wij met name juist van ondernemers,
die zich dus op risicobasis wagen aan een zakelijke onderneming, wel mogen
verwachten dat zij ook een rechtsbijstandsverzekering afsluiten?De heer De Wit (SP):De heer De Roon verwacht dat terecht. Het punt is natuurlijk alleen dat
als een ondernemer failliet is verklaard, zijn verzekering ophoudt. Ik heb
het natuurlijk over de situatie na het faillissement. Laten wij zeggen dat
het faillissement wordt opgeheven, maar er zijn talloze schuldenaren en schuldeisers
die met vorderingen komen. Als gevolg van het faillissement houdt de verzekering
op en dat betekent dus dat hij op dat moment geen rechtsbijstandsverzekering
meer heeft.De heer De Roon (PVV):Houdt die verzekering dan eveneens op voor het particuliere deel van de
onderneming? Het gaat de heer De Wit er immers om dat de ondernemer in zijn
particuliere vermogen wordt aangepakt.De heer De Wit (SP):Bij faillissement wordt iedere verzekering stopgezet, omdat je gewoon
niet meer kunt betalen. Bovendien zou iemand uit de verzekering gegooid kunnen
worden op het moment dat hij failliet is, maar in de praktijk komt het erop
neer dat de verzekering stopt. Ik denk dus dat je helemaal geen voorzieningen
meer hebt als ondernemer. De praktijk zoals je die je bij de Raden voor Rechtsbijstand
hoort, is dat juist die zakelijke vorderingen mensen tot de bedelstaf brengen,
omdat zij niet kunnen procederen.Wij vragen de staatssecretaris op zijn minst na te gaan of gekeken kan
worden naar het aangegeven inkomen in plaats van die moeilijke, slechts voor
een klein aantal gevallen van toepassing zijnde gang van T-2, met de belasting
die het onderzoek doet, en dan na jaren de noodzaak te redresseren.Samenvattend, de SP-fractie constateert dat de praktijk inmiddels de wet
heeft ingehaald. De wet moet dit nu in ieder geval formaliseren. Wij hebben
een aantal vragen over het huidige systeem. Deze betreffen met name de dreigende
uitval tussen het juridisch loket en de advocatuur, de toereikendheid van
de schaal van inkomen en de daarbij horende eigen bijdrage, waardoor in ieder
geval de middeninkomens bemoeilijkt worden in het procederen, de zakelijke
vorderingen en ten slotte de toets van het inkomen.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Het garanderen van een goede toegang tot het recht is in een
rechtsstaat van het grootste belang. Voor minder draagkrachtige rechtzoekenden
vormt dit echter vaak een probleem. De financiële horde is soms behoorlijk.
Goede rechtsbijstandsvoorzieningen zijn dan ook essentieel naar de mening
van mijn fractie. D66 is daarom blij dat deze wet, die nog onder Balkenende
II is ingediend, nu eindelijk behandeld wordt. Met dit wetsvoorstel wordt
beoogd zorg te dragen voor een duurzaam gewaarborgde toegang tot het recht,
en tevens de publieke en private taken in de rechtsbijstand te scheiden. In
de schriftelijke voorbereiding zijn de meeste vragen van mijn
fractie al uitgebreid aan de orde gekomen. Ik dank de staatssecretaris, maar
misschien ook haar voorganger, voor de beantwoording. Laat ik de ambtenaren
bedanken, want zij zijn de constante factor.Mijn fractie had in eerste instantie zorgen over de ontwikkeling van het
aantal rechtsbijstandsverleners. Uit de laatste monitor blijkt dat deze zorgen
vooralsnog niet bewaarheid worden. Ik vraag de staatssecretaris hierop toe
te blijven zien. D66 vindt de extra aandacht voor mediation in de nieuwe opzet
zeer positief. Het is goed dat nu ook voor mediation rechtsbijstand beschikbaar
is. De resultaten uit het evaluatieonderzoek naar mediation zijn bemoedigend.
Uit de monitor blijkt dat de juridische loketten bijdragen aan een bewustere
keuze tussen mediation en andere alternatieven.De implementatie van de stelselwijziging heeft geruime tijd geduurd. Dat
geldt ook voor het bijbehorende wetgevingstraject. Ondertussen zijn de juridische
loketten al "up and running" zonder wettelijke basis. Mede daardoor
is het niet goed denkbaar dat het parlement tegen de voorgestelde stelselwijziging
stemt. Ik wil van de bewindsvrouw weten hoe zij aankijkt tegen dit proces
van een soort sluipende invoering.In de schriftelijke fase zijn vragen gesteld over de eventuele vraaguitval.
Nu is in de huidige situatie geen sprake van een teruglopende vraag. Het tegendeel
is eerder waar. Deze gegevens zijn maar van beperkte waarde bij het voorspellen
van wat er met de hoger vastgestelde eigen bijdrage zal gebeuren. Hoe ziet
de staatssecretaris dit?Het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken, vormt het sluitstuk van een
stelselwijziging. Dit is een langdurig proces, waarna het stelsel nu eindelijk
goed lijkt te functioneren. Dit is iets om blij mee te zijn. De bezuinigingen
die het kabinet heeft aangekondigd, dreigen echter roet in het eten te gooien.
De Raad voor Rechtsbijstand en de Nederlandse Orde van Advocaten stellen dat
het doorzetten van een bezuiniging boven de 10 mln. op de gesubsidieerde rechtsbijstand
betekent dat het stelsel weer op de schop moet. Met de voorgenomen bezuiniging
van 50 mln. zal dit dus zeker het geval zijn. D66 vindt dit onbespreekbaar.
Bovendien vindt zij dit vreemd. De wettelijke basis voor dit systeem behandelen
wij immers pas nu. Het nieuwe stelsel zal toch niet tot bezuinigingen leiden.Ik heb vandaag begrepen dat het CDA met deze bezuinigingen in zijn maag
zit. Ik verwacht dat wij volgende week positieve signalen krijgen en dat deze
bezuiniging wordt omgebogen. Dat heb ik eerder namens D66 al voorgesteld,
toen ik met de collega's Teeven, De Wit en Azough een motie heb ingediend
om deze bezuiniging tegen te houden. Deze is helaas verworpen.Welke consequenties voorziet de staatssecretaris voor het stelsel van
rechtsbijstand bij eventuele bezuiniging? Gaan de bijdragen omhoog? Moet de
vergoeding omlaag? Kan het systeem zoals dit in het wetsvoorstel wordt geschetst
gehandhaafd worden? Ik zou graag vandaag een verzekering van de staatssecretaris
krijgen.De heer De Roon (PVV):Voorzitter. Mijn fractie heeft in grote lijnen met instemming kennisgenomen
van het voorliggend ontwerp van wet tot wijziging van de Wet op de rechtsbijstand.
Het wetsvoorstel houdt naar onze mening wijzigingen in ter aanpassing aan
gewijzigde omstandigheden in de praktijk en ter stroomlijning van de gang
van zaken bij het tot stand brengen van rechtsbijstand.Ik ondersteun het streven om een laagdrempelige voorziening voor de toegang
tot rechtsbijstand te waarborgen en tegelijkertijd voor rechtzoekende burgers
toegankelijke oplossingsrichtingen te realiseren die hen werkelijk kunnen
helpen en waarbij de rechterlijke macht tot op zekere hoogte zou kunnen worden
ontlast. Met dit laatste doel ik op de lichte adviestoevoeging en op de vergoeding
van mediation voor minder draagkrachtigen.Ik ben geneigd dit wetsvoorstel in geval van stemming te ondersteunen.
Een volwassen mens wordt over het algemeen geacht zijn eigen broek op te houden,
tenzij dit echt niet kan. Dit betekent dat men voor allerlei risico's die
de capaciteit van de gemiddelde mens te boven gaan, verzekeringen kan afsluiten.
Voor medische risico's kan men verzekeringen afsluiten, maar ook voor juridische
geschillen waarin men verzeild raakt. Zouden wij niet meer moeten streven
naar een prikkel voor burgers om een rechtsbijstandsverzekering af te sluiten?
Ik heb de indruk dat heel veel mensen zo'n verzekering nog niet hebben. Ik
weet wel dat een rechtsbijstandsverzekering niet alle gevallen dekt waarin
men verzeild kan raken bij juridische geschillen, maar men kan in ieder geval
een stukje zekerheid eraan ontlenen.Waarom zouden wij in dit wetsvoorstel geen prikkel inbouwen die voor burgers
een stimulans kan zijn om toch eens even na te denken of het niet zinvol zou
zijn om een rechtsbijstandsverzekering af te sluiten? Zo duur is een dergelijke
verzekering op jaarbasis in de regel niet, althans niet voor een basispakket.
Hoe meer juridische risico's men gedekt wil hebben, hoe hoger de premie moet
worden. Een basispakket kost echter maar enkele tientjes per jaar.Waarom zouden wij de eigen bijdrage die in dit wettelijke systeem is ingebouwd,
niet verhogen met € 50 voor alle gevallen als de rechtzoekende niet
kan aantonen dat hij of zij een rechtsbijstandsverzekering heeft afgesloten
en in stand gehouden. Het wordt dan iets duurder om rechtsbijstand te krijgen
als men zich nog niet op enigerlei wijze verzekerd heeft tegen de minimale
risico's. Het is niet een verplichting voor iedereen om een rechtsbijstandsverzekering
te hebben, zoals bij de ziektekostenverzekering wel het geval is. Dit zou
ik ook niet willen bepleiten. In mijn voorstel moet men als burger wel de
afweging maken of het niet verstandig is om een rechtsbijstandsverzekering
af te sluiten voor een paar tientjes per jaar. Het zoeken van rechtsbijstand
via financiële steun van de overheid zal immers iets duurder uitvallen.
Ik hoor daarop graag een antwoord van de staatssecretaris.De heer De Wit (SP):De heer De Roon volgt de omgekeerde weg. Is het naar uw mening niet in
strijd met artikel 18 van de Grondwet om de burgers op te roepen een particuliere
verzekering te sluiten? In de Grondwet staat immers dat de Staat de toegang
tot de rechtsbijstand en de rechter garandeert. Als mensen worden opgeroepen
om een verzekering af te sluiten, dan wordt die bepaling ondergraven.De heer De Roon (PVV):In artikel 18 van de Grondwet staat niet meer dan dat de Staat regels
moet stellen ter waarborging van rechtsbijstand voor minder
vermogenden. Dat blijft in mijn gedachten overeind. Ik zie echter wel graag
een prikkel ingebracht. Naar mijn beleving kunnen alleenstaanden met een inkomen
van € 15.000 tot € 22.000 per jaar best die paar tientjes
per jaar opbrengen. De formulering van de Grondwet is niet zo hard dat voor
iedereen die onvermogend is volledig gewaarborgd moet zijn dat hij rechtsbijstand
heeft zonder dat hem dat een cent kost. Dat is ook niet in het huidige systeem
besloten want daarin wordt al gewerkt met eigen bijdragen. Ik denk aan een
hogere eigen bijdrage voor iedereen die een beroep doet op het wettelijk systeem
voor financiering van de rechtsbijstand. Degenen die hebben laten zien dat
zij verantwoordelijkheid nemen voor de risico's die zij in het leven lopen,
ook op juridisch terrein, hoeven die vijf tientjes per geval dat zij een beroep
doen op de toepassing van deze wet niet te betalen. Het is gewoon een prikkel.
Het probleem van het bijbetalen van die vijf tientjes is te voorkomen door
een verzekering af te sluiten. Dat is toch niet zo'n raar idee?De heer De Wit (SP):Het gaat niet zozeer om het bedrag als wel om het principe. Op deze manier
wordt de weg vrijgemaakt naar een ministelsel. Het staat naar mijn idee op
gespannen voet met artikel 18. Mijn vraag aan u betreft het volgende. U kent
de praktijk van de rechtsbijstandsverzekeraars. Zouden er in het voorstel
dat u doet geen hogere eisen moeten worden gesteld aan de rechtsbijstandsverzekering?
In de dekking vallen gaten. Niet alle rechtsterreinen zijn gedekt. Bovendien
is er vaak nogal wat af te dingen op de kwaliteit van de particuliere rechtshulpverlening.
Hoe denkt u daarover?De heer De Roon (PVV):Zodra de wetgever stelt dat iedereen een rechtsbijstandsverzekering moet
hebben, moeten kwaliteitseisen worden gesteld. Dan moeten minimale voorwaarden
worden verbonden aan een rechtsbijstandsverzekering. Zo hard wil ik de zaken
op dit moment echter niet formuleren. Ik zoek naar een prikkel en deze is
naar mijn idee door iedereen op te brengen. Op deze manier wordt ervoor gezorgd
dat mensen ook op dit punt over de eigen leefsituatie nadenken en zich ervan
bewust raken dat zij in het leven juridische risico's lopen en in een geschil
verzeild kunnen raken.De heer Teeven (VVD):Voorzitter. De wetswijziging die wij thans bespreken, vormt het sluitstuk
van de stelselwijziging die er mede toe strekt om de raden een voorziening
te doen oprichten die zich volledig toelegt op de verlening van eerstelijnsrechtshulp.
Daarmee worden de juridische loketten van een wettelijke grondslag voorzien.
De stelselwijziging is dus eigenlijk al geïmplementeerd en staande praktijk
geworden. Momenteel zijn er 30 vestigingsplaatsen, is een juridisch loket
operationeel geworden en zijn de Bureaus rechtshulp die dat wilden gefaciliteerd
bij de omvorming tot advocatenkantoor. Bovendien kan door de Raden voor Rechtsbijstand
aan advocaten een toevoeging worden verleend voor eenvoudig rechtskundig advies.
Dat zijn goede ontwikkelingen.Onze fractie maakt zich er echter zorgen over of de goede voornemens van
dit kabinet wel gefinancierd kunnen worden. Moet er, ook met het oog op de
aangenomen motie-Pechtold, niet meer geld bij de rechtsbijstand? Hoewel dat
in het land niet altijd wordt gezien, hecht ook de VVD-fractie er veel belang
aan dat er in Nederland een laagdrempelige voorziening voor eerstelijns rechtshulp
beschikbaar is voor minder draagkrachtige personen. Wij kunnen ons dus goed
vinden in het duidelijker scheiden van de publieke en private taken van de
gesubsidieerde rechtsbijstand. Wij vinden het ook zeer positief dat er een
regeling van vergoeding van mediation wordt gerealiseerd. Datzelfde geldt
voor de lichte adviestoevoeging. Wij vragen ons echter in gemoede af of het
kabinet de goede voornemens straks wel kan betalen. De Raden voor Rechtsbijstand
hebben daar veelvuldig aandacht voor gevraagd. Daarbij kijk ik naar de heer
Wolfsen en mevrouw Van Vroonhoven. Wellicht kunnen zij hierop in gaan. Kunnen
de goede voornemens die tot uitdrukking komen in deze wetgeving wel worden
betaald uit het thans voorliggende budget?Ik heb nog enkele vragen over de uitkomsten van de evaluatie van twee
mediationprojecten. Het gaat mij om de duur van de mediation. Veel zaken kunnen
binnen vier uur worden afgehandeld, maar voor sommige zaken is meer dan vier
uur nodig. Heeft de staatssecretaris een beeld hoe de mediationzaken waarvoor
veel meer tijd nodig is dan vier uur, concreet vorm moeten krijgen de komende
tijd? In hoeverre zijn de elektronische bestanden van de verschillende juridische
loketten met elkaar verbonden? Als hulp wordt gevraagd bij een bepaald loket,
terwijl het probleem al eerder op een andere plaats ter sprake is geweest,
kan die informatie dan aan elkaar worden gekoppeld? Wij hopen dat de staatssecretaris
in gaat op de financiële nood die de Raden voor Rechtsbijstand signaleren.De heer Wolfsen (PvdA):Voorzitter. Dit is in feite een sluitstuk van een lang lopend traject.
Wij hebben in de Kamer veel gesproken over het rapport van het Verwey-Jonker
Instituut en het rapport van de commissie-Ouwerkerk. Verder hebben wij diverse
algemene overleggen gehad in de Kamer waarbij wij lang en indringend hebben
gesproken over alle veranderingen. Dit is in feite een codificatie in de wet
van wijzigingen die al zijn doorgevoerd. Dat maakt de wet echter niet minder
belangrijk. In deze Kamer worden natuurlijk vaak mooie wetten aangenomen,
bijvoorbeeld wetten die rechten in het leven roepen voor burgers. Andere wetten
beschermen mensen, bijvoorbeeld een huurder tegen een machtige verhuurder,
een werknemer tegen een werkgever of burgers tegen een machtige overheid.
Die wetten test je pas als het erop aankomt, namelijk als er een conflict
ontstaat. Dan moet iedereen, ongeacht de dikte van zijn portemonnee, zijn
recht kunnen halen.Ik kijk de heer Teeven even aan. Ik ben vaak samen met zijn voorganger
Griffith opgetrokken in de Kamer. Wij verschilden over van alles en nog wat
van mening, maar wij waren het erover eens dat mensen met een geschil op een
betaalbare en snelle manier hun recht moeten kunnen halen. Ik ben dat dus
met de heer Teeven eens. Daarom vonden wij elkaar vaak op die weg. Mensen
die te weinig koopkracht hebben om hun recht te kunnen halen, krijgen een
mooie aanvulling via deze gesubsidieerde rechtsbijstand. Dit
is dus een belangrijk wetsvoorstel, ook al is het feitelijk al in werking
gegaan.Mijn fractie heeft nog wel een aantal vragen over de Juridische Loketten.
Wij hebben in de Kamer vaak gesproken over de reistijd. Mensen moeten binnen
een redelijke tijd aanwezig kunnen zijn bij zo'n Juridisch Loket waar zij
met iemand kunnen spreken. Een derde van de mensen gaat ook fysiek naar zo'n
loket toe. De deal was dat het dichtstbijzijnde loket op maximaal een uur
reistijd zou moeten liggen. Ik zie in de monitor niet precies of dat uur ook
op alle plekken is gegarandeerd. Ik weet dat er tijdelijk een nevenvestiging
in Terneuzen is gesitueerd, omdat het uur reistijd daar werd overschreden.
Daarom vraag ik de staatssecretaris hoe het in het algemeen zit met het uur
reistijd in Nederland. Op zich lijkt een aantal van 30 Juridische Loketten
mij namelijk aan de minimale kant. Dat kan ik echter niet helemaal goed beoordelen.Inmiddels hebben wij de monitor over 2006 gehad. Collega De Wit is nu
niet in de plenaire zaal, maar hij maakte op mij een wat sombere indruk. Hij
zei dat het niet goed gaat, omdat de cijfers van toen niet klopten. Ik duid
dat juist positief. Er zijn veel meer advocaten bereid om deel te nemen aan
het stelsel dan wij aannamen. Veel meer mensen weten de weg te vinden naar
het Juridisch Loket en dus naar gesubsidieerde rechtsbijstand. Er worden veel
meer toevoegingen afgegeven. Ik vind dat over het algemeen heel positief.
Er zijn ook heel veel advocaten, meer dan 7000, die bereid zijn om een contract
te maken. Ik wil een oprecht compliment maken aan de advocatuur dat zij dit
zo goed heeft opgepakt en dat advocaten zo bereid zijn om gesubsidieerde rechtsbijstand
te verlenen.Ik heb nog een vraag over de lichte adviestoevoeging die straks kan worden
verleend. De bijdragen die daarvoor moeten worden betaald, zijn vrij laag.
Mensen kunnen dan tot maximaal twee uur bijstand krijgen. Hoe werkt dit in
de praktijk? Verschillende leden hadden daar wat zorgen over. Mensen worden
doorverwezen door het Juridisch Loket, er wordt een brief voor ze geschreven
en dan is het einde rechtsbijstand. Op zo'n brief komt echter een antwoord.
Hoe zit het dan in die tweede fase? Valt die nog binnen die toevoeging? Kan
de staatssecretaris uitleggen hoe dat in de praktijk gaat?Ik sluit mij aan bij de vragen van de heer De Wit over gefailleerden.
Daar zijn in de praktijk veel problemen mee.De staatssecretaris heeft een nota van wijziging gestuurd inzake de eigen
bijdragen bij ambtshalve toevoegingen in strafzaken. In de vorige regeerperiode,
toen mijn fractie nog in de oppositie zat, heb ik mij niet verzet tegen het
invoeren van die eigen bijdrage en dat zal ik ook vandaag niet doen. Wij zullen
deze wijziging steunen.De heer De Wit (SP):U zei dat ik somber was of niet zo te spreken was over de aantallen toevoegingen
en de advocaten. Misschien heb ik mij verkeerd uitgedrukt, al denk ik van
niet. Ik juich het toe dat veel mensen een beroep doen op rechtshulp waar
dat noodzakelijk is en dat meer mensen dan verwacht zich bezig houden met
rechtsbijstandsverlening. In 2003 zijn wij uitgegaan van een aantal aannames
van onder andere het Verwey-Jonker Instituut en de commissie-Ouwerkerk. Volgens
hun prognoses zou het aantal aanvragen voor toevoegingen dalen, net als het
aantal rechtshulpverleners. Wij zien nu een toename op beide terreinen. Ik
heb dus gezegd dat er ten opzichte van de uitgangssituatie een totaal andere
situatie is ontstaan en dat wij die verwachte daling van vraag en aanbod niet
eens als argument kunnen noemen. Ik juich het toe dat er sprake is van een
toename, want dat betekent dat het Juridisch Loket in elk geval in een behoefte
voorziet en dat mensen worden geholpen. Daar moet geen misverstand over bestaan.De heer Wolfsen (PvdA):Het is goed dat u dat misverstand uit de wereld helpt. Je kunt dubbele
gevoelens hebben bij het feit dat veel mensen een beroep doen op gesubsidieerde
rechtsbijstand. Het zou eigenlijk niet nodig moeten zijn dat zij dat doen.
Hoe minder aanvragen er zijn, hoe minder problemen er zijn. Als mensen het
nodig hebben, moeten zij er een beroep op kunnen doen. Ik begreep van u dat
u dat wat negatief duidde. Er is reclame gemaakt door het Juridisch Loket
en er doen meer advocaten mee. Deze stelselwijziging kan er juist voor hebben
gezorgd – ik denk zelfs dat dit het geval is – dat veel mensen
de weg naar de loketten en naar de advocaat vinden en dus veel meer mensen
toegang hebben tot het recht. Dat vind ik echt een royale en mooie verbetering.
Ik zou niet terug willen naar de oude situatie en ik ben blij met de huidige
stand van zaken.De heer De Wit (SP):Dat ben ik met u eens. Ik heb gezegd dat ik in het huidige stelsel het
Juridisch Loket te beperkt vind en dat moet worden gezocht naar een verruiming,
maar dat is een andere discussie.De heer Wolfsen (PvdA):Ik sluit mij gemakshalve aan bij wat andere woordvoerders hebben gezegd
over de e-mail van de Raden voor Rechtsbijstand over het vaststellen van het
inkomen. Er wordt gerekend met T-2. Het blijkt dat 12% van alle inkomens
van twee jaar terug nog niet definitief is vastgesteld. Dat leidt tot enorm
veel onzekerheid bij mensen die een aanvraag doen. Dat geldt ook voor advocaten,
want zij weten niet op welke wijze zij moeten procederen.Een punt dat nog niet is genoemd, betreft rechtsbijstandsverlening aan
mensen die in het buitenland zijn gedetineerd. In het begin van dit jaar is
daar veel discussie over geweest in de publiciteit. Die rechtsbijstandsverlening
leek te worden stopgezet. Wat is er veranderd in het begin van dit jaar en
hoe werkt dit nu feitelijk? Als mensen bij toeval net over de grens worden
aangehouden en worden gedetineerd, mogen zij dan een beroep doen op gesubsidieerde
rechtsbijstand of niet?Afgelopen maandag had ik het genoegen in het televisieprogramma Radar
te mogen zijn. Daarbij ging het over de toegang tot het recht bij twee gevallen
van letselschade door vermijdbare fouten in de medische wereld. In die wereld
worden artsen gelukkig steeds eerlijker en opener over mogelijk gemaakte fouten.
Dat isgoed, maar vervolgens zegt een deskundige namens de verzekeraar: ik
heb alles nog eens bekeken en u bekijkt het maar, want u krijgt geen cent.
Als de gedupeerden dan hun recht willen halen, moeten zij gaan procederen
en dat is ontzettend kostbaar. Daar is nu een mooie voorziening voor gecreëerd,
en wel dat men gebruik kan maken van de quickscanprocedure en een deskundigenbericht.
Die wordt ook in de monitor beschreven. In de praktijk wordt daar ontzettend
weinig gebruik van gemaakt. Hoe komt dat? Heeft de staatssecretaris daar een verklaring voor? Voorts wordt er een voorschot verleend van€ 3000
voor de deskundige. Dat lijkt mij overigens wat aan de lage kant. Nogmaals,
waarom wordt daarvan zo weinig gebruikgemaakt?Wil de staatssecretaris nadenken over een model dat in Hongkong gangbaar
is? Dit staat in de stukken van de staatssecretaris. De mensen die net buiten
de gesubsidieerde rechtsbijstand vallen, de zogeheten sandwich class, kunnen
daar naar een stichting gaan die dan eventueel toevoeging verleent. Die stichting
huurt een advocaat in, die dus gewoon betaald wordt. Als de claim gehonoreerd
wordt, moet men 10% daarvan aan de stichting afdragen. Daar geldt dus
niet: no cure no pay. Het voordeel is dat de mensen die net buiten de boot
vallen, toch kunnen procederen via die stichting. Ik vind dat een vondst.
Nogmaals, wil de staatssecretaris hierover nadenken?De heer Teeven (VVD):Wij zijn het inhoudelijk helemaal met elkaar eens over de toegang tot
het recht.De heer Wolfsen (PvdA):Ja.De heer Teeven (VVD):Toch heb ik nog een vraag. Volgens mij wordt er in de begroting te weinig
geld vrijgemaakt voor de Raad voor Rechtsbijstand. Volgens mij kan met het
begrote bedrag niet verwezenlijkt worden wat uw regeringspartij wil. Als hierover
een motie wordt ingediend door de oppositie, denk ik dat u het verzoek gaat
steunen om de begroting voor de Raad voor Rechtsbijstand wat ruimer te maken.
Of niet?De heer Wolfsen (PvdA):Laten die stukken nog niet naar mij gelekt zijn. Er is een embargoregeling,
dus ik heb werkelijk geen idee van wat er in de begroting staat. Ik kan dus
niet op uw vraag antwoorden. Als u mij kan helpen, houd ik mij zeer aanbevolen.De heer Pechtold (D66):Ik heb het al eerder gezegd: wij kijken niet naar wat er in de begroting
staat. Dit kabinet heeft bij zijn aantreden een bezuiniging van 50 mln. op
deze Wet op de rechtsbijstand voorgesteld. Het CDA heeft zojuist verklaard
dat het daarmee in de maag zit. In welk orgaan zit het bij de PvdA? Is dat
misschien het hart of zijn het de hersenen? Anders ben ik bang dat ik op uw
andere organen moet zitten; ik zal dan de nieren moeten proeven of u op de
huid zitten.De heer Wolfsen (PvdA):Als u mij de afgelopen jaren een beetje in deze Kamer gevolgd hebt, weet
u dat de gesubsidieerde rechtsbijstand mij in het hart zit. Dit is voor mij
een buitengewoon belangrijke kwestie. Mensen moeten namelijk hun recht kunnen
halen op een betaalbare, eerlijke en snelle manier. Daarom heb ik zo in conflict
gelegen met het vorige kabinet, waar D66 in zat. D66, "uw kabinet",
heeft immers voorgesteld om de eigen bijdrage met 50% te verhogen.
Dat vonden wij schande. Daar hebben wij ons als Kamer tegen verzet.Uw kabinet heeft hier ook voorgesteld om de anticumulatieregeling af te
schaffen, als mensen voor één probleem drie procedures moeten
voeren. Uw kabinet had er een grote weerzin tegen om de vergoedingen van de
advocaten te verhogen. Als klap op de vuurpijl hebt u het gewaagd om de griffierechten
te verhogen met 15%. Ik heb mij er in de Kamer zeer over verbaasd.
De inbreng van D66 bij het wetsvoorstel kwam erop neer dat dit een belemmering
is en in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Immers,
de mensen kunnen niet meer procederen. Wij zaten op alfabet in onze fractie:
ik zat met de "W" achteraan en had dus een goed overzicht. Wie stemt
er als eerste voor? D66!! Dus de laatste die hier grote woorden moet uiten
over bezuinigen op de rechtsbijstand, bent u!De heer Pechtold (D66):Na dit tranentrekkende verhaal komt bovenop alle ellende die geweest is
een korting van 50 mln. door een PvdA-staatssecretaris!De heer Wolfsen (PvdA):Nee.De heer Pechtold (D66):Komt die er niet? Laat ik voor de helderheid één ding vaststellen.
U schrijft historie en daar houd ik ook van. Het is het vorige kabinet geweest,
waar inderdaad D66 deel van uitmaakte, dat deze door u zo met loftuitingen
omgeven wet heeft ingediend.De heer Wolfsen (PvdA):Hebt u spijt van al die bezuinigingen of niet?De heer Pechtold (D66):Ik vraag u of u nog 50 mln. extra gaat bezuinigen. Het CDA geeft aan dat
het hiermee in de maag zit. U speelt mooi weer, want u zegt dat u niet beschikt
over uitgelekte stukken. Dat is dan ongeveer het enige wat niet uitgelekt
is. Die spanning houden wij er even tot aanstaande dinsdag in.Ik vraag u nu, niet alleen om samen aan geschiedschrijving te doen, maar
ook of ik de PvdA aan mijn zijde krijg voor een rechtsbijstand met het oog
op de toekomst. Daarbij gaat het ook om 50 mln. extra. Onder andere de Orde
van Advocaten zegt dat dit tot een nieuwe stelselwijziging leidt.De heer Wolfsen (PvdA):Ik speel geen mooi weer. Ik heb hier de afgelopen jaren gelukkig met succes
samen met allerlei fracties, waarbij u zich vaak als laatste aansloot, verzet
gevoerd om de gesubsidieerde rechtsbijstand in stand te houden. In het regeerakkoord
staat nu heel sec, heel clean, dat er een verzekeringsstelsel moet komen dat
aansluit bij de discussie met de heer De Roon. Dan ontstaat er een verschuiving
van publiek naar privaat. Meer rechtsbijstandsverzekeringen leiden tot bezuinigingen
op de rechtsbijstand. De staatssecretaris moet hier natuurlijk invulling aan
geven. Ik heb geen idee hoe zij dat doet. Als het in het eerste jaar niet
meteen lukt, zoekt zij wellicht naar andere mogelijkheden om te bezuinigen.
Ik hoop dat ik u aan mijn zijde vind – zo zijn de verhoudingen –
als wij proberen, dat stelsel intact te laten, zodat iedereen in Nederland,
ongeacht de dikte van zijn portemonnee, zijn recht kan halen als het erop
aankomt.De heer Pechtold (D66):De PvdA-fractie tracht de bal in het verleden te leggen, maar doet er
nu nog eens 50 mln. bovenop. Ik hoop inderdaad van harte dat wij aan elkaars
zijde staan en dat de volgende motie die de oppositie indient om die 50 mln.
van dat onzalige idee af te halen, eindelijk wordt gesteund. Dan vinden wij
elkaar weer en gaan wij samen toekomst schrijven.De voorzitter:U bent zich aan het warmlopen voor volgende week.De heer Wolfsen (PvdA):Als u niet geregeerd had, was er helemaal geen motie nodig geweest.De heer De Wit (SP):Wil de heer Wolfsen dat wij een ministelsel gaan opzetten?De heer Wolfsen (PvdA):Nee, wij willen niet dat er een ministelsel wordt opgezet. In Zweden of
Noorwegen wordt meer met particuliere verzekeringen gewerkt, al kun je je
niet voor straf- en vreemdelingenzaken verzekeren. Wat meer privaat kan, zullen
wij in ieder geval steunen. Dat is het idee; niet om een ministelsel in het
leven te roepen. De groep, dus ongeveer de helft van Nederland, die een te
dunne portemonnee heeft om op een betaalbare manier zijn recht te halen, blijven
wij steunen, hetzij via verzekeringen, hetzij via een publiek stelsel. Daar
is geen misverstand over mogelijk.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 15.05 uur tot 15.10 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-5420-5428.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl