Debat over het najaarsoverleg en het algemeen koopkrachtbeeld
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 849-885

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-10-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 12, pagina 849-885

09-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31700-XVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over de invoering van 'gratis' schoolboeken, te weten: de motie-Pechtold c.s. over een garantie dat eventuele extra kosten voortkomend uit het afkopen van langlopende contracten niet voor rekening van de scholen komen (31325, nr. 22); de motie-Pechtold c.s. over het opschorten van de invoering van gratis schoolboeken via verplichte aanbesteding (31325, nr. 23), en de motie-Jasper van Dijk over een onderzoek naar een alternatief voor de verplichte aanbesteding van de gratis schoolboeken (31325, nr. 24)Pagina 897-897
Behandeling van het voorstel van wet van de leden Van Velzen en Waalkens houdende een verbod op de pelsdierhouderij (Wet verbod pelsdierhouderij) (30826)Pagina 807-827
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over handhaving van het rookverbod, te weten: de motie-Agema/Zijlstra over het eerst geven van een waarschuwing en pas in tweede instantie een boete (22894, nr. 187); de motie-Agema over het opheffen van het rookverbod in de horeca (22894, nr. 188); de motie-Zijlstra/Agema over het opschorten van de aanscherping van het handhavingsregime (22894, nr. 189), en de motie-Leijten over een subsidieregeling voor het creëren van rookruimtes in de kleine horeca (22894, nr. 190)Pagina 896-897
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 september 2008 over betalingen aan Nederlanders in VN-dienstPagina 827-830
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Fortis en ABN AMRO, te weten: de motie-Vendrik/Irrgang over vertrouwelijke informatievoorziening aan de Kamer (31371, nr. 14); de motie-Irrgang/Vendrik over een onderzoek ex artikel 140 naar de kredietcrisis (31371, nr. 15); de motie-Koser Kaya/Weekers over bestemming van toekomstige baten van de aankoop van Fortis/ABN AMRO voor aflossing van de staatsschuld (31371, nr. 16), en de motie-Weekers c.s. over de borging dat de staatsdeelneming niet tot oneigenlijk concurrentievoordeel leidt (31371, nr. 17)Pagina 898-898
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Milieuraad, te weten: de motie-Vendrik over het aanvullen van de emissienorm voor nieuwe elektriciteitscentrales met een ingangsdatum van 1 januari 2015 (21501-08, nr. 287); de motie-Vendrik over het onderbrengen van de luchtvaart onder het Europese emissiehandelssysteem (21501-08, nr. 288), en de motie-Neppérus over het voorkomen van een opeenstapeling van toeslagen (21501-08, nr. 289)Pagina 900-900
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de derde evaluatie Bopz, te weten: de motie-Joldersma c.s. over de experimenten met commissies psychiatrische zorg (25763, nr. 13); de motie-Van Gerven over de verantwoordelijkheid van de inspectie bij dwang- en drangmaatregelen (25763, nr. 15); de motie-Van Gerven over een masterplan voor vergroting van de capaciteit van de ggz (25763, nr. 16), en 2 andere moties (25763, nrs. 17 en 18)Pagina 897-898
Debat over het najaarsoverleg en het algemeen koopkrachtbeeldPagina 849-885
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het vreemdelingen- en asielbeleid, te weten: de motie-De Wit/Azough over het voortzetten van het bieden van categoriale bescherming aan asielzoekers uit Centraal-Irak (19637, nr. 1225), en de motie Anker over het ook benoemen van joden en shabaks als specifieke groep (19637, nr. 1226)Pagina 900-900
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het najaarsoverleg en het algemeen koopkrachtbeeld, te weten: de motie-Sap/Kant over aanvullende maatregelen zodat mensen aan de onderkant er gemiddeld in 2009 niet op achteruitgaan (31700 XV, nr. 6); de motie-Sap c.s. over duidelijkheid over het aantal langdurig uitkeringsgerechtigden en herintreedsters dat extra aan een baan geholpen wordt (31700 XV, nr. 7), en de motie-Weekers over het weer opnemen van de huidige buitengewone uitgavenregeling in het Belastingplan 2009 (31700 XV, nr. 9)Pagina 899-899
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over betalingen aan Nederlanders in VN-dienst, te weten: de motie-De Roon over het terugvorderen van de aan mevrouw Herfkens verstrekte toelage (31700 V, nr. 7); de motie-De Roon over het korten van de Nederlandse financiële bijdrage aan de VN met het aan mevrouw Herfkens uitbetaalde bedrag (31700 V, nr. 8), en 2 andere moties (31700 V, nrs. 9 en 10)Pagina 898-899
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 oktober 2008 over het vreemdelingen- en asielbeleidPagina 888-891
Regeling van werkzaamheden (donderdag 9 oktober 2008)Pagina 830-831
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de NMa-besluiten thuiszorg, te weten de motie-Leijten/Agema over een dringend verzoek aan de NMa om haar onderzoek in de thuiszorg op te schorten tot de uitspraak van de rechter bekend is (23235, nr. 83)Pagina 900-901
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 9 oktober 2008)Pagina 901-902
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de NAVO Ministeriële Raad, te weten: de motie-Diks/Halsema over medeverantwoordelijkheid van de NAVO voor het starten van onderhandelingen met de taliban op lokaal en nationaal niveau (28676, nr. 67), en de motie-Brinkman/Wilders over het voorkomen van onderhandelingen door de regering van Afghanistan of onderdelen van ISAF met de taliban (28676, nr. 68)Pagina 899-900
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 oktober 2008 over de NMa besluiten thuiszorgPagina 891-892
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Economische Zaken, met voorstel voor onderzoek Algemene Rekenkamer naar de tariefregulering voor netwerkbedrijven (31730, nr. 1)Pagina 898-898
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over inburgeringscursussen, te weten: de motie-Dijsselbloem c.s. over het door gemeenten voor hun rekening nemen van een derde deel van de financiële problematiek bij de cursusaanbieders (31143, nr. 26); de motie-Madlener/Fritsma over een eind maken aan gescheiden inburgering (31143, nr. 27); de motie-Van Toorenburg/Kamp over het in stand blijven van de verplichte eigen bijdrage (31143, nr. 28), en de motie-Karabulut/Dibi over het oplossen van het financiële probleem voor taalaanbieders (31143, nr. 29)Pagina 899-899
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 oktober 2008 over de NAVO Ministeriële RaadPagina 831-834
Behandeling van de brief van de Tijdelijke Gemengde Commissie Subsidiariteitstoets over het voorstel voor een Richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid (COM(2008) 426) (31544, nr. 4)Pagina 898-898
Presentie en opening (donderdag 9 oktober 2008)Pagina 807-807
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 oktober 2008 over de MilieuraadPagina 885-888
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 oktober 2008 over inburgeringscursussenPagina 892-895
Voortzetting van de behandeling van het voorstel van wet van de leden Van Velzen en Waalkens houdende een verbod op de pelsdierhouderij (Wet verbod pelsdierhouderij) (30826)Pagina 834-849
Regeling van werkzaamheden (donderdag 9 oktober 2008)Pagina 895-896
Behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de rechtspositie van de vice-president van de Raad van State, de staatsraden en de staatsraden in buitengewone dienst, alsmede van de president en de overige leden van de Algemene Rekenkamer, alsmede van de Nationale ombudsman en de substituut-ombudsmannen (Wet rechtspositie Raad van State, Algemene Rekenkamer en Nationale ombudsman) (31387), en van 2 andere wetsvoorstellen (31361 en 31334)Pagina 807-807

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 248 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over het najaarsoverleg
en het algemeen koopkrachtbeeld.Mevrouw Sap (GroenLinks):Voorzitter. De fractie van GroenLinks vindt het positief dat kabinet en
sociale partners in deze roerige tijden het hoofd koel houden, maar het hart
zou wat ons betreft heel wat warmer mogen zijn. Juist in tijden van crisis
is het belangrijk dat wij de pijn eerlijk delen. Juist in tijden van crisis
is het belangrijk dat wij oog hebben voor kwetsbare mensen en hoe het hen
vergaat. Juist voor deze mensen laat het kabinet in onze ogen belangrijke
steken vallen. Waarom gaan alleen de minima er in het algemene koopkrachtbeeld
op achteruit? Waar blijven de 200.000 banen voor mensen met een grote afstand
tot de arbeidsmarkt? Dat zijn de twee prangende vragen die ik vandaag aan
het kabinet en aan de coalitiepartijen wil stellen. Ik begin met de koopkracht.Tijdens de algemene en financiële beschouwingen was de koopkracht
van de minima terecht een belangrijk onderwerp. Geen enkele groep gaat erop
achteruit, zo was de boodschap die het kabinet vooraf via de pers afgaf. In
het standaardkoopkrachtplaatje is dat ook zo, maar – dit is een heel
belangrijke toevoeging – het standaardbeeld is in 2009 een onbruikbare
maatstaf voor de portemonnee van burgers. Het standaardbeeld meet namelijk
alleen het effect van generieke maatregelen en laat de voor 2009 zo belangrijke
specifieke maatregelen, in het bijzonder de afschaffing van de buitengewone
uitgavenregeling, die tot 2,4 mld. is opgelopen, buiten beschouwing. Wie echt
wil weten wat mensen volgend jaar te besteden hebben, moet kijken naar het
koopkrachtbeeld van het CPB. In dat beeld zijn alle maatregelen opgenomen,
ook de BU. Terecht stond het CPB-beeld dan ook centraal tijdens de algemene
en financiële beschouwingen. Het kabinet beloofde dat dit beeld meer
in balans zou komen door het aanvullende compensatiepakket voor de BU. Tijdens
de financiële beschouwingen voegde de PvdA daaraan toe dat mensen aan
de onderkant er gemiddeld niet op achteruit zouden gaan. De minima op nul
terwijl de rest erop vooruitgaat vindt mijn fractie nog steeds geen fraai
staaltje eerlijk delen, maar het is beter dan in de min. Daar houden wij het
kabinet en de PvdA graag aan.Wij vinden het ontluisterend dat het kabinet nu met een definitief beeld
komt waarin de minima als enige groep nog steeds inleveren. Ondanks het compensatiepakket
en ondanks alle fraaie perskoppen is er eigenlijk helemaal niks veranderd.
De 460 mln. die het kabinet zo trots uittrekt voor compensatie vliegt even
hard de portemonnee weer uit, doordat de BU er zwaarder inhakt dan voorzien.
Het koopkrachtbeeld van het CPB blijft recht overeind: de minima leveren nog
steeds 0,25% tot 1,5% in, ouderen staan op nul en mensen met
een goede baan gaan erop vooruit. Ik vraag de minister en de coalitiepartijen
hoe zij dit voor hun rekening kunnen nemen. Hoe kunt u beweren
dat dit beeld meer in balans is? Graag krijg ik een reactie.Dit brengt mij op het volgende punt, de 200.000 banen. Het signaal dat
het kabinet voor het najaarsoverleg afgaf, vonden wij al niet evenwichtig:
wel stevige druk op de bonden om de looneisen te matigen, geen druk op de
werkgevers om 200.000 extra banen te realiseren voor mensen met een grote
afstand tot de arbeidsmarkt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb nog een vraag over het vorige punt. U zei: het geld komt aan de
ene kant de portemonnee in en het vliegt er aan de andere kant weer uit. Maar
met de veranderingen in de BU gaat het geld toch juist bij andere mensen eruit,
namelijk bij degenen van wie wij allen vonden dat het er onterecht inkomt,
bijvoorbeeld bij u en mij als wij een bril laten verzekeren? En het komt toch
bij de mensen in de portemonnee die dat het hardste nodig hebben?Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik ben het met mevrouw Hamer eens dat een deel van de BU terechtkomt bij
mensen die het niet nodig hebben. Een groot deel ervan komt juist terecht
bij de mensen met de laagste inkomens, mensen die niet altijd chronisch ziek
of gehandicapt zijn. Die groep wordt zwaar getroffen, en daar doet het kabinet
niets voor. De kabinetscijfers geven een onvolledig inzicht, omdat gewerkt
wordt met een standaardbeeld, waarin de BU niet is opgenomen. Het CPB meldt
dat de minima gemiddeld genomen nog steeds in de min staan. Mevrouw Hamer
houdt zich dus niet aan haar belofte.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb nooit de belofte gedaan dat de mensen in de lijn van het CPB in
de nul zouden komen. Dat zou ook heel raar zijn. Mevrouw Sap noemt het CPB,
maar ik wil specifieker zijn. Wij hebben het over de zogenaamde mediaan. Zij
weet net als ik dat een mediaan uitgaat van gemiddelden.Ik heb een ander punt. Mevrouw Sap is toch voor het verminderen van de
hypotheekrenteaftrek?Mevrouw Sap (GroenLinks):Misschien kan mevrouw Hamer toelichten waar zij heen wil.Mevrouw Hamer (PvdA):Is het waar?Mevrouw Sap (GroenLinks):Het is een van de vele dingen waar wij voor zijn.Mevrouw Hamer (PvdA):Wat gaat u met dat geld doen? Gaat u dat teruggeven aan de huiseigenaren?Mevrouw Sap (GroenLinks):Wij hebben vorige week een tegenbegroting gepresenteerd, waarin precies
staat wat wij willen doen. In de doorrekeningen die het CPB maakt van de verkiezingsprogramma's
is duidelijk hoe de plannen uitpakken voor de koopkracht. Wij hebben een beeld
waarin de minima en de middeninkomens er heel goed voorstaan. Wij vragen grotere
offers van de bovenkant. Dat is wat wij verstaan onder eerlijk delen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik was u niet aan het aanvallen hoor. Ik had begrepen dat u het geld niet
wilde teruggeven aan degenen bij wie u het weghaalt. Dat is precies hetzelfde
als bij de BU gebeurt. Wij geven het terug aan de mensen die het het hardste
nodig hebben. Wilt u zeggen dat die 460 mln. weggegooid geld is?Mevrouw Sap (GroenLinks):Nee, dat wil ik niet zeggen. Ik vind het te prijzen dat voor sommige groepen
chronisch zieken en gehandicapten de stand nu beter is dan voor de zomer.
Maar u had meer beloofd. Tijdens de algemene beschouwingen hebt u zelf gezegd
dat u wilt dat het algemene koopkrachtbeeld meer in balans komt. Uw financieel
woordvoerder – ik mag toch aannemen dat de PvdA-fractie in dezen met één
mond spreekt – heeft tijdens de financiële beschouwingen toegelicht
dat het wat hem betreft betekent dat de minima er gemiddeld genomen niet op
achteruitgaan. Eerlijk gezegd vind ik dat nog steeds een vrij minimale inzet,
maar ik zou het voor de PvdA al mooi vinden. Mevrouw Hamer dreigt de belofte
nu geen gestand te doen. De minima dreigen er net zo sterk op achteruit te
gaan als tijdens de algemene beschouwingen leek te gebeuren.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat laatste betwijfel ik, maar daar kom ik nog wel op terug. Vindt u het
terecht of niet dat het geld van de mensen die het niet nodig hebben, terechtkomt
bij de mensen die het wel nodig hebben? Bent u het met mij eens dat dat is
wat dit kabinet aan het regelen is? Overigens gebeurde dat van de week met
grote steun van de vakbeweging.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik vind het terecht dat chronisch zieken en gehandicapten gerichter gecompenseerd
worden, maar ik vind het onterecht dat de negatieve effecten die dat oplevert
voor de sociale minima door dit kabinet niet gerepareerd worden. Eerlijk gezegd
vind ik dat absoluut geen voorbeeld van sociaal delen.De heer Van Hijum (CDA):Mevrouw Sap ging heel snel over het najaarsoverleg heen en ging vervolgens
in op de tegenbegroting van de GroenLinks-fractie. Het kabinet heeft samen
met de sociale partners een pakket afgesproken. Vindt mevrouw Sap het met
terugwerkende kracht ook niet zo heel verstandig dat in haar tegenbegroting
een lastenverzwaring is opgenomen voor werkenden, voor gezinnen met kinderen
en voor het bedrijfsleven?Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik wil daar best op reageren, maar dat heb ik tijdens de financiële
beschouwingen ook al heel uitgebreid gedaan. Wij vinden het volstrekt te verantwoorden
dat je zwaardere lasten op de sterkere schouders legt. Het is heel goed te
verantwoorden dat hogere inkomens meer bijdragen dan lagere. De lastenverzwaring
voor het bedrijfsleven nemen wij graag voor onze rekening. Ook uit cijfers
van het CPB blijkt dat de winstontwikkeling in de afgelopen vijftien jaar
heel goed is geweest. De winstquote is nog steeds hoger dan ooit. In de MEV
laat het CPB ook zien dat bedrijven flinke buffers hebben. Die buffers zijn
zodanig groot dat ze de hogere grondstoffen- en energieprijzen niet eens hoeven
door te berekenen. Het knelpunt zit niet in de lasten van bedrijven, het knelpunt
dat dreigt is dat bedrijven te weinig kunnen afzetten omdat de koopkracht
te veel daalt. Daarover maken wij ons met name zorgen.De heer Van Hijum (CDA):Steunt de GroenLinks-fractie nu het pakket aan maatregelen dat is overeengekomen
met de sociale partners, of niet? Ja of nee, graag.Mevrouw Sap (GroenLinks):Nee, wij vinden dat zwaar teleurstellend.Wij betreuren het zeer dat in het najaarsakkoord geen harde afspraken
zijn gemaakt over de 200.000 extra banen. Wij betreuren het ook dat het maken
van concrete plannen weer vooruit is geschoven. Wij zijn verbijsterd over
de invulling die de minister aan deze belangrijke participatiedoelstelling
geeft, namelijk dat het aantal uitkeringen met 200.000 moet dalen. Het verleden
leert dat daling van het aantal uitkeringen echt iets anders is dan toename
van het aantal banen voor moeilijke groepen. Ik roep de minister op om de
oorspronkelijke doelstelling uit het beleidsprogramma te handhaven. Ik vraag
hem bovendien om de Kamer voor de begrotingsbehandeling van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid te informeren over hoe het er nu voorstaat met die 200.000
banen. Hoeveel langdurig uitkeringsgerechtigden en hoeveel herintreedsters
hebben de afgelopen anderhalf jaar werk gevonden? Wat is de ambitie van deze
minister voor de resterende periode? Graag een reactie.Onze conclusie is dat dit kabinet creatief aan het boekhouden is, maar
dat dit de minima geen cent en geen baan extra oplevert. Dat vindt de GroenLinks-fractie
schrijnend. Wij roepen het kabinet en de coalitiepartijen op om alsnog hun
beloftes aan de kwetsbare groepen waar te maken.De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. Als het buiten stormt, staat de polder op scherp. Dat was
in Nederland al zo ten tijde van de eerste waterschappen, en dat is vandaag
de dag nog steeds zo. Als het erop aankomt, zetten vakbonden en werkgevers
over hun deelbelangen heen, en doen wat nodig is in het gemeenschappelijk
belang, om droge voeten te houden, ofwel om onze concurrentiepositie niet
te laten verslechteren, de werkgelegenheid op peil te houden en te voorkomen
dat de krapte op de arbeidsmarkt de samenleving gaat blokkeren. De CDA-fractie
is dan ook verheugd over het najaarsakkoord dat sociale partners met het kabinet
hebben afgesloten. Wij prijzen de saamhorigheid en eensgezindheid die het
kabinet en sociale partners aan de dag leggen. Of de storm al op zijn hoogtepunt
is en hoelang die aanhoudt, kunnen wij niet voorspellen. Over de mogelijke
gevolgen voor de economie en de werkgelegenheid is ook weinig met zekerheid
te zeggen. Dat er gevolgen zullen zijn, lijkt zeker. Maar des te belangrijker
is het dat werkgevers, vakbonden en het kabinet de problemen onder ogen zien
en afspraken maken over economische structuurversterking. Lastenverlichting,
een verantwoorde loonontwikkeling en een verhoging van de arbeidsparticipatie
zijn in dat kader de goede recepten voor dit moment.Internationaal gezien staat Nederland er gelukkig nog steeds goed voor.
Zo viel vandaag te lezen dat Nederland twee plaatsen is gestegen op de ranglijst
van het World Economic Forum over de internationale concurrentiepositie, van
een tiende naar een achtste plaats. Ook het IMF ziet dat Nederland het relatief
goed doet qua economische groei en werkloosheid. Nederland kan dus economisch
sterk uit de crisis komen.Een aantal opmerkingen over de concrete afspraken die in het najaarsakkoord
zijn gemaakt. De CDA-fractie is blij dat het voornemen om de WW-premie voor
werknemers te schrappen, nu wordt doorgezet. Dit levert werknemers gemiddeld
enkele honderden euro's lastenverlichting op. Ook voor werkgevers daalt de
WW-premie en komen er premiekortingen voor het in dienst nemen en houden van
oudere werknemers. De tegemoetkoming van chronisch zieken en gehandicapten
wordt gerichter en meer op de doelgroep toegesneden. Tevens komt het kabinet
de toezegging na dat de koopkrachtgevolgen voor ouderen en uitkeringsgerechtigden
meer in balans worden gebracht. Het kabinet is wat de CDA-fractie betreft
met de voorgestelde 460 mln. echt tot het uiterste gegaan. Wij gaan ervan
uit dat voor de nog te dekken 60 mln. in de Voorjaarsnota ook een solide dekking
zal worden gevonden.Mevrouw Kant (SP):Tot onze teleurstelling moeten wij vaststellen dat de groep mensen met
lagere inkomens er nog steeds op achteruit gaat. Dat heeft u toch ook wel
ontdekt, mag ik hopen?De heer Van Hijum (CDA):Wat het kabinet heeft gedaan, is volgens de afspraak met de Kamer eerst
de tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten meer gericht maken.
Ik ben het wat dat betreft zeer eens met wat mevrouw Hamer daar zojuist over
heeft gezegd. Het gaat erom dat die groep er ook daadwerkelijk van kan profiteren.
Het niet-gebruik van die voorziening door de doelgroep is op dit moment namelijk
nog enorm. Vervolgens heeft het kabinet gedaan wat het in afspraak met de
Kamer heeft beloofd, namelijk voor uitkeringsgerechtigden en met name voor
ouderen een aantal aanvullende maatregelen treffen die er in elk geval toe
leiden dat de koopkracht ook voor die groepen gemiddeld genomen hersteld wordt.
Er kunnen daarbij echter geen garanties worden gegeven voor individuele gevallen.
Dat hebben wij tijdens de algemene beschouwingen ook al aangegeven.Mevrouw Kant (SP):Wij zijn inderdaad bezig met een herhaling van zetten en wij zijn wat
dat betreft geen een stap opgeschoten. Er zijn namelijk nog steeds groepen
met lage inkomens – dus niet individuen, maar groepen – die erop
achteruitgaan. De CDA-fractie accepteert dat dus.De heer Van Hijum (CDA):Je moet maar durven om 460 mln. geen stap vooruit te noemen!Mevrouw Kant (SP):Ik heb het over het punt waar deze discussie over gaat. Ik zeg niet dat
er niets is gebeurd. Ik kom zo aan de beurt, en dan zult u horen dat er wel
wat gebeurt. Er zijn echter groepen met lage inkomens die erop achteruitgaan.
Dat was bij de algemene beschouwingen al zo en dat is nog steeds zo. Dat is
niet verbeterd en dat accepteert de CDA-fractie dus.De heer Van Hijum (CDA):De aftrekpost voor chronisch zieken en gehandicapten heeft opgeleverd
dat wij in totaal ongeveer 6 miljoen chronisch zieken en gehandicapten in
dit land hebben die gebruik maken van die voorziening. Dat kan niet aan de
orde zijn. Het feit dat de voorziening gerichter wordt gemaakt, heeft per
definitie gevolgen voor de koopkracht. Dat kan niet anders. Ik vind dat het
kabinet buitengewoon ver is gegaan in het repareren van koopkrachtgevolgen
voor de meest kwetsbare groepen, de ouderen, de chronische zieken en gehandicapten
en de arbeidsongeschikten.Mevrouw Kant (SP):Ik krijg geen antwoord op mijn vraag. Ik kan dan ook alleen de conclusie
trekken dat het CDA het sociale gevoel kwijt is en accepteert dat mensen met
lage inkomens erop achteruitgaan.De heer Van Hijum (CDA):Die conclusie is volledig voor rekening van mevrouw Kant. Ik heb duidelijk
aangegeven hoe het kabinet daarmee om is gegaan en hoe wij daartegen aankijken.De heer Weekers (VVD):Ik wil de heer Van Hijum vragen wanneer hij eindelijk eens ontwaakt uit
zijn winterslaap. Ik zal het toelichten. U hebt aangegeven dat u verwacht
dat het goed gaat met de Nederlandse economie. Er is volgens mij geen enkele
econoom die nog verwacht dat er volgend jaar überhaupt sprake zal zijn
van economische groei. Vervolgens zegt u dat het allemaal keurig is gedekt.
Maar 400 mln. van de 460 mln. wordt eerst weggehaald bij mensen die nu gebruik
kunnen maken van die buitengewone uitgavenregeling. Dat is dus een sigaar
uit eigen doos. De resterende 60 mln. gaat u dekken bij de Voorjaarsnota.
Dat is geen erg zorgvuldig financieel rentmeesterschap.De heer Van Hijum (CDA):Juist wel. Wij willen namelijk niet verder gaan dan wat de oploop uit
de BU heet en wat te dekken valt uit de BU, inzetten voor koopkrachtreparatie.
Juist als wij verder waren gegaan, had u waarschijnlijk met een heel andere
verhaal hier gestaan en ons verweten dat wij het niet solide gedekt zouden
hebben. Dat hebben wij nu echter juist wel gedaan.De heer Weekers (VVD):U hebt het niet solide gedekt, want u schuift een deel van het probleem
door naar de Voorjaarsnota. Ik kan u voorspellen dat er straks bij de Voorjaarsnota
helemaal geen ruimte zal zijn. Minister Bos heeft nu al alle ruimte in de
begroting opgesoupeerd. Als de inflatie straks, hopelijk, wat meevalt, heeft
minister Bos een groot financieel probleem, want de ruilvoetwinst is al helemaal
opgemaakt. Dan zal er bij de Voorjaarsnota bezuinigd moeten worden in plaats
van dat er ruimte is voor extra uitgaven.De heer Van Hijum (CDA):De heer Weekers begon met de opmerking dat ik gezegd zou hebben dat het
goed zou gaan met de economie. Ik heb echter gezegd dat wij er internationaal
gezien nog redelijk goed voor staan, relatief gezien. Ik vind dat wij wat
dat betreft het kabinet moeten prijzen, want er worden op dit moment de goede
dingen gedaan die de economische fundamenten in ieder geval stevig houden.Hoe de wereld er straks bij de Voorjaarsnota uit zal zien, zullen wij
dan moeten bezien. Ik weet niet hoe de crisis zich zal ontwikkelen. U weet
dat ook niet. Er zijn verschillende factoren, zoals de inflatie, de werkloosheid
en de groeiverwachting die met onzekerheden omgeven zijn. Dat is allemaal
waar. Wij zijn er echter voor om niet nu al in paniek daarop te anticiperen,
maar gewoon bij de Voorjaarsnota te kijken hoe die ontwikkelingen zich voltrekken.De heer Weekers (VVD):Dan zullen wij elkaar nog wel treffen bij de behandeling van de Voorjaarsnota.
Ik ben er niet zo hoopvol over. Ik heb toch nog even een andere vraag. U zegt
dat de Nederlandse economie er in vergelijking met ander landen nog redelijk
uitziet. Het kabinet teert eigenlijk op de hervormingen die het vorige kabinet
heeft doorgevoerd. Maar de commissie-Bakker heeft ook aangegeven dat er additionele
hervormingen nodig zijn. Nu neemt u een maatregel die op zichzelf heel erg
goed is: het verlagen c.q. op nul zetten van de WW-premie, maar waarom is
daarbij niet de gelegenheid te baat genomen om tegelijkertijd andere voorstellen
van de commissie-Bakker door te voeren?De heer Van Hijum (CDA):Ik zal daarop komen in mijn betoog. Ik was nog pas aan het begin.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik wil nog even doorvragen over het punt dat het beeld nu meer in balans
zou zijn. Bent u het met mij eens dat het beeld waarover wij het hebben, het
mediane koopkrachtbeeld is van het CPB zoals dat in de Macro Economische Verkenning
is gepubliceerd? Van dat beeld hebben wij tijdens de algemene beschouwingen
gezegd dat het meer in evenwicht moet komen. Ik heb nog een tweede vraag:
kent u de gegevens uit de brief van het kabinet, waarin staat dat het beeld
van het CPB op dit moment nog precies hetzelfde is als toen? Nog steeds leveren
uitkeringsgerechtigden gemiddeld 0,25% in en ouderen staan gemiddeld
op nul. Het compensatiepakket dat u noemt, dat netto 60 mln. beslaat, heeft
ervoor gezorgd dat bepaalde deelgroepen meer worden gecompenseerd, maar andere
deelgroepen er juist meer op achteruitgaan, omdat de BU "harder doortikt".
Het beeld is helder: het CPB zegt dat de stand precies hetzelfde is als tijdens
de algemene beschouwingen, ondanks uw compensatiepakket. Waarop baseert u
dan uw uitspraak dat er toch meer balans is? Ik wil graag een heel concrete,
heldere bron van u hebben.De heer Van Hijum (CDA):U geeft er zich geen rekenschap van dat ook de uitgaven in het kader van
de BU-regeling enorm zijn toegenomen sinds dat moment. Deze uitgaven leiden
daarmee tot een nog groter koopkrachtverlies dan aanvankelijk was geraamd.
Ik denk daarom dat het reparatiepakket van het kabinet wel degelijk de inkomenspositie
van die groepen, ouderen enuitkeringsgerechtigden, meer in balans
brengt met de vooruitgang die er natuurlijk ook in zit voor werkenden.De voorzitter:Ik wil graag iets opmerken namens de kijkers. Ik ben zo bang dat niemand
weet wat de BU is. Misschien weten zij het wel hoor – dan ben ik abuis –
maar misschien zou het de kijkers toch helpen als u af en toe eens volledig
uitsprak waar BU voor staat.Mevrouw Sap (GroenLinks):Als ik goed naar u luister, mijnheer Van Hijum, dan zegt u dat er een
probleem is geweest tijdens de algemene politieke beschouwingen en dat daar
na de algemene politieke beschouwingen nog een probleem is bij gekomen, namelijk
dat de buitengewone uitgavenregeling er nog zwaarder inhakt dan voorzien;
ik heb dat zelf in mijn eerste termijn ook al gezegd. Ik begrijp dat u zo
druk bezig geweest bent met het oplossen van het tweede probleem, dat u daarom
het eerste probleem maar aan de kant heeft geschoven. Is dat de goede interpretatie?
U had toch meer beloofd? U had toch ook gezegd dat u het eerste probleem zou
oplossen? Dat probleem lag er bij de algemene beschouwingen en het ligt er
nu nog steeds.De heer Van Hijum (CDA):Het opvangen en verder ontwikkelen hoort ook bij het regeren. Om die reden
kunt u heel gemakkelijk nee zeggen tegen het voorliggende evenwichtige en
samenhangend pakket. Tot mijn grote verbijstering doet u dat ook en daarmee
slaat u het hele fundament weg onder de economische ontwikkeling voor de komende
periode, maar dat even terzijde. Ik denk dat het kabinet met een aantal forfaits,
tegemoetkomingen, voor arbeidsgehandicapten en ouderen, heel gericht de effecten
opvangt van, ten dele, het onbedoelde gebruik van de buitengewone uitgavenregeling.
Wij hebben met elkaar een regeling opgetuigd waarvan een groep van 6 miljoen
mensen gebruik maakte, die echter niet allemaal vielen onder de categorie
van chronisch zieken en gehandicapten. Het wegnemen van dat onbedoelde effect
levert voor een bepaalde groep mensen inderdaad koopkrachtverlies op en wij
staan ervoor dat wij voor de meest kwetsbare groepen een compensatie hebben
geboden.Mevrouw Sap (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil van de heer Van Hijum weten wat hij dan zegt tegen
iemand met een minimumuitkering die tot min 1,75% aan koopkracht kan
verliezen door dit pakket aan maatregelen van het kabinet. Zegt hij dan: sorry,
uw portemonnee was al leeg en die wordt nog leger; u valt onbedoeld onder
de buitengewone uitgavenregeling. Is dat dan een geval van pech?De heer Van Hijum (CDA):U komt nu met een casus. Ik zou eerst moeten weten wat de situatie is.
Onze bedoeling is dat mensen die chronisch ziek en gehandicapt zijn en extra
kosten hebben als gevolg van die aandoening, gecompenseerd worden voor de
kosten. Dat was de reden waarom wij oorspronkelijk, nota bene gezamenlijk
als CDA en GroenLinks, die regeling hebben bedacht en daarover een motie hebben
ingediend. Die regeling is zodanig uit de klauwen gegroeid en heeft zoveel
onbedoelde effecten dat het echt niet verantwoord is om op deze manier door
te gaan. Ik begrijp niet dat mevrouw Sap daarvoor geen verantwoordelijkheid
durft te nemen. Wij doen dat wel en wij compenseren zelfs de effecten voor
groepen die geraakt worden doordat deze regeling wordt teruggedraaid. Ik vind
dat zeer verantwoord.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik noem geen casus van één persoon, ik noem het gemiddelde
effect dat het Centraal Planbureau in de Macro Economische Verkenning heeft
berekend voor groepen sociale minima. Zij hebben nu al een heel lege portemonnee.
Ik vind dat de heer Van Hijum zich verschuilt achter zijn opmerking dat ik
een casusje noem. Hij raakt juist grote groepen kwetsbare mensen die al op
het sociaal minimum zitten heel diep in de portemonnee. Van hen vraagt hij
volgend jaar nog meer in te leveren. Hij heeft zelf tijdens de algemene politieke
beschouwingen aangegeven dat hij daarin meer balans wil brengen, maar ik constateer
dat hij dat willens en wetens niet doet en dat stelt mij diep teleur.De heer Van Hijum (CDA):Dat kan wel de conclusie van mevrouw Sap zijn, maar ik heb al genoemd
dat wij bij de algemene beschouwingen hebben gezegd dat ingrijpen in deze
uit zijn voegen gegroeide regeling niet kan betekenen dat je voor iedereen
een garantie biedt. Ik vind dat het kabinet een zeer verantwoord pakket levert
waardoor het geld meer terecht komt bij de groep waarvoor het oorspronkelijk
was bedoeld. Bovendien wordt hiermee een aantal koopkrachteffecten gerepareerd.Mevrouw Koşer Kaya (D66):De buitengewone uitgavenregeling is afgeschaft en heeft geld opgebracht.
Dat is mooi naar de chronisch zieken en gehandicapten gegaan. Het is slim
om nu af te dwingen dat er geen loon-prijsspiraal zal komen en dat de vakbonden
zich zullen inhouden met hun looneisen. Niet meer en niet minder. Hoe koopkrachtplaatjes
eruit zien, hangt af van de gegevens die aan dat plaatje ten grondslag liggen.
Wordt kinderopvang daar bijvoorbeeld bij betrokken of niet? Daarover wil ik
dan ook niet met de heer Van Hijum spreken. Echte koopkracht krijg je door
echte banen. Welke concrete afspraak is gemaakt voor de 200.000 mensen die
nog op een baan wachten? Is iets gedaan aan de tweedeling op de arbeidsmarkt,
zodat mensen een baan kunnen krijgen en een gelijke uitgangspositie hebben?
Welke concrete maatregel is uit het overleg voortgevloeid anders dan dat er
nog van allerlei plannen worden gemaakt?De heer Van Hijum (CDA):Ook op dit onderdeel zal ik nog terugkomen. Ik wil daarover graag discussiëren,
maar ik stel voor dat ik eerst een aantal punten benoem. Dan krijgt mevrouw
Koşer Kaya meteen een antwoord op haar vraag.Voorzitter. Wij zijn positief over de inzet op het gebied van re-integratie
van werklozen. Mijn fractie is al langer kritisch over de besteding van de
re-integratiemiljarden en pleit voor een veel selectievere ondersteuning van
werklozen en een betere aansluiting op de vacatures. Het is buitengewoon goed
dat de inzet van gemeenten, UWV en CWI, die bemiddelen voor andere groepen
werklozen, weer wordt gericht op de vraag van branches en sectoren. Wij zullen
de wetsvoorstellen op het gebied van de organisatie van de sociale zekerheid,
het werkbedrijf en de loonkostensubsidies zeer kritisch aan deze intentie
toetsen.De afspraak tussen sociale partners over het maximeren van de ontslagvergoeding
heeft de weg vrijgemaakt voor nadere afspraken over scholing, werk-naar-werktrajecten
en meer arbeidsplaatsen voor kwetsbare groepen. Hiermee is een eerste, zij
het bescheiden, stap gezet in de uitvoering van het advies van de commissie-Bakker.
Deze commissie bepleit onder meer een verschuiving van het accent van nazorg
naar voorzorg door veel meer te investeren in de inzetbaarheid, de scholing
en de bemiddeling van werknemers. Wij lezen nu dat de Stichting van de Arbeid,
oftewel de werkgevers- en werknemersorganisaties, zich gaat buigen over de
verantwoordelijkheid voor werk-naar-werktrajecten en de uitvoering van de
WW. Op welke wijze wordt daarbij de suggestie van de CDA-fractie betrokken
om werkgevers de mogelijkheid te bieden het eigen risico van de eerste fase
van de WW zelf te dragen? Daarmee zou een prikkel voor werkgevers worden geïntroduceerd
om veel meer te doen aan scholing en aan het bemiddelen voor werknemers die
met ontslag worden bedreigd. Ook de aandacht voor scholing en een leven lang
leren spreekt ons aan, maar wanneer wordt nu duidelijk welke bijdrage de sectorale
scholingsfondsen van de werkgevers en werknemers, de O&O-fondsen, gaan
leveren aan het scholen van werknemers en werkzoekenden? Deze afspraak is
volgens mij al eerder gemaakt. Waarom komt intersectorale samenwerking tussen
die verschillende sectoren zo moeilijk en zo langzaam van de grond? Kan de
minister aangeven of hij middelen beschikbaar wil stellen voor cofinanciering
van ondernemings- en sectoroverstijgende scholingsactiviteiten en zo ja, hoeveel?
Dit is een van de concrete punten die het kabinet in de brief aan de Kamer
heeft genoemd.Daarnaast heeft het kabinet de aanbeveling van de commissie-Bakker om
de arbeidsdeelname van ouderen, gedeeltelijk arbeidsgeschikten, Wajongers,
allochtonen en laag opgeleide jongeren te stimuleren voortvarend opgepakt.
Wij zien de vervolgafspraken over banen voor die groepen in de cao's met spanning
tegemoet, maar werkgevers zullen nu ook echt moeten leveren. In het plan staat "intensiveren
van die inspanningen". Dat klinkt goed, maar ik zou graag wat concreter
horen hoe vakbonden en werkgevers die plaatsen daadwerkelijk gaan invullen.
Wij hebben daar al eerder om gevraagd en zijn van mening dat wij daarmee echt
samen aan de slag moeten.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik meen dat de Kamer al anderhalf jaar met spanning afwacht hoe de 200.000
mensen die aan de kant staan aan een baan geholpen worden. Ik wil dat de heer
Van Hijum nu concreet wordt en heb geen behoefte aan "doorschuifpolitiek".De heer Van Hijum (CDA):Wij creëren geen banen. Mevrouw Koşer Kaya is wel zo reëel
dat zij dat toegeeft. Zo ken ik haar ook. Ik vind wel dat die afspraak die
al enige tijd geleden is gemaakt, namelijk tijdens de participatietop met
werkgevers en vakbonden, veel concreter ingevuld mag worden. De Kamer pleit
bijvoorbeeld al heel lang voor meer stage- en werkplekken voor jongeren met
een Wajong-uitkering, dus voor jonggehandicapten. Sociale partners hebben
gezegd dat zij meer aangepaste werkplekken willen creëren. Daarmee bedoelen
zij dat de omstandigheden en de functie worden aangepast en dat de gehandicapte
medewerkers meer tijd krijgen als dat nodig is. Ik vind dat wij wat dat betreft
veel concreter moeten worden. Anders zal het ondanks alle wetsvoorstellen
en plannen niet lukken om die jongeren daadwerkelijk aan het werk te helpen.
Het gevoel van urgentie deel ik met mevrouw Koşer Kaya en ik daag het
kabinet uit om daarover samen met de sociale partners concreter te worden.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Mij hoeft niet gemeld te worden wie wat heeft gezegd en welke sociale
partner en coalitiegenoot welke positie inneemt, want dat weet ik wel. De
coalitiegenoten zitten in spagaat als het gaat om het ontslagrecht en het
aan een baan helpen van mensen door middel van het moderniseren van de ontslagregels.
Er staan immers mensen aan de kant. Het primaire punt van de modernisering
van het ontslagrecht was niet zozeer de ontslagvergoeding als wel het schrappen
van de tweedeling en het aan een baan helpen van mensen. Daarop reageert de
heer Van Hijum ook nu niet. Wanneer komen die 200.000 mensen aan een baan?
Wanneer wordt er een duidelijke afspraak gemaakt over de manier waarop deze
mensen aan een baan worden geholpen en wanneer komt er een plan?De heer Van Hijum (CDA):Ik constateer dat het aantal mensen met een WW-uitkering of een bijstandsuitkering
daalt. Er komen dus wel degelijk meer mensen aan een baan. Ik heb speciale
aandacht gevraagd voor de mensen met een Wajong-uitkering. Wat mijn fractie
betreft mag er voor die groep een tandje bij, al beseft zij dat het kabinet
geen banen creëert. Wij kunnen ervoor zorgen dat er middelen zijn om
die jongeren aan een baan te helpen, dat werkgevers vergoedingen krijgen en
dat er aangepaste werkplekken komen. Ook moeten wij administratieve lasten
wegnemen. Maar uiteindelijk moeten de werkgevers banen creëren en aanbieden.
Wij willen geen gesubsidieerde banen voor die mensen, maar echte banen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Dat was mij niet helemaal duidelijk. In het coalitieakkoord staan namelijk
ook vijf vormen van subsidiebanen.De heer Van Hijum refereert aan de commissie-Bakker. Waarom doet hij niet
precies wat in het rapport van die commissie staat? Waarom neemt hij dat niet
als uitgangspunt? Ik vraag mij af waarom die commissie is ingesteld, als de
heer Van Hijum toch niet wil doen wat zij adviseert.De heer Van Hijum (CDA):In het debat over het rapport van de commissie-Bakker heb ik namens mijn
fractie gezegd dat die commissie indringend heeft aangegeven hoe groot de
krapte op de arbeidsmarkt wordt en wat het belang is van het nemen van allerlei
maatregelen. Wij hebben dat rapport omarmd en het kabinet is daarmee aan de
slag gegaan. Ik begrijp de zorg van mevrouw Koşer Kaya over het flexibiliseren
van de arbeidsmarkt. Daarvoor heb ik een aantal voorstellen gedaan en ik heb
de minister om een reactie gevraagd. Ik heb het kabinet verzocht om de werkgevers
te prikkelen zodat zij veel meer aan scholing doen. Daarnaast moeten zij meer
werken aan het bemiddelen naar werk. Dat is wel degelijk een uitwerking van
het advies van de commissie-Bakker. Het kan mevrouw Koşer Kaya niet
ver genoeg gaan. Ik heb het een bescheiden stap genoemd maar dat neemt niet
weg dat het een stap is.Nieuw is ook het voornemen van het kabinet om tijdelijk een no-riskpolis
in te voeren voor het in dienst nemen van oudere werklozen. Wij staan daar
niet onwelwillend tegenover, maar stellen daarover een aantal vragen. Bevestigt
de regering daarmee niet het onterechte beeld van een hoog ziekteverzuim bij
oudere werknemers? Waarom wordt er dan niet een dergelijke polis ingevoerd
voor zieke werknemers die door werkgevers in dienst worden genomen? Dat is
in het kader van re-integratie tweede spoor. Wij hebben daarover al eerder
een discussie met de minister gevoerd.Tot slot kom ik bij een belangrijke randvoorwaarde voor meer arbeidsparticipatie.
Die houdt in dat betaald werk gecombineerd en/of afgewisseld kan worden met
onbetaald werk zoals opvoeding, mantelzorg, studie of vrijwilligerswerk. Het
kabinet geeft aan dat het daarover verder van gedachten wil wisselen met de
sociale partners. Wij hebben daar de kanttekening bij dat die intentie al
eerder is uitgesproken. Hoe staat het nu concreet met de mogelijkheden om
arbeidstijden te flexibiliseren en om meer mogelijkheden voor telewerken te
creëren? Kortom, wat kunnen wij op dat terrein ook de komende periode
van zowel het kabinet als de sociale partners verwachten?Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Het kabinet beloofde koopkrachtbehoud. Niemand zou erop achteruitgaan.
Deze zomer beloofde minister Bos dat alle minnen zouden worden weggewerkt.
Dat bleek niet zo te zijn. Groepen met lage inkomens, ouderen en chronisch
zieken bleken er wel degelijk op achteruit te gaan. Na eerst verwoede pogingen
gedaan te hebben om dat allemaal te ontkennen, kwamen bij de algemene beschouwingen
de toezeggingen dat er nog naar gekeken zou worden. Dat is gedaan en nu ligt
er een voorstel tot gedeeltelijke reparatie. Ons verzet en dat van anderen
heeft geleid tot een stap in de goede richting. Het kabinet heeft alsnog 400
mln. gevonden. Tenminste, dat is het beeld dat rolt uit de goede pr-machine!
Het blijkt helemaal niet te kloppen. Er is helemaal geen extra geld. Het blijkt
dat de buit – de buit van de asociale ingreep in de bijzondere aftrek
ziektekosten – groter is dan gedacht. Een deel van die buit wordt nu
weer teruggegeven. Zo kan ik ook mooie sier maken!Natuurlijk is het positief dat dat geld ingezet wordt om de koopkracht
van deze groep te verbeteren. Het moet mij toch echt van het hart, dat ik
er een nare, vieze smaak van in de mond krijg. Eerst mensen flink pakken en
daarna de held uithangen, omdat je weer wat teruggeeft van wat je gepakt hebt.Wat blijkt nu? Nog steeds gaan groepen mensen met lage inkomens erop achteruit.
Deze groep mensen is niet één keer voor de gek gehouden, deze
groep mensen is niet twee keer voor de gek gehouden, deze groep mensen is
nu voor de derde keer voor de gek gehouden. Ik vind dat onthutsend. Wij eisen
vandaag dan ook dat er alsnog de garantie gegeven wordt dat de koopkrachtachteruitgang
voor deze mensen gerepareerd wordt.De heer Van Hijum (CDA):Mevrouw Kant gebruikt het woord "onthutsend". Ik vind het onthutsend
dat kennelijk de SP deze ontwikkeling volledig op haar beloop heeft gelaten.
Naast de miljarden extra uitgaven die de SP in haar tegenbegroting voorstelt,
zou de SP deze overschrijding dus zonder meer hebben geaccepteerd en op haar
beloop hebben gelaten. Dat is het antwoord van de SP op hoe deze regelingen
uit hun verband groeien.Mevrouw Kant (SP):Hoe komt u daar nou bij?De heer Van Hijum (CDA):Laat dan eens horen wat u concreet voorstelt?Mevrouw Kant (SP):U moet wel een vraag stellen die hout snijdt. Dan kan ik een antwoord
geven.De heer Van Hijum (CDA):Vindt mevrouw Kant het acceptabel dat grote groepen mensen brillen –
die ook bij de ouderenbeurs massaal werden gepromoot – aftrekken van
de belasting? Vindt u dat acceptabel?Mevrouw Kant (SP):Ik vind het acceptabel dat hulpmiddelen en hogere ziektekosten afgetrokken
kunnen worden van de belasting. De brillen mag u van mij hebben. Dat heb ik
ook al meer keren in het debat gezegd. Dat is namelijk helemaal niet de essentie
van dit voorstel. Een van de redenen van de toename van de uitgaven voor deze
regeling was dat de kabinetten waar uw partij deel van uitmaakt, de kabinetten-Balkenende,
de premies voor de ziektekostenverzekeringen zo verhoogd hebben. Die kabinetten
hebben zo veel uit het pakket gedonderd, zodat mensen het allemaal zelf moeten
gaan betalen. Dat is de reden waarom de uitgave voor deze post zo verhoogd
is. Het is nu eenmaal zo dat mensen met lage inkomens dat dan niet meer kunnen
betalen.Mijn eis in het debat is dus ook dat voor deze mensen met lage inkomens
de koopkrachtachteruitgang alsnog wordt gerepareerd. Ik vraag het kabinet
het volgende. Het heeft de mensen met een spaartegoed van € 100.000
een bankgarantie gegeven voor hun spaargeld. Gaat het deze mensen een garantie
geven voor hun leefgeld? Na spaargeldgarantie ook een leefgeldgarantie voor
de mensen met de allerlaagste inkomens!Voorzitter. Dat ook de druk van het najaarsoverleg tot enige reparatie
van de koopkracht van de kwetsbare groepen, met name de chronisch zieken en
gehandicapten, heeft geleid, is te prijzen. Een compliment ook voor allen
die hebben gevochten voor het behoud van de beschaving in de arbeidsverhoudingen
oftewel het ontslagrecht. Wij mogen toch echt wel vaststellen dat minister
Donner zijn kruistocht heeft verloren. Dat wat er toch uit de bus rolt, de
beperking van de ontslagvergoeding, is echter een raar en ongewenst plan.
Mensen die in loondienst meer dan € 75.000 verdienen, worden anders
behandeld dan anderen. Het is natuurlijk best een fors bedrag, maar waarom
mensen anders behandelen dan anderen? Hun ontslagvergoeding wordt beperkt
tot een jaarsalaris. Waarom? Wat een rare grens. Wat is daar logisch aan?
En wat is daar rechtvaardig aan? De vraag is ook of de rechter van tevoren
de redelijkheid van het ontslag wel of niet beoordeelt. Mij is dat eerlijk
gezegd niet duidelijk. Als dit een manier zou zijn om de gouden handdrukken
van falende, zichzelf verrijkende topbestuurders aan banden te leggen, dan
was er wel iets voor te zeggen. Dat gebeurt hiermee echter niet; daar is dit
geen oplossing voor. Het is eerder een stimulans voor hen om voordat zij zo'n
topbaantje nemen, een afspraak te maken over de gouden handdruk die zij krijgen
bij hun vertrek, ongeacht of zij gefaald hebben, wat meestal
wel het geval is. Waarom zijn er trouwens geen afspraken gemaakt voor verbetering
van de positie van flexarbeiders? Wat is de reactie op de door de FNV geconstateerde
groeiende groep mensen die niet meer van één inkomen en één
baan kan rondkomen, van de werkende armen, dus van de mensen die baan op baan
moeten stapelen?Natuurlijk zijn de gevolgen van de kredietcrisis een bedreiging voor de
koopkracht. Of het nu goed gaat met de economie of slecht, er is altijd wel
een recept voor loonmatiging. Zo ook bij dit kabinet. Als het goed gaat moeten
de lonen gematigd worden om de concurrentie met het buitenland aan te kunnen
en als het slecht gaat moeten de lonen worden gematigd om geen banen te verliezen.
Mijn fractie vindt de looneis van 3,5% aan de zuinige kant. Het is
de vraag of die gaat zorgen voor koopkrachtbehoud. Ik vraag dit kabinet ook
of koopkrachtbehoud het uitgangspunt blijft voor dit kabinet. Als dat het
geval is, hoe gaat het kabinet dat dan bewaken?Toen het kabinet aantrad, werden er honderdduizenden banen beloofd, voor
gedeeltelijk arbeidsongeschikten, voor langdurig werklozen en voor jonggehandicapten.
Waar blijven die banen echter?De heer Van Hijum (CDA):U zegt "aan de zuinige kant". Ik heb de heer Ulenbelt eerder
het woord "chantage" horen bezigen. Is het beste koopkrachtbehoud
niet het behoud van werkgelegenheid? Zou u niet zo grootmoedig kunnen zijn
dat u de vakbond complimenteert voor het feit dat men zich heeft ingehouden
zodat een verantwoorde loonontwikkeling mogelijk is? Op die manier houden
wij in dit land werk. U jaagt de kosten alleen maar op.Mevrouw Kant (SP):Het woord "chantage" heb ik ook gebruikt bij de algemene beschouwingen
omdat de bonden toen al onder druk gezet werden om matige looneisen te stellen –
toen was er nog helemaal geen kredietcrisis – omdat anders de verlaging
of de afschaffing van de WW-premie niet zou doorgaan. Dat is er gebeurd en
dat heb ik destijds chantage genoemd. De inflatie bedraagt 3,25%. Ik
vraag mij dan ook stellig af of een looneis van 3,5% zorgt voor koopkrachtbehoud
van mensen. Dan wordt er nog helemaal niets extra's gevraagd. Er wordt dan
alleen maar gevraagd of mensen er misschien alsjeblieft niet op achteruit
mogen gaan. Ik vind dat alleszins redelijk. Sterker nog, ik vind dat een minimale
eis. U vraagt of werkgelegenheid niet het beste is voor mensen om uit de armoede
te komen. Soms is dat inderdaad het beste, maar ik heb ook aangegeven dat
de FNV zelf deze week de noodklok heeft geluid over het feit dat er zoveel
slecht betaalde banen zijn dat mensen van één baan soms niet
eens meer kunnen leven. Zij moeten baan op baan stapelen. Helaas is er dus
ook een groeiende groep werkende armen in ons land. Het helpen aan een baan
lost daar niets aan op.De heer Van Hijum (CDA):Ik constateer dat naast GroenLinks nu ook de SP de vakbond, die verantwoordelijkheid
heeft genomen en een verantwoorde afspraak heeft gemaakt over loonontwikkelingen
en tal van maatregelen, gewoon in de kou laat staan.Mevrouw Kant (SP):Hoezo? Ik mag toch een mening hebben over de uitkomst van het najaarsoverleg?
Ik mag toch mijn opvatting geven over die 3,5%, wetende dat de inflatie
al 3,25% is? Ik maak daar een inschatting van en dan is mijn vraag
aan het kabinet: denkt u dat deze looneis, in combinatie met uw eigen beleid,
zorgt voor koopkrachtbehoud? Blijft dat de inzet van dit kabinet? Ik vind
dat een alleszins redelijke vraag.De heer Van Hijum (CDA):Dat is één kant van de medaille. Mijn vraag ging over het
gegeven of loonmatiging in deze tijd – ik moet eigenlijk zeggen: verantwoorde
loonontwikkeling – niet een fundamenteel belangrijk recept is voor economische
ontwikkeling in de toekomst.Mevrouw Kant (SP):Verantwoorde loonmatiging is prima, maar is het ook verantwoord om mensen
er in koopkracht op achteruit te laten gaan? Koopkracht is ook belangrijk
voor de economie. Als mensen er in koopkracht op achteruit gaan, dan heeft
dat ook een negatief effect op de economie. Te sterke loonmatiging heeft ook
een negatief effect op de innovatie. Loonstijging heeft een effect op de innovatie.
Zo zijn er allerlei dingen die een effect hebben. De vakbonden zijn alleszins
redelijk geweest. Ik permitteer mij zelfs om te zeggen: het is inderdaad aan
de zuinige kant.Mevrouw Hamer (PvdA):Mevrouw Kant, klopt het dat u net het woord "chantage" gebruikte?Mevrouw Kant (SP):De heer Van Hijum gebruikte dat woord, omdat ik dat tijdens de algemene
beschouwingen heb gebruikt. Toen ging het om de situatie dat er – heel
merkwaardig – dit jaar geen looneisen op tafel lagen voor de algemene
beschouwingen; het is gebruikelijk dat dit wel het geval is. Het kabinet tetterde
in de media rond dat verlaging van de WW-premie mogelijk niet zou doorgaan
als bonden zich niet matigden. Dat gebeurde natuurlijk in heel subtiele bewoordingen,
maar er ging wel degelijk druk van uit: als u niet matig bent met de lonen,
dan gaat die verlaging niet door.Mevrouw Hamer (PvdA):Uw collega Ulenbelt heeft van de week ook het woord "chantage"
gebruikt in zijn eerste reactie. Handhaaft u vandaag dat woord?Mevrouw Kant (SP):Op dat moment was er sprake van chantage.Mevrouw Hamer (PvdA):Is dat nu nog steeds zo?Mevrouw Kant (SP):Het is op dat moment gebeurd, dus op dat moment was er sprake van chantage.
Wat er zich deze week achter die deuren heeft afgespeeld, daar ga ik niet
over. Ik was daar niet bij, het is de verantwoordelijkheid van de sociale
partners. Met "chantage" bedoelden wij de uitlatingen van het kabinet
in die periode, toen het kabinet met het plan kwam om naast het niet verhogen
van de btw de WW-premie voor werknemers af te schaffen. Het kabinet heeft
toen nadrukkelijk gezegd: mits er sprake is van gematigde loonontwikkeling.
Dat gegeven noemen wij "chantage".Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vraag het u omdat als er gechanteerd wordt, er ook iemand is die zich
laat chanteren. Als u dat woord handhaaft, beschuldigt u de vakbeweging
ervan dat zij zich laat chanteren. Ik hoor graag of u dat vindt.Mevrouw Kant (SP):Daarom zeg ik het precies zoals ik het zeg. De uitlatingen van het kabinet
in de media, vond ik een vorm van chantage. Of iemand zich laat chanteren,
kan ik niet controleren; daar ga ik niet over. Het woord slaat dus niet op
de onderhandelingen van afgelopen week maar op de uitlatingen van het kabinet.
Het is niet per definitie zo dat als iemand chanteert, de ander zich laat
chanteren; gelukkig niet.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vraag u nu om een beoordeling daarvan, maar daarop wilt u geen antwoord
geven.Mevrouw Kant (SP):Die uitspraak over chantage slaat niet op de uitkomst, maar op de uitlatingen
van het kabinet. Die waren bijzonder ongepast.Mevrouw Hamer (PvdA):Uw collega Ulenbelt heeft in een persbericht – het ligt daar –
direct na het najaarsoverleg gezegd: de chantage van minister Donner is geslaagd.
Handhaaft u dat vandaag, of zegt u: dat heeft hij toch iets te scherp neergezet?Mevrouw Kant (SP):De chantage is in zoverre geslaagd dat er gematigde looneisen zijn. Of
die chantage ook achter die deuren heeft plaatsgevonden, durf ik niet te zeggen;
wel dat die uitlatingen van het kabinet destijds bijzonder ongepast waren.
Het is de taak van de vakbonden om looneisen te stellen en niet van dit kabinet.Mevrouw Hamer (PvdA):Dit is een heel omslachtige manier om op uw woorden terug te komen.De voorzitter:Mevrouw Kant vervolgt haar betoog.Mevrouw Kant (SP):Volgens mij ben ik op geen enkel woord teruggekomen, dus ik weet niet
waar mevrouw Hamer dat vandaan haalt.Ik was bezig met de honderdduizenden banen die dit kabinet had beloofd
voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten, langdurig werklozen, jonggehandicapten.
Waar blijven die banen? Ik lees in het akkoord dat er een analyse wordt gemaakt,
een plan aanpak wordt opgesteld, afspraken worden gemaakt, regionale toppen
worden georganiseerd, aanjaagteams komen en dat iedereen erbij wordt betrokken.
Dat is toch wel een magere oogst na twee jaar Balkenende IV. Er zal nog veel
worden gepraat, maar met geklets schep je geen werk. Over de looneisen zijn
harde afspraken gemaakt, maar waarom zijn die niet gemaakt over het aan het
werk helpen van mensen. Waarom op dit punt zo slap?Het zijn onzekere en moeilijke tijden. Eén garantie wil ik wel
van dit kabinet, namelijk dat de laagste inkomens niet de crisis gaan betalen.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. De laatste keer dat wij spraken over de koopkracht was voor
mij bij de politieke beschouwingen. Ik heb toen gezegd: houvast en vooruitgang,
dat is waaraan de samenleving nu behoefte heeft. Houvast en vooruitgang in
werk, wijk en wereld. Ook toen heb ik al gezegd: de wereld verandert snel.
Maar hoe snel die zou veranderen en hoe nodig het is mensen juist nu houvast
te bieden, konden wij zelfs niet voorspellen. Ik ben dan ook heel blij dat
de sociale partners er deze week voor hebben gekozen om de lijn van het kabinet
te ondersteunen, de lijn van een solide en solidaire begroting waarbij koopkracht
voor alle groepen gelijk blijft of vooruit gaat. De sociale partners hebben
zich aangesloten bij die solidaire begroting van het kabinet. Door verantwoorde
loonontwikkeling, door lastenverlichting voor burgers en het bedrijfsleven,
door de participatie te verhogen, door de btw niet omhoog te laten gaan en
de WW-premie naar nul te brengen én door de koopkracht voor alle groepen
ten minste gelijk te houden en voor veel groepen, ook voor veel groepen die
het hard nodig hebben, omhoog te brengen.Tijdens de politieke beschouwingen hebben wij voor één groep
extra aandacht gevraagd. Dat was de groep van chronisch zieken en gehandicapten
en de kwetsbare groep aan de onderkant.Mevrouw Kant (SP):Ik open maar gelijk, want mevrouw Hamer zei "alle groepen",
maar er zijn toch groepen mensen met lage inkomens die er nog steeds op achteruit
gaan? Vindt mevrouw Hamer dat acceptabel?Mevrouw Hamer (PvdA):Dat heeft te maken met de vraag welk plaatje mevrouw Kant wil geloven.
Ik wil graag geloven in wat er echt in de portemonnee van mensen zit. Dat
is de reële koopkracht en dat is de koopkrachtontwikkeling van 2007,
2008 en 2009 op rij. In al die plaatjes, ook die van het CPB, blijven de mensen
in koopkracht gelijk of gaan zij erop vooruit.Mevrouw Kant (SP):Wij beginnen gewoon weer van voren af aan, maar ik geef niet op. Wij gaan
precies dezelfde discussie in. Mevrouw Hamer kiest de plaatjes die haar goed
uitkomen. Dat zijn ook de plaatjes die in deze brief zijn terechtgekomen,
maar er zijn andere cijfers. Die gaan over groepen huishoudens. Groepen huishoudens
met lage inkomens gaan er nog steeds op achteruit. Dat kan mevrouw Hamer niet
ontkennen. Accepteert de PvdA-fractie dat?Mevrouw Hamer (PvdA):Er is één plaatje – de voorzitter zal het niet fijn
vinden dat ik dat woord gebruik, want heel veel mensen begrijpen dat niet
eens – dat gaat over een mediaan, een gemiddelde. Je hebt mensen die
veel hebben, mensen die weinig hebben en mensen die gemiddeld zitten. In dat
plaatje ziet het er niet gunstig uit, heb ik tijdens de algemene beschouwingen
al tegen mevrouw Kant gezegd. Over dat plaatje, dat eigenlijk nooit wordt
gebruikt en dat feitelijk niets zegt over de reële portemonnee-inhoud
van mensen, heeft het kabinet een brief geschreven. Dat had het niet hoeven
doen. Het had niet hoeven kiezen voor deze papieren werkelijkheid, maar het
heeft dit toch gedaan. Daar ben ik blij om vanwege de maatregelen die het
heeft genomen, bijvoorbeeld de verhoging van de zorgtoeslag voor alleenstaanden,
de verhoging van de arbeidsongeschiktheidsuitkering met € 125, de
vergroting van de groep arbeidsongeschikten of de verhoging van de vermenigvuldigingsfactor,
wat de CG-raad, de raad voor chronisch zieken en gehandicapten, zo graag wilde.
Het zijn vier maatregelen die de portemonnee-inhoud van mensen vergroten.
Als mevrouw Kant zegt: ik vind dat niks, dan vindt zij dat maar niks. Ik ben
blij voor die mensen, want die mensen merken dat in hun portemonnee.Mevrouw Kant (SP):Ik ben ook heel blij voor de mensen die er nu wel iets bij krijgen. Zeker
ben ik daar blij mee, maar ik kom vandaag op voor die mensen voor wie dit
nog niet het geval is. Dit stoort mij bijzonder. Nu zit de PvdA in het kabinet
en nu kiest mevrouw Hamer het plaatje dat haar uitkomt. De plaatjes waarover
wij vandaag spreken, die cijfers, hebben betrekking op de groepen huishoudens
die zijn ingedeeld in de categorie lage inkomens of de categorie ouderen.
Van die groepen is er één, namelijk de groep mensen met lage
inkomens, die erop achteruit gaat. Nu het mevrouw Hamer uitkomt vindt zij
dat opeens plaatjes die niet te gebruiken zijn. Ik het verleden heeft ook
haar partij die plaatjes wel degelijk gebruikt. Natuurlijk gaat het over gemiddelden,
natuurlijk is het moeilijk om dan precies te zeggen hoe het uitpakt, maar
dan kun je er gevoeglijk van uitgaan dat er in Nederland een groep mensen
met lage inkomens is die erop achteruit gaat, want er zijn ook mensen die
onder dat gemiddelde zitten. Ik moet constateren dat mevrouw Hamer weer gaat
steggelen over die cijfers in plaats van er samen met ons voor te zorgen dat
er voor die laatste groep met die lage inkomens een oplossing komt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik steggel niet met u over cijfers, u steggelt met mij over cijfers. U
kiest het plaatje uit dat u uitkomt, maar ik ga uit van het plaatje dat het
meest reële beeld geeft van de portemonnee van de mensen. Wij kunnen
over heel veel plaatjes blijven praten, maar daar schieten de mensen niets
mee op. Ik heb het dus graag met u over de verhoging van de zorgtoeslag, over
de verhoging van het arbeidsongeschiktheidsforfait en over de vermenigvuldigingsfactor
voor mensen met buitengewone uitgaven. Dat betreft de meest kwetsbare groepen.
Wij hebben het dan over de chronisch zieken en de mensen met de laagste inkomens.
Wij weten dat de plaatjes maar berekeningen zijn. Als u eerlijk bent, zult
u moeten toegeven dat in die plaatjes de allerlaagstbetaalde groepen er nog
iets op vooruit gaan. Ik vind dat niet het belangrijkste, maar wij worden
het nooit met elkaar eens. Volgend jaar komt u weer met een ander tabelletje.
Het tabelletje dat ik aanhaal, heeft altijd in de bijlage gestaan. Wij hebben
het steeds over het reële koopkrachtplaatje. Die cijfers zitten allemaal
in de plus. De vakbeweging heeft daarvoor van de week ook nog eens extra geknokt.
De PvdA heeft ervoor geknokt. Het kabinet heeft ervoor geknokt. In deze moeilijke
tijden trekt het kabinet bijna 0,5 mld. extra uit voor de mensen die dit het
hardste nodig hebben.Mevrouw Kant (SP):Nee.Mevrouw Hamer (PvdA):U zegt nee? U hebt ongelijk. Ik zeg: het kabinet trekt geld uit voor de
mensen die dit het hardste nodig hebben. Waar komt het vandaan? Van de vergoedingen
voor de mensen die het niet nodig hadden. Dat vind ik een heel terechte keuze.Mevrouw Kant (SP):Ik moet het helaas tegenspreken. U hebt wel heel veel woorden nodig om
u te verdedigen. Het is niet te verdedigen dat de mensen met de lagere inkomens
erop achteruitgaan. U noemt allerlei maatregelen die een verbetering inhouden
voor deze groep, maar daar staat één maatregel tegenover, te
weten het afschaffen van de buitengewone lastenaftrek voor ziektekosten, die
een enorme verslechtering inhoudt voor deze groep. Het betreft een bezuiniging
van 1,4 mld. Alleen daardoor al gaat een enorm grote groep mensen met lagere
inkomens er 5% op achteruit. Alle maatregelen die u opsomt, compenseren
dit niet. Het gaat om het totale plaatje, en dat valt voor een deel van deze
groep negatief uit. Mensen met lage inkomens gaan erop achteruit, en de Partij
van de Arbeid accepteert dat.Mevrouw Hamer (PvdA):Daarmee geeft u aan dat de cijfers van het Nibud, die voor het vaststellen
van de reële koopkracht worden gebruikt, leugens zijn. De plaatjes van
het Nibud komen namelijk wel op nul uit. U kunt blijven dromen bij uw ene
tabel. Ik wens u veel succes, maar ik sta voor de mensen om wie het gaat.
Ik sta niet voor een regeling die ervoor zorgt dat u en ik geld kunnen aftrekken
voor zaken die wij niet nodig hebben, ten koste van de portemonnee van de
mensen die het wel nodig hebben. Die mensen krijgen het geld nu, en dat noem
ik eerlijk delen. U hebt er zelfs nog geen begin mee gemaakt om voor de mensen
die het betreft iets op te lossen. Het is wel goed met u.De voorzitter:Ik maak een algemene opmerking. Een interruptie bestaat uit een vraag,
een vervolgvraag en een slotvraag. Ik wil dat niet elke keer zeggen, maar
het leek mij handig om dat nu een keer te doen, want anders moet ik steeds
alleen tellen, maar nu gaat u allen met mij meetellen.Het woord is aan mevrouw Sap.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik wil graag met mevrouw Hamer doorpraten over de plaatjes. Zij zegt dat
de haar dierbare groepen in de plaatjes waar zij vanuit gaat, allemaal in
de plus staan. Daar zijn al die mooie compensatiemaatregelen in verwerkt,
zoals verhoging van de zorgtoeslag en verhoging van de AOW voor ouderen. Realiseert
zij zich echter dat de afschaffing van de buitengewone lastenaftrek niet in
die plaatjes zit? Realiseert zij zich ook dat wij geen andere bron hebben
dan het plaatje van het Centraal Planbureau als wij willen weten wat die afschaffing
voor mensen met een minimuminkomen gemiddeld voor gevolg heeft? Het kabinet
heeft terecht gezegd dat er meer balans moet komen in dat plaatje. Het kabinet
geeft zelf aan in zijn brief dat in het plaatje van het Centraal Planbureau
de minima nog steeds op min 0,25% staan.Mevrouw Hamer (PvdA):In dezelfde brief schrijft het kabinet dat je, als je die tabel als uitgangspunt
neemt, zo moet gaan versleutelen, dat de mensen met de hoogste inkomens er
meer bij zouden krijgen, terwijl zij dat helemaal niet nodig hebben. Die tabel
is daarvoor dus niet bruikbaar. In dezelfde brief legt het kabinet tevens
uit dat ook de uitkeringsgerechtigden erop vooruit gaan. Dat kunt u toch ook
niet ontkennen? Dat is op zijn minst het meer in balans brengen van de toezegging.
Het was min 0,75. Net is door de heer Van Hijum toegelicht dat het eigenlijk
nog daaronder zat. Het is nu min 0,25 maar die verbetering komt niet in de
portemonnee terecht. Dat zijn papieren werkelijkheden. Mij gaat het om de
echte werkelijkheid, zoals dat het goed komt met de zorgtoeslag en de arbeidsongeschiktheid.
Nu gebruiken de mensen die de buitengewone uitgavenregeling
zouden moeten gebruiken haar helemaal niet. Van die regeling wordt gebruik
gemaakt door mensen die weten hoe de papieren ingevuld moeten worden. Om die
reden heeft de Kamer ook in meerderheid gezegd dat de regeling afgeschaft
moet worden. Het is een heel oneerlijke regeling; dat is de reden geweest
om in te grijpen. Nu laten wij het geld terechtkomen bij de mensen die het
het hardste nodig hebben. Daar hoort het ook thuis.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik heb twee toespitsingen. De enige manier waarop wij konden zien waar
de schade of last van de afschaffing terechtkomt, is door te kijken naar het
gemiddelde beeld van het Centraal Planbureau. Als wij dat doen, zien wij dat
wat het kabinet er aan de ene kant met compensatiemaatregelen bijgeeft, er
aan de andere kant – door het afschaffen van de buitengewone uitgavenregeling –
juist bij de minima weer even hard af haalt. Ik zou mevrouw Hamer willen vragen
daarnaar nog eens heel kritisch te kijken.Verder merkt mevrouw Hamer op dat volgens de brief van het kabinet het
mediale koopkrachtoverzicht alleen maar te repareren is met maatregelen die
heel duur zijn, omdat zij allemaal bij de bovenkant terechtkomen. Dat durf
ik te betwijfelen. Ik kan zo een waslijstje aan maatregelen noemen, bijvoorbeeld
dat wij de algemene heffingskorting minder verlagen dan wij gedaan hebben
om in ruil daarvoor de belastingtarieven bij te stellen. Een ander voorbeeld
is het ongedaan maken van de huurtoeslag en de korting daarop uit het verleden.
Of wij doen nog iets meer in de zorgtoeslag dan wij nu doen. Op die manier
wordt het beeld tegen acceptabele kosten gerepareerd, zonder dat wij nog meer
laten wegvloeien naar de hogere inkomens. Ik vraag mevrouw Hamer waarop zij
baseert dat het niet mogelijk zou zijn om gericht te compenseren.Ten slotte: als mevrouw Hamer echt begaan is met de inkomenspositie en
de portemonnee van de minima – want daarom gaat het mij ook –
wil ik haar vragen of zij misschien bij het Centraal Planbureau heeft opgevraagd
welk beeld er nu achter zit. Ik heb dat zelf wel gedaan, want ik was gealarmeerd
door de passage in de brief dat alle uitkeringsgerechtigden nog steeds op
min 0,25 staan. Ik heb het Centraal Planbureau gevraagd om mij die volledig
nieuwe tabel die op pagina 82 van de Macro Economische Verkenning stond, op
te leveren. Als je die tabel ziet, kan je alleen maar constateren dat de situatie
van de minima – dus juist de uitkeringsgerechtigden met lage uitkeringen –
niet is verbeterd. Het stond op min 0,25 tot min 1,50 en staat nu tot min
1,75. Het is dus eigenlijk alleen maar verslechterd.De voorzitter:Dit gaat allemaal veel te lang duren.Mevrouw Sap (GroenLinks):Het is lastige materie, voorzitter. Ik hoor dat mevrouw Hamer er steeds
omheen beweegt en alleen de dingen noemt die in haar voordeel werken. Zij
weigert te noemen wat in haar nadeel werkt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik noem geen dingen die in mijn voordeel werken; ik noem dingen die in
het voordeel van de mensen werken. U kunt op uw kop gaan staan en met zoveel
tabellen komen als u wilt, maar u maakt mij niet wijs dat de verhoging van
de zorgtoeslag voor alleenstaanden, de verhoging van het arbeidsongeschiktheidsforfait,
de uitbreiding van de doelgroep van de arbeidsongeschikten en de verhoging
van de vermenigvuldigingsfactor niet ten gunste zouden komen van de mensen
om wie het gaat. U kunt mij niet wijsmaken dat dat niet zo is, wat u er ook
bijhaalt. Daarbij zet u hier ook de mensen die de belangen behartigen voor
gek. Die gebruiken namelijk de berekeningen van de reële koopkracht.
Ik heb het dan over de vakbeweging en de werknemersorganisaties. Die zijn
deze week alleen maar uitgegaan van de reële koopkracht. De CG-Raad gaat
om de cijfers vragen bij het Nibud. U bent dus mét de SP een van de
weinigen die deze ene tabel heilig heeft verklaard. Weet u wat er met die
tabel gebeurt als wij de vliegtaks verlagen? Dan gaan de lage inkomens erop
vooruit. Maar die vliegen niet allemaal! De tabel zegt mij dus helemaal niets.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik vind het verbijsterend dat mevrouw Hamer eigenlijk zegt dat zij niet
gelooft in de cijfers die het Centraal Planbureau ons levert, maar dat zij
er de voorkeur aan geeft om te geloven dat wij het allemaal goed oplossen
omdat het kabinet zo veel maatregelen neemt. Daartegenover staat dat het kabinet
ook een maatregel neemt die veel harder aantikt dan is voorzien. Dit is precies
de reden waardoor mevrouw Hamer er volgend jaar toch voor gaat zorgen dat
de minima in de kou staan en moeten inleveren. Ik weet niet waar zij haar
geloof op baseert. Ik kan niet anders dan concluderen dat mevrouw Hamer willens
en wetens een koopkrachtbeeld steunt dat ervoor zorgt dat minima het meest
moeten inleveren in dit land. Ik vind dit zeer betreurenswaardig.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vind dat mevrouw Sap wel zeer grote woorden gebruikt in een heel moeilijke
tijd. Terwijl het kabinet 460 mln. uittrekt voor de mensen die dit het hardste
nodig hebben, durft mevrouw Sap te zeggen dat wij hen in de kou laten staan.
Ik laat dit graag voor haar rekening. Ik zeg niet dat ik de cijfers van het
CPB niet geloof. In het rapport staan ook heel andere tabellen. Mevrouw Sap
pikt er één tabel uit waarin wordt uitgegaan van een gemiddelde.
Als je uitgaat van een gemiddelde, weet je dat de buiteneinden er altijd slechter
of positiever uitkomen. Daarom gaf ik het voorbeeld van de vliegtaks. Dat
wil mevrouw Sap niet geloven, terwijl ik haar voorbeelden wel moet geloven.
Het is echt zo. Ik zou tegen mevrouw Sap willen zeggen: leert u rekenen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Als mevrouw Hamer de tabellen niet belangrijk vindt, moet zij daar ook
niet mee komen. Ik ben het met haar eens dat koopkracht snel kan veranderen
als er onverhoopt iets gebeurt. Het boeiende debat tussen de dames over de
vraag wie het meest sociaal is, vind ik uitermate interessant om te volgen.
Laat ik echter iets concreter zijn. De 200.000 banen, komen die een keer?Mevrouw Hamer (PvdA):Veel van deze banen zijn er al. De werkgelegenheidscijfers laten zien
dat zo langzamerhand het punt is bereikt waarbij het aantal vacatures en het
aanbod ongeveer naar elkaar toe kruipen. Het kabinet is dus al een heel eindje
op weg. Dat is logisch, want ik heb hier voor mij een lijst van twintig maatregelen
liggen die het kabinet het afgelopen jaar heeft genomen om de werkgelegenheid
van mensen te verbeteren. Van de voorzitter mag ik deze lijst vast niet voorlezen.
Deze maatregelen hebben succes.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik ben erg nieuwsgierig naar de cijfers. De 200.000 banen waren echter
afhankelijk van de afspraken die er met de werkgevers over het ontslagrecht
zouden worden gemaakt. Ik begrijp dat dit helemaal van de baan is?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb altijd gezegd – u kunt niet stellen dat ik hierin niet consistent
ben geweest – dat mijns inziens de 200.000 banen geen klap te maken
hadden met de discussie over het ontslagrecht. Laat ik hierin nu eens gelijk
hebben gekregen. De banen zijn er immers voor een heel groot gedeelte gekomen,
terwijl het ontslagrecht niet wordt versoepeld.De voorzitter:U maakt uw laatste opmerking over dit punt, mevrouw Koer Kaya.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter, ik heb zojuist mijn collega's ook een heel debat horen voeren.
Ik wil mijn vraag kunnen stellen.De voorzitter:Ik heb zojuist gezegd dat wij het in drieën doen, dus ook bij u.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik wil namelijk nog even testen of mevrouw Hamer inderdaad consequent
is. De heer Van Hijum zei zojuist dat zijn fractie geen voorstander is van
de vijf vormen van de Melkertbanen. Kunnen deze vijf vormen volgens mevrouw
Hamer?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik ken helemaal geen vijf vormen van Melkertbanen. Volgens mij zijn de
Melkertbanen door uw kabinet...Mevrouw Koşer Kaya (D66):Brugbanen, opstapbanen, ik kan ze niet allemaal uit mijn hoofd noemen.
Er waren vijf vormen. Kijkt u maar in uw eigen afspraak. De heer van Hijum
heeft hierover gezegd dat zijn fractie hiervan geen voorstander is.De voorzitter:Mevrouw Koşer Kaya, u had het woord niet.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb de heer Van Hijum dit niet horen zeggen. Toen D66 nog in het kabinet
zat, heeft uw partij vrij effectief de Melkertbanen om zeep geholpen; dat
moet ik u toegeven. Daardoor zitten veel scholen en andere organisaties zonder
mensen die het werk doen. Gelukkig herstelt dit kabinet veel van deze werkgelegenheid.
Daarbij heeft men gekozen voor andere namen en andere regelingen. Ik vind
het heel goed dat deze werkgelegenheid wordt hersteld. Ik ben ervan overtuigd
dat de heer Van Hijum op dit punt de grootste ondersteuner van minister Donner
en staatssecretaris Aboutaleb is. Ik heb zomaar dit voorgevoel.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter...De voorzitter:Nee, echt niet, mevrouw Koşer Kaya. Mevrouw Hamer vervolgt haar
betoog.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wilde vertellen dat mijn fractie bij de algemene politieke beschouwingen
specifieke aandacht heeft gevraagd voor gehandicapten, chronisch zieken en
andere kwetsbare groepen. Verder had ik willen zeggen dat de regeling voor
de buitengewone uitgaven aan een grondige herziening toe was. Een deel hiervan
heb ik echter al toegelicht tijdens mijn interrupties. Ik zal dit omwille
van de tijd niet herhalen. Mijn stelling blijft dat het geld nu terecht komt
waar het terecht hoort te komen. Verder is het ongelooflijk belangrijk dat
wij voorkomen dat de meest kwestbaren tussen wal en schip komen te vallen.De PvdA heeft bij de politieke beschouwingen al het vertrouwen uitgesproken
dat het kabinet met een adequate oplossing zal komen voor de chronisch zieken
en gehandicapten. Het resultaat is 460 mln. extra voor sociale minima, ouderen,
chronisch zieken en gehandicapten. Het gaat dus om bijna 0,5 mld. Ik ben blij
dat die afspraak deze week in het overleg met de sociale partners is bekrachtigd.
Ook dat geeft mij de zekerheid dat het de steun heeft van de vakbeweging en
het is bekend hoe belangrijk ik die vind. Hiermee hebben wij een goed pakket,
waarmee wij in deze moeilijke tijden uit de voeten kunnen. Dat is houvast
bieden, zo kunnen wij vooruit met de samenleving, ook in buitengewoon moeilijke
tijden. Dat is solide en solidair.Mevrouw Kant (SP):Ik ben het hartgrondig eens met waar die 400 mln. naartoe gaat. Laat ik
dat voorop stellen. Mijn vraag is alleen waar die 400 mln. vandaan komt. Het
is namelijk geen extra geld. Het is geld wat blijkbaar extra binnenrolt door
het afschaffen van de aftrek bijzondere ziektekosten. Die aftrek treft niet
alleen chronisch zieken en gehandicapten, maar ook mensen met lagere inkomens
die hoge kosten hebben, bijvoorbeeld omdat de premies stijgen, of omdat zij
dingen zelf moeten betalen die de kabinetten van mevrouw Hamers partij uit
het ziekenfondspakket hebben gedonderd. Deze mensen hebben hoge kosten die
zij op basis van hun inkomen eigenlijk niet kunnen opbrengen. De bezuiniging
valt mevrouw Hamer erg mee en levert nog meer op dan zij had gedacht. De buit
is groter dan gedacht. Een deel van die buit wordt nu teruggegeven aan die
groep mensen. Ik ben blij dat het geld teruggegeven wordt, maar mevrouw Hamer
moet wel erkennen dat het eerst van die groep mensen is afgepakt.Mevrouw Hamer (PvdA):Je zou inderdaad kunnen zeggen dat het wordt omgeploegd. Ik herhaal nogmaals
wat ik al eerder zei: uit allerlei onderzoek is bekend dat de meest kwetsbare
mensen helemaal geen gebruikmaken van de regeling buitengewone uitgaven. Zij
krijgen dus via deze, veel specifiekere, maatregelen het geld wel. Dat is
sowieso winst voor de portemonnee van deze mensen. Wij weten ook dat heel
veel mensen die het niet nodig hebben wel gebruik maken van de regeling buitengewone
uitgaven. Daarom ligt er ook een wetsvoorstel, dat volgens mij nog besproken
gaat worden, over de buitengewone uitgaven. Daarin wordt die regeling eerlijker
en meer solidair gemaakt. Wat wij nu doen, is het geld reserveren om het bij
die groepen terecht te laten komen die het het hardste nodig hebben. Dat kan
mevrouw Kant echt niet ontkennen.De voorzitter:U kunt een vervolgvraag stellen, mevrouw Kant.Mevrouw Kant (SP):Mevrouw Hamer zegt terecht "omploegen". Zij erkent daarmee dus
dat er geen extra geld komt. Die suggestie werd namelijk wel gewekt. Er is
dus geen extra geld om de koopkracht te repareren. Dat hebben
wij dan hierbij vastgesteld. Mevrouw Hamer zegt dat het omgeploegd wordt.
Weet zij wat het probleem is met omploegen: je gaat daarbij veel te grof te
werk. Je haalt niet alleen het onkruid eruit, maar je raakt met je ploeg ook
dingen die je niet moet raken. Die groep die geraakt wordt, heb ik zojuist
al genoemd: mensen met een laag inkomen en hoge kosten, bijvoorbeeld door
hogere premies of hoge ziektekosten. Deze mensen zijn niet chronisch ziek,
maar hebben wel hoge kosten.De voorzitter:U hebt uw punt gemaakt.Mevrouw Kant (SP):Deze groep mensen gaat er mede hierdoor op achteruit.Mevrouw Hamer (PvdA):Daarom wordt er ook gekeken naar het totaal van de koopkracht en naar
wat de mensen in hun portemonnee krijgen. Daarom zijn er maatregelen genomen
die over de regeling voor buitengewone uitgaven heen gaan, die solide en stevig
zijn en blijven gelden. Daar komt nog eens bij dat er wel extra geld is. Als
mevrouw Kant goed heeft gelezen, ziet zij dat er 400 mln. komt uit de buitengewone
uitgaven en daarbovenop nog eens 60 mln. die bij de Voorjaarsnota gevonden
zal zijn. Ook dat is een feit.Mevrouw Kant (SP):Er is dus maar even vastgesteld dat er inderdaad 60 mln. extra geld is,
maar dat 400 mln., een groot deel van het bedrag, gewoon eerst van dezelfde
groep mensen is afgepakt.Mevrouw Hamer (PvdA):Nee. Van een heel grote groep. En vervolgens wordt het aan een kleine
groep teruggegeven. En dat is hetzelfde als wanneer mevrouw Kant bijvoorbeeld
bezuinigt op Defensie. Ik neem aan dat zij dat bedrag ook niet terugstopt
in de begroting van het ministerie van Defensie, maar dat het naar andere
zaken gaat. Daarom gaf ik net bij een interruptie van GroenLinks het voorbeeld
van de hypotheekrenteaftrek. Die wordt ook niet teruggeven aan de huiseigenaar.
Ik neem toch aan dat mevrouw Kant die wil geven aan de mensen die het het
hardste nodig hebben. Om haar bezorgdheid over het onkruid weg te nemen, zijn
er vier maatregelen gezocht die buiten de buitengewone uitgaven langs gaan
en die zorgen dat het geld linea recta bij de mensen in de portemonnee terechtkomt,
zonder CPB plaatjes of puntenwolken. Het zou haar sieren als zij dit zou erkennen.De heer Tony van Dijck (PVV):Ik hoor u nu voor de derde keer zeggen dat wij het geld afnemen van een
grote groep die het niet nodig heeft en dat wij het teruggeven aan een kleine
groep die het volgens u wel nodig heeft. Maar hoe kunt u zeggen dat die grote
groep het geld niet nodig heeft? Dat zijn toch ook mensen met een minimuminkomen,
die opeens geconfronteerd worden met uitgaven, terwijl zij van hun inkomen
of salaris nauwelijks kunnen rondkomen? Het is toch niet zo gek om die mensen
te compenseren? Ik snap dat niet. U kunt geen bril declareren in de buitengewone
uitgavenregeling, mevrouw Hamer.Mevrouw Hamer (PvdA):Ja hoor.De heer Tony van Dijck (PVV):Nee, u komt daarvoor niet in aanmerking. In dat geval zou u driehonderd
brillen moeten kopen in een jaar.Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, en dat is precies wat er gebeurt en dat is ook precies wat wij aanpakken.
Ik hoef u niet eens een antwoord te geven.De heer Tony van Dijck (PVV):Maar een verzekeraar zegt toch ook dat je één keer in de
twee jaar een nieuwe bril mag kopen? Het is toch heel gemakkelijk om dat soort
afspraken te maken? U doet nu net alsof de groep waarvan u het geld afpakt, "royaal
in de jas zit" en het best kan missen, maar zo is het niet.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik zeg ook niet dat dit geldt voor de hele groep. Ik zeg daarom dat wij
het van het geheel, waarin heel veel mensen zitten, overbrengen naar de groep
mensen die het het hardst nodig heeft. Natuurlijk, iedereen kan van alles
gebruiken, maar een heel groot deel van de mensen zal het minder hard nodig
hebben. Wij doen dit niet via de buitengewone uitgavenregeling, maar door
het nemen van keiharde maatregelen: de zorgtoeslag, maatregelen voor arbeidsongeschikten,
de vermenigvuldigingsfactor. Dit zijn keiharde maatregelen, die terecht komen
bij de groep waarover u zojuist sprak. Volgens mij kunt u dus helemaal tevreden
zijn en het met mij eens zijn.Voorzitter. Afrondend wil ik nog zeggen dat een van de speerpunten van
het kabinet de verhoging van de arbeidsparticipatie was: het kabinet wil dat
de burgers meedoen. Het is heel goed dat ook bij dit najaarsoverleg de agenda
daarvoor verder is versterkt. De verhoging van de arbeidsparticipatie wordt
structureel ter hand genomen, zonder dat deze wordt belast door de discussie
over het ontslagrecht. Ik vind het heel goed dat de discussie daarover nu
achter ons ligt. Conform mijn wens bij de begroting en bij de politieke beschouwingen
wordt er nu vooral op scholing ingezet, op een leven lang leren, op competentieverwerving,
op van-werk-naar-werkbegeleiding. Daaraan zijn tal van maatregelen gekoppeld.
Wat mij betreft hebben wij een slagvaardig kabinet en een slagvaardige vakbeweging
en hebben wij slagvaardige werkgevers. Samen bieden zij de toekomst van ons
land, ook in heel moeilijk tijden, houvast en vooruitgang.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. De fractie van de ChristenUnie is blij met het bereikte akkoord
in het najaarsoverleg. Zij heeft waardering voor de partijen omdat zij juist
in deze turbulente periode eensgezindheid, rust en kracht tonen. Met het kabinet
en de sociale partners ben ik het eens dat de loon-prijsspiraal, mede in het
licht van de huidige economische situatie, voorkomen moet worden. Dit betekent
enerzijds dat de lonen gestabiliseerd moeten worden en anderzijds dat een
koopkrachtverbetering gerealiseerd moet worden. De fractie van de ChristenUnie
is er dan ook van doordrongen dat wij ons met elkaar moeten inspannen om een
zo goed mogelijk resultaat te realiseren. Wij vertrouwen erop dat de beloofde
maximale looneis van 3,5% uiteindelijk in alle cao's terechtkomt.De fractie van de ChristenUnie is tevreden met de toezegging van het kabinet
dat met de maatregelen in het kader van de overgang van de buitengewone
uitgavenregeling de koopkracht meer in balans zal komen. Goed nieuws voor
de chronisch zieken en gehandicapten. Ook de CG-Raad heeft positief gereageerd
op de maatregelen. Hiermee heeft het kabinet ook aan de wens van de ChristenUnie
gehoor gegeven om deze doelgroep te compenseren. Dit kabinet heeft laten zien,
serieus aandacht te hebben voor zwakke groepen. Wij komen over de verdere
uitwerking nog te spreken bij de behandeling van de begroting van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en bij het voorbereidende wetgevingsoverleg.Terug naar het najaarsoverleg. In de tripartiete verklaring maken partijen
de afspraak om een plan van aanpak op te stellen met daarin een realistische
prognose van het aantal personen dat op brancheniveau kan worden opgeleid
en aan werk kan worden geholpen. Hoe verhoudt zich deze ambitie, waarbij geen
getallen worden genoemd, tot de ambitie van het kabinet om 200.000 extra mensen
met een afstand tot de arbeidsmarkt aan een baan te helpen? Mag ik aannemen
dat de ambitie volop overeind blijft staan? De fractie van de ChristenUnie
is een voorstander van realistische en haalbare doelstellingen. Het mag niet
voorkomen dat door deze nieuwe aanpak weer tijd verloren gaat. Kan de minister
mij verzekeren dat deze verloren tijd maximaal rendement zal opleveren en
dat in een rap tempo goede resultaten zullen worden geboekt? Wanneer kan de
Kamer het plan van aanpak überhaupt tegemoet zien?Een andere ambitie die nog steeds onder druk staat, is de plaatsing van
nuggers. Ik krijg vanuit het hele land signalen dat de gemeenten dit laten
versloffen omdat het hun geen geld zou opleveren. Dit vindt de fractie van
de ChristenUnie een kwalijke ontwikkeling. Ik vertrouw er dan ook op dat een
van de resultaten van de bestuurlijke top zal zijn dat ook gemeenten hun verantwoordelijkheid
nemen. In het Nederlands Dagblad van vandaag staat dat staatssecretaris Aboutaleb
constateert dat gemeenten dezelfde financiële prikkel nodig hebben als
bij het aan de slag helpen van mensen met een bijstandsuitkering. Dit is naar
mijn mening een voorschot op de bestuurlijke top. Graag hoor ik hierop een
toelichting van de staatssecretaris.Het verheugt mijn fractie dat het kabinet voornemens is om een tijdelijke
no-riskpolis voor het in dienst nemen van oudere werkelozen in te voeren.
Het is goed om te zien dat de minister tot het inzicht is gekomen dat zo'n
maatregel drempelverlagend zal zijn voor werkgevers. Een aantal maanden geleden
heb ik aan deze minister gevraagd of deze polis kon worden ingevoerd. Ik kreeg
toen nul op het rekest. Kan de minister toelichten welke nieuwe inzichten
ertoe hebben geleid dat hij nu wel voornemens is dit instrument tijdelijk
in te zetten?Zoals bekend is de fractie van de ChristenUnie een groot voorstander van
begeleiding van werk naar werk. Het is dan ook winst dat de sociale partners
het erover eens zijn dat inzetten op inzetbaarheid een noodzaak is. In het
rijtje van afspraken mis ik wel een afspraak. Deze heeft te maken met de uitvoering
van mijn motie waarin de regering wordt opgeroepen te onderzoeken hoe de scholingsmogelijkheden
van flexwerkers kunnen worden verbeterd. Hoe staat het met de uitvoering van
deze motie? Is dit aan de orde gekomen in het najaarsoverleg?Partijen hebben afgesproken de komende maanden aan de hand van een gezinsnota
en verlofnotitie verder te spreken over een beleid waarmee beter wordt ingespeeld
op de wensen van ouders en/of verzorgenden waardoor zij makkelijker meer kunnen
gaan werken. Ik ben erover verheugd dat dit onderwerp op de sociale agenda
terecht is gekomen. Eindelijk worden de voordelen ingezien van een gezinsvriendelijk
beleid tot participatie. Daarnaast wordt de keuzevrijheid van ouders, waar
de ChristenUnie een fervent voorstander van is, verder vergroot. Met de uitwerking
is nu wel enige haast geboden. Wanneer denkt de minister hierover concrete
afspraken te kunnen maken met sociale partners? Pas dan hebben bijvoorbeeld
nuggers, die zorgtaken hebben en daarnaast willen werken, een redelijke optie.Een ander aandachtspunt in de discussie over de combinatie arbeid en zorg
is het verruimen van mogelijkheden voor thuiswerk. In de participatietop van
2007 is afgesproken dat in de gesprekken over cao's gekeken zal worden naar
de mogelijkheden voor telewerken. Wat is de stand van zaken? De evaluatie
geeft daar namelijk geen uitsluitsel over.Tot slot moedig ik het kabinet aan om met nog meer voortvarendheid aan
de slag te gaan. De Kamer heeft de laatste tijd veel wetgevingsvoorstellen
moeten behandelen die de voorwaarden scheppen voor het verder realiseren van
de vastgestelde ambities. Ik vertrouw erop dat alle partijen met evenveel
voortvarendheid de uitvoering ter hand zullen nemen, zodat ook de participatiedoelstellingen
gerealiseerd worden.Voorzitter: Ten HoopenMevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Tot nu toe is er gesproken over centjes, maar ik wil spreken
over werk, werk en nog eens werk.Ik deel de conclusie van de sociale partners dat niets doen geen optie
is. Het is goed dat het zwaard van Damocles niet langer boven het verlagen
van de WW-premie hangt. Er is afgesproken dat de looninzet in het komende
cao-jaar hetzelfde zal blijven. In deze turbulente tijden vinden wij loonmatiging
belangrijk. Het is goed dat het kabinet de koopkrachtreparatie voor gehandicapten
en chronisch zieken achter de hand heeft, al is het een sigaar uit eigen doos.
Normaal gesproken zou het kabinet eerst de koopkracht van de minima veiligstellen.
Omdat het dat nu niet heeft gedaan, begrijp ik dat mevrouw Jongerius glundert.Naar verwachting zal de economische groei volgend jaar slechts 1,25%
zijn in plaats van 3 à 3,5%. De werkloosheid zal stijgen en
het aantal vacatures zal een hoogtepunt bereiken. Het IMF voorspelde recent
dat een wereldwijde recessie niet meer is te voorkomen. In deze onzekere tijden
moet er meer gebeuren.Gisteren heeft de Kamer uitvoerig gesproken over de overname van ABN AMRO
en Fortis door de Nederlandse Staat. Er is nog veel onduidelijkheid. Zelfs
wereldwijd overheidsingrijpen kon de paniek op de beurzen niet beteugelen
en het eind is voorlopig niet in zicht.Het kabinet meldde ons recent trots dat het afspraken zal maken over het
aan het werk helpen van langdurig werklozen. Dat zou nobel zijn als het ons
niet al twee jaar geleden was gemeld. Er zouden toch 200.000 werklozen aan
werk worden geholpen? Is dat al voor één persoon gelukt? Waarom
probeert het kabinet voortdurend te verbloemen dat wij in een
impasse zitten? Zelfs de commissie-Bakker heeft het nakijken. Het aantal werklozen
is sinds gisteren opgelopen tot 200.074. De Telegraaf meldde dat in Amsterdam
74 mensen hun Melkertbaan zijn kwijtgeraakt, doordat de subsidies te laag
zijn en die mensen voor het bedrijf te veel kosten. Tegen mevrouw Hamer zeg
ik dat wij voorstander zijn van echte banen in plaats van subsidiebanen. Mensen
met een gesubsidieerde baan vliegen er namelijk uit op het moment dat het
economisch minder goed gaat. Loonkostensubsidies dragen er dus niet toe bij
dat er echte banen worden gecreëerd.Op welke wijze zullen sociale partners hun inspanningen voor verschillende
zwakkere groepen intensiveren? Wat zullen de kosten daarvan zijn en wat levert
dat op voor de arbeidsparticipatie? Waarom ligt er geen plan per sector klaar?
Wat is er, behalve ruzie over het ontslagrecht, in bijna twee jaar gebeurd?De heer Tang zei dat juristen niets van economie begrijpen. Misschien
is dat het probleem. Begrijp ik goed dat de minister met de levensloopregeling
vervroegd pensioen mogelijk maakt en dat de doorwerkbonus de mogelijkheid
biedt om langer door te werken? Kunnen mensen die dankzij de levensloopregeling
vervroegd met pensioen gaan een doorwerkbonus krijgen? Kan de minister mij
als niet-econoom uitleggen waarom hij twee tegengestelde dingen subsidieert?Wij juichen de afspraken over het breder scholen van mensen toe, al is
dat niet het ei van Columbus. Wat zal het toegezegde plan opleveren? Is het
controleerbaar en kan het kabinet daarop worden afgerekend?Er wordt gesproken over werk naar werk en werkzekerheid, maar er is geen
sprake van een concrete invulling. Zullen de voorstellen van de commissie-Bakker
wat dat betreft leidend zijn, of zijn er al andere plannen. De minister zei
dat met het door de commissie voorgestelde werkbudget en de werkverzekering
thans niets wordt gedaan. Het werkbudget zou volgens de commissie gefinancierd
moeten worden met de middelen die vrijkomen door het verkorten van de WW-duur,
het verhogen van de AOW-leeftijd en het beperken van de ontslagvergoeding.
Wat betekent dat "thans"? Heeft de commissie gelijk en moet de financiering
plaatsvinden zoals zij heeft voorgesteld? Of is het werkbudget geheel van
de baan? Wees op z'n minst eerlijk tegenover die commissieleden die veel werk
hebben gestopt in het rapport over arbeidsparticipatie. Het moge duidelijk
zijn dat ik niet zit te wachten op weer een conferentie over slimmer werken.Van het akkoord over het ontslagrecht kan ik niet opgewonden raken. Mensen
met een salaris hoger dan € 75.000 krijgen via de kantonrechter
niet meer dan een jaarsalaris. Hoe draagt deze aanpassing bij aan het aan
werk helpen van vrouwen, allochtonen, Wajongers en ouderen? Is dit de oplossing
voor de problematiek op de arbeidsmarkt? Het gaat ons niet om de hoogte van
de vergoeding, wij willen mensen aan het werk krijgen en de problemen op de
arbeidsmarkt aanpakken. Dit akkoord is mooi, maar het zet geen zoden aan de
dijk bij het verbeteren van de arbeidsmarkt.Wij juichen de koopkrachtcompensatie voor chronisch zieken, gehandicapten
en alleenstaande ouderen toe. Wij zijn blij dat de minister gehoor heeft gegeven
aan de oproep van collega Pechtold en alleenstaanden meer gelijktrekt met
de traditionele gezinnen.De heer Van Hijum (CDA):Ik kom nog even terug op de aandacht die mevrouw Koşer Kaya heeft
voor de kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt en de tweedeling die zij daar
constateert, wat ik op zichzelf wel met haar eens ben. Denkt zij werkelijk
dat de discussie over ontslagrecht zo allesbepalend is voor die groepen dat
je je alleen daarop moet richten? Ik herinner haar aan het werkbezoek dat
onze vaste Kamercommissie aan Denemarken heeft afgelegd, waar helemaal geen
ontslagrecht is, maar waar die groepen ook heel moeilijk aan de slag komen.
Kortom, kunnen wij onze energie niet beter steken in de heel interessante
voorstellen die ertussen zitten, om mensen daadwerkelijk aan de slag te helpen?Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik heb nooit beweerd dat alleen het ontslagrecht het antwoord is op dit
probleem. Integendeel. Onze commissie-Bakker en uw commissie-Bakker hebben
allerlei voorstellen gedaan om meer te doen op de arbeidsmarkt dan tot nu
toe het geval is. U selecteert, ik niet. Ik zeg dat die mensen, als je het
integraal invoert, wel eens beter aan een echte baan geholpen kunnen worden
dan aan die gesubsidieerde banen.De heer Van Hijum (CDA):Over dat laatste komen wij nog uitgebreid te spreken.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Dat bent u met mij eens, begrijp ik.De heer Van Hijum (CDA):De commissie-Bakker heeft nadrukkelijk gezegd dat zij geen blauwdruk heeft
gepresenteerd. In essentie staat zij voor een omslag van nazorg, dus de bescherming
van banen, naar voorzorg, dus het scholen van mensen en ervoor zorgen dat
zij aan nieuw werk worden geholpen als zij met ontslag worden bedreigd. Dat
is de essentie van het advies van de commissie. Daarbij kunnen wij wel degelijk
een aantal stappen zetten. Ziet u ook mogelijkheden om het nodige te doen
op dat terrein, mede op basis van de uitkomsten van het najaarsakkoord?Mevrouw Koşer Kaya (D66):Scholing, natuurlijk. Ik zou als D66'er geen knip voor de
neus waard zijn als ik scholing niet centraal zou willen stellen. Het punt
is dat zowel uw als mijn commissie-Bakker een integrale visie heeft neergelegd.
Ik ben het er niet op alle punten mee eens, maar ik zeg: voer het uit. Waarom
hebt u een commissie in het leven geroepen als u dat toch niet wilt doen?Ik ben heel verbaasd over de manier waarop de extra compensatie voor chronisch
zieken wordt gedekt, waarover collega's ook hebben gesproken. De buitengewone
uitgavenregeling heeft een hogere realisatie dan verwacht. In gewoon Nederlands,
de kosten waren hoger en daardoor levert de afschaffing van de regeling meer
op dan verwacht, dus is er meer geld voor compensatie. Hoe meer de regeling
kost, hoe meer het afschaffen oplevert, hoe meer er weer kan worden uitgegeven.
Ik vind dit een vreemde gang van zaken en ik begrijp dat minister Donner dat
ook vindt. Kan hij dat toelichten?De sociale partners zijn het eens dat zij het eens moeten zijn, maar inhoudelijk
zijn zij het nergens over eens; niet over het ontslagrecht, niet over langer
doorwerken en niet over andere noodzakelijke hervormingen. Het enige waarmee
dit kabinet komt, is een lijst onderwerpen waarover verder gepraat zal worden,
afspraken moeten worden gemaakt en plannen worden opgesteld. Niets doen is
geen optie, maar is dit nu het daadkrachtige, eensgezinde optreden dat wij
in deze turbulente tijden nodig hebben?De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Vandaag hebben wij twee onderwerpen in dit debat. Enerzijds
gaat het over de inkomenseffecten van de buitengewone uitgavenregeling en
de nieuwe Wtcg. De minister heeft 36 bladzijden nodig om uit te leggen wat
deze onbegrijpelijke, complexe en enorm bureaucratische regeling betekent
voor de koopkracht. Als ik die 36 bladzijden lees, kan ik er nog geen chocolade
van maken.Anderzijds gaat het over de resultaten uit het najaarsoverleg. Daar heeft
de minister met twee pagina's genoeg om duidelijk te maken dat er nauwelijks
iets is bereikt. Het is wel heel vroeg herfst in het hoofd van deze minister,
want één zonnestraal is kennelijk al genoeg om hem triomfantelijk
te laten zijn over een non-akkoord. In het najaarsakkoord zie ik een aantal
plannen. Er wordt gesproken over gematigde looneisen. De VVD-fractie vindt
het belangrijk en noodzakelijk – daar heeft de minister de fractie aan
zijn zijde – dat de loonontwikkelingen gematigd zijn. Wij moeten voorkomen –
zeker in de zware economische tijd die op ons afkomt – dat een loon-prijsspiraal
ontstaat. Ik constateer dat voor het jaar 2008 al erg hoge looneisen waren
gesteld. Die werden veroorzaakt door alle belastingplannen en alle belastingmaatregelen
die het kabinet in 2008 heeft doorgevoerd: nieuwe belastingen, belastingverhogingen,
ik ga ze niet allemaal opnoemen. Uiteindelijk heeft zich dat vertaald in allerlei
hoge looneisen over dit jaar. Dat moet nu gerepareerd worden. Terecht heeft
het kabinet aangeven dat het ook een duit in het zakje wil doen. Ik wil het
kabinet complimenteren met het feit dat het de btw-maatregel van tafel heeft
gehaald. Dat zou ook een heel zotte maatregel zijn in tijden dat wij ons toch
al zorgen moeten maken over een hoge inflatie. Een btw-maatregel zou de inflatie
nog verder opjagen. Chapeau dat het kabinet die zotte maatregel van tafel
heeft gehaald! Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald.Het is ook goed dat de WW-premie wordt verlaagd voor werkgevers en dat
die op 0% wordt gesteld voor werknemers. Ik maak mij als financieel
woordvoerder er erg veel zorgen over, dat deze WW-premieverlaging niet goed
is gedekt. Die maatregel neemt het kabinet op de pof. Voor een deel moet deze
nog in het jaar 2011 en verder zijn dekking krijgen. Maar goed, daar gaat
het debat vandaag niet over.Het is belangrijk dat er afspraken zijn gemaakt over looneisen, maar ik
wil weten hoe die afspraken concreet luiden. Daarover lees ik niets in de
brief. Is de afspraak gemaakt dat de looneisen niet hoger zullen zijn dan
de verwachte inflatie? Ik wil graag duidelijkheid hierover.Het kabinet heeft gouden kansen laten liggen voor wat betreft de WW-premieverlaging
en het najaarsakkoord. Als je zo'n belastingverlaging doorvoert voor werkgevers,
als je zo'n belastingverlaging doorvoert voor werknemers, waarom grijpt het
kabinet dat moment dan niet aan om een aantal noodzakelijke, structurele hervormingen
door te voeren? Waarom wordt het ontslagrecht niet versoepeld? Dat wordt "neergehamerd"
door mevrouw Hamer. Waarom worden de hoge ontslagvergoedingen niet aangepakt?
Dat wordt neergehamerd! Waarom wordt de WW-duur niet verkort? Dat wordt neergehamerd!
Het kabinet laat maatregelen achterwege die echt werk zouden creëren
in de marktsector, die ervoor zorgen dat bedrijven zich gemakkelijk kunnen
aanpassen aan veranderende economische omstandigheden, die de economie een
impuls zouden geven. De commissie-Bakker is in het voorjaar met een aantal
voorstellen gekomen tot structurele hervormingen. Daarover schrijft de minister
van Sociale Zaken in zijn brief dat daar niet meer over gepraat wordt in deze
kabinetsperiode. Die hervormingen zijn allemaal taboe verklaard. Ik moet eigenlijk
constateren dat de commissie-Bakker ten grave is gedragen. Mijn vraag aan
de minister is: hoe wordt de participatie nu wel bevorderd? Hoe krijgt de
minister 200.000 mensen aan de slag in deze kabinetsperiode? Ik lees dat er
een bestuurlijke top komt waarbij gemeenten, UWV en sociale partners bij elkaar
worden gebracht om te bezien wat daartoe de noodzakelijke voorwaarden zijn.
Volgens mij weet deze minister dat echter wel. Hij mag er alleen niet over
praten van mevrouw Hamer.In 2009 komt er een plan van het kabinet en de Stichting van de Arbeid,
een plan van aanpak. Wat daarin komt te staan, weten wij natuurlijk nog niet.
In het voorjaar 2009 zit dit kabinet er twee jaar. Als het kabinet de hele
rit uitzit, dan is de helft van de kabinetsperiode eigenlijk al verknoeid.
Het is buitengewoon jammer dat er nog niets is gebeurd. Dat is jammer van
deze minister. Ik ken hem nog heel goed uit de tijd dat hij minister van Justitie
was. Ik was toen Justitie-woordvoerder binnen mijn fractie. Ik ken deze minister
als zeer vastberaden en zeer daadkrachtig. Ik moet constateren dat hij op
SZW het lijdend voorwerp is geworden van "Hamertje tik".Voorzitter. Er staat een maatregel in die de ontslagvergoeding raakt.
De ontslagvergoeding van inkomens boven de € 75.000 wordt op één
jaarsalaris gemaximeerd. Daar beneden blijft alles ongemoeid. Wat levert dit
nu op voor het midden- en kleinbedrijf? Als ik een berekening maak, dan moet
ik constateren dat iemand die precies op € 75.000 zit en na 20 jaar
wordt ontslagen € 75.000 meekrijgt. Iemand die een paar tientjes
minder verdient, krijgt na 20 jaar echter € 230.000
mee. Vindt minister Donner, als buitengewoon jurist, dit redelijk en billijk?
Kan hij mij deze maatregel uitleggen? Kan de minister mij ook vertellen of
in het najaarsoverleg is gesproken over de verhoging van een belastingvrije
kilometervergoeding? FNV vraagt daar terecht aandacht voor. De kosten voor
de auto zijn enorm gestegen. Als je met de auto voor de baas op pad moet,
dan krijg je de kosten daarvoor bijna niet meer vergoed. De FNV vraagt daar
terecht aandacht voor; de VVD heeft daar in de tegenbegroting ook ruimte voor
gemaakt. Ik lees er echter nergens iets over terug dus ik vrees dat dit ook
weer een jaar tot taboe wordt verklaard.Ik zie dat ik aan mijn tijd zit. Ik besteed nog een enkel woord aan de
buitengewone uitgavenregeling en het gedrocht van een nieuwe regeling die
eraan zit te komen. Ik heb daar in het algemeen overleg dat in juni is gevoerd
het nodige over gezegd dus ik ga daar niet in detail op in. Het is een gedrocht
dat tot veel bureaucratie leidt. Mevrouw Kant en mevrouw Sap hebben al aangegeven
dat vorig jaar bij motie-Van Geel door de coalitiepartijen een greep in de
kas van de buitengewone uitgavenregeling is gedaan van 250 mln., bovenop de
400 mln. die al in het regeerakkoord werden wegbezuinigd. De regeling is gebruikt
als grabbelton om allerlei leuke dingen mee te doen; de gratis schoolboeken,
de visserij, een stukje voor Defensie, enzovoort. Sommige delen van deze Kamer
vinden die dingen misschien belangrijk, maar het geld ervoor is van de verkeerde
plaats weggehaald en daarom zitten wij nu met de gebakken peren. Als het kabinet
stelt dat het 460 mln. beschikbaar stelt om dat te repareren, dan neemt het
de mensen in de maling. Het grootste deel ervan, de oploop en de buitengewone
uitgavenregeling, wordt eerst nog eens extra afgepakt en dan aan andere mensen
teruggegeven. Voor het bedrag van 60 mln. heeft het kabinet geen dekking;
dat moet bij Voorjaarsnota worden geregeld. Ik kan voorspellen hoe die Voorjaarsnota
eruit komt te zien: buitengewoon belabberd. Het kabinet heeft zich rijk gerekend
bij het opstellen van deze begroting, maar de inkt van die begroting is nog
niet droog of de begroting is al ingehaald door de barre economische realiteit.
Er moet volgend jaar dus extra bezuinigd worden. Ik ben erg benieuwd naar
waar het kabinet dat geld vandaan gaat halen. Kortheidshalve laat ik het hierbij.De heer Van Hijum (CDA):Het valt mij op dat de heer Weekers zich als financieel woordvoerder van
zijn fractie opeens druk maakt over de koopkracht voor chronisch zieken en
gehandicapten. Daarin lees ik dat 2,1 mld. wordt bezuinigd op de zorguitgaven
door het terugdraaien van de pakketuitbreiding, pakketverkleining door het
eruit halen van maagzuurremmers en cholesterolverlagers, het schrappen van
de compensatie voor chronisch zieken van € 47, het verhogen van
het eigen risico en het laten meebetalen van mensen aan de kosten van de huisarts.
Die maatregelen raken chronisch zieken en gehandicapten snoeihard in hun portemonnee.
Kom dus niet aan met verontwaardiging over de koopkracht.De heer Weekers (VVD):Er wordt heel selectief uit onze tegenbegroting gewinkeld. De maatregelen
die wij in de zorg nemen, zijn bedoeld om de exploderende kosten te matigen.
De opbrengst daarvan krijgen mensen terug in de vorm van een lagere premie.
In onze benadering bepaalt de burger zelf wat hij doet met euro die hij verdient.
In de benadering van de heer Van Hijum bepaalt de coalitie wat de burger met
zijn euro doet.Vorig jaar hebben wij bezwaar gemaakt tegen de bizarre motie-Van Geel
over de buitengewone uitgaven. In het voorjaar hebben wij gezegd: de nieuwe
regeling wordt een gedrocht en er is te weinig geld voor. In onze tegenbegroting
hebben wij de greep in de kas die Van Geel vorig jaar heeft gedaan, grotendeels
gerepareerd. Wij trekken 150 mln. extra uit voor chronisch zieken en gehandicapten.De heer Van Hijum (CDA):De heer Weekers maakt het nog erger. Hij verwijt ons als coalitie dat
wij proberen om de uitkering voor chronisch zieken en gehandicapten gerichter
te maken en terug te geven aan de groep waarvoor die oorspronkelijk was bedoeld.
Hij pakt die groep keihard in hun portemonnee en besteedt dat geld aan lastenverlaging
voor iedereen. Dat is veel erger.De heer Weekers (VVD):Ik zou beide maatregelen wel eens willen laten doorrekenen. Ik ben er
in ieder geval van overtuigd dat de VVD-maatregelen veel socialer uitpakken,
zeker voor de groep chronisch zieken en gehandicapten maar ook voor de mensen
die in enig jaar buitengewoon veel ziektekosten hebben.De heer Van Hijum (CDA):Mag ik dit beschouwen als een toezegging van de heer Weekers dat hij zijn
tegenbegroting op de koopkrachteffecten voor deze groep laat doorrekenen en
de resultaten daarvan presenteert aan deze Kamer?De heer Weekers (VVD):Dat had ik het liefst al willen laten doen bij de presentatie van onze
tegenbegroting. De heer Van Hijum weet misschien niet dat het CPB dit de laatste
jaren niet meer doet bij tegenbegrotingen, alleen nog maar bij de gelegenheid
van een verkiezingsprogramma. Daar treffen wij elkaar.De heer Tony van Dijck (PVV):Voorzitter. De kredietcrisis is in alle hevigheid losgebarsten. Iedereen
in Nederland gaat dit voelt. Ik voorspel dat het in het komende jaar pijn
gaat doen, pijn in de portemonnee. De economie koelt in een zodanig tempo
af dat bedrijven dit gaan voelen, met als gevolg minder investeringen en meer
ontslagen. In plaats van dat de sociale partners zich voorbereiden op deze
recessie, gaan zij door met polderen in de marge: wow, wij hebben bereikt
dat de lonen met niet meer dan 3,5% stijgen in ruil voor de afschaffing
van de WW-premie voor werknemers!Iedereen gaat er volgend jaar dus een paar tientjes op vooruit. Ik kan
verzekeren dat die paar tientjes niet voldoende zijn. Nu al schreeuwt iedereen
om koopkracht en deze roep wordt volgend jaar alleen maar harder. Het is daarom
onbegrijpelijk dat de sociale partners zich zo laten piepelen door dit kabinet.
Eerst wordt er een ontslagknuppel in het hoenderhok gegooid en daarna een
btw-knuppel. Het kabinet neemt die knuppels vervolgens terug en dat wordt
gezien als pure winst. Laat je toch niet gek maken door die trukendoos. Dit
is pure onderhandelingsstrategie: eerst met iets dreigen en daarna
het dreigement intrekken, om de ander het gevoel te geven dat hij iets heeft
gewonnen.Volgens de PVV-fractie is de enige manier om de koopkracht te verbeteren
een aanzienlijke belastingverlaging. In de eerste plaats stimuleert het om überhaupt
te gaan werken: de armoedeval. In de tweede plaats stimuleert het om meer
en harder te gaan werken. In de derde plaats wordt de arbeid goedkoper voor
bedrijven. In de vierde plaats stimuleert het de koopkracht en daarmee de
economie.De belasting kan aanzienlijk omlaag als wij alle onzinnige overheidsuitgaven
schrappen in de begroting, maar dat is zeker voor dit kabinet een brug te
ver. Ook dit jaar stijgen de overheidsuitgaven weer met 7%, ten opzichte
van twee jaar geleden met maar liefst 13%. Eigenlijk zouden de sociale
partners hun looneis daaraan moeten koppelen.Over de pensioenkosten hoor ik niemand, terwijl overduidelijk is dat volgend
jaar de pensioenen niet worden geïndexeerd en de premies waarschijnlijk
aanzienlijk worden verhoogd. Hoe zien dan de mooie koopkrachtplaatjes van
deze minister er uit? Hij maakt kennelijk iedereen blij met een dode mus.Over de hypotheken heb ik ook nog niemand gehoord. Volgend jaar loopt
voor 262.000 mensen de periode van de vaste hypotheekrente af. Deze mensen
zullen een verdubbeling van de maandelijkse woonlasten krijgen vanwege de
stijgende hypotheekrente. Ook daarover hoor ik niemand en dat hakt er ook
in bij de koopkracht. Dit kabinet wil de echte problemen niet zien en niet
aanpakken, maar poldert liever door over voornemens die uiteindelijk niet
doorgaan en over een fictieve koopkrachtverbetering van enkele tientjes.Ik kom op de participatie. Het kabinet zet, gesteund door de sociale partners,
keihard in op arbeidsparticipatie.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Vindt de heer Van Dijck dat de overheid alle risico's moet compenseren
die burgers nemen, wanneer die effect hebben op hun eigen portemonnee?De heer Tony van Dijck (PVV):Ik begrijp de vraag niet.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):De heer Van Dijck spreekt over de hypotheken. Ik koop een huis en sluit
daarvoor een hypotheek af. Als het goed is, weet ik ook wat de risico's zijn.
De heer Van Dijck zegt dat hij er niemand over heeft gehoord. Vindt hij dus
dat de overheid het moet compenseren wanneer burgers die bepaalde risico's
lopen, dit gaan voelen in hun portemonnee?De heer Tony van Dijck (PVV):Nee, ik heb alleen de gevaren aangegeven. De hypotheekmarkt zit nu al
redelijk op slot. Volgend jaar wordt dit alleen maar erger. Ik wil voorkomen
dat wij in een cyclus terechtkomen waarin men nu in Amerika zit, waarin geen
huis meer wordt verkocht, alles leeg staat en iedereen de sleutel in de brievenbussen
van de banken gooit. Om dat te voorkomen vind ik dat men zich nu wel moet
realiseren welke gevaren er aankomen. Ik vind dat het kabinet met zijn sociale
partners die gevaren onderschat."Iedereen doet mee", "Inzetten op inzetbaarheid", "Van
werk naar werk", allemaal mooie programma's waarvoor plannen worden gemaakt
teneinde 200.000 mensen extra aan een baan te helpen. Hoe veel is hiervan
eigenlijk al gerealiseerd? Volgens mij nog niets, maar anderen hebben dat
ook al gevraagd. Er wordt werkelijk alles uit de kast gehaald om mensen aan
de slag te krijgen: inkomensafhankelijke arbeidskorting, loonkostensubsidies,
premiekortingen, doorwerkbonussen, no-riskpolissen en natuurlijk een participatiebudget
van bijna 2 mld. Terwijl er 1,5 miljoen mensen aan de kant staan, worden juist
die groepen gepusht die het meest kwetsbaar zijn of die reeds van goede wil
zijn. Moeders met kleine kinderen worden gepusht om te gaan werken. Deeltijdarbeiders
worden gepusht om meer te gaan werken. Jonggehandicapten worden gepusht om
te gaan werken. Oudere werknemers en gepensioneerden worden gepusht om langer
door te werken. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten worden gepusht om te gaan
werken.Natuurlijk is het goed om mensen te stimuleren om te werken of om langer
te werken. Daarmee is niets mis, maar een groep die er bewust voor kiest om
niet te werken, zoals moeders met kinderen, of een groep die geen keuze heeft,
die niet aan de slag komt, mag je in onze optiek niet benadelen. Dat doet
het kabinet en dat vinden wij abject. Een moeder die kiest voor haar kinderen,
verliest haar algemene heffingskorting. Een oudere werknemer die op 61-jarige
leeftijd wordt ontslagen, loopt zijn doorwerkbonus mis. Iemand van 62 jaar
of ouder die geen baan kan vinden, betaalt straks wel Bos-belasting. Een Wajonger
die passend werk weigert, wordt op zijn uitkering gekort. Zolang er in Nederland
500.000 mensen in de WW en in de bijstand lopen, moet naar de mening van PVV-fractie
eerst deze groep worden aangepakt. Dat zijn gezonde mensen, maar zij participeren
niet. Hoe langer je deze groep aan de kant laat staan, hoe moeilijker het
is om hen er weer bij te betrekken. Deze minister legt zijn prioriteiten verkeerd.
Wanneer komt die leer-werkplicht voor mensen in de bijstand tot 27 jaar? Dat
is een prioriteit.Ik kom op de handhaving. Bij uitkeringsgerechtigden wordt veel te slap
gehandhaafd. Bij fraude moet de uitkering meteen voor onbepaalde tijd worden
stopgezet, maar dat gebeurt niet. Er ligt nu zelfs een wetsvoorstel om deze
mensen hun schuld kwijt te schelden als zij hebben gefraudeerd. Hoe veel mensen
werken er in dit land niet zwart naast hun uitkering? Hoe veel mensen wonen
er niet stiekem samen? Trek die beerput eens open. De fractie van de Partij
voor de Vrijheid zet in op handhaving en belastingverlaging. Werken moet weer
lonen en er moet een gezonde prikkel van uitgaan. Thuiszitten is geen optie.Voor de Partij voor de Vrijheid is het nog steeds onduidelijk waarom het
kabinet de regeling met betrekking tot de aftrek van buitengewone uitgaven
zo nodig wil afschaffen. De regeling is bedoeld om mensen fiscaal tegemoet
te komen bij onvoorzien hoge zorguitgaven. Op zichzelf genomen is daar niets
mis mee. Iedereen kan in zijn leven te maken krijgen met plotselinge hoge
zorguitgaven, die niet gedekt worden door verzekeraars. Is het dan zo fout
wanneer mensen met een klein inkomen, waar zij maar net of net niet van kunnen
rondkomen, fiscaal worden tegemoet gekomen in de noodzakelijk kosten van de
aanschaf van een bril of plotselinge begrafeniskosten? Natuurlijk vindt de
Partij voor de Vrijheid het belangrijk dat chronisch zieken en gehandicapten
worden gecompenseerd voor de kosten die zij maken, maar niet meer of minder
dan dat. In de tabellen lees ik, dat mensen soms worden gecompenseerd
voor twee keer het bedrag van de kosten. Dat kan natuurlijk niet. Je maakt
kosten en daarvoor moet je worden gecompenseerd. In de regeling zit iets fout,
maar dat wil niet zeggen dat de regeling zelf fout is. Wat heeft de versobering
van de buitengewone uitgavenregeling in 2008 eigenlijk opgeleverd? Is er daar
al enig zicht op? Is met de versobering van dit jaar de angel al niet uit
het probleem? Deze nieuwe regeling moet het niet-gebruik tegengaan. Maar heeft
de minister enig zicht op het niet-gebruik? De niet-gebruikers kennen wij
tenslotte niet. Als ik de minister moet geloven, maakt 50% van de doelgroep
geen gebruik van de huidige regeling. Waarom niet? Is dat onderzocht?Er is al veel gezegd over de koopkrachteffecten. In eerste instantie dacht
ik: het is goed dat de chronisch zieken, gehandicapten, ouderen en minima
worden gecompenseerd, want zij waren door dit kabinet in de koopkrachtplaatjes
vergeten. Nu zie ik de CPB-plaatjes en de andere plaatjes, en mij is niet
duidelijk of die mensen nu worden gecompenseerd of niet. Ik stel dit voor:
geef ons een aantal concrete rekenvoorbeelden, waaruit blijkt dat deze mensen
meer in hun portemonnee overhouden.De vergadering wordt van 18.00 uur tot 18.10 uur geschorst.Minister Donner:Voorzitter. Wij spreken vandaag over de ontwikkeling van de koopkracht
in 2009 en over de resultaten van het najaarsoverleg, het akkoord "Samen
doen wat mogelijk is". Dit zijn twee lichtpunten in een economisch duistere
tijd. Het belangrijkste van de twee is het akkoord. Echter, voor velen in
den lande zullen maatregelen die het kabinet heeft genomen om de koopkracht
te versterken als belangrijker worden gezien. De omstandigheden waaronder
het najaarsoverleg heeft plaatsgevonden, zijn zorgelijk. De financiële
en economische vooruitzichten baarden in toenemende mate zorgen. De onzekerheden
nemen toe. De gevolgen van de kredietcrisis treffen Europa direct. De onzekerheid
over de gevolgen voor de reële economie is groot. Wat gaat het bijvoorbeeld
betekenen voor de werkgelegenheid voor mensen?Wij zien wat er gebeurt als vertrouwen verloren gaat. Wij zien als het
ware de concrete waarde van vertrouwen op de beurzen en in de banken voor
onze ogen verdampen. Vandaag de dag gaat het daarbij om honderden miljoenen.
Regeringen zijn naarstig bezig om weer houvast te bieden en het vertrouwen
te herstellen, maar evenzeer zien wij in Europa werkgevers in verbijstering
en werknemers die in woede demonstrerend de straat opgaan om hun koopkracht
zeker te stellen. In Nederland gaan wij niet de straat op, maar rond de tafel
zitten. Dat is de kracht van de overlegeconomie. In het najaarsoverleg hebben
wij alle belangrijke onderwerpen besproken. De loonontwikkeling, de koopkracht,
het arbeidstekort, mensen die terzijde dreigen te vallen, de versterking van
de beroepsbevolking en het functioneren van de arbeidsmarkt.Partijen aan het overleg hebben de vaste wil uitgesproken om samen te
doen wat mogelijk is. Zij hebben werkafspraken gemaakt over hoe wij de verschillende
vragen verder aanpakken. Er is vertrouwen in elkaar uitgesproken en de bereidheid
daarop te bouwen. Als vertrouwen het kapitaal is dat nu verdampt en dat herwonnen
moet worden, vormt het najaarsoverleg mogelijk een keerpunt. Het is voor ons
land van het grootste belang dat de sociaaleconomische hoofdrolspelers elkaar
in deze onzekere tijden op hoofdlijnen hebben gevonden en er de komende periode
samen de schouders onder gaan zetten. Het zal de wereld niet in één
dag veranderen; vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Het najaarsoverleg
heeft echter een aanzet gegeven. Het kabinet heeft die aanzet versterkt met
een nadere invulling van de koopkracht.Het najaarsoverleg is een akkoord waarin de structurele versterking van
de economie voorop staat. Het reflecteert het besef van urgentie van partijen.
Er is sprake van een structurele versterking omdat hiermee een basis gelegd
is voor het voorkomen van een loon-prijsontwikkeling, die nog steeds dreigt.
Zoals velen opgemerkt hebben, heeft men op de arbeidsmarkt nog steeds te maken
met tekorten. Vervolgens zijn er afspraken gemaakt over de inzetbaarheid,
de toegang van kwetsbare partijen tot de arbeidsmarkt, extra inzet ten aanzien
van ouderen, inzetbaarheid, scholing en het begeleiden van mensen van werk
naar werk. Al die punten zijn aan de orde gekomen. Zij waren ook aan de orde
gekomen in het plan van aanpak van de Commissie Arbeidsparticipatie. Daarin
was aangegeven dat het met betrekking tot deze punten de bedoeling was om
nadere afspraken te maken met partijen tijdens het najaarsoverleg. Die afspraken
zijn gemaakt.Enkele woordvoerders hebben gevraagd wat nu de concrete stappen zijn die
worden gezet. Die zijn al genoemd in de begroting van Sociale Zaken en in
de begroting die door het kabinet is aangeboden. Uit het plan van aanpak kan
worden afgeleid dat het overgrote deel van de maatregelen die door de Commissie
Arbeidsparticipatie waren voorgesteld, inmiddels zijn genomen, als voorstel
bij de Kamer liggen of onderweg zijn naar de Kamer in de vorm van een wetsvoorstel.Mevrouw Koşer Kaya heeft gevraagd naar het werkbudget. Zij heeft
al in het plan van aanpak kunnen lezen dat het kabinet heeft gesteld dat het
werkbudget in de voorgestelde vorm niet te realiseren viel. In juni is dit
al gezegd over de bronnen voor de financiering die de commissie op dit punt
voorzag. Dit laat onverlet dat partijen nu gecommitteerd zijn om te komen
tot een onderlinge afstemming van wat via O&O-fondsen wordt bijgedragen
aan scholing, wat via andere regelingen wordt bijgedragen aan scholing en
wat de overheid hieraan eventueel toe kan voegen via scholing. Dit is in het
najaarsoverleg aan de orde gekomen.Dit is niet een kwestie van nu snel een aantal maatregelen opstellen.
Er is concreet afgesproken dat dit tussen nu en het voorjaar voorwerp zal
zijn van een verdere invulling in concrete maatregelen. Kortom, de Kamer mag
verwachten dat begin volgend jaar duidelijk wordt hoe wij dit op elkaar kunnen
afstemmen. Dan zal pas een antwoord kunnen worden gegeven op de vraag wat
precies de middelen zijn, wat de herkomst is en waarvoor wij ze bestemmen.
Belangrijk dan dit nu concreet aangeven, is de aanwezigheid van commitment
om dit serieus ter hand te nemen. Commitment is beter dan het teruggrijpen
op nieuwe regelingen die de overheid altijd snel treft. Veel belangrijker
is dat met partijen wordt overlegd en dat er van alle zijden commitment is.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Commitment, commitment, commitment. Bijna twee jaar lang wordt al gezegd
dat commitment bestaat op dit punt. Vervolgens stelt de minister: "De
Stichting van de Arbeid zal in samenspraak een analyse maken."Minister Donner:Waarvan?Mevrouw Koşer Kaya (D66):Een analyse van de aantallen per categorie, opleidingsniveau et cetera.De voorzitter:Wat is uw vraag, mevrouw Koşer Kaya?Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik wil de concrete invulling waarover minister Donner over spreekt, even
noemen. Ik heb namelijk niet één concreet voorstel gezien. Al
twee jaar wachten wij op concrete voorstellen. Slaat wat in het stuk van de
minister wordt gezegd op weer een volgend moment van gesprek met de sociale
partners? Of slaat dit op het feit dat de commissie voorstellen doet over
de verhoging van de AOW-leeftijd, over ontslagregels et cetera?Minister Donner:Mevrouw Koşer Kaya, dit hebt u in de begroting van Sociale Zaken
en in het plan van aanpak kunnen lezen. In de bijlage bij het plan van aanpak
staan alle voorstellen van de commissie-Bakker en daarachter wat ermee is
gedaan. De uitwerking van het overgrote deel van deze voorstellen ligt thans
bij de Kamer. Voorstellen zijn ook al in uitvoering genomen. U noemt een paar
voorstellen waarover in het plan van aanpak wordt gesteld dat die niet aan
de orde zullen zijn. Ik noem de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd.
U wilt die maatregel graag nemen, maar wij hebben hierover in de Kamer gesproken.
Toen heb ik te kennen gegeven dat deze maatregel in de genoemde vorm niet
zal worden genomen. U kunt dus wel voortdurend roepen: de maatregelen die
ik graag wil, zijn er niet. Die maatregelen zullen echter ook niet komen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Hierom gaat het mij niet. Ik wil slechts helderheid. De minister stelt
dat er een concrete invulling is gegeven aan de voorstellen van de commissie-Bakker.
Ik heb het stuk van de minister hier voor mij liggen. Daarin wordt alleen
maar geschreven over plannen, plannen, gesprekken, gesprekken, plannen, plannen
en over het uitspreken van commitment. Met commitment kan ik niets. Twee jaar
lang hebben wij daar al niets aan gehad. De minister is alleen maar met commitment
bezig. Nu komt het aan op werken.Minister Donner:In de bijlage bij het plan van aanpak dat de Kamer in september heeft
ontvangen, staat een overzicht van alle maatregelen en daarachter waar de
voorstellen liggen. Daar wordt niet gesproken over plannen, maar concreet
gemeld waar ieder voorstel ligt. Er zijn onder andere voorstellen over de
loonkostensubsidie, over de premiekorting voor ouderen en over de aanpassing
in de WW – mevrouw Koşer Kaya heeft er veel over gesproken –
waardoor het mogelijk wordt om mensen die na een jaar nog geen baan hebben
zo nodig werk aan te wijzen. Dat is de bekorting die kabinet in deze vorm
zal realiseren. Dan kan mevrouw Koşer Kaya wel blijven vragen naar
het voorstel dat zij graag wilde, maar dan moet zij eerst weer in het kabinet
zitten.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Dit zijn veel woorden, maar weinig wol, veel ...De voorzitter:Nee. Nee, mevrouw Koşer Kaya! Het woord is aan de heer Van HijumDe heer Van Hijum (CDA):Ik ben blij dat de minister nogmaals het belang van scholing benadrukt,
niet alleen publiek, maar ook via de O&O-fondsen waarin werkgevers en
werknemers zitten. Mevrouw Koşer Kaya heeft echter wel een beetje een
punt. Het betreft natuurlijk een afspraak die ook al in de participatietop
naar voren is gekomen. Ik heb bij de begrotingsbehandeling vorig jaar al het
voorbeeld genoemd van de O&O-fondsen in de bouw. Als je als werknemer
bijvoorbeeld arbeidsongeschikt raakt of ander werk wilt gaan doen, kun je
met middelen uit die fondsen naar een andere sector overstappen. Dit soort
voorbeelden ziet mijn fractie graag veel breder ingang krijgen. Klopt mijn
waarneming dat dit heel moeizaam van de grond komt? Waar ligt dat aan? Wat
kan er daadwerkelijk gedaan worden om dit soort aanpakken tussen werkgevers
en werknemers te stimuleren?Minister Donner:Uiteraard heeft de heer Van Hijum gelijk dat een aantal van deze punten
ook bij de participatietop aan de orde kwam. Deze zijn ook eerder aan de orde
gekomen. Ik zal hem niet verhelen dat zeker intersectorale ondersteuning van
scholing inderdaad op weerstanden stuit, zeker bij branchegewijs opgezette
fondsen. Juist in dit document kan hij zien wat niet in de participatietop
stond, namelijk dat er nu ook bereidheid is uitgesproken om serieus voorstellen
te ontwikkelen. Dat is nu juist het belang van het akkoord dat hier ligt.
Aan de ene kant zijn de afspraken gemaakt. Aan de andere kant ligt bij de
verklaring ook een overzicht van door alle partijen onderschreven afspraken
over op welke wijze de evaluatie zal plaatsvinden van de tijdens de participatietop
gemaakte afspraken. Uiteraard zal het duidelijk zijn dat in de daaropvolgende
discussie met de commissie over arbeidsparticipatie op een aantal terreinen
de samenwerking om tot resultaten te komen is gestokt. Dat is nu net de waarde
van het overleg zoals het er nu ligt. Het weerspiegelt het gevoel van alle
betrokken partijen dat wij nu op moeten passen dat wij ons niet verliezen
en stilstaan in verschillen die wij nu niet op kunnen lossen. Die verschillen
moeten voor zover nodig terzijde worden geschoven en er moet gezamenlijk gekomen
worden tot dit soort zaken. Het zou ongeloofwaardig zijn om nu plotseling
alle maatregelen al ingevuld te hebben, terwijl de commissie-Bakker pas in
juli rapport heeft uitgebracht en wij nog maar in september een plan van aanpak
voor de hele lijst aanbevelingen hebben gepresenteerd. Uit het feit dat wij
zeggen dat het niet kan met een paar pennenstreken, maar dat wij er eens even
serieus voor moeten gaan zitten, blijkt dat wij er serieus mee bezig willen
zijn. Daarbij zitten de punten die de heer Van Hijum noemt, zoals intersectorale
ondersteuning.Voorzitter. Daarmee hoop ik de vragen die hierover zijn gesteld te hebben
verduidelijkt. Er is door verschillende personen gewezen op de beleidsambitie
van het kabinet om 200.000 mensen meer te laten participeren. Ik kan zeggen
dat die ambitie op koers ligt. Dit valt ook uit de cijfers af te lezen. Er
wordt nu een geheel ander getal genoemd. Er wordt namelijk gesproken over
de 200.000 mensen van het aanbod van werkgevers. Die mensen
hadden beperkingen en handicaps en een afstand tot de arbeidsmarkt. In december
werd duidelijk dat dat aanbod van tafel was vanwege de onmogelijkheid om afspraken
te maken over het ontslagrecht. Desondanks wordt met deze verklaring aangegeven
dat het idee weer is opgepakt. Daarbij worden niet meer globale cijfers gebruikt,
maar er wordt branche- en regionaal gericht aangegeven over welke plaatsen
wij het concreet hebben. Ook wordt concreet aangegeven welke mensen daar beschikbaar
zijn en hoe wij vraag en aanbod met elkaar in overeenstemming kunnen brengen.
De staatssecretaris zal op dit punt verder ingaan.Die 200.000 waar het kabinet het over heeft betreffen de doelstelling
van de arbeidsparticipatie. Die willen wij in 2016 op 80% brengen.
Ik herinner in dit verband aan de ontwikkeling van de cijfers voor de uitkeringen
en die voor de werkloosheid. De werkloosheid is vorige maand weer verder gedaald.
Ook de cijfers voor de bijstand en die voor de andere uitkeringen zijn gedaald.
Er is één uitzondering en dat is het cijfer voor de Wajong,
maar dan hebben wij het over mensen die participeren. De cijfers voor de uitkeringen
die ik noemde, dalen echter nog steeds en hieruit blijkt onze ambitie om de
arbeidsparticipatie te vergroten.De staatssecretaris zal straks nog spreken over de concrete afspraken.
De invulling van de afspraken met de gemeenten ligt op schema. Er was sprake
van 100.000 plaatsen. Ik meen dat inmiddels 30.000 tot 40.000 extra plaatsen
zijn gerealiseerd. Hetzelfde geldt op landelijk niveau. Dus die ontwikkeling
gaat gewoon door. Iedereen hier wil steeds concrete lijstjes, zodat men kan
afvinken wat er is gebeurd, maar zo werkt het systeem niet. Het zal nog moeilijk
genoeg zijn om alles op de gewenste manier te realiseren, want het kabinet
had bedoelde ambities in totaal andere tijden. Desondanks kunt u uit het gestelde
in het najaarsakkoord afleiden dat alle partijen onverminderd dezelfde ambitie
hebben en dat zij onderkennen dat nog steeds een van de grootste knelpunten
is: het arbeidstekort.Voorzitter: VerbeetMevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Zegt de minister: per regio, per sector gaan wij na wie waar
nodig is en op basis daarvan gaan wij plannen ontwikkelen? Ik vraag mij überhaupt
af waarom daarmee niet twee jaar geleden is gestart. Is hiermee het idee van
al die subsidiebanen losgelaten?Minister Donner:Hiermee zijn wij twee jaar geleden al begonnen. U heeft het plan daarvoor
gekregen dat ter plaatse is uitgewerkt. In andere regio's zijn er evenzeer
plannen geweest. Wat dat betreft ligt men op koers. Alleen, nu zullen wij
alles nog concreter moeten aanpakken.U hebt het nu echter over de verschillende voorstellen. Die voorstellen
zijn aan de Kamer voorgelegd. Het is aan u om die te behandelen. Ik noem het
wetsontwerp over loonkostensubsidie en participatiebanen. Dat is bij de Kamer
ingediend.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Dus u zegt die vijf vormen worden gewoon gehandhaafd.Minister Donner:U weet wat er in het wetsontwerp staat. Eigenlijk gaat het hier om elementaire
rekenkunde.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Niet er omheen draaien.Minister Donner:Er zijn twee vormen aan de orde: enerzijds de vorm van participatiebanen
en anderzijds die van loonkostensubsidie. Als u een derde vorm wilt hebben,
is dat die van premiekorting voor ouderen, maar die komt in de plaats van
de vorm van loonkostensubsidie.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. In het coalitieakkoord staan vijf vormen van subsidiebanen
vermeld. Minister Donner noemt er nu twee. Daarmee zegt hij eigenlijk: die
vijf vormen zijn van de baan.Minister Donner:Net zei u in de discussie met de heer Van Hijum dat die vijf vormen belachelijk
waren. Nu blijkt dat het kabinet er maar twee voorstelt en nu wilt van ons
horen dat het er toch vijf zijn.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Leuk voor het debat, maar ik wil een antwoord. Zijn die vijf vormen van
subsidiebanen van de baan?Minister Donner:Dat hebt u net gehoord. Ik heb gezegd: er ligt hier een voorstel voor
twee vormen. U kunt er altijd iets bijtellen. Ik noem dan de brugbanen. Die
hebben wij al eerder gerealiseerd. Die banen waren voor mensen die na een
herkeuring geholpen zouden worden. Het is maar hoe u wilt tellen, maar daarbij
ging het om een vorm van loonkostensubsidie, precies dezelfde loonkostensubsidie
die wij nu in breder verband voorstellen. Dus: beauty is in the eye of the
beholder.De voorzitter:Na deze poëtische uitspraak van de minister geef ik voor een interruptie
het woord aan mevrouw Sap.Minister Donner:Het was een uitspraak van Keats.Mevrouw Sap (GroenLinks):Voorzitter. Wat de minister net zei over de 200.000 banen voor mensen
met een grote afstand tot de arbeidsmarkt stelt mij niet gerust. De minister
zegt dat wij die banen moeten zien in het licht van de overkoepelende doelstelling
van 80% participatie in 2016. Ik wil die doelstelling toch vooral zien
in het licht van het beleidsprogramma van dit kabinet zelf. In dat programma
staat klip en klaar dat wij in deze kabinetsperiode 200.000 mensen extra met
een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan de slag gaan helpen. Ik wil graag
de heldere uitspraak van deze minister dat die doelstelling nog steeds volledig
geldt.Minister Donner:U kunt dat lezen in datzelfde beleidsprogramma, mevrouw Sap. Die 80%
arbeidsparticipatie vertaalde zich in een extra ontwikkeling van 200.000 banen
in de periode tot 2011, én van 200.000 in de periode van 2011 tot 1016,
bovenop de basisontwikkeling die het CPB had voorzien. Wij hebben geconstateerd
dat er in Nederland geen arbeidsreserve meer is van mensen die geen afstand
tot de arbeidsmarkt hebben. Als ik het dus heb over die 200.000 werkzoekenden,
gaat het per definitie over mensen die een grote afstand tot de arbeidsmarkt
hebben. Het gaat dan inderdaad over de mensen die nu niet participeren
en die een uitkering hebben. Het gaat dan over mensen in de WW, mensen in
de bijstand en mensen in de Wajong-regeling. Dat is op dit moment onze arbeidsreserve
en daarbij horen ook de ouderen en mensen die in deeltijd werken. Dat zijn
precies de categorieën waarover wij het hebben gehad.Mevrouw Sap (GroenLinks):Als u zegt dat die doelstelling recht overeind staat en dat wij ervoor
gewoon voor gaan – 200.000 mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt
extra aan de slag in 2011 – kunt u die doelstelling dan ook als zodanig
in de begroting overeind houden? En wilt u deze doelstelling dan niet afmeten
aan de daling van het aantal uitkeringen? Ik zou klip-en-klaar van u in beeld
willen krijgen hoe wij scoren op die 200.000 werkzoekenden en welke groepen
met een grote afstand tot de arbeidsmarkt wij precies aan het werk zullen
krijgen.Minister Donner:Mevrouw Sap, dat is een heel eenvoudige berekening: dat is de groei van
de beroepsbevolking. De daling van het aantal uitkeringen wordt niet vertaald
in meer mensen die niet werken. De werkgelegenheid is al die tijd gegroeid.
Wij zitten in de bizarre omstandigheid dat de werkloosheid daalt in de richting
van de vacaturecijfers. Dat wijst erop dat wij een probleem hebben met de
mobiliteit op de arbeidsmarkt. Laten wij kijken naar de omstandigheden waaronder
wij deze discussie voeren, namelijk wat er buiten in de wereld verandert.
Desondanks is de situatie in Nederland zo gelukkig dat wij nog op groei kunnen
rekenen, ook volgens internationale instanties, en dat wij nog steeds goed
zitten op het punt van de werkgelegenheid. Dat is mede het gevolg van het
gevoerde beleid; overigens claim ik dat niet als een succes. Daar zit die
stijging in. Van het begin af aan heb ik in de discussie met de Kamer gezegd
dat ik niet in staat ben tot dit soort boekhoudkundige verantwoording, en
daar ben ik nu ook niet toe in staat. Het zal komen uit de macrocijfers en
het zal niet komen uit de lijstjes.Mevrouw Sap (GroenLinks):Met die macrocijfers laat ik mij niet graag door u het bos in sturen.
U moet ook weten dat groei van de werkgelegenheid en afname van het aantal
uitkeringen niet betekent dat die banen ook automatisch bij de kwetsbare groepen
terecht komen. Ik doe daarom alsnog een dringend beroep op u om de Kamer daar
gewoon heldere informatie over te verschaffen en haar niet met allerlei macrocijfers
te confronteren, waarbij zij zelf moet optellen en aftrekken en waarna zij
allerlei cijferdiscussies moet voeren. Ik wil dat u de Kamer daarmee niet
het bos in stuurt. Ik wil antwoord op de vraag welke kwetsbare mensen u nu
precies aan een baan gaat helpen.Minister Donner:Mevrouw Sap, die cijfers, die banen, wij hebben geen andere groepen dan
die groepen. Als de banen er komen, komen ze dus bij die groepen terecht.
Het heeft geen zin om eindeloos bij name te zeggen waar bepaalde mensen terecht
moeten komen. Daartoe zal niemand in staat zijn, want als ik een naam noem,
zult u zeggen dat die persoon anders ook wel aan een baan zou zijn gekomen.
Dus dat is een onzinnige discussie. Ik verwijs naar de stukken en de debatten
die wij hier gevoerd hebben: wij hebben het hier over een doelstelling voor
arbeidsparticipatie van 80%. Dat vertaalt zich in die 200.000 banen.
Het kabinet heeft van het begin af aan aangegeven dat dit mensen zijn met
grote afstand tot de arbeidsmarkt. Deze discussie hebben wij vorig jaar ook
gevoerd. Toen heeft de Kamer ook geaccepteerd dat het niet zinvol zou zijn
om dat op de wijze te verantwoorden die u wilt.Voorzitter. De staatssecretaris zal straks meer in het bijzonder ingaan
op de vragen en voorstellen op het punt van de regionale samenwerking en de
samenwerking met de gemeenten.Ik hoop dat ik duidelijk heb gemaakt op welke wijze de verschillende getallen
van 200.000 moeten worden gezien. Daarover zijn meer vragen gesteld. Het aanbod
van werkgevers om 200.000 mensen te plaatsen is helaas van tafel. Wat blijft,
is zonder meer de ambitie van het kabinet om de arbeidsparticipatie op 80%
te brengen. Deze wordt geleidelijk aan gerealiseerd. Alle genoemde maatregelen
helpen daarbij en maken het vooralsnog mogelijk om zelfs in de huidige tijd
de doelstelling beter te realiseren. Om die reden kan het belang van het akkoord
niet worden onderschat. Er is gediscussieerd over de wijze waarop het akkoord
tot stand is gekomen. Daarbij is het woord "chantage" gebruikt.
Ook hierbij moet je kijken naar degene die dat zo ziet. Ik zou haast zeggen:
zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten. Het kabinet heeft steeds aangegeven
de btw-maatregel niet te nemen. De WW-maatregel is in het voorjaarsoverleg
daarmee in verband gebracht. De sociale partners hebben toen gevraagd om de
stijging van de btw niet door te zetten, maar het op nul zetten van de WW-premie
wel. Het kabinet heeft toen heel eenvoudig gezegd dat daarvoor een dekking
was opgenomen in de begroting, maar dat die dekking in het saldo terecht zou
komen als rekening gehouden moet worden met een niet verantwoorde loonontwikkeling.
Dan vreest het kabinet namelijk dat het beroep op de sociale zekerheid zodanig
zal groeien dat het die reservering daarvoor nodig heeft. Dat is een volstrekt
verantwoorde schets van het dilemma waar het kabinet voor stond. Door sociale
partners is dit opgenomen. Dat strekt hun ook tot eer. Om dat "chantage"
te noemen... Ik denk dat het een kwestie was van verantwoord beleid.De heer Weekers heeft gesproken over 3,5%. De een meent dat dit
te laag is, mevrouw Kant noemt het zuinig. Ik kan alleen maar vaststellen
dat wij gelet op de ontwikkelingen blij mogen zijn met sociale partners die
op dit punt hun verantwoording hebben genomen. Sommige van de sociale partners,
zoals het CNV, hebben gesteld dat het mogelijk is dat het percentage nog lager
moet zijn als dit najaar de looneis wordt vastgesteld. Eén ding staat
immers bovenaan: het gaat uiteindelijk om het behouden van werk. Het gaat
er niet om een bepaald niveau te halen of het onderste uit de kan te halen.
Wie dat doet, krijgt het lid op de neus. Wij moeten ervoor oppassen dat de
samenleving niet collectief het lid op de neus krijgt omdat wij denken dat
de tijden nog normaal zijn.Mevrouw Kant (SP):Het lid op de neus krijgen meestal de mensen met de laagste inkomens en
die conclusie moeten wij vandaag helaas ook trekken. Dat is de groep die er
nog steeds op achteruitgaat. Daar kom ik straks nog op.Ik wil even spreken over de uitkomsten van het najaarsakkoord. De minister
zei net dat het aan het werk helpen van die groepen bij de werkgevers van
tafel is. Als ik naar de uitkomst kijk, vraag ik mij af wat
nu eigenlijk de bijdrage van de werkgevers is geweest in het najaarsoverleg.
Wat hebben zij toegezegd?Minister Donner:Mevrouw Kant, ik heb juist het tegendeel gesteld. In het najaarsoverleg
zit juist heel duidelijk het commitment van werkgevers om via de branches
en de regio's te achterhalen wat de concrete behoefte is. Die doelstelling
is er dus steeds. Ik heb inderdaad gezegd dat vorig jaar is voorgesteld om
in een periode van drie jaar 200.000 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
een plaats te bieden binnen de bedrijven. Ook de SP heeft toen aangegeven
daar niet op te willen insteken.Mevrouw Kant (SP):Mijn conclusie is dat de werkgevers in het najaarsoverleg niets hebben
toegezegd en dat die eerdere toezegging om mensen aan het werk te helpen,
helemaal van tafel is. De vakbonden hebben wel een loonmatiging toegezegd.
Die werkgevers hebben toen dus gezellig aan tafel gezeten en alleen toegezegd
dat zij "lekker" blijven meekletsen. Dat is toch helemaal niets?Minister Donner:Bedrijven in alle andere Europese landen kondigen aan dat zij plaatsen
moeten schrappen. Daar worden bedrijven afgestoten. Op foto's zien wij dat
mensen met een doos onder de arm op straat terechtkomen. In die omstandigheden
hebben Nederlandse werkgevers gezegd dat zij bereid zijn om na te gaan of
er meer werkgelegenheid is. Toch zegt mevrouw Kant dat de werkgevers niets
beloven. Ik meen dat de feiten en de teksten voor zichzelf zullen spreken.Mevrouw Kant (SP):Wij zullen zien. Als ik het akkoord lees en hoor wat de minister daarover
zegt, kan ik alleen maar concluderen dat de vakbonden wel een bijdrage hebben
geleverd en dat de werkgevers de deur uit zijn gegaan zonder een toezegging
te doen.Minister Donner:Ik ben blij dat mevrouw Kant nu in ieder geval toegeeft dat de vakbonden
een bijdrage hebben geleverd en dat er geen sprake is van chantage van de
minister.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter, het spijt mij dat ik weer terugkom, maar de minister doet
er weer gekscherend over. Mijn conclusie is dat de werkgevers geen bijdrage
hebben geleverd en dat de vakbonden een toezegging hebben gedaan. Dat is een
juiste conclusie. Dit debat is niet bedoeld om een oordeel te geven over de
uitkomst. Dat zullen wij in een ander debat doen.De voorzitter:Ik stel voor om door te gaan met het volgende punt.Minister Donner:Kan mevrouw Kant aanwijzen waar in het akkoord het door haar genoemde
cijfer staat? Ik weet dat dat cijfer daarin niet staat. Bonden hebben toegezegd
te zullen doen...De voorzitter:Minister Donner, ik wil doorgaan met het volgende punt.Minister Donner:Nee. Ik wil niet dat er een beeld wordt geschetst zoals mevrouw Kant dat
deed. Verantwoorde partijen hebben namelijk wel ingezet en wij mogen blij
zijn dat die er in dit land zijn.De voorzitter:Ik begrijp dat u dat niet wilt, maar u blijft elkaar aanspreken en ik
vrees dat mevrouw Kant en u het niet met elkaar eens worden. Ik stel daarom
voor om met het volgende punt verder te gaan.Mevrouw Kant (SP):Maar de minister zegt dat de looneis van 3,5% niet op papier staat.
Zegt hij daarmee dat die afspraak niet is gemaakt?Minister Donner:Mevrouw Kant verwijst steeds naar het akkoord. Ik wijs haar op het akkoord.
Sociale partners gaan ook niet op die manier met looneisen om. Mevrouw Jongerius
en anderen hebben ook gezegd dat die looneisen geformuleerd zullen worden.
Mevrouw Jongerius en de MAP hebben tijdens de persconferentie gezegd dat zij
die looneis op 3,5% zullen stellen, maar dat staat niet in het akkoord.
In het overleg hebben zij het kabinet ervan overtuigd dat zij zullen komen
tot een verantwoorde loonontwikkeling. Het gaat om intenties en het kabinet
heeft er, in tegenstelling tot mevrouw Kant, vertrouwen in dat partijen in
deze tijd hun verantwoording nemen.In antwoord op Kamervragen over het ontslagrecht heb ik vanochtend een
brief gestuurd. Daarin staat dat het verslag duidelijk is over wat partijen
als oplossing accepteren. Ik hoop dat ik binnenkort een wetsvoorstel aan de
Kamer kan voorleggen. Zij moet mij echter wel de ruimte geven om dat te formuleren.
Ik kan daarom nog niet adequaat antwoorden op de verschillende vragen. De
constatering dat uit het akkoord met de partijen blijkt dat de ontslagvergoeding
in geval van een inkomen van € 75.000 of meer per jaar een jaarinkomen
moet zijn, is juist. Gegeven de situatie en de bereidheid van partijen is
het de verantwoordelijkheid van het kabinet om een dergelijke norm voor te
stellen.De heer Weekers (VVD):Voorzitter. In eerste termijn heb ik de simpele vraag gesteld of deze
minister, die een uitmuntend jurist is, het redelijk en billijk vindt dat
het bedrag op € 75.000 is gesteld. Als iemand ergens twintig jaar
heeft gewerkt en € 75.000 verdient, krijgt hij bij ontslag € 75.000
mee en iemand die een paar tientjes minder verdient en voor het overige in
exact dezelfde situatie verkeert, krijgt over de duim gerekend volgens de
kantonrechtersformule € 30.000 mee. Vindt hij dat redelijk en billijk?
Kan hij dat voor zijn verantwoording nemen?Minister Donner:Zoals ik aangaf, zal ik dat voor mijn verantwoording moeten nemen als
ik het hier in de vorm van een wetsvoorstel op tafel leg. Nogmaals, u spreekt
over redelijk en billijk. Dat zijn de termen waarin de kantonrechter oordeelt.
U hebt in het verslag kunnen lezen dat het gaat om een norm die in de rechtspraak
van de kantonrechter geïntroduceerd zou moeten worden. Derhalve mag ik
aannemen dat dit tot een redelijk en billijk beleid leidt, uitgaande van deze
norm. Maar dat laat ik graag over aan onze rechterlijke macht, die de hele
norm van redelijk en billijk heeft ontwikkeld.De heer Weekers (VVD):Ik denk dat de rechterlijke macht niet erg blij is met deze eigenlijk
bizarre uitspraak om de grens op € 75.000 te stellen. De minister
kan ook helemaal niet uitleggen waarom er is gekozen voor € 75.000
en niet voor € 50.000 of € 80.000. Maar goed, wij krijgen
het wetsvoorstel nog en dan zullen wij er verder over spreken.Daarnaast heb ik gevraagd of tijdens het najaarsoverleg is gesproken over
de onbelaste kilometervergoeding. Het FNV loopt hier al een hele tijd mee
rond. Ik weet dat dit ook bij werkgevers een punt van aandacht is. Iedereen
loopt er tegenaan, maar ik kom het nergens in de stukken tegen. Ik lees het
wel in de krant en in de brieven die wij krijgen als Kamerleden, maar is dat
besproken?Minister Donner:Er is niet over de kilometervergoeding gesproken, maar er is wel afgesproken,
zoals u hebt kunnen lezen, dat hierover met de sociale partners zal worden
gesproken bij de kabinetsreactie op het advies van de Taskforce Mobiliteitsmanagement.
Dat gesprek heeft vanochtend plaatsgevonden. Het antwoord op de vragen van
de Tweede Kamer over dat onderwerp komt tegelijk met de kabinetsreactie op
de taskforce naar de Tweede Kamer. Met de sociale partners is afgesproken
dat er meer informatie wordt gegeven over de elementen bij de huidige berekening
van € 0,19. Samen met de staatssecretaris van Financiën heb
ik dat onlangs toegelicht bij de beantwoording van Kamervragen van de heer
Weekers.De heer Weekers (VVD):Dan zullen wij er bij het Belastingplan wel op terugkomen. De minister
schept behoorlijk wat mist. Er lag een heel concreet voorstel op tafel van
onder meer het FNV. Ik vond dat ook een redelijk voorstel. Ook dat wordt weer
naar allerlei alternatieve praatclubjes verwezen, zoals al die andere punten
waarover de brief gaat. Het is meer een conclusie dan een vraag, maar ik betreur
het zeer dat er heel veel vooruit wordt geschoven. Ik krijg echt het gevoel
dat het ministerie van Sociale Zaken een sneeuwschuiver is waarbij alle zaken
vooruit worden geschoven. Ik vind dat echt jammer van de tijd.Minister Donner:Mijnheer Weekers, het praatclubje waarnaar u verwijst, is de ministerraad.
Ik heb gezegd dat de reactie op de Taskforce Mobiliteitsmanagement naar de
Kamer komt. Als u geen genoegen neemt met de wetsvoorstellen en de kabinetsreacties
die er zijn, weet ik het ook niet. U wilt de hele tijd dat er maatregelen
aan de orde komen. Dan krijgt u ze en dan bent u ook niet tevreden.De heer Weekers (VVD):Wij wachten op goede maatregelen.Minister Donner:Precies, en die krijgt u binnenkort.De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. De minister weet dat de CDA-fractie zeer hecht aan het uitgangspunt
dat werknemers die met ontslag worden bedreigd, niet terechtkomen in een uitkering,
maar zo snel mogelijk aan nieuw werk worden geholpen. In het sociaal akkoord
staat een passage over een sturende rol van de sociale partners bij de WW-uitvoering.
Ik heb de minister gevraagd om daarbij het idee te betrekken dat wij onlangs
hebben geopperd, om de regie bij de ondernemer of de werkgever te leggen in
de vorm van een eigen risico van bijvoorbeeld een periode van een halfjaar.
Kan de minister dat voorstel bij deze studie betrekken?Minister Donner:De heer Van Hijum wijst mij er terecht op dat ik zijn vraag nog niet beantwoord
had. Het is inderdaad juist, u kunt dat daaruit lezen. Het centrale element
blijft ook de inzet van de partijen om te kijken of wij kunnen komen tot een
zinnige wijze waarop mensen begeleid kunnen worden naar een andere baan als
hun baan verdwijnt. Ik weet dat hij het goede voorstel gedaan heeft om ook
eens te kijken of een vorm van een eigen risico kan worden ingevoerd. Ik zal
dat punt zeker meenemen in het overleg.De heer Van Hijum (CDA):Ik ben erg blij met deze toezegging. Ik heb ook nog een vraag gesteld
over de passage over het gezinsvriendelijke beleid; de combinatie van werk
met zorg, opvoeding, mantelzorg, de flexibiliteit van arbeidstijden, telewerken
en dat soort zaken. Ook mevrouw Ortega heeft daarover een vraag gesteld. Kunt
u daar nadrukkelijker op ingaan?Minister Donner:In het plan van aanpak is al aangekondigd dat het kabinet op dit moment
doende is met te kijken naar verlofregelingen in het algemeen en in het verlengde
daarvan vragen zoals: hoe kun je eventueel arbeidstijden beter op schooltijden
aansluiten of andersom schooltijden aansluiten op arbeidstijden en de opvang
daar? Die notitie zal helaas pas na het reces in het kabinet behandeld worden.
Ik hoop dat zij deze maand nog behandeld zal worden, zodat zij zo snel mogelijk
bij de Kamer kan zijn. In ieder geval zal in de gezinsnota aandacht besteed
worden aan dat punt.De voorzitter:Ik denk steeds dat u stopt en dan komt er nog iets. Dat maakt het voor
mij zo ingewikkeld!Minister Donner:Op mijn leeftijd krijg je dat met het denken. Dat gaat dan in horten en
stoten.De voorzitter:Ik wil uw aandacht vragen voor het punt dat er een bepaalde gang van zaken
is in dit huis die maakt dat ik nog een heel programma af moet werken met
een gelegenheid voor de Stenografische Dienst om even te kunnen pauzeren.
Ik had gehoopt dat ik vanavond een avondpauze kon vermijden, maar dat is niet
het geval. U weet dus nu dat er een avondpauze komt.Ik geef het woord aan mevrouw Koşer Kaya.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik ben in ieder geval blij dat beide heren mijn motie over de flexibele
werkdag gaan uitvoeren. Ik heb nog wel een vraag over het ontslagrecht. Over
de vergoeding zal ik het niet hebben, want daar was VNO-NCW bij. Ik geloof
niet dat er een rechter is die denkt: fijn, een akkoord tussen die vakbonden
en ik ga mij eraan houden. Oorspronkelijk is de modernisering van het ontslagrecht
toch aan de orde gekomen vanwege het feit dat er mensen op de arbeidsmarkt
zijn die gewoon geen kans hebben op een baan? Het principe dat zij net zo
veel recht hebben op een baan en op bescherming lijkt losgelaten te zijn.
Is dat zo?Minister Donner:Nee. In de eerste plaats gaat het er niet om dat rechters zich houden
aan een afspraak tussen sociale partners, maar dat rechters
zich houden aan de wetgeving zoals die hier hopelijk vastgesteld wordt. Dat
is dus een andere situatie.In de tweede plaats hebben wij vanaf het begin de discussie over het ontslagrecht
gevoerd aan de hand van de vraag, hoe wij de participatie kunnen versterken.
Ik constateer gewoon – dat is de essentie en dat is de grote voortgang
die gemaakt wordt – dat waar de partijen tot nu toe tegenover elkaar
stonden en daardoor op andere terreinen niet constructief konden samenwerken,
zij inmiddels geconstateerd hebben: laten wij dit doen en laten wij dan vervolgens
constructief kijken hoe wij in de regio's, in de branches, de participatie
kunnen versterken en de bestaande vacatures kunnen matchen met de werkloosheid
die wij ook nog hebben.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Dat is geen antwoord op mijn vraag. Maar ik begrijp de minister wel, want
de SP heeft mevrouw Hamer voor een muur geplaatst en hij komt er gewoon niet
door.Mevrouw Kant (SP):Ik moest er even over nadenken, want ik vond het niet zo'n prettig beeld.Ik wil nog even iets zeggen over die ontslagvergoeding. Ik vind het een
absurde grens. Hoe kun je nu een andere norm laten gelden voor iemand die
een paar tientjes of € 1000 minder verdient ten opzichte van iemand
die net die € 75.000 verdient? Los van de onzinnigheid van het voorstel
die er sowieso is, zit daar al een onredelijkheid in die op geen enkele manier
te rijmen is. Ik wil echter spreken met u over het effect dat die maatregel
kan hebben. Denkt u niet dat deze een stimulans kan zijn voor de mensen met
de echt hoge inkomens, de topinkomens, om bij het aanvaarden van een baan
in het contract te laten opnemen dat zij een mooie gouden handdruk krijgen
als zij vertrekken, ook als zij wanprestaties hebben geleverd?Minister Donner:Voorzitter. Ik vermoed dat de standpunten over en weer over dit onderwerp
niet anders zullen zijn tegen de tijd dat het wetsvoorstel hier voorligt.
Wij kunnen die nu bespreken, maar ik stel voor om eerst een concreet voorstel
van het kabinet af te wachten. Nu praten wij over een verslag en in ieder
geval over de constatering dat de sociale partners op een bepaald punt overeenstemming
kunnen bereiken.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter, u kent mij, hier neem ik geen genoegen mee. Dit plan is één
van de uitkomsten van het najaarsakkoord. Ik mag de minister daar een heel
principiële vraag over stellen, namelijk: denkt u niet dat dit voorstel
ertoe leidt dat de mensen met de echt hoge inkomens, de topbestuurders, eerder
bij aanname van een baan in een contract regelen dat als zij vertrekken, ook
bij wanprestaties, zij een gouden handdruk meekrijgen?Minister Donner:Dat is een mogelijk effect dat partijen vermoedelijk overwogen hebben
toen zij tot deze afspraken kwamen. U hebt het over een contractvrijheid die
er nu ook al is. Er zijn een aantal wettelijke maatregelen, die u onlangs
met de minister van Financiën hebt besproken, die gaan over de wijze
waarop je dat verschijnsel kunt inperken. Nu gaat het er puur om dat sociale
partners enerzijds constateren dat dit een verantwoorde oplossing is voor
een verschil van inzicht en dat het kabinet anderzijds zegt dat het dit alleszins
kan verantwoorden, in ieder geval als noodzakelijke norm voor wat in de sfeer
van ontslagvergoedingen terecht en onterecht is. Het sluit ook aan op uw visie
van de wijze waarop daaraan grenzen zijn te verbinden. Dat er in ons recht
ook andere mogelijkheden zijn, betekent niet dat alles maar moet worden losgelaten
omdat er mogelijk nog een andere methode is. Alleen al op deze wijze wordt
een duidelijke norm gesteld aan wat verantwoord is bij ontslagvergoedingen
en wat niet.Mevrouw Kant (SP):Dit is de zoveelste keer dat ik een wedervraag krijg in plaats van een
antwoord op mijn vraag. Bovendien is het een onzinnige wedervraag want ik
heb al gezegd dat ik dit een absurd voorstel vind waar ik het helemaal niet
mee eens ben. Het is onzinnig om ergens bij € 75.000 een grens te
leggen. Dat slaat echt helemaal nergens op. Dat is onzinnig, onrechtvaardig
en niet te billijken voor de mensen die daar net onder en boven zitten. Dat
is mijn mening over uw voorstel. Ik had echter nog een vraag gesteld. U gaat
dit uitvoeren. U kunt daarbij wel verwijzen naar de sociale partners, maar
u gaat dit uitvoeren. Dit is absoluut geen oplossing voor het probleem dat
ik zie, van de grote gouden, misschien wel platina, handdrukken die topbestuurders
in dit land in hun zak steken. Daar is dit geen oplossing voor. Sterker nog,
ik denk dat het een stimulans is voor mensen met hoge inkomens om juist afspraken
te maken in het contract als zij een baan krijgen om vooral, als zij weggaan,
hun zakken te vullen. Erkent u dat dit een van de gevolgen is van het voorstel
en wat is uw mening daarover?Minister Donner:U zegt dat het geen oplossing is voor een probleem dat u ziet en dat kan
best zijn. Het is ook geen oplossing voor problemen die anderen misschien
zien. Het is een oplossing voor het probleem waar het voor bedoeld is, namelijk
voor het stellen van een norm met betrekking tot de ontslagvergoeding. Dat
er nog andere problemen zijn, is heel wel mogelijk. Dergelijke punten stel
je aan de orde. Die zijn hier ook aan de orde gesteld onder andere in het
kader van de voorstellen die besproken zijn met de minister van Financiën.
Eventuele andere problemen lossen wij ook op. Dit voorstel, zoals het is weergegeven,
is niet bedoeld als een oplossing van het probleem dat u schetst.Mevrouw Kant (SP):Ik vind het bijzonder spijtig maar ik stel tot drie keer toe dezelfde
vraag namelijk of de minister erkent dat het dit effect heeft.De voorzitter:U hebt een tweede termijn waarin u hierop kunt terugkomen. De leden kunnen
daar van afzien, maar de kans daarop is naar mijn inschatting vrij gering.Mevrouw Kant (SP):Als ik in mijn tweede termijn al mijn interrupties moet herhalen, gaat
het nog wel even duren.De voorzitter:Het is niet anders. De minister vervolgt zijn betoog en ik sta geen interrupties
meer toe tot aan het einde daarvan. Daarna kunt u allen als het moet nog interrumperen.
De minister vervolgt zijn betoog en maakt dat af.Minister Donner:Ik kom bij de koopkracht. Er is een aantal vragen gesteld
over het voorliggende voorstel. Mevrouw Sap heeft dit meer in het bijzonder
aan de orde gesteld. Wat het koopkrachtbeeld betreft, gaat het om de voorstellen
die in de begroting bij de Kamer zijn ingediend. Vorig jaar is gesproken over
de vooruitzichten voor de ontwikkeling van de koopkracht. Dat was onder omstandigheden
die aanzienlijk rooskleuriger oogden dan zij nu zijn. Toen wij ons in augustus
bogen over de vragen over de effecten op de koopkracht, moesten wij na bijstelling
van de inflatieverwachting constateren dat inmiddels de hele Nederlandse bevolking
er ongeveer 1,25% tot 1,5% op achteruit zou gaan. Dat is een
algemene verarming als gevolg van inflatie. Vervolgens heeft het kabinet een
aantal maatregelen genomen, waaronder inderdaad het niet laten doorgaan van
een verhoging van de btw, die onder andere in deze inflatiecijfers was ingecalculeerd.
Ook heeft het kabinet bekeken wat het effect zou zijn als het de WW-premie
voor werknemers op nul zou zetten. Dit leidde tot een koopkrachtbeeld waarin
nog slechts enkele groepen, namelijk niet-actieven, erop achteruit zouden
gaan. Vervolgens heeft het kabinet bij het hier gepresenteerde beeld en bij
de maatregelen in de begroting er ook voor gezorgd dat die groepen in het
standaardkoopkrachtbeeld op nul zouden uitkwamen, kortom, dat die er niet
op achteruit zouden gaan.Dit moet niet verhelen dat het in een standaardkoopkrachtbeeld om gemiddelden
gaat. Dit betekent niet dat de hele groep en masse een bepaald inkomen ontvangt
of er zo veel op achteruit gaat. Wij spreken hierbij over statistische gemiddelden.
Derhalve zullen er altijd mensen zijn die erop achteruit gaan, zoals er ook
altijd mensen zullen zijn die er meer dan het aangegeven cijfer, of niet,
op vooruit gaan. Dat geldt voor elk van die koopkrachtgroepen, zoals de minima
en de ouderen. Er zullen dus minima zijn die er, ook als de verhoging op nul
staat, 1% of meer op vooruit gaan.Dat was de toenmalige situatie. Alleen moest het kabinet constateren dat één
soort effecten niet was meegenomen in dit beeld, namelijk een – ook
gegeven de omstandigheden – bevredigend koopkrachtbeeld. Dat was het
effect van de verandering van de fiscale aftrekregeling voor ziektekosten.
Misschien wordt zo voor de kijkers duidelijk wat wordt bedoeld met buitengewone
uitgaven. Het kabinet heeft besloten daarover de Kamer de brief van 16 september
jongstleden te sturen. Vervolgens heb ik de Kamer eergisteren een brief kunnen
sturen waarin het kabinet een aantal maatregelen noemt die het effect hebben
dat zij bij het overbrengen van de regeling Buitengewone Uitgaven naar de
Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten het oogmerk van die opheffing
realiseren, namelijk om het geld dat breed terecht kwam, vaak bij mensen voor
wie het niet was bedoeld, meer te krijgen bij de groepen voor wie het was
bedoeld: chronisch zieken en gehandicapten.Een aantal van de maatregelen die ik gisteren heb gepresenteerd, versterkt
dat effect nog doordat de forfaits omhoog worden gebracht. Daarnaast werd
er geconstateerd dat een aantal effecten niet op die wijze kon worden gecompenseerd.
Daarom hebben wij gemeend ook de zorgtoeslag voor alleenstaanden en de forfaits
voor arbeidsongeschikten te kunnen verhogen. Daarnaast hebben wij nog de maatregel
getroffen om de vermenigvuldigingsfactor niet geheel uit het beeld te schrappen,
maar voor 1,4% te laten staan. Eén groep werd daarmee nog onvoldoende
bereikt. De ouderen werden in het oude systeem in hoge mate bijna forfaitair
als chronisch ziek en gehandicapt beschouwd en hadden daardoor een aantal
aftrekregelingen. Daarom is er een aantal maatregelen getroffen om dit voor
die groep te realiseren. Het totale effect is dat met dit pakket, even los
van het bedrag van 460 mln., een bedrag in de orde van grootte van 135 mln.
gericht bij chronisch zieken en gehandicapten terechtkomt. Een bedrag in de
orde van grootte van 185 mln. komt gericht bij uitkeringsgerechtigden terecht.
Eenzelfde bedrag komt terecht bij ouderen. Daartussen zit wat overlap, anders
zou iedereen die dit bij elkaar optelt kunnen constateren dat ik tot meer
dan 460 mln. kom. Dit komt vanwege de overlappende categorieën. Ik meen
dat dit bovendien bevredigend is omdat vervolgens bleek dat met deze maatregelen
ook de koopkracht van de groepen die oorspronkelijk in september nog op nul
stonden, kon worden verbeterd. Derhalve meen ik – en dat is een wezenlijke
achtergrond geweest om te komen tot een najaarsakkoord – dat er een
gegeven de omstandigheden uitermate bevredigend koopkrachtbeeld kan worden
gepresenteerd. Ondanks de inflatie en ondanks het feit dat wij er het komend
jaar allemaal 1,5% op achteruitgaan, kunnen wij toch dit resultaat
presenteren. Gegeven de bijna triljard die verdampt in deze tijd, is dat voorwaar
een goed resultaat.Ik waarschuw nogmaals dat het om gemiddelden gaat. Als iemand zegt "ik
heb hier nog iemand die erop achteruitgaat", zal dat waar zijn. Dat valt
te betreuren, maar niemand kan koopkrachtdiscussies geven. Hierbij heeft ook
de koopkrachttabel van het CPB een rol gespeeld, namelijk het mediane beeld.
Dat beeld stond andere jaren ook in de middellange economische verkenningen.
Vorig jaar is hier bijvoorbeeld uitvoerig gesproken over het negatieve koopkrachtbeeld.
Niemand heeft toen gezegd dat de uitkeringsgerechtigden er in het mediane
beeld 1,5% op vooruitgingen. Het mediane beeld zegt namelijk niets
op dat punt. Het mediane beeld is nodig omdat het effect heeft op de koopkracht
van de gehele economie van alle personen. Anders dan mevrouw Koşer
Kaya zei, gaat het niet om gemiddelden. Een mediaan in de statistiek is geen
gemiddelde. Het gaat alleen maar om de vraag bij welk punt 50% van
het effect de ene kant op ligt en 50% de andere kant op. Als je de
mediaan wilt beïnvloeden, doe je dat niet door de situatie te verbeteren
van degenen die het meest erop achteruitgaan. Dat zou je doen als het een
gemiddelde was. Je doet het door in het midden te verschuiven, bij de mensen
die het minste effect ervan krijgen. Met de maatregelen die wij hebben genomen,
is het gelukt om het totale beeld van de mediaan beter in balans te krijgen.
Door de constatering dat de buitengewone uitgaven verder aan het oplopen waren,
in de orde van grootte van 400 mln., leidt dat bij afschaffing van de buitengewone
uitgaven zonder meer tot minnen in het beeld. Die leveren op dat na het beeld
van het CPB bij die uitname de medianen bij de uitkeringsgerechtigden naar
anderhalf verschoven en bij de ouderen naar een half. Met de maatregelen die
wij hebben genomen is het vervolgens gelukt om, zuiver met betrekking tot
de categorieën uitkeringsgerechtigden en ouderen, de mediaan terug te
brengen op het punt waar deze was, zonder dat dit van invloed is op de niet-uitkeringsgerechtigden,
de actieven. Natuurlijk kunnen wij 540 mln. of meer spenderen om de mediaan
op orde te brengen, maar dan bieden wij de mensen compensatie
zonder dat dit effect heeft. Alleen zo beïnvloed je de mediaan. De mensen
die er ettelijke procenten op achteruitgaan als gevolg van de maatregel inzake
de buitengewone uitgaven, laten wij dan ongemoeid, want wij hebben het dan
alleen over de mensen in de middengroepen, waar zich de kleine effecten voordoen.
Wij compenseren mensen dan voor meer dan zij aan kosten hebben. Dat was het
probleem van de ouderregeling. Het kabinet heeft gemeend dat dit niet zou
leiden tot een verantwoord koopkrachtbeeld en heeft om die reden geconstateerd
dat het mediane beeld voor de beoordeling van het effect van het overheidsbeleid
op de koopkracht geen dienstig instrument is. Die constatering is ook in de
Kamer al lang gedaan.Mevrouw Karabulut (SP):De Macro Economische Verkenning kunnen wij dus gewoon weggooien?Minister Donner:Neen, ik heb u uitgelegd dat het mediane beeld dienstig is om te bezien
wat het totale effect van de economische ontwikkeling op de koopkracht is,
maar niet als beoordeling van het effect van overheidsbeleid op de koopkracht.
Ik herinner u eraan dat de Kamer vorig jaar geen moment gezegd heeft dat zij
het slechte beeld in het standaardkoopkrachtbeeld accepteert omdat het mediane
beeld heel mooi is voor uitkeringsgerechtigden. Iedereen kan altijd zijn eigen
meetlat kiezen voor het effect, maar sinds jaren wordt voor het overheidsbeleid
het standaardkoopkrachtbeeld gebruikt, en ook de Kamer doet dit. Dat alleen
maakt het mogelijk om de veranderingen van jaar tot jaar te meten. Gemeten
aan die meetlat meen ik dat er sprake is van een alleszins verantwoord koopkrachtbeeld,
zeker ook gezien de omstandigheden die buiten woeden.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik wil het heel kort houden en vraag de minister, met ja of nee te antwoorden.
Is hij het met mij eens dat het mediane koopkrachtbeeld van het Centraal Planbureau
de afgelopen weken niet is veranderd?Minister Donner:Niet mee eens.Mevrouw Sap (GroenLinks):Dan hebben wij kennelijk een andere interpretatie van dezelfde feiten.
In uw brief schrijft u namelijk dat het beeld onverminderd op min 0,25 en
nul uitkomt. Waarop baseert u uw antwoord "niet mee eens"?Minister Donner:U doet een beroep op het beeld zoals dat is geschetst in de Macro Economische
Verkenning. Dat beeld is tot stand gekomen voordat de maatregel inzake de
buitengewone uitgaven en andere maatregelen daarin waren verwerkt. Het beeld
is dus veranderd en het is nogmaals veranderd door de maatregelen die het
kabinet heeft getroffen. Door de verdere oploop van de buitengewone uitgaven
verandert dat beeld. Zoals zal blijken in 2008, zijn met name de claims in
de categorie brillen dit jaar sterk opgelopen. Die stonden niet in het beeld
waarover u nu beschikt. Kortom, het beeld is anders geworden.Mevrouw Sap (GroenLinks):Dit is een totaal mystificerend antwoord en ik zal mijn vraag nog wat
helderder stellen. Ik zou de minister echter ook willen vragen om wel serieus
op mijn vraag in te gaan. In de Macro Economische Verkenning staat een beeld
en in de brief die de minister ons maandag heeft gestuurd, staat ook een beeld.
Het staat er niet heel uitgebreid in, maar het wordt wel geschetst in een
paar zinnetjes op pagina 10 en 11. De twee beelden, namelijk dat van het Centraal
Planbureau uit de Macro Economische Verkenning en het beeld waarin alle wijzigingen
zijn verwerkt die de minister in zijn brief heeft aangekondigd, kun je gewoon
naast elkaar leggen. Dan constateer ik dat deze beelden gelijk zijn en hetzelfde
effect hebben voor de minima.De voorzitter:Dit duurt echt te lang, mevrouw Sap.Mevrouw Sap (GroenLinks):Goed dan, ik vraag de minister nogmaals: is hij het met mij eens dat hij
voor de minima per saldo geen verbetering heeft bereikt?Minister Donner:Nee, mevrouw Sap. Ik heb u uitgelegd dat u dan twee beelden waartussen
een hele verandering heeft plaatsgevonden toevallig naast elkaar legt. Dat
is zeggen: ik heb hier een vijf staan en daar een vijf staan en daarom is
het beeld hetzelfde. Maar zo is de werkelijkheid niet. Het gaat om de situatie
zoals die was in september en zoals die nu is, in oktober. Daartussen heeft
een grote verandering plaatsgevonden. Het is desondanks gelukt dat evenwicht
beter te krijgen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voor de Handelingen: ik heb het niet over het mediane beeld gehad of over
koopkrachttabellen. Ik begrijp waar het hart van vol loopt en dat wil ik de
minister ook niet verwijten. Mijn vraag is echter een andere. Ik heb in mijn
termijn gezegd dat je met de levensloopregeling vervroegd kunt uittreden.
Herkent de minister mijn vraag? Ik zou daar graag antwoord op willen hebben.
Doorwerken en vervroegd uittreden lijken elkaar namelijk te bijten.Minister Donner:De bonus is nog een voorwerp van discussie. Dat een doorwerkbonus wordt
beschouwd als inkomen, kan inderdaad de consequentie zijn van regelingen die
wij in het verleden hebben afgesproken. De bonus is nu in de systematiek opgenomen.
Je kunt niet terugkomen op afspraken zoals die in het verleden zijn gemaakt.
Ik moet dit punt echter nader bekijken.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Dan subsidieer je dus twee tegengestelde dingen. Ik begrijp dat er afspraken
zijn gemaakt, maar je subsidieert wel twee tegengestelde dingen.Minister Donner:Dat kan inderdaad zo zijn, maar soms is het beter om vast te houden aan
wat je eerder hebt gezegd. Sommige ongerijmdheden moet je dan inderdaad voor
lief nemen.De heer Weekers (VVD):Ik begrijp dat de minister aan het eind van zijn betoog was gekomen. Ik
vraag mij af hoe het budgettair precies zit. Hebben wij allemaal goed gezien
dat de minister eerst nog 400 mln. gaat weghalen bij mensen die op dit moment
een beroep doen op de buitengewone uitgavenregeling, om het vervolgens weer
terug te geven aan de mensen waarvoor de minister de nieuwe ingewikkelde regeling
gaat maken? Heb ik dat goed gezien?Minister Donner:Dat is inderdaad vanaf het afsluiten van het coalitieakkoord
de opzet geweest. Toen is geconstateerd dat de regeling zoals die nu werkt,
terechtkomt waarvoor zij niet bedoeld is. De inzet is om die middelen, minus
een aantal bedragen waarvan is geconstateerd dat zij sowieso te veel zijn,
daar te krijgen waar de kosten wel worden gemaakt. Daarom krijgen ook mensen
die onder de oude regeling duidelijk geen gebruik maakten van de regeling,
om wat voor reden dan ook, in de nieuwe situatie een vergoeding. Ik kan bevestigen
dat dat de bedoeling is van de regeling zoals die hier voorligt.De heer Weekers (VVD):Dat is dan voor 400 mln. een gewone herverdelingsoperatie voor mensen
die nu via de fiscale sfeer buitengewone ziektekosten krijgen vergoed. In
de nieuwe situatie krijgt een andere groep deze vergoeding. Het is dus eigenlijk
een schuifoperatie. Het extra is een bedrag van 60 mln. dat u gaat vinden
bij de voorjaarsnota, nadat u eerst 250 mln. bij de motie-Van Geel uit deze
pot hebt weggehaald. Met andere woorden: er blijft per saldo minder over voor
de groep en u moet bovendien nog een stukje gaan dekken op de pof, want dat
bedrag komt pas bij de Voorjaarsnota aan de orde. Dat hebben wij toch goed
gezien?Minister Donner:Nee, wat dat betreft kijkt u verkeerd. Ik kan bevestigen dat op dit moment
mensen bij de bijzondere uitgavenregeling dingen als bijzonder luxe brillen
of begrafeniskosten claimen. Het zijn echter niet alleen chronisch zieke mensen
die doodgaan; alle mensen gaan dood. Toch kunnen de begrafeniskosten worden
geclaimd. De conclusie van het kabinet is dat het niet gewenst is om die mogelijkheid
te handhaven. In die zin is het vanaf het begin een herverdelingsoperatie
geweest. Het geld wordt namelijk weggehaald bij mensen die niet chronisch
ziek zijn en neergelegd bij mensen die dat wel zijn en die het tot nu toe
onder de huidige regeling niet claimden. Ik ben het dus op dit punt geheel
met de heer Weekers eens. Als hij dit met mij eens is, is wat dit betreft
de operatie geslaagd.Blijft over de vraag hoe een en ander wordt gedekt. In de stukken kan
de heer Weekers lezen dat wij op dit moment spreken over de raming van de
dekking voor 2008. Als de heer Weekers stelt dat ik op de pof financier, financieren
wij 460 mln. op de pof. Een en ander is immers nog niet gerealiseerd. Toen
mevrouw Koşer Kaya zei dat zij dit wat vreemd vond, zei ik dat dit
nu eenmaal de Zalmnorm is. Als wij lasten verzwaren, moeten wij ze aan de
andere kant verlichten. Ik zeg nogmaals dat het afschaffen van deze regeling
zou betekenen dat er een aftrekmogelijkheid verdwijnt en dat derhalve de lasten
worden verzwaard. Overeenkomstig de uitgangspunten van het coalitieakkoord,
die ook de heer Weekers zou kunnen onderschrijven, wordt lastenverlichting
gegeven waar lasten worden verzwaard. Derhalve is het bedrag precies hetzelfde.
Wij schatten in dat door de verdere oploop ook de 60 mln. niet tot problemen
zal leiden. Als dit toch het geval is, zal hiervoor dekking moeten worden
gevonden.De voorzitter:De heer Weekers maakt een laatste opmerking op dit punt.De heer Weekers (VVD):Het is goed dat de minister de Zalmnorm erbij haalt. Als hij zich zou
houden aan de Zalmnorm, zou het budgettair nu niet zo'n puinhoop zijn. Er
wordt op dit moment een budgettair hocus-pocusspel gespeeld. Het kabinet geeft
veel te veel uit, zadelt de mensen op met enorme lastenverhogingen en voert
nu een schuifoperatie door van een enorme omvang. Wij moeten nog maar afwachten
hoe deze operatie uitpakt. De operatie is inderdaad gelukt, maar ik verzeker
de minister: patiënt overleden.Minister Donner:Wij voorkomen een lastenverzwaring door nu in te grijpen. Daartegen maakt
de heer Weekers bezwaar. Ik pas de Zalmnorm toe volgens de orthodoxie, en
ook daartegen heeft hij bezwaar. Vervolgens zegt hij dat wij er een zooitje
van maken. Als dat zo is, moet het tijdens de Paarse kabinetten een nog groter
zooitje zijn geweest.De voorzitter:De manier waarop u antwoord geeft, minister, lokt voortdurend nieuwe reacties
uit.De heer Weekers (VVD):De minister past de Bosnorm toe. Dat is niet de Zalmnorm. Ik raad hem
aan om de stukken nog eens goed door te lezen.De voorzitter:Mijnheer Weekers, ik had u het woord niet gegeven. Ik verzoek de minister,
op zo'n manier te antwoorden dat er niet voortdurend nieuwe reacties bij de
leden worden opgeroepen. Ik wil dit debat op enig moment kunnen afronden.Minister Donner:Ik laat mij soms gaan, voorzitter. Ik bied mijn excuses daarvoor aan.Mevrouw Kant (SP):Eigenlijk wordt de armoede verdeeld. Dat is heel triest. Vorig jaar beloofde
het kabinet dat er niemand op achteruit zou gaan. Toch bleek dat het geval
te zijn. Minister Bos zei deze zomer op televisie dat er wat minnen waren,
maar dat die zouden worden weggewerkt. Uit de cijfers van Prinsjesdag blijkt
echter dat groepen mensen met lage inkomens er op achteruitgaan. En wat blijkt
er nu? Nu zegt de minister: het beeld dat wij nu hebben van de mensen met
de lage inkomens, is hetzelfde als het beeld dat wij daarvan hadden toen wij
er ons in de Kamer druk over maakten. In de tussentijd bleek de situatie dus
nog veel erger te zijn. De cijfers van Prinsjesdag die wij tijdens de algemene
politieke beschouwingen hebben besproken, heeft de minister in opdracht van
de Kamer nog eens nader bezien. Daarbij bleek het nog veel erger uit te pakken
voor de mensen met de lage inkomens. Als de minister dat plaatje vergelijkt
met het plaatje dat nu voorligt, kan hij inderdaad zeggen dat het nu beter
is. Als wat nu voorligt echter wordt vergeleken met het plaatje waarover wij
hebben gesproken tijdens de algemene politieke beschouwingen, blijkt dat er
nog steeds een groep mensen met lage inkomens op achteruitgaat, net als toen
het geval was.Minister Donner:Ik begin met het volgende recht te zetten. Het kabinet heeft nooit geclaimd
dat niemand er op achteruit zou gaan. Dat kan het kabinet ook niet claimen
in een situatie waarin wij collectief verarmen. Het kabinet constateert wel
dat het door de maatregelen die zijn genomen, mogelijk is geweest dat er in
het standaardkoopkachtbeeld niemand op achteruitging. De minister van Financiën
die u citeert, heeft het zo gezegd. Kijkt u maar naar de weergave van wat
hij heeft gezegd. Het kan best zijn dat dit niet met deze nuance
is weergegeven in de media, maar dit is wat hij heeft gezegd.Nu kom ik op uw uitspraak dat er niets zou veranderen. Het gaat daarbij
om dezelfde discussie als die ik voerde met mevrouw Sap. Laat ik u het voorbeeld
noemen van de AEX-index. Stel dat die vandaag op hetzelfde niveau staat als
tien jaar of langer geleden. Dan kunt u toch niet zeggen dat er dus niets
is veranderd? Er is in de tussentijd enorm veel veranderd. Dat is waar wij
het met deze beelden over hebben.Mevrouw Kant (SP):Sorry hoor, de groep mensen waar wij het over hebben, is wel even iets
heel anders dan de AEX-index. Het spijt mij wel. U zit gewoon spelletjes te
spelen.Minister Donner:Nee!Mevrouw Kant (SP):Het is wel degelijk zo dat het beeld waarover wij hier eerder spraken
en waarover de Kamer ongerust was, namelijk het feit dat groepen mensen met
lage inkomens erop achteruitgingen, nu nog steeds hetzelfde is. Dat hebt u
dus niet opgelost. Erken toch gewoon dat dit zo is! Dan zijn wij het er in
ieder geval oneens over de vraag of het gebeurt, maar eens over de feiten
die er liggen. Ik vind het teleurstellend dat deze groep mensen nog steeds
tekortgedaan wordt door dit kabinet en dat het juist de mensen met de laagste
inkomens zijn die bij dit kabinet moeten inleveren. Dat baart mij grote zorgen.
U zei net "collectieve achteruitgang", maar wij gaan helemaal nog
niet achteruit. Er is geen recessie; er is nog steeds economische groei. Toch
moeten de mensen met de laagste inkomens inleveren bij dit kabinet. Wat gaat
er dan gebeuren als het wel economisch slechter gaat? Dan weet ik wel wie
er de prijs moet betalen!Minister Donner:Mevrouw Kant, ik heb u het voorbeeld gegeven van de AEX-index. Wat er
in de tussentijd is veranderd, tussen het beeld waar u op doelt en waar ik
nu op doel – en dat volgt uit hetzelfde beeld – is dat er bijna
400 mln. terecht is gekomen bij mensen met een uitkering en ouderen. Dat is
er veranderd. Dat is er bij die mensen bijgekomen. U komt met een verhaal
over twee statistieken die hetzelfde zijn en zegt dat er niets is gebeurd.
Wie heeft heet nu over de werkelijkheid? Ik heb het over een bedrag van 400
mln. dat bij mensen terechtkomt, en u hebt het over twee tabellen waarvan
u zegt, "ik zie het niet".De voorzitter:Tot slot, mevrouw Kant.Mevrouw Kant (SP):Die 400 mln. komt bij diezelfde mensen vandaan, waardoor het effect dus
nog veel erger is dan wij dachten toen wij er eerder over debatteerden. U
moet niet steeds mist opwerpen. Het is wel heel knap dat u dat steeds doet,
maar ...De voorzitter:En nu uw vraag.Mevrouw Kant (SP):Maar ik zou toch liever een eerlijk debat voeren.De voorzitter:Of uw conclusie.Mevrouw Kant (SP):Wij hadden al eerder geconstateerd dat er groepen mensen met lage inkomens
op achteruitgaan. Er is niets gebeurd en het is nog steeds zo dat groepen
mensen met lage inkomens erop achteruit gaan. Dat komt op het conto van dit
kabinet, en u lost dat niet op voor deze mensen, minister.De voorzitter:Dank u wel.Minister Donner:Mevrouw Kant, de groepen waarover u het hebt, krijgen er 400 mln. bij.
Uit het standaard koopkrachtbeeld blijkt waar deze categorieën er precies
op vooruitgaan.De voorzitter:Dank u wel.Minister Donner:Met de algemene politieke beschouwingen liep u te hoop tegen de nullen.
Die zijn er nu uit en nog loopt u te hoop.De voorzitter:Dank u wel!Minister Donner:Het is hetzelfde als...De voorzitter:Tsja. De minister lokt het uit, dus ga uw gang, mevrouw Kant,Mevrouw Kant (SP):Het spijt mij heel erg, voorzitter, ik zag ook liever dat het anders ging.Wij liepen bij de algemene beschouwingen te hoop dat bij de lagere inkomens,
de mensen met uitkeringen, er groepen op achteruitgingen. Ik constateer vandaag
dat dit nog steeds het geval is. U ontkent dat, minister, maar het is volgens
de gepresenteerde cijfers nog steeds het geval. Het is toch dieptriest dat
in dit kabinet, dat beloofde dat die groepen er niet op achteruit zouden gaan,
de minister van Financiën zelf...De voorzitter:Punt. Punt. Punt! Dat waren drie langere zinnen dan de minister had geantwoord,
mevrouw Kant. Dank u wel.Mevrouw Ortega...Minister Donner:En beide groepen gaan er 0,25% op vooruit.De voorzitter:Nee, u krijgt het woord niet, minister. De minister heeft het woord nu
niet! Het woord is aan mevrouw Ortega-Martijn.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Er is een vraag blijven liggen. Ik ben nog steeds benieuwd naar de nieuwe
inzichten van de minister over de no-riskpolis.Minister Donner:Het voorstel moet nog naar de Kamer toekomen. Het is inderdaad verder
denken over een idee dat mevrouw Ortega had en dat ook in bespreking is gekomen,
naar aanleiding van het rapport over de arbeidsparticipatie. Het gaat om de
constatering dat het weer aan de gang komen voor ouderen moeizaam gaat. In
dat kader heeft ook de commissie-Bakker over arbeidsparticipatie voorgesteld
om te overwegen een no-riskpolis in te voeren voor ouderen boven een bepaalde
leeftijd. Wij zijn nu bezig om dat uit te voeren, ook al omdat het aansluit
bij de opmerking van de sociale partners dat zij meer perspectief
zien om mensen aan de gang te krijgen als wij dit doen.De heer van Hijum vroeg in dit verband of wij hiermee niet het beeld bevestigen
dat ouderen zieken zijn. Dat is onjuist. Het berust namelijk op de constatering,
ook van de zijde van werkgevers, dat er hier een belemmering ligt. Wij willen
die belemmering wegnemen.Het andere punt betreft de kwestie van mensen die al ziek zijn. Daarvoor
zou onmiddellijk de no-riskpolis moet gelden. Ik wijs erop dat dat ook het
geval is na ommekomst van de periode van loondoorbetaling. Als wij anders
zouden handelen, zou er een eenvoudige methode zijn om onder de verantwoordelijkheid
van de loondoorbetaling uit te komen. Dat zou weer het gevaar met zich brengen
dat het effect van de totale wijziging van de WGA teniet wordt gedaan. Dus
op verschillende punten is er aansluiting. Houd ons echter ten goede: het
voorgaande betekent niet dat wij altijd hetzelfde standpunt innemen. Soms
kun je op een punt tot een bepaalde ontwikkeling komen.De heer Tony van Dijck (PVV):Voorzitter. Ik begreep dat minister Donner klaar was met zijn termijn,
maar drie vragen van mij waren nog niet beantwoord. Ik herinner dan aan mijn
eerste vraag en wijs erop dat de minister uitgaat van 2,4 mld. voor 2008 op
grond van extrapolatie vanuit 2007. De minister weet echter dat in 2007 incidenteel
heel veel uitgaven zijn opgevoerd. Ik denk aan de vergoeding voor brillen.
Iedereen werd ineens wakker en dacht: ik heb nog een paar brillen te declareren.
Voor 2008 is de regeling versoberd. Hoe kan de minister dan tot de aanname
komen dat in 2008 2,4 mld. zal worden uitgegeven? Als het een beetje meevalt,
zal 1,2 mld. worden uitgegeven.Minister Donner:Op grond van wat bekend is, moeten wij constateren dat het beroep op de
regeling voor bijzondere uitgaven dreigt toe te nemen. Dat gevaar wordt met
het voorgaande onderstreept. Ook wordt daarmee onderstreept de zinnigheid
van het gedane voorstel. Inderdaad, het gaat daarbij om bepaalde categorieën
die wij niet op het oog hadden toen wij spraken over de chronisch zieken en
gehandicapten. De maatregel die wij hebben gepresenteerd, zal besproken worden,
maar de bedoeling ervan is dat het geld meer gericht wordt ingezet en wel
terechtkomt bij de mensen die chronisch ziek of gehandicapt zijn. Ik heb al
geprobeerd de heer Weekers uit te leggen dat je niet kunt zeggen: er is een
toename bij een aantal niet bedoelde categorieën en nu stoppen wij dat
geld mooi in onze zak, klaar is Kees, daar doen wij niets mee. Als wij zo
handelen, hebben wij te maken met een lastenverzwaring.De heer Tony van Dijck (PVV):Ik wijs erop dat het effect van de versobering voor 2008 nog niet bekend
is en dat wij nu te maken hebben met de cijfers voor 2008. Maar goed, ik heb
nog een andere vraag.In uw brief staat het tabelletje B1. Dat is een erg verduidelijkende tabel.
Ik heb in mijn termijn gevraagd om rekenvoorbeelden. Uit die tabel blijkt
namelijk dat iemand € 600 aan kosten heeft, maar € 1680
vergoed krijgt. Dat spreekt iedereen aan. U zegt dat wij deze persoon compenseren
vanwege het feit dat hij minder krijgt dan € 1680, maar je kunt
ook zeggen: die persoon heeft gewoon € 800 of € 900 te
veel gehad op grond van de eerste regeling. Dus als je deze persoon nu gaat
compenseren, gaat hij er natuurlijk op achteruit. Hij had namelijk maar € 700
aan kosten en hij kreeg € 1680. Daarom vraag ik u om een paar van
deze rekenvoorbeelden uit te werken, zodat wij bij de behandeling van de wetgeving
die aan de orde komt beter weten waarover wij spreken.Voorzitter. Ik heb ook een vraag gesteld over het niet gebruiken van de
regeling. De minister zei dat 50% van de beoogde groep geen gebruik
maakt van de regeling. Waarom maken die mensen er geen gebruik van? Wie zegt
dat die mensen in de nieuwe situatie wel gebruik zullen maken van de eventuele
mogelijkheid van fiscale aftrek? Waarop is het idee gebaseerd dat zo'n grote
groep geen gebruik maakt van de regeling?Minister Donner:Over het eerste punt zijn wij het roerend eens. Hierbij gaat het om de
hele opzet van de regeling. Hieruit blijkt ook waarom wij het voorstel gedaan
hebben zoals wij dat gedaan hebben. Je kunt namelijk constateren dat door
de aaneenschakeling van wettelijke regels voor sommige groepen geldt dat men
meer compensatie krijgt dan men kosten heeft. Daarbij is het hele object van
de exercitie aangegeven. De voorbeelden die u wilt, zijn uitgewerkt aan de
hand van de nieuw ontwikkelde categorieën. Met het stuk is ook toegelicht
waarom een aantal effecten die het Nibud berekend heeft inderdaad het gevolg
zijn van het feit dat betrokken mensen voorheen meer kregen dan overeenkwam
met de kosten. Zij zullen nu minder krijgen. Het is niet de bedoeling om die
minnen goed te maken met compensatie. Die voorbeelden zijn dus uitgewerkt.Wat de niet-gebruikers betreft: nogmaals, wat de motieven voor het niet
gebruiken waren, weet ik niet. Er kan sprake zijn van onkunde, maar nu werken
wij aan de hand van lijsten van personen waarvan bekend is dat zij chronisch
ziek zijn of een handicap hebben. Die mensen krijgen gericht via het CAK een
vast forfait. Daarbij worden de verschillende ziektes in aanmerking genomen.
Op deze wijze bereik je de mensen beter.De heer Van Hijum (CDA):Ik heb nog een vraag over de no-riskpolis voor oudere werklozen. Het gaat
daarbij over het vergoeden van de kosten voor werknemers die uitvallen door
ziekte en het gaat ook een beetje over de consistentie van de redenering.
Ik heb in de Kamer geknokt voor een no-riskpolis voor jongeren zonder startkwalificatie.
De regeling hiervoor is beëindigd door de staatssecretaris om redenen
die ik nog steeds niet helemaal duidelijk vind. Wij hebben de discussie gevoerd
over zieke werknemers in het kader van "Re-integratie in het tweede spoor".
Dat was allemaal moeilijk, er zou naar worden gekeken. En nu is er ineens
een no-riskpolis voor ouderen. Ik wil graag een duidelijke toelichting waarom
dit voor andere groepen niet kan en het voor deze groep kennelijk in een keer
het ei van Columbus is.Minister Donner:In de regeling die wordt uitgewerkt, zult u zien dat het geen vaste regel
zal zijn dat de no-riskpolis voor deze groep vanaf een bepaalde leeftijd zal
gelden. De bedoeling is dat de regeling met de huidige groep zal uitsterven.
In het totaal is er wat dit betreft geen reden om dit te doen, omdat daarbij
de risico's hetzelfde zijn. Om die reden zal deze regeling niet gelden voor
andere groepen. Ik heb nu te maken met een harde kern van ouderen die niet
aan de gang kunnen komen. Als zij langer dan een jaar werkloos
zijn, hebben zij nog maar 3% of 4% kans om daar weer uit te
komen. Uit de gesprekken blijkt dat een van de problemen is dat potentiële
werkgevers verwachten dat zij een risico lopen als zij deze ouderen in dienst
nemen. Ik meen daarom dat wij moeten kijken of wij die belemmering bij deze
werkgevers kunnen wegnemen; dat is een onderdeel geweest van de gesprekken.
Die belemmering neem je dan voor een aantal jaren weg en daarna loopt de oudere
werknemer in het normale stramien mee. Dat geldt niet voor jongeren die geen
startkwalificatie hebben. Wij hebben de regeling die voor hen gold afgeschaft,
omdat hun probleem een gebrek aan motivatie was om een startkwalificatie te
halen. Zij kampten met een gebrek aan motivatie om aan de slag te gaan. Er
was geen sprake van huiverachtigheid van werkgevers om hun een baan te geven.
In het geval van de werkloze ouderen kan een reden voor invoering van de regeling
het wegnemen van de belemmering zijn, in het geval van de ongemotiveerde jongeren
kan dat geen reden zijn.De heer Van Hijum (CDA):Ik ga die discussie niet overdoen. Er kan veel meer gezegd worden over
die evaluatie. Ik beperk mij tot de groep werknemers die uitvallen door ziekte
en die heel moeilijk bij een andere werkgever aan de slag komen. De minister
heeft toegezegd dat hij daar nog eens goed naar zal kijken. Ik herinner hem
graag aan die toezegging vraag hem om ook de uitkomsten daarvan binnenkort
eens naar de Kamer te sturen, want ook dat is natuurlijk een belangrijke groep
waarop wij onze aandacht richten. Het gaat bijvoorbeeld om 35-minners; ook
het wegnemen van risico's voor die groep moet volgens ons een zorg zijn.Minister Donner:Ik probeer u net uit te leggen dat wij een regeling voor deze groep hebben.
Het gaat daarbij om personen die langdurig ziek zijn, die daardoor ontslagen
zijn en die daardoor ook in de WIA terechtkomen. Voor hen geldt een no-riskpolis
als een volgende werkgever hen in dienst neemt. Maar als dat gebeurt in perioden
van loondoorbetaling, kan de werkgever die gehouden is tot loondoorbetaling
van dit risico af komen als hij een andere werkgever vindt die de persoon
in dienst neemt. Wij constateren dat dit een van de belangrijkste prikkels
is waardoor het ziekteverzuim drastisch is afgenomen in de afgelopen jaren
en waardoor de instroom in de arbeidsongeschiktheidsregelingen drastisch is
teruggelopen, namelijk van 100.000 naar 20.000. Om die reden is er een verschil
in behandeling. Bij deze groep ouderen gaat het om mensen die al werkloos
zijn, zij hebben geen werkgever en zijn ook niet per definitie ziek of chronisch
ziek. Bij werkgevers constateer ik een element van huivering om hen in dienst
te nemen, omdat zij ouder zijn, waardoor zij meer risico lopen dat zij ziek
worden. De praktijk wijst het tegendeel uit. Als de mensen in dienst zijn
is het ziekteverzuim doorgaans niet hoger dan bij anderen. Daarom zullen wij
deze maatregel ook niet voor de rest van hun betrekking laten gelden, maar
voor het eerste aantal jaren nadat zij in dienst genomen zijn.Voorzitter. Hiermee wil ik afronden.De voorzitter:Ik weet dat de staatssecretaris weinig spreektijd nodig heeft, maar ik
weet niet of de leden hem veel vragen gaan stellen. Daarom lijkt het mij wijs
om de vergadering nu te schorsen tot 20.30 uur. Dan gaan wij daarna door met
het antwoord van de staatssecretaris en de tweede termijn, indien daaraan
behoefte is.De vergadering wordt van 19.44 uur tot 20.30 uur geschorst.Staatssecretaris Aboutaleb:Voorzitter. De minister is uitvoerig ingegaan op de vragen over het najaarsoverleg
en de koopkracht. Luisterend naar de bijdragen van verschillende Kamerleden,
vond ik het soms jammer dat het oude vertrouwde televisieprogramma van de
NOS "Van gewest tot gewest" niet meer bestaat. Sommigen zullen nog
weten dat het ooit heeft bestaan. Daarin werd soms bericht gegeven van heel
aardige ontwikkelingen in de regio. Ik dacht: laat ik maar eens even een aantal
dingen die ik in het land heb gezien, met de Kamer doornemen. Hier wordt gesproken
over werkgevers die niet bereid zijn om hun verantwoordelijkheid te nemen
of bij het najaarsoverleg alleen maar een verantwoorde loonontwikkeling hebben
geïncasseerd en zich voor de rest nergens aan willen committeren.De werkelijkheid is een heel andere. De werkelijkheid is dat bedrijven
in het land zitten te springen om mensen.Ik wil graag vertellen van de firma Auping in Deventer, waar ik nog maar
twee weken geleden op werkbezoek ben geweest en ben rondgeleid door de directeur
P&O van dat bedrijf. Een mooi en trots bedrijf. De directeur loopt met
mij door het bedrijf en zegt: mijnheer Aboutaleb, die, die en die medewerker
komen per 1 januari niet terug in mijn bedrijf en ik heb nog steeds geen
geschikte mensen voor die plekken. Het waren lassers. Het bedrijf heeft zo
vaak advertenties voor lassers geplaatst dat het gestopt is met het werven
via een advertentie. Het bedrijf is nu aangewezen op de gemeente, het CWI
en het UWV. Dat is een buitengewoon interessant samenwerkingsverband. Er is
een klasje van tien mensen geformeerd om ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk
vervanging kan zijn. Het trof mij dat in dat klasje een mijnheer zat die ouder
was dan 50 en die 35 jaar lang banketbakker was geweest. Dat is andere koek.
Hij gaat nu leren lassen. Dit bedrijf moet dit doen, wil het overleven, anders
krijgt het geen mensen.Ik ga niet te lang bij al die bedrijven stilstaan, maar ik loop ze wel
even langs: de firma Arriva in Groningen, Philips Medical Systems in de buurt
van Eindhoven, de installatiebranche in Eindhoven, Van der Valk in Zeist en
in andere landelijke vestigingen. Albert Heijn zoekt voor vestigingen in het
hele land Wajongers. Verder noem ik nog de mkb-bedrijven en grote bedrijven
rond de heer Van der Most in Enschede, de bouwbedrijven in Zwolle, Leiden
en Oss, en de concrete afspraken in de cao grootmetaal over de instroom van
jongeren. Ik vermeld ook de bedrijven gelieerd aan het stadion van AZ, een
initiatief van wethouder Van Dam van de gemeente Alkmaar. Een grote fabrikant
van koffiezetautomaten in Heerhugowaard wil een hele afdeling opzetten met
Wajongers. Batavus, fietsfabrikant in Heerenveen, heeft acties op touw gezet
om mensen van 55 tot 60 jaar in dienst te nemen. Ik noem de initiatieven van
de gemeente en de landbouwsector in Zeeuws-Vlaanderen op het gebied van de
glastuinbouw: 1400 banen. 20.000 jongeren zonder startkwalificatie en 30.000
jongere langdurig werkzoekenden worden op het ogenblik geschoold.
Er wordt hard gewerkt met elders verworven competenties om duizenden jongeren
beter te kwalificeren voor de arbeidsmarkt. Er zijn zeven regionale initiatieven
genomen door mijn collega van VWS om ervoor te zorgen dat mensen voor de zorg
worden geschoold van niveau twee naar niveau drie. Een soortgelijk initiatief
nam mijn collega van OCW voor de onderkant van het onderwijs.De daling van de werkloosheid in Groningen en Zeeuws-Vlaanderen, traditiegetrouw
moeilijke gebieden als het gaat om werkgelegenheid, is een spectaculaire 20%.
Vierduizend gepardonneerden hebben de afgelopen periode een baan gevonden.
Deze tienduizenden mensen hebben de afgelopen periode werkelijk een koopkrachtverbetering
ervaren. Waarachtig!Mevrouw Kant (SP):Er lijkt geen einde te komen aan deze mooie lijst. Er worden gelukkig
heel veel goede initiatieven genomen in dit land. De staatssecretaris noemde
net ook Groningen. Ik weet welke wethouder daar zit. Ik weet overigens ook
van welke partij hij is. Er gebeurt veel goeds, maar ik heb de minister van
SZW gevraagd wat de werkgevers hebben toegezegd om mensen aan het werk te
helpen en wat hun aandeel was in het najaarsoverleg.Staatssecretaris Aboutaleb:Die vraag zal ik zo meteen beantwoorden. Ik heb de lijst met bedrijven
zojuist gemaakt. Als ik mij had voorbereid en die lijst dus eerder had gemaakt,
hadden daarop meer dan honderd bedrijven gestaan. Ik heb hiervoor gekozen,
omdat naar aanleiding van dit debat geconcludeerd zou kunnen worden dat werkgelegenheid
wordt gecreëerd in de industriezaal van de Sociaal-Economische Raad,
waar het najaarsoverleg plaatsvindt. Naar mijn idee ontstaat het beeld dat
er in het land niets gebeurt. Dat vind ik pijnlijk voor al die mensen van
de gemeenten, het CWI, het UWV, Van der Most en anderen die dag in dag uit
bezig zijn om mensen aan het werk te helpen. Ik wil laten zien dat er wel
degelijk onvoorstelbaar veel goeds gebeurt en dat wij die mensen ook vanuit
deze zaal aanmoedigen om met dat werk door te gaan.Wij hebben met de gemeenten ook afgesproken dat in deze kabinetsperiode
100.000 banen gerealiseerd worden: 75.000 voor mensen met een bijstandsuitkering
en 25.000 voor nuggers. Het kan toch geen enkel Kamerlid ontgaan zijn dat
inmiddels 43% van die doelstelling is gerealiseerd? Wij rapporteren
daarover immers regelmatig. Het zijn concrete banen. Ook voor die mensen is
er dus sprake van koopkrachtverbetering.Ik heb eerder gezegd dat ik nog niet helemaal tevreden ben over de rol
van de gemeente ten aanzien van bijvoorbeeld de nuggers. Vandaar dat ik toen
aangekondigd heb dat ik ook in debat zal gaan met de VNG en de gemeenten.
Inmiddels is dat debat geopend. Ook vandaag hebben gesprekken met gemeenten
plaatsgevonden. Daaruit blijkt dat wij elkaar aardig naderen. De komende periode
zullen wij de ambitie verhogen. Wij zullen ook nagaan of in wet- en regelgeving
voldoende incentives zijn opgenomen om ervoor te zorgen dat gemeenten de groep
nuggers benaderen. Wij zijn heel gemotiveerd, omdat de commissie-Bakker heeft
geconstateerd dat die groep bestaat uit 400.000 tot 500.000 mensen die wij
goed kunnen gebruiken. Wij zouden gek zijn als wij niet alles uit de kast
haalden om die groep op de arbeidsmarkt te krijgen en hebben er veel voor
over om dat te bereiken.De gesprekken met de gemeenten verlopen goed. Ik vermoed dan ook dat ik
de Kamer na het bestuursoverleg met de gemeenten aan het eind van deze maand
kan meedelen dat wij er uit zijn.Sociale partners en het kabinet volstaan normaal gesproken met een soort
afstemmingsoverleg in Den Haag over de loonontwikkeling en andere zaken. Het
is een enorme ontwikkeling dat werkgevers en werknemers onderkennen dat groepen
mensen niet aan werk komen en dat zij begin november op brancheniveau met
het bedrijfsleven in het land concrete afspraken gaan maken. Daarbij worden
zij gesteund door VNO-NCW, MKB Nederland en FNV. Van gemeenten heb ik vernomen
dat zij voor die hogere ambitie gaan maar dat zij graag geholpen worden om
direct met bedrijven in contact te komen.Mevrouw Kant (SP):Wat wordt er op regionaal niveau afgesproken? De vakbonden hebben gezegd
dat de looneis van 3,5% hun uitgangspunt is. Hebben de werkgevers gezegd
dat er een probleem is in Nederland, dat veel mensen met een arbeidshandicap
willen werken en dat zij een bepaald aantal van hen in dienst neemt?Staatssecretaris Aboutaleb:Afgelopen week was de heer Van der Most bij NOVA.Mevrouw Kant (SP):Ik ken de goede voorbeelden. Ik wil weten wat de werkgevers hebben toegezegd
tijdens het najaarsoverleg.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik zou het fijn vinden als de goede voorbeelden dan ook worden genoemd,
maar dat gebeurt niet. Ik denk dat wij hier ook zitten om de mensen in het
land te stimuleren het goede te doen. Ik vind de suggestie van de heer Van
der Most een goed idee. Hij gaat er verder mee aan de slag en wij spreken
elkaar nader op 20 november, uit mijn hoofd gezegd. Bij zijn organisatie
zijn honderden werkgevers of dga's betrokken die tien, vijftien of twintig
mensen in dienst hebben. Wij zouden graag willen dat al die mensen er een
bij nemen, die zij verder gaan opleiden, scholen en opstomen om vervolgens
in die sector aan de slag te blijven. Dit is een concreet voorstel dat op
tafel ligt. Albert Heijn vraagt al geruime tijd aan de minister om een landelijk
aanspreekpunt te hebben om concrete, getalsmatige afspraken te maken over
toetreding van Wajongers. Dit zijn concrete afspraken die gemaakt kunnen worden
en ik ga ervan uit dat wij die in november gaan maken. Daar komt bij dat deze
bedrijven geen keuze hebben en wel moeten, omdat anders krimp dreigt en het
hen omzet gaat kosten. Het is niet alleen maar sociaal beleid, het is ook
eigenbelang.Mevrouw Kant (SP):Ik hoop met u van ganser harte dat die afspraken straks worden gemaakt.
U geeft de heer Van der Most als voorbeeld, alsof hij een voorbeeld is van
alle werkgevers in Nederland. Goede voorbeelden kennen wij allemaal. Als hij
erbij had gezeten in plaats van de voorzitter van VNO-NCW, was de uitkomst
misschien wat beter geweest. Dat denk ik ook, maar hij zat niet aan tafel.
De werkgevers van Nederland zaten aan tafel. Ik heb al drie keer de vraag
gesteld welke bijdrage zij hebben toegezegd om te gaan leveren. Zij hebben
alleen toegezegd dat zij regionaal verder gaan praten en dat de afspraken
daar gemaakt moeten worden. Het is ongewis wat de uitkomst daarvan zal zijn.Staatssecretaris Aboutaleb:Laten wij ook naar de werkelijkheid kijken. VNO-NCW is een belangenbehartiger
en heeft niet de mogelijkheid om concrete afspraken te maken over branches.
Het is belangrijk in de psychologie en voor de manier van aanpakken dat tijdens
het afstemmingsoverleg de grootste werkgeversorganisatie van Nederland zegt
dat de richting goed is, dat zij zich daarvoor zal inzetten en dat zij de
lidorganisaties, de concrete bedrijven, zal oproepen om mee te doen aan die
afspraken. Dat is mij heel wat waard. De inzet van het kabinet zal zijn om
dat te verzilveren. Nogmaals, wij hebben er wel belang bij, maar het belang
van die bedrijven is zo mogelijk nog groter dan het belang van de overheid
als beheerder van de sociale zekerheid.De heer Tony van Dijck (PVV):Ik hoor net de staatssecretaris praten over 100.000 mensen aan het werk
in deze kabinetsperiode. Dat is mooi, maar er zitten 300.000 mensen in de
bijstand. De staatssecretaris zet vol in op de nuggers. Waarom focust hij
niet eerst op de 300.000 mensen in de bijstand? Als zij allemaal aan het werk
zijn en niemand meer een bijstandsuitkering heeft, ga dan eens kijken naar
die moeder die kiest voor haar kinderen, omdat die op dat moment belangrijker
vindt dan werk. Hij is die mensen aan het pushen en de mensen in de bijstand
laat hij met rust.Staatssecretaris Aboutaleb:Ik push iedereen. Als u goed hebt geluisterd, heb ik gezegd dat met de
gemeenten is afgesproken dat er 75.000 mensen uit de bijstand gaan en 25.000
nuggers. Ik heb gezegd dat de gemeenten behoorlijk op schema zitten als het
gaat om mensen uit de bijstand. 43% van dat doel is gerealiseerd. Wij
gaan echt vooruit in allerlei opzichten. Zelfs bij een afkoelende economie
zie ik elke maand een bijstandsdaling van tussen 0,6% en 1%.
Dat zijn cijfers die voor zichzelf spreken.De heer Tony van Dijck (PVV):Ik begrijp het, maar wij hebben 300.000 mensen in de bijstand. Waarom
zet u niet op het uit de bijstand halen van de eerste 100.000 en de tweede
100.000 mensen? Waarom worden die nuggers er weer bij betrokken, terwijl zij
geen uitkering hebben en er misschien bewust voor kiezen om niet te gaan werken?Staatssecretaris Aboutaleb:Het is spijtig dat u kennelijk die prioriteit stelt. Ik weet niet of u
het in de gaten hebt, maar ons arbeidspotentieel gaat krimpen als wij die
mensen er niet bij betrekken. Er verdwijnt een aantal mensen; foetsie. Ik
heb net de firma Auping genoemd. Er gaat een groot aantal mensen met pensioen.
Wij weten precies hoeveel mensen er in het onderwijs uitgaan. U en ik weten
dat gekwalificeerde onderwijzers niet in de bijstand zitten, maar ik weet
dat er ook heel veel gekwalificeerde onderwijzers thuis zitten, terwijl wij
ze nodig hebben. Het is niet of-of, maar en-en-en-en. Wij moeten iedereen
bij de les betrekken, omdat anders ons arbeidspotentieel gaat krimpen. Het
is een eenvoudige, cijfermatige wijsheid dat dit ten koste gaat van de groei.De voorzitter:Ik stel voor dat wij de staatssecretaris zijn betoog laten afmaken. Aan
het eind kunt u eventueel nog een vraag stellen.Staatssecretaris Aboutaleb:Voorzitter. Er zijn nog een paar concrete vragen gesteld. Als ik die beantwoord
heb, kunt u mijn bijdrage als geëindigd beschouwen.Mevrouw Ortega stelde een vraag over het gesprek met de gemeenten over
de middelen van nuggers. Ik ben er zeer optimistisch over dat wij de doelstellingen
gaan ophogen. Wij hebben daar misschien nieuwe maatregelen voor nodig. Daar
kom ik op terug.Mevrouw Koşer Kaya van D66 heeft in Het Parool gelezen dat 74 I/D'ers
waren ontslagen. Zij vindt dat wij bij die 200.000 langdurig werklozen nog
74 mensen moeten optellen. Ik check altijd de feiten. Ik heb wethouder Lodewijk
Asscher gebeld. Hij meldde dat het gaat om 74 mensen die ingeleend waren uit
een poule door een welzijnsorganisatie. Zij verliezen hun inkomen niet, maar
zij worden nu ingezet voor andere werkzaamheden in de stad. Ik vond de conclusie
van mevrouw Koşer Kaya al zo raar, omdat ik zelf ooit de gemeenteraad
in Amsterdam heb beloofd dat nooit een I/D'er ontslagen zou worden als gevolg
van gemeentelijk beleid. Ik heb er vertrouwen in dat mijn opvolger die belofte
gestand zou doen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Begrijp ik goed dat de staatssecretaris zegt dat De Telegraaf onjuiste
informatie heeft verstrekt?Staatssecretaris Aboutaleb:Ik bericht nooit over wat andere kranten gezegd hebben. Ik check de feiten.
Deze mensen zijn niet ontslagen, omdat er geen geld voor is, maar omdat hun
aanstelling bij die welzijnsorganisatie beëindigd is. Zij gaan vervolgens
terug naar de organisatie die hen uitgeleend heeft. Zij worden nu op een andere
plek in de stad weer ingezet.De PVV-fractie heeft gevraagd wanneer de werkleerplicht eraan komt. Het
wetsvoorstel ligt op dit moment bij de Raad van State. Het zit in de afrondingsfase.
Ik verwacht dat wij in een paar weken het wetsvoorstel in de Kamer kunnen
krijgen. Dat geldt ook voor het wetsvoorstel inzake fraudebestrijding. Het
kabinet zal morgen spreken over dat wetsvoorstel en ik hoop dat het zo snel
mogelijk deze kant op kan komen.Dat waren de concrete vragen. Ik hechtte eraan om in weerwil van allerlei
ideologische debatten over waar wij allemaal staan, aan de mensen te laten
zien dat er in het land ook goede dingen gebeuren. Anders demotiveren wij
duizenden werknemers die namens de overheid in het land bezig zijn het goede
te doen voor ons allen.De voorzitter:Wij gaan over tot de tweede termijn van de kant van de Kamer. Het zal
sommigen van u niet bevallen, maar ik sta geen interrupties meer toe.De spreektijd is een derde van die in eerste termijn, dus twee minuten.
Dat is inclusief moties. Het woord is aan mevrouw Sap.Mevrouw Sap (GroenLinks):Voorzitter. Aan het eind van mijn inbreng in eerste termijn constateerde
ik dat het kabinet creatief aan het boekhouden is. Ik kan daar nu aan toevoegen
dat het kabinet ook goed is in het creëren van mist. Ook de coalitiepartijen
kunnen daar wat van. Er zijn warme woorden gesproken over kwetsbare
groepen, maar ondertussen staan de minima in dit land nog steeds in de kou.
GroenLinks legt zich daar niet bij neer.Ik heb twee moties. De eerste motie gaat over de koopkracht in 2009. Bij
de overweging van die motie gebruik ik een citaat uit de koopkrachtbrief van
het kabinet. Het dictum is een citaat van de PvdA-woordvoerder bij de financiële
beschouwingen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat de mediane koopkrachtontwikkeling van het CPB meer in balans
moet worden gebracht;verzoekt de regering, aanvullende maatregelen te nemen zodat mensen aan
de onderkant er gemiddeld in 2009 niet op achteruitgaan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Sap en Kant. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 6(31700 XV).Mevrouw Sap (GroenLinks):Mijn volgende motie gaat over de 200.000 banen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat de doelstelling uit het beleidsprogramma om 200.000 mensen
met een grote afstand tot de arbeidsmarkt deze kabinetsperiode extra aan de
slag te helpen, overeind moet blijven;verzoekt de regering, voor de behandeling van de begroting van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid de Kamer te informeren over de bereikte resultaten
in de eerste anderhalf jaar en de Kamer duidelijkheid te verschaffen over
de ambitie voor de rest van de kabinetsperiode over het aantal langdurig uitkeringsgerechtigden
en herintreedsters dat extra aan een baan geholpen wordt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Sap, Kant, Tony van Dijck, Koşer
Kaya en Weekers.Zij krijgt nr. 7(31700 XV).Mevrouw Sap (GroenLinks):Voorzitter. Ik geef de coalitie een kans om de gedane beloften alsnog
waar te maken. Ik zou zeggen: grijp die kans en steun deze moties!De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun antwoorden.
Ik herhaal dat de CDA-fractie buitengewoon blij is met het najaarsakkoord.
Ik hoop met de minister dat dat een bijdrage mag leveren aan het herstel van
vertrouwen, hoe bescheiden ook. Mijn fractie vindt dat gekozen is voor het
recept dat de beste garantie voor het behoud van werkgelegenheid en koopkracht
oplevert: de mix van loonmatiging, het beperken van de inflatie en lastenverlichting
voor burgers en bedrijven. Ook het koopkrachtbeeld is evenwichtig; werken
gaat lonen en ook voor chronisch zieken, gehandicapten, ouderen en uitkeringsgerechtigden
heeft dit kabinet oog. Wij zullen natuurlijk nauwlettend volgen hoe de financiële
markten zich ontwikkelen en of zij op dit punt geen roet in het eten gooien.Op het punt van de arbeidsparticipatie is het goed om nogmaals van de
minister te horen dat er commitment is van sociale partners om met de afspraken
daadwerkelijk aan de slag te gaan. Het gaat om banen en om scholing. Daaraan
moet daadwerkelijk invulling gegeven worden. Ik hecht eraan dat de staatssecretaris
nadrukkelijk heeft aangegeven dat die afspraken op regionaal niveau gemaakt
gaan worden. Dat betekent dat werkgevers en werknemers concreter moeten worden
in het aantal arbeidsplaatsen dat zij beschikbaar stellen. Gemeenten, het
UWV, het CWI en het werkbedrijf zullen daadwerkelijk mensen moeten aanleveren
om tot dat resultaat te komen. Mijn fractie ziet die voorstellen en de uitwerking
daarvan met meer dan gemiddelde belangstelling tegemoet. Sterker nog, zij
ziet daar met spanning naar uit. Het debat krijgt in dat opzicht ongetwijfeld
een vervolg.Mevrouw Kant (SP):Driemaal is scheepsrecht, moet dit kabinet gedacht hebben, want drie keer
is een belofte geschonden; de belofte dat mensen er niet op achteruit zouden
gaan. Bij de algemene beschouwingen hebben wij geconstateerd dat ook mensen
met lagere inkomens erop achteruit gingen, tenminste, groepen daarvan. Er
zou naar gekeken worden en er is naar gekeken. Wat bleek? De ingreep in de
aftrek bijzondere ziektekosten heeft nog een veel desastreuzer effect dan
voorzien is. Zeker, er is daarna iets gedaan. Niemand ontkent dat vandaag.
Het gat blijkt echter groter dan gedacht en het is daarom volstrekt niet volledig
gevuld. Er zijn nog steeds mensen met lagere inkomens die erop achteruit gaan.
Door wie wordt wat er wel wordt gedaan, betaald? Door diezelfde groep. Een
deel van de buit van de asociale maatregel van het afschaffen van die aftrek
gaat terug naar diezelfde groep. Ik krijg daar een heel vieze smaak van in
de mond. Het is eigenlijk gewoon het verdelen van de armoede. Het is niet
eerlijk delen.Mevrouw Hamer mag een compliment hebben voor het ontslagrecht. Het ontslagrecht
wordt niet verslechterd. Het wordt niet versoepeld, zoals de mensen zeggen
die er voorstander van zijn, en het wordt niet verslechterd, zoals de mensen
zeggen die er tegenstander van zijn. Zij mag dat compliment hebben. Ik constateer
echter ook dat de Partij van de Arbeid vandaag niet thuis geeft voor de mensen
met de lage inkomens, en dat is toch wel bijzonder teleurstellend. Als het
nu al zo is, in tijden van voorspoed, terwijl wij niet weten
wat de komende tijd ons gaat brengen, dat de mensen met de lagere inkomens
de prijs moeten betalen, dan houd ik mijn hart vast, met de PvdA in de regering,
voor hoe het gaat met de mensen aan de onderkant, met de lage inkomens, als
het economisch tegen gaat zitten. Ik houd mijn hart daarvoor vast en ik ben
bang dat ik al weet wie die crisis gaat betalen.Voorzitter. Ik heb al gezegd dat de werkgevers niets hoefden te beloven
in het najaarsoverleg. De vakbonden kwamen met de toezegging de looneis te
matigen tot 3,5% zonder dat de werkgevers iets hoefden toe te zeggen.
Waarom zeg ik dit nog een keer zo nadrukkelijk? Omdat ik daarmee aangeef wat
de verhoudingen zijn in dit land. Mijn partij zou daar zo graag wat aan veranderen.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Laat ik beginnen met het kabinet te bedanken voor de beantwoording
en voor het duidelijk schetsen waarom er een zo ontzettend belangrijk najaarsakkoord
is gesloten. Ik geloof niet dat het tot iedereen in de Kamer is doorgedrongen
wat er in de buitenwereld gebeurt. Ik heb hier vandaag gehoord dat het goed
gaat in Nederland en dat er financieel niets aan de hand is in Nederland.
Dat heb ik allemaal langs horen komen. Ik denk dat het wat anders ligt. Ik
denk dat het een prestatie van formaat is dat het kabinet met de sociale partners
in staat is geweest om zowel tot een verantwoorde loonontwikkeling als tot
lastenverlichting voor burgers te komen, om toch nog afspraken te maken over
verdere verhoging van de participatie en om de koopkracht van alle groepen
ten minste gelijk te houden of omhoog te krijgen.Dat gezegd hebbende, wil ik toch nog een paar dingen kwijt. Ik ben eerlijk
gezegd wat geschokt door de wijze waarop de vakbeweging vandaag is neergezet.
Wij hebben over haar gehoord dat zij gezwicht is voor chantage. Wij hebben
gehoord dat zij akkoord is gegaan met een fopspeen. Wij hebben gehoord dat
zij akkoord is gegaan met niet eerlijk delen, maar met de armoede verdelen.
Ik zou zeggen: met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig.Wij hebben de afgelopen weken inderdaad geknokt, samen met het kabinet,
om ruim 0,5 mld. binnen te halen voor de mensen met de laagste inkomens. Ik
moet constateren dat de mensen die hier vandaag het hardste roepen dat er
niets is, ontkennen dat de mensen er een verhoging van de zorgtoeslag en een
verhoging van het arbeidsongeschiktheidsforfait bij krijgen, dat de vermenigvuldigingsfactor
naar 1,4 gaat en dat de uitbreiding van de doelgroep voor de arbeidsongeschiktheidspercentages
is verhoogd. Dat zijn concrete resultaten. De criticasters hebben tot nu toe
nul bereikt.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Er is veel gesproken over de plannen van dit kabinet. Plannen
om plannen te maken. Uitspreken van intenties. Erg mooi, maar ik kan niet
anders concluderen dan dat de harde afrekenbare afspraken uitblijven. Ik weet
niet in welke zaal mevrouw Hamer heeft gezeten, maar juist nu, in deze turbulente
tijden, eis ik structurele maatregelen. De minister is vol lof over de resultaten
van de commissie-Bakker. Ik zou zeggen: realiseer de plannen van deze commissie
en ga niet selectief shoppen in deze maatregelen. De echte problemen worden
niet opgelost, maar blijven liggen. Er worden geen structurele hervormingen
doorgevoerd. Het kabinet zet vol in op maatregelen die in mijn ogen niet al
te veel zoden aan de dijk zetten.In het coalitieakkoord worden vijf loonkostensubsidies genoemd. Er zijn
er twee in de maak. Een andere ligt bij de Eerste Kamer. Wat gaat er met de
andere twee gebeuren? Ik begrijp in ieder geval dat het CDA met mij niets
ziet in deze subsidiebanen en echte banen wil, net zoals mijn partij, net
zoals ik. Ik hoop dan ook dat als deze wetsvoorstellen ter stemming worden
gebracht, de CDA-fractie tegen deze subsidiewetsvoorstellen zal stemmen.Het intrigeert mij dat mensen die met verlof gaan via de levensloopregeling,
ook recht hebben op bonussen die zijn bedoeld om langer doorwerken te stimuleren.
Daarover wil ik graag meer helderheid, vandaar dat ik de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het kabinet een doorwerkbonus invoert om ouderen te
stimuleren langer te werken;constaterende dat ook mensen die met vervroegd uittreden via de levensloopregeling
recht hebben op deze korting;overwegende dat de doorwerkbonus is bedoeld om langer doorwerken te bevorderen
en niet om vervroegd uittreden te subsidiëren;verzoekt de regering, zo spoedig mogelijk te inventariseren op welke kortingen
en bonussen iemand in de levensloopregeling recht heeft en in hoeverre deze
een averechts effect hebben op de arbeidsparticipatie van oudere werknemers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Koşer Kaya. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8(31700 XV).De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Ik heb goed naar de minister en naar de staatssecretaris geluisterd.
Uit de verhalen van de staatssecretaris over zijn werkbezoeken moet ik concluderen
dat er inderdaad heel veel gebeurt in het land. Ik voeg eraan toe: ondanks
dit kabinet.De minister, maar ook het CDA, moeten zich toch wel heel ongemakkelijk
voelen. Ongemakkelijk, omdat noodzakelijke maatregelen om de arbeidsmarkt
flexibeler te maken en de arbeidsmobiliteit te bevorderen, niet worden doorgevoerd.
Op last van mevrouw Hamer mag de minister deze maatregelen niet doorvoeren.
De ambtstermijn van deze minister is verloren tijd, en ik voeg
daaraan toe: jammer genoeg.De minister moet zich ook ongemakkelijk voelen, omdat hij bizarre, slecht
doordachte maatregelen – zoals de maatregel inzake de ontslagvergoedingen,
waarbij de guillotine op € 75.000 is afgesteld – in wetgeving
moet omzetten. Ik kan mij niet voorstellen dat hij, als eminent jurist die
toch ook notie heeft van wat de begrippen redelijkheid en billijkheid betekenen,
dergelijke wetgeving voor zichzelf in gemoede kan verantwoorden. Ik ben heel
benieuwd naar het advies dat de Raad van State zal uitbrengen. Ik kan mij
niet anders voorstellen dan dat er van het wetsvoorstel gehakt wordt gemaakt.
Mijn ervaring is echter, dat het kabinet dat soort adviezen naast zich neerlegt.De minister, maar ook het CDA, moeten zich ook ongemakkelijk voelen met
het gedrocht van een wetsvoorstel genaamd Wtcg en het feit dat de buitengewone
uitgavenregeling in de fiscaliteit in zijn geheel de nek wordt omgedraaid.
Het kabinetsvoorstel is uitermate complex, leidt tot extra bureaucratie en
zal tot problemen leiden in de uitvoering. Het kabinet moet er creatief voor
boekhouden. De financiële degelijkheid wordt verder overboord gegooid
en, last but not least, het is een nivellerende maatregel. Al dit soort elementen
past bij de traditionele stokpaardjes van de Partij van de Arbeid, maar nu
worden zij bereden door een CDA-minister.Dan dien ik nu de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering de buitengewone uitgavenregeling wenst te
vervangen door een uiterst complexe en nauwelijks uitvoerbare Wtcg;van oordeel dat dit niet wenselijk is en het huiswerk dus overgedaan moet
worden;verzoekt de regering, de huidige buitengewone uitgavenregeling weer op
te nemen in het Belastingplan 2009 en met beter doordachte voorstellen te
komen in de fiscale sfeer, die toekomstbestendig, eenvoudig en specifieker
op de doelgroep toegesneden zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Weekers. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(31700 XV).De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Donner:Voorzitter. Mevrouw Sap stelt dat er sprake is van creatief boekhouden
dat nog in geen enkele baan heeft geresulteerd. Ik meen dat de staatssecretaris
heeft aangegeven dat op gemeentelijk niveau al sprake is van zo'n 30.000 tot
40.000 banen die er door de uitvoering van de plannen bij zijn gekomen. Dat
geldt ook op rijksniveau. De rapportage daarover, waarom zij heeft gevraagd,
staat al in de begrotingsstukken. Die cijfers worden gegeven. Andere cijfers
zullen wij ook niet hebben, zo heb ik aangegeven, want dat zullen macrocijfers
zijn. Wij hebben niet op naam aangegeven dat hier een baan is gecreëerd
en daar een baan verloren is gegaan. Dat is vanaf het begin duidelijk geweest
en dat is meegedeeld aan de Kamer. Aan haar wens kan op dit moment niet worden
voldaan, maar als mevrouw Sap erop staat dat wij haar nogmaals in verkorte
vorm de informatie geven die al in de begroting staat, dan ben ik daartoe
gaarne bereid.In de eerste motie vraagt mevrouw Sap dat de Kamer uitspreekt dat de mediane
koopkrachtontwikkeling van het CPB meer in balans moet worden gebracht, en
vraagt zij om aanvullende maatregelen, zodat de mensen aan de onderkant er
gemiddeld niet op achteruit gaan. De voorliggende maatregelen resulteren er
echter in dat de mensen aan de onderkant er gemiddeld niet op achteruit gaan.
In de eerste zin vraagt zij om het mediane beeld te repareren. Dat is geen
gemiddelde, maar gewoon een zwaartepunt in een verdeling. Als ik daaraan zou
voldoen zou het resultaat zijn dat de mensen aan de onderkant er vermoedelijk
op achteruit zouden gaan. Dat heb ik een- en andermaal betoogd. Het is een
kwestie van statistiek en weten wat een mediane verdeling is. Dat is geen
gemiddelde. Uit het standaardkoopkrachtbeeld blijkt dat de groepen die zij
bedoelt er met het voorgestelde pakket gemiddeld op vooruit gaan. Dat is wat
de Kamer tot nu toe heeft gevraagd. Derhalve moet ik constateren dat de Kamer
met zichzelf in tegenspraak zou komen door de motie te aanvaarden. Ik wil
de Kamer daarvoor behoeden en om die reden ontraad ik het aannemen van de
motie.Ik kom op de motie over de behandeling van de begroting van SZW. Ik ben
gaarne bereid de Kamer nog een keer de bladzijde uit de begroting te sturen
waarin de cijfers staan waarover wordt gerapporteerd. Voor het overige meen
ik dat met de Kamer in het kader van het beleidsprogramma is afgesproken op
welke wijze er wordt gerapporteerd. Dat is afgesproken en daaraan wordt voldaan.
In die zin is de motie overbodig. Als mevrouw Sap nogmaals de bladzijde wil
hebben, zal ik haar die gaarne toesturen.Ik kom op de motie van mevrouw Koşer Kaya. Ik zal gaarne bij de
behandeling van de regeling van de bonussen op haar verzoek ingaan. Dat is
het logische moment om daarop in te gaan. Dat biedt mij ook de gelegenheid
om na te gaan of er aan de situatie die zij schetst iets moet worden veranderd.
Ik weet het niet helemaal. Het is mogelijk dat ik het mis heb, maar ik kan
er nu niet op ingaan. De juiste gelegenheid lijkt mij namelijk de discussie
over het Belastingplan, waarin de maatregel is opgenomen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik zal mijn motie aanhouden, maar ik vraag de minister om mij hierover
voor die behandeling enige duidelijkheid te geven.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Koşer Kaya stel ik voor, haar motie (31700-XV,
nr. 8) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Minister Donner:Dat zal logischerwijze in het kader van het Belastingplan
passen, want daarin zit de maatregel van de doorwerkbonus.Ik kom op de motie van de heer Weekers. Ik weet niet of hij geheel het
kabinetsvoorstel met betrekking tot de Wet tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten voor ogen heeft. In de motie staat dat de fiscale aftrekmogelijkheid
de nek wordt omgedraaid, terwijl dat niet het geval is. Er blijft een restant
over. Verder wordt in de motie opgemerkt dat de uitvoering niet kan. Een van
de redenen waarom deze verandering gemaakt moest worden, is nu juist dat de
fiscale aftrek weinig controleerbaar is. In de motie staat dat het voorstel
een nivellerende maatregel is. Er wordt echter juist steeds als bezwaar aangevoerd
dat dit niet het geval is, omdat mensen bij gelijke kosten een gelijke vergoeding
krijgen. Wellicht kan dit nog opgehelderd worden in het kader van het debat
over de Wtcg. Ik moet echter vaststellen dat de motie als zodanig meer gericht
is aan de Kamer, die immers besloten heeft om per 1 januari 2009 de buitengewone
uitgavenregeling af te schaffen. Die is afgeschaft bij het Belastingplan van
vorig jaar. Het kabinet stelt niet voor om haar opnieuw in te stellen, juist
vanwege de overwegingen die de heer Weekers noemt als argument om haar te
handhaven. Ook in die zin zou de Kamer dus met zichzelf in tegenspraak komen.
Ik moet de Kamer dringend ontraden om dat te doen. Ik dacht dat ik hiermee
alle moties heb behandeld.De regering en Kamer hebben er belang bij om de inzet van de sociale partners,
de gemaakte afspraken en het besef voor de situatie waarin wij zitten te erkennen.
Terecht worden de gemaakte afspraken "Samen doen wat mogelijk is"
genoemd. Verder zou ik hier de hoop willen uitspreken dat wij niet volgend
jaar met verlangen naar een koopkrachtbeeld hoeven uit te kijken zoals dat
hier nu voorligt.Mevrouw Kant (SP):Ik wil wel even een toelichting op de laatste opmerking. Wat bedoelt u
daarmee?Minister Donner:Ik weet niet of u de krant leest en doorheeft waar en in welke wereld
wij op dit moment leven. De wereld staat economisch voor heel benarde situaties.
Wij praten hier over een standaardkoopkrachtbeeld waarin alle Nederlanders
erop vooruitgaan. Dan spreek ik de hoop uit dat wij niet volgend jaar met
verlangen terugkijken naar het koopkrachtbeeld dat hier voorligt. Dat is de
werkelijkheid van vandaag.De voorzitter:Tot slot, mevrouw Kant.Mevrouw Kant (SP):Die hoop heb ik ook, maar ik wil daar toch een opmerking aan toevoegen.
Ik heb die vraag vandaag meerdere keren gesteld, of eigenlijk heb ik mijn
angst erover uitgesproken. Als, nu het goed gaat, de mensen die niets kunnen
missen al moeten inleveren onder dit kabinet, dan maak ik mij grote zorgen.
Wie zullen de prijs moeten betalen als het slechter gaat? Natuurlijk zullen
wij dat dan gezamenlijk moeten oplossen. Ik pas er echter voor dat de mensen
die niets kunnen missen de crisis moeten gaan betalen. Als ik zie dat er nu
al niet eerlijk wordt gedeeld, ben ik bang dat dit voortgezet wordt. Ik zou
graag van de minister de toezegging krijgen dat, hoe het economisch ook gaat,
het kabinet zijn best doet om pal te staan voor de mensen die niets kunnen
missen.Minister Donner:U hebt een voorstel gekregen waarbij de mensen die u bedoelt er 400 mln.
bij krijgen. U wenst dat te presenteren alsof zij erop achteruit zouden gaan.
Natuurlijk, politiek is politiek. Wij moeten de onrust echter niet verder
aanwakkeren.De voorzitter:Ik sta hierover geen verder debat toe. Ik geef het woord aan mevrouw Koşer
Kaya.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik heb met veel belangstelling naar dit debatje geluisterd. De schets
van de minister deel ik; wij zitten inderdaad in een moeizame periode. Misschien
moeten wij volgend jaar zelfs minder ruimhartig zijn. Wij krijgen straks een
analyse, een plan van aanpak, een bestuurlijke top, een aanjaagteam en een
verkenning. Dan eis ik ook van dit kabinet dat het wat meer concrete stappen
zet, om straks niet minder ruimhartig te hoeven zijn.Minister Donner:Mevrouw Koşer Kaya, ik heb u geschetst dat er enkel op het niveau
van de gemeenten al 30.000 banen bij zijn gekomen. Ook op landelijk niveau
gaat het om een dergelijk aantal. Wat dit betreft liggen wij op koers. De
dingen die u noemt, zijn nodig om ervoor te zorgen dat wij nog verder komen.
Dat lukt niet door slechts een getal te noemen, om daarna tevreden te zeggen:
dit hebben wij bereikt. Dat vergt hard werken.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Over de moties zullen wij hedenavond stemmen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-849-885.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl