Behandeling van het verslag van een algemeen overleg met de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over sociaaleconomische gezondheidsverschillen (31532,22894, nr. 26)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 57
 
 
 
 Sociaaleconomische gezondheidsverschillen
 Aan de orde is de behandeling van: het verslag van een
algemeen overleg met de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en
de minister voor Wonen, Wijken en Integratie over sociaaleconomische gezondheidsverschillen
(31532,22894, nr. 26).
 
 De beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 Mevrouw
 Sap
 GroenLinks
 
 Voorzitter. Het debat over de sociaaleconomische gezondheidsverschillen
is door mijn collega Vendrik gevoerd. Ik mag vandaag hier een tweetal moties
indienen.
 In het debat hebben wij de regering al gecomplimenteerd voor de mooie
notitie en voor de aanpak van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen.
Maar wij hebben ook gezegd dat wij een groot hiaat zien, namelijk dat het
kabinet blind lijkt te zijn voor de relatie tussen de sociaaleconomische gezondheidsverschillen
en de inkomenspositie van mensen. Door de lage inkomens van sommige gezinnen
met kinderen ontstaat er een cumulatie van problemen. Dat hangt ook samen
met het feit dat gezond eten relatief duur is ten opzichte van vettere en
ongezondere voeding. Daarin zien wij een van de belangrijke oorzaken van het
toenemen van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen in Nederland. Op
dat punt hebben wij de volgende motie voor het kabinet.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat voeding een belangrijke rol speelt in de gezondheidsachterstand
van lagere inkomensgroepen;
 constaterende dat gezond voedsel vaak duurder is dan ongezonde voeding;
 van mening dat gezond voedsel voor alle bevolkingsgroepen gelijkelijk
toegankelijk moet zijn;
 verzoekt de regering, te onderzoeken welke financiële en fiscale
maatregelen mogelijk zijn om het prijsverschil tussen gezond en ongezond voedsel
te verkleinen, dan wel op te heffen en de Kamer daar voor juli 2010 over te
informeren,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Sap en Vendrik. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 255(22894).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Sap
 GroenLinks
 
 Naast het verkleinen van het prijsverschil tussen gezond en ongezond eten
is een heel andere belangrijke mogelijkheid om sociaaleconomische gezondheidsverschillen
te verkleinen dat wij de inkomenspositie van lagere inkomensgroepen verbeteren
en met name dat wij ervoor zorgen dat de inkomensvoorzieningen die nu voor
hen beschikbaar zijn veel beter door hen worden benut.
 
 
 Hebt u nog een motie? Dan moet u die nu meteen lezen. U hebt nog drie
seconden.
 
 
 
 Mevrouw
 Sap
 GroenLinks
 
 Daarvoor heb ik de volgende motie, omdat wat ons betreft niet altijd de
overheid zelf aan zet kan zijn, maar ook maatschappelijke partijen daarbij
betrokken kunnen worden.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat mensen in krachtwijken veelal te maken hebben met opeenstapeling
van problemen, waaronder slechte huisvesting, armoede, permanent lage inkomens,
gebrek aan (toegang tot) voorzieningen en dergelijke;
 constaterende dat mensen in krachtwijken relatief vaak kampen met gezondheidsproblemen,
deels veroorzaakt door armoede en een laag inkomen;
 constaterende dat het besteedbaar inkomen achterblijft door niet-gebruik
van inkomensondersteunende regelingen;
 van mening dat een hoger besteedbaar inkomen ruimte aan mensen in krachtwijken
biedt om hun persoonlijke situatie te verbeteren;
 van mening dat in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen
accountancyfirma's hun maatschappelijke bijdrage kunnen leveren door mensen
in krachtwijken te helpen, goed gebruik te maken van voorliggende fiscale
en sociale voorzieningen;
 verzoekt de regering, de grote accountancyfirma's met volle inzet uit
te nodigen tot het maken van afspraken over het adopteren van krachtwijken
en de bewoners hun ondersteunende diensten aan te bieden,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Sap en Vendrik. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 256(22894).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van Gerven
 SP
 
 Voorzitter. De afgelopen tien jaar zijn de sociaaleconomische gezondheidsverschillen
eerder toe- dan afgenomen. Dat vergt een heel consequent en integraal toekomstbeleid.
Daarop zijn de komende twee moties gestoeld die de SP-fractie wil indienen.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de sociaaleconomische gezondheidsverschillen de afgelopen
jaren verder zijn toegenomen;
 overwegende dat dit een ongewenste ontwikkeling is;
 verzoekt de regering, in de derde tranche van de Wet publieke gezondheid
de verkleining van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen als doelstelling
in de wet te verankeren,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gerven. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 257(22894).
 
 
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat de sociaaleconomische gezondheidsverschillen de afgelopen
jaren zijn toegenomen;
 overwegende dat de huidige crisis een risico vormt op verdere vergroting
van deze verschillen, omdat de lagere inkomens en mensen zonder werk hierdoor
het hardst worden getroffen;
 verzoekt de regering, bij de heroverwegingsoperatie ter bestrijding van
de financiële problemen bij de overheid de maatregelen te toetsen op
de effecten op de sociaaleconomische gezondheidsverschillen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gerven. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 258(22894).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Voorzitter. In het algemeen overleg vorig jaar heeft het kabinet een beleidsplan
verdedigd dat goede analyses bevatte waarmee wij het eens zijn. Ik heb in
dat algemeen overleg ook namens mijn fractie gezegd dat wij het een goed begin
vinden, maar concrete doelstellingen missen in het plan, zeker als het gaat
om ambities van het kabinet. Die dienen groter en concreter te zijn. Vandaar
ook deze moties.
 
 
 De Kamer, 
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de sociaaleconomische gezondheidsverschillen in Nederland
groeien;
 van mening dat het beleid in een moderne verzorgingsstaat erop gericht
dient te zijn om sociaaleconomische gezondheidsverschillen zo veel mogelijk
te verkleinen;
 overwegende dat de commissies-Albeda duidelijk hebben aangegeven dat de
aanpak van sociaaleconomische gezondheidsverschillen een integrale meerjarige
strategie vereist van aantoonbaar effectieve maatregelen en dat daarnaast
onderzoek naar nieuwe maatregelen dient plaats te vinden;
 verzoekt de regering, de Kamer zo spoedig mogelijk doch in ieder geval
vóór 1 juli 2010 een brief te zenden waarin: - een concrete doelstelling wordt aangegeven ten aanzien van het verkleinen
van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen en daarbij tevens aandacht
te schenken aan sociaaleconomische gezondheidsverschillen in krimpregio's;- aangegeven wordt op welke wijze en per wanneer beleidsvoornemens
op gezondheidseffecten zullen worden gescreend;- aangegeven wordt
op welke wijze sociaaleconomische gezondheidsverschillen stelselmatig zullen
worden gevolgd en geanalyseerd,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Arib. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 259(22894).
 
 
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de sociaaleconomische gezondheidsverschillen in Nederland
groeien;
 van mening dat het beleid erop gericht dient te zijn om sociaaleconomische
gezondheidsverschillen zo veel mogelijk te verkleinen;
 overwegende dat onvoldoende duidelijk is welke beleidsmaatregelen aantoonbaar
effectief zijn, zowel ten aanzien van het bereiken van bevolkingsgroepen met
een lage sociaaleconomische status als ten aanzien van het daadwerkelijk verbeteren
van de gezondheidstoestand van deze groepen;Arib
 verzoekt de regering, de Kamer zo spoedig mogelijk doch in ieder geval
vóór 1 juli 2010 een overzicht te zenden van resultaten
van onderzoeken waarin wordt aangegeven welke aantoonbaar effectieve mogelijkheden
er zijn om bevolkingsgroepen met een lage sociaaleconomische status te bereiken
en hun gezondheidstoestand te verbeteren,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Arib en Schermers. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 260(22894).
 
 
 
 
 
 Minister
 Klink
 
 Mevrouw de voorzitter. De motie van de leden Sap en Vendrik betreffende
financiële en fiscale maatregelen wil ik ontraden op grond van het feit
dat wij in het verleden al onderzoek gedaan hebben naar de financiële
prikkels. De VU Amsterdam is met een onderzoek gekomen. Daarnaast heeft er
in het kader van het IBO een onderzoek plaatsgevonden. Bovendien heb ik de
Kamer vorig jaar een brief gezonden met daarin de uitkomsten van het onderzoek
en onze opinie daarover. Die opinie is dat wij op dit moment niet over willen
gaan tot financiële c.q. fiscale maatregelen om via prijsverschillen
de gezondheidseffecten en de gezondheid van personen c.q. groepen te beïnvloeden.
 De motie over de grote accountancyfirma's ligt met name op het domein
van mijn collega de heer Van der Laan. Er is een landelijke alliantie ingesteld
vanuit VROM/WWI waarin diverse maatschappelijke partijen zich kunnen aansluiten
om zich in te zetten voor de krachtwijken. Het voorstel om accountancybedrijven,
dat in deze motie besloten ligt, in te zetten voor sociaaleconomische gezondheidsverschillen
kan via dat kanaal zijn weg vinden. In de motie wordt gesproken van "met volle
inzet uitnodigen". Mij lijkt daar niets op tegen. Ik zou bijna zeggen dat
dit een ondersteuning is van het beleid. Wellicht dat ik mijn collega de heer
Van der Laan nog uitnodig om er schriftelijk op te reageren voordat de stemmingen
plaatsvinden. Ik weet overigens niet wanneer die stemmingen precies plaatsvinden.
Mochten die vandaag al zijn, dan vraag ik de indieners deze motie aan te houden
totdat hij erop gereageerd heeft.
 
 
 
 Mevrouw
 Sap
 GroenLinks
 
 Dat lijkt mij een redelijk verzoek. Mocht de heer Van der Laan vandaag
niet kunnen reageren, dan houden wij de motie aan totdat die reactie er wel
is.
 
 
 
 Minister
 Klink
 
 Ik zal hem vragen zo spoedig mogelijk te reageren.
 Voorzitter. Bij motie verzoekt de heer Van Gerven om bij de derde tranche
van de Wet PG de verkleining van sociaaleconomische gezondheidsverschillen
te verankeren. Voor die beleidsdoelstelling lijkt mij die wettelijke verankering
niet nodig. Op dit moment kennen wij in de Wet PG de jongeren en de ouderen.
Om van die wet nu een wet te maken waaraan wij allerlei groepen gaan hangen
terwijl het gaat om publieke gezondheid in bredere zin, lijkt mij niet aangewezen.
Daarom ontraad ik deze motie.
 Dan kom ik op de motie van de heer Van Gerven waarin wordt gevraagd om
bij de heroverwegingsoperatie een soort gezondheidseffectrapportage te voegen.
Dat lijkt mij nogal ver gaan. Van mijn kant gaarne de toezegging dat wij als
VWS daarop letten vanuit onze meer facetmatige verantwoordelijkheid voor de
gezondheid en de gezondheidsverschillen. Maar om nu expliciet te rapporteren
hoe wij de verschillende voorstellen op dat punt hebben gewogen, lijkt mij
eerlijk gezegd te ver gaan. Dus ook deze motie wil ik ontraden.
 Verder verzoekt mevrouw Arib mij bij motie om concrete doelstellingen
voor 1 juli 2010 aan de Kamer te doen toekomen en om daarbij aan te geven
hoe de verschillende beleidsvoornemens worden gescreend op gezondheidseffecten
alsmede worden geanalyseerd en stelselmatig worden gevolgd als er winst uit
te behalen is. Het zou eigenlijk neerkomen op een soort gezondheidseffectrapport
als ik alle beleidsvoornemens moet gaan screenen. Tenzij dat niet bedoeld
is. Als mevrouw Arib bedoelt om in mijn richting te vragen om nader aan te
geven wat onze beleidsdoelen zijn met daarbij een rapportage, zowel kwalitatief
en zo mogelijk kwantitatief, dan vind ik deze motie wel een ondersteuning
van het beleid en wil ik wel toezeggen dat ik voor 1 juli van dit jaar
een brief zal zenden waarin ik zal aangeven wat ongeveer de doelstelling is
en wat de instrumenten zijn die wij kunnen hanteren. Echter, als het erop
neer zou komen dat ik een complete gezondheidseffectrapportage moet gaan hanteren,
een beetje naar analogie van datgene wat de heer Van Gerven vraagt rondom
de heroverwegingsoperatie, dan gaat mij dat te ver.
 Dan heeft mevrouw Arib nog een motie ingediend waarin gevraagd wordt om
een overzicht te zenden van de resultaten van onderzoeken waarin wordt aangegeven
welke aantoonbare effectieve mogelijkheden er zijn om bevolkingsgroepen met
een lage sociaaleconomische status te bereiken en hun gezondheidstoestand
te verbeteren. Voor zover die onderzoeken voorhanden zijn, met de effectieve
instrumenten die er zijn, zou ik die willen meenemen in de brief die ik zo-even
heb toegezegd voor 1 juli.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 Ik dank de minister voor zijn beantwoording. De stemmingen over de moties
vinden hedenavond plaats bij de eindstemmingen.
 
 
 De vergadering wordt van 14.00 uur tot 14.15 uur geschorst.