Afscheid van de vertrekkende leden
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 2793-2802

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-02-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 37, pagina 2793-2802

29-01-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 29 januari 2003)Pagina 2789-2793
Afscheid van de vertrekkende ledenPagina 2793-2802
Presentie en opening (woensdag 29 januari 2003)Pagina 2789-2789
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 29 januari 2003)Pagina 2802-2809

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 102 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het afscheid van de vertrekkende leden.De voorzitter:De Kamer stelt het zeer op prijs dat de minister-president aanwezig wil
zijn bij het afscheid van de vertrekkende leden. Hij zal later ook het woord
voeren.Geachte medeleden. Zojuist hebt u de laatste plicht vervuld die deze Kamer
nog te vervullen had. U hebt de geloofsbrieven goedgekeurd van degenen die
morgen uw zetels en uw verantwoordelijkheden overnemen. U hebt dat gedaan
in grote eensgezindheid.Uw eensgezindheid zal echter niemand doen vergeten dat u vandaag in twee
groepen uiteenvalt, te weten de groep van 104 leden die hier morgen de eed
of belofte afleggen en de groep van 46 leden die morgen geen lid meer zullen
zijn van de Tweede Kamer. Ik begrijp heel goed dat velen uit die tweede groep
hier vandaag met gemengde gevoelens zitten. Ik zal straks enkele woorden wijden
aan elk van die leden, maar ik wil eerst iets zeggen over wat wij naar mijn
mening gemeenschappelijk hebben.Wat wij gemeenschappelijk hebben, is de ervaring van mensen die elkaars
gezelschap niet hebben uitgezocht, maar toch samen aan boord zijn gegaan voor
een reis van in beginsel vier jaar. Ieder van ons had hierbij zijn of haar
eigen motieven, doelstellingen, idealen en achtergrond. Hoewel de reis korter
is geweest dan het vaarschema van onze Grondwet liet denken, hebben wij toch
ruimschoots voldoende beleefd om elkaar te leren kennen. Om te vermijden dat
ik verval in termen als woelige baren, windstilte of man over boord, verlaat
ik de vergelijking met een boottocht en keer ik terug naar het Binnenhof.
Maar ik benadruk dat wij elkaar hebben leren kennen in turbulente tijden,
met hoogtepunten en dieptepunten, waarbij niet altijd eensgezindheid bestond
over wat een hoogtepunt en wat een dieptepunt was. Voor ieder van ons behoorde
in ieder geval het overlijden van Prins Claus tot de dieptepunten. Wij hebben
hem op 9 oktober samen met de leden van de Eerste Kamer in de Ridderzaal herdacht.Deze Kamer telde op de dag van de beëdiging, op 23 mei 2002, twee
nieuwe fracties, een grote en een kleine. De binnenkomst van een nieuwe fractie
van 26 leden was op zichzelf genomen al uniek. Die twee nieuwe fracties hadden
grote ambities om langs de weg van de politiek Nederland en de politiek zélf
te veranderen. Daarbij heeft één fractie zich vooral laten inspireren
door de woorden en geschriften van de heer Pim Fortuyn, die wij op diezelfde
dag, 23 mei 2002, hebben herdacht. Ik denk dat de leden van die beide fracties
in de afgelopen acht maanden hebben vastgesteld dat ook in de andere fracties
de wens tot vernieuwing leefde. Afhankelijk van het onderwerp hebben zij zelfs
bondgenoten gevonden in de andere fracties.In de Kamer die in 1998 was gekozen, moesten vaak hoofdelijke stemmingen
worden gehouden omdat links en rechts, zoals wij dat gemakshalve noemen, elkaar
in evenwicht hielden. In de Kamer van 2002 hadden wij ook vaak onduidelijke
uitslagen, maar dan vanwege verrassende bondgenootschappen, ook in de ondertekening
van moties, amendementen en initiatiefwetsvoorstellen. Dat was een teken van
herlevend dualisme. Wij hopen dat dit in de toekomst zal doorgaan.De Kamer van 2002 telde een historisch hoog percentage nieuwkomers. Dit
percentage werd nog hoger naarmate enkele ervaren Kamerleden elk om eigen
redenen ontslag nam. Het groeide ook omdat enkele oudgedienden doorgingen
naar het kabinet, oudgedienden die overigens vaak nog niet zo lang aan het
Binnenhof meeliepen. De gemiddelde parlementaire ervaring van onze medewerkers,
zowel van de fracties als van de Kamer, is aanzienlijk groter dan die van
onszelf, hoezeer ook mevrouw Terpstra, de heer Van de Camp, mevrouw Van Nieuwenhoven,
de heer Van der Vlies, de heer Blaauw en ook uw voorzitter dat gemiddelde
omhoog brachten. Let wel: ik heb het over parlementaire jaren en niet over
levensjaren!Het Jaarboek parlementaire geschiedenis dat ik in december in ontvangst
mocht nemen, is niet toevallig gewijd aan het fenomeen "nieuwkomers in de
politiek". Veel commentatoren spraken de vrees uit dat dit gebrek aan ervaring
ons bij de vervulling van onze taken – controle en wetgeving –
zou opbreken. Ik meen met alle voorzichtigheid dat dit beeld gerelativeerd
kan worden. In de eerste plaats was het aandeel van de nieuwkomers in het
najaar van 1998 precies even hoog als in het afgelopen najaar, namelijk 78
van de 150. Verder hebben wij een tumultueus jaar achter ons, een jaar waarin
wij nauwelijks op adem konden komen, maar dat neemt niet weg dat ons werk
doorgang heeft gevonden, in de ogen van sommigen zelfs op een te grote schaal.
Ik noemde voor het kerstreces al de behandeling van het belastingplan als
voorbeeld; ik noem nu ook de twee enquêtecommissies die ondanks de vele
gevoeligheden verbonden met hun onderwerp vastberaden, zakelijk en met de
wil om er samen uit te komen, hebben gewerkt. Ook een ander verwijt moet gerelativeerd worden, het verwijt dat wij de
ontwikkelingen in de wereld niet opmerkten. Het debat in deze Kamer over de
uitbreiding van de EU toonde vele nuances, wellicht méér –
zo durf ik te stellen – dan de Kamer in het verleden wel eens heeft
getoond. Wel is het waar dat u in de afgelopen acht maanden erg weinig op
reis bent geweest, vergeleken met uw voorgangers. Het daarvoor beschikbare
budget is dan ook slechts voor een derde uitgeput, zo kan ik u onthullen.
Ik geloof niet dat het wordt doorgeschoven naar de volgende Kamer.Wie de Handelingen van de laatste maanden leest, zal niet concluderen
dat alle procedures in alle rust zijn doorgegaan. Er is vrijwel geen dag geweest
waarop de agenda niet tussentijds moest worden aangepast. Het agendapunt dat
wij steeds eufemistisch aanduiden als "de regeling" gaf vaak aanleiding tot
discussies over spoeddebatten en over interpellaties. Zelfs het simpele zenden
van een afschrift van het stenogram naar het kabinet werd niet altijd zonder
debat toegestaan. Eenmaal volgde daarop een ansichtkaart als antwoord. Ik
heb daarvoor nooit bedankt, laat ik dat nu doen. Ik zwijg dan nog maar over
de debatten over het controversieel verklaren van onderwerpen, waarmee wij
zelfs de Eerste Kamer hebben geïnspireerd.Al die zogenaamde ordedebatten waren een symptoom van de beweging in de
politiek, een nieuwe benadering van oude problemen. Of debatten nu stroperig
waren, ritueel of niet, in ieder geval is de betrokkenheid bij de politiek
in ons land toegenomen. Het ledental van politieke partijen is in totaliteit
toegenomen. Het opkomstpercentage bij de laatste verkiezingen was ondanks
de regen hoger dan in mei 2002. Er zijn nog nooit zoveel boeken en artikelen
over de actuele politiek en de memoires van politici verschenen. Ieder van
ons kan zeggen dat hij of zij ter plaatse aanwezig was in een historisch jaar.Het wordt tijd dat ik de leden van wie wij afscheid nemen, ga noemen.
Er zijn er enkele bij die wel degelijk allerlei verre delen van de wereld
hebben bezocht en één daarvan is degene die ik op grond van
zijn anciënniteit het eerste noem.Dat is natuurlijk Jan Dirk Blaauw, lid, met enkele onderbrekingen, sinds
1978. Hij is voorzitter geweest van diverse Kamercommissies en sinds kort
voorzitter van de Assemblee van de West-Europese Unie, de eerste Nederlander
die deze functie mag bekleden. Hij werd daartoe gekozen niet omdat Nederland
aan de beurt was, maar vanwege zijn eigen capaciteiten. In het afgelopen jaar
heeft hij hier zijn brede inzetbaarheid nog bewezen door een woordvoerderschap
voor landbouw te aanvaarden. Op alle leden die hier vandaag afscheid nemen,
heeft Jan Dirk Blaauw de voorsprong dat de minister-president reeds in het
debat over de NAVO-top namens het kabinet heeft uitgesproken hoezeer zijn
expertise hier gemist zal worden. U zult later vandaag naar de heer Blaauw
zelf mogen luisteren maar ik ben ervan overtuigd dat wij ook nadien van hem
zullen horen. Het ga u goed, mijnheer de voorzitter!(Applaus)De voorzitter:In anciënniteit volgt Jan te Veldhuis, lid sinds 1982. Ik herinner
mij als de dag van gisteren hoe wij hier in dat jaar samen binnenkwamen! De
heer Te Veldhuis is vandaag al aan het woord geweest namens de commissie voor
het Onderzoek van de Geloofsbrieven, een functie waarvoor hij niet alleen
werd gekozen – het is vandaag ook weer gebleken – vanwege zijn
terechte reputatie van staatsrechtelijke Cerberus, maar ook omdat hij elk
dossier, van wie het ook komt, kritisch bekijkt. De bewindspersonen verantwoordelijk
voor de Oosterscheldewerken en voor Schiphol, kunnen met vele anderen daarover
meepraten. Ook uw internationale activiteiten wil ik noemen, mijnheer Te Veldhuis,
in het bijzonder uw optreden in en betrokkenheid bij de Interparlementaire
Beneluxraad. Uw afscheid van het Binnenhof is natuurlijk verre overschaduwd
door het overlijden van uw echtgenote. Wij wensen u ook na vandaag heel veel
sterkte!(Applaus)De voorzitter:Over de grote kwaliteiten van Paul Rosenmöller, lid sedert 1989,
is de afgelopen maanden reeds veel gezegd. Graag sluit ik mij bij de vele
complimenten aan. Zijn vertrek betekent het verlies van een sterk debater,
die overigens het artikel van het Reglement van orde over interrupties soms
wat ruim interpreteerde. Ooit zal iemand promoveren op de interrupties van
Rosenmöller en Marijnissen! VoorzitterPaul Rosenmöller was en is
een hartelijke, open en humorvolle collega.Ik wil ook graag iets zeggen over iets minder in het oog springende activiteiten –
althans voor ons allen – van Paul Rosenmöller. Jarenlang
was hij lid van de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse
Zaken, waarvan de laatste jaren als voorzitter. Ook was hij jarenlang voorzitter
van de delegatie naar het Contactplan. Weinig mensen hebben "het" om tot goede
werkverhoudingen met de Antilianen en de Arubanen te komen, maar Paul Rosenmöller
heeft "het". Terwijl de relaties met de West regelmatig onder druk stonden,
werd Paul altijd warm ontvangen zonder dat hij als voorzitter daarbij het
Nederlandse belang uit het oog verloor. Tegenstellingen tussen delegaties
wist hij met een grap of een dringend persoonlijk appèl te overbruggen.
Ik kan mij moeilijk voorstellen dat Paul deze betrokkenheid en zijn betrokkenheid
bij vele andere zaken verliest nu hij de Kamer verlaat. Het ga u goed!(Applaus)De voorzitter:Annemarie Jorritsma, ook lid sinds 1982, maar, zoals bekend, met een langdurige
onderbreking als lid van twee kabinetten, was een boegbeeld van de VVD-fractie.
In uw eerste periode was u ook nog boegbeeld, als voorzitter van het toen
nog bestaande Kamerbreed vrouwenoverleg. U bent een echte dualist. Nadat u
als Kamerlid vroegere bewindspersonen van Verkeer en Waterstaat met adviezen
in duidelijke taal had begeleid – zo noem ik het maar – hebben
uw vroegere collega's u vanaf 1994 vaak achter de regeringstafel zien popelen
om allerlei misverstanden – zo noem ik die ook dan maar – te corrigeren.
Uw gelaatsuitdrukking sprak daarbij vaak boekdelen.In 1982 werd u al spoedig opgenomen in het helaas niet meer actieve Kamercabaret,
niet te verwarren met de debatten tussen u en minister Hanja Maij-Weggen!
In september jongstleden kreeg uw parlementaire loopbaan nog een nieuwe wending,
doordat u werd benoemd tot voorzitter van de vaste commissie voor Defensie.
Ook in die hoedanigheid viel u op door uw enthousiasme, of u nu met een delegatie
in een helikopter opsteeg dan wel met een onderzeeboot de diepte inging.Staat u mij ook een persoonlijk woord toe: de sportieve en hartelijke
wijze waarop je je de afgelopen maanden tegenover mij hebt opgesteld, heb
ik heel, heel erg gewaardeerd. Tige tànk derfoar en oant sjen.(Applaus)De voorzitter:Nellie Verbugt, lid sinds 1993 met een korte onderbreking, heeft zich
beziggehouden met ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en infrastructuur.
Haar kennis van zaken gecombineerd met een "charmante, zuidelijke bevlogenheid"
maakte haar tot een zeer gewaardeerd Kamerlid. Die korte onderbreking maakt
dat wij vandaag voor de tweede keer afscheid van haar nemen.Niet lang geleden heeft Nellie een interview aan Trouw gegeven, wat ik
u allen ter lezing aanbeveel. Daaruit blijkt dat zij naast haar werk als Kamerlid
jarenlang een zorgtaak in Helden, haar woonplaats, heeft vervuld en dat die
taak haar ook inspireerde in de politiek. U bent in dat interview ook kritisch
over sommige recente ontwikkelingen en u toont u bezorgd over de stagnatie
bij het actief worden van vrouwen in de politiek. Ik hoop dat u in uw nieuwe
levenssituatie wat meer tijd voor u zelf zult krijgen, maar ook dat u naar
aanleiding van die zorgen en kritiek op andere plaatsen aan oplossingen wilt
blijven werken. Het ga u goed!(Applaus)De voorzitter:Leen van Dijke is sinds 1994 lid van de Tweede Kamer en volgde in dat
jaar Meindert Leerling op als voorzitter van de RPF-fractie. Hij was derde
en laatste lijsttrekker van de RPF. Ook was hij tot de verkiezingen in mei
2002 voorzitter van de fractie van de ChristenUnie. Het fractievoorzitterschap
heeft u niet belet om over veel onderwerpen het woord te voeren maar daarbij
bleef u een man van de grote lijnen. Verzanden in details was er niet bij.Leen van Dijke schuwt niet de dingen bij hun naam te noemen. Tegelijk
bent u sterk bijbels bewogen. U heeft ertoe bijgedragen dat de ChristenUnie
bekendstaat als christelijk-sociaal. In al uw woordvoerderschappen bent u
opgekomen voor de sociaal zwakkeren.Leen behoort tot de selecte groep Kamerleden die met succes een initiatiefwetsvoorstel
door beide Kamers heeft mogen loodsen, al weer een voorbeeld van een politiek
bondgenootschap dat we tien jaar geleden niet mogelijk zouden hebben geacht,
deze keer tussen ChristenUnie en Partij van de Arbeid! Het initiatiefwetsvoorstel
betrof de zondagrust.Uw abrupte vertrek uit de Kamer, mijnheer Van Dijke, zal voor u niet gemakkelijk
zijn, ook niet voor uw fractie en uw andere medeleden, maar ik weet zeker
dat u zich zult blijven inzetten voor uw idealen. Veel dank!(Applaus)De voorzitter:Ursie Lambrechts is lid sinds 1994. Als we u moeten typeren, denken we
in de eerste plaats aan uw grote dossierkennis, met name op onderwijsterrein.
Het was boeiend u de laatste tijd ook als defensiespecialist te zien optreden.
U bent een doorzetter, iemand die niet snel opgeeft in de politieke strijd
en die mensen op rationele wijze weet te overtuigen. U blijft spitten naar
informatie om de waarheid boven tafel te krijgen. De controlerende taak van
het parlement is daarom bij u altijd in goede handen geweest. Ook bij u zal
het plotselinge vertrek uit de Kamer gemengde gevoelens oproepen. Wij wensen
ook u het allerbeste.(Applaus)De voorzitter:Ook van Gerrit Jan van Oven, lid sinds 1994, nemen wij voor de tweede
keer afscheid. U hebt sinds uw terugkeer wederom een ongeëvenaarde inzet
betoond, met name op de terreinen van het Europees en het internationaal strafrecht.
U hebt verder kunnen werken aan het onderwerp dat u na aan het hart ligt:
het Internationaal Strafhof. Tijdens het overleg over de Wet internationale
misdrijven kon ook de nieuwe minister van Justitie kennismaken met uw grote
dossierkennis en uw vasthoudendheid. Onlangs trad u op als voorzitter van
een internationaal congres in Canada over het Internationaal Strafhof. Wij
hopen dat u ons wilt helpen wanneer wij een interparlementaire conferentie
over hetzelfde onderwerp organiseren. Ik dank u wel.(Applaus)De voorzitter:Jan Hendrik Klein Molekamp is, eveneens met een korte onderbreking in
2002, sinds 30 augustus 1994 lid geweest van de Kamer. In die periode heeft
hij zich doen kennen als een zeer deskundig Kamerlid, vooral op milieugebied.
Na de laatste verkiezingen noemde hij zich, bescheiden als hij altijd is,
het geheugen van de commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer. Hij beschikt niet alleen over een enorme dossierkennis, maar
ook over kennis van de procedures. Wij zullen uw eigen stijl en uw licht ironische
spreektrant missen. Dank u wel.(Applaus)De voorzitter:Theo van den Doel is lid sinds 1994 en ook hij neemt voor de tweede keer
afscheid. Bij zijn aantreden zei hij in een interview: "Ik weet niet hoe men
mij ziet, maar ik laat mij voor geen enkel karretje spannen. Ik heb een kritische
inslag en ik voel mij geen verlengstuk van wie dan ook. Ik ben nu lid van
de Tweede Kamer en dat bepaalt mijn handelen". Zo heeft hij zich altijd opgesteld.
Zelfs op dit moment vertegenwoordigt hij de Kamer als lid van de Assemblee
van de NAVO tijdens een werkbezoek in de Verenigde Staten en kan hij hier
dus niet aanwezig zijn.Tineke Netelenbos zou natuurlijk veel hoger op deze lijst staan als zij
haar Kamerlidmaatschap niet had onderbroken voor het ministerschap. Ik weet
niet of u al in uw eerste periode als Kamerlid, van 1987 tot 1994, de geuzennaam
"turbo-Tineke" hebt verworven. In ieder geval hebt u toen al een reputatie
gevestigd van kenner van de parlementaire procedures. U bent onder meer drie
jaar lang voorzitter geweest van de vaste commissie voor WVC. Toen u eenmaal
bewindspersoon was geworden, hebt u hier vaak veel overredingskracht moeten
inzetten voor moeilijke projecten. Maar ook degenen die u plannen niet ondersteunden,
vinden dat u zich nooit aan het parlementaire debat hebt onttrokken. Integendeel,
u lokte het graag uit. Daardoor weten wij dat u een volhouder bent. Wij rekenen
erop dat u de stijgijzers ook buiten de Kamer zult blijven gebruiken. Wij
zijn u erkentelijk dat u in de korte periode van uw terugkomst opnieuw zo
actief bent geweest als commissievoorzitter en als woordvoerder economische
zaken. Duidelijk heeft u in die periode met plezier de oppositierol vervuld. De
Kamer zal graag een beroep blijven doen op uw kennis van procedures en uw
ideeën over mogelijke veranderingen daarin. Ik heb u persoonlijke adviezen
zeer op prijs gesteld. Dank u wel.(Applaus)De voorzitter:Anke van Blerck kwam in 1995 in de Kamer met de moeilijke opgave haar
voorgangers Dick Dees en Margreet Kamp als woordvoerder van de VVD-fractie
voor volksgezondheid op te volgen. Daar bent u zeker in geslaagd. U hebt duidelijk
het standpunt van de fractie ten aanzien van vele onderwerpen verwoord en
valt vooral op door de no-nonsensebenadering. Uw zakelijkheid en uw afkeer
van details bleken onder meer uit het geringe aantal schriftelijke vragen
dat u hebt gesteld. Als voorzitter van de vaste commissie voor Justitie kwamen
deze kwaliteiten u in de afgelopen periode zeer goed van pas. U heeft menig
algemeen overleg kort weten te houden, meestal tot ieders tevredenheid. Heel
veel dank daarvoor!(Applaus)De voorzitter:Henk van Hoof is lid sinds 1991. Voordat hij staatssecretaris van Defensie
werd, was hij onder meer voorzitter van de commissie voor de Verzoekschriften
en lid van de parlementaire enquêtecommissie uitvoeringsorganen sociale
zekerheid. U bezit een grote kennis van het Nederlandse sociaal-economische
krachtenveld. Het is in uw stijl dat ik mij beperk tot het uitspreken van
mijn dank en u het allerbeste toe te wensen.(Applaus)De voorzitter:Monique de Vries, lid sinds 1994, heeft de eigenschappen kordaatheid en
vriendelijkheid heel goed weten te combineren. De portefeuille hoger onderwijs
leverde haar in 1994 onmiddellijk handenvol werk op, want door de bezuinigingen
kwam het in de herfst van dat jaar al tot verhitte debatten binnen en buiten
het parlement. U stapt nu over naar de functie van dijkgraaf van het hoogheemraadschap
Hollands Noorderkwartier, een van de oudste bestuurlijke functies die Nederland
kent. Het is mooi dat u nu een functie bekleedt die zo in het verlengde ligt
van uw laatste post in het kabinet. Wij wensen u daarbij heel veel succes
in die mooie polders.(Applaus)De voorzitter:Ruud Luchtenveld, lid sinds 1997, was woordvoerder op het terrein van
het lokaal bestuur en op het terrein van de rechtspositie van politieke ambtsdragers.
APPA en Luchtenveld zijn bijna synoniemen. U sprak over het lokaal bestuur,
ook uit de praktijk, omdat u steeds gemeenteraadslid in Amersfoort bent gebleven,
tot op de dag van vandaag. U vindt dat het belangrijk is om op die manier
voeling te houden met de samenleving. Ook op het terrein van VROM en verkeer
en waterstaat was u woordvoerder voor een groot aantal onderwerpen. Na de
laatste verkiezingen was u bovendien woordvoerder voor uw fractie op het terrein
van justitie. De Kamer zal uw grote inzet en kennis op al deze terreinen zeer
missen.(Applaus)De voorzitter:Geachte medeleden. Ik heb nu het stadium in deze toespraak bereikt waarbij
ik een groot aantal Kamerleden ga noemen, allen voor het eerst beëdigd
op 23 mei 2002. Zij hebben dus te kort de gelegenheid gehad om hun ambities
en idealen hier te ontplooien en sommigen van hen hebben maar weinig het woord
kunnen voeren. Toch waren die acht maanden voldoende om elk van hen in hun
karakteristieke eigenschappen te leren kennen, zoals ik zal proberen tot uitdrukking
te brengen. Nu doe ik dat niet in volgorde van anciënniteit, want die
is uiteraard voor allen hetzelfde, namelijk 252 dagen, maar in volgorde van
leeftijd.Jan van Ruiten, u staat op deze lijst bovenaan, is met zijn 71 levensjaren
het oudste lid van deze Kamer. Hij heeft veel ondernomen in zijn leven. Hoewel
hij in eerste instantie alleen lijstduwer wilde zijn, vindt hij het ambt van
volksvertegenwoordiger het hoogst. En terecht! In zijn maidenspeech deelde
hij mee, zich op politiek terrein als "een baby te voelen die samen met 25
andere baby's bij de Kamer te vondeling is gelegd. Er was veel
tocht, veel kou. De leden hadden hun dekbed en zij spartelden daarbij ook
nog eens zo hard dat zij dat dek kwijtraakten, waardoor zij het nog kouder
vonden". Gelukkig constateerde u dat de centrale verwarming aanging en het
snel warmer werd. De heer Van Ruiten maakte op Prinsjesdag deel uit van de
commissie van In- en uitgeleide, waar hij Hare Koninklijke Hoogheid Prinses
Margriet mocht begeleiden. Ik bewaar zeer goede herinnering aan onze gezamenlijke
activiteit op die dag. Dank u wel!(Applaus)De voorzitter:Jim Janssen van Raay, helaas niet aanwezig vandaag, is een kleurrijk man
en een groot orator. Of het nu gaat om een exposé over procedures in
de Kamer, over Equatoriaal Guinnée of het Habsburgse rijk, vraag het
Janssen van Raay en je krijgt een mooi verhaal.Toen u vorig jaar lid werd, was u natuurlijk niet onervaren. Met maar
liefst 18 jaar in het Europees Parlement en nog eens twee jaar als lid van
de gemeenteraad van Rotterdam, was u al een door de wol geverfde politicus.
Als jurist hebt u de leden en de bewindslieden gehouden aan juridisch exact
taalgebruik. Ook overigens is uw optreden leerzaam geweest: zo is het kennisniveau
in de Kamer over het Jeneverkruis drastisch gestegen!Namens de Kamer dank ik de heer Janssen van Raay ten slotte voor zijn
bijdragen tijdens zijn lidmaatschap van het Presidium en zijn optreden als
ondervoorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken.(Applaus)De voorzitter:Ferry Hoogendijk is één van degenen die weinig plenair het
woord voerden, maar die toch duidelijk aanwezig was, of hij nu op de voorste
of de achterste bankjes zat. Aan zijn gezicht was af te lezen hoe hij dacht
over zijn medeleden en hun optreden; niet altijd alleen maar mild! Een mooi
moment was toen u namens de vaste commissie voor Defensie via de luidspreker
op de onderzeeboot "De Bruinvis" voor iedereen hoorbaar de commandant toesprak.
U keert nu weer terug naar de kunst en we wensen u daarbij veel inspiratie
en geluk.(Applaus)De voorzitter:Milos Zvonar is een waar wereldburger en -reiziger. Hij reisde, de Kamer
dienende, van Zuid-Afrika tot Equator en Ottawa. Voorts was hij trouw aanwezig
bij ontvangsten van Nederlandse en buitenlandse ambassadeurs en delegaties.
Bij die gelegenheden was hij dan ook in staat zijn kennis van buitenlandse
talen ten toon te spreiden, een eigenschap waar wij steeds meer emplooi voor
hebben. Met bewondering heb ik hem een, naar mijn indruk, boeiend gesprek
in het Japans horen voeren. Vandaag is ook hij in verband met de WEU-Assemblee
in Parijs.Op het beleidsterrein van zijn eigen vak heeft de heer Zvonar één
van de kortste bijdragen aan een overleg van de afgelopen decennia geleverd.
Hij beperkte zich, toen het ging over de uitbreiding van heroïne-experimenten
tot de woorden: "Voorkomen en genezen. Experimenten niet geslaagd. Stoppen
daarmee. Ik dank u". Ik dank hem.(Applaus)De voorzitter:Vic Bonke, als rector magnificus van de Universiteit van Maastricht heeft
u in de opstartfase de consolidatie overgelaten aan Job Cohen. U zette graag
nieuwe projecten op stapel, maar als mensen u adviseerden de politiek in te
gaan, heeft u altijd gezegd daar niet geschikt voor te zijn, omdat u volgens
uw eigen woorden "altijd zegt wat u vindt, en daarbij geen blad voor de mond
kan nemen". In de Kamer heeft die eigenschap sommigen juist voor u ingenomen,
ook leden van de oppositie als u die soms onverwacht bijviel. Eens zei een
jonge griffier die naast mij zat: "volgens mij is de heer Bonke een heel erg
aardige grootvader". Ik sluit mij daarbij aan.(Applaus)De voorzitter:Ton Alblas, u had volgens eigen zeggen eigenlijk alleen de ambitie om
adviseur te zijn van de heer Fortuyn, maar toen u toch Kamerlid werd, heeft
u zich zeer actief getoond in een aantal vaste Kamercommissies – waaronder
Verkeer en Waterstaat en VROM – en heeft u ook zitting genomen in de
Bouwbegeleidingscommissie. Hier heeft u zich zeer betrokken getoond bij de
plannen ter verbetering van de kwaliteit en bruikbaarheid van ons prachtige
Kamergebouw. Ik weet zeker dat u als oud BBC-lid zult worden uitgenodigd voor
de plechtige ingebruikneming van het mooie gebouw aan de overkant, Plein 23.
Ik wens u succes in uw verkiezingscampagne voor de provinciale staten.(Applaus)De voorzitter:Theo de Graaf had niet veel woorden nodig om het standpunt van zijn fractie
over VWS-dossiers over te brengen. Als rustend, als vroeger opticien zette
hij het vergrootglas op menige wantoestand in de zorg, in de hoop daarmee
zijn fractie binnen een gunstige brandpuntsafstand te kunnen plaatsen. Veel
dank voor uw bijdragen.(Applaus)De voorzitter:Harry Smulders heeft zich in korte tijd ontpopt tot een effectieve ondervoorzitter
van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In uw betogen
was u bondig, maar in de informele sfeer sprak u regelmatig over uw ervaringen
als hofmeester ter koopvaardij. Eigenschappen zoals "recht door zee" kwamen
u goed van pas bij de enquêtecommissie bouwnijverheid. In korte tijd
heeft u zich de materie van de bouwnijverheid en de techniek van het ondervragen
van getuigen eigen weten te maken. Ik wens u behouden vaart.(Applaus)De voorzitter:Fred Dekker, u bleef als Kamerlid praktiserend cardioloog en deed het
adagium "de dokter weet het beter" alle eer aan. U bent een fervent voorstander
van privatisering van de gezondheidszorg en hebt die boodschap in alle omstandigheden
zeer enthousiast en actief uitgedragen.(Applaus)De voorzitter:Vivien van Geen, u houdt van mensen. Dit loopt als een rode draad door
uw leven. Van huis uit cultureel antropologe, hebt u zich als zelfstandig
ondernemer op het kwaliteitsbeleid in de gezondheidszorg gestort. Dit was
ook het beleidsterrein waarmee u zich in de Kamer enthousiast,
actief en inspirerend hebt beziggehouden.Mij is natuurlijk opgevallen – en de voorzitter leest alles –
dat u in de "weekboeken" die u op uw website publiceert, vaak spreekt over
de strengheid van deze voorzitter. U hebt door mijn toedoen kennelijk niet
alles kunnen zeggen wat u op uw hart had. Dit spijt mij, maar u kent de onverbiddelijke
klok! Ik wens u ook het allerbeste.(Applaus)De voorzitter:Van Cor Eberhard zijn na die korte tijd weinig inbrengen in de Handelingen
en verslagen terug te vinden. Wel herinner ik me het moment dat u tijdens
het debat over het rapport van de commissie-Van den Haak een zeer persoonlijke
getuigenis aan de interruptiemicrofoon deed. Ik wens u het beste.(Applaus)De voorzitter:Frits Palm, uw aandachtgebied was het buitenland en – gezien uw
voorgeschiedenis begrijpelijk – de koninkrijksrelatie. Ofschoon uw fractie
geen spreektijd meer had – die was namelijk door uzelf in een eerder
debat was opgemaakt – hebt u kans gezien om bij de begrotingsbehandeling
van de Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken toch een duidelijk standpunt
te verwoorden dat uiteindelijk ondersteund werd door de SP-fractie. Zo ontstond
er weer één van die verrassende bondgenootschappen die ik eerder
noemde. Uw brede oriëntatie maakte het mogelijk dat u op korte termijn
het woordvoerderschap overnam bij het debat over de uitbreiding van de Europese
Unie en over de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken.Zelf heb ik u natuurlijk goed leren kennen in het Presidium, in het bijzonder
bij het enige buitenlandse bezoek dat ik met de ondervoorzitters, Frits Palm,
Gerda Verburg en Sharon Dijksma aan België en Luxemburg heb gebracht.
Veel dank voor uw collegialiteit en uw constructieve opstelling, ook in dit
verband.(Applaus)De voorzitter:Dick Jense, u hebt zich als nieuw Kamerlid van een nieuwe fractie snel
ingewerkt. Uw ervaring op gemeentelijk niveau heeft u hierbij zeker geholpen.
Bij een uiteenlopend scala aan onderwerpen trok u dapper ten strijde en u
hebt vaak onverwachte bijdragen geleverd aan ordedebatten. Daarmee toonde
u dat althans het Binnenhof voor u leefbaar genoeg was. Het ligt dan ook dicht
bij Rijswijk! Dank u wel!(Applaus)De voorzitter:Harm Wiersma heeft in de laatste weken van zijn lidmaatschap een offensief
aan schriftelijke vragen gevoerd, zoals een strateeg in een damtoernooi in
de laatste rondes toeslaat. In uw debattechniek was u een tacticus. Steeds
dacht u vooruit en vaak sloot u een vraag aan de bewindspersoon af met de
vervolgvragen: zo ja, waarom en zo nee, waarom niet? Jammer dat u uw vierjarige
wedstrijd niet kunt afmaken, zodat vele vragen onbeantwoord zullen blijven.
Dank u wel!(Applaus)De voorzitter:Fred Teeven heeft zich in de korte tijd van zijn verblijf in ons midden
veel respect verworven en dat is ook al van diverse zijden verwoord. Degenen
die afgingen op de verhalen over de sterke man van de harde aanpak hebben
u leren kennen als een harde werker met gevoel voor het haalbare. Daarbij
hebt u zich niet alleen beziggehouden met het u vertrouwde strafrecht, maar
ook bijvoorbeeld met scheidings- en omgangsrecht. Buiten het terrein van justitie
hebt u zich ingezet voor sectoren die het moeilijk hebben, zoals de zeevisserij,
en voor het verzachten van de gevolgen van dierziekten. U leek vaak, in dit
gebouw en elders, overal tegelijk te zijn. Met u en Dick Jense verdwijnt uw
partij uit de Tweede Kamer. Dit is de uitspraak van de kiezer maar ik wil
het hier wel markeren. Ik dank u wel en wens u veel succes in uw verdere loopbaan.(Applaus)De voorzitter:Gerlof Jukema heeft het Kamerlidmaatschap gecombineerd met zijn praktijk
als longarts in een ziekenhuis dat uit een onderzoek naar de wachtlijsten
in ons land als één van de besten te voorschijn kwam. U ziet
daar, naar eigen zeggen, de hele maatschappij langskomen en u noemt dat verfrissend.
U hebt uw opvattingen over de gezondheidszorg niet onder stoelen of banken
gestoken en wij hopen dat u die opvattingen zult blijven uitdragen omdat politiek
aan het Binnenhof niet bedreven kan worden zonder bijdragen uit de praktijk.
Dank u wel.(Applaus)De voorzitter:Hans Smolders heeft zich door omstandigheden niet kunnen profileren op
het terrein van het milieu, dat hem binnen de LPF-fractie was toebedeeld.
Wij wisten dat we in hem een getuige in ons midden hadden van de moord op
zijn lijsttrekker, een ervaring die hem ongetwijfeld nooit zal verlaten. Minder
mensen wisten dat Hans Smolders op internationaal niveau ijshockey heeft gespeeld
en dus met Erica Terpstra en Harm Wiersma de topsport op het Binnenhof vertegenwoordigt.
Wij zijn nieuwsgierig naar zijn oordeel over de politiek als topsport. Ik
dank hem via de Handelingen, want hij kon niet aanwezig zijn, voor zijn inzet.(Applaus)De voorzitter:Ine Aasted-Madsen-van Stiphout stond in haar vorige functie bekend om
wat vaak is genoemd de typische "Ine-aanpak" van zeer moeilijk opvoedbare
kinderen. Uw streven was om het zelfbeeld van die kinderen op te krikken.
Die mentaliteit hebt u getoond bij het overleg op het terrein van de gezondheidszorg
maar ook op een heel ander terrein, bijvoorbeeld als het ging om de taken
van de marechaussee. Hopelijk hebt u daarmee ook bijgedragen aan het zelfbeeld
van Kamerleden. Wij hopen u hier snel terug te zien, al mag ik dat eigenlijk
uit politiek oogpunt niet zeggen.(Applaus)De voorzitter:Fred Schonewille deed als nieuw Kamerlid snel van zich spreken. Van de
vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werd u plaatsvervangend
voorzitter. De dossiers in de vaste commissie voor Justitie sloten goed aan
op uw werkzaamheden als notaris en rechter-plaatsvervanger, maar
u liet ook blijken dat u niet wilde ondersneeuwen in procedures en papier.
Binnen enkele maanden slaagde u erin in vak K terecht te komen, een bliksemcarrière.
Samen met de heer Dittrich verdedigde u met succes uw initiatiefwetsvoorstel
tot invoering van spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden. Wij wensen
u het beste.(Applaus)De voorzitter:Olaf Stuger was zeer enthousiast om in de Tweede Kamer te komen. In de
korte tijd dat u in de Kamer zat, hebt u regelmatig over uiteenlopende justitieonderwerpen
het woord gevoerd. Meestal met veel bravoure, maar soms u even afvragend hoe
het ook alweer zat met de regels. Met uw fractiegenoot Eerdmans diende u een
initiatiefwetsvoorstel in tot invoering van een minimumstraf voor bepaalde
geweldsdelicten, waarvan u de behandeling nu helaas uit de verte zult moeten
volgen.U hebt mij de eer aangedaan om in een krant met een artikel te reageren
op een opmerking van mij over de afsplitsing van fracties. Ik ben benieuwd
naar uw antwoord op de brief die ik u zond om die opmerking toe te lichten.
Dank voor uw inzet.(Applaus)De voorzitter:Fierous Zeroual, u hebt een sterk karakter. Dat blijkt wel uit de wijze
waarop u zich als aanwezige bij de moord op de heer Fortuyn hebt gedragen.
Hiervan getuigt ook uw ondernemingslust. U viel ook op door uw grote leergierigheid.
Onervaren met de vele geschreven en ongeschreven regels in de Kamer ging u
niet bij de pakken neerzitten, maar vroeg u net zolang door tot u wist hoe
het ingewikkelde systeem werkte. U beheerde de minderhedenportefeuille en
probeerde daarbij de gedachte uit te dragen dat allochtonen ook de hand in
eigen boezem zouden moeten willen steken. Ik zal u en uw aanmoedigende knikjes
en aardige briefjes richting Voorzitter missen. Dank u wel. Eén onthulling
in zo'n lange speech mag.(Applaus)De voorzitter:Winny de Jong heeft niet vaak het woord gevoerd plenair of in commissies,
maar heeft wel vaak van zich doen spreken. U hebt geen probleem ermee om u
zelf te zijn en over uzelf te vertellen. Daarmee hebt u ook Freek de Jonge
geïnspireerd. Ik heb gelezen dat u de politiek actief wilt blijven volgen.
Dit zal in het bijzonder gelden voor de verdere ontwikkelingen ten aanzien
van de uitbreiding van de Europese Unie. Harry Wijnschenk was in zijn eerste periode als eenvoudig Kamerlid actief
in de vaste commissie voor Defensie. U toonde u leergierig naar de procedures
van de commissie en u maakte deel uit van de delegatie die het Duits-Nederlands
Legerkorps bezocht. Mede op uw verzoek heeft het ministerie een kennismakingspakket
over de gehele Defensieorganisatie samengesteld. Een overzicht waar ook andere
nieuwe leden hun voordeel mee hebben gedaan.Intussen had u zich zo geprofileerd in uw oorspronkelijke fractie dat
u geroepen werd tot het voorzitterschap. U hebt die uitdaging moedig aanvaard,
maar u hebt vervolgens ook, voorzover wij konden waarnemen, moedig berust
in het vervolg van uw snelle loopbaan. U hebt, denk ik, een record gevestigd
door in de acht maanden van uw lidmaatschap voorzitter te zijn geweest van
twee fracties! Dank u wel.Naima Azough, u bent bij uitstek ontwapenend, een eigenschap passend bij
uw partij. In de korte periode dat u Kamerlid was, hebt u veel mensen voor
u weten te winnen. U verruilde de journalistiek voor de politiek en verwachtte
in de politiek uw idealen en ambities beter te kunnen verwezenlijken. Daarbij
wilde u méér confrontatie en minder consensus. Die strijdbaarheid
straalde u ook uit. Kennelijk kan een strijdbaar iemand toch ontwapenend zijn!
Wij hopen dat u die mooie combinatie van eigenschappen in uw verdere loopbaan,
wederom als journalist, zult blijven inzetten en dat wij daarvan aan het Binnenhof
af en toe iets zullen merken.(Applaus)De voorzitter:Egbert-Jan Groenink is iets later dan de andere LPF'ers in de Kamer gekomen.
U constateerde al snel dat het hier – zoals u in een interview zei –
geen "luieren op het pluche was". U heeft dan ook in die korte periode hard
gewerkt. In de parlementaire enquêtecommissie Srebrenica heeft u een
deel van de tijd op bescheiden en tegelijkertijd onbevangen wijze waardevolle
bijdragen kunnen leveren. VoorzitterOok wist u, met kenmerkende Drentse tongval,
opgeklopte politieke gebeurtenissen tot werkelijke proporties terug te brengen.
Dank.(Applaus)De voorzitter:Willem van der Velden kwam ook later in de Kamer, maar u kon niet meteen
voluit aan de slag omdat u uw vorige functie moest afbouwen. Begin oktober
meldde u aan nieuwe collega-commissieleden dat u in een nieuwe functie doorgaans
zo'n drie à vier maanden nodig hebt om u goed in te werken. Die tijd
hebben de ontwikkelingen in de politiek u helaas niet gegeven. Dank.(Applaus)De voorzitter:Wim van Fessem. Na uw benoeming hebt u zich onmiddellijk met veel enthousiasme
op het Contactplan met de Nederlandse Antillen en Aruba geworpen. Wat hebben
die voormalige OM-mensen toch met onze overzeese gebiedsdelen? Dit is wellicht
een retorische vraag. Wij gaan er een beetje van uit dat uw vertrek uit de
Kamer tijdelijk is en dat u toch nog eens kunt gaan kijken hoe het daar in
de West echt is. Hartelijk dank.(Applaus)De voorzitter:Margreet Smilde. U maakte op 26 juli de overstap van de provinciale staten
van Drenthe naar de Tweede Kamer. In uw maidenspeech, die u hield op 27 november
2002 over de begroting BZK, sprak u, geheel in de lijn van een voormalig statenlid,
in het bijzonder over de bestuurlijke organisatie van het land. Tien jaren
Kamerlidmaatschap leken u wel genoeg, maar helaas werden dat maar enkele maanden,
voorlopig althans.(Applaus)De voorzitter:Nihad Eski was voorheen onder meer directeur van een organisatie voor
lokale omroepen gericht op allochtone bevolkingsgroepen en is ook projectleider
geweest bij het Instituut Publiek en Politiek. U hebt een diepgaande interesse
voor interactieve beleidsontwikkeling, maar volgens uw zeggen wel binnen duidelijke
spelregels die door het parlement moeten worden vastgesteld. Wij hopen dat
u in uw mogelijk kortstondige afwezigheid, daaraan verder wilt werken.(Applaus)De voorzitter:Jan Jaap van Dijk, u bent vanuit uw functie bij het CNV lid van de Tweede
Kamer geworden. Uw aandacht voor sociaal beleid is daarbij onverminderd gebleven.
Zo bent u als plaatsvervanger lid van de Europese Conventie, namens de Tweede
Kamer, toegetreden tot de werkgroep sociaal beleid. In de grote hoeveelheid
informatie die in de Conventie rondgaat, is uw werkwijze zeer effectief gebleken.
Die wordt gekenmerkt door een gedegen voorbereiding, het vermogen om daadwerkelijk
naar anderen te luisteren en uw bereidheid een standpunt in te nemen ook als
daar weinig enthousiasme bij anderen voor bestaat. Hopelijk – zeg ik
ook in uw richting – tot ziens en dank.(Applaus)De voorzitter:Myra van Loon-Koomen, voor het eerst sinds 32 jaar weer een Kamerlid uit
Zeeuws-Vlaanderen. U hield uw maidenspeech op 3 december over het onderwerp
export van uitkeringen. Dit debat betrof een VAO, maar de voorzitter was coulant
bij de hantering van het op diezelfde dag ingestelde kerstregime. De door
u bij dat debat ingediende motie is dan ook aangenomen. U draagt vanuit uw
nieuwe functie een steentje bij aan de strijd voor behoud van het vrije aardappelras
"het Bintje". Hopelijk hebt u ook daarbij succes, en hopelijk mogen wij ook
u hier weer terugzien.(Applaus)De voorzitter:Geachte medeleden. Voordat ik het woord geef aan de minister-president
wil ik drie van de zojuist door mij genoemde leden vragen om naar voren te
komen, namelijk mevrouw Van Blerck en de heren Te Veldhuis en Rosenmöller;
de heer Van den Doel is helaas afwezig. Ik heb eerder al hun verdiensten beschreven,
maar op dit moment mag ik die publieke erkenning concretiseren met de mededeling
dat het Hare Majesteit de Koningin heeft behaagd om u te onderscheiden tot
Ridder in de Orde van Oranje Nassau.U hebt gedurende lange tijd als volksvertegenwoordiger aan de formele
structuren van onze democratie menselijke inhoud gegeven. In het geval van
mevrouw Van Blerck gebeurde dat al in de gemeenteraad van Tilburg en in het
geval van de heer Te Veldhuis in de gemeenteraad van Haelen. Ik zal u thans
de versierselen behorende bij deze onderscheiding opspelden. Later op de dag
zal de Kamer in de gelegenheid zijn, de drie gedecoreerden te feliciteren.
Ik verzoek de leden om in hun zetels te blijven zitten.(Applaus)(De voorzitter speldt de bij de onderscheiding behorende versierselen
op.)De voorzitter:Het woord is aan de minister-president.Minister Balkenende:Mijnheer de voorzitter. Graag bedank ik u voor uw uitnodiging om namens
de regering aanwezig te zijn bij de laatste vergadering van de Kamer in deze
zittingsperiode. Die periode was kort maar hevig. U heeft zojuist de leden
die morgen niet in de nieuw gekozen Kamer terugkeren, persoonlijk toegesproken
en enkelen namens de Koningin gedecoreerd. Ik wens hen van harte geluk met
de onderscheiding.Een aantal van de niet-terugkerende Kamerleden is minder dan een jaar
volksvertegenwoordiger geweest. Anderen bekleedden die functie gedurende een
groot aantal jaren. Maar zij allen zullen deze vergadering beleven als een
heel bijzondere gebeurtenis. Partir c'est mourir un peu, afscheid nemen is
een beetje sterven. Die poëzieregel kent iedereen, maar slechts weinig
mensen weten wat daarop volgt: On laisse un peu de soi-même en toute
heure et dans tout lieu. Ofwel: men laat een beetje van zichzelf achter in
ieder uur en op elke plaats. Dat geldt ook voor de vertrekkende leden van
uw Kamer. Zij laten allemaal op hun eigen manier op deze plaats iets van zichzelf
achter. Dat kunnen initiatiefwetsvoorstellen zijn of scherpe bijdragen aan
het debat, kritische vragen aan de regering of aandacht voor knelpunten die
anderen over het hoofd zagen. Maar het kunnen ook zaken zijn als collegialiteit,
hartelijkheid, betrokkenheid, ook die zaken die van groot belang zijn in het
huis van de democratie. Zo heeft iedereen op zijn of haar eigen manier iets
bijgedragen waar de nieuwe Kamer vanaf morgen op kan voortbouwen. Bij de verkiezingen van 22 januari zijn meer mensen naar de stembus gegaan
dan in mei vorig jaar. Toen al was het aantal stemmers aanzienlijk gegroeid.
De burgers van Nederland hebben in groten getale hun ogen gericht op de politiek.
Zij verwachten omgekeerd dat de politiek haar ogen richt op de burgers. Dat
geldt zeker niet alleen voor de herkozen leden van de Kamer en voor de nieuwe
leden die morgen hun opwachting maken. Het geldt ook voor het nieuwe kabinet
dat na de informatie- en formatieperiode zal aantreden. Velen die niet terugkeren
in de Kamer, zullen zich enigszins weemoedig voelen. Zij zullen de spanning
missen van het debat in de Kamer. Zij zullen de sfeer missen, die heel speciale
sfeer waarin felle concurrentie en warme kameraadschap hand in hand kunnen
gaan. Zij zullen ook het intense genoegen missen wanneer het je als parlementariër
lukt om iets voor elkaar te krijgen voor je kiezers. Wie hier gewerkt heeft,
weet uit eigen ervaring dat je als volksvertegenwoordiger de mooiste functie
vervult die wij in Nederland hebben.Mijnheer de voorzitter. Namens de regering dank ik alle leden van uw Kamer
die hier vandaag voor het laatst zijn, heel hartelijk voor hun inzet. Zij
allen laten hier iets van zichzelf achter. Zij staan voor een nieuwe fase
in hun leven, een nieuwe balans tussen vrijheden, verantwoordelijkheden en
verplichtingen. Ik wens hen daarbij heel veel succes. Alle herkozen leden
en al degenen die morgen voor het eerst een zetel bezetten die hun door de
kiezer is toevertrouwd, wens ik veel wijsheid en kracht toe. Dat het u allemaal
goed mag gaan.(Applaus)De voorzitter:Ik geef nu het woord aan de heer Jan Dirk Blaauw. Hij is het in anciënniteit
oudste vertrekkende lid, zoals dat zo plechtig heet.De heer Blaauw (VVD):Voorzitter. Toen u mij verzocht om vandaag het woord te voeren, was mijn
vraag aan u ogenblikkelijk of er spreektijdbeperking zou zijn. U zei natuurlijk
dat dit niet het geval was, dus ik ben aan de slag gegaan. Ik heb wat contacten
gezocht met vertrekkende Kamerleden. Zij hebben mij allemaal hun persoonlijke
dossier overhandigd. Daaruit is een verhaal gedestilleerd dat ik nu niet zal
houden.Mijn stem is vandaag namelijk niet de sterkste, maar bovendien vordert
de dag gestaag en zijn de aanwezigen waarschijnlijk alweer wat moe geworden.Vijfentwintig jaar en dertien dagen geleden ben ik voor het eerst beëdigd
voor de Tweede Kamer. Het zal wel aan het getal dertien liggen dat ik vandaag
afscheid neem. Vijfentwintig jaar en dertien dagen is een zee van tijd om
op terug te blikken.Allereerst wil ik degenen die hier kort verkeren, zeggen dat zij nog vele
malen zullen moeten verhuizen als zij lang in dit huis willen blijven. Mij
is het ongeveer negen keer overkomen. Ik heb twee maal kantoor gehouden boven
de Schepelzaal, een maal aan de Vijverhof, twee maal in het Hotel, een maal
in Koloniën en drie maal op Binnenhof 1A. Het bolwerk van het CDA heb
ik nooit kunnen penetreren en jammer genoeg is het mij niet weggelegd om dat
in de toekomst te doen.Voorzitter. U merkte op dat ik verschillende keren voorzitter ben geweest
van Kamercommissies. Nieuw benoemde Kamerleden kunnen hoop putten uit het
feit dat ik mijn eerste periode na twee weken voorzitter werd van een Kamercommissie.
Het betrof de met 25 jaar langst bestaande Kamercommissie die was ingesteld
om één besluit te nemen, namelijk of het Koninklijk instituut
voor de marine en de Koninklijke militaire academie niet één
opleiding moesten worden. Deze commissie vergaderde een maal per jaar om te
constateren dat er op het dossier geen vooruitgang was geboekt.Voorzitter. U noemde ook dat ik vaak in het buitenland verkeerde. Namens
u ben ik vijftien jaar lid geweest van de delegatie naar de West-Europese
Unie en de Raad van Europa. Ik kan daar veel over verhalen en ik kan daar
ook veel documenten over toeschikken. Ik heb dat in het verleden ook wel eens
gedaan, maar tot mijn spijt heb ik moeten constateren dat de materie waarschijnlijk
te diepgaand was om er werkelijk tijd aan te besteden. Als ik namelijk een
paar maanden later vroeg of het lid in kwestie de informatie in een debat
had verwerkt, keek hij mij glazig aan. Vervolgens stuurde ik dan maar weer
een kopie; helaas, zonder enig resultaat. Tegen degenen die deze delegaties
in de toekomst blijven volgen, zeg ik: niet getreurd, u leert er veel, ontmoet
er veel mensen en soms komt er toch wel eens wat door. Zeker bij een verlegging
van de grenzen is participatie van Nederlandse parlementariërs in de
buitenwereld – verder weg dan de provincie Nederland – wel eens
gewenst.Voor deze inbreng heb ik uiteraard gekeken naar de inbreng van mijn voorgangers
die weggingen. Ik heb met belangstelling het lange verhaal van de heer Stoffelen
gelezen. Waarschijnlijk kan mevrouw Van Nieuwenhoven zich dat nog enigszins
herinneren. Ik wilde die kant niet opgaan, want vijfentwintig jaar geeft veel
stof tot vertellen en dat zou echt veel te ver gaan.Ik wil de leden nog wat meegeven. In het begin van de jaren tachtig heeft
de vernieuwingspartij D66 het initiatief genomen om alle commissievergaderingen
openbaar te maken, tenzij. Wij hebben het geweten! Een commissievergadering
waarin werd overlegd met een minister of staatssecretaris was vroeger besloten
en duurde een uur. Degenen die begon, sprak in den brede, de tweede zei dat
hij zich daarbij aansloot en voegde enkele punten toe en na een uurtje stond
je weer buiten om de pers de hoofdpunten te geven.Thans zijn commissievergaderingen openbaar. De pers zit er echter nog
steeds niet bij, want iedereen stuurt zijn stukken vooruit. In het begin schreven
wij die stukken zelf, daarna deed de stafmedewerker zijn intrede en vervolgens
kwam de fractiecommissie. Tegenwoordig wijkt een woordvoerder nooit meer een
letter af van de gedrukte tekst die voor zijn neus ligt. Levendigheid en transparantie
heeft dit alles niet opgeleverd. Ik roep alle leden op hun verhaal, net als
ik, met behulp van een klein papiertje te houden. Dit is heel wat sneller
en je zegt hetzelfde.Dan kom ik nu toe aan de rol van de pers. Ik heb een aantal jaren geleden
een conferentie meegemaakt in het UNESCO-gebouw in Parijs, met als onderwerp:
de media. Er was een uitgelezen gezelschap onder leiding van de heer Giscard
d' Estaing, de "man van het skelet" in de Europese Conventie. Hij hield daar
een betoog over de verantwoor delijkheid van de pers voor de
politieke agenda. Ik wil dat hier herhalen. Wij, leden van het parlement,
bepalen de politieke agenda en worden daarbij gecontroleerd. Maar wie controleert
de pers en waar is haar terughoudendheid? Zij zou de vele informatie waarover
zij beschikt, nog eens moeten checken en niet alleen moeten duiken op"oneliners"
en op de "scoop". Het is belangrijk dat zij wat dieper op de materie ingaat,
waardoor het publiek meer inzicht krijgt in de onderwerpen waarover het hier
in de Kamer gaat en de transparantie en de duidelijkheid voor de lezer worden
verbeterd. Dit is een hartenkreet en ik hoop dat de pers deze hoort. De persmensen
zijn in veel groteren getale aanwezig dan vroeger het geval was. Toen waren
er drie parlementaire persmedewerkers en een camera. Tegenwoordig moet je
manoeuvreren tussen hordes journalisten. Zij zijn uiteraard belangrijk, want
zij hebben vaak onze toekomst in handen.Ik bedank alle diensten – ik noem er deze keer niet een in het bijzonder,
zoals de vorige keer – en de medewerkers van de fracties en de persoonlijke
medewerkers voor hun ondersteuning. Hun die mogen blijven, wens ik het allerbeste
toe en veel wijsheid. Ik zal over u lezen in de pers, hoop ik. Dank u wel.(Applaus)De voorzitter:Veel dank voor uw woorden!Nu wij aan het einde van de vergadering zijn gekomen, nodig ik u allen,
maar in het bijzonder onze vertrekkende collega's, uit om vanaf 17.30 uur
in de Statenpassage op informele wijze afscheid van elkaar te nemen. U kunt
dan ook de drie gedecoreerde collega's gelukwensen. Ook iedereen die hier
in het gebouw werkt, is daar natuurlijk van harte welkom. Vanzelfsprekend
geldt dit ook voor de minister-president, alle andere ministers en staatssecretarissen
en voor de nieuw gekozen leden, voorzover die in het gebouw aanwezig zijn.
De vertrekkende collega's kunnen hun gasten meenemen.De Kamer is nooit zo scheutig met cadeaus voor vertrekkende collega's.
Die soberheid zou ik ook willen blijven betrachten, maar hierop wordt vandaag
een kleine uitzondering gemaakt. Vandaag is namelijk de bouwplaat afgeleverd
die een groot deel van het Binnenhof, inclusief onze nieuwbouw, uitbeeldt.
Ik zou straks graag aan alle vertrekkende leden als eerste een exemplaar van
die bouwplaat willen laten uitreiken.Sluiting 17.08 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-2793-2802.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl