Behandeling wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1996 (24400-IV); wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk IV (Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24298)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 1068-1095

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 16, pagina 1068-1095

24-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24400Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24298Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 1996 (24400-IXB)Pagina 1043-1043
Behandeling wetsvoorstel Privatisering van het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (Wet privatisering ABP) (24205); wetsvoorstel Regels met betrekking tot de oprichting van de Stichting Uitvoeringsinstelling Sociale Zekerheid voor Overheid en onderwijs (Wet Stichting USZO) (24222); wetsvoorstel Wijziging van de Algemene burgerlijke pensioenwet en de Algemene militaire pensioenwet (invoering partnerpensioen), alsmede van de Uitkeringswet gewezen militairen (rechtspositionele erkenning van andere relatievormen dan het huwelijk (24227) en een ander wetsvoorstel (24217)Pagina 1045-1068
Stemmingen over twee moties, ingediend bij de algemene financiële beschouwingen en de behandeling van de begroting van Financiën, te weten: de motie-Heerma over de groepsgrootte in het basisonderwijs (24400, nr. 5); de motie-Ybema c.s. over een experiment fiscale faciliteit in de vorm van vrije afschrijving (24400-IXB, nr. 6)Pagina 1044-1044
Behandeling wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1996 (24400-IV); wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk IV (Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24298)Pagina 1068-1095
Vragen De Hoop Scheffer (CDA) aan de minister van Defensie over de brief van 20-10-1995 inzake de recente ontwikkelingen rondom de Nederlandse militaire bijdrage in voormalig JoegoslaviëPagina 1037-1042
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van Binnenlandse Zaken, te weten: de motie-Rehwinkel c.s. over kiesrecht voor niet-Nederlanders (24400-VII nr. 12)Pagina 1044-1044
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 24 oktober 1995)Pagina 1033-1037
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk XIII (Ministerie van Economische Zaken) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24308)Pagina 1043-1043
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24316)Pagina 1043-1043
Stemmingen over 15 moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, te weten: de motie-Van Ardenne-van der Hoeven over resp. de 163 mln. lastenverlichting (24400-XIV nr. 8); een herstructureringsfonds (24400-XIV nr. 9) en de Kaderregeling beleidsintensivering (24400-XIV nr. 10); de motie-Van Ardenne-van der Hoeven/Van der Vlies over de compensatiebedragen (24400-XIV nr. 13), en de nrs. 24400-XIV nrs. 30, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 23, 28 en 29Pagina 1044-1045
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 1996 (24400-XIII)Pagina 1042-1042
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds Investeringsrekening voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24317)Pagina 1043-1043
16de vergadering; 24 oktober 1995Pagina 1033-1033
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 1996 (24400-IXA)Pagina 1043-1044
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 1996 (24400-E)Pagina 1042-1043
Stemmingen over vier moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Economische Zaken, te weten: de motie-Mateman over de exportkredietverzekering (24400-XIII, nr. 16); de motie-Mateman over toepassing van milieuregels in de grote steden (24400-XIII, nr. 17); de motie-Mateman over het voorstel van de Amsterdamse Effectenbeurs en de VEUO (24400-XIII, nr. 18); de motie-Remkes c.s. over het IMK-netwerk (24400-XIII, nr. 19).Pagina 1043-1043
Lijst ingekomen stukken (dinsdag 24 oktober 1995)Pagina 1095-1096

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 141 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van:
 
 het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken (IV) voor het jaar 1996 (24400-IV);
 
 
 het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk IV (Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor
het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24298).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Voorzitter! Uit de berichten van de collega's die met eigen ogen de gevolgen
van de orkaan Luis hebben kunnen aanschouwen, blijkt wel dat de kaalslag die
op Sint Maarten heeft plaatsgevonden ernstiger is dan de TV-beelden deden
vermoeden. De gevolgen hiervan zullen nog lange tijd invloed hebben op het
leven op Sint Maarten.
 
 De fractie van het CDA heeft niet alleen waardering voor de inzet van
de militairen, de brandweer en vele anderen bij de eerste hulpverlening, maar
zeker ook voor gezaghebber Richardson die in deze wat chaotische situatie
de kalmte en het overzicht goed heeft kunnen bewaren. Daarnaast heeft ook
de bijdrage van de eigen bevolking aan de opruimingsoperaties er mede toe
geleid dat er met betrekking tot het toeristenseizoen sprake is van een voorzichtig
optimisme.
 
 Wat het uiteindelijke bedrag dat gemoeid is met de wederopbouw zal zijn,
veel hulp ook vanuit Nederland is noodzakelijk. De eerste reacties van het
kabinet waren positief.
 
 De discussie in het algemeen overleg van afgelopen donderdag heeft duidelijkheid
verschaft over de werking van de noodwet en de verdere plannen van het kabinet
over de hulp bij wederopbouw. Wij hebben waardering voor de voortvarendheid
waarmee dit wordt aangepakt. Hoewel ook na de uitleg van de minister onze
zorg over de gekozen procedure voor planning en financiering niet geheel is
weggenomen, geven wij in dezen de minister het voordeel van de twijfel. Wel
vragen wij hem, als eerstverantwoordelijke voor Antilliaanse en Arubaanse
Zaken, erop toe te zien, dat de gekozen structuur de voortgang van het proces
niet zal belemmeren.
 
 In het kader van de wederopbouw van Sint Maarten wil de fractie van het
CDA wijzen op de reeds lang bestaande problematiek van het eigendom van onroerend
goed. Zou dit een ordelijke opbouw van Sint Maarten niet kunnen belemmeren
en in de toekomst tot nieuwe problemen kunnen leiden? Ik verneem in dezen
graag een reactie van de minister.
 
 Voorzitter! De behandeling van deze begroting wordt behalve door de ramp
op Sint Maarten, ook overschaduwd door de ernstige financiële situatie
waarin de Antillen en met name Curaçao zich bevinden. Deze financiële
problematiek speelt overigens ook bij Aruba, zij het in veel mindere mate.
Een goed beeld van de totale situatie kan pas worden verkregen als het rapport
van de commissie-Van Lennep gereed is. Toch zullen de Antilliaanse regering
en de eilandregering al op korte termijn niet kunnen ontkomen aan het treffen
van ingrijpende maatregelen om het begrotingstekort terug te dringen. De toespraak
van minister-president Pourier van 5 september geeft aan dat de ernst van
de situatie niet meer kan worden gemaskeerd. De fractie van het CDA heeft
respect voor de houding van de heer Pourier, die geconfronteerd met dit feit
dat reeds speelde vóór zijn aantreden, niet wegloopt voor de
verantwoordelijkheid en maatregelen aankondigt die kunnen leiden tot een oplossing
van dit structurele probleem. Wij hopen en vertrouwen erop dat zijn realiteitszin
en zijn openheid tegenover de bevolking zullen resulteren in een voldoende
draagvlak bij de Antilliaanse samenleving om maatregelen werkelijk te kunnen
doorvoeren. Gezien de uitspraken die daarover worden gedaan – ik citeer:
"Er zal heel wat water door de Sint Annabaai moeten vloeien voordat maatregelen
worden ingevoerd" – zal er nog heel wat overwonnen moeten worden. Wij
gaan er overigens van uit, dat bij de uitwerking van de maatregelen die in
het rapport worden genoemd, de minst draagkrachtigen zoveel mogelijk zullen
worden ontzien.
 
 De band die bestaat tussen de Antillen, Aruba en Nederland is niet vrijblijvend.
Het schept voor de betrokken landen afzonderlijk en gezamenlijk rechten en
plichten. Dat schrijft het kabinet in de inleiding bij deze
begroting. De plicht tot een goed financieel beleid en beheer is een van de
taken van de afzonderlijke regeringen. Natuurlijk moet men bereid zijn waar
nodig elkaar te helpen bij de oplossing van problemen, zonder dat daarbij
sprake is van het overnemen van verantwoordelijkheid. Voor de CDA-fractie
zal gewenste of gevraagde hulp verbonden moeten zijn aan duidelijke voorwaarden.
Dat is wel wat anders dan inmenging of betutteling, zoals ons vaak wordt verweten.
Deelt het kabinet deze visie. Is de hulp ook gewenst? Zo ja, welke voorwaarden
hanteert het kabinet daarbij?
 
 Voorzitter! De voor augustus toegezegde evaluatie van de task force is
op de valreep dit weekend nog gearriveerd. De CDA-fractie vindt dit rapport
te belangrijk om in het kader van deze gedachtenwisseling af te doen. Ik wil
de Kamer en de minister dan ook voorstellen, binnen niet al te lange termijn
over deze brief inzake de task force een overleg te houden. Ik verkrijg op
dit punt graag een toezegging van de minister. In dit verband permitteer ik
mij een opmerking over het onderwijs. Het CDA betreurt het dat met name op
het terrein van het onderwijs een stagnatie is opgetreden in het beleid. Van
noodzakelijke vernieuwing is geen sprake, zo schrijft het kabinet. Toch is
dat juist van groot belang voor de toekomst van de Antillen en Aruba. Jongeren
die een goede start missen door gebrek aan adequaat onderwijs of adequate
scholing komen in grote problemen, ook of juist als zij elders hun heil zoeken.
De minister geeft in de beantwoording van de vragen aan dat de oplossing ligt
op de Antillen en Aruba zelf. Ik ben het daarmee eens. Het kabinet heeft echter
wel vanaf 1990 technische ondersteuning gegeven – in 1995 was dat zelfs
46 mln. en voor 1996 is 40 mln. uitgetrokken – waarvan de feitelijke
resultaten volgens het kabinet beperkt zijn. Heeft deze conclusie van het
kabinet geleid tot een nadere bezinning op de efficiency van deze hulp?
 
 Op een aantal andere terreinen is het de minister die onduidelijkheid
en traagheid veroorzaakt. Om het anders te zeggen: de minister is soms te
optimistisch. Ik wijs bijvoorbeeld op het optimisme met betrekking tot de
kustwacht. Een van de belangrijkste speerpunten in de samenwerking tussen
de koninkrijkspartners is de bestrijding van de criminaliteit. Ik verwijs
naar de inbreng van het CDA bij de vorige begrotingsbehandeling. Wij hebben
daarover een- en andermaal met elkaar gesproken. De CDA-fractie vindt het
dan ook onbegrijpelijk dat over zo'n aangelegen punt met de koninkrijkspartners,
waarbij een aanzienlijke bijdrage wordt geleverd door Nederland, nog geen
overeenstemming is bereikt. Er worden steeds weer verwachtingen uitgesproken,
zo ook bij de beantwoording van de vragen. Er zullen toch eens knopen moeten
worden doorgehakt. Wanneer kunnen wij een definitief akkoord verwachten over
de operationalisering van de kustwacht als noodzakelijk instrument ter bestrijding
van met name de illegale drugshandel?
 
 In dit kader wil ik ook aandacht vragen voor de voortgang van de wetgeving
met betrekking tot de bestrijding van de internationale grensoverschrijdende
criminaliteit in het Caribisch gebied. In een door mij gevraagde brief van
28 juli jl. zei de minister te verwachten dat eind augustus op ambtelijk niveau
overeenstemming kon worden bereikt over een voorstel van rijkswet. Hoe staat
het hier thans mee? Ook herinner ik aan een vraag die herhaaldelijk vanuit
de Kamer, ook de CDA-fractie, naar voren is gebracht met betrekking tot de
invoer van bedreigde diersoorten via de Antillen. Ik verwijs tevens naar de
uitspraak die minister Van Aartsen in de commissie voor Landbouw heeft gedaan,
dat er maatregelen op dat terrein zouden worden getroffen. Wat is er inmiddels
gebeurd om deze criminele praktijken tegen te gaan?
 
 Met betrekking tot de toelatingsregeling vragen wij de minister, zijn
toezegging aan de Kamer gestand te doen en deze regeling op termijn aan de
Kamer voor te leggen.
 
 Gezien de tijd wil ik slechts kort stilstaan bij het protocol met Aruba.
De CDA-fractie hecht zeer aan de uitvoering van de motie-Van Middelkoop, die
mede door het CDA is ondersteund. Met betrekking tot deze rapportage heb ik
enkele vragen. Wat is het standpunt van het kabinet aangaande de uitvoering
van de protocolafspraken? Is de constatering van de commissie-Aarts/Muyale
juist met betrekking tot de onbekendheid van de reeds verschenen rapporten
bij betrokkenen en belanghebbenden? Wat is de oorzaak en wat wordt daaraan
gedaan? Is het kabinet bereid om positief in te gaan op de vraag van de commissie
om de verslagen als wit kamerstuk ter bespreking aan de Kamer voor te leggen?
 
 Voorzitter! Op initiatief van staatssecretaris Terpstra werden dit jaar
de koninkrijksspelen nieuwe stijl in ere hersteld en met succes, als ik de
berichten mag geloven. De primaire doelstelling was jongeren het besef bijbrengen
dat wij tot één Koninkrijk horen. Ik denk overigens dat het
voor ouderen ook heel goed zou zijn om zich dat te realiseren. De bijkomende
factor is een stimulans om meer sport te bedrijven. Sport is, zoals de staatssecretaris
vaak zegt, meer dan bewegen alleen. Ik wil graag wijzen op de betekenis van
sport als bijdrage aan integratie, het opheffen van isolement en achterstand
en het bevorderen van sociale cohesie; zaken die ook op de Antillen van belang
zijn. Op Curaçao, waar in 1997 deze koninkrijksspelen zullen worden
gehouden, zijn er gevorderde initiatieven om te komen tot een multifunctioneel
sportcentrum op Scherpenheuvel. Het primaire doel is de jeugd gelegenheid
geven voor meer sportbeoefening, maar het sportcentrum kan natuurlijk ook
dienst doen als onderkomen voor grote evenementen. Er moet nog veel gebeuren
om dit plan van de grond te krijgen, hoewel er de bereidheid is van KabNA
en NOC-NSF om ondersteuning te bieden. De CDA-fractie wil de minister vragen,
in overleg met de landsregering van de Antillen een plan op te zetten om met
de inzet van werkloze jongeren uitvoering van dit initiatief mogelijk te maken.
Wij zouden daardoor twee vliegen in één klap kunnen slaan: sport
en werk door en voor jongeren. In afwachting van het antwoord van de minister
overwegen wij in tweede instantie hierover een motie in te dienen.
 
 Afsluitend zou ik willen zeggen dat de moeilijke situaties die wij hierboven
hebben geschetst, je sterker kunnen maken, als je ze te boven komt. Ik hoop
dat dit ook voor deze dossiers geldt: sterker, ook ten opzichte van elkaar
als partners. Dat kan de relatie tussen ons alleen maar beter maken.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzit ter! De Nederlandse Antillen zijn recentelijk door
twee verschillende rampen getroffen. De orkaan Luis heeft op een vreselijke
manier huisgehouden op Sint Maarten. Wij hebben dat als kamerdelegatie kunnen
waarnemen. Wij hebben trouwens waardering voor de snelle en doeltreffende
manier waarop ook vanuit Nederland daadwerkelijk materiële hulp is geboden.
Het is uiteraard korte-termijnhulp. Voor de lange termijn is een wederopbouwplan
nodig. Dat is nog niet klaar. De kosten daarvan zijn nog niet bekend, maar
ze zullen ongetwijfeld hoog zijn. Wij wachten dat af.
 
 Het is in ieder geval duidelijk dat de restauratie van alleen al de publieke
sfeer van het eilandgebied de draagkracht van Sint Maarten en ook van de Nederlandse
Antillen verre te boven gaat. De koninkrijksband die Nederland met Sint Maarten
heeft, verplicht naar de mening van mijn fractie tot solidariteit en dus ook
tot een substantiële bijdrage aan de wederopbouw. Terecht heeft de minister
zich in die richting uitgelaten. Ook op dat gebied hebben wij evenwel nadere
informatie af te wachten voordat er meer precieze besluitvorming kan plaatsvinden.
 
 Inmiddels is door de Staten van de Nederlandse Antillen een nood-landsverordening
aanvaard. Daarin is een regeling getroffen waarbij de gezaghebber bijzondere
bevoegdheden zijn verleend. De controle op de uitgaven van een te stichten
noodfonds is aan een driemanschap overgelaten, bestaande uit vertegenwoordigers
van Nederland, de Nederlandse Antillen en het eilandgebied. De koninkrijksregering
heeft die regeling wel goedgekeurd, maar daarbij aantekeningen gemaakt. De
uit Nederland komende geldstroom zou buiten die structuur moeten vallen. Daardoor
zou de indruk kunnen worden gewekt dat de Nederlandse regering een regeling
aan de bevestiging waarvan zij zelf in koninkrijksverband heeft deelgenomen,
toch onvoldoende vindt. Mijn vraag is dan ook: vanwaar deze distantie?
 
 Met het oog op die geldstroom uit Nederland is er een task force van maar
liefst zeven ministers opgezet met daaraan gekoppeld een ambtelijk team van
verschillende personen. Mijn fractie staat niet te juichen over deze oplossing,
omdat ze dreigt te leiden tot een dubbele bureaucratie. De vraag is dan ook
of de minister alsnog de samenvloeiing van beide structuren eventueel op enige
termijn zou willen bevorderen.
 
 Voorzitter! Voorts geldt voor Sint Maarten nog steeds het hoger toezicht.
Voordat de orkaan Luis had huisgehouden was het de bedoeling om dit najaar
een einde te maken aan het hoger toezicht onder introductie van een andere
vorm van begeleiding van het bestuur van Sint Maarten. Het is begrijpelijk
dat die besluitvorming door Luis is vertraagd. Mijn fractie vraagt zich af
of het zinvol is om naast de nu voor Sint Maarten in werking getreden nood-landsverordening
ook nog eens het hoger toezicht te laten bestaan. Verwacht mag immers worden
dat het leeuwedeel van de voorlopig te nemen beslissingen in het kader van
die nood-landsverordening zal zijn verzekerd. Kan de minister zich ook daarover
uitlaten?
 
 De tweede ramp die de Nederlandse Antillen heeft getroffen is de recent
gebleken schuldenproblematiek. Het schemerde natuurlijk al een tijdje door,
maar de aperte omvang daarvan is pas recentelijk gebleken. Dat heeft geen
natuurlijke oorzaak. Het moet geweten worden aan onvoldoende controleprocedures
of onvoldoende uitvoering van controleprocedures. Over die crisis komen wij
nog te spreken na het uitkomen van de rapportage van de commissie-Van Lennep
begin december.
 
 Op dit ogenblik rest niet anders dan het volgende vast te stellen.
 
 a. De verantwoordelijkheid voor het weer op de rails brengen van de financiële
situatie ligt bij de regering van de Nederlandse Antillen. Volstrekt terecht
heeft minister-president Pourier dan ook zelf een aantal zeer vergaande –
je zou zelfs kunnen zeggen: draconische – maatregelen aangekondigd.
Dat is inherent aan de zelfstandigheid van het land Nederlandse Antillen binnen
het Koninkrijk.
 
 b. Nederland zal zich wat dat betreft terughoudend op moeten stellen.
Er kan geen sprake van zijn dat Nederland zonder meer financiële tekorten
van de Nederlandse Antillen zou gaan aanvullen. Mijn fractie wacht nadere
rapportage hieromtrent van de regering af, maar hoopt ervan uit te kunnen
gaan dat de Nederlandse regering in dit kader geen verplichtingen op zich
zal nemen dan na raadpleging van het parlement.
 
 Door mijn fractie is eerder verklaard dat wat de staatkundige vernieuwing
betreft door Nederland pas op de plaats gemaakt moet worden om de Nederlandse
Antillen de gelegenheid te geven na de referenda een eigen standpunt in te
nemen. Inmiddels is recentelijk het rapport-De Castro verschenen. Ik weet
niet of dat rapport inmiddels door de Antilliaanse regering is overgenomen.
Het rapport "Make it work" is interessant genoeg. Voorgesteld worden onder
meer de invoering van het beslissend referendum – daarmee is trouwens
in het verleden behoorlijk gescoord door de Nederlandse Antillen – gedeputeerden
van buiten de eilandraad en de gekozen burgemeester. Het woord "gezaghebber"
mogen wij niet meer gebruiken in het verband van het rapport-De Castro. De
verleiding is te groot om niet aan de minister te vragen wat hij, uiteraard
ook uit een oogpunt van concordantie, van deze voorstellen vindt. Voorts wordt
in het rapport-De Castro aangekondigd dat er in mei 1996 een ronde-tafelconferentie
zou kunnen worden gehouden. Dat is kennelijk het tijdpad dat wordt gevolgd.
Is dat volgens de minister een haalbare kaart? Hoe denkt de Nederlandse regering
zich daarop voor te bereiden?
 
 Voorzitter! Dan nog een paar opmerkingen over Aruba. Economisch gaat het
Aruba voor de wind. Na de Bahama's scoort Aruba het beste in geheel Latijns-Amerika.
De financiële positie van het land als zodanig blijft daar echter bij
achter. Uit de derde rapportage van Aarts/Muyale over de voortgang van de
implementatie van de protocolafspraken kunnen wij weinig conclusies trekken.
 
 Er worden een aantal zorgwekkende opmerkingen gemaakt, met name over de
jaarrekeningen. Ook mevrouw Mulder sprak hierover. De Arubaanse rekenkamer
wordt niet in staat geacht haar controlerende taken te vervullen. Het is de
vraag hoe, als dat niet wordt opgelost, de eindverantwoordelijkheid van het
Koninkrijk voor deugdelijk financieel bestuur gestalte zou kunnen krijgen.
 
 Onduidelijk is voorts of en, zo ja, in hoeverre de Arubaanse samenleving
zich een beleid als nu kennelijk bestaat ten opzichte van de Arubaanse
vrijgestelde vennootschap zou kunnen veroorloven. Het gaat om 4000 vennootschappen
met volledige vrijstelling van belasting. Dat is een zware claim op de financiële
huishouding.
 
 Mijn fractie zet ook vraagtekens bij de manier waarop de Arubaanse regering
bezig is het overheidsapparaat te saneren. Uit het rapport-Aarts/Muyale valt
op te maken dat er een lump-sum-regeling is ingevoerd, waarvan onbedoeld ook
moeilijk misbare functionarissen profiteren. Bovendien is er na de laatste
regeringswisseling flink geschoven met directeursposten. Hoe beoordeelt de
minister een en ander?
 
 Voorzitter! De criminaliteitsbedreiging van het Caribisch gebied met al
zijn kleinschalige, cultureel versnipperde eenheden blijft acuut. Ook in Europees
verband weten wij al dat het in toenemende mate noodzakelijk is om grensoverschrijdend
samen te werken. Dat geldt zeker ook voor de landen van het Koninkrijk. Het
structurele karakter van de samenwerking van de drie justitieministers is
dan ook ten zeerste te waarderen. Daarbij valt dan wel op dat de in het protocol
van 1993 tussen Nederland en Aruba overeengekomen koninkrijkscommissie niet
tot stand is gekomen. Kan de minister aangeven hoe dat komt en welke pogingen
in het werk worden gesteld om dat alsnog te realiseren?
 
 Voorzitter! Mijn fractie heeft zorgen over de besluitvorming inzake de
kustwacht. Het blijft maar duren. De minister schrijft nu weer dat een concept-AMvRB
aan de regering van de Nederlandse Antillen en Aruba is voorgelegd. Ik neem
aan dat die concept-AMvRB is opgesteld op basis van het door de Raad van State
over het eerdere concept uitgebrachte advies. Dat advies leek te sporen –
ik zeg: leek, omdat wij de inhoud ervan alleen uit een persbericht kennen –
met het standpunt van de Staten van de Nederlandse Antillen. Een oplossing
zou dan, na het advies van de Raad van State, niet zo moeilijk moeten zijn.
Het advies van de Raad van State dateert echter van mei en wij leven nu inmiddels
vijf maanden verder. Wanneer is het nieuwe concept gereedgekomen en wat is
het standpunt van de Nederlandse regering daarover? Bestaat er inmiddels een
concreet tijdpad wat de effectieve start van de kustwacht betreft? Of is het
probleem soms artikel 38, lid 3, van het Statuut dat tot een rijkswettelijke
regeling in kustwachtverband lijkt te verplichten? Toepassing daarvan zou
betekenen dat een AMvRB, zelfs al zou het vooruitlopend op de totstandkoming
van de rijkswet zijn, helemaal niet mogelijk zou zijn.
 
 Voorzitter! De gang van zaken rond het uitleveringsbesluit bevalt mijn
fractie maar matig. Op zich is de totstandkoming ervan toe te juichen, maar
in de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat het besluit per 1 januari
1996 werking zal krijgen. De Raad van State heeft daar commentaar op geleverd
en gezegd dat het niet waarschijnlijk is dat het Wetboek van Strafvordering
van de Nederlandse Antillen en Aruba dan al zal zijn ingevoerd. Dat wetboek
zou nu juist een regeling bevatten met betrekking tot de overdracht van strafexecutie.
 
 In zijn reactie zegt de minister dat dat niet geeft. Ik heb daar wat twijfels
over gezien de antwoorden die de minister van justitie van de Nederlandse
Antillen gaf aan mevrouw Römer. In vragen van mevrouw Römer over
het uitleveringsbesluit zegt minister Atacho: Een Antilliaan die na uitlevering
in de verzoekende staat tot vrijheidsstraf wordt veroordeeld, zal in de opzet
van de voorgestelde wijzigingen deze straf dienen te ondergaan in de verzoekende
staat. De regering is evenwel fel gekant tegen een dergelijke opzet. Ik moet
daaruit opmaken dat de regering van de Nederlandse Antillen zich dan ook zal
verzetten tegen inwerkingtreding van de AMvRB waarin dat nieuwe uitleveringsbesluit
zou zijn geregeld, zolang een deugdelijke wettelijke regeling ten aanzien
van de executie van de straf binnen de Antillen en Aruba ontbreekt. Hoe verhoudt
zich een en ander?
 
 Een andere vraag aan de minister is wat nu precies de verhouding is van
het nieuwe protocol inzake de criminaliteitsbestrijding tot het oude protocol
van 1993? Is het oude protocol daarmee wat de criminaliteitsbestrijding betreft
van de baan? Is het "opgegeten" door het nieuwe of bestaan de beide protocollen
onverkort naast elkaar voort?
 
 Voorzitter! Ik sluit mij aan bij de opmerking van mevrouw Mulder over
de Task force Antilliaanse jongeren. Het rapport dat wij gekregen hebben is
nog vers. Wij hebben wel zorgen over die situatie. Wij vinden dat daar een
heel zorgvuldige gedachtenwisseling met de regering over moet plaatsvinden.
Wij vragen ons eerlijk gezegd ook af of de besluitvorming binnen KabNA zich
voldoende snel afspeelt. Wij scharen ons echter van harte achter het voorstel
van mevrouw Mulder om daar op korte termijn een algemeen overleg over te houden.
Dat zou wellicht ook de gelegenheid geven om alsnog het oordeel van de Antilliaanse
regering daarbij te betrekken.
 
 Voorzitter! Het is overigens de vraag of de samenwerking overzee tot regeringsinstanties
beperkt zou moeten blijven. Er bestaan wellicht over en weer talloze non-gouvernementele
groeperingen die van elkaars kunde en ervaring kunnen profiteren. Tijdens
het wereldvrouwencongres in Beijing bleek er grote belangstelling van de kant
van de Nederlands-Antilliaanse emancipatiebeweging voor samenwerking met verwante
Nederlandse groeperingen. De Nederlands-Antilliaanse vrouwen bevinden zich
niet altijd in een gemakkelijk positie. Heeft de regering enig inzicht in
dit soort samenwerkingsvormen? Bestaan er mogelijkheden om die te stimuleren?
 
 Voorzitter! Ik sluit af met enige opmerkingen over de relaties binnen
het Koninkrijk. In de periode voor 1994 zijn de spanningen tussen de verschillende
delen van het Koninkrijk behoorlijk opgelopen. Onzekerheid over de toekomstige
staatkundige structuur was daar zeker mede oorzaak van. Daarna kregen wij
het aantreden van drie nieuwe regeringen in de landen van het Koninkrijk.
Er was een weg vrij om tot verbetering van de situatie te komen. Op het gebied
van de staatkundige vernieuwing zijn wij nog niet veel verder gekomen, maar
recentelijk zijn er wel ernstige financiële problemen ontstaan. Het is
duidelijk dat er ingrijpende maatregelen nodig zijn, die de onderlinge verhoudingen
behoorlijk op de proef kunnen stellen. Juist in een dergelijke periode is
het noodzakelijk om extra irritaties door procedurele problemen te vermijden.
Daarbij moet worden bedacht dat er in toenemende mate sprake is van intensieve
samenwerking op regeringsniveau en ambtelijk niveau. Maar de parlementaire
controle is gebrekkig. Wij kennen geen koninkrijksparlement.
De parlementen zijn in hun controle beperkt tot de inbreng van hun eigen regering.
Wanneer die parlementen dan, zoals bij de kustwacht, ook nog eens op verschillende
ogenblikken en op verschillende wijzen worden geïnformeerd, komt dat
het besluitvormingsproces niet ten goede. Er ontstaan dan gemakkelijk irritaties.
 
 Daarbij komt dan nog dat volstrekt onduidelijk is wanneer een onderwerp
bij rijkswet wordt geregeld en wanneer bij algemene maatregel van rijksbestuur.
Ik vraag de minister of hij ten aanzien van de informatievoorziening bereid
is om te bevorderen dat een regeling tot stand wordt gebracht op grond waarvan
de parlementen van de drie landen van het Koninkrijk gelijktijdig en op dezelfde
wijze worden geïnformeerd over ontwerpen van rijkswet en ontwerpen van
algemene maatregelen van rijksbestuur. Is hij bovendien bereid om, wellicht
met ons, na te denken over criteria op grond waarvan kan worden beslist om
een onderwerp bij rijkswet dan wel bij algemene maatregel van rijksbestuur
te regelen? Een andere procedurele weg zou zijn – ik ga nog niet zo
ver – om de minister te vragen, alle algemene maatregelen van rijksbestuur
30 dagen voor afkondiging aan de verschillende parlementen toe te zenden opdat
zij in staat zijn, te kennen te geven dat zij het onderwerp liever bij rijkswet
geregeld willen zien. Ik wacht het antwoord van de minister op beide vragen
met belangstelling af.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik vraag de minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse
Zaken bij gelegenheid van de behandeling van de begroting voor 1996 om in
de komende periode wat meer aandacht aan dit deel van zijn werk te besteden.
Ik licht deze vraag toe aan de hand van een aantal belangrijke zaken.
 
 Allereerst is er de schokkende ramp op Sint Maarten, schokkend voor de
mensen die dat hebben moeten ervaren, voor alle mensen op de Antillen en Aruba
en eigenlijk voor het gehele Koninkrijk. De minister en wij hebben het gezien
en zullen daarover geen meningsverschil hebben. Er wordt dan ook om omvangrijke
steun gevraagd, in financiële en in algemene zin. Voorzitter! Snelle
en effectieve besluitvorming in het wederopbouwproces is wat ons betreft cruciaal.
Wij hebben hierover vorige week gesproken. Ik heb op dit terrein twee wensen.
In de eerste plaats zouden donoren hun bijdrage moeten laten lopen via één
fonds, opdat er niet allerlei separate onderhandelingscircuits vanuit Sint
Maarten naar alle donoren ontstaan. Een en ander kan beter via het ene fonds
lopen, waarvoor in de landsverordening een lans is gebroken.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Bepleit de heer Rosenmöller, nu die scheiding er nog maar net is
en er kennelijk instemming van alle partijen is, alweer samenvloeiing van
de fondsen?
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Wij hebben daar tijdens het algemeen overleg met elkaar over gediscussieerd
en de minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken heeft ons niet
kunnen overtuigen van de nadelen, die de kanttekeningen die het kabinet heeft
gemaakt bij die landsverordening, op het punt van dat ene fonds, met zich
brengen. Ik heb aandachtig geluisterd naar wat de heer Van Oven hierover heeft
gezegd en ik ben met hem van mening dat het gevaar van bureaucratie en van
lange onderhandelingstrajecten op de loer ligt. Ik heb zelf het idee dat het
een groot voordeel is voor degenen die beleidsmatig verantwoordelijk zijn
voor het proces van de wederopbouw als de hulpverlening via het fonds organisatorisch
wordt gestroomlijnd en als Nederland daar zeggenschap in heeft. Dat is ook
de mening van de heer Richardson, althans dat heb ik begrepen uit de discussies.
De heer Van Oven is ook op de hoogte van wat er tijdens die discussies is
besproken, want dat is vorige week tijdens het overleg ter sprake gekomen.
Ik ben er een groot voorstander van dat Nederland het initiatief neemt en
de andere donoren het signaal geeft om de hulpverlening nu al zoveel mogelijk
via het fonds te laten lopen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Dat betekent dus dat de heer Rosenmöller alles via de nood-landsverordening
wil laten lopen?
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voor zover ik het nu kan overzien, verdient dat de voorkeur als het gaat
om de organisatie van de hulpverlening. Dit zou ook het concrete antwoord
kunnen zijn op het gevaar van bureaucratie dat de heer Van Oven zelf al signaleerde
in zijn bijdrage. Ook de minister heeft hier vorige week iets over gezegd.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Betekent dat dan dat de commissie-Roozemond, die zich al op de Antillen
bevindt en in overleg is getreden met gezaghebber Richardson, moet stoppen
met haar werkzaamheden en alles dus kan laten voor wat het is?
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Naar mijn mening werkt dat niet zo. Die commissie zit nu op de Antillen
en de minister heeft ons duidelijk gemaakt dat zij met het bestuur aldaar
in overleg is getreden over de projecten die prioriteit hebben en hoe zij
adequaat moeten worden gefinancierd. Ik heb daar ook vertrouwen in. Het gaat
mij er niet om, een commissie die de minister heeft ingesteld, met het eerstvolgende
vliegtuig naar Nederland terug te sturen. Ik wil hiermee duidelijk aangeven
hoe de hulpverlening naar mijn mening moet worden georganiseerd. Mevrouw Mulder
en de heer Van Oven hebben hierbij kritische kanttekeningen geplaatst, evenals
andere collega's tijdens het algemeen overleg. Dat dong in ieder geval af
op datgene wat de minister daar namens het kabinet zei. Ik heb daar een heel
concreet antwoord op gegeven, en ik hoop dat ik hierop van de minister een
reactie krijg. In tweede termijn kunnen wij dan bekijken wat de stand van
zaken op dit punt is.
 
 Voorzitter! Nu de onderhandelingen over het bestuursakkoord op het punt
staan afgerond te worden en, zoals bleek uit het debat van de vorige keer,
het hoger toezicht op Sint Maarten materieel nauwelijks iets voorstelt, kan
wat mij betreft de algemene maatregel van rijksbestuur ingetrokken worden.
 
 Ik kom op de financiële ramp op de Nederlandse Antillen en Curaçao.
De tekorten die circuleren, zijn natuurlijk zeer zorgelijk. Ik nodig de minister
uit, de actuele stand van zaken bij de behandeling van deze begroting te melden.
Een normaal bedrijf of een normale instelling zou al lang
in surséance hebben verkeerd of failliet zijn gegaan. De sanering van
de overheidsfinanciën gaat natuurlijk ook de kracht van de Nederlandse
Antillen te boven, hoewel daar de primaire verantwoordelijkheid ligt. Nederland
zal naar onze mening bij moeten springen: een financiële task force lijkt
derhalve onafwendbaar, waarbij de Nederlandse hulp en de Antilliaanse verplichtingen
helder overeengekomen moeten worden. Spoed lijkt geboden, en ik vraag de minister
dan ook of wel gewacht kan worden tot de commissie-Van Lennep haar rapport
begin december zal presenteren. Is er al sprake van een kredietgarantie? Wat
is de rol van de internationale financiële instellingen op dit gebied?
 
 Als de noodzaak en urgentie erkend worden, blijft het uitermate belangrijk
dat er bij de bevolking een draagvlak ontstaat voor een financiële saneringsoperatie
op de lange termijn. Mijn fractie maakt zich grote zorgen over twee vormen
van potentiële spanning die ingebakken liggen. Enerzijds is dat de spanning
die mogelijk zal ontstaan tussen de Nederlandse Antillen en Nederland, en
anderzijds de spanning binnen de Nederlands-Antilliaanse samenleving. Om al
die klippen te omzeilen en er op een goede manier uit te komen, is niet alleen
een nadrukkelijke rol van de minister vereist, maar ook de nodige politieke
lenigheid.
 
 De referenda in 1994 hebben in 1995 op het gebied van de staatkundige
herstructurering helaas geleid tot een soort verloren jaar. Ik vraag de minister
een exposé te geven over hetgeen hij in 1996 in ieder geval voornemens
is te entameren. Er is natuurlijk een relatie met de uitvoering van het protocol
Aruba. De toekomstconferentie waarmee wij in 1993 zijn gestart, zal echter
ook een keertje moeten worden afgerond. Het was ook een verloren jaar op het
gebied van de invoering van de kustwacht, een organisatie waar mijn fractie
nog steeds erg veel belang aan hecht. Daarbij gaat het immers om bestrijding
van drugscriminaliteit, milieucriminaliteit, illegale visserij, etcetera.
Degene die iets vernomen heeft van het advies van de Raad van State, moet
tot de conclusie komen dat de Antillen op dit punt terechte kritiek hebben
laten horen. Graag hoor ik de opvatting van de minister hierover evenals zijn
reactie op mijn pleidooi om die kustwacht daadwerkelijk per 1 januari in te
stellen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 De heer Rosenmöller spreekt over een verloren jaar op het gebied
van de herstructurering. De commissie-De Castro heeft echter op basis van
gesprekken met alle eilandgebieden zorgvuldig een rapport samengesteld. Zo'n
rapport kan toch niet zo makkelijk als een overbodig werk terzijde worden
geschoven?
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Daarin heeft de heer Van Oven gelijk. Dat is natuurlijk zinvol werk. Ik
refereer eventjes aan hetgeen men direct na de referenda voornemens was. Toen
is van de ambitie om binnen zes of acht weken, ook binnen de Nederlandse Antillen,
over een gezamenlijke koers op het gebied van vernieuwing en modernisering
van het Statuut op één lijn te komen – ik doel op het
hoofdstuk staatkundige herstructurering – weinig terechtgekomen. Ik
vraag mij dus af wat de positie van Nederland daarbij precies is geweest.
Wij weten allemaal dat er toen lang gewacht is, tot de verkiezingen in maart/mei.
Mijn ongeduld op dit terrein laat zich een beetje verklaren door die niet
altijd vreemd zijnde "uitschuifoperaties". Het rapport waarvan de heer Van
Oven melding heeft gemaakt, is natuurlijk een waardevol rapport, maar het
biedt een van de weinige wapenfeiten op dit terrein. De ambities lagen iets
hoger. Dat gebeurt wel vaker. Daarvoor wilde ik waarschuwen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Ik wil de heer Rosenmöller voorhouden dat het ene jaar commissiewerk
op de Nederlandse Antillen vergaande voorstellen op staatkundig gebied heeft
opgeleverd. Daarvoor hebben wij in Nederland veel meer tijd nodig gehad.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Dat zal de toekomst moeten leren. Ik ben het met collega Van Oven eens,
dat het rapport zinvol is. Welk effect dat het in het proces zal hebben, kunnen
wij pas achteraf beoordelen. Ik heb liever dat hij gelijk heeft dan ik. Dit
zal in 1996 in ieder geval een forse push moeten krijgen.
 
 Voorzitter! Soms worden de eilanden afgeschilderd als ideale oorden voor
het witwassen van crimineel geld, voor infiltratie van de georganiseerde misdaad.
Maar wat mag van deugdelijk bestuur in kleine landen worden verwacht als zelfs
een land zoals Amerika – toch niet het kleinste land – zelfs zijn
"war on drugs" eerder verliest dan wint? Die aantijgingen, dat beeld van de
eilanden van de Antillen en Aruba, irriteert de mensen daar. Dat is natuurlijk
niet helemaal onterecht. Weten wij eigenlijk echt waar wij het over hebben?
Nee. Is dat belangrijk om te weten? Ja. Daarom doe ik het voorstel om een
zware onderzoekscommissie in te stellen die onderzoek doet naar de invloed
van de internationale misdaadorganisatie op de eilanden. Het is een onderwerp
dat ook op het symposium over deugdelijk bestuur kleine landen in het voorjaar
op Aruba aan de orde is geweest.
 
 De minister zal zich ook moeten bemoeien met de Antillen en Aruba omdat
daar teveel wordt geklaagd over de KabNA-organisatie als zodanig. Dat geldt
zowel in algemene zin als op het gebied van ontwikkelingssamenwerking of task
force. Kent de minister de kritiek op de KabNA-organisatie, bijvoorbeeld dat
zij een te weinig voortvarende houding aanneemt? Wat is zijn opvatting daarover?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Eerst wil ik de heer Te Veldhuis verontschuldigen. Hij had
graag aan deze gedachtenwisseling deelgenomen, maar hij is helaas door ziekte
geveld.
 
 Voorzitter! Ik val maar gelijk met de deur in huis. De fractie van de
VVD is buitengewoon bezorgd over de escalatie van de financiële crisis
op de Nederlandse Antillen. Er is of er dreigt op z'n minst een reële
noodsituatie.
 
 a. De schulden zijn bijna 80% van het bruto binnenlands produkt.
 
 b. Het begrotingstekort bedraagt in totaal 170 mln. Antilliaanse guldens.
Dit bedrag kan wellicht worden teruggebracht tot 90 mln. voor 1996, aldus
mevrouw George-Wout, parlementsvoorzitter van de Nederlandse Antillen, tijdens
het onlangs gehouden overleg op Curaçao. Wat is de mening van de minister
over deze uitspraak? Is die inschatting niet te optimistisch?
 
 c. De tragische ramp op Sint Maarten zal nu nog niet overzienbare financiële
gevolgen hebben. Ik zal daar verder geen opmerkingen over
maken, want collega Te Veldhuis heeft tijdens dat algemeen overleg de opvattingen
van mijn fractie ter zake gegeven.
 
 d. De jaarrekening voor het eilandgebied Curaçao is door de Algemene
Rekenkamer pas afgedaan tot en met het dienstjaar 1988, die van Bonaire tot
en met 1970, die van de andere eilanden tot en met het jaar 1988. Van de jaren
na 1988 is er door de Algemene Rekenkamer nog geen enkele rekening afgedaan.
 
 e. De inning van de achterstallige winstbelasting ziet er ook zorgelijk
uit. Over de jaren 1991, 1992 en 1993 staat nog een te innen bedrag van ongeveer
800 mln. Antilliaanse guldens open. De aanslagen over 1995 ten bedrage van
ongeveer 356 mln. Antilliaanse guldens gaan pas in 1996 de deur uit.
 
 Kortom, voorzitter, naar de mening van de VVD-fractie staan de financiële
seinen op rood. Het zit niet goed met de begrotingstekorten. Het zit niet
goed met de rekeningen. Het zit niet goed met de staatsschuld. Het zit niet
goed met de terugdringing van de uitgaven. Het zit niet goed met de inning
van belastingen en met het bestrijden van de liquiditeitstekorten, met name
op Curaçao. De Nederlandse Antillen komen zichzelf nu tegen, maar het
Koninkrijk misschien ook. En in de slipstream daarvan wellicht ook Nederland.
 
 Bij mijn fractie leven de volgende vragen. Hoe heeft het zo ver kunnen
komen? Waren de vorige kabinetten en ministers voor Antilliaanse Zaken wel
kritisch en hard genoeg? De tripartiete commissie-Van Lennep brengt momenteel
de schuldpositie van de Nederlandse Antillen en de Arubaanse overheden in
kaart en zal naar verwachting in december aanbevelingen doen; hopelijk beter
laat dan nooit.
 
 Voorzitter! De VVD-fractie heeft nu reeds, vooruitlopend op de gedachtenwisseling
over de aanbevelingen van de commissie-Van Lennep, een aantal opvattingen
over deze problematiek.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzitter! De heer Remkes heeft een zorgwekkend beeld geschetst van de
financiële positie van de Nederlandse Antillen. Ik deel zijn zorg, maar
waardeert hij ook datgene wat minister-president Pourier heeft gedaan om die
positie te verbeteren, met een pakket van draconische maatregelen? Ik nodig
hem uit daarover een beschouwing ten beste te geven.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Ik kom daar nog op.
 
 Voorzitter! De VVD-fractie is vrij stellig van opvatting dat het primair
de verantwoordelijkheid van de Nederlandse Antillen zelf is om schoon schip
te maken. Vrijheid brengt ook verantwoordelijkheid met zich. Leunen en afwentelen
op Nederland kan en mag nooit de structurele oplossing zijn. Nu al betaalt
Nederland ongeveer ƒ 1000 per persoon per jaar; de hoogste bijdrage
van moederlanden ter wereld. Het komt er nu op aan dat de Nederlandse Antillen
ook zelf de realiteit onder ogen gaan zien en hun verantwoordelijkheid gaan
nemen.
 
 In de tweede plaats: zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Het water
staat de Nederlandse Antillen aan de lippen. Pappen en nathouden kan niet
meer, en vluchten nog minder. Een financieel-economische crisis moet absoluut
worden voorkomen en een eventuele ondercuratelestelling kan ook geen serieus
na te streven optie zijn. Bij vorige begrotingsbehandelingen hebben mijn vroegere
collega's Wiebenga en Terpstra en mijn huidige collega Te Veldhuis uitvoerig
bij dit onderwerp stilgestaan. Ik citeer mijn collega Terpstra tijdens de
behandeling van de begroting voor het jaar 1994: "Een positie binnen het koninkrijksverband
betekent namelijk niet alleen wederkerige hulp en bijstand maar ook waarborgen
voor een deugdelijk bestuur." Ook toen al: "De tijd van pappen en nathouden
is voorbij."
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Dit is een buitengewoon krijgshaftig verhaal van de VVD-fractie. Het deed
mij een beetje denken aan haar oppositionele rol in het vorige kabinet. Toen
ging het echter om de eigen begroting. Vindt de heer Remkes dat het belangrijk
is, te werken aan een draagvlak onder de bevolking voor een financiële
sanering? Die sanering is natuurlijk noodzakelijk. Daar mag geen misverstand
over bestaan. Vindt de heer Remkes het belangrijk dat het draagvlak onder
de bevolking meegewogen moet worden in de politieke afweging van de maatregelen
die je neemt, bijvoorbeeld als Antilliaanse regering?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Die afweging zal natuurlijk dáár gemaakt moeten worden.
Daar zal het element dat de heer Rosenmöller noemt, ongetwijfeld bij
de besluitvorming betrokken worden. Waar het mij om gaat – dat is onze
verantwoordelijkheid hier – is dat, als er een te gemakkelijke houding
vanuit Nederland bestaat, er onvoldoende druk op de ketel staat, terwijl dáár
in de eerste plaats de verantwoordelijkheid ligt en ook werkelijk thuishoort.
Men zal die verantwoordelijkheid ook nadrukkelijk moeten willen nemen. Dat
zal men zich goed moeten realiseren.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Als stand-in vanavond begrijp ik dat dit wel een heel erg algemeen antwoord
is.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 De vraag naar het draagvlak is natuurlijk ook een heel algemene vraag.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Nee, niet als je het plaatst in de context van de Nederlandse Antillen
en Aruba, in dit geval in de context van de Nederlandse Antillen. Wij weten
dat er 25 jaar geleden een geweldige escalatie is geweest op Curaçao,
waarvan weinigen vinden dat die voor herhaling vatbaar is. Wij weten ook dat
het niet al te moeilijk is, gesteld voor de problemen waarmee de Nederlands-Antilliaanse
regering geconfronteerd wordt, het lont in het kruitvat te krijgen. Vandaar
dat het de nodige hardheid, maar ook de nodige subtiliteit en een draagvlak
veronderstelt om die maatregelen te nemen.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Ik probeer, namens de VVD-fractie over te brengen dat de Antillen op dit
ogenblik meer gediend zijn met duidelijkheid dan met een te grote subtiliteit.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Wil de heer Remkes nu al, dat wil zeggen vóór het antwoord
van de minister, suggereren dat in Nederland een te gemakkelijke houding wordt
aangenomen ten opzichte van deze financiële crisis?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Nee, ik heb juist gezegd dat ik namens de VVD-fractie
een aantal opvattingen weergeef, vanuit het financiële beeld dat nu bestaat
en vooruitlopend op de gedachtenwisseling die nog zal plaatsvinden over de
aanbevelingen uit het rapport-Van Lennep. Ik ben buitengewoon benieuwd naar
de reactie van de minister daarop.
 
 Voorzitter! In de derde plaats zeg ik ook aan het adres van de heer Van
Oven dat minister-president Pourier al enkele saneringsvoorstellen heeft gedaan.
Het is inderdaad niet niks wat er gedaan is. Wij hebben echter ook geconstateerd
dat die voorstellen pas op wat langere termijn of de echt lange termijn structureel
effect zullen krijgen. Vanuit dat acute beeld moet er ook heel acuut aan maatregelen
voor de korte termijn worden gewerkt. Welke mogelijkheden ziet minister Voorhoeve?
Kan met behulp van Nederlandse deskundigen geen inhaalslag worden gemaakt,
bijvoorbeeld via gepensioneerde belastingambtenaren en -inspecteurs en via
samenwerking van de Antilliaanse rekenkamer en de Nederlandse dan wel via
Nederlandse hulp bij de begrotingsopstelling? Hoe dan ook, wij dringen er
bij de regering op aan, in overleg met de regering van de Nederlandse Antillen
te bevorderen dat er een soort actieplan schoon schip wordt opgesteld, waarin
de hele financiële cyclus beter wordt geregeld: begrotingsopstelling,
aanslagregelingen, belastinginning, controle van rekeningen, etc. Is de minister
bereid dit te bevorderen?
 
 Ik kom vervolgens tot een enkele opmerking over de specifieke positie
van Aruba. Het derde rapport-Aarts/Muyale stemt opnieuw somber. Deels vindt
er vooruitgang plaats, maar er blijven nog veel zorgen over. Ik geef een paar
voorbeelden.
 
 Succes op het punt van melding van ongebruikelijke transacties hangt af
van de inzet van politie en justitie en van know-how en expertise. Die lijken
nog niet voldoende verzekerd. Graag de visie van het kabinet daarop, alsmede
op het artikel dat in NRC Handelsblad van 21 oktober jl. stond, en waarin
ook de Nederlandse Antillen worden genoemd.
 
 De Arubaanse overheid laat zo'n 4000 Arubaanse vrijgestelde vennootschappen
ongemoeid – het werd al eerder gezegd – zoals overigens ook elders
in het Caribisch gebied niet ongebruikelijk is. Maar wij weten niet wie de
bestuurders en aandeelhouders zijn. Ze kennen geen publikatieplicht. Ze zijn
vrijgesteld van de visumbeperkingen en ze genieten 100% vrijstelling van belasting.
Wordt er op deze wijze geen witwascircuit gekoesterd? Gaat de regering hier
nog wat mee of, eerder, tegen doen?
 
 Voorzitter! Er is ook op Aruba, naar de opvatting van de VVD-fractie,
nog een stevige inhaaloperatie nodig met betrekking tot het opstellen van
achterstallige rekeningen over vele jaren. Ik houd dus ook hier een pleidooi
voor een schoon-schip-operatie, zo nodig door het inzetten van accountants
uit Nederland of door samenwerking van de Rekenkamer van Nederland met die
van Aruba. Wat vindt de minister van deze opvattingen?
 
 Ambtenaren worden weggesaneerd, soms met een gouden handdruk, maar hun
functie blijft vaak in stand. Wordt hier geen geld over de balk gesmeten,
omdat nu externe krachten moeten worden ingehuurd, waarbij het soms, althans
naar de indruk van mijn fractie, om dezelfde mensen gaat? Aruba is relatief
rijk ten opzichte van bijvoorbeeld de mediterrane landen. Daarom moet en kan
een beter begrotingsbeleid worden bereikt, opdat grote tekorten worden vermeden.
 
 Voorzitter! Wij wachten met veel belangstelling, als het justitie-onderzoek
klaar is, de berichten van de minister af. Collega Te Veldhuis heeft in dit
verband schriftelijke vragen gesteld over de vermeende donaties aan de verkiezingskas
van de AVP. Kan de minister al iets zeggen over de procedures in dat opzicht?
 
 In de derde plaats, voorzitter, wil ik een paar opmerkingen maken over
de kennelijke irritaties die in de richting van Nederland op de Nederlandse
Antillen bestaan. Het parlement van de Antillen lijkt nogal geïrriteerd
door wat men noemt: Nederlandse bemoeizucht of betutteling. Dit bleek tijdens
de bijeenkomst op 2 oktober 1995, toen de vaste kamercommissie de Antillen
bezocht naar aanleiding van de ramp op Sint Maarten. Ik noem de beschuldigingen
over maffiose ontwikkelingen, de kustwachtorganisatie – hoe staat het
daar trouwens precies mee; wanneer gaat die echt draaien? – en de hulpverlening
voor Sint Maarten. Met erkenning van het beginsel van eigen verantwoordelijkheid
en decentralisatie is echter naar onze mening ook Nederlandse medezeggenschap
reëel, waar het gaat om beschikbaarstelling van vaak veel Nederlands
geld, materieel en personeel. Bovendien houdt de financiële situatie
op de Nederlandse Antillen bepaald geen stimulans in om kritiekloos te zijn.
Er moet geen misverstand over bestaan: ook de VVD-fractie hecht de komende
jaren aan convergerende ontwikkelingen, maar dat moet ons wel mogelijk gemaakt
worden.
 
 Ik kom tot slot, voorzitter, tot een enkele opmerking over het onderwijs
en de werkloosheid. Wat het onderwijs betreft, spreekt de VVD-fractie haar
bezorgdheid uit over met name twee zaken. In de eerste plaats zijn de resultaten
van allerlei onderwijsvernieuwingen op de Antillen nog zeer beperkt. Zo zijn
er per jaar nog steeds zo'n 1000 drop-outs. In de tweede plaats betreft dit
het tekort aan leerkrachten in het basisonderwijs. In dat verband hebben wij
de volgende vragen.
 
 1. Is verdere steun vanuit Nederland gewenst en, zo ja, in welke vorm?
 
 2. In hoeverre is het bijvoorbeeld aan te bevelen Nederlandse leerkrachten
tijdelijk aan te stellen op de Nederlandse Antillen en Aruba?
 
 3. Waarom verloopt het overleg met de Antilliaanse regering over het onderwijsprobleem
zo moeizaam? Hoe kan dat worden verbeterd?
 
 Voorzitter! De werkloosheid onder vooral jongeren op de Antillen blijft
grote zorgen baren.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Voorzitter! De heer Remkes heeft het zojuist gehad over de eigen verantwoordelijkheid
en de eigen zelfstandigheid, maar als ik hem nu beluister, wil hij daar allerlei
dingen droppen. Ik denk dat dit niet de goede manier is, als wij naar zelfstandigheid
streven voor ook die eilanden.
 
 Hoe ziet u dit eigenlijk, mijnheer Remkes? U zegt: stuur er leraren en
onderwijzers heen en stuur er dit heen en dat heen. Wij zeggen dat dit gewenst
en gevraagd moet zijn door de Antillen zelf, want er is een eigen verantwoordelijkheid.
Als de mensen erom vragen, is het wat anders, maar ik heb het idee dat u alles
daar wilt droppen.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Nee, voorzitter. Ik heb, heel simpel, de vraag aan de
minister gesteld. Ik heb geconstateerd dat er kennelijk een probleem is en
de vraag is hoe wij mee kunnen helpen dat probleem op te lossen. Er moet geen
enkel misverstand over bestaan dat ook mijn fractie, vanzelfsprekend, bereid
is om in een aantal opzichten, gelet op de maatschappelijke problemen die
daar liggen, de helpende hand te bieden.
 
 Dat geldt ook, voorzitter, voor het probleem van de werkloosheid. In de
brief aan de Tweede Kamer geeft de minister aan, dat fondsen zijn gereserveerd
voor de werkgelegenheidsbevordering. Aan het geld ligt het dus niet. Wij hebben
wel de indruk, dat het aan inzicht in concrete uitvoering van plannen en projecten
ontbreekt. Ik krijg hierover graag opheldering, want in de brief van 19 oktober
wordt wel een erg beschrijvend overzicht van procedures gegeven en geen overzicht
van feitelijke resultaten. Hoeveel jongeren kwamen er in 1994 en 1995 naar
Nederland? Hoeveel gingen er terug naar de Antillen? Hoevelen kwamen in een
perspectiefvolle en hoevelen kwamen in een kansarme positie terecht? Hoe wordt
een en ander gemonitord? Kortom, wat komt er van de afspraken terecht?
 
 Voorzitter! Wanneer komt er een voorstel over de toelatingsproblematiek
van rijksgenoten binnen elkaars landsgrenzen? De minister heeft toezeggingen
gedaan over een nieuwe regeling, waarin Nederlanders, Antillianen en Arubanen
zich binnen elkaars landsgrenzen kunnen vestigen. Een voorstel in dezen heeft
de Kamer nog niet bereikt. Vorig jaar, tijdens een zelfde gelegenheid, werd
door het CDA om aandacht voor een wettelijke toelatingsregeling gevraagd.
Toen heeft de minister aangegeven nog geen oordeel te hebben. Ik neem aan,
dat hij dit dossier tot zijn gedachtengoed heeft gemaakt. Wellicht kan de
minister nu iets zeggen over de stand van zaken en zijn opvattingen ter zake.
Mijn fractie is daarin zeer geïnteresseerd. De opvatting van mijn fractie
is, dat de Antillianen in de eerste plaats hun thuis horen te vinden op de
Antillen zelf en niet hier, in het belang van alle partijen.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Dat kan niet het standpunt van de VVD-fractie zijn. Blijft
het daartoe beperkt of erkent de heer Remkes ook dat, misschien onder condities,
op zichzelf sprake behoort te zijn van een vrij verkeer van personen voor
al die mensen met hetzelfde paspoort en dezelfde Koningin?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Op dit ogenblik is dat nog zo. Ik stel de vraag, ook in vervolg van de
discussie van het vorige jaar, of er gedacht en gewerkt wordt aan een wettelijke
toelatingsregeling.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Dat heb ik heel goed begrepen, maar u zei dat de VVD-fractie op het standpunt
staat – even in mijn vertaling – dat het thuis voor de Antillianen
de Antillen behoren te zijn. Daar zou het ongeveer bij moeten blijven.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Zo ongenuanceerd hebt u mij dat niet horen uitdrukken. Ik heb in de eerste
plaats gezegd "in de eerste plaats".
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Kunt u dan even zeggen wat dan precies het standpunt van de VVD-fractie
is met betrekking tot het vrije personenverkeer in het Koninkrijk?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Wij hebben op dit moment geen aanleiding om dat volledig ter discussie
te stellen, maar wij willen de mogelijkheid voor een wettelijke toelatingsregeling
wel terdege open houden. Dat is de reden waarom ik de vraag net aan de minister
heb gesteld.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Dan was het misschien wijs geweest om het bij die vraag te laten.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik betreur de laatste uitlatingen van de heer Remkes wel.
Als hij enerzijds zegt, dat Antillianen in de eerste plaats op de Nederlandse
Antillen thuishoren, neem ik aan dat hij dit ook voor Arubanen bedoelt en
ook voor de vele Europese Nederlanders die zich buiten de landsgrenzen bevinden.
Als hij daarnaast zegt, dat er op dit ogenblik geen paspoortregeling bestaat,
suggereert de combinatie van die mededelingen dat hij een dergelijke regeling
zou voorstaan, waarbij die toelating onderling binnen de delen van het Koninkrijk
zou worden beperkt. Ik zou dat bijzonder betreuren.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Je kunt ook zonder paspoortregeling daar nadere regels aan stellen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Het gaat niettemin om een regeling, die tot strekking zou hebben de toelating
over en weer te beperken?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Die mogelijkheid houd ik dus open!
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Voorzitter! Betekent dit ook, dat hij het koninkrijksverband wil openbreken
en daar een ander verband voor in de plaats wil stellen? Hij doet het nu gemakkelijk
via de weg van toelating, maar het betekent naar mijn gevoel dat er een geheel
andere koninkrijkssituatie ontstaat.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! In het verleden zijn daarover door de VVD-fractie wel eens
opmerkingen gemaakt, maar dat pleidooi houd ik nu dus niet. Anders had ik
dat bij deze gelegenheid wel gedaan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schuurman (CD):
 
 Mijnheer de voorzitter! De erfenis van het koloniale verleden klinkt in
grote lijnen door in de problematiek van dit begrotingshoofdstuk. Nederland
heeft de Antillen in de nadagen van het koloniale tijdperk slecht voorbereid
op de onafhankelijkheid, een onafhankelijkheid die zich in de jaren zestig
duidelijk mondiaal begon af te tekenen. Onze regering uit die dagen heeft
de zaak gelaten voor wat ze was en heeft nagelaten stappen te zetten om het
onafhankelijkheidsproces in goede banen te leiden. Daarbij kan worden gevoegd
dat de bevolking van de eilanden en hun leiders zich mede tengevolge van de
Nederlandse nalatigheid niet rijp achtten voor die onafhankelijkheid. Daarmee
gaven zij aan wel een goed gevoel voor de realiteit te bezitten.
 
 De overheden van de eilanden willen zich voorlopig niet wagen aan een
volledige onafhankelijkheid. Dat lijkt terecht. Niet alleen zouden zij een
speelbal worden van hen omringende politieke machten, maar ook zouden de eilanden
niet in staat zijn zich staande te houden, gezien de vele problemen op diverse
maatschappelijke terreinen van hun eigen samenleving. Zij kiezen dus voor
een nog nader uit te werken verband binnen het Statuut van
het Koninkrijk.
 
 Naar concretisering van de inhoud van die samenwerking wordt naarstig
gezocht. Ook onze regering heeft geen passende antwoorden gegeven of voorstellen
gedaan inzake de problematiek van de hedendaagse ontwikkelingen. Diverse aspecten
van de nieuwe inhoud worden aangegeven. Er is begrip op te brengen voor het
nalaten van voorstellen van de zijde van de Nederlandse regering, daar die
snel uitgelegd kunnen worden als een Nederlands dictaat. Dat zou averechts
werken.
 
 Over de toenemende relaties tussen de landen zijn in het voorstel opmerkingen
gemaakt. De CD wil graag van de minister weten hoe de opmerking moet worden
verstaan dat in de sfeer van de familierelaties de drie landen steeds meer
met elkaar verbonden raken. Dat is een voorstelling van zaken die goed geplaatst
kan worden in middeleeuwse samenlevingen, maar in onze moderne maatschappij
nauwelijks meer te passen is, zeker niet waar het het bezit betreft en de
verdeling van politieke macht en economische rijkdom.
 
 Voor zover die relaties ons land betreffen, is die verwante familierelatie
mogelijk een aanwijzing dat de migratie naar ons land nog steeds niet wordt
gestopt en in dat opzicht voor diverse families van de eilanden zou gaan gelden.
Het moge bekend worden verondersteld dat de CD daarvan een fervent tegenstander
is. Het wringt te meer daar de mobiliteit van de bevolking tussen de eilanden
sterk aan banden is gelegd. Het is de CD een doorn in het oog dat de reis
van de Antillen naar Nederland nagenoeg niet aan administratieve beperkingen
onderhevig is en in de praktijk zonder moeite kan worden ondernomen, terwijl
door de overheden de weg naar de eilanden wordt afgeschermd.
 
 Wanneer gaat onze regering hierbij het gelijkheidsbeginsel toepassen om
de toegankelijkheid van de eilanden net zo groot te maken als de toetreding
tot ons land? Of nog beter: wanneer wordt aan de migratie een halt toegeroepen,
ook binnen het Koninkrijk, door het opwerpen van wettelijke barrières?
 
 De begrotingen van de Antilliaanse overheden vertonen dezelfde mankementen
als de onze: er zijn tekorten en er is een staatsschuld. De problemen zijn
des te dringender, daar ons land miljoenen aan ontwikkelingsgelden in die
eilanden pompt. De CD-fractie vindt dat de eilandregeringen orde op eigen
financiële zaken moeten stellen. Men kan daarbij niet altijd terugvallen
op het moederland. Als dat wel wordt gedaan, moet onze regering daaraan voorwaarden
verbinden. Wij willen niet ontkennen dat ook voor de eilanden de problemen
groot zijn. De bevolking is hier deels onderontwikkeld. Des te schrijnender
is het, dat zelfs ambtenaren bijgeschoold moeten worden. Dat betekent immers
dat zij voor hun huidige taken en diensten niet of onvoldoende toegerust zijn.
 
 Het onderwijssysteem laat ook te wensen over volgens de begroting. Welke
wijzigingen moet het onderwijs ondergaan als het draagvlak bij de bevolking
voor het volgen van onderwijs onvoldoende is? In de praktijk wil dit zeggen,
dat de persoonlijke inzet voor het volgen van onderwijs onvoldoende is of
geheel ontbreekt. Het hoeft niet te betekenen dat de mensen liever lui dan
moe zijn, maar misschien zijn de vruchten die na het volgen van een moeilijke
opleiding geplukt moeten kunnen worden, mogelijk afwezig. Die situatie werkt
demotiverend, zoals ook in ons land regelmatig blijkt. Het zal evenwel onmogelijk
blijken het onderwijs zodanig aan te passen dat mensen die er zelf weinig
nut in zien, toch ontwikkeld worden. Dat is niet te doen. De bevolking moet
het zelf willen en kunnen, anders is het verspilde moeite en energie. Geld
is in dit geval niet het middel dat smeert en dus ook niet nodig om intensiever
onderwijs te bevorderen.
 
 De criminaliteit viert ook op de eilanden hoogtij. Daarbij speelt de internationalisering
van de georganiseerde misdaad een belangrijke rol. Dat die vorm van criminaliteit
ook daar toeslaat, was te voorzien. Dat de eilanden last hebben van de drugshandel
mag weinigen verbazen. Dat betekent evenwel dat de regering op dit punt terughoudend
dient te zijn met het bieden van een helpende of adviserende hand. Daaraan
ligt volgens de fractie de CD de praktijk ten grondslag die de regering in
ons land heeft toegepast, waarbij zij de drugshandel op zijn minst de helpende
hand heeft geboden zo niet zelf daaraan heeft deelgenomen. Deze blaam is nog
lang niet uitgewist, ook niet door het instellen van een parlementaire enquêtecommissie.
Op het punt van de bestrijding van de drugshandel zij beter gezwegen, willen
wij scherpe terechtwijzing door de eilanden voorkomen. Wij hebben eerder zo'n
situatie meegemaakt tengevolge van de door minister Hirsch Ballin ingevoerde
wetgeving, die seksuele relaties met 12-jarigen mogelijk buiten de strafwetgeving
houdt. Ook daarin volgde de eilandenregering ons lang niet en dat was zeer
terecht.
 
 De internationale aanpak van de criminaliteit is nog lang niet van de
grond; sterker nog, de benadering op internationaal niveau loopt dermate achter
dat de bendes meer vrijheid van handelen genieten dan in situaties waarin
nationale overheden de strijd aanbinden. De versterking van de kustwacht die
de eilandenregering doorvoert, is een goede zet in de bestrijding van drugslijnen.
 
 Het is bekend dat veel Antilliaanse jongeren vervallen in criminaliteit
als zij weinig of geen kans hebben op een zinvol bestaan in de eigen samenleving.
Toch kan dat geen reden zijn om jongeren na het uitzitten van hun straf, naar
Nederland te loodsen. Zijn op dat punt doeltreffende afspraken gemaakt en
hoe groot is de stroom jonge delinquenten vanuit de Antillen naar ons land
op dit moment?
 
 De werkgelegenheid zal moeten worden gestimuleerd. Wij zien daarbij vooral
grote mogelijkheden in de toeristische sector. Wij juichen het toe als het
Nederlandse hotelwezen daarin investeert. Het Van der Valk-concern heeft in
dezen de goede weg gewezen.
 
 In de begroting wordt de milieuproblematiek aan de orde gesteld. Volgens
mijn fractie is het milieu aldaar er niet zo slecht aan toe als de regering
ons wil doen geloven. Het heeft onze fractie niet verbaasd dat de regering
bij de natuurramp tengevolge van de orkaan Luis, onmiddellijk maatregelen
neemt in de vorm van financiële bijstand en daarmee onmiddellijk over
de brug komt. Voor Sint Maarten stelt de regering direct miljoenen ter beschikking.
Doet zich in ons land echter een natuurramp van dergelijke grootte voor –
ik verwijs naar de watersnood – dan wil de regering eerst een bedelactie
organiseren om mogelijke financiële steun op de bevolking
zelf af te wentelen. Dat zijn praktijken die de CD-fractie tegen de borst
stuiten. Natuurlijk moeten de mensen daar worden geholpen. Dat staat buiten
kijf. Maar het kan ook in Nederland van belang zijn om te helpen.
 
 Mijnheer de voorzitter! De conclusie van de CD-fractie is dat de problemen
op de eilanden een weerspiegeling zijn van de problemen hier, zij het op kleinere
schaal. De CD-fractie vindt het juist dat uit historische overwegingen de
eilanden worden gesteund. Wel zou onze fractie aan die steun de voorwaarde
willen verbinden dat de eilanden bereid moeten zijn, de remigratie van hier
verblijvende eilandbewoners te steunen en maatregelen voor opvang te nemen.
Gaarne ziet onze fractie dat de regering dit standpunt overneemt en dit in
haar antwoord kenbaar maakt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik zal proberen mijn tekst voor te lezen. Zoals
u hoort, is mijn stem schor. Wordt het te erg, dan zal collega Fermina het
van mij overnemen.
 
 De behandeling van deze begroting voltrekt zich helaas onder een ander
gesternte dan waaronder zij werd opgesteld. Toen kon nog worden gesproken
over een relatief minder ongunstige positie van Sint Maarten. De orkanen Luis
en Marilyn hebben daar duidelijk verandering in gebracht. Vooral op Sint Maarten
werden diepe sporen getrokken en volgde een immense ravage en ontreddering.
Niet alleen de materiële schade is groot. Een bedrag van 1 mld. Antilliaanse
guldens wordt nu genoemd. Maar ook de psychische schade blijkt fors. Veel
mensen worden nu nog geplaagd door angsten als gevolg van de indringende ervaring
van meer dan zestien uur orkaan.
 
 Voorzitter! Ik heb wel een erg schorre stem. Het lijkt mij beter als collega
Fermina het van mij overneemt!
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Daar hebben wij alle begrip voor!
 
 
 
 
 
 De heer Fermina (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! De D66-fractie hecht eraan vanaf deze plaats haar
medeleven uit te spreken met alle betrokkenen en waardering te uiten aan het
adres van al diegenen – onder wie ook de Nederlandse militairen, de
Rotterdamse brandweer en de mensen van het Rode Kruis – die met grote
inzet zijn begonnen aan het weer op gang brengen van het openbare leven, aan
het herstel van de infrastructuur, aan het ruimen van de onvoorstelbare hoeveelheden
puin en aan de wederopbouw. Tijdens het bliksembezoek van de kleine kamerdelegatie
aan het eilandengebied heeft dit ook op mij diepe indruk gemaakt. Ook de niet
aflatende inzet van gezaghebber Dennis Richardson om een en ander in goede
banen te leiden en ervoor te zorgen dat het naderende toeristenseizoen niet
verloren behoeft te gaan, heeft grote indruk gemaakt.
 
 Voorzitter! Er is veel hulp nodig. Daarvoor zullen, naast Nederland, ook
internationale fondsen moeten worden aangesproken. De UNDP heeft reeds forse
bijdragen beschikbaar gesteld. De noodhulp van Nederland zal niet beperkt
blijven tot de reeds beschikbaar gestelde 25 mln. De minister-president gaf
dat reeds aan. Aan de hand van de adviezen van de commissie-Roozemond zullen
daarover nadere concrete beslissingen moeten worden genomen en prioriteiten
worden gesteld. Wij houden onze twijfels ten aanzien van de gekozen constructie
van een eigen traject via de forse ministeriële task force (zeven bewindslieden)
en ambtenaren. Als iets voorkomen moet worden, is het wel nodeloze bureaucratie.
Ik acht het daarbij niet denkbeeldig dat de Nederlandse prioriteitenstelling
wel eens een andere zou kunnen zijn en minder zou kunnen aansluiten bij wat
Sint Maarten denkt het meest nodig te hebben. Ik zou de minister willen vragen
om er nauwgezet op toe te zien dat deze vrezen niet bewaarheid worden en om
ons regelmatig te rapporteren. De wederopbouw van Sint Maarten gaat mijn fractie
zeer ter harte. Waar een en ander financieel in zal uitmonden, valt nu nog
niet te overzien. Het is niet onwaarschijnlijk dat de KabNA-begroting niet
toereikend zal blijken te zijn. Is de minister bereid de Kamer tijdig van
de ontwikkelingen op de hoogte te stellen?
 
 Mijnheer de voorzitter! In het onlangs gehouden overleg bleek dat particuliere
schades niet zullen worden vergoed, ook niet als er verzekeringsproblemen
waren. Ik denk dan aan frauduleuze verzekeringsmaatschappijen en onderverzekering,
zoals bij het Eben Haëzer-project. Ik maak mij dan ook zorgen om de mensen
die door de orkaan huis en haard verloren hebben en zich geen nieuw onderkomen
kunnen veroorloven. Wat wordt er voor hen gedaan? Zij komen toch wel voor
enige vorm van herhuisvesting in het kader van de wederopbouw in aanmerking?
 
 De problemen van Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius komen bovenop de
grote financiële problemen waarin de Nederlandse Antillen, maar vooral
Curaçao, zijn komen te verkeren. In zijn brief van 15 september jl.
noemt de minister een begrotingstekort ten bedrage van 170 mln., waarvan 135
mln. alleen al voor Curaçao. Daar komt nog een schuldenlast van 2,1
mld. bij, waar de tripartiete commissie-Van Lennep een onderzoek naar instelt,
evenals naar de 1,1 mld. aan Arubaanse schulden, en begin december over zal
rapporteren. Mijn fractie maakt zich grote zorgen om deze penibele financiële
situatie. Ook al onderkent de regering-Pourrier de ernst van de problemen
en heeft zij bij monde van de minister-president op 5 september een aantal
maatregelen aangekondigd – zie ook brief van 15 september – onze
zorgen worden er niet minder om. Er zal ook een politieke bereidheid moeten
ontstaan om de uiterst forse maatregelen daadwerkelijk te treffen en daarvoor
ook bij de bevolking een draagvlak te creëren. De eerste reactie van
de vakbonden geeft ons weinig hoop. Zij verzetten zich in ieder geval tegen
een verhoging van de benzineprijs en van de water- en elektriciteitstarieven.
Ik krijg sterk de indruk dat van alle maatregelen alleen de inning van achterstallige
belastingen op enig begrip kan rekenen. En dat is veel en veel te weinig.
 
 Geen misverstand, het is vanzelfsprekend in de eerste plaats de verantwoordelijkheid
van de regering van de Nederlandse Antillen en van het bestuurscollege van
Curaçao om orde op zaken te stellen en oplossingen voor de grote financiële
problemen aan te dragen. Maar het moet nu wel gebeuren, ook al is een fors
bezuinigingstraject uiterst pijnlijk en politiek niet aantrekkelijk. De D66-fractie
zou zich gezien de uiterst precaire financiële situatie
zeer goed kunnen voorstellen dat in koninkrijksverband wordt aangestuurd op
een financieel restauratieplan, een stappenplan voor de aanpak van de gerezen
financiële problemen. Een betere begrotingsdiscipline en een betere controle
door de Algemene Rekenkamer horen daar onvermijdelijk bij. Het gaat toch niet
aan dat er vanwege onderbezetting bij de Rekenkamer zo'n grote achterstand
in de controle blijft. Welke taak ziet de minister hierbij voor Nederland
weggelegd?
 
 Voorzitter! Ik kom bij het punt rechtshandhaving. De D66-fractie hecht
aan een spoedige realisatie van de kustwacht. Zonder deze kan op de Antillen
en Aruba onvoldoende worden opgetreden tegen criminaliteit op het terrein
van de verdovende middelen, het milieu en de visserij. De concept-AMvRB is
nu aan de rijksdelen overzee voorgelegd en er zal hopelijk eind oktober worden
gereageerd. Verwacht de minister nog problemen ten aanzien van de voorgestelde
aansturing of anderszins? Tijdens de vorige begrotingsbehandeling werd al
uitvoerig over de kustwacht gesproken. Waarom duurt het toch zo lang? Hoe
staat het overigens met de eveneens noodzakelijke samenwerking met de Verenigde
Staten en Frankrijk? De hoofdofficier van justitie op Aruba, mr. J. van Eck,
heeft in NRC Handelsblad van zaterdag jongstleden de noodklok geluid ten aanzien
van de financiële criminaliteit, vooral op Aruba. Hij bepleit zelfs een
soort kustwacht-achtige bestrijdingsorganisatie. Hoewel de term wellicht niet
de meest gelukkige is, is het signaal wel erg belangrijk.
 
 Ik ga over naar de melding ongebruikelijke transacties en de pluk-ze-wetgeving.
Dat zijn belangrijke uitgangspunten, maar ze moeten wel kunnen worden uitgevoerd.
Dat moet voor onze fractie duidelijk zijn. Wat komt ervan terecht als de benodigde
capaciteit en deskundigheid bij de politie, justitie en het OM ontbreken?
Waarom is de samenwerking op het terrein van justitie, zoals afgesproken in
1993, nog steeds niet tot stand gekomen? Graag krijg ik een reactie van de
minister.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het onderwijs en het opleidingsniveau zijn een
blijvende zorg in de Nederlandse Antillen en Aruba: veel schooluitval, te
weinig vervolgcapaciteit en een scheve verhouding tussen vraag en aanbod van
arbeidskrachten. Hoogopgeleiden moeten van elders worden aangetrokken, terwijl
het aanbod van laag- of niet-opgeleiden te groot is. Terecht streeft het kabinet
naar een meer structurele aanpak. Hoe denkt men dat te verwezenlijken? Zou
de VNG hierin misschien een belangrijke rol kunnen spelen?
 
 Voorzitter! Dan kom ik bij de jongerenproblematiek. In de Volkskrant van
2 september jl. sloeg de Antilliaanse minister van onderwijs alarm over het
grote aantal drop-outs. Het aantal voortijdige schoolverlaters zou tot 40%
zijn gestegen en ongeveer een derde van de jongeren blijkt werkloos. Zij vluchten
in de criminaliteit of gaan naar Nederland, waar zij vaak even kansloos zijn.
Voor die groep werd in juli 1992 de Task force Antilliaanse jongeren ingesteld.
Er zou aan jongerenbeleid worden vormgegeven. Projecten en programma's zouden
worden gestimuleerd. Het beleidsplan 1993-1997 werd in deze Kamer toentertijd
warm ontvangen.
 
 De task force heeft wel een aantal projecten in gang gezet, heb ik begrepen,
die ook directe resultaten afwerpen: cursussen voor alleenstaande moeders,
trainingen on the job voor het opdoen van ervaring als bouwvakker en de opvang
van schoolverlaters. Er zou echter veel meer kunnen gebeuren. Waarom slaagt
de task force daar niet in? Ik heb begrepen dat hierop binnenkort in een algemeen
overleg uitvoerig zal worden ingegaan. Ik laat dit onderwerp dus voor wat
het is. Ik kom er echter op terug, want het ligt mijn fractie nauw aan het
hart.
 
 Ik vrees het ergste als het waar is dat op slechts 10 van de 30 sinds
1993 door KabNA voorgestelde projecten een beslissing is genomen. Daarin zal
snel verandering moeten komen. Graag hoor ik van de minister wat hij daaraan
denkt te doen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik ga afsluiten. Nu door alle partners gekozen
is voor het voortbestaan van het koninkrijksverband is herziening en modernisering
van de onderlinge verhouding voor de hand liggend. Wij zijn dat zeker met
het kabinet eens. Het 40-jarige Statuut kan wel een kleine facelift gebruiken.
Ons staat voor ogen om op moderne leest geschoeid gezamenlijk de 21ste eeuw
tegemoet te gaan. Dat daarbij gewacht wordt op een interne staatkundige herstructurering
van de Antillen is alleszins redelijk.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het zou overigens wel eens zo kunnen zijn dat
de Antillen staatsrechtelijk meer durven dan Nederland. Een gekozen minister-president
bijvoorbeeld. De plannen liggen klaar. Misschien kan Nederland ook daar iets
van leren.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorzitter! Ik spreek mede namens de RPF- en de SGP-fractie. Zowel de
gevolgen van de orkaan Luis voor Sint Maarten als de financiële problematiek
voor de Antillen c.q. Curaçao geven aan dit jaarlijkse beleidsdebat
een extra accent. Na het informatieve overleg dat wij vorige week over beide
onderwerpen hadden, wil ik mij nu tot de hoofdlijnen beperken. Ik begin met
Sint Maarten.
 
 Het eiland moet weer worden opgebouwd en dan niet zoals het was. Het eiland
moet in alle opzichten een facelift ondergaan. De geboden kans moet worden
benut om infrastructurele werken nu eens echt op te pakken: afvalverwerking,
riolering, sociale woningbouw, openbaar vervoer enz. De gezaghebber, het bestuurscollege
en de commissie-Roozemond zijn inmiddels aan de slag gegaan. Wat is hun werkwijze?
Komt er een opbouwplan met toekomstwaarde of gaat het maar om één
ding, het zo snel mogelijk weer kunnen ontvangen van toeristen? De gezaghebber
heeft extra bevoegdheden gekregen op grond van een noodverordening. Dat was
nodig. Ik blijf het echter vreemd vinden dat de hoger-toezichtmaatregel gehandhaafd
blijft. Waarom is dat nodig? Heeft het bestuur op Sint Maarten thans niet
iets beters te doen dan extra administratieve verantwoording af te leggen?
 
 Wij moeten overigens ook rekening houden met de kans dat het eiland volgend
jaar door een nieuwe orkaan wordt bedreigd. Met het oog daarop zullen risicoverzekeringen
worden afgesloten. Ziet de minister mogelijkheden om met verzekeraars een
constructie uit te werken waarbij investeringen verzekerbaar blijven voor
orkaanvernielingen? De financiële schade die er nu is zal voor
een belangrijk deel door Nederland moeten worden gedragen. Welke begroting
zal daarvoor moeten worden aangesproken?
 
 Over Aruba heb ik een tweetal vragen. Er zijn afspraken gemaakt over samenwerking
op het gebied van criminaliteitsbestrijding. Zo komt er op 1 januari 1996
een meldpunt ongebruikelijke transacties. Zullen, evenals sinds kort in Nederland,
ook casino's een meldingsplicht opgelegd krijgen? Ik zou dat in elk geval
willen bepleiten.
 
 Met waardering las ik het uitvoerige derde verslag van de commissie-Aarts/Muyale.
Mogen wij daarop een reactie van de regering als partner in het protocol ontvangen?
Hoe oordeelt de regering bijvoorbeeld over de gewraakte rechtsfiguur van de
Arubaanse vrijgestelde vennootschap en over personele steun aan de Arubaanse
rekenkamer, maar natuurlijk ook over de vele andere onderwerpen die in dat
verslag vermeld staan?
 
 Ik kom bij de Antillen en Curaçao. Zoveel is wel duidelijk dat
de financiële schuldproblematiek onaanvaardbare proporties is gaan aannemen.
De oorzaken zijn niet uitsluitend van financieel-administratieve aard, maar
ook en vooral politiek en bestuurlijk. Evenals de laatste jaren met Aruba
gaat het derhalve om het handen en voeten geven van de eis ex artikel 43 Statuut
van deugdelijk bestuur. En daarmee is het een zaak van het hele Koninkrijk.
 
 In de Antilliaanse pers lees ik dat gesproken wordt over of gevreesd wordt
voor een maatregel van hoger toezicht. Ik zou daar niet te snel mee komen.
Laat zo lang mogelijk alle verantwoordelijkheden liggen waar ze allereerst
thuishoren, namelijk in de West. Trekt de koninkrijksregering te snel bevoegdheden
naar zich toe, dan ontslaat dat de landsregering en het eilandbestuur van
de zware plicht zelf een draagvlak te mobiliseren voor pijnlijke maatregelen.
Dat was bij alle krijgshaftige taal misschien nog de meest opmerkenswaardige
zin uit het geharnaste betoog van de heer Remkes. Hij merkte op, niet te geloven
in een al te snel onder curatele stellen van de Antillen. Op dat punt val
ik hem graag bij, al moet ik zeggen dat hij voor het overige met een vrijpostigheid
over de problemen in de West sprak als ware hij niet alleen een Nederlands
parlementariër, maar ook nog eens een Arubaans en een Antilliaans parlementariër
en dat is een onbestaanbare figuur. Ik moet zeggen dat ik zijn verhaal af
en toe bijna ongepast vond.
 
 Voorzitter! Er vindt thans overleg plaats over oplossingsrichtingen. Als
Nederland financieel zal moeten bijspringen, van welke begroting zal dat dan
gaan? Is de minister het met mij eens dat financiële hulp gekoppeld zal
moeten worden aan harde afspraken over deugdelijk bestuur, te weten maatregelen
op het gebied van belastinginning, comptabele verantwoording, financieel beheer
etcetera? Eventueel vastgelegd in een soort convenant? Hoe is het mogelijk,
zoals ik las in de Amigoe van 22 september, dat er nog 800 mln. aan winstbelasting
moet worden geïnd, terwijl vermoedelijk slechts 200 mln. daarvan inbaar
zal zijn? Leg dat maar eens uit aan de burgers, die eerstdaags met pijnlijke
maatregelen worden geconfronteerd.
 
 Zonder enige vreugde wil ik nog waarschuwen voor een mogelijk sociaal
effect van uitvoering van noodzakelijke harde maatregelen. Ik doel op het
risico dat Antilliaanse burgers het voor gezien houden en naar Nederland komen.
Dat is geen goede zaak. Onderkent de minister dat risico? En zo ja, wil hij
dan tijdig maatregelen nemen om dit te voorkomen?
 
 Tot slot nog enkele andere vragen. Op welke wijze wordt de Kamer betrokken
bij de voorgenomen herziening van de staatkundige structuur van de Antillen?
Wij moeten hier niet voor voldongen feiten worden geplaatst, bijvoorbeeld
dat wij weer opmerkingen in stukken tegenkomen over een zelfbeschikkingsrecht
voor de eilanden, waarna wij geen discussieruimte meer hebben voor de al eerder
voorgenomen algehele herziening van het Statuut. Graag een substantieel antwoord.
 
 Hoe staat het met het solidariteitsfonds? Moeten we nu wel of niet verdergaan
met de behandeling van het wetsvoorstel? Ik weet best dat het ook een eigen
verantwoordelijkheid is, maar niet zonder reden is een en ander stopgezet.
 
 Ten slotte dit. Het Europees comité ter voorkoming van marteling
heeft vorig jaar schrijnende toestanden aangetroffen in de gevangenis op Curaçao.
Twintig man in één cel, achterstallig onderhoud, een water-en-broodregime
en onvoldoende medische zorg. Een beschamende zaak voor het hele Koninkrijk.
Er moet, zo schreef het comité, een eind worden gemaakt aan de –
ik citeer – "onmenselijke en vernederende behandeling van gevangenen".
Wat gebeurt hieraan en door wie?
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzitter! Zou ik de heer Van Middelkoop mogen vragen hoe hij aan dit
rapport komt? Voor zover mij bekend, is het niet gepubliceerd.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Ik heb dat rapport niet.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Maar u citeert eruit.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Ik heb daar uitvoerig verslag van aangetroffen in een van de kranten die
ons is geworden. Wij maken vaak gebruik van dat soort bronnen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 U citeert dus indirect?
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Ja, als u dat relevant vindt. Maar waarom stelt u die vraag eigenlijk?
Heb u enige reden om te veronderstellen dat het comité iets aan de
orde heeft gesteld dat niet aan de orde gesteld zou moeten worden?
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Ik stel die vraag omdat ik, als u dat rapport zou hebben, geïnteresseerd
zou zijn in een kopie. Ik denk dat het voor een dergelijk debat goed zou zijn
als wij allen op dezelfde manier zouden zijn geïnformeerd.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Ik ben meer geïnteresseerd in de zaak zelf overigens. Maar goed,
als ik dat rapport ooit nog eens krijg, kunt u van mij een kopie krijgen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik heb begrepen dat de heer Van Middelkoop geciteerd heeft uit een openbare
bron.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Zeker wel, maar als dat niet zo zou zijn, heb ik dat recht ook nog.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 20.50 uur tot 21.10 uur geschorst.
 
 
 
 
 Voorzitter: Deetman 
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik begin met een algemene inleiding naar aanleiding
van een aantal opmerkingen over de staatkundige relatie en de koninkrijksverhoudingen.
Verschillende woordvoerders hebben de behoefte geuit om het Statuut te moderniseren.
Een enkeling sprak zelfs over een "facelift", maar wij moeten eerder over
een verjongingskuur spreken die echt gezonde gevolgen heeft.
 
 De koninkrijksrelatie is gebaseerd op het Statuut van 1954. Het Statuut
is geleidelijk restrictiever geïnterpreteerd. In het Statuut staat een
aantal artikelen waaraan nader inhoud moet worden gegeven. Wij zijn al veel
verder dan de periode van de jaren vijftig en zestig. De wereld is zo veranderd
dat de koninkrijksrelatie en de samenwerking van de drie delen in het Koninkrijk
verbreed moeten worden. Er moet meer invulling aan worden gegeven. De Antillen,
Aruba en Nederland worstelen met een aantal problemen. Het gaat in feite om
vergelijkbare problemen, alleen de mate waarin zij voorkomen, is verschillend.
Wij hebben allen financiële en sociale problemen en onderwijs- en milieuproblemen.
Ook de bestrijding van de georganiseerde misdaad en de internationale drugsproblematiek
kennen wij allemaal. Wij spreken hierover regelmatig in koninkrijksverband.
De problemen bestaan in andere koninkrijksdelen in meerdere of in mindere
mate. Wat ons bindt, is dat wij die problemen willen aanpakken. Dat moet dan
ook vooropstaan bij de modernisering van de koninkrijksrelatie. Er moet een
agenda worden gemaakt van hetgeen de drie partners te doen staat. Wij moeten
nagaan welke wegen daarvoor het best bewandeld kunnen worden en ons daarbij
niet binden aan strakke tijdschema's voor statutaire herzieningen of ronde-tafelconferenties.
Er moet naar bevind van zaken worden gehandeld. Er moet een draagvlak worden
gecreëerd voor het feitelijk aanpakken van de problemen.
 
 Daarbij moet steeds vooropstaan het respect voor elkaars bedoelingen,
beleid en prioriteitenstellingen. Er zijn belangrijke vraagstukken die in
relatie staan met de verschillende omvang van de drie koninkrijkspartners.
In dat kader mag hulp en bijstand worden verwacht en gegeven. Nederland moet
dat niet eenzijdig opdringen. Het gaat om een dialoog over de wijze waarop
de problemen het best kunnen worden aangepakt. Vervolgens dienen de gezamenlijk
gekozen oplossingen te worden vastgesteld en moeten de juiste middelen daarbij
worden gevonden. Naar mijn mening moet er in Nederland in toenemende mate
een verbreding plaatsvinden van de invulling van de koninkrijksrelatie, dus
niet alleen in de dialoog tussen de drie partners, maar ook in Nederland zelf.
Niet alleen de minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken of
KabNA moet zich met dit onderwerp bezighouden, maar ook de ministers van onderwijs
zouden, net als de ministers van justitie, met elkaar moeten praten over de
problemen, elkaar helpen en waar dat nodig is gezamenlijk programma's samenstellen.
Hetzelfde geldt op milieugebied en op financieel gebied. Ik kom zo nader te
spreken over het bijzondere probleem van de gigantische financiële crisis
waarin de Nederlandse Antillen en Curaçao zich bevinden.
 
 Als wij probleemgericht te werk gaan, kan er in korte tijd een hoop gebeuren.
Dat is pas geleden nog gedemonstreerd door de wijze waarop in koninkrijksverband
is gereageerd op de afgrijselijke ramp die Sint Maarten heeft getroffen. De
vriendelijke woorden van verschillende sprekers over de inzet van Nederlandse
militairen en andere betrokkenen zal ik graag doorgeven aan mijn collega van
Defensie en zijn personeel. Het personeel heeft zich zeer ingespannen en het
heeft mij buitengewoon verheugd dat daar zo positief op is gereageerd door
de bevolking van Sint Maarten. Ik kom straks nog te spreken over Sint Maarten.
 
 Verschillende afgevaardigden hebben mij gevraagd naar mijn ideeën
over de voorstellen die op de Nederlandse Antillen zijn ontwikkeld voor een
herziening van de staatkundige relatie, de verhoudingen tussen de eilanden,
de eigen staatsregeling en de statutaire relatie. Naar mijn mening was het
goed dat Nederland zich tot nu toe wat terughoudend heeft opgesteld. Het was
verstandig om de Antillen eerst alle ruimte te bieden voor de ontwikkeling
van eigen ideeën ter zake en die ruimte hebben zij ook genomen. Er is
een zeer omvangrijk rapport samengesteld, waarin een groot aantal creatieve
ideeën is opgenomen. Het zou wat ver gaan om daar al in deze fase op
te reageren. Daar ben ik eerlijk gezegd ook nog niet toe in staat, omdat ik
deze gedachten pas kort geleden heb ontvangen en aan de Kamer heb voorgelegd.
Het lijkt mij beter om bij een andere gelegenheid, bijvoorbeeld tijdens een
algemeen overleg, nader over dit onderwerp van gedachten te wisselen. Voordien
wil ik mij overigens binnen de koninkrijksregering nog eens beraden op de
wijze waarop wij van Nederlandse kant met de modernisering van de statutaire
relatie moeten omgaan. Dit komt immers van drie verschillende kanten. Niet
alleen de commissie op de Nederlandse Antillen, waarover de Antilliaanse regering
overigens nog haar standpunt moet bepalen, heeft hierover ideeën; ook
wij hebben ideeën over de wijze waarop de relaties en de statutaire verhouding
gemoderniseerd moeten worden.
 
 De gedachte van de commissie om reeds in mei een ronde-tafelconferentie
te hebben, vind ik wat ambitieus. Ik geloof namelijk dat op dit terrein een
goede voorbereiding en een goede dialoog, in dit geval trialoog, van wezenlijk
belang is om uiteindelijk succes te kunnen boeken. Ik wil graag vermijden
dat de Antillen, Aruba en Nederland hun eigen ideeën op tafel leggen,
hetgeen het risico inhoudt dat het vervolgens vastloopt, zoals in het verleden
wel eens is gebeurd. Naar mijn mening is het goed, hier niet alleen als regeringen
en parlementariërs over te praten; ook verschillende maatschappelijke
groeperingen zouden betrokken moeten worden bij de verbreding van de koninkrijksrelatie.
Zoals de heer Van Oven al zei, zou het goed zijn als ook maatschappelijke,
non-gouvernementele organisaties in toenemende mate werken vanuit het besef
dat zij in het Koninkrijk met verschillende partners opereren, waardoor men
elkaar ook de nodige steun kan geven.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Ik kan dit allemaal wel onderschrijven, maar ik wil de minister toch vragen
of hij bereid is om de Kamer op de hoogte te stellen van het standpunt van
de regering van de Nederlandse Antillen over het rapport zodra zij dat heeft
 ingenomen. Dan kan de Kamer bezien of het gewenst is om daarover
zelf de beraadslaging te openen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Zeker.
 
 Een van de kenners van de statutaire verhoudingen, de heer Munnike, schreef
onlangs in het Nederlands Juristenblad het volgende: het huidige statutaire
bestel is niet toereikend als juridische basis voor de bestrijding van bijvoorbeeld
de georganiseerde drugscriminaliteit. Meer in het algemeen zei hij: het statutaire
bestel is een wringende schoen die echt begint te knellen op het moment dat
een pittige wandelmars moet worden gemaakt. Ik meen dat wij ons steeds voor
ogen moeten houden dat het Statuut uit 1954 dateert. Dat was een andere wereld.
Het Statuut biedt overigens een hoop ruimte om veel meer te doen dan wij nu
doen in het kader van het Koninkrijk. Het is steeds wat restrictief geïnterpreteerd.
Ik meen dat wij ook met het huidige Statuut een hoop problemen forser kunnen
aanpakken dan misschien in de afgelopen vier decennia soms is gedaan. Als
er maar de wil van de drie partners is om die problemen door samenwerking
op te lossen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Wat betekent dit nu in programmatische zin? Wij hebben nog niet zo lang
geleden een proeve van een herzien Statuut voorlopig geparkeerd, omdat het
al was verouderd. Ik hoor nu erg veel mooie woorden van de minister, maar
zij eindigen ten slotte toch weer in de uitspraak dat wij maar zoveel mogelijk
gebruik moeten maken van de ruimte die het bestaande Statuut biedt. Maar ik
hoor ook dat het in veel opzichten verouderd is omdat het van 1954 dateert.
 
 Als ik dat hoor, denk ik dat wij op dit punt van deze minister niks meer
hoeven te verwachten. Of heb ik die conclusie te snel getrokken?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Dat hangt ervan af hoe lang de periode van deze minister duurt. Ik ben
wel van plan om een hoop op dit terrein te doen, omdat de problemen er niet
om liegen. Ik wil alleen maar betogen dat wij niet moeten wachten met het
aanpakken van een aantal ernstige maatschappelijke problemen in koninkrijksverband
totdat wij een keurig herzien Statuut hebben. Het kan tijd kosten voordat
wij het daarover eens zijn. Bovendien gaat het niet om de juridische teksten,
maar om de praktische wil tot samenwerking. Ook binnen het huidige Statuut
kunnen wij al een hoop problemen oplossen. Het zou nog mooier zijn als wij
dat Statuut in de nabije toekomst kunnen moderniseren.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorlopig doet de minister dus niets. Hij stelt geen commissie in, hij
vraagt geen advies, hij stelt geen nieuwe proeve op?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik zal nu het rapport van de commissie "Make it work" bestuderen. Ik zal
zelf in de boezem van de Nederlandse regering onze gedachten op papier zetten
over het antwoord op de vraag hoe de statutaire verhouding kan worden gemoderniseerd.
Verder ben ik voornemens daarover uitgebreid te spreken, zowel met de koninkrijkspartners
als met de volksvertegenwoordiging. Ik wil alleen maar zeggen dat ik niet
kan beloven dat wij al in mei van het volgende jaar zover zijn dat wij een
ronde-tafelconferentie kunnen houden. Zo'n conferentie heeft immers pas zin
als wij kunnen vaststellen dat wij een heel goede kans hebben om met een prachtig
resultaat naar huis te gaan, met andere woorden: als daar consensus kan worden
gevormd.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Dat betekent dus dat wij voor de ronde-tafelconferentie in ieder geval
geen initiatieven tot verandering van het Statuut kunnen verwachten?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Nee. De ronde-tafelconferentie heeft tot doel de ideeën over veranderingen
te bespreken en te bewerkstelligen dat wij het traject van statuutsherziening
ook formeel inslaan. Ik heb net betoogd, dat ik die trioloog grondig wil voorbereiden
en dat het nuttig is daar ook maatschappelijke groeperingen bij te betrekken.
Het gaat om het uiteindelijke resultaat. Tegelijkertijd gaat het erom dat
nu allerlei dringende problemen moeten worden aangepakt waarmee niet kan worden
gewacht totdat daarvoor een mooie tekst in een nieuw Statuut is geformuleerd.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Dat begrijp ik allemaal wel, maar het gaat mij om het formele initiatief
tot verandering van het Statuut. U kunt nu niet voorzien of u het voor de
ronde-tafelconferentie zult indienen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Natuurlijk komt dat voor een ronde-tafelconferentie. Ik heb alleen maar
gezegd dat het mij wat ambitieus lijkt om dat al voor mei te plannen, zoals
de commissie "Make it work" heeft gedaan. Dat voornemen is, voor zover ik
weet, nog niet onderschreven door de regering van de Nederlandse Antillen
en ik heb ook niet gehoord dat de regering van Aruba zich daar al over zou
hebben uitgelaten.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Suggereert de minister nu dat hij, zolang wij niet over een nieuw Statuut
beschikken – en dat zal inderdaad nog wel een tijdje duren – van
plan is om meer gebruik te maken, anders geformuleerd, extensiever gebruik
te maken van de bevoegdheden die het bestaande Statuut biedt?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Niet extensief, maar gewoon gebruik maken van die bevoegdheden. Er staat
in het Statuut bijvoorbeeld een duidelijk artikel over deugdelijk bestuur.
Verschillende sprekers hebben erop gewezen toen zij het hadden over een aantal
gebreken in de financiële controle. Welnu, ik kom er zo nog over te spreken,
maar ik geloof dat wij zulke problemen nog wat forser kunnen aanpakken dan
in het verleden, en niet alleen met vormen van technische bijstand. Ik wil
niet de draad van mijn betoog verliezen; ik kom er nog op terug.
 
 In het kader van de statutaire verhoudingen heeft de heer Van Oven mij
gevraagd of het niet verstandig zou zijn om een overzicht te maken van welke
dingen je bij algemene maatregel van rijksbestuur regelt en welke bij rijkswet.
Ik ben op dat punt vooral praktisch geaard; veel dingen kunnen pas met alle
puntjes op de i worden geregeld als er een rijkswet voor is, maar wij weten
ook dat een rijkswet vaak een hoop tijd kost. Met een rijkswetprocedure is
gemiddeld zo'n anderhalf jaar gemoeid, omdat alle adviesinstanties, de drie
volksvertegenwoordigingen en natuurlijk de drie regeringen er allemaal hun
licht over moeten laten schijnen. Soms is het noodzakelijk – de kustwacht
was een goed voorbeeld – om een probleem niet te laten
wachten op een oplossing door middel van een rijkswet maar met een maatregel
van rijksbestuur proef te draaien en de opgedane ervaring neer te slaan in
een rijkswet waarin het allemaal keurig wordt geregeld. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld
voor een wijziging van het uitleveringsbesluit.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Met alle respect, voorzitter, ik vind de kustwacht geen vreselijk gelukkig
voorbeeld, omdat het blijkbaar al anderhalf jaar duurt voordat de algemene
maatregel van rijksbestuur op dat punt tot stand kan komen. Maar dat nog even
daar gelaten, vraag ik mij af of de minister geen oneigenlijk gebruik maakt
van een algemene maatregel van rijksbestuur. Die is toch niet bedoeld als
een soort proeftuin voor een rijkswet? Uit de geschiedenis van de begrippen
"algemene maatregel van bestuur" en "algemene maatregel van rijksbestuur"
leid ik af dat die maatregelen zijn bedoeld om aan de minder belangrijke regelingen
vorm te geven. Dat strookt ook met het gegeven dat de parlementen bij de totstandkoming
van een dergelijke regeling niet worden betrokken.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ja. Uit het Statuut blijkt niet helemaal duidelijk in welke gevallen voor
een rijkswet en in welke gevallen voor een algemene maatregel van rijksbestuur
dient te worden gekozen. Ik heb net betoogd dat een rijkswet het fraaist en
het degelijkst is, maar dat die een hoop tijd kost en dat je daar niet altijd
op kunt wachten. Wat je wel kunt doen, is de problemen alvast praktisch aanpakken
als daarover overeenstemming bestaat tussen de koninkrijkspartners: een aanpak
via een algemene maatregel van rijksbestuur, waarin wordt aangekondigd dat
het onderwerp op betrekkelijk korte termijn nog beter zal worden geregeld
in een rijkswet. Ik zie dus mogelijkheden voor een gefaseerde aanpak.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzitter! Deze gedachtengang heeft een bezwaar. De aanpak waarbij een
onderwerp via een algemene maatregel van rijksbestuur wordt geregeld, zij
het voorlopig, is alleen mogelijk wanneer er overeenstemming is tussen de
koninkrijkspartners, zoals de minister zegt. Maar met "koninkrijkspartners"
bedoelt hij de regeringen, want de parlementen komen in die fase op geen enkele
wijze aan de totstandkoming van een dergelijk besluit te pas.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Dat is natuurlijk ook aan de regeringen zelf. Wij hebben in het afgelopen
jaar gezien dat de parlementen zich wel degelijk fors hebben bemoeid met de
totstandkoming van algemene maatregelen van rijksbestuur. Ik haal het voorbeeld
van de kustwacht naar voren. Daarbij bleek de aanpak van de algemene maatregel
van rijksbestuur ook niet tot zeer spoedige resultaten te leiden.
 
 Nu wij het toch over de kustwacht hebben, zou ik direct de vragen daarover
willen beantwoorden. Na het advies dat de Raad van State daarover heeft uitgebracht,
is door mij een geheel herziene algemene maatregel van rijksbestuur opgesteld.
Die maatregel is voorgesteld aan de koninkrijkspartners. Er werd mij gevraagd
naar de timing. Ik kan zeggen dat dit eind juni is gebeurd. Het advies van
de Raad van State was van mei. In juni is dat advies verwerkt. Eind juni is
de algemene maatregel van rijksbestuur toegezonden. Inmiddels is van de Arubaanse
regering vernomen dat zij het voorstel goedkeurt. Ik hoop zeer binnenkort
een reactie van de regering van de Antillen te krijgen. Het is mijn voornemen,
de kustwacht in november opnieuw in de rijksministerraad aan de orde te hebben,
zodat wij de belofte die de drie partners aan elkaar hebben gedaan om zo spoedig
mogelijk te gaan draaien, kunnen inlossen voordat het jaar om is. Intussen
zitten wij niet stil. Alles is feitelijk voorbereid voor een kustwachtorganisatie
om te gaan draaien. Het wacht nu op de slotafhandeling in de rijksministerraad.
In dat verband heb ik onlangs de regering van de Nederlandse Antillen gevraagd
of ik spoedig een reactie mag ontvangen. Als dat gebeurt, kunnen wij dit onderwerp
opnieuw op de agenda zetten.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Ik wijs erop dat het toevallig is als parlementen op de hoogte raken van
de ontwerpfase van een algemene maatregel van rijksbestuur. Dat is afhankelijk
van het gebaar van een van de regeringen daartoe. Er is dus geen sprake van
dat parlementen wat dat betreft zelf initiatieven kunnen nemen. Dat is een
belangrijk onderscheid met de algemene maatregel van bestuur die voor de Nederlandse
wetgeving geldt. Die algemene maatregel van bestuur is normaal gesproken gegrond
op een wet, zodat het parlement zelf de beslissing tot delegatie heeft kunnen
nemen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 De drie regeringen in koninkrijksverband zijn natuurlijk zelf tegenover
hun parlementen verantwoordelijk. Er gebeurt overigens zelden iets wat die
parlementen niet kunnen waarnemen, omdat de regeringen informatieplichtig
zijn en omdat de media in het Koninkrijk iedereen goed op de hoogte houden.
In de praktijk wordt er dus wel degelijk ook over AMvRB's gesproken, zeker
in het kader van de informatieverplichting.
 
 Ik spring even over naar een ander onderwerp. Het is overigens waar dat
in de statutaire verhouding een parlementair orgaan ontbreekt. Daar heeft
men in 1954 niet aan gedacht. Het is een punt om in gedachten te houden voor
een herziening van de statutaire relatie. Ik heb daar geen uitgekristalliseerde
ideeën over, maar het lijkt mij toch iets om aan te denken als wij met
elkaar spreken over modernisering van het Statuut, zeker omdat er in het kader
van allerlei internationale organisaties parlementaire organen, assemblées,
zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Wil de minister meteen mijn gedachte meenemen over de informatievoorziening
aan die parlementen, voor de tijd dat een dergelijk koninkrijksparlement nog
niet tot stand is gekomen?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik heb net gezegd dat dit in de huidige omstandigheden de taak van de
drie regeringen is.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Dat is de taak van de drie regeringen, maar zij zouden in hun opstelling
gestimuleerd kunnen worden door opinievorming daarover binnen de koninkrijksregering.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ja, maar het ligt niet op de weg van de koninkrijksregering – ik
reageer even op uw gedachte – om bijvoorbeeld een termijn van 30 dagen
in te bouwen als een soort reactieperiode. Sommige onderwerpen
moeten sneller worden geregeld, andere onderwerpen kunnen over een veel langere
periode worden uitgesmeerd. Ik wil het echt gewoon aan de verantwoordelijkheid
van de drie regeringen overlaten om te bezien hoe zij daar in de huidige omstandigheden
mee omgaan.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Daar kan ik wel in komen, maar het ging mij om de afstemming van de informatievoorziening
aan de verschillende parlementen. Als de koninkrijksregering eenmaal besluit
tot een ontwerp-rijkswet of een ontwerp-maatregel van rijksbestuur, zouden
de parlementen van de drie landen gelijkelijk en gelijktijdig moeten worden
geïnformeerd. Dat is naar mijn mening wel degelijk iets wat de koninkrijksregering
kan besluiten dan wel stimuleren.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik verval in herhaling van antwoorden: dat is aan de desbetreffende regeringen
zelf. De parlementen werken niet overal hetzelfde. Het is niet aan ons, hier
in Den Haag, om voor te schrijven hoe dat in Willemstad of in Oranjestad zou
moeten lopen. Ik wil er wel alle gelegenheid voor geven, in die zin dat wij
er, als het onderwerp zelf zich daarvoor leent, voldoende tijd voor nemen
om die gelegenheid te bieden.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Er is een verschil tussen het als het ware vanuit Den Haag opleggen en
het willen bevorderen. Dat laatste is waartoe ik u heb uitgenodigd: het willen
bevorderen binnen de koninkrijksregering van een dergelijke regeling.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik wil het zeker bevorderen in algemene zin; als u dat maar niet verstaat
als het ontwerpen van een uniforme regeling, waar alle drie de koninkrijkspartners
zich aan zouden moeten houden. Ik geloof overigens dat uw oproep in zoverre
niet dringend is, dat mij geen onderwerpen bekend zijn – het laatste
jaar overziende – waar niet uitgebreid in de drie parlementen over is
gesproken.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Dat moge op zichzelf juist zijn, maar ik mag u dan de kustwachtproblematiek
in herinnering brengen, waarbij eerst de Staten van de Antillen, veel later
en vertrouwelijk het Nederlandse parlement en nog weer later – ik weet
niet op welke manier – de Arubaanse Staten werden geïnformeerd.
Dat heeft tot fricties en tot irritaties geleid – althans, dat kon er
mede de oorzaak van zijn.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Wat hier ook een rol speelt, is het feit dat een zorgvuldige gang van
zaken moet worden gewaarborgd. Eerst stelt in deze gevallen de koninkrijksministerraad
vast, in goed overleg met de beide andere regeringen, wat de beste aanpak
is. Vervolgens wordt dat voor advies voorgelegd aan de Raad van State van
het Koninkrijk. In het geval van de kustwacht hebben de Staten van de Nederlandse
Antillen een discussie met de eigen regering uitgelokt, die tot gevolg had
dat die regering haar standpunt en de afspraken die daarover waren gemaakt
met Nederland en Aruba, weer heeft herzien.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Een gelegenheid die het Nederlandse parlement niet geboden werd, omdat
het niet over die informatie beschikte. Dat is nu juist wat ik probeer te
verhelpen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Wij hebben uitgebreid gesproken over de kustwacht en over de aanpak, zowel
plenair, als in algemeen overleg.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Maar op een heel ander tijdstip dan waarop de Staten van de Nederlandse
Antillen bij die aangelegenheid betrokken waren.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Kijk, ik moet natuurlijk ook op de juiste procedures in Nederland letten.
De normale procedure is dat er eerst een stuk naar de Raad van State gaat,
voor advies van de Raad van State. Dat komt terug en dan wordt er een nader
rapport opgesteld door de regering; vervolgens gaat het naar het parlement.
In het geval van de kustwacht hebben wij een andere procedure gevolgd, eigenlijk
door de praktijk gedwongen, omdat er grote commotie over ontstond op de Antillen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorzitter! De minister liet zoëven een ballonnetje op, door erop
te wijzen dat er in het Statuut niet zoiets bestaat als een parlementair orgaan.
Hij maakte daarbij de vergelijking met assemblées bij internationale
organisaties, maar hij weet evengoed als ik dat die doorgaans niets te vertellen
hebben. Zij zijn wel waardevol, maar daar gaat het niet om. Het kan en mag
toch niet zo zijn dat de minister denkt aan een parlementair orgaan en aan
het gelijktijdig afnemen van bijvoorbeeld wetgevende bevoegdheden van het
rijksparlement?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Natuurlijk niet. Kijk, de vergelijking gaat helemaal niet op, omdat wij
het daarbij hebben over een internationale organisatie. Hier hebben wij het
over een statutair verband, waar de soevereiniteit bij het statutaire verband
ligt en niet bij de afzonderlijke leden, zoals bij internationale organisaties
het geval is. Maar als het in een internationale organisatie al mogelijk is
om een parlementair orgaan te hebben, even afgezien van de bevoegdheden ervan,
dan zou het zeker ook in een statutair kader mogelijk moeten zijn. Dan praten
we ook over andere bevoegdheden van zo'n parlementaire assemblée. Maar
laat ik niet teveel in de ruimte weg filosoferen. Het is iets – ik heb
het alleen maar op de agenda willen zetten – waaraan wij moeten denken,
als wij het hebben over een modernisering van het Statuut. Het is echter nog
veel te vroeg om mij uit te laten over de vorm en de bevoegdheden en hoe zich
dat verhoudt met de essentiële bevoegdheden van de drie parlementen waarover
we hier spreken.
 
 Mijnheer de voorzitter! In de tweede plaats is over de financiële
problematiek van in het bijzonder de Antillen gesproken. Aruba verkeert in
de "gelukkige" omstandigheid, dat men daar ook financiële problemen heeft,
maar dan van een proportioneel veel minder ernstige orde. Wat zeer zorgelijk
is, is niet alleen de hoogte van de staatsschuld op de Antillen maar in het
bijzonder die hoogte in relatie tot de geringe omvang van de economie en de
samenstelling van die staatsschuld. Een niet gering deel bestaat uit niet
verhandelbare schuldtitels, zoals het niet hebben afgedragen van grote sommen
gelds aan sociale fondsen of pensioeninstellingen. Dat maakt het extra dringend.
Wij hebben al een algemeen overleg over dit onderwerp gevoerd. Ik hoop begin
 december het rapport van de commissie-Van Lennep te krijgen,
dat aan de drie betrokken regeringen zal worden aangeboden. Dan kunnen wij
ook nader spreken over de nodige maatregelen. De eerste taak van de commissie
was om de problematiek te inventariseren, maar dat staat niet los van het
feit dat je al inventariserend bepaalde ideeën krijgt over de wijze waarop
de problemen moeten worden opgelost. Het is zeer omvangrijk. Ik onderschrijf
datgene wat een aantal sprekers daarover heeft gezegd, evenals de opmerkingen
over de verantwoordelijkheid. De autonomie binnen de begrenzingen van de statutaire
relatie betekent, dat er zoveel mogelijk eigen verantwoordelijkheid wordt
gedragen en dat een ieder op de eerste plaats verantwoordelijk is voor de
oplossing van de eigen problemen, uiteraard in goed overleg met de koninkrijkspartners
en waar nodig met de steun van de koninkrijkspartners.
 
 De oplossing van deze financiële problemen zal alleen op wat langere
termijn echt grondig kunnen zijn. Er moeten maatregelen voor de korte termijn,
de middellange en de lange termijn worden genomen om te voorkomen, dat de
overheidsfinanciën van de Antillen volstrekt buiten controle en beheersbaarheid
vallen. Het is het voornemen van de regering van de Nederlandse Antillen om
bij de oplossing van deze problemen ook internationaal advies in te roepen.
Ik steun de regering daar ook van harte in.
 
 Bij de oplossing van deze problemen zullen inderdaad saneringsmaatregelen
niet kunnen worden vermeden. Eerst moet de ernst van de problematiek nog goed
duidelijk worden, waarmee het bewustzijn dat forse maatregelen nodig zijn,
zal toenemen. Vervolgens zullen wij spreken over de wijze waarop die maatregelen
realiseerbaar zijn. De problematiek kan niet worden opgelost door van Nederlandse
kant een groot aantal rekeningen te betalen. Daarmee wordt het hart van het
probleem namelijk niet opgelost, want het hart van ernstige financiële
problemen is meestal niet financiën of economie, maar de wijze waarop
men met verantwoordelijkheden omgaat, de wijze waarop een begrotingscyclus
plaatsvindt en de wijze van belastingheffing. Een aantal sprekers heeft al
gewezen op de nog niet geïnde belasting. Verschillende sprekers hebben
ook gewezen op het niet adequaat functioneren van de eigen financiële
controle.
 
 In dat kader lijkt het mij goed in te gaan op de opmerkingen over de rekenkamers,
accountantscontrole en jaarrekening. Het is mijns inziens goed om in het Koninkrijk
een nauwer contact tussen de drie rekenkamers te bewerkstelligen. Ik stel
mij ook voor, dat op redelijk korte termijn ter hand te nemen door met de
Rekenkamer te overleggen en met de rekenkamers in de West over de wijze waarop
de drie rekenkamers nauwer met elkaar kunnen samenwerken en over de wijze
waarop de nodige hulp en bijstand kan worden gegeven. Het blijkt namelijk
erg moeilijk te zijn om in de betrekkelijk kleine maatschappijen van de Antillen
en Aruba de nodige professionele krachten in voldoende aantallen te krijgen
voor een adequate accountantscontrole en het functioneren van de rekenkamer.
Het is ook van groot belang dat die rekenkamers onafhankelijk functioneren
en niet blootstaan aan politieke beïnvloeding.
 
 Een ander probleem dat verschillende sprekers hebben aangesneden, is de
problematiek van de criminaliteit. Tijdens het op Aruba gehouden symposium
Deugdelijk bestuur is daar ook de aandacht op gevestigd. Los van dat symposium
is, zoals u weet, kort geleden, begin september, hier in Den Haag een overleg
geweest met de regering van Aruba over de samenwerking bij het aanpakken van
internationale criminaliteit. Een groot aantal onderwerpen, die ook al genoemd
zijn in het protocol, zijn daarbij nader uitgewerkt. Dat wil niet zeggen dat
het een het ander vervangt. De afspraken van 9 september zijn een nadere uitwerking
en invulling van die teksten die ook al in het protocol stonden.
 
 Met die afspraken is de problematiek nog niet opgelost; met het instellen
van een meldpunt ongebruikelijke transacties is het witwassen nog niet bestreden.
Het gaat hierbij om noodzakelijke stappen, die vervolgens zullen moeten uitkristalliseren
in heel concrete maatregelen.
 
 Sommige woordvoerders hebben mij gevraagd naar de omvang van met name
de problematiek van georganiseerde criminaliteit en witwasnetwerken. Het probleem
met deze grijze en zwarte sectoren in onze maatschappijen is dat wij nooit
helemaal precies weten wat er aan de hand is. Wij zullen dat dus zeker nader
moeten onderzoeken. Dat is ook een van de onderwerpen die in de relatie met
Aruba aan de orde is.
 
 Dat is ook de reden waarom er is afgesproken om de problematiek van de
AVV's aan een deskundige commissie voor te leggen. Daarbij zal ook worden
gekeken naar de casino's en naar de vrije zone, om na te gaan welke maatregelen
moeten worden genomen om duidelijk te maken, ook aan de buitenwereld buiten
het Koninkrijk, dat deze problemen ernstig en grondig worden aangepakt. Het
steekt onze koninkrijkspartners terecht dat zij op die punten worden bekritiseerd,
ook internationaal, met name vanuit de Verenigde Staten, en dat er niet altijd
voldoende aandacht wordt gevestigd op al die concrete maatregelen die zij
nemen.
 
 De beste manier om de reputatie op dit terrein te verbeteren, is niet
alleen goede beleidsvoornemens op te schrijven, maar die ook met kracht uit
te voeren en aan de buitenwereld te tonen dat men voldoet aan internationale
standaarden en deze ingewikkelde internationale problematiek van de bestrijding
van de georganiseerde criminaliteit ook krachtig aanpakt.
 
 Een buitengewoon moeilijke sector zijn de geldwitwasnetwerken. U weet
hoe moeilijk het hier in Nederland is om dat probleem op te lossen. Aruba
en de Nederlandse Antillen worstelen in hevige mate met dat probleem, omdat
het betrekkelijk kleine maatschappijen zijn, die zich tegenover zeer kapitaalkrachtige,
grote, internationale netwerken bevinden. Bovendien zijn ze gelegen in een
regio in de wereld waar deze organisaties een grote invloed kunnen uitoefenen.
Dus terecht wordt in het bijzonder de koninkrijksrelatie gebruikt om zich
hier beter tegen te verweren.
 
 Ik kan nu nog niet concreet ingaan op de opmerking die bijvoorbeeld de
hoofdofficier van justitie in Oranjestad daarover heeft gemaakt. De vergelijking
met de kustwacht spreekt misschien even tot de verbeelding, maar dat is weer
een heel ander terrein dan met name de money laundering. Wij zullen daar nader
in koninkrijkskader over moeten praten. Het is een onderwerp dat een vast
punt is op de agenda van de drie ministers van justitie, die daaraan
in toenemende mate aandacht besteden.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 De strijd tegen de georganiseerde misdaad en criminaliteit veronderstelt
dat je weet waarover je het hebt. Dat is hier uitermate moeilijk, omdat het
allemaal illegaal is wat er gebeurt. Als de minister spreekt over de wenselijkheid
dat nader te onderzoeken, mag ik hem dan vragen op termijn een voorstel te
doen hoe dit daadwerkelijk onderzocht kan worden? Het is geen kleinigheid,
maar het lijkt mij wel noodzakelijk. Ik proef een voorzichtig positieve reactie
van de minister op mijn pleidooi in eerste termijn op dat punt. Mogen wij
een nadere uitwerking verwachten van de manier waarop dat zou moeten worden
onderzocht?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Dat zeg ik graag toe, maar op deze wijze. Wij moeten niet vanuit Nederland
een groot onderzoek gaan bepleiten. Wij moeten met de koninkrijkspartners
daarover spreken, het gezamenlijk in kaart zien te brengen, de omvang schatten
en vooral – dat is nog veel belangrijker dan de omvang – de concrete
maatregelen die wij kunnen nemen. Daarvoor is zelfs het Koninkrijk te klein.
Zoiets kan alleen in zeer goed internationaal overleg. Wij weten ook dat wij
voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit in Nederland de samenwerking
van de onze partners in de Europese Unie nodig hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Ter voorkoming van misverstand, voorzitter, het was geenszins mijn bedoeling
dat Nederland het oplegt aan de overige koninkrijkspartners of anderszins.
Het onderzoek moet in goed overleg in koninkrijksverband gestart worden.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Dan zijn wij het daarover eens.
 
 
 
 
 
 De heer Fermina (D66):
 
 Misschien kan de minister ingaan op mijn vragen over het ontbreken van
capaciteit bij de politie en over het ontbreken van samenwerking tussen de
OM's?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Er is zowel in de Antillen als op Aruba behoefte aan verdere ondersteuning
van politie, recherche en aan nadere samenwerking tussen de procureurs-generaal.
Die voeren al regelmatig overleg. Dat overleg wordt geïntensiveerd in
het kader van de kustwacht. In dat kader vormen zij een voorbereidingsgroep
die nauw met elkaar overlegt. Ik denk dat de praktijk al gauw zal aantonen
dat dit een nuttige vorm van overleg is, ook ter voorbereiding van de trilaterale
bijeenkomst van de ministers van justitie. Van Nederlandse kant wordt op het
punt van technische bijstand ook het een en ander aangeboden en gerealiseerd.
Wij moeten verder die weg op gaan, omdat wij het over grote problemen hebben
die met betrekkelijk bescheiden middelen moeten worden aangepakt. Ook in Nederland
hebben wij onze problemen op dit gebied. Ik moge verwijzen naar de lopende
parlementaire enquête. Wij kunnen in dezen niet betuttelend optreden,
maar moeten in samenwerking de problemen aanpakken.
 
 Mijnheer de voorzitter! De heer Van Oven heeft mij gevraagd naar de stand
van zaken met betrekking tot het uitleveringsbesluit. Ook hier hebben wij
een onderwerp dat het beste en het fraaiste kan worden geregeld in een rijkswet.
Die procedure is ook gestart. De drie regeringen bereiden op ambtelijk niveau
een rijkswet voor. Dat heeft nogal wat voeten in de aarde. Omdat het tegelijkertijd
een dringend probleem is, is een eerste stap gezet met een algemene maatregel
van rijksbestuur. Daarop heeft de Raad van State inmiddels commentaar geleverd.
De Raad van State wijst er terecht op dat het mogelijk moet zijn om een straf
die in het buitenland is opgelegd, in het eigen land uit te zitten. Daarop
wees de heer Van Oven toen hij het antwoord van minister Atacho citeerde op
vragen van mevrouw Römer. Er is in dit kader in juni reeds afgesproken
dat de twee regeringen – de Arubaanse en de Nederlands-Antilliaanse –
dit najaar dat deel van hun eigen nieuwe wetgeving, die nog in behandeling
is, naar voren zullen halen. Dit najaar zal dat gedeelte van het wetboek vervroegd
behandeld worden, zodat op dit terrein mogelijkheden ontstaan. Ik wijs er
overigens wel op dat er in alle gesprekken over wat er juridisch ideaal zou
zijn, een niet gering praktisch vraagstuk aan de orde is. Het kan namelijk
in voorkomende gevallen helemaal niet zo aantrekkelijk zijn om mensen die
bijvoorbeeld wegens ernstige internationale vergrijpen of vergrijpen tegen
de Amerikaanse rechtsorde in Amerika worden veroordeeld, vervolgens het voorrecht
te geven de straf op Aruba of de Nederlandse Antillen uit te zitten. Dat zou
ook wel eens een ernstig veiligheidsprobleem daar kunnen veroorzaken. Dan
denk ik in het bijzonder aan internationaal gezochte drugsbaronnen die vaak
over ruime middelen kunnen beschikken om weer het hazepad te kiezen. Die verhalen
horen wij ook vaak uit andere landen. Dus ook hier moeten wij niet alleen
denken aan wat juridisch gesproken ideaal is. Wij moeten ook praktisch zijn.
Wij moeten natuurlijk een regeling ontwerpen – en daar dient het traject
van de rijkswet voor – die op termijn tot gevolg zal hebben dat er volledige
mogelijkheden zijn voor een gelijke behandeling.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzitter! Uiteraard moeten wij oog hebben voor de realiteit. Dat zegt
de minister terecht. Maar Nederland heeft destijds de stap gezet om de uitlevering
van eigen onderdanen mogelijk te maken, echter pas nadat de Wet op de overdracht
tot strafexecutie van kracht was geworden. Dat heeft men altijd aan elkaar
verbonden. Het lijkt mij niet aangaan om dat voor de burgers voor de Nederlandse
Antillen en Aruba onmogelijk te maken. Ik wijs er daarnaast nog op dat in
het kader van de samenwerking zeker niet is uitgesloten dat risicovolle gedetineerden
binnen het Koninkrijk worden verplaatst voor het uitzitten van hun straf.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik weet niet of wij moeten bevorderen dat vervolgens op dat gebied de
problematiek in Nederland nog eens extra wordt verzwaard. Maar laat ik niet
te veel over dit onderwerp zeggen. De eerst aangesprokene voor het onderwerp
is mijn collega van Justitie. Met haar gezamenlijk behandelen wij dit onderwerp.
Dat gebeurt uiteraard ook in overleg met de koninkrijkspartners. Nu het rapport
van de Raad van State ter beschikking is aan de koninkrijksregering moeten
wij ons beraden over de inhoud van het nadere rapport, over de wijze waarop
wij hiermee omgaan. Dat beraad moet op zeer korte termijn gaan plaatsvinden.
Ondertussen vindt ook het chique traject van de voorbereiding
van een rijkswet plaats. Die zaken lopen thans parallel. Ik kan nu nog niet
zeggen hoe wij dat precies gaan aanpakken. Ik hoop de Kamer voor het einde
van het jaar daarover nadere mededelingen te kunnen doen.
 
 Ik blijf nog even bij het onderwerp internationale criminaliteit. Mevrouw
Mulder heeft mij gevraagd hoe het staat met de interregionale rechtshulp.
Zij wees er in dat verband op dat ik soms wat optimistisch ben in mijn timing.
Ik ben inderdaad optimistisch. Ik noem op het punt van de kustwacht wel eens
bepaalde data waarop iets, naar ik hoop, gerealiseerd kan zijn. De praktijk
valt wel eens tegen. Dat is echter, lijkt mij, geen reden om daar pessimist
van te worden en om heel ruime termijnen te gaan formuleren waarbinnen iets
gerealiseerd zou kunnen worden. Het is beter om een beetje druk op de ketel
te houden en om vast te stellen dat iets binnen een bepaalde periode geregeld
zou kunnen worden. It takes two to tango, zo zegt men. In koninkrijksverband
zijn er drie voor nodig. Soms is het nodig elkaar te rappelleren aan de uitvoering
van zaken die waren afgesproken. Zo heb ik nog geen reactie ontvangen op de
ontwerp-rijkswet inzake interregionale rechtshulp. Die reactie was voorzien
voor augustus. Daaraan refereerde mevrouw Mulder vanmiddag en ook reeds in
de schriftelijke voorbereiding. Ik hoop die reactie binnenkort te krijgen.
Dan kunnen wij weer een stap verder zetten.
 
 Op het punt van de rechtshandhaving heeft de heer Van Middelkoop gevraagd
naar de situatie in de gevangenis op Curaçao. De toestand in de gevangenis
Koraalspecht is inderdaad zorgwekkend. Ook dit is in de eerste plaats een
verantwoordelijkheid van de autoriteiten op de Antillen. De minister van justitie
van de Antillen heeft vorig jaar een reorganisatie van het gevangeniswezen
ingezet. Die reorganisatie is helaas enigszins vastgelopen, maar recent weer
nieuw leven ingeblazen. Ik zal mede naar aanleiding van de vragen van de heer
Van Middelkoop opnieuw bij de collega van Justitie informeren of er nog punten
zijn waarop Nederland de nodige steun kan verlenen. Dit onderwerp moet zeker
op de agenda van het overleg van de drie ministers van justitie paraisseren,
ook omdat het samenhangt met de waarborgfunctie. Mensenrechten moeten typisch
in koninkrijkskader gegarandeerd worden.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor deze toezegging. Het wordt tijd dat
ik mijn bron vermeld: het dagblad Trouw van 30 augustus jl., waaruit ik het
verhaal van het Europees comité heb gehaald. Het eindigt met de volgende
passage: Nederland is in elk geval bereid aan de kosten daarvan bij te dragen –
het gaat dan over de vernieuwing van de gevangenis – indien de Antillen
een verzoek daartoe indienen, zo laat de woordvoerder van het Kabinet voor
Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken weten. Als dat juist is, draagt
de minister de verantwoordelijkheid voor die uitspraak. Dat zou ik hem graag
even onder ogen brengen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Concreet zal hoogstwaarschijnlijk op korte termijn door het ministerie
van Justitie in Nederland op verzoek van de minister van justitie van de Nederlandse
Antillen technische bijstand worden verleend voor de verbetering van het gevangeniswezen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik kom op een onderwerp dat was blijven liggen
in ons recente algemeen overleg, te weten de kwestie van de naturalisatie
en de verschillen in de gehanteerde termijnen, vijf of tien jaar. Ik heb u
in het algemeen overleg beloofd om er nu op terug te komen. U hebt mijn belofte
zo geloofd dat u het nu niet meer aan de orde hebt gesteld in afwachting van
de beantwoording van die vraag. Op basis van het huidige artikel 8 van de
Rijkswet op het Nederlanderschap kunnen personen die gedurende vijf jaar woonplaats
of werkelijk verblijf hebben gehad in het Koninkrijk een verzoek tot naturalisatie
indienen. Ik heb het over het indienen van een verzoek na een bepaalde termijn.
Dat wil nog niet zeggen dat men dan ook prompt wordt genaturaliseerd. Indien
een vreemdeling is gehuwd of ongehuwd samenwoont, kan dat verzoek na drie
jaar worden ingediend. Dan wordt aan de hand van criteria van de rijkswet
bezien of dat verzoek voor inwilliging in aanmerking komt. De betrokken vreemdeling
mag geen gevaar vormen voor de openbare orde, hij moet in voldoende mate zijn
ingeburgerd en er mag geen bezwaar bestaan tegen het verblijf voor onbepaalde
duur.
 
 Deze criteria worden gehanteerd in het vreemdelingenbeleid van de drie
regeringen. Op basis van dat vreemdelingenbeleid wordt in de landen het verzoek
tot naturalisatie onder die voorwaarden ook werkelijk ingewilligd. In Nederland
bestaat er geen bezwaar tegen verblijf voor onbepaalde duur automatisch na
het verstrijken van de vijfjaarstermijn, dus wanneer men het verzoek tot naturalisatie
kan indienen. In de Nederlandse Antillen en Aruba zijn de regeringen van mening
dat vanuit het oogpunt van vreemdelingenbeleid in beginsel gedurende een periode
van tien jaar bezwaar bestaat tegen het verblijf voor onbepaalde duur in de
Nederlandse Antillen of Aruba. In de laatst gehouden ministeriële samenwerkingsraad
van de ministers van justitie is dit standpunt bevestigd door beide ministers
van justitie en ook schriftelijk aan de Nederlandse minister van Justitie
gemeld. Dat betekent dat het verzoek tot naturalisatie pas na tien jaar wordt
ingewilligd, ook als aan de andere voorwaarden is voldaan.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Heb ik het dan juist dat dit op gespannen voet staat met die
rijkswet?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Neen, de drie regeringen hebben de vrijheid om, nadat het verzoek tot
naturalisatie is ingediend, bepaalde voorwaarden te hanteren voordat men geen
bezwaar meer heeft tegen verblijf voor onbepaalde duur. Dat bezwaar verdwijnt
in de Antillen en Aruba pas nadat aan de voorwaarde van een verblijf van tien
jaar in die landen is voldaan.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Daarmee zou het met weinig succes rechtens afdwingbaar zijn voor mensen
op Aruba en de Antillen om een verzoek tot naturalisatie ook daadwerkelijk
in behandeling te laten nemen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik moet voorzichtig zijn in mijn antwoord op die vraag. Ik weet niet of
dat is geprobeerd, of er op dat punt jurisprudentie is. Ik denk dat de regeringen van de Antillen en Aruba zelf deze beleidsvrijheid hebben.
Dat weet ik wel zeker. Anders zouden zij het niet doen en anders zou er ook
in het justitiële samenwerkingsberaad bezwaar tegen zijn aangetekend.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Dat zou betekenen dat Nederland dezelfde beleidsvrijheid heeft. Als Nederland
daarvan gebruik zou maken, overeenkomstig Aruba en de Antillen, dan zou het
vereiste van vijf jaar in de wet een volstrekt papieren formulering zijn.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Nee, want dat is een minimumvereiste. Als het zo is, dan zou Nederland
ook de ruimte kunnen nemen om daar in de praktijk een langere termijn voor
te hanteren.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Hoe oordeelt de Nederlandse regering, gezien het feit dat Nederland dat
niet doet, over het hanteren van die termijn van tien jaar op de Antillen
en Aruba?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik heb daar geen bezwaar tegen, mede in het licht van het feit dat zij
met een andere problematiek op dit terrein worden geconfronteerd dan wij.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzitter! Misschien mag ik opmerken...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Misschien mag ik opmerken dat u wel een interruptie mag plaatsen, maar
dat u geen termijn mag houden. Daar heeft u nog een tweede termijn voor.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Ik zal het kort houden. Naar mijn mening is het niet mogelijk om een aanvraag
die na vijf jaar wordt gedaan tegen te houden. Dat zou een vertraging van
de termijn opleveren, die op zichzelf weer op onrechtmatigheid kan duiden.
Maar dat is uiteraard een beslissing van de rechter.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 In Nederland is het goed gebruik om dat na vijf jaar onmiddellijk in behandeling
te nemen en als aan de andere voorwaarden is voldaan tot naturalisatie over
te gaan. Op de Antillen en Aruba is dat geen gebruik. Ik geloof dat zij die
ruimte daarvoor hebben.
 
 Mijnheer de voorzitter! Door verschillende sprekers is gevraagd naar mijn
bevindingen op het punt van een toelatingsregeling. Vorig jaar bij de behandeling
van de KabNA-begroting zijn daar zowel door het CDA als door de VVD vragen
over gesteld. Ik heb toen gezegd dat ik het dossier eerst eens goed wilde
bestuderen voordat ik daar antwoorden op gaf. Ik heb dat dossier inmiddels
uiteraard bestudeerd en ik wil er het volgende over zeggen.
 
 Ten eerste ontwikkelt de migratie tussen de koninkrijksdelen zich niet
op een zorgelijke wijze. Er is een migratiesaldo richting Aruba, mede omdat
de arbeidsmarkt daar zeer krap is en er veel werk ligt. Veel Arubanen gaan
terug naar Aruba. Er zijn ook Antillianen die op Aruba emplooi vinden. Ik
kan geen cijfers geven over de precieze onderverdeling naar bijvoorbeeld Antilliaanse
jongeren en anderen uit de Antillen die zich in Nederland vestigen. De statistieken
laten dat niet toe. Er wordt niet naar leeftijd geregistreerd. Mijn indruk
is dat er geen heel nieuwe ontwikkelingen zijn en dat er ook geen verontrustende
migratiestroom plaatsvindt.
 
 Ten tweede zitten er nogal wat haken en ogen, ook juridische, aan de toelatingsregeling,
mede omdat wij het hebben over burgers van het Koninkrijk met Nederlandse
paspoorten. Het lijkt mij dat dit onderwerp te uitgebreid is om daar nu met
elkaar over van gedachten te wisselen. Ik wil de leden daarom voorstellen
om hierover nader met elkaar te spreken in het verband van een algemeen overleg,
waarbij wij wat meer op de bijzonderheden kunnen ingaan. Het is natuurlijk
op zich ook een gevoelig onderwerp. Dat zal iedereen begrijpen. Dat bleek
ook uit de interrupties die de Kamer zelf over het onderwerp plaatste, toen
hier opmerkingen over werden gemaakt.
 
 Voorzitter! Verschillende sprekers hebben hun zorg uitgesproken over de
voortgang van projecten ter oplossing van de problematiek van de Antilliaanse
jongeren. Projecten in Nederland, projecten in de Antillen en op Aruba, want
natuurlijk doet zich de jongerenproblematiek ook op Aruba voor. Ik sluit mij
graag aan bij het voorstel van mevrouw Mulder om daar apart over te spreken
in een algemeen overleg naar aanleiding van de inventariserende notitie die
ik heb toegezegd. Wij kunnen dan niet alleen over die inventarisatie spreken,
maar ook nader vaststellen wat de drie koninkrijkspartners te doen staat om
die Antilliaanse jongerenproblematiek werkelijk effectief aan te pakken.
 
 Het is niet zo treurig gesteld met de uitvoering van allerlei projecten
als soms wordt gesuggereerd. Zo is de vraag opgeworpen of het waar is dat
slechts 10 van de 30 projectverzoeken door KabNA zijn ingediend. Als ik mij
niet vergis, zijn op 26 projectvoorstellen positieve beslissingen genomen.
Het feit dat het soms tijd kost, heeft minder te maken met bureaucratie maar
veel meer met de vaak bestuurlijk ingewikkelde problematiek. Er zijn veel
instanties bij betrokken, terwijl ook voordat men projectfinanciering toezegt,
duidelijk moet zijn dat het levensvatbare projecten zijn die een goed resultaat
zullen bewerkstelligen. Ik moet immers ook goede antwoorden op de kritische
vragen van de Kamer kunnen geven op het punt van de besteding van gelden.
Soms duurt het even voordat alle vragen die gesteld worden over een projectvoorstel
dat bij KabNA wordt ingediend, beantwoord zijn en we in de koninkrijksrelatie
kunnen vaststellen dat we het over een project hebben wat gereed is om uitgevoerd
te worden.
 
 Voorzitter! Verschillende sprekers hebben hun zorg uitgesproken over het
onderwijs, zowel op de Antillen als in Aruba. Ik deel die zorg. Die zorg wordt
ook gedeeld door de regeringen. Het is opvallend hoeveel voortijdige schoolverlaters
er zijn. Deze mensen gaan dan vervolgens weinig kansrijk door het leven in
de Antilliaanse maatschappij of zij vertrekken met valse hoop naar Nederland
en lopen hier dan vast in circuits waar men weinig kansen op vooruitgang heeft
en juist dreigt in verkeerde handen en onder verkeerde invloeden te komen.
 
 Ik zou graag zien dat de onderwijssamenwerking in koninkrijksverband aanmerkelijk
wordt geïntensiveerd. Ik verwees al eerder naar dit terrein, toen ik
sprak over verbreding van de samenwerkingsrelatie. Ik zou graag zien dat de
drie onderwijsministers op dit terrein frequent bij elkaar komen om gezamenlijk
programma's en projecten aan te pakken. Als we de huidige trend in het onderwijs
naar de toekomst doortrekken, zien we een steeds verder groeiend sociaal probleem.
Er komen steeds meer mensen die niet de opleiding en de attitude hebben die
nodig zijn om op een zinvolle manier in een moderne samenleving
te kunnen functioneren.
 
 Ik heb het over moderne samenlevingen. De Antillen en Aruba zijn geen
ontwikkelingslanden. Dat kan niet vaak genoeg gezegd worden. Het zijn landen
met een veel hoger inkomen per hoofd dan ontwikkelingslanden. Het zijn wel
landen met aanmerkelijke sociale problemen. Wij moeten deze landen als zodanig
daarin helpen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik kom nu bij de dringende problematiek van Sint
Maarten. Verschillende sprekers hebben opnieuw aan de orde gesteld dat het
toch wel wat vreemd is dat de rijksministerraad de landsverordening in verband
met de noodsituatie op Sint Maarten heeft goedgekeurd, maar vervolgens de
aantekening heeft gemaakt dat die goedkeuring niet betekende dat Nederlandse
financiële bijdragen via een fondsconstructie zouden lopen. Ik ben mij
er goed van bewust dat dit op de Antillen aanvankelijk enige verbazing heeft
gewekt. Ik zeg met opzet "aanvankelijk", want inmiddels blijken alle misverstanden
op dat punt uit de weg te zijn geruimd. Ik citeer gezaghebber Richardson in
The Herald van Sint Maarten van 23 oktober jl. Ik citeer hem vrijelijk uit
het Engels: hij heeft geen enkel probleem met het feit dat Nederland zijn
taakgroep heeft ingesteld om de hulp te coördineren en te controleren.
De vrees dat het geld in de verkeerde handen zou vallen, is begrijpelijk in
aanmerking nemend de ervaringen uit het verleden met bijvoorbeeld de luchthaven.
Vervolgens zegt hij: men kan over autonomie praten zoveel men wil, maar het
gaat wel over belastinggeld van een ander land, in dit geval een koninkrijksrelatie.
 
 Blijkens de opmerkingen van de heer Richardson is er dus geen probleem
meer met de door ons gekozen aanpak. Ik stel met nadruk dat de vrees dat de
hulp voor wederopbouw in bureaucratie verzandt, ook de mijne is. Dat is dan
ook precies de reden waarom de koninkrijksministerraad, in goed overleg en
in coördinatie met de regering van de Nederlandse Antillen, het verstandig
vond om een zeer rechtstreekse hulplijn naar Sint Maarten tot stand te brengen.
Ik geef een voorbeeld van de wijze waarop het overleg is geregeld. Het wederopbouwteam
dat Nederland adviseert over de projecten die in aanmerking komen voor financiering
bevindt zich nu op Sint Maarten. Het komt binnenkort met een rapport dat is
gebaseerd op de rapportage van de heer Richardson en zijn teams. Hij heeft,
blijkens kranteberichten, berekend dat een totale inspanning van maar liefst
463,5 mln. nodig is om datgene te bewerkstelligen wat hij wil, namelijk dat
Sint Maarten niet alleen hersteld wordt maar er na de ramp en het herstel
beter voorstaat dan voordien. Hij wil dus veel problemen oplossen. Bovendien
wil hij dat de kwetsbaarheid van Sint Maarten voor orkaanrampen afneemt. Met
andere woorden: er moeten betere bouwvoorschriften worden gehandhaafd en openbare
nutsvoorzieningen moeten onder de grond worden aangelegd in plaats van boven
de grond.
 
 Ik kan nu nog niet zeggen welk deel van deze rekening bij Nederland terechtkomt,
omdat ik pas begin volgende maand de rapportage van de commissie-Roozemond
ontvang. Het feit dat er ook een ministeriële taakgroep is, betekent
geen extra bestuurlijke tussenlaag, maar moet worden gezien als een ad-hoc-onderraad
van de rijksministerraad. In die taakgroep spreken de meest betrokken ministers
over de projecten die nodig zijn. Zij kunnen dan heel snel met concrete financieringsvoostellen
naar de rijksministerraad gaan. Ik denk dat de problemen de omvang van de
KabNA-begroting te boven zullen gaan. Nauw overleg met de ministers van Financiën
en voor Ontwikkelingssamenwerking is dan ook geboden.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het werken via een nieuwe fondsconstructie zou
naar mijn mening tot vertraging hebben geleid, omdat het fonds geen levende
en uitgeteste organisatie is. Het heeft ook geen personeel. Wij zouden niet
weten op welke wijze zo'n extra laag precies zou werken. Morgenochtend heb
ik overleg met de staatssecretaris van de Nederlandse Antillen die in het
bijzonder is belast met de coördinatie van de hulpverlening aan Sint
Maarten, de heer Arends. De lijnen zijn zeer kortgesloten om tot snelle wederopbouwhulp
te komen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Voorzitter! Ik kom nog even terug op de financiën. Ik meen mij te
herinneren dat de minister vorige week tijdens het overleg opmerkte of veronderstelde
dat er, zoals waarschijnlijk nodig zal zijn, bovenop het budget van de KabNA-begroting
extra geld uit het budget van Ontwikkelingssamenwerking zou moeten komen voor
de hulp aan Sint Maarten.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik heb gesproken over twee collega's, die mij natuurlijk node zien komen,
maar wij moeten nu eenmaal proberen Sint Maarten zo goed mogelijk te helpen.
Overigens heb ik wel enige marge buiten de KabNA-begroting, want er is in
sommige jaren enige onderbesteding geweest en de minister van Financiën
heeft toegezegd dat die gelden op de eerste plaats kunnen worden ingezet.
Dat geeft dus al wat ruimte bovenop het reguliere budget van de KabNA-begroting
en bij elkaar is dat behoorlijk wat. Ik waag het te betwijfelen of dat voldoende
is, maar dat kan ik pas vaststellen nadat ik nader heb overlegd met beide
collega's en nadat ik de sommen van de commissie-Roozemond heb gezien.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Halverwege zijn betoog heeft de minister omstandig aangetoond
en uitgelegd dat het hier niet om ontwikkelingslanden gaat en dat vond ik
ook begrijpelijk. Kan de minister nader toelichten waarom hij desondanks in
eerste instantie bij minister Pronk te rade gaat als het benodigde budget
de KabNA-begroting te boven gaat?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Dat heb ik gedaan, omdat de KabNA-begroting volgens de Nederlandse begrotingssystematiek
onder het hulpplafond valt.
 
 Er is gevraagd naar de relatie tussen hoger toezicht en de noodverordening.
Een dubbele zorgvuldigheidscontrole is natuurlijk niet nodig. De aard van
de noodvoorziening houdt in dat de gouverneur op een en ander toeziet, maar
dat hoeft hij niet dubbel te doen. Wat via de procedure van de noodverordening
gaat, hoeft dus niet nog eens onder het hoger toezicht te vallen. Dat neemt
niet weg dat het hoger toezicht nog bestaat, totdat het is afgeschaft. Het
was de bedoeling dit per 1 oktober af te schaffen, zodra het pakket maatregelen
ter verbetering van het openbaar bestuur op Sint Maarten zou kunnen worden
 overgenomen door een tripartiet bestuursakkoord. Dat laatste
is enigszins vertraagd door de rampproblematiek. De discussie daarover is
nog niet helemaal afgerond. De laatste fase was dat ik een aantal ideeën
over dat bestuursakkoord aan de premier van de Nederlandse Antillen had gezonden.
Ik hoop daar een nadere reactie op te krijgen en die zal ongetwijfeld binnenkort
komen. Als wij het daarover eens zijn, kan ik naar de rijksministerraad met
een bestuursakkoord en met het voorstel om de maatregel van hoger toezicht
in te trekken. Dan kan het nieuwe regime gaan gelden vanaf een bepaalde datum
in de nabije toekomst, bijvoorbeeld 1 januari. Dat zou mooi samenvallen met
het aflopen van de noodvoorziening.
 
 Mevrouw Mulder stipte aan dat er onduidelijkheden bestaan over de onroerend-goedverhouding
op het eiland. Het gaat daarbij in het bijzonder over onverdeelde boedels,
waardoor het niet altijd duidelijk is wat eigenlijk van wie is. Dat is een
probleem. Een bijkomend probleem is dat er onopgeloste vraagstukken ten aanzien
van het kadaster op Sint Maarten zijn en dat deze moeten worden opgelost in
het licht van de nijpende woningbouwproblematiek. Het is een onderwerp dat
in het kader van de wederopbouw moet worden aangepakt. Er is bijvoorbeeld
geen behoorlijke onteigeningswetgeving. Daar zullen wij opnieuw op aandringen,
omdat het moeilijk is om bijvoorbeeld de problematiek van de shanty towns
goed op te lossen zonder dat er helderheid is over bepaalde eigendomsverhoudingen.
 
 Mevrouw Scheltema heeft mij gevraagd of ik de Kamer tijdig wil inlichten
over de financiële vereisten van de wederopbouwproblematiek, vooral als
andere bronnen moeten worden aangesproken. Dat zal ik zeker doen. Zodra ik
gegevens heb over wat er nodig is en wat er van Nederland wordt verlangd,
zal de Kamer die krijgen. Een en ander kan immers ook de begroting in Nederland
belasten en de Kamer is uiteindelijk de hoogste instantie die wel of geen
goedkeuring aan uitgaven verleent.
 
 Enkele sprekers hebben gewezen op het pijnlijke feit dat a. lang niet
alle schade die de orkaan heeft aangericht, verzekerd is en b. een aantal
personen dat verzekeringspremies had betaald, van een koude kermis thuiskomt,
omdat de betrokken agent er met de premies vandoor is. Zo gewerd mij dat een
"cast away insurances" werkzaam is op Sint Maarten. Alleen al de benaming
van deze verzekeringsmaatschappij, weggooiverzekeringen, zou enige voorzichtigheid
moeten veroorzaken. Het blijken ook weggooiverzekeringen te zijn geweest,
omdat de verzekeringsagent een spoor van gedupeerden heeft achtergelaten.
Wij zullen inderdaad moeten spreken met de autoriteiten van de Nederlandse
Antillen over een betere controle op het verzekeringsbedrijf daar. Sommige
mensen zijn ongelooflijk gedupeerd door malafide figuren op dit terrein.
 
 Dan wil ik spreken over de verhoudingen op Aruba. Er is gewezen op het
voortgangsrapport van de commissie-Aarts/Muyale. Daarover is mijn oordeel
gevraagd. In dat voortgangsrapport staat een aantal punten van vooruitgang,
maar daarin staat ook duidelijk een aantal punten van aanhoudende zorg. Deze
moeten nader worden besproken met de regering van Aruba. Ik ben het eens met
degene die zeggen dat de inhoud van die rapporten in feite verder zou moeten
worden verspreid, opdat er meer aandacht voor deze problemen komt en het niet
alleen maar bij een rapportage blijft. Ik zal nagaan of de suggestie om deze
rapporten als witte stukken te drukken, kan worden uitgevoerd. Wij moeten
daarover zeker nader met elkaar spreken, in het bijzonder met de regering
van de Nederlandse Antillen.
 
 De inhoud van het protocol blijft gelden. Zo was het ook afgesproken.
Dat stond ook in de motie van de heer Van Middelkoop. Het is ook het voornemen
van de regering van Aruba geweest om nog gedurende lange tijd over al deze
punten van zorg te blijven communiceren met Nederland. De rapportages van
Aarts/Muyale vervullen daarin een essentiële rol.
 
 
 
 
 
 De heer Van Middelkoop (GPV):
 
 Ik vind wel dat wij het rapport van de commissie-Aarts/Muyale alleen dan
serieus nemen – en die rapporten worden steeds beter – als daarop
een regeringsstandpunt volgt. Ik stel het op prijs als dat enige tijd na het
verschijnen van een rapport ook gebeurt. Nu horen we een paar opmerkingen
van de minister in dit begrotingsdebat. Daarvoor dank ik hem, maar ik vind
het wel onvoldoende. Je kunt het wel breed verspreiden, maar het protocol
is een afspraak tussen twee landen, namelijk Aruba en Nederland, binnen het
kader van het Koninkrijk. Ik meen dat wij ook het recht hebben om te weten
wat Nederland er nu aan doet. Dat wordt in het rapport ook verschillende malen
gevraagd. Ik vind dit eerlijk gezegd wat onvoldoende.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik zeg u dat graag toe. Het lijkt mij heel nuttig dat de mening van de
Nederlandse regering over deze rapportage concreet op papier wordt gezet.
Het is goed om over daarover dan nader met elkaar van gedachten te wisselen.
 
 Ik hoop dat ik hiermee ook de vragen van mevrouw Mulder op dat punt heb
beantwoord.
 
 De heer Van Oven heeft gesproken over de sanering van het overheidsapparaat
op Aruba. Die hele reorganisatie van de Arubaanse overheid bevindt zich nog
in de uitvoeringsfase. Een afgeronde beoordeling van de resultaten kan ik
nu nog niet geven. Het projectbureau voor de reorganisatie verricht overigens
goed werk en het heeft daarbij de steun van de Arubaanse regering.
 
 Van de afgekondigde lump-sum-regeling hebben inderdaad erg veel ambtenaren
gebruik gemaakt. Ik deel de zorg van de heer Van Oven dat ook degenen daarvan
gebruik hebben gemaakt die onmisbare posities hadden; ik heb het ook enkele
malen ter sprake gebracht in het overleg met de Arubaanse regering. Die ging
ervan uit dat het gebruik van deze regeling wel mee zou vallen, maar ik denk
dat het niet is meegevallen en dat daardoor de kosten ook nogal zijn opgelopen.
Dat geldt ook voor de indirecte kosten, omdat soms expertise moest worden
ingehuurd omdat men die was kwijtgeraakt. Ik denk dat bij dit soort afvloeiingsregelingen
de voorwaarden voortaan nog iets strakker zouden kunnen worden geformuleerd.
Ik respecteer daarbij uiteraard de autonomie van Aruba, maar het is natuurlijk
ook een zorg in het kader van het Koninkrijk, zeker in die zin dat je van
goed werkende bestuurlijke apparaten moet kunnen spreken. 
 
 Voorzitter! Ik hoop hiermee de meeste vragen te hebben beantwoord.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor zijn uitgebreide antwoorden,
maar ik moet zeggen dat hij helemaal niet is ingegaan op twee vragen van mij,
namelijk die over de bedreigde diersoorten en over mijn plan inzake een sportcentrum
op Scherpenheuvel. Ik vind nu juist dat wij aan dat initiatief onze steun
moeten geven. Zeker in de huidige, moeilijke situatie op de Antillen is het
heel moeilijk om zo'n project van de grond te krijgen, terwijl ik het erg
leuk zou vinden als het wel zou lukken. Over beide onderwerpen heeft de minister
niets gezegd en ik hoop dat hij dat alsnog doet.
 
 Ik ben voor het overige blij met de antwoorden van de minister. Het is
goed dat wij kritisch maar ook met respect voor elkaar over deze zaken spreken.
Dat moeten wij zo houden om een goed draagvlak te creëren voor goede
samenwerking en communicatie met elkaar. Het voorstel van de minister tot
verbreding van de samenwerkingsrelatie spreekt mijn fractie aan, maar zijn
ook de overige kabinetsleden daartoe bereid? De minister kan het wel graag
willen, maar de andere leden van het kabinet moeten het ook dragen. Daar hoor
ik graag nog iets over.
 
 Ik ben blij verrast door het bericht van de minister dat ook de heer Richardson
de gekozen procedure niet afwijst en er zelfs heel goed mee kan leven. Onze
twijfel is nu voor een groot deel weggenomen. Wij willen in ieder geval bevorderen
dat de wederopbouw zo goed en zo spoedig mogelijk van de grond komt. Na de
berichten van de minister hebben wij daar alle vertrouwen in.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister zeer voor zijn antwoorden.
De meeste kwesties zijn tot tevredenheid van mijn fractie opgelost. Op het
beslag op de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking moeten wij zeker nog
terugkomen bij de behandeling van het rapport van de commissie-Van Lennep.
 
 Ik blijf de kwestie van de criteria inzake rijkswet en algemene maatregel
van rijksbestuur weinig bevredigend vinden. Kijkend naar mijn collega's deel
ik mee, dat ik zelf zal bevorderen dat dit onderwerp in de contactplanbijeenkomst
aan de orde zal komen, omdat ik vind dat het ook de andere parlementen in
het Koninkrijk aangaat. Wie weet kan er daarna nog een mooi initiatief ontstaan.
 
 Wat de kustwacht betreft heb ik geen antwoord gekregen op de vraag of
een algemene maatregel van rijksbestuur niet in strijd is met artikel 38,
lid 3, van het Statuut.
 
 Ten slotte blijf ik de mededeling van de minister over de informatievoorziening
aan de parlementen toch net iets te mager vinden. Ik zou daarover een regeling
of in ieder geval een werkafspraak willen hebben. Daarom heb ik de eer, hierover
samen met mijn collegae Scheltema-de Nie, Mulder-van Dam, Van Middelkoop en
Rosenmöller de volgende motie in te dienen.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat het wenselijk is dat wordt gewaarborgd dat de parlementen
van de drie rijksdelen van het Koninkrijk gelijkelijk worden geïnformeerd
over voorgenomen regelingen;
 
 verzoekt de regering te bevorderen dat in de Koninkrijksregering gekomen
wordt tot een regeling, inhoudende dat de parlementen van de landen van het
Koninkrijk gelijktijdig en gelijkelijk worden geïnformeerd over ontwerpen
van rijkswet en algemene maatregelen van rijksbestuur,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Van Oven, Scheltema-de Nie, Mulder-van
Dam, Van Middelkoop en Rosenmöller.
 
 Zij krijgt nr. 7 (24400-IV).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording van de vragen. Ik
zal in één minuut heel kort een aantal opmerkingen maken.
 
 Ik kan niet helemaal beoordelen wat de minister heeft willen zeggen met
zijn inleidende opmerkingen over aan de ene kant de modernisering van het
Statuut en aan de andere kant het toch niet al te snel willen realiseren van
die modernisering. Ik vraag daar een toelichting op. Misschien moeten wij
er later op terugkomen of misschien moet ik het voor mijzelf nog eens laten
bezinken.
 
 Dan de kustwacht: wel snel. Maar kunnen wij erop rekenen – ik ken
de minister als optimist en realist – dat het per 1 januari 1996 ingaat?
 
 Ik vond het opmerkelijk dat de minister zeer terughoudend was over de
financiën. Ik had verwacht dat een aantal concrete gestelde vragen, die
ik nu niet kan herhalen, van een nader antwoord zou worden voorzien, zodat
wij wat concreter in de materie konden duiken.
 
 Ik dank de minister voor de toezegging om een onderzoek te doen naar de
georganiseerde criminaliteit op de eilanden. Mag ik van de minister verwachten
dat het voorstel daartoe vóór de jaarwisseling bij de Kamer
belandt?
 
 De tien in plaats van vijf jaar wat de naturalisatie betreft, moeten wij
nog maar eens nakijken. Het overtuigt mij nog niet.
 
 Dan de een na laatste opmerking. Ik ben er nog niet over uitgepraat of
wij straks bij minister Pronk langs moeten als het bij de KabNA-begroting
niet lukt wat de financiering van de gevolgen op Sint Maarten betreft.
 
 Mijn laatste opmerking is niet aan het adres van de minister, maar aan
het adres van collega Remkes gericht. Ik was wat onaangenaam verrast door
de bijdrage van de VVD-fractie, maar ik constateer dat de heer Remkes in een
isolement verkeerde. Dat kan toch niet helemaal de bedoeling zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Ik dank de regering voor de antwoorden die wij gekregen hebben.
 
 Ik sluit maar even direct aan bij de slotopmerking van collega Rosenmöller.
Er is kennelijk bij sommige fracties nogal wat verbazing gerezen over het
feit dat van onze kant de financiële opmerkingen nogal zwaar werden aangezet.
Dat laat zich echter heel makkelijk verklaren. Wij hebben dat
namelijk al een aantal jaren gedaan. Tegen die achtergrond is het wrang, buitengewoon
wrang om te moeten constateren dat het beeld nu is zoals het is. Ik vraag
daar gewoon begrip voor. Ik adviseer collega Rosenmöller om de Handelingen
van de afgelopen jaren in dat opzicht nog even na te lezen.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 U had het over pappen en nathouden. U had het over zachte heelmeesters
die stinkende wonden maken. Wie sprak u aan toen u dat meende te moeten zeggen
over de financiële problematiek op de Antillen?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Ik sprak het verleden aan en ik sprak de beleidsverantwoordelijken op
de Antillen zelf aan.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Heeft u een concrete aanleiding om de beleidsverantwoordelijken op de
Nederlandse Antillen op dit moment het gevaar van pappen en nathouden, het
gevaar van zachte heelmeesters die stinkende wonden maken, te moeten voorhouden,
daarmee suggererend dat zij die zachte heelmeesters zijn?
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Het gaat mij niet om personen.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Het gaat mij om verantwoordelijke bestuurders.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Precies, het gaat mij om de verantwoordelijkheid van het continue bestuur
op de Antillen. Naar de opvatting van mijn fractie is het verbijsterend, te
zien welk financieel plaatje nu op tafel ligt. U bent daar zelf ook niet aan
voorbijgegaan. Ik verbaas mij daarom over het rumoer dat daarover is ontstaan.
Ik heb er een verklaring voor gegeven, door te signaleren dat de VVD-fractie
daar een- en andermaal over gesproken heeft.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Ik zal mij beperken tot datgene wat mij opgevallen was. Ik vond de toon
ongepast, zeker in relatie tot de primaire verantwoordelijkheid die op de
Nederlandse Antillen ligt, maar die waarschijnlijk de Nederlandse Antillen
te boven gaat. Dat in combinatie met uw slotopmerking beschouwd, vond ik dat
u zich in een politiek isolement bevond en dat heb ik op het laatst geconstateerd.
 
 U kunt spreken van "pappen en nathouden" en van "zachte heelmeesters"
etc., maar waar het nu om gaat, is de Nederlands-Antilliaanse regering te
ondersteunen in de noodzaak een financieel saneringsproces ook daadwerkelijk
gerealiseerd te krijgen. Ik denk dat dit met de toon van de meerderheid beter
lukt dan met de toon van die minderheid.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Dat zal de toekomst moeten leren, voorzitter. Ik ben het evenwel met collega
Rosenmöller eens dat, daar waar er een effectieve aanpak wordt gekozen,
die effectieve aanpak steun verdient. Als er een effectieve aanpak komt, dan
zal die steun van de VVD-fractie ook over de volle breedte aan de orde zijn.
Daar zij geen enkel misverstand over. Het betekent wel dat wij, vanuit de
eigen verantwoordelijkheid die ook collega Rosenmöller signaleert, buitengewoon
terughoudend moeten zijn in deze fase van de discussie, om al te gemakkelijk
financiële deuren open te zetten. Wij zullen hierop terugkomen, als het
rapport van de commissie-Van Lennep aan de orde is. Ik verwacht van het kabinet
dan ook een duidelijk plan van aanpak om, waar dat nodig is, te stimuleren
en in dit opzicht mee te sturen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Voorzitter! Zou ik de heer Remkes mogen vragen waaraan hij zijn uitlating
ontleent, dat de anderen de financiële deuren openzetten? Ik denk dat
iedereen zeer kritisch is geweest. Waar het om ging, is de manier waarop.
Kritisch zijn wij allemaal en wij vinden ook die verantwoordelijkheid van
belang. Maar het gaat wel om de manier waarop en dat is wat ons niet zo aansprak.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Mevrouw Mulder voelt zich kennelijk aangesproken, maar dat
was niet mijn bedoeling. Ik heb hier de opvattingen van mijn fractie aangegeven.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Nee, voorzitter, ik voel mij niet aangesproken. Wij zijn hier gezamenlijk,
met elkaar, bezig met een begrotingsbehandeling. Wij vinden dat daar respectvol
mee moet worden omgegaan, ook met de partners overzee, ondanks het feit dat
daar fouten zijn gemaakt of misschien niet op de juiste manier de verantwoordelijkheid
is opgepakt. Dat is iets wat wij allemaal constateren. Ik voel mij niet persoonlijk
aangesproken, want ik sta hier niet voor mijn persoon.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Dat is dan een hele geruststelling.
 
 Voorzitter! Dank ook voor het antwoord van de minister, waarin hij zijn
bereidheid uitsprak om in de toekomst van gedachten te wisselen in het verband
van bijvoorbeeld een algemeen overleg over toelatingsregelingen. Ik onderken
dat daar een aantal juridische haken en ogen aan zitten. Wij zien zeer uit
naar die gedachtenwisseling, maar de VVD-fractie – daarmee vertel ik
in feite niets nieuws – hecht zeer aan het principe van de wederkerigheid.
 
 Voorzitter! Wij kunnen ons ook vinden in de benadering die de minister
zojuist uit de doeken heeft gedaan, namelijk dat er niet gewacht mag worden
met het aanpakken van een aantal concrete problemen, totdat de discussie over
de verjongingskuur van het Statuut zich heeft voltrokken. In het verleden
kom je wel eens vaker tegen – niet zozeer specifiek gericht op deze
discussie, maar in wat meer algemene zin – dat er de verleiding is om
de inhoudelijke problemen en vooral het aanpakken daarvan maar even op te
schorten, totdat de structuurdiscussie is afgerond. Ik denk dat de benadering
van de minister heel verstandig is, te weten de keuze voor een en/en-benadering:
de statuutdiscussie doorvoeren èn alvast heel concreet een aantal zaken
bij de kop pakken.
 
 Voorzitter! Natuurlijk is hier een subtiele, evenwichtige manier van aanpak
en benadering nodig – daar zij geen enkel misverstand over – en
wel vanuit de houding van respect voor elkaar en voor elkaars eigen verantwoordelijkheid,
maar een te subtiele benadering kan soms buitengewoon versluierend werken.
Heldere standpunten willen daarentegen wel eens bijdragen tot makkelijker
en sneller bereikbare oplossingen dan het geval is bij het louter hanteren
van het motto: wij hebben toch zoveel respect voor elkaar. De problemen die
er liggen, liegen er niet om en deze verdienen naar de opvatting
van mijn fractie – maar deze opvatting heb ik bij allen beluisterd –
een snelle en adequate aanpak.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schuurman (CD):
 
 Mijnheer de voorzitter! De minister heeft uiteengezet, dat voor het inhoud
geven aan een nieuw te vormen Statuut van het Koninkrijk er geen sprake kan
zijn van een dictaat van onze zijde, daarbij voorbijziend aan ongetwijfeld
grotere, historische ervaringen en inzichten van onze kant. De CD kan de regering
daarin zeer goed volgen. De bevolking van de eilanden kan niet slechts de
grotere vrijheid beleven maar zal ook de grotere verantwoordelijkheden welke
daaruit voortvloeien, moeten dragen. Zo ziet de CD de oplossing van de grote
financiële problemen in de eerste plaats als een taak voor de overheden
van de eilanden zelf. Nederlandse financiële steun mag zeker momenteel
niet worden aangeboden, omdat die steun vermoedelijk slechts een zekere of
mogelijk grotere nonchalance in de hand zou werken. Daarbij zou de gedachte
post kunnen vatten, dat mogelijk financiële risico's wel genomen kunnen
worden, want Nederland betaalt toch. Dergelijke ontwikkelingen mogen we niet
in de hand werken, al ware het slechts uit zorg voor de Nederlandse belastingbetaler.
 
 Ook zou, bij latere financiële steun, die slechts voorwaardelijk
mogen worden aangeboden. De voorwaarden die de CD-fractie daarbij zou willen
stellen zijn het onder curatele stellen van de betrokken regering naast de
voorwaarde de remigratie vanuit Nederland sterk te bevorderen.
 
 Wat de problematiek van de jongeren betreft, ziet de fractie het overleg
met de minister tegemoet ter nadere gedachtenwisseling.
 
 Ook over de hulp aan Sint Maarten blijft de fractie bij haar in eerste
termijn gemaakte opmerkingen.
 
 De CD zou voorts gaarne zien, dat de immigratie naar ons land sterk aan
banden wordt gelegd, zeg maar praktisch wordt geminimaliseerd, en de remigratie
sterk wordt bevorderd. De meeste mensen van de minderheden dragen de idee
met zich, dat zij uiteindelijk naar de landen van herkomst terug kunnen gaan.
Tja, wat en wie zou de CD zijn als zij daar niet aan probeert tegemoet te
komen!
 
 
 
 
 
 De heer Fermina (VVD):
 
 Voorzitter! Met dank voor de uitvoerige beantwoording van de minister
moet ik toch eerlijk zeggen, dat waar hij de fractie van de VVD toch enigszins
in de steek heeft gelaten hij dit vanavond heeft goed gemaakt door aan het
begin van zijn betoog duidelijk te zeggen, dat respect en het gezamenlijk
zoeken naar oplossingen het draagvlak vormen, dat voor alles staat. Dat geeft
ons het volle vertrouwen dat wij eruit komen.
 
 Voorzitter! Over de kustwacht is ons vanavond veel duidelijk geworden.
De minister is echter nog niet verder ingegaan op de vraag over de noodzakelijke
samenwerking met de Verenigde Staten en Frankrijk, waarvoor wij de vorige
keer de aandacht hebben gevraagd.
 
 Wij hebben vanavond kritiek gehad op de aanpak van de heer Richardson
op Sint Maarten, maar ook betoogd dat wij volledig vertrouwen in de heer Richardson
hebben. De ingeslagen weg vinden wij fantastisch, maar wij blijven de heer
Richardson volgen. Zijn inzet en zijn aanpak vinden wij nog steeds fantastisch.
 
 Wat betreft de herhuisvesting van woningzoekenden op Sint Maarten heeft
de minister een antwoord gegeven dat ons niet geheel tevreden stelt. Wij willen
toch dat heel concreet en duidelijk een oplossing wordt gevonden voor deze
mensen. Wij hebben daarin ook een verantwoordelijkheid.
 
 Voorzitter! Wij wachten op het rapport-Van Lennep, waarna wij wat uitvoeriger
op de financiële problematiek kunnen ingaan. De minister heeft gezegd,
dat hij voor Sint Maarten bij Ontwikkelingssamenwerking naar een oplossing
zou zoeken. In de discussie straks willen wij daarop verder ingaan.
 
 De minister is even ingegaan op het onderwijs, maar wij vinden het van
belang dat de problemen in het onderwijs vier jaar geleden ook al bestonden.
Ik spreek over de aansluiting van het onderwijs op de situatie op het eiland
en de middelen die voor het onderwijs gebruikt worden. Wij hadden gedacht
dat wij uiteindelijk zo ver zouden zijn dat wij enig licht in de duisternis
konden zien. Wij komen er straks op terug.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Mijnheer de voorzitter! Mevrouw Mulder stipte nog even aan dat ik niet
had geantwoord op haar vraag over de import van bedreigde diersoorten via
de Antillen. Ik moet het antwoord op die vraag schuldig blijven. Zij heeft
verwezen naar de opmerking die collega Van Aartsen daarover heeft gemaakt.
Ik zal deze vraag nader schriftelijk beantwoorden. Ik heb thans geen informatie
tot mijn beschikking om de vraag precies te beantwoorden. Ik zal ook in overleg
met de gevolmachtigd minister van de Nederlandse Antillen nagaan in hoeverre
bepaalde internationale verdragsverplichtingen op dit gebied reeds mede gelding
hebben op de Nederlandse Antillen, of dat daar binnenkort kunnen krijgen.
 
 Ook heeft mevrouw Mulder een opmerking gemaakt over de voorbereiding van
de volgende ronde in de koninkrijksspelen. Zij heeft in dit verband het initiatief
genoemd ter zake van het sportcentrum op Scherpenheuvel met de inzet van werkloze
jongeren daarvoor. Ik zal dat punt opnemen met de regering van de Nederlandse
Antillen. Het is natuurlijk op de eerste plaats hun verantwoordelijkheid.
Ook zal ik nagaan in hoeverre hulp daarbij van Nederlandse kant welkom is
en van pas komt. De gedachte om daarbij met name werkloze jongeren nuttig
in te zetten, neem ik graag mee in dat overleg.
 
 Ik dank mevrouw Mulder voor haar opmerking over de verbreding van de samenwerkingsrelatie
naar allerlei collega's in de rijksministerraad. De bereidheid daartoe is
naar mijn waarneming ten volle aanwezig. Ik wil het natuurlijk ook vanuit
mijn functie stimuleren. Om een paar voorbeelden te geven: de minister van
VROM is voornemens binnenkort een bezoek aan de Nederlandse Antillen en Aruba
af te leggen en daar het onderwerp van milieusamenwerking te bespreken en
de minister van Binnenlandse Zaken is voornemens rondom de jaarwisseling een
aantal samenwerkingsprojecten op het terrein van bijvoorbeeld bevolkingsadministratie
nader te bespreken. Ik zie graag dat het verkeer tussen ministers op verschillende
terreinen in koninkrijks verband toeneemt. Want dat geeft concrete
invulling aan die verbreding van de relatie.
 
 Daarmee kom ik vast even op het eerste punt dat de heer Rosenmöller
naar voren bracht, die mij niet helemaal duidelijk vond in mijn beantwoording
over het Statuut. Ik bedoelde het op de wijze waarop de heer Remkes het net
verwoordde, dat ik twee wegen tegelijkertijd wil bewandelen, een praktische
van alles aanpakken wat aangepakt kan worden op basis van het huidige Statuut
en tegelijkertijd ook de voorbereiding van een modernisering van het Statuut.
Daarbij wil ik niet het een op het ander laten wachten.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Voorzitter! Ik merk dat de minister al gekomen is bij de beantwoording
van een volgende vraag. Maar ik wil even terugkomen op zijn opmerking over
die koninkrijksspelen. Het is nu juist niet mijn bedoeling dat de minister
de verantwoordelijkheid daarvoor bij de Antillen legt. Ik wil nu juist dat
wij het initiatief nemen om daar iets van de grond te krijgen. Ik had een
motie willen indienen waarin ik een daartoe strekkend voorstel deed. Maar
omdat de minister geen antwoord op mijn vraag had gegeven, kon ik die motie
niet indienen. Als de minister de toezegging nu niet wil doen, wil ik dat
straks toch nog doen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik denk dat ik uw woorden wat moet herformuleren. De initiatieven ter
zake van het gastheerschap in koninkrijksspelen liggen natuurlijk op de eerste
plaats bij die koninkrijkspartner waar de koninkrijksspelen gaan plaatsvinden.
Wij kunnen daarover van onze kant van gedachten wisselen en de vraag stellen
wat wij daaraan kunnen doen. Het idee dat u naar voren bracht, wil ik graag
in bespreking brengen. Ook wil ik de nodige hulp aanbieden. Wij kunnen echter
op dat terrein niets opdringen. Het is binnen hun eigen zelfstandige sfeer.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Mulder-van Dam (CDA):
 
 Het ging niet om de koninkrijksspelen. Het was een aanloop daartoe. Ik
stel voor dat wij daar een project starten zodat het multifunctionele sportcentrum
van de grond komt, omdat zeker in deze situatie de financiële positie
van de Antillen het niet toelaat zoiets te realiseren.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Projectaanvragen worden door de Antillen ingediend. Wat er op de lijst
van mogelijke projecten komt, is een open dialoog. Ik wil het graag op die
lijst van te bespreken punten zetten. Nogmaals, wij moeten de verantwoordelijkheden
in het oog houden. Wij kunnen niet allerlei dingen droppen, u was geloof ik
degene die dat woord gebruikte, mevrouw Mulder. Dingen opdringen is ook niet
bevorderlijk voor het bereiken van goede resultaten. Dat zal ook niet uw bedoeling
zijn geweest. Ik neem uw punt serieus en zal dat opnemen met de regering van
de Nederlandse Antillen.
 
 De heer Van Oven wil bij een eerstvolgende gelegenheid nader van gedachten
wisselen over een eventueel beslag op de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking.
Het is zeker geen automatisme dat dingen die niet op de KabNA-begroting direct
gefinancierd kunnen worden dan maar door collega Pronk voor zijn rekening
genomen worden. Wij moeten met beperkte middelen grote resultaten zien te
boeken. Het zou zo kunnen zijn – nu kom ik op een opmerking van de heer
Fermina – dat wij het effect van onze beperkte middelen nog vergroten
door daar waar projecten duidelijk het herstel van de commerciële sector
bevorderen, wij niet zozeer met giften maar met leningen en garantiestellingen
werken. Dan kunnen wij ook over grotere bedragen met op termijn een geringer
begrotingsbeslag spreken. Hoe de verdeling tussen giften, leningen en garantiestellingen
zal zijn, kan ik pas bespreken als ik de rapportage van de commissie-Roozemond
heb.
 
 De heer Van Oven heeft gevraagd of een algemene maatregel van rijksbestuur
gebaseerd op artikel 38 soms strijd zou kunnen leveren met lid 3. Tot nu toe
is daarvan geen sprake geweest. Er is overeenstemming tussen drie koninkrijkspartner
over het baseren van een algemene maatregel van een kustwacht in oprichting
op artikel 38. Ik geloof dat wij van die consensus moeten uitgaan. Artikel
38 is daarbij ons belangrijkste aangrijpingspunt. Overigens is dat een aardig
voorbeeld van wat ik eerder zei, dat wij verschillende trajecten tegelijkertijd
moeten bewandelen. Een kustwachtorganisatie was niet voorzien in het Statuut.
Dat is ook de reden waarom wij in de discussies over de juiste ophanging van
het Statuut nogal wat tijd hebben genomen. De meningen verschilden. Wij vinden
uiteindelijk toch een praktische oplossing, daarvan ben ik overtuigd. Die
kustwachtorganisatie komt er. Ik zal mijn uiterste best doen om te bewerkstelligen
dat die op 1 januari gaat draaien. Wat mij betreft gaat die draaien de dag
nadat de rijksministerraad deze algemene maatregel van rijksbestuur voor een
kustwacht in oprichting goedkeurt. Alles ligt gereed wat de concrete plannen
betreft. Het zal alleen enige jaren vergen – ik denk twee à drie
jaar – voor die zijn maximale operationele vermogens bereikt, omdat
er bijvoorbeeld bouwwerkzaamheden moeten plaatsvinden. Er moet een kustwachtcentrum
komen in Curaçao en nevencentra op Aruba en Sint Maarten.
 
 Wat de motie van de heer Van Oven over de informatievoorziening betreft,
de geest van de motie vind ik wel sympathiek, maar ik kan de motie niet letterlijk
uitvoeren. Het ligt niet in mijn vermogen te bewerkstelligen dat de drie verschillende
parlementen gelijkelijk worden geïnformeerd. Gelijktijdig is nog tot
daaraan toe. Maar aangezien er in drie verschillende landen sprake is van
parlementaire processen en controle en van verschillende vragen die worden
gesteld, kan ik dat laatste niet bewerkstelligen. Ik wil wel de geest van
de motie uitvoeren en dit dus ter sprake brengen in de rijksministerraad en
bewerkstelligen dat de informatievoorziening optimaal is. Maar omdat de parlementen
ook verschillen in werkwijze en opbouw en omdat het om verschillende ministers
en departementen gaat, kan ik nooit garanderen dat er van een gelijkelijke
informatiestroom sprake is.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Een garantie is niet gevraagd. Er staat ook niet "bewerkstelligen" maar
"bevorderen".
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Dat is hetzelfde, bevorderen en bewerkstelligen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Dat lijkt mij niet. Bewerkstelligen richt zich op een resultaat. Bevorderen
richt zich op een streven. Ik kan mij niet voorstellen dat wanneer binnen
de ministerraad tot een regeling of zelfs slechts tot een werkafspraak wordt
 gekomen, de regeringen van de verschillende landen niet bereid
zijn om zich daaraan te commiteren. Maar ik geef toe dat de minister daarop
niet direct grip heeft.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Als ik dit als een streven mag interpreteren, wil ik graag bevorderen
dat alle drie de regeringen in gelijke mate daarnaar streven.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Dat alle drie de regeringen dat op dezelfde wijze doen. Wilt u dat bevorderen?
U kunt het niet bewerkstelligen, maar wel bevorderen.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Ik zal er aandacht en medewerking voor vragen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Oven (PvdA):
 
 Voorzitter! Gelet op deze toezegging wil ik mijn motie intrekken. Zij
is namelijk overbodig geworden.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien de motie-Van Oven c.s. (24400-IV, nr. 7) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Mijnheer de voorzitter! De heer Rosenmöller had graag concretere
informatie van mij ontvangen over de financiële situatie. Ik kan pas
aan zijn vragen goed voldoen als wij het rapport van de commissie-Van Lennep
hebben. Dan zullen wij uitgebreid nader met elkaar daarover van gedachten
wisselen. Ik heb het rapport nog niet. De drie regeringen hebben natuurlijk
wel enige indrukken van wat daarin zou kunnen komen te staan. Wij maken ons
daar ook in gelijke mate zorgen over, met name over de forse aanpassingen
die nodig zijn. Ik moet de opmerking van de heer Remkes onderschrijven dat
de problemen ernstig zijn en misschien te lang niet in volle omvang onder
ogen zijn gezien. Het is overigens buitengewoon positief dat de regering van
de Nederlandse Antillen duidelijk in allerlei openbare verklaringen aandacht
voor deze problematiek heeft gevraagd en een groot aantal maatregelen in overweging
heeft gegeven en in voorbereiding heeft om de financiële problemen op
te lossen. Of dat voldoende zal zijn, kunnen wij nu nog niet vaststellen.
Dat weten wij pas als het totale probleem op tafel ligt en internationaal
advies ter zake is ingewonnen.
 
 De heer Rosenmöller heeft mij gevraagd om voor 1 januari een voorstel
voor nader onderzoek naar de omvang van de georganiseerde criminaliteit te
doen. Ik zeg het volgende toe. Ik zal dit bespreken met beide regeringen.
Ik zal dit punt een belangrijke plaats geven op de agenda van mijn bezoek
aan de Antillen en Aruba begin december. Ik zal de Kamer daarna terstond informeren
over de meningen van beide andere regeringen. De Kamer kent reeds de mening
van de regering van Aruba, die een groot aantal punten van concrete samenwerking
op dit terrein in overleg met ons op papier heeft gezet. Afgaande op het overleg
van de drie ministers van justitie denk ik dat de regering van de Nederlandse
Antillen er gelijkelijk over denkt. Ik bericht de Kamer dus vóór
het kerstreces over de verdere aanpak ter zake. Of dat een soort tripartiet
onderzoek wordt naar deze problematiek kan ik dus niet toezeggen. Ik moet
eerst nagaan wat beide regeringen precies ter zake nader zouden willen doen.
 
 
 
 
 
 De heer Rosenmöller (GroenLinks):
 
 Ook hier mag toch van de minister worden verwacht dat hij zulks bevordert
in het overleg met die regeringen?
 
 
 
 
 
 Minister Voorhoeve:
 
 Zeker, het is steeds een van de hoofdpunten van het gesprek in koninkrijksverband.
Er is geen onderwerp, behalve de financiële problematiek nu, dat zoveel
aandacht vereist en het afgelopen jaar ook heeft gekregen in koninkrijkskader
als juist dit onderwerp.
 
 De heer Fermina heeft gevraagd naar de samenwerking met de Verenigde Staten
en Frankrijk op het punt van de bestrijding van de illegale handel op zee
via de kustwacht. De samenwerking met de VS is ver gevorderd en kan verder
inhoud worden gegeven zodra de kustwachtorganisatie operationeel is. De Nederlandse
marine werkt al samen met de Amerikaanse kustwacht, overigens binnen bepaalde
juridische beperkingen, om elkaar informatie door te geven over illegale activiteiten
in het Caribisch gebied.
 
 Ik deel zijn prijzende woorden voor de inzet van gezaghebber Richardson.
Ik deel ook zijn aandacht voor de problematiek van de daklozen op Sint Maarten.
De gezaghebber heeft dat een hoge plaats op zijn agenda gegeven. Hij is nu
bezig met een project voor snel te bouwen noodhuisvesting voor 600 gezinnen,
als ik mij niet vergis. Dat zal nog niet voldoende zijn. Er worden noodwoningen
neergezet. KabNA helpt dat ook financieel mogelijk te maken. Dit probleem
van snel in elkaar te zetten goedkope woningbouw voor daklozen, ook ter oplossing
van de shanty-towns-problematiek, is een van de hoofdpunten op de agenda van
de commissie-Roozemond.
 
 Ik deel de zorg van de heer Fermina over de onderwijsproblematiek. Ik
hoop dat wij in de nabije toekomst tot een veel verdergaande invulling kunnen
komen van de onderwijssamenwerking in koninkrijksverband. Ik deel overigens
geen nieuwe dingen mee, wanneer ik zeg dat daar wel bepaalde gevoeligheden
liggen, bijvoorbeeld het onderwijs in de verschillende talen dan wel de toepassing
van Nederlandse onderwijsmethoden. Daarbij bestaan verschillen tussen de Bovenwindse
en de Benedenwindse eilanden en ook tussen Aruba en de Nederlandse Antillen.
Ik hoop dat spoedig overleg van de drie ministers van onderwijs tot een zeer
concreet samenwerkingsprogramma kan leiden. Aan aandacht van KabNA-zijde zal
het zeker niet ontbreken.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 
 Beide wetsvoorstellen worden, na goedkeuring van de onderdelen, zonder
stemming aangenomen.
 
 
 
 
 
 Sluiting 23.06 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-16-1068-1095.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl