Behandeling van: - de Raming der voor de Tweede Kamer in 1998 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (25278); - het Verslag Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 94); - de Regeling financiële ondersteuning fracties Tweede Kamer (PPO-voorstellen) (23686, nrs. 4 en 5)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 5715-5738

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-05-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 83, pagina 5715-5738

22-05-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25278Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 11107Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23686Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Kieswet, houdende verlaging van de voorkeurdrempel (25221); - het wetsvoorstel Wijziging van de Kieswet, houdende verlenging van de duur van de stemming tot acht uur 's avonds alsmede regeling van diverse andere onderwerpen (25227)Pagina 5742-5752
Voortzetting van de behandeling van: - Raming der voor de Tweede Kamer in 1998 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (25278); - het Verslag Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 94); - de Regeling financiële ondersteuning fracties Tweede Kamer (PPO-voorstellen) (23686, nrs. 4 en 5)Pagina 5752-5776
Behandeling van: - de Raming der voor de Tweede Kamer in 1998 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten (25278); - het Verslag Bouwbegeleidingscommissie (11107, nr. 94); - de Regeling financiële ondersteuning fracties Tweede Kamer (PPO-voorstellen) (23686, nrs. 4 en 5)Pagina 5715-5738
Regeling van werkzaamheden (donderdag 22 mei 1997)Pagina 5738-5740
Behandeling van: het wetsvoorstel Regels inzake de verstrekking van subsidies door de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Kaderwet SZW-subsidies) (25241)Pagina 5715-5715
Presentie en opening (donderdag 22 mei 1997)Pagina 5715-5715
Lijst van ingekomen stukken (donderdag 22 mei 1997)Pagina 5802-5803
Behandeling van: - de notitie inzake het bestuurlijk eindperspectief kaderwetgebieden (25287)Pagina 5776-5802
Stemmingen over veertien moties, ingediend bij het IGC-debat, te weten: - de motie-Van den Bos c.s. over democratische controle op beleidsuitgaven (24609, nr. 19); - de motie-Van den Bos c.s. over discriminatie op grond van geslacht (24609, nr. 20); - de motie-Van Middelkoop/Weisglas over de relatie tussen de EU en de WEU (24609, nr. 21); - en elf andere motiesPagina 5740-5742

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 134 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: de Raming der voor
de Tweede Kamer in 1998 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van
de ontvangsten (25278);het Verslag Bouwbegeleidingscommissie
(11107, nr. 94);de Regeling financiële ondersteuning
fracties Tweede Kamer (PPO-voorstellen) (23686, nrs. 4 en 5).De (algemene) beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik merk op dat geen van de leden spreektijd heeft opgegeven, hetgeen een
ongebruikelijke gang van zaken is. Het voornemen is om de eerste termijn van
de kant van de Kamer om ongeveer half één af te ronden. Men
kan dus berekenen hoeveel tijd men ongeveer kan gebruiken om aan deze redelijke
wens tegemoet te komen!Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! Dan moet ik heel snel rekenen. En dat is niet
mijn allersterkste kant. Bovendien is het heel moeilijk om de behandeling
van de Raming heel kort te houden. Ik vind het altijd een van de leukere debatten.
Je krijgt dan namelijk eindelijk de gelegenheid om iets te zeggen
over je eigen werkomgeving. Voor de fractie van GroenLinks biedt het de mogelijkheid
om waardering uit te spreken voor alle medewerkers van de Kamer. En die waardering
is echt gemeend en geldt voor alle diensten, dus het restaurantbedrijf, de
afdeling schoonmaak, de bodedienst, de griffie etc. Dat begint 's morgens
als ik door de intercom bij de fietsenstalling "goedemorgen, mevrouw Sipkes"
hoor. En dat eindigt 's avonds laat als men mij "welterusten" of "slaap lekker"
wenst. Ik dank eenieder hiervoor. Dat maakt het werk hier extra plezierig.Voorzitter! Voor het personeel draaien wij soms onmogelijke uren. In de
stukken staat dat wij in principe niet na 's avonds elf uur vergaderen. Gisteren
hebben wij, zoals te doen gebruikelijk, dit principe verlaten. Het werd toch
weer na elf uur. Dat is lastig. Dat geldt met name voor de mensen die hier
aanwezig moeten zijn. Ik wijs er nogmaals op dat het de fractie van GroenLinks
verbaast dat nog steeds alleen vrouwelijk personeel na elf uur 's avonds van
de taxiregeling gebruik mag maken. De overige personeelsleden krijgen pas
een taxivergoeding als zij niet meer met het openbaar vervoer naar huis kunnen.
Ik kijk dan naar het openbaar vervoer. Dat wordt steeds minder. Er worden
allerlei nachtbussen ingezet. Dit betekent soms dat mensen pas om twee uur,
half drie 's nachts thuis zijn. Ik heb begrepen dat men verwezen is naar de
Commissie gelijke behandeling. Ik vind dat onterecht. Ik vind dat de Kamer
dat niet moet doen. Ik verzoek dan ook het Presidium om over te gaan tot een
echt gelijke behandeling van mannen en vrouwen, daar waar het de taxiregeling
betreft. Ik overweeg om hierover in tweede termijn een motie in te dienen.De kleding van het personeel is aangepast aan de te verrichten taken.
Dat is praktisch, dat is goed. Toch hoor ik klachten van met name mensen van
de technische afdeling. Zij moeten de hele dag sjouwen op weliswaar mooie
maar nog steeds stenen vloeren. Het schoeisel blijft echter buiten de kledingregeling.
Kan hiervoor een oplossing worden gevonden? Ik heb gehoord dat er sprake is
van veel voet- c.q. rugklachten.Het ziekteverzuim is groter bij laaggekwalificeerd personeel en functies
die lichamelijk zwaar zijn. Dat zien wij ook in andere bedrijven. Het managementteam
zal hier ongetwijfeld beleid op voeren. Een tijdje geleden is met veel tamtam
en voor veel geld een robot in de postkamer binnengehaald. Die robot werkt
niet. Is er een extra personeelsplaats voor in de plaats geko- men of wordt
het werk van de robot door de bestaande mensen opge- vangen? Dat lijkt mij
een extra werkbelasting.In de omgeving, in een vrij grote cirkel rond het Kamergebouw doet zich
een vreemd verschijnsel voor. Tussen vijf en zes uur 's middags zitten alle
brievenbussen vol. Vaak moet je uitwijken naar een van de randgemeenten. Dat
is mij al een paar keer overkomen en ik hoor het ook van onze medewerkers.
Is het niet mogelijk om de PTT te vragen of wij hier in de hal een brievenbus
kunnen krijgen? Voor het laatste deel van de dag, waarop bepaalde dingen nog
net de deur uit moeten, kan dat een oplossing bieden.Al dat papier wordt straks vervangen door de e-mail. Wij zijn daar erg
blij mee, al kwamen wij bij toeval tot de ontdekking dat wij aangesloten waren.
De Kamer is ook verder geautomatiseerd. Dat heeft veel geld en moeite gekost.
Uiteindelijk is het gelukt. Ik dank de verschillende medewerkers daarvoor.
Ik dacht af en toe dat wij bij de fractie nieuw personeel hadden, maar dat
bleken mensen van de automatiseringsdienst, die bijna dagelijks bij ons bivakkeerden.
Volgend jaar moet alles voltooid zijn. Hoe is de stand van zaken?De situatie bij het restaurantbedrijf is bedrijfseconomisch gezien nog
steeds zorgelijk. Is het een gewoon horecabedrijf geworden of moet het vergeleken
worden met andere diensten van de Kamer? Waardoor is het nog steeds verliesgevend?Het plastic is vervangen door gewoon serviesgoed. De soepkommen zijn ook
vervangen, en wel door bouillonkopjes met een mooi randje. Wie daarop zat
te wachten, weet ik niet. Ik stel mij al voor dat je uit deze kleine kopjes
straks erwtensoep of een andere maaltijdsoep moet eten. Er komt een garnering
bij, maar de meesten willen gewoon een forse kop soep. Dan kun je wel zeggen
dat een en ander duurder wordt, maar de prijs is al verhoogd en de hoeveelheid
verminderd.Als voorbeeld hebben wij een aantal jaren geleden besloten in het vervolg
koffie en thee van het Max Havelaar keurmerk te kopen. Ook ten aanzien van
het milieu hebben wij gezegd dat de Kamer een voorbeeldfunctie moet vervullen.
Hoe is het eigenlijk met het scheiden van het afval? Als ik soms buiten op
straat kijk, lijkt daar weinig of niets van terecht te komen. Het zit allemaal
nog steeds in één container. Hoe gaat het?De overheid stimuleert het gebruik van groene stroom. Het Presidium wil
daar niet toe overgaan, omdat het geld kost en niet bekend is wanneer dat
terugkomt. Dat is bij veel milieumaatregelen het geval. De effecten kun je
pas op zeer lange termijn beoordelen. Als de overheid het wil stimuleren,
heeft de Kamer een voorbeeldfunctie. Als straks 1,2 mln. beschikbaar zal zijn
voor energiebesparende maatregelen, moet de groene stroom kunnen worden meegenomen.De Kamer is er voor iedereen. Openstelling voor het publiek op zaterdag
vind ik een goed idee. Het gebruik van de oude zaal wordt bijzonder gewaardeerd.
Men stelt prijs op de manier waarop men daar ontvangen wordt. "De Kamer is
er voor iedereen" betekent ook dat zij er is voor gehandicapten. De toegankelijkheid
van het gebouw is voor deze groep mensen niet optimaal. Nog steeds komen mensen
in een rolstoel niet zelfstandig hier naartoe. Is het Presidium bereid een
nieuw plan in te dienen? Ik heb begrepen dat het vrij simpel kan door de verplaatsing
van hekken en dergelijke.Uiteraard dank ik ook het Presidium voor het werk dat wordt verricht.
Ik heb gelezen dat het Presidium van de Kamer, en niet van de fracties is.
Toch kan ik niet anders dan concluderen dat het Presidium wél van de
fracties, maar dan van de vier grootste fracties is. De voorzitter van het
Presidium schudt met zijn hoofd, maar ik denk dat ik toch gelijk heb. Als
we kijken naar de samenstelling van het huidige Presidium, zien we dat het
de vier grotere fracties en een aantal kleinere, waaronder de mijne, zijn
die daarin zijn vertegenwoordigd. Ik ben dan weliswaar wel plaatsvervangend
lid van het Presidium, maar echte invloed op de besluitvorming is er niet.
Echte openbaarheid ten aanzien van de stukken voor de andere fracties, ook
als je geen plaatsvervangend lid bent, is nog steeds niet geregeld.
Ik zou dat graag veranderd zien. Omdat het Presidium van de Kamer is, moet
de gehele Kamer kunnen oordelen over het werk van dat Presidium. Ook kan ik
me niet aan de indruk onttrekken dat binnen het Presidium afspraken gemaakt
worden op terreinen die voorheen werden overgelaten aan de commissie voor
de Werkwijze der Kamer. Met name als we kijken naar de samenstelling van het
Presidium en die van de commissie voor de Werkwijze, moet ik dat betreuren,
want de commissie is toch veel meer een afspiegeling van alle fracties in
de Kamer, en niet alleen van de meerderheid daarvan.Van de Raming stap ik over naar de Regeling financiële ondersteuning
fracties Tweede Kamer. Tegen het voorstel zoals het er nu ligt, met de gewijzigde
berekening voor de fracties die minder dan vijf zetels hebben, heb ik geen
bezwaren. Vooral het gewijzigde budget voor de kleinere fracties door middel
van toekenning van een suppletie is een goede vondst. Eén fractiebudget,
zoals voorgesteld, vind ik zo gek nog niet, omdat dan bij de verantwoording
niet meer het onderscheid hoeft te worden gemaakt tussen PM-besteding en ondersteuningsbesteding.
Ik begrijp de opbouw van het bedrag echter niet. In de nota van wijziging
is element a opgevoerd inclusief werkgeverslasten, terwijl er eerst stond
dat dit element was vermeerderd met werkgeverslasten. Dat kan natuurlijk een
typefout zijn, maar het maakt nogal wat uit. Element b blijft namelijk wel
vermeerderd met werkgeverslasten. Het maakt zoals gezegd financieel nogal
wat uit, want volgens mij krijg je bij element a de jaarlijkse loonsom, waaruit
tevens de werkgeverslasten moeten worden betaald, zodat geen personen in schaal
7 meer kunnen worden betaald. Bij element b krijg je driekwart van de loonsom,
plus de werkgeverslasten. Graag krijg ik verheldering over dit verschil.Artikel 4 houdt in dat als een Kamerlid zelf een schriftelijke arbeidsovereenkomst
aangaat en voortijdig vertrekt, de fractie het hiertoe gereserveerde bedrag
beschikbaar moet stellen, en wel tot en met drie maanden na vertrek. Hiertoe
wordt het fractiebudget verhoogd. Wordt het Kamerbudget dan niet extra belast
door deze eigen arbeidsovereenkomsten? Er vertrekken immers vaak Kamerleden
voortijdig. Bij fracties waarin de medewerkers zijn ondergebracht in een stichting,
is hiervan natuurlijk geen sprake.Artikel 6, handelend over de ingangsdatum van de budgetverandering na
de verkiezingen, is gelijk gebleven. Is er eigenlijk in de Raming rekening
gehouden met het feit dat na de verkiezingen voor elk niet terugkerend Kamerlid
het PM-bedrag van dat jaar werd toegekend van januari tot en met augustus,
en voor elk nieuw lid vanaf de dag van installering tot en met december, dus
onafhankelijk van de grootte van de fractie na de verkiezingen? Gebeurt dit
in 1998 ook, of wordt dan alleen uitgegaan van het aantal zetels? Ook dit
scheelt behoorlijk wat geld.Artikel 7 handelt om het verzoek om bevoorschotting uit hoofde van de
opgebouwde reserve, dat aan het Presidium dient te worden voorgelegd, dat
op zijn beurt de beoordeling kan overlaten aan de griffier. Waarom is voor
deze wijze gekozen? Er valt toch niets te beoordelen? Het is een reservering
waarop wij aanspraak kunnen maken, die niet geoormerkt is, zodat bij de jaarafrekening
pas kan worden beoordeeld of de uitgave overeenkomstig artikel 2 is gebeurd.
Graag zouden wij het verzoek gewoon zoals voorheen blijven richten aan het
hoofd FEZ.De heer Poppe (SP):Goedemorgen allemaal, mijnheer de voorzitter en geachte leden van het
Presidium. Het dagblad Trouw kopt vandaag met "Binnenhof een vesting". Toen
dacht ik: ja, dat is niet zoveel nieuws natuurlijk, want ik heb altijd al
gedacht dat het vrij dichtgemetseld was. Maar het gaat om iets anders, namelijk
om het feit dat wij binnenkort iemand op bezoek krijgen. Daarom worden de
putdeksels rondom het gebouw dichtgelast en de deuren wellicht ook nog; er
zullen allerlei mensen hier rondlopen met pistolen en dat soort zaken, en
wel in onze werkruimte. Dat vind ik toch een rare zaak. Enige weken geleden
heb ik mij er ook al over verbaasd. Ik kijk vanuit mijn werkkamer uit op de
Thorbeckezaal. De hele gang stond daar vol met allemaal mensen met van die
dopjes in hun oren. Ik dacht toen eerst dat er een demonstratie van de vereniging
van slechthorenden aan de gang was, maar ja, het waren allemaal van die zwartebrillenmannen
met van die brede schouders, zogenaamde klerenkasten. Het bleek dus de Israëlische
veiligheidsdienst te zijn die zijn premier Netanyahu wilde beschermen. Mijn
vraag is of die vertoning straks ook weer zal plaatsvinden en of het Presidium
het eigenlijk goedkeurt dat in onze werkruimte buitenlandse veiligheidsdiensten
zwaar gewapend rondhuppelen. Zijn wij in Nederland niet in staat om buitenlandse
gasten die bescherming te bieden die zij wensen? Met andere woorden: als onze
minister-president naar Amerika gaat, gaan onze Nederlandse klerenkasten dan
ook zo massaal mee? Mij lijkt dat niet nodig. Als je te gast ben in een land
waarin je het volste vertrouwen hebt, moet je ook het volste vertrouwen hebben
in de beveiliging van zo'n land. Ik hoor dan ook graag van het Presidium waarom
dit zo gaat en waarom Nederland niet zelf in staat is om op een fatsoenlijke
manier zorg te dragen voor de veiligheid van buitenlandse gasten in dit gebouw.De heer Rehwinkel (PvdA):De heer Poppe ontdekt mannen met wapens in zijn werkruimte. Mag ik vragen
of het wel goed met hem gaat?De heer Poppe (SP):Dit gebouw is onze werkruimte.De heer Rehwinkel (PvdA):Dat beschouwt u allemaal als werkruimte. Bent u dan niet op de hoogte
gesteld van wat er allemaal gaat gebeuren? Waarop baseert u zich precies?De heer Poppe (SP):Als ik die klerenkasten met die zonnebrillen en die dopjes in hun oor
zie lopen en ik zie hier en daar wat opbollen, dan veronderstel ik, zoals
ik ook in Trouw lees, dat ze een soort doorvoervergunning voor vuurwapens
hebben. Ze mogen niet met vuurwapens hier rondlopen, maar op basis van een
doorvoervergunning zou het wel mogen; dus lopen ze hier rond met die dingen.
Mijn vraag hierover is of wij dat normaal moeten vinden. Kan dat zomaar? Ik
vind dat gek namelijk. Wij hebben onze eigen mensen die voor veiligheid kunnen
zorgen. Als de desbetreffende personen daar niet in vertrouwen,
blijven ze maar thuis. Ik hoor graag het antwoord van de minister. Ik heb
overigens begrepen dat ook het CDA er problemen mee heeft. De heer Mateman
wil wel gefouilleerd worden als ze maar van zijn pijp afblijven, zo heb ik
begrepen. Dat vind ik helemaal terecht.De heer Bukman:Mijnheer de voorzitter! De heer Poppe zegt: ik hoor graag het antwoord
van de minister.De heer Poppe (SP):Ik bedoel: van het Presidium.De heer Bukman:Ik denk namelijk dat dit een buitengewoon goede toevoeging is aan zijn
betoog.De heer Poppe (SP):Ik wilde eigenlijk ook nog zeggen – daarom vergiste ik mij daarin –
dat het het CDA goeddoet om nu weer eens zo'n grote delegatie van zijn fractie
in het K-vak te zien zitten.De heer Bukman:Dat is een afleiding van mijn opmerking. Dat is dus niet aan de orde.De heer Poppe (SP):Neen, maar het hoort er tussen haakjes toch een beetje bij.Mijnheer de voorzitter! Schaamteloos vinden wij het voorstel tot verhoging
van de financiële ondersteuning van de Kamerfracties met zo'n 7 mln.
Een rechtvaardiging voor deze aanslag op de algemene middelen ontbreekt in
mijn ogen volledig, ik heb die althans nergens in de stukken kunnen vinden.
De commissie-Doelman-Pel komt tot de conclusie dat de taken en daarmee de
werkdruk van het Kamerlid de afgelopen jaren zijn toegenomen en zullen toenemen.
Op onze schriftelijke inbreng met de vraag wat die conclusie rechtvaardigt,
is het antwoord even simpel als onvoorstelbaar: "Het voorstel vormt de weerslag
van opvattingen hieromtrent bij het merendeel van de fracties". Dank je de
koekoek, als het zo gemakkelijk gaat om aan een hogere subsidie te komen –
het is gewoon het subsidiëren van de Kamerfracties – dan vindt
iedereen al snel dat zijn werkdruk te hoog is. Wees eerlijk, tenminste als
je een klein beetje zelfdiscipline hebt.De heer Mateman (CDA):Ik wil de heer Poppe toch een beetje helpen. Ik vind dat zijn vraag waar
dit vandaan komt, terecht is. Het is het gevolg van een jarenlang door mij
gehouden betoog, dat er op neerkwam dat het parlement weliswaar versterkt
wordt in de griffie, in de algemene ondersteunende organen, maar dat het niveau
van de ondersteuning van de fracties – dat zal ook de heer Poppe aanspreken –
daarbij relatief achterblijft. Daar heeft het Presidium een werkgroep voor
ingesteld en die moet bekijken of de partijpolitieke ondersteuning juist tegenover
de departementen niet zodanig op peil moet blijven dat wij tegenwicht kunnen
vormen. De heer Poppe vroeg zich af of dat niet betekent dat wij onze positie
ondergraven. De bedoeling was echter juist om de positie van het parlement
in het algemeen te versterken door medewerkers aan te stellen waar wij rechtstreeks
wat over te zeggen hebben. Ik neem aan dat de heer Poppe dat aanspreekt.De heer Poppe (SP):Dit spreekt mij aan, maar ik ga straks duidelijk maken dat de problemen
die de heer Mateman signaleert, niet bestaan of door de partijen zelf gecreëerd
worden. Er zijn namelijk voldoende middelen en mogelijkheden, zeker voor de
grote partijen, om voor die politieke ondersteuning van de fractie zorg te
dragen.Als je aan de fracties vraagt of het morgen mooi weer moet zijn en als
iedereen zegt dat het morgen mooi weer moet zijn, dan moet het morgen dus
mooi weer zijn. Zo'n verhaal is het nu. Ik denk dat het niet terecht is om
zo om te gaan met de algemene middelen als het gaat om een verbetering van
je eigen positie. Of de werkdruk ook werkelijk objectief is verhoogd, is maar
de vraag. Ik geloof daar eigenlijk niets van. Bovendien is het niet helemaal
meetbaar. Volksvertegenwoordiger ben je 24 uur per dag. Daar ben je dus altijd
mee bezig. Iedereen weet dat als hij eraan begint en iedereen vult dat op
zijn eigen manier in. In het bedrijfsleven is, dat kan ik garanderen, de werkdruk
werkelijk aanzienlijk toegenomen. Daar moet de productie fors omhoog: meer
productie met minder mensen. Maar wie bij zijn baas aankomt met de eis van
een loonsverhoging tot 35%, kan rekenen op ontslag. Het gaat in dit geval
natuurlijk niet om een persoonlijke loonsverhoging. Dat weet ik, mijnheer
Mateman.De heer Mateman (CDA):Ik ben geneigd om de heer Poppe heel ver te volgen. Het gaat hier niet
om een persoonlijke loonsverhoging, integendeel. In het voorstel van het Presidium
wordt gesproken over de toegenomen werkdruk. Dat zou niet mijn argumentatie
zijn. Ons verhaal was altijd dat als de ondersteuning van het parlement toeneemt,
dat niet alleen neer moet slaan in de component griffie in het algemeen, waar
ik overigens ook voor ben, maar ook in de fractieondersteuning en de persoonlijke
medewerkers. Dat moet gelijk worden getrokken. Dat is de argumentatie die
erachter zit. Het gaat er dus helemaal niet om om in de sfeer van persoonlijke
beloningen wat extra's te doen, want dan zou ik het helemaal eens zijn met
de heer Poppe. Dat was echter niet de achtergrond van het voorstel.De heer Poppe (SP):Ik ben van mening dat de heer Mateman hetzelfde heeft gezegd als hij zojuist
ook heeft gezegd. Ik geef er dan ook hetzelfde antwoord op. Ik heb al gezegd
dat het niet gaat om een persoonlijke loonsverhoging. Het gaat wel om een
subsidieverhoging voor de fractie als de politieke werkeenheid van de partij
in de Kamer. Er zijn heel wat organisaties met overheidssubsidie die als eenheid
werken en ook vaak in het algemeen belang. Toch wil ik de partijen hier in
de Kamer wel eens horen als deze organisaties hier aan komen kloppen voor
een subsidieverhoging tot 35%.Net als met de hoogte van de schadeloosstelling, het loon van de Kamerleden,
geldt ook voor de financiële ondersteuning van de fracties – ik
noem het maar "fractiesubsidie" – de vraag wat redelijk is. Het gekke
is dat wij dat zelf kunnen invullen.De heer Mateman (CDA):Ook dit verhaal is niet waar. Dat kunnen wij niet zelf invullen. Daarover
moeten wij onderhandelen met de minister van Binnenlandse Zaken, die daarover
een heel dubieuze brief heeft gestuurd. In de eerste brief van dezelfde datum
heeft hij "ja" gezegd, maar in de tweede brief komt hij met nogal een schijnheilig
verhaal aan en vraagt hij zich af of het wel past in ons grondwettelijk systeem.
Dat kunnen wij dus helemaal niet zelf invullen.De heer Poppe (SP):Dat kan natuurlijk wel, want als de Kamer in meerderheid besluit dat het
salaris omhooggaat, kan de minister hoog of laag springen, maar dan gebeurt
het. De minister kan dan zelfs opstappen en zeggen dat hij het onaanvaardbaar
vindt. In principe kan het dus wel. Of het zo ook gehanteerd wordt, is weer
een ander verhaal.Voorzitter! De zwaarte van het werk is niet eenvoudig objectiveerbaar.
Dus of het werk zwaarder is geworden, ook niet. Wat is redelijk, als diezelfde
partijen van anderen vinden dat hun werk niet zwaar genoeg is om daarvoor
een redelijke financiële ondersteuning te krijgen? Ik denk hierbij aan
Melkertbanen en banenpoolers. Er worden twee verschillende maatstaven gebruikt.
Ik zie de redelijkheid daarvan niet in.Voorzitter! Iedereen weet onderhand dat de SP de schadeloosstelling niet
redelijk maar te hoog vindt. Wij vinden ook de huidige fractiesubsidies meer
dan voldoende. Wij kunnen het er in ieder geval prima mee doen. Ik daag de
fracties die deze subsidie niet voldoende vinden uit om in het openbaar uit
te leggen waarom zij daaraan tekortkomen. In de huidige regeling krijgt ieder
Kamerlid naast een loon van ƒ 149.000 en een onkostenvergoeding van
tussen de ƒ 30.000 en ƒ 40.000, ook nog eens ƒ 48.100
om een persoonlijke medewerker in dienst te nemen. Een fractie met 37 Kamerleden
beschikt sowieso al over 37 medewerkers. Daarnaast krijgt elke fractie ƒ
182.500 als bodembedrag en ƒ 80.601 per Kamerzetel. Voor de grote fracties
komt dit neer op 3 mln. tot 5 mln. per jaar. Als de werkdruk werkelijk te
hoog is, kunnen Kamerleden van hun loon en onkostenvergoeding toch wel iets
afstaan om meer medewerkers aan te trekken?De heer Mateman (CDA):Voorzitter! Het zal de heer Poppe niet verbazen dat de algemene strekking
van zijn betoog mij zeer aanspreekt. Als er extra geld beschikbaar komt voor
de Staten-Generaal, kan dit besteed worden aan het algemene apparaat of aan
de ondersteuning van de fracties, die tegenwicht moeten bieden aan de gigantische
departementale bureaucratieën. Wij hebben voor gelijkberechtiging gekozen,
dus niet voor de griffie enerzijds of de fracties anderzijds. Wij willen het
evenwicht herstellen. Dit standpunt zal de heer Poppe aanspreken. Deze gelijkberechtiging
was de achtergrond van ons voorstel.Voorzitter! De SP is een actiepartij, hetgeen ik overigens zeer bewonder.De heer Poppe (SP):Wij vormen een politieke partij die ook actief is.De heer Mateman (CDA):Zeker, een partij die zeer actief is.De heer Poppe (SP):Dat is iets anders dan een actiepartij.De heer Mateman (CDA):Ik neem ook aan dat de verantwoording van...De voorzitter:Ik verzoek u bij het onderwerp te blijven en daarover korte vragen stellen.
Uw bewondering voor andere partijen behoeft u niet bij interruptie uit te
spreken.De heer Mateman (CDA):Akkoord! Die bewondering trek ik niet in, maar laat ik nu wel buiten beschouwing.Kan de heer Poppe verzekeren dat de middelen die aan zijn partij ter beschikking
worden gesteld ook gebruikt worden voor het parlementaire werk? Worden deze
gelden niet besteed aan buitenparlementaire activiteiten? Deze vraagt rijst
namelijk ook wel eens.De heer Poppe (SP):De besteding van de subsidie wordt gecontroleerd. Als een partij daarbij
in gebreke blijft, krijgt zij dat op haar bordje. De SP zit nu drie jaar in
de Kamer en heeft op dit punt geen enkel probleem ondervonden. Wij schijnen
het goed te doen.Voorzitter! Voor de grote fracties is dus jaarlijks tussen de 3 mln. en
5 mln. subsidie beschikbaar. Komen zij daaraan werkelijk tekort? Kunnen zij
niet voldoende medewerkers in dienst nemen voor onderzoek en dergelijke? Ik
vraag de woordvoerders van de andere fracties uit leggen waar de knelpunten
zich bevinden. Als niemand hierop terugkomt, is er kennelijk geen probleem
en kunnen wij dit voorstel afstemmen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Voorzitter! Ik heb met verbazing en ook met bewondering naar het verhaal
van de heer Poppe geluisterd. Ik zou een dergelijk betoog niet kunnen afsteken
om vervolgens daarmee terug te gaan naar de medewerkers. De heer Poppe blijft
volhouden dat het om subsidie gaat. Het is echter geld waarmee banen worden
geschapen. Ook voor medewerkers kan dit verlichting van de werkdruk betekenen.
Los van hetgeen Kamerleden persoonlijk uit hun schadeloosstelling en onkostenvergoeding
in het fractiebudget willen storten, komt er extra geld beschikbaar voor de
bevordering van werkgelegenheid. Daarmee kunnen ook de medewerkers ontlast
worden, in ieder geval krijgen zij meer collega's. Het is geen subsidie die
zomaar besteed mag worden, het geld is geoormerkt.De heer Poppe (SP):Er is inderdaad controle op de besteding ervan. Iedereen houdt zich ook
aan de regels. Ik kijk naar het totale bedrag dat bij fracties binnenkomt,
dus inclusief de schadeloosstelling, de onkostenvergoeding, de subsidie voor
een persoonlijk medewerker, het bodembedrag en de vergoeding per Kamerzetel.
Alleen dat laatste bedrag komt voor de grote fracties al uit op 3 mln. tot
5 mln. Dat moet voldoende zijn om genoeg mensen in dienst te nemen. In onze
kleine fractiekamertjes – wij zitten nu nog met zijn tweeën in
de Kamer – zitten wij regelmatig met tien tot twaalf mensen bijeen.
Dat is mogelijk.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Dat kan inderdaad. Je kunt het zelfs nog vermeerderen. Als u zou zeggen:
prima, wij krijgen meer geld, dus meer medewerkers, dan krijgen wij ook meer
ruimte, zou ik u steunen.De heer Poppe (SP):Mevrouw Sipkes, ik vind het wat goedkoop om meer fractiesubsidie te vragen,
omdat dit goed voor de werkgelegenheid is. Dat geld kan ook op een andere
wijze worden gebruikt om meer werkgelegenheid te scheppen. De stimulering
van de werkgelegenheid hoeft niet via onze fractiekantoortjes te lopen.Het budget is naar onze mening op dit moment ruim voldoende om genoeg
mensen voor het belangrijke politieke werk in dienst te nemen. Je moet je
afvragen of de fracties die met al deze inkomsten hun fractie niet gemakkelijk
draaiend kunnen houden, eigenlijk wel met geld om kunnen gaan. Bovendien hebben
de grote fracties 24 tot 37 Kamerleden om het politieke, organisatorische
werk en onderzoek te doen. In de grote partijen is het knokken geblazen om
ook eens wat in de Kamer te mogen zeggen. Er is dus ruimte genoeg om veel
politiek werk door de Kamerleden zelf te laten doen. Ik begrijp dan ook werkelijk
niet waar men de brutaliteit vandaan haalt om zo schaamteloos meer geld te
eisen. Ik begrijp echt voor geen meter waarom de huidige, zeer ruime fractiesubsidie
niet voldoende zou zijn. Ik begrijp de uitleg van de heer Mateman wel. Misschien
is het aan het politieke werk in de Kamer te merken dat sommige partijen te
weinig medewerkers hebben, maar van onze fractie kan dat in ieder geval niet
gezegd worden. Men kan veel van ons vinden, maar er kan nooit gezegd worden:
die arme SP heeft te weinig medewerkers. Wij hebben er voldoende. Het zijn
harde werkers.Als die partijen dan zoveel tekortkomen, is het wellicht beter om hen
door te verwijzen naar het Nibud. Zij kunnen ook eens bij ons komen kijken,
maar misschien is het voor hun gemoedsrust, en wellicht ook voor de mijne,
misschien beter om dat niet te doen. Gezien de reacties in de zaal, heb ik
blijkbaar een pijnlijk onderwerp aangesneden.De heer Mateman (CDA):Nee, dit is geen pijnlijk onderwerp. U roert het terecht aan. Dit hoort
in het openbaar besproken te worden, net als de besteding van uw middelen.
Ik denk dat het ook heel interessant is om die te bezien. Wij hebben er in
het verleden voor gepleit – dat komt nu tot uitdrukking, ook in een
akkoord met het kabinet – dat wanneer er meer geld aan het parlement
ter beschikking wordt gesteld, dat niet alleen kan neerslaan op het algemene
apparaat. Dat moet ook gebeuren, maar het mag ook geoormerkt worden voor de
fracties, opdat de kiezers, degenen die u ook wilt vertegenwoordigen, een
vuist kunnen maken tegenover de departementen. Daar zou u achter moeten staan
in plaats van te suggereren dat de fracties tekortkomen. Die fracties komen
geheel niet tekort. Wij komen best uit met het geld, maar wij vinden dat een
evenredige verdeling een rol moet spelen. Dat moet u toch aanspreken?De heer Poppe (SP):U zegt dat u op dit moment onvoldoende een vuist kunt maken en om die
reden meer fractiesubsidie wilt.De heer Mateman (CDA):Ik zeg dat niet. Wij kunnen ook zonder enige subsidie een vuist maken,
maar als er dan toch in het algemeen geld naar het parlement gaat, behoort
er sprake te zijn van een eerlijke spreiding over de griffie en over de fracties.
Dat is het enige standpunt dat ik vertegenwoordig. Ik neem aan dat u dat onderschrijft,
want u bent zelfs bereid om een deel van uw salaris in uw eigen organisatie
te steken. Ik ben ook heel geïnteresseerd in de financiële verantwoording
van de bij de SP binnenkomende middelen, bestemd voor parlementair en buitenparlementair
werk. Dat is een interessant onderwerp.De heer Poppe (SP):Dat wordt nagekeken en daarover zijn geen klachten, dus het schijnt in
orde te zijn.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik had niet het voornemen mij door de heer Poppe te laten
dwingen naar voren te komen, want ik kan op dit onderwerp in mijn eigen termijn
ingaan. De heer Poppe zegt dat bij de SP bekeken kan worden hoe een en ander
georganiseerd is. Dat is voor mij reden om een kritische kanttekening te plaatsen.
Iedere fractie organiseert haar bezigheden als tegenwicht en als controleur
van de regering zoals zij zelf wil. Daarbij hoort een prioriteitenstelling.
Mijn fractie probeert dat op zoveel mogelijk fronten te doen. Zij wenst dan
ook zoveel mogelijk inhoudelijke ondersteuning. Je kunt ook de keuze maken
die door de SP-fractie is gemaakt, om strenger te selecteren. Men is dan vaker
niet aanwezig en kan de regering dan niet controleren. Dat kan ook. Je hebt
dan inderdaad minder mensen nodig.De heer Poppe (SP):Ik heb net de bedragen genoemd die binnenkomen bij de fractie als financiële
ondersteuning van de fractie. Ik heb ook de bedragen genoemd die extra binnenkomen
bij het fractielid zelf, voor het in dienst nemen van een persoonlijk medewerker.
Daarbovenop komt nog een bedrag van ruim ƒ 80.000 per Kamerzetel, met ƒ
182.500 als bodembedrag. Voor de grote partijen loopt dit op tot een bedrag
tussen de 3 mln. en 5 mln. Voor de kleinere partijen zal dat rond 1 mln. zijn.
Ik ben van mening dat dit voldoende dient te zijn in deze tijd. En nu heb
ik het nog over een aangepast voorstel, want in eerste instantie was er een
voorstel van de werkgroep waarbij de grote fracties er fors op vooruit en
de kleinere erop achteruit zouden gaan. Dat was natuurlijk helemaal van de
gekke. De hoogte van de subsidie zou alleen nog afhankelijk zijn van het aantal
Kamerzetels en het bodembedrag van ongeveer ƒ 180.000 per fractie zou
komen te vervallen. In deze constructie zat juist nog een soort logica, namelijk
dat elke fractie los van haar grootte minimaal noodzakelijke uitgaven heeft.
Dit heeft de werkgroep later ook toegegeven. Zij noemt dit schaalnadelen voor
de kleinere fracties en schaalvoordelen voor de grotere fracties. Vervolgens
komt zij met een zeer gekunstelde formule waardoor de kleine fracties erop
vooruitgaan, maar de grote fracties nog steeds bijna evenveel krijgen. In
het eerste voorstel zouden de grote er zo'n 40% op vooruitgegaan zijn en in
het voorliggende voorstel gaat de subsidie met 35% omhoog.De SP is niet voor verandering van de systematiek van de fractiesubsidies
en zeker niet voor verhoging. Om zo'n 7 mln. meer uit te gaan geven aan fractiesubsidies –
van 22 mln. naar 28,5 mln. – vind ik werkelijk een schaamteloze vertoning.
Los van het feit dat er geen noodzaak is aangetoond, ook niet door de heer
Mateman, is dat in een tijd waarin op van alles en nog wat wordt bezuinigd,
niet acceptabel. Ik zei het al: de werkdruk is voor de mensen die nog werk
hebben behoorlijk toegenomen en voor gewone werknemers is loonmatiging al
jarenlang gewoon. Het gaat hier niet om loon, maar het gaat hier wel om de
werkdruk. De mensen krijgen dus minder loon en een hogere werkdruk. Wij zouden
dus niet meer loon – dat is pas verhoogd – en niet minder werkdruk
krijgen. Dat is eigenlijk hetzelfde als voor de gewone werknemer geldt.De heer Jeekel (D66):De heer Poppe zegt dat de werkdruk van mensen die werk hebben, is toegenomen.
Volgens mij hebben fractiemedewerkers en personeel werk. Kortom, de heer Poppe
onderschrijft nu dat hun werkdruk is toegenomen. Dat was de
basis van de analyse van de werkgroep.De heer Poppe (SP):Nee, ik heb het over de werkdruk van de mensen die nog werk hebben in
de private sector. Je kunt duidelijk maken dat hun werkdruk is toegenomen.
Als in de fractie van D66 de werkdruk van haar personeel te hoog is, stel
ik voor dat zij meer mensen in dienst neemt. De fractie heeft daar immers
geld genoeg voor. Als zij dat niet heeft, moet zij naar het Nibud gaan om
eens te bekijken hoe de fractie met haar geld omgaat. Dat is mijn stelling.Voorzitter! Eigenlijk vind ik het een zielige vertoning, dat geklaag over
toegenomen werkdruk. Het is drukker geworden met het afhandelen van klachten
van kiezers. Dat kan. Dat is namelijk een natuurlijk gevolg van het verkeerde
beleid dat hier wordt gevoerd. Vooral voor de grote fracties is het ook steeds
moeilijker geworden om dat beleid aan de kiezers uit te leggen. Dat geeft
een zekere werkdruk. Gelukkig maar.De voorzitter:Mag ik u onderbreken nu u met de algemene politieke beschouwingen begint?
U heeft inclusief de interrupties al een minuut of twintig alleen gesproken
over de voorstellen van de werkgroep-Doelman-Pel, de PPO-voorstellen. Ik neem
aan dat u ook nog opmerkingen wilt maken over de Raming. Ik heb straks vriendelijk
gevraagd om te rekenen en naar evenredigheid van de spreektijd gebruik te
maken. Ik vraag u toch echt enige menselijke zelfbeperking in acht te nemen.De heer Poppe (SP):Zonder interrupties was ik allang klaar geweest, mijnheer de voorzitter.
Het schiet al aardig op; ik ben bijna klaar.De voorzitter:Gaat u door.De heer Poppe (SP):Ja. Het is geen algemene politieke beschouwing over werkdruk, nee, dat
is het argument om bij elkaar 7 mln. meer aan de Kamerfracties te geven. Daar
heb ik het over. Ik heb het nog steeds over het voorstel financiële ondersteuning
van de Kamerfracties. Dat maakt onderdeel uit van het debat van vandaag. En
ik heb gezegd dat het logisch is dat de werkdruk groter is, omdat de grote
partijen steeds meer aan de kiezers uit te leggen hebben en wat mij betreft
kunnen zij het daar niet druk genoeg mee krijgen. Dat is een zeer verdiende
werkdruk; laat ik het zo zeggen.Mijnheer de voorzitter! Over de rest van de Raming wil ik dit jaar wat
korter zijn.De voorzitter:Heel goed. Gaat u door.De heer Poppe (SP):Over de schadeloosstelling, het loon van Kamerleden, hebben wij onlangs
gesproken. Wij vinden die te hoog en de wachtgelden vinden wij te riant, maar
voor verlaging is helaas in de Kamer geen meerderheid te vinden, zo is meermalen
gebleken.Mijnheer de voorzitter! Een vraag, gesteld in de schriftelijke inbreng,
is niet beantwoord en daarom stel ik die hier nog eens. Klopt het dat het
de bedoeling is dat europarlementariërs in het nieuwe complex Plein 23,
aan gene zijde van dit gebouw, een eigen ruimte krijgen? En zo ja, waar "heb
dat voor nodig"? Hun inkomen is riant genoeg om een hotelletje te huren en
verder zien wij hen hier zelden of nooit.Voorzitter! Aan het instituut Presidium heeft ook mevrouw Sipkes enige
woorden gewijd. In de nota naar aanleiding van het verslag stelt het Presidium
op vragen van de CDA-fractie twee zaken, die volgens mij tegenstrijdig zijn.
Allereerst wordt gesteld dat de leden van het Presidium geen verantwoording
schuldig zijn aan hun fracties maar aan de Kamer als geheel. Juist. Anderzijds
is het Presidium er niet voor dat alle fracties besluitenlijsten en agenda's
toegestuurd krijgen. Mijnheer de voorzitter! Hierin zit volgens mij een onoplosbare
tegenstelling. Hoe kan het Presidium immers verantwoording schuldig zijn aan
de Kamerleden en de fracties, die niet weten wat er in het Presidium gebeurt
en besproken wordt? Dat is mij duister. De beste oplossing is dat wij de verslagen
ontvangen, zodat wij een en ander kunnen controleren.En waarom zijn alleen de grote fracties en niet ook kleinere fracties
in het Presidium vertegenwoordigd, alsof dat een soort natuurlijke gang van
zaken zou zijn? Die vraag was al gesteld. Ik wacht het antwoord af.Voorzitter! Ik rond af. Naast de bestaande, riante fractievergoeding hebben
wij allemaal bij ons politieke werk steeds een grote steun van alle Kamermedewerkers.
Die is gratis voor de Kamerleden en al deze mensen leveren een grote inzet,
soms tot 's avonds laat. Ik dank hen allen daarvoor. Dat geldt voor degene
die 's morgens bij de ingang "goedemorgen" zegt tot anderen die van alles
doen wat gevraagd wordt. Voor deze mensen is gratis parkeren vanwege het vervoersplan
afgeschaft en dat zit mij nog steeds niet lekker. De taxiregeling is niet
helemaal redelijk. Daarover zal mogelijk een motie worden ingediend en daar
zullen wij zeker naar kijken. Nu er 7 mln. voor de fracties blijkt te zijn,
stel ik voor om de medewerkers de keuze te laten tussen hun eigen auto in
de parkeergarage of het gebruik van een taxi, zeker als het om de avonddiensten
gaat.De heer Remkes (VVD):Voorzitter! Ik wil beginnen namens de VVD-fractie een woord van dank te
richten aan het Presidium en aan de medewerkers, omdat zij het ons iedere
dag weer mogelijk maken om hier te functioneren.Ik heb een aantal kritische opmerkingen over de stukken die voorliggen,
en om te beginnen over de voorbereiding daarvan. De procedure heeft ertoe
geleid dat wij weer niet op het tijdstip dat in het Reglement van orde is
vastgelegd de Raming kunnen behandelen. Toen ik de beantwoording las, beving
mij een licht gevoel van ongenoegen over sommige onderdelen daarvan, want
sommige vragen zijn niet beantwoord en andere vragen zijn naar mijn opvatting
minder adequaat beantwoord. Hoe staat het overigens met de wijziging van artikel
10 van het Reglement van orde, die in het verleden is aangekondigd? Ik dring
erop aan om daarbij een aantal duidelijke termijnen te kiezen, die ook te
handhaven zijn, en wel zodanig dat er naast de ambtelijke voorbereiding van
de stukken ook voldoende gelegenheid is voor de politieke oordeelsvorming
over de stukken. Ik vind dat die oordeelsvorming bij deze voorbereiding wel
enigszins in het gedrang is gekomen. Daar heb ik grote bezwaren tegen.Voorzitter! Het is niet voor het eerst dat mijn fractie aandacht vraagt
voor de mogelijkheid van verzelfstandiging-privatisering van een aantal ondersteunende
functies in dit huis die nu nog in eigen beheer worden uitgevoerd.
Wij hebben niet gevraagd – zoals in de reactie op onze opmerkingen hierover
in het verslag wordt gesuggereerd – naar privatisering van de interne
dienst. Wij hebben onze vragen toegespitst op onderdelen van de ondersteunende
functies, bijvoorbeeld het restaurantbedrijf. Daarover hebben wij ook specifiek
gesproken bij de behandeling van de Raming voor 1996, dus in 1995. Toen vroegen
ook andere fracties om bedrijfseconomische gegevens. De reactie van het Presidium
gaf aan dat het uitsluitend mogelijk was om cijfers te verstrekken op basis
van kasgegevens. Toegezegd werd dat in 1996 de Kamer cijfers zou krijgen,
gebaseerd op meer bedrijfseconomische gegevens. Voorzitter! Die cijfers hebben
wij nog altijd niet. Cijfers op basis van kasgegevens maken het deze Kamer
buitengewoon moeilijk om te komen tot een gefundeerd inzicht in het functioneren
van onderdelen van dit bedrijf. Belangrijke kostencomponenten blijven immers
gewoon buiten beschouwing: loon-, energie- en huisvestingskosten.De toenmalige voorzitter van de Kamer antwoordde dat een nader onderzoek
naar privatisering op dat moment niet opportuun was vanwege de veranderingen
die toen aan de orde waren. Voorzitter! Ik ga ervan uit dat, nu de grootste
veranderingen achter de rug zijn, het aspect van de opportuniteit wat positiever
moet worden beoordeeld. Bij de bedoelde gelegenheid werd voorts verwezen naar
een extern onderzoek, in het verleden verricht. Voorzitter! Ik heb gezocht
en uiteindelijk gevonden. Het bleek te gaan om een onderzoek uit 1991, maar
dat betrof de nieuwbouw en daarbij was voornamelijk de kwestie van decentralisatie-centralisatie
aan de orde. Men richtte zich daarbij niet op de verzelfstandigings- en uitbestedingskwestie.Ik lees enkele conclusies uit het bedoelde rapport voor. In de samenvatting
wordt onder conclusie 11 gesteld: "In de opdracht is geen integrale financiële
toetsing noch de concrete beoordeling van de huidige beheersvorm versus vormen
van verzelfstandiging of uitbesteding opgenomen. Daarover zijn nu ook geen
conclusies te trekken. Voor de legitimering van de toekomstige opzet en exploitatieresultaten
is het evenwel van belang dat het restaurantbedrijf die toetsing en afweging
wel uitvoert." Het betreft hier dus een bedrijfseconomische toetsing. Ik geef
een ander citaat: "Personele kosten versus het volume van de activiteiten
zijn zeer hoog. De personeelskosten zijn onvoldoende inzichtelijk en niet
te toetsen op marktconformiteit."Voorzitter! Het gaat de fractie van de VVD niet om het afstoten van onderdelen
sec. Het gaat haar om de vraag of een zekere efficiencyverbetering mogelijk
is, eventueel met inschakeling van externe partners en met inachtneming van
zorgvuldig vastgestelde rechtspositionele randvoorwaarden. Ik spits een en
ander toe op het restaurantbedrijf, maar vanzelfsprekend kan er ook worden
gedacht aan andere onderdelen van het apparaat.Overigens merk ik met betrekking tot het restaurantbedrijf op dat mij
nog zeer regelmatig klachten bereiken over het feit dat in gebouw 1A geen
voorzieningen, ook geen koffieautomaten, beschikbaar zijn terwijl dit gebouw
wel over een uitstekende keukeninfrastructuur beschikt die indertijd negen
ton heeft gekost.Vervolgens richt ik mij op de dekking van de kosten van het automatiseringsproject
Kamer 2000. Die dekking, zo is het voorstel, geschiedt door te bezuinigen
op de kosten drukwerk Kamerstukken. In de brief die wij als leden gekregen
hebben over de mobiele werkplek en in de nota naar aanleiding van het verslag
is aangegeven dat het de bedoeling is dat de papieren informatiestroom gehandhaafd
wordt. Overigens hechten wij daar ook zeer aan, als het gaat om de gelijke
informatievoorziening. Als dit zo is, hoe denkt het Presidium dan die bezuiniging
op het drukwerk Kamerstukken te realiseren? Dat wordt op geen enkele wijze
onderbouwd. Als wij dit soort passages lezen, vragen wij ons af of het niet
gaat om een papieren bezuiniging.Ik krijg ook graag nadere opheldering hoe het precies staat met het contract
met de Staatsdrukkerij. Het contract, zo hebben wij begrepen, loopt af op
1 mei 1999. Dat had dan opgezegd moeten worden voor 1 mei 1997. Het Presidium
geeft daar naar mijn opvatting een onduidelijk antwoord op. Ik krijg graag
de meest actuele stand van zaken en ik hoor graag wat het voornemen van het
Presidium precies is.Ik heb nog een vraag op dit onderdeel. Wij hebben begrepen dat de belangstelling
voor het project werkplek thuis nogal beperkt is. RemkesDat roept bij ons
de vraag op hoe het dan staat met de financiering van dat project, want wij
gaan ervan uit dat die financiering gebaseerd is op een veel
grotere deelname. Dat zou kunnen betekenen dat daar verandering in komt.Ik wil vervolgens een paar opmerkingen maken over de automatisering. Ik
wil u wel zeggen dat er eigenlijk geen onderwerp is, althans in mijn politieke
groepering, waar meer klachten, grotere en kleinere, en wensen over geuit
worden. In de fractievergadering ter voorbereiding van de Raming is dat ook
altijd een boeiend gebeuren. Ik kan ze hier noemen, maar ik zal dat nalaten.
Ik zou een andere suggestie willen doen. Op meer terreinen functioneren ten
behoeve van het Presidium adviescommissies of, zo u wilt, gebruikerscommissies.
Er is een strategisch overleg informatievoorziening. Daar waren vroeger, voor
1994, de ambtelijke secretarissen bij betrokken. Mijn suggestie is om te overwegen
dat opnieuw in te stellen om een meer rechtstreekse communicatie mogelijk
te maken. Uit een oogpunt van betrokkenheid van de gebruikers van de voorzieningen
is daar toch alles voor en heel weinig tegen te zeggen.Een volgende onderdeel waar ik een opmerking over wil maken, heeft betrekking
op de huisvesting. Verbouw van het pand Plein 23 lijkt mij op zichzelf prima,
maar toch heb ik een enkele vraag. In de nota naar aanleiding van het verslag
en in de andere stukken wordt aangegeven dat een deel van dat gebouw bestemd
zal zijn voor de europarlementariërs. De VVD vraagt zich af of daar wel
behoefte aan bestaat. Wij vragen ons temeer af of die behoefte er wel is als
je de europarlementariërs op afstand huisvest. De waarde zou erin moeten
liggen dat een meer rechtstreekse communicatie totstandkomt. Naar onze inschatting
bereik je dat op deze wijze niet. Wij hebben bij die gedachte dus vooralsnog
grote twijfels.Een commissie die nog niet gerapporteerd heeft – een tweede punt
in verband met de huisvesting – is de commissie voor de Werkwijze met
betrekking tot parlementair onderzoek. Daarbij is onder andere aan de orde
de uitvoering van de motie-Van Rey naar aanleiding van de WBL-discussie, waarin
uitgesproken is een versterking van het onderzoekspotentieel. Wij moeten natuurlijk
de voorstellen van die commissie afwachten, maar wij vragen ons af of uit
die voorstellen niet een zekere aanvullende ruimtebehoefte zou voortvloeien.
Wij vragen ons ook af of uit die voorstellen niet zekere financiële consequenties
voortvloeien. En ik begrijp best dat daarop in de Raming nog niet vooruitgelopen
kan worden. Wij hebben met belangstelling kennisgenomen van de gedachten die
zijn geuit op een recent gehouden symposium van belastingadviseurs, namelijk
dat het op zichzelf zinnig zou zijn dat de Tweede Kamer de beschikking krijgt
over een onafhankelijk begrotingsbureau. Als die gedachte gevolgd wordt, kunnen
wij ons voorstellen dat dit gekoppeld wordt aan de commissie voor de Rijksuitgaven.Het derde punt, waar het gaat over de huisvesting, heeft wat ons betreft
betrekking op de huisvesting van de afdeling pers- en tijdschriftendocumentatie.
Die afdeling is op dit moment nogal decentraal ondergebracht op de zolder
van het gebouw Justitie. Wij kunnen ons voorstellen dat er gezocht wordt naar
een meer centrale huisvesting, zodanig dat leden en medewerkers daar rustig
kunnen lezen en studeren.De heer Bukman:Heeft de heer Remkes een suggestie voor het meer centraal huisvesten van
deze afdeling? Wie moet er vervolgens decentraal worden gehuisvest? Wij kunnen
niet monetair huisvesten, zoals dat heet.De heer Remkes (VVD):Toen ik hier zelf over nadacht, kwam in eerste instantie bij mij de gedachte
op dat je een deel van de ruimte van de restaurantvoorziening op de eerste
of de tweede verdieping daarvoor zou kunnen gebruiken. Dat is op dit ogenblik
niet meer dan een suggestie. Ik realiseer mij ook dat dit gepaard zal moeten
gaan met een zekere verbouwing. Het is wel een vraag die indringend leeft
bij de fractie van de VVD.De vierde vraag heeft betrekking op het gebruik van de plenaire zaal.
Wat zijn de criteria die het Presidium hanteert voor het gebruik van de zaal?
Deze vraag is met name ingegeven door het notaoverleg van afgelopen dinsdag.
Daar bestond grote publieke belangstelling voor. Het overleg moest in een
van de andere zalen gehouden worden. Tijdens het overleg kwam het veelvuldig
voor dat het publiek niet kon zitten. Dat vind ik geen goede vertoning. Dat
is geen goede zaak. In dit soort gevallen zou naar mijn opvatting de plenaire
zaal gebruikt moeten kunnen worden. Ons is niet duidelijk welke criteria het
Presidium hiervoor hanteert.De heer Bukman:Is het wel gevraagd?De heer Remkes (VVD):Het is gevraagd.Dan een paar kleinere punten. Er is vorig jaar reeds gesproken over het
elektronisch stemmen. Toen heb ik daar niet al te positief op gereageerd.
Ik wil hierbij niet verhelen dat het recente werkbezoek van de commissie voor
Binnenlandse Zaken aan het Finse parlement een grotere nuance heeft aangebracht.
Wij waren dan ook verheugd over de brief van het Presidium, waarin aangekondigd
werd dat het managementteam opdracht had gekregen de voors en tegens nog eens
te inventariseren. Wanneer wordt er gerapporteerd? Waarom vindt die inventarisatie
uitsluitend ambtelijk plaats? Wij kunnen ons voorstellen dat hierbij juist
betrokkenheid van de leden op haar plaats is.Het tweede onderzoek dat op dit ogenblik plaatsvindt, wordt gedaan door
de werkgroep ter bestudering van een parlementair tv-kanaal. Wij wachten de
resultaten van dit onderzoek natuurlijk af. Vooralsnog is de VVD-fractie echter
cynisch over de toegevoegde waarde, ook in relatie tot de rol die de normale
vrije pers in dezen vervult.De heer Rehwinkel (PvdA):U spreekt over de rol die de pers vervult. Deel van het onderzoek is echter
een integrale uitzending van wat hier gebeurt en misschien van wat er in sommige
notaoverleggen gebeurt. Het lijkt mij dat dat nauwelijks de rol van de pers
raakt.De heer Remkes (VVD):Waar het gaat om de hoogtepunten van het parlementaire debat, heb ik niet
zo verschrikkelijk veel klachten over de wijze waarop het publiek geïnformeerd
wordt. Zo'n permanent uitzendkanaal kan ook tot gevolg hebben dat het een
soort excuus wordt voor de "normale" pers om minder aandacht aan de normale
parlementaire debatten te schenken. Vooral dat effect wil ik graag voorkomen.De heer Rehwinkel (PvdA):Zou hetzelfde ook niet gelden voor het radiokanaal, dat nu op de meeste
kabelnetten te vinden is? Moeten we niet vooral in beschouwing nemen dat mensen
niet genoeg hebben aan de berichtgeving van de journalistiek, hoe goed die
ook mag zijn, en graag een debat volledig willen volgen, vooral als zij daarbij
betrokken zijn? Daar moeten we toch ook rekening mee houden.De heer Remkes (VVD):Dat is ook de reden waarom ik de deur niet volledig dichtdoe, maar wel
van enig cynisme blijk geef. Zoals de heer Rehwinkel zich zal herinneren,
is dat ook niet de eerste keer. Ik heb ook het vorige jaar in deze geest gesproken.Voorzitter! Het zal u niet ontgaan zijn dat vele energiedistributiebedrijven
de laatste tijd groene stroom op de markt brengen. Wij kunnen ons voorstellen
dat dit bedrijf daar gebruik van gaat maken en dus de wenselijkheid en de
eventuele meerkosten van het gebruik van groene stroom nagaat en dit bij Eneco
contracteert. Ik krijg hierop graag een reactie.De heer Poppe (SP):Is de VVD-fractie bereid om een deel van de financiële fractieondersteuning
in te leveren voor de meerkosten van groene stroom?De heer Remkes (VVD):Daar gaat het wat mij betreft op dit ogenblik even niet om.De heer Poppe (SP):Mij wel, want dat is mijn vraag namelijk!De voorzitter:De heer Remkes antwoordt!De heer Remkes (VVD):Die vraag vind ik, eerlijk gezegd, een beetje goedkoop. Ik kom straks
nog even terug op het betoog van de heer Poppe in algemene zin. Ik leg hier
een gedachte op tafel vanuit de voorbeeldfunctie van dit huis. Daarom begrijp
ik dat mevrouw Sipkes graag wil interrumperen!De heer Poppe (SP):Ja, maar mijn vraag was eigenlijk bedoeld...De voorzitter:De heer Poppe, nog één keer!De heer Poppe (SP):...dat het erg goedkoop is om de gemeenschap te laten betalen voor de
voorbeeldfunctie van...De voorzitter:Oké! Uw vraag is duidelijk! De heer Remkes heeft geantwoord. Mevrouw
Sipkes.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):In de voorbereiding heeft het Presidium al op een vraag van de VVD-fractie
geantwoord, dat het...De heer Remkes (VVD):Niet al te positief!Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Het kost meer, maar het gaat even om het principe. U vraagt naar de meerkosten,
maar is de VVD-fractie dan toch van mening dat we ertoe moeten overgaan?De heer Remkes (VVD):Ik stel de vraag niet voor niets! Anders was ik er niet over begonnen.
Wat de VVD-fractie betreft, mag dit wat meer kosten. Ik ben van mening dat
het Presidium op pad zou moeten gaan om na te gaan wat die meerkosten dan
zijn, opdat wij dan die finale afweging kunnen maken. Mij lijkt dat ook mevrouw
Sipkes daar nauwelijks bezwaar tegen kan hebben. Integendeel, zij zal deze
gedachte hartelijk ondersteunen!Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Inderdaad, ik vind dat we er gewoon toe over moeten gaan, ondanks het
feit dat het meer kost.De heer Remkes (VVD):Voorzitter! Het is al weer enige tijd geleden dat het rapport-Berenschot
over de ambtelijke organisatie werd uitgebracht. Zijn alle aanbevelingen van
dat rapport uitgevoerd? Wij kunnen ons namelijk soms niet helemaal aan de
indruk onttrekken dat het roulatiesysteem van de griffiers wat te snel is
en wat te weinig maatwerk bevat. Ook op dat punt krijgen wij graag een reactie.Voorzitter! Wij hebben ervan kennisgenomen dat het gebouw de volgende
week een beperktere bereikbaarheid en toegankelijkheid zal kennen. Wij zouden
graag van het Presidium vernemen hoe het besluitvormingsproces dienaangaande
is geweest. Meer ten principe speelt de vraag voor de VVD-fractie een rol
in welke mate het acceptabel is dat een inbreuk wordt gemaakte op onze eigen
orde. Als het blijft bij de nu aangegeven beperkingen voor volgende week,
dan is het nog overzienbaar. Maar als het verdergaat, dan adviseren wij het
Presidium om in voorkomende gevallen daartegen stelling in te nemen. Maar
wellicht is dat nu ook gebeurd. Ik kan dat natuurlijk niet overzien.Voorzitter! Dan kom ik te spreken over de Regeling financiële ondersteuning
fracties Tweede Kamer. Ik voel er helemaal niks voor om op de lokroep, de
uitdaging van collega Poppe in te gaan. Ik vond zijn betoog getuigen van een
schaamteloze demagogie. En daarmee zou ik het willen afdoen.De heer Poppe (SP):Demagogie betekent: een onjuiste voorstelling van zaken om een bepaald
doel te bereiken. Eigenlijk wordt het doel dan een beetje vernacheld. Ik heb
cijfers genoemd. Die kloppen allemaal. Ik heb u niet daarover horen klagen,
mijnheer Remkes. U heeft niet aangegeven dat die cijfers niet juist zijn.
Ik heb aangetoond hoe ruim de fracties in hun slappe was, in hun geld zitten.
Dat geldt voor het inkomen van de individuele Kamerleden. Kamerleden krijgen
bovendien een extra onkostenvergoeding en een extra vergoeding voor het aannemen
van een persoonlijk medewerker. Het geldt ook voor de totale fractievergoeding.
Die is zeer ruim. Ik meen dat elke fractie daarmee ruimschoots toe moet kunnen
komen. In deze tijd staat in elke krant te lezen dat de bevolking aan alle
kanten wordt afgeknepen. Ik wijs op de gezondheidszorg. Het is schaamteloos
om dan te zeggen: mijn werkdruk is zo hoog, ik moet meer geld hebben om meer
medewerkers in dienst te kunnen nemen. En dat geldt zeker voor een grote fractie
als die van de VVD. Die mensen moeten hun politieke werk doen. Moet het aantal
fractieleden worden verdrievoudigd met medewerkers? Dat is toch allemaal niet
nodig?De heer Remkes (VVD):Voorzitter! Wij proberen inderdaad ons politieke werk te doen. Het valt
mij juist daarom op dat de fractie van de SP regelmatig niet is vertegenwoordigd
bij overleg.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Dát is demagogie. Dit is púre demagogie! Wij
hebben maar twee woordvoerders in de Kamer. Dat betekent dat
wij niet bij elk overleg aanwezig kunnen zijn. Wij kunnen ons niet in twee,
drie, vier of vijf stukjes delen! Het zijn immers niet uw medewerkers die
deelnemen aan de discussie, mijnheer Remkes. Dat kunnen alleen de Kamerleden
doen. Daar heeft u er zat van. Wij hebben er nóg niet genoeg van. Wij
moeten er nog wat bij krijgen. Maar het is demagogie als u zegt: de SP was
niet bij het fractieoverleg vertegenwoordigd. Nee, dan was ik ergens anders.De heer Remkes (VVD):Dat neem ik onmiddellijk aan. Ik ben ook de laatste die zal zeggen dat
kleine fracties, met aanmerkelijk minder menskracht, net zo goed hebben te
functioneren als grotere fracties. Maar ik kom nog te spreken over de kleine
fracties. Het gaat er nu om dat het functioneren van deze Kamer zo goed mogelijk
wordt. U zat altijd al op de lijn dat u leden van de Tweede Kamer afschilderde
als zakkenvullers. Daar zijn nu de fracties als zakkenvullers bij gekomen.
Tegen die redenering teken ik ernstige bezwaren aan, met de kwalificatie die
ik heb gegeven.De heer Poppe (SP):Het woord "zakkenvullers" heb ik niet gebruikt. Ik heb alleen aangegeven
waarom naar onze mening de huidige regeling echt voldoende is. Als de heer
Remkes het woord "zakkenvullers" wil introduceren, moet hij dat zelf weten.
Maar dat is dan voor zijn rekening. Naar mijn mening hebben wij in de huidige
situatie ruim voldoende om het werk goed te kunnen doen.De voorzitter:Dat heeft u ook al aangegeven in uw eerste termijn. Ik stel voor deze
gedachtewisseling te beëindigen.De heer Remkes (VVD):Voorzitter! Wij onderschrijven in belangrijke mate de essentie van het
voorstel van de werkgroep-Doelman-Pel, zoals overgenomen door het Presidium.
Maar wij plaatsen bij de vormgeving op een enkel onderdeel een kanttekening.
Ik wil beginnen met de redenering die de werkgroep heeft gebracht tot het
voorstel, een redenering die met name is gebaseerd op de werkdruk plus de
daaruit voortvloeiende behoefte van Kamerleden aan persoonlijke ondersteuning.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik wil dit geen demagogie noemen, maar dit is wel een onjuiste
voorstelling van zaken. De werkgroep heeft juist geen redenering. Het antwoord
op onze vraag naar de redenering was: het is de wil van de meerderheid van
de Kamer. Dat is geen redenering van de werkgroep. Het is een redenering van
de grote fracties.De voorzitter:Ik verzoek de heer Poppe de interrupties te beperken.De heer Remkes (VVD):Ik ben in de voorstellen wel degelijk een redenering tegengekomen. Dat
laat onverlet dat ik het er op een enkel punt niet mee eens ben. Er kan niet
ontkend worden dat aan het voorstel een basis ten grondslag ligt. De heer
Poppe ontkende dat in zijn betoog ook al.Ik kom op de analyse van de werkdruk. De aanvankelijke veronderstelling
was dat als gevolg van deregulering, decentralisatie en dergelijke de medewetgevende
taak van de Kamer wat afgenomen zou zijn. Het verbaast mij niet dat de werkgroep
tot een andere conclusie is gekomen. Deregulering heeft noodzakelijkerwijs
wetgevingsprocessen tot gevolg, die ook zo hun eigen nieuwe werkzaamheden
oproepen. Als je decentraliseert, moet je vanuit de Haagse politiek, kabinet
en Kamer, bereid zijn om verantwoordelijkheden echt af te staan en over te
laten aan provincies en gemeenten. Met de werkgroep maak ik wel eens de inschatting
dat die bereidheid hier nog niet altijd in alle gevallen even hard aanwezig
is. Dat ligt ook aan onszelf.Mijn fractie vindt met de werkgroep de Europese regelgeving een belangrijk
punt. Zeker zolang er in Brussel nog sprake is van een democratisch tekort,
zijn wij het zeer met de voormalige voorzitter van de Eerste Kamer, de heer
Tjeenk Willink, eens, die bij zijn afscheid zei dat meer dan ooit parlementaire
betrokkenheid van het nationale parlement bij de Europese besluitvorming op
zijn plaats is en dat Europees beleid steeds meer binnenlands beleid aan het
worden is. Daar liggen de komende jaren dus nog extra uitdagingen.Ik plaats wel direct een kanttekening. De werkgroep heeft de indruk dat
bij Kamerleden een grotere behoefte bestaat aan buitenlandse oriëntatie.
Buiten dat Europese hoofdstuk heb ik daar de nodige vraagtekens bij. Dat blijkt
ook wel uit de nota naar aanleiding van het verslag, want onderbouwing ervan
ontbreekt.Het is ook ons beeld dat de intensiteit van de controlefunctie is gegroeid
als gevolg van parlementair onderzoek en als gevolg van het feit dat ook de
uitvoering van het beleid in toenemende mate kritische aandacht behoeft. Datzelfde
geldt, mede als gevolg van nieuwe communicatietechnieken, voor de ombudsfunctie
van Tweede-Kamerleden.De laatste tijd staat het afkalvende draagvlak van politieke partijen
nogal in de aandacht. Dat kun je feitelijk ook constateren. Ledentallen zijn
aanzienlijk afgenomen. Wij moeten doordenken over de consequenties die dat
zou moeten hebben voor de parlementariërs en voor de parlementaire arbeid.
Er vloeit voor de komende jaren een grote noodzaak uit voort om ook buiten
de geëigende partijkaders nog intensiever te communiceren dan tot dusver
gebeurt. De banden met de samenleving moeten op een goede wijze in stand worden
gehouden. Dat vraagt van Kamerleden de nodige aandacht.Wij onderschrijven dus de algehele conclusies van de werkgroep en het
Presidium, doch plaatsen wel enige kanttekeningen. De VVD-fractie heeft grote
bezwaren tegen het in het fractiebudget integreren van de PM-gelden. De stelling
dat het "het meest doelmatig is om in fractieverband vorm te geven aan de
ondersteuning" wordt door ons voor een deel niet onderschreven. Voor ons heeft
het vertrekpunt altijd gelegen bij het individuele Kamerlid. Liberalen hebben
op dit punt een belangrijke traditie. Ik mag erop wijzen dat onze Grondwet
nog steeds het begrip "fractie" niet kent. Verder mag ik erop wijzen dat ook
in ons eigen Reglement van orde fracties een tamelijk ondergeschikte betekenis
hebben. Aan fracties worden geen bevoegdheden toegekend. Uitsluitend individuele
leden, hetzij individueel, hetzij in commissieverband, hetzij in plenair verband,
hebben rechten; fracties hebben die rechten in formele zin niet. Voor de VVD-fractie
is dit een belangrijk principieel punt. Hoewel het op zichzelf gewaardeerd
wordt dat in artikel 4 een voorziening is getroffen, begrijpen
wij niet waarom aan de ene kant bij het eerste onderdeel van de uitkeringsgrondslag
gekozen wordt voor 100% en aan de andere kant in artikel 4 gekozen moet worden
voor tweederde. Daarom heb ik inmiddels een amendement ingediend dat ertoe
strekt ook in artikel 4 gewoon 100% te hanteren. Ter toelichting: dit heeft
geen invloed op de verdelingswijze over de fracties. Als deze zelf een andere
keuze willen maken, staat dat amendement die mogelijkheid niet in de weg.
Maar als fracties dat op een andere wijze willen doen, is dat ook mogelijk.
Ik citeer ter verduidelijking nog even uit de toelichting: ieder lid moet
zich verzekerd weten van fulltime ondersteuning op een adequaat niveau. Als
je de consequenties daarvan doorredeneert, zou dat wat ons betreft tot deze
regeling moeten leiden.Wij hebben op zichzelf geen problemen met de uitkeringsgrondslag, en ook
niet met de meer lineaire relatie die wordt gelegd tussen het budget en de
fractieomvang. Tegen de heer Poppe, die dat verschil juist kleiner wil maken,
zeg ik dat hij dus in feite pleit voor het tot stand brengen van een correctie
van de verkiezingsuitslag. Zo hoort het natuurlijk niet te werken. Maar wij
zijn er verheugd over dat het Presidium en de werkgroep er in het voortraject
toch in geslaagd zijn voor de kleinere fracties een werkbaar compromis te
bereiken.De heer Poppe (SP):Het kan aan mij liggen, maar ik geloof dat u mij niet helemaal begrepen
hebt. Wij willen de bestaande regeling, met een basisnorm voor de fracties,
handhaven omdat die gunstig is voor de kleinere fracties.De heer Remkes (VVD):Ik heb dat goed begrepen. Ik zeg juist dat ik dat wat meer lineaire verband
op zichzelf een goed uitgangspunt vind, zij het dat het compromis dat nu aan
de kleinere fracties is voorgelegd, mijn instemming heeft. Ik zie de problemen
natuurlijk ook wel. Daarom zeg ik: de kiezers doen zo vaak als nodig een uitspraak,
waar een bepaalde verkiezingsuitslag uitrolt, en het is niet onlogisch dat
de ondersteuningsregeling mede daarop is gebaseerd.De heer Poppe (SP):Het compromis dat er nu ligt, betekent alleen maar dat het meerdere dat
de grote partijen willen hebben, niet minder wordt, zonder dat dit ten koste
gaat van de kleinere fracties. De grote partijen gaan er 5% op achteruit ten
opzichte van het eerste voorstel, dus dat zijn peanuts.De heer Remkes (VVD):Ik kan u maar één advies geven: zorg ook dat je groeit!
Want groei wordt in het systeem beloond.De heer Poppe (SP):Hartelijk dank voor deze aanmaning om nog harder aan het werk te gaan!De heer Remkes (VVD):Ik vind de argumentatie voor de voorgestelde fasering wat merkwaardig.
Ik citeer: met de beoogde kwaliteitsverbetering zal een bepaalde aanloopperiode
zijn gemoeid. Verder: gefaseerde uitvoering zal een structurele invulling
door de fracties bevorderen. Voorzitter! Financiële motieven begrijpen
wij. Maar van deze redenering ben ik eerlijk gezegd niet onder de indruk.
Dit staat in wezen haaks op de lumpsumgedachte. Als die extra ondersteuning
inderdaad nodig is, zou je eigenlijk tot de conclusie moeten komen dat die
in 1998 structureel voor 100% zou moeten worden ingevoerd.Daarmee hangt samen een vraag die wij ook in het verslag gesteld hebben
naar de ruimtelijke consequenties. Het Presidium zegt: de regeling beoogt
tegemoet te komen aan kwaliteitsbeperkingen bij de fractieondersteuning en
minder aan kwantitatieve problemen. Het Presidium en de werkgroep trekken
daar de conclusie uit dat de vierkantemeternorm niet behoeft te worden opgetrokken.
Wij hebben vooralsnog nogal wat vraagtekens bij die redenering, want dat betekent
dus dat het Presidium en de werkgroep zeggen dat de vertaling uitsluitend
zal plaatsvinden in kwaliteit en dat die geen ruimtelijke gevolgen zal hebben.
Wij vinden dat je het aan de fracties zelf moet overlaten. Zo zal de praktijk
ook zijn. Je zult met beide benen op de grond een nuchtere analyse moeten
maken van wat er waarschijnlijk gaat gebeuren. Anders kan het resultaat van
dit voorstel wel eens het camelnose-effect kunnen zijn. Ik vind dat dit in
alle realiteit met elkaar onder ogen gezien moet worden.De heer Mateman (CDA):Ik kom nog even terug op de argumenten die ten grondslag liggen aan het
amendement van collega Remkes. Ik ben redelijk open wat betreft de argumentatie,
omdat voor beide verhalen wat valt te zeggen. Heeft hij enige indruk hoe zijn
liberale collega's in het Presidium op dit voorstel hebben gereageerd? Ik
heb begrepen dat dit unaniem tot ons gekomen is. Het is nu voor de eerste
keer dat wij vernemen dat er kennelijk in de liberale boezem anders over wordt
gedacht.De heer Remkes (VVD):Ik heb begrepen dat de wat meer principiële redenering in het Presidium
wel degelijk is neergelegd. Eigenlijk vind ik ten principale de vraag van
de heer Mateman onjuist. Het is ook mijn redenering dat het Presidium een
onafhankelijk orgaan dient te zijn en dat fracties vervolgens ook onafhankelijk
moeten kunnen oordelen over voorstellen van het Presidium. In die zin is er
dus sprake van een wat meer dualistische positie. Eigenlijk vind ik de vraag
van de heer Mateman dus niet helemaal op z'n plaats.De heer Mateman (CDA):Het spijt mij altijd om dat te moeten toegeven, maar eigenlijk ben ik
het met het antwoord van collega Remkes eens.De heer Remkes (VVD):Voorzitter! Dan kom ik te spreken over de reactie van het kabinet. In
de brief van het kabinet is er sprake van dat men wel bereid is om extra middelen
voor 1997 en 1998 ter beschikking te stellen en dat men sympathiek staat tegenover
voorstellen voor na 1998, maar dat men behoefte heeft aan een wat meer fundamentele
oriëntatie. Ik zou mij kunnen voorstellen dat wanneer je zo'n brief krijgt,
je dan naar de minister van Binnenlandse Zaken gaat met de vraag wat hij daarmee
bedoelt. Mijn vraag aan het Presidium is of die gang gemaakt is. Zo ja, was
dat een gang naar Canossa? Als dat niet zo is, wat was de reactie? Is er een
poging ondernomen om die wat meer fundamentele oriëntatie nu al te plegen?
Het zou op zichzelf namelijk veel plezieriger zijn als wij hier in wat meer
structurele zin over dit onderwerp zouden kunnen spreken.
Ik begrijp dat wanneer de minister zijn zin krijgt, wij over twee jaar hier
weer staan om over hetzelfde te praten. Wij kunnen het mevrouw Doelman eigenlijk
niet aandoen om in haar aanwezigheid daar dan nog een keer op een wat meer
fundamentele wijze over te spreken.Als ik het goed begrepen heb, is deze discussie gestart vanuit de invalshoek
budgettair neutraal. Welke serieuze poging is gedaan om de voorstellen ook
budgettair neutraal te doen zijn? Op welke onmogelijkheden is de werkgroep
dan wel het Presidium in dat opzicht gestuit? De minister van Binnenlandse
Zaken vraagt zich af of dit eigenlijk niet valt onder artikel 63 van de Grondwet,
waarop de tweederdeprocedure van toepassing zou zijn. Dat kan mijns inziens
niet van toepassing zijn op het collectieve fractiedeel, maar het zou eventueel
wel betrekking kunnen hebben op het PM-deel. Heeft het Presidium zich daarop
nader georiënteerd? Bij mijn weten is het tot dusverre nooit zo geweest
dat dit onder de tweederderegeling viel. Als op dat punt – ik zeg dit
vanuit het oogpunt van zorgvuldige besluitvorming – twijfel bestaat,
staat mijn fractie op het standpunt dat deze besluitvorming onder die tweederderegeling
zou moeten vallen.De heer Mateman (CDA):Ik ben ontzettend verbaasd over dat laatste. In het verleden hebben wij
deze regeling ingevoerd, zonder de bepaling dat er van een tweederde meerderheid
sprake zou moeten zijn. De minister – daar prijs ik hem voor –
heeft veel begrip voor de noden van het parlement. Ik vind dat van een liberaal
minister een heel groot compliment. Maar dat hij op dezelfde dag dit soort
kinderachtige flauwekulverhalen naar buiten brengt – het valt onder
de tweederderegeling omdat het bedrag wat hoger wordt – vind ik minder.
Ik zou het op prijs stellen als de heer Remkes dat nu keihard van de hand
wijst, geen ambtelijk verhaal houdt en niet wegvlucht voor de financiële
consequenties. Iets anders kan het toch niet zijn. Ik prijs het Presidium
voor de reactie die men gegeven heeft.De heer Remkes (VVD):Ik zal daar in tweede termijn met een oordeel over komen. Wij hebben echter
niet om de brief gevraagd. Dat is ook de reden waarom ik verwijs naar besluitvorming
in het verleden, toen het inderdaad niet aan de orde was. Als de minister
van Binnenlandse Zaken de behoefte heeft om als groot grondwetsdeskundige
en groot staatsman op te staan en nieuwe interpretaties wil geven aan de Grondwet
en als men allerlei nieuwe dingen heeft verzonnen, dan horen wij dat graag.
Ik ga ervan uit dat het Presidium dat allemaal heeft nagegaan.De heer Jeekel (D66):Mijnheer de voorzitter! De behandeling van de Raming van de Tweede Kamer
voor 1998 geeft de fractie van D66 allereerst de mogelijkheid zowel het Presidium
als het Kamerpersoneel te bedanken voor de zeer gewaardeerde inzet.Ik beschouw als een van de grootste verworvenheden van Nederland onze
open democratie en de makkelijke manier waarop autoriteiten of vermeende autoriteiten
benaderd kunnen worden. Waar ter wereld kun je de minister-president zomaar
in z'n eentje door de stad zien wandelen? Dat heeft gelukkig niet alleen te
maken met onze veiligheidssituatie, maar ook met ons gevoel voor status. Doe
maar gewoon, dan doe je al gek genoeg; dat geldt eigenlijk voor iedereen.
Daarom was het ook zo'n bijzonder goed idee van architect Pi de Bruin om het
nieuwe parlementsgebouw zo open en transparant vorm te geven. Vandaar een
doorgaande passage, waar iedereen zoveel mogelijk in en uit en ook doorheen
kon lopen. Een laagdrempelige toegang tot het huis van de democratie, zodat
gekozenen hun kiezers ook nog eens in het echt konden tegenkomen en vooral
andersom natuurlijk.Helaas stak het toenmalige Presidium daar een stokje voor. Dat ging toch
iets te ver en zonder ooit de proef op de som te nemen, staken een aantal
bezwaren de kop op. Het is overigens wel een speling van het lot dat de toenmalige
voorzitter en tegenstander van deze verdergaande toegankelijkheid, inmiddels
"de baas" is van een heel open stadhuis, waar iedereen in en uit kan lopen.
Ik stel voor dat we eens bij hem te rade gaan en zijn ervaringen benutten
om de Statenpassage toegankelijker te maken. Laten we het in ieder geval eens
proberen. D66 denkt dan bijvoorbeeld aan, net als in dat Haagse stadhuis,
opening van de Statenpassage op zaterdagen. Politieke partijen zijn tot op
zekere hoogte vrijwilligersorganisaties en juist de zaterdagen lenen zich
bijzonder goed voor activiteiten. Speciaal in verkiezingstijd kan dit gebouw
een belangrijke rol spelen om mensen makkelijker bij de politiek te betrekken.
Maar ook buiten verkiezingstijd lijkt het mijn fractie een prima plek voor
openbare debatten over belangrijke samenlevingsvraagstukken. Niet vóór
het gebouw protesteren, maar in het gebouw meedenken en meedebatteren.Voor D66 is duidelijk dat een en ander in deze organisatie efficiënter
zou moeten kunnen verlopen. De Tweede-Kamerorganisatie wil toch zeker een
schoolvoorbeeld zijn van een excellente organisatie. Dan moet je ook de hoogste
standaard nastreven bij de schoonmaak, bij de beveiliging en bijvoorbeeld
bij het restaurantbedrijf. Efficiencyverbetering is dan heel belangrijk. Wij
sluiten daarbij op voorhand privatisering als mogelijkheid niet uit. Waarom
is uitbesteding en privatisering bij ons eigenlijk zo weinig bespreekbaar?
Wij denken altijd zo'n specifiek bedrijf te zijn en dat wat we voor ieder
ander heel gewoon vinden, bij ons niet kan. Hoewel ons werk uniek is –
dat maakt het ook zo aantrekkelijk – staan wij in zeer veel opzichten
niet ver af van de rest van de samenleving. Ik vind de argumenten tegen de
privatisering dan ook wat gezocht en op enkele punten gewoonweg afhoudend.
Werktijden kunnen geen echte belemmering meer vormen, de van 9 tot 5 economie
is in grote delen van de dienstverlenende sector allang omgezet in flexibeler
tijdschema's. Wat zijn dan de echte barrières?Ik noem als voorbeeld de taak van de Stenografische dienst. Kan die niet
uitbesteed worden? Dat zou echt veel en veel goedkoper zijn, want dan betalen
wij alleen voor de uren die wij nodig hebben, dus niet voor de recessen, niet
voor de vrij langdurige onderbrekingen rond verkiezingen en formaties en dergelijke.
En dan kunnen de stenografen daarnaast hun eigen gang gaan bij het verrichtten
van allerlei klussen buiten dit gebouw. Houden wij de informatievoorziening
dan nog in eigen hand? Natuurlijk wel! En natuurlijk houden wij de regie over
hetgeen er gestenografeerd wordt. Dat kunnen wij immers allemaal in contracten
vastleggen. Ik kan mij ook nog voorstellen dat wij een kleine divisie in eigen
dienst houden voor de uitzonderlijk vertrouwelijke dan wel geheime opdrachten.
Het overgrote deel van hetgeen gestenografeerd wordt, betreft echter gewone,
openbare vergaderingen.Eenzelfde soort redenering kan in de ogen van mijn fractie gevolgd worden
voor de schoonmaakdienst, het restaurantbedrijf en voor de beveiliging. Wij
vernemen graag eerst de visie van het Presidium op het voorbeeld van de Stenografische
dienst.Voorzitter! De bijzondere commissies. In de motie-Poppe – niet het
huidige Kamerlid, maar het voormalige lid van de PvdA-fractie – werd
destijds gevraagd om de Bouwbegeleidingscommissie zodanig samen te stellen
dat alle geledingen van het Kamerbedrijf erin vertegenwoordigd zijn. Deze
motie slaat naar haar aard niet alleen maar op de BBC. Als je er de motivering
voor de indiening nog eens op naleest, dan blijkt dat met nadruk bedoeld wordt
dat in soortgelijke gevallen op eenzelfde wijze kan worden gehandeld. Ik sluit
mij op dat punt aan bij het voorstel van collega Remkes om ambtelijke secretarissen
ene rol te laten spelen in het STOI. En ik ga ervan uit dat, net als toen,
een Kamermeerderheid die mening is toegedaan.Voorzitter! De algemene bestuursdienst. Mijn fractie had gevraagd naar
de deelname van de Tweede Kamer aan die dienst. Het gaat, naar nu blijkt,
slechts om een enkele ambtenaar. Maar als wij voor hoge ambtenaren op ministeries
regelmatige functieroulatie toejuichen, geldt dat dan ook niet voor de eigen
organisatie?Voorzitter! Het personeelsbestand van de Kamer wordt gemiddeld steeds
ouder en het verloop is klein. Het ziekteverzuim is relatief hoog. Hoe gaat
het Presidium daarmee om? Gaat het een actief mobiliteitsbeleid voeren –
en zo ja, hoe ziet dat er dan uit – en ook een beleid ontwikkelen om
het ziekteverzuim terug te dringen? Hoe zal dat beleid er concreet uitzien?Bijzondere aandacht vraag ik nog voor de evenredige deelname van allochtonen.
In de laagste schalen is het percentage nu 30 terwijl het in de regio Haaglanden
63 is. Het Presidium merkt hierover op dat het percentage in de regio Haaglanden
erg hoog is. Wat is het doel dat het Presidium zelf nastreeft, percentagegewijs
of in absolute aantallen?Graag wil ik nog een woord van waardering kwijt over het vervoersplan.
De doelstelling is ruimschoots gehaald. Ere wie ere toekomt, dit is te danken
aan velen.Voorzitter! Ik heb de fractieondersteuning geïntegreerd in de rest
van mijn betoog. Voor ons ligt een nuttig voorstel voor de verbetering van
fractieondersteuning. Het is gebaseerd op een analyse van de werkdruk bij
de fractie. Die analyse heeft het karakter van een evaluatie, zij het een
zeer globale. Wij kunnen ons op dezelfde globale wijze vinden in de conclusies.
Wat medewetgeving betreft, is de werkdruk ongeveer gelijk aan die van tien
jaar geleden. Er is sprake van een grotere werkdruk op het punt van de controle,
zowel collectief als individueel, van de internationale activiteiten en van
de ombudsfunctie. Er is ook een toename van de werkdruk gerelateerd aan de
EU-ontwikkelingen en de EU-regelgeving. Deze elementen van werkdruk zijn natuurlijk
wel meetbaar. Een en ander is niet alleen gebaseerd op toevallige inschattingen
van de leden van de commissie.Het is vanzelfsprekend dat een dergelijke analyse voor alle fracties geldt.
Er is geen onderscheid te maken tussen groot en klein. Duidelijk is dat er
wel spanning moest ontstaan tussen een verdeling die sterk gebaseerd is op
zetelaantallen en de hier gepresenteerde analyse. Waarom is in eerste instantie
door de werkgroep een voorstel gepresenteerd waarin niet de logische consequentie
uit die analyse werd getrokken? Het schoonheidsfoutje is vervolgens hersteld
door de introductie van een andere rekenfactor rond de zetels. De inhoudelijke
motivering voor de hantering van juist die factor blijft volstrekt in het
verborgene. De procedurele motivering kan mijn fractie natuurlijk billijken.
De uitkomst is goed werkbaar voor onze fractie. Wij kennen geen persoonlijke
medewerkers.Met betrekking tot het VVD-amendement het volgende. Elke fractie houdt
na ontvangst van de lumpsum verantwoordelijkheid voor de inrichting van de
eigen ondersteuning. Die hoeft wat ons betreft voor persoonlijke medewerkers
niet beperkt te worden tot een tweederderegeling. Dat is ook niet het geval.
Als een fractie 100% van het bedrag per zetel wil aanwenden voor een persoonlijk
medewerker, dan kan dat. Collega Remkes stelt voor dit wettelijk te regelen.
Dat geeft de "loners" in de diverse fracties wel erg veel ruimte: geef mij
nu dat geld maar, dan koop ik de medewerker. De ruimte voor een bredere aanpak
wordt op die wijze te veel beperkt. Dat moeten wij toch maar niet doen, vindt
mijn fractie bij nader inzien.Voorzitter! Ik eindig ten aanzien van de fractieondersteuning met drie
vragen. De eerste betreft de uitspraak dat ons parlement soberheid kent met
betrekking tot de niet-ambtelijke ondersteuning. Waar is die uitspraak precies
op gebaseerd? Is er een internationaal vergelijkend onderzoek rond dat thema?
Vervolgens heb ik een vraag over de mogelijke gevolgen van uitbreiding van
de fractieondersteuning voor de werkdruk en de werkwijze van het ambtelijk
apparaat van de Kamer. Zijn die gevolgen al verkend? Tot slot een vraag over
de huisvesting. Een bedrag van 7 mln. meer voor fractieondersteuning betekent
een grotere kans op verdere kwaliteitsverbetering. Maar 33% meer budget betekent
ook echt meer medewerkers. Wij kunnen op dit punt de visie van het Presidium
niet volgen. Er kan in onze visie wel degelijk een huisvestingsprobleem ontstaan.
Immers, de Presidiumuitspraak dat kwaliteit belangrijker wordt dan kwantiteit,
kan op gespannen voet staan met de primaire verantwoordelijkheid voor de verdere
invulling van het budget van elke fractie. Het zal uiteindelijk wel een vorm
van en-en worden. Graag een verheldering van de visie van het Presidium op
dit punt.Voorzitter! Ik kom op de informatievoorziening. In de nota van toelichting
op de Raming staat dat wij de eigen regie over de informatievoorziening van
de leden en naar buiten kwijt zijn. Dat klinkt ernstig. Ik verneem graag van
het Presidium wat daaronder precies verstaan wordt. Ik wil er nogmaals op wijzen dat D66 een voorstander is van een parlementair tv-kanaal.
Waarom duurt het onderzoek daarnaar zo lang? Vorig jaar heeft collega Rehwinkel
een voorstel terzake gedaan. Pas over een halfjaar krijgen wij een rapportage.
Een periode van anderhalf jaar lijkt ons relatief lang. Een parlementair tv-kanaal
zorgt ervoor dat wij de regie over de informatievoorziening naar buiten weer
voor een deel terugwinnen; tv-aansluiting voor de ministeries op het Kamernet
is daarnaast goed. Ik heb begrepen dat het destijds nogal kostbaar dreigde
te worden voor de Kamer vanwege beeldrechten. Hoe is dit bij het ministerie
van Algemene Zaken geregeld, dat wel over een dergelijke aansluiting beschikt?Een ander aspect – wellicht is het dan beter om over communicatie
te spreken – is de rol van de afdeling voorlichting van de Tweede Kamer.De heer Mateman (CDA):De heer Jeekel komt terug op een suggestie die collega Rehwinkel vorig
jaar heeft gedaan, namelijk het in eigen hand nemen van de voorlichting door
het parlement. Ik heb toen gesteld dat de gezamenlijke journalistiek in dit
land de taak heeft om dat op een wijze te doen die recht doet aan onze pluriformiteit.
Of is men zo ontevreden over de wijze waarop een en ander naar buiten wordt
gebracht, dat men vindt dat een en ander niet langer aan de onafhankelijke
journalistiek kan worden overgelaten en dus in eigen hand moet worden genomen?De heer Jeekel (D66):Het niet langer aan de journalistiek over kunnen laten, speelt hierin
geen rol. Er speelt iets anders. De journalistiek kiest uit het geheel van
onze debatten en besluiten een deel. Dat is logisch en begrijpelijk. Er zijn
echter andere onderwerpen die voor burgers wel degelijk van belang zijn die
in het journalistieke selectieproces niet worden gekozen. De vraag is op welk
moment burgers inzicht krijgen in de besluiten en in de thema's uit zo'n debat.
Het antwoord daarop is: bij de Handelingen, twee weken later. Een aantal goed
ingevoerde personen die behoren tot de kring van de belangenorganisaties volgt
de debatten nauwgezet. Zij kunnen daarover rapporteren, hetgeen een vorm van
journalistiek genoemd kan worden.De gedachte van collega Rehwinkel over dat tv-kanaal en de gedachte die
ik zo meteen nog aan de orde wil stellen, zijn volgens mij vooral belangrijk
voor die situaties. Aan de ene kant kun je dan een en ander rechtstreeks volgen –
dat is sowieso aardig – en aan de andere kant is het mogelijk dat de
journalistiek bepaalde punten net niet oppakt terwijl die voor burgers wel
heel belangrijk kunnen zijn. Een extra, puur feitelijke voorziening van de
Kamer kan daarvoor belangrijk zijn.De heer Mateman (CDA):De heer Jeekel is heel openhartig in zijn antwoord. Het komt erop neer
dat hij vindt dat de selectie niet onder alle omstandigheden de burger inzage
geeft in hetgeen hier gebeurt. Ik betwijfel dat overigens, want ik meen dat
de pluriformiteit van de keuze zo groot is dat alle facetten er min of meer
wel uitkomen. Het andere risico bestaat echter ook. Is de heer Jeekel er niet
een beetje bang voor dat als je alles wat hier gebeurt, met alle saaiheid
van dien, aan de burger vertoont, mensen daarop afknappen en zich afvragen
wat het parlementaire proces nou voorstelt?De heer Jeekel (D66):Volgens mij hebben wij het debat daarover vorig jaar gevoerd bij de behandeling
van de Raming. Ik ben daar niet zo vreselijk bang voor. De burger zal natuurlijk
niet in alles geïnteresseerd zijn. Misschien is de burger wat minder
geïnteresseerd in de soepkommen van mevrouw Sipkes. Dat is echter niet
helemaal vast te stellen.Mevrouw Sipkes (GroenLinks):Dat is best vast te stellen. De burger buiten dit gebouw is daar niet
in geïnteresseerd, maar het personeel in het gebouw wel.De heer Jeekel (D66):Zo kun je er ook over denken.Ik meen – en ik richt mij nu tot de heer Mateman – dat niet
wij moeten vaststellen op welk punt de burger zou moeten afhaken. Het is niet
aan ons om daar allerhande uitspraken over te doen. Ik zeg alleen dat een
extra voorziening wellicht mogelijk is.De heer Poppe (SP):Is de heer Jeekel misschien van mening dat de burgers geïnteresseerd
zijn in het geklooi, in het gestoethaspel en het gekonkel en gedraai van de
coalitie om almaar te proberen bij elkaar te blijven? Ik denk bijvoorbeeld
aan de huisvesting – daarbij is al voor de zoveelste keer geschorst –
de kaderwet en noem maar. Dat "gedraaikont", zouden zij daar interesse in
hebben?De heer Jeekel (D66):De heer Poppe vraagt nu ook aan mij waarin de burger volgens mij geïnteresseerd
is. Dat interesseert mij eigenlijk even niet zo vreselijk veel. Ik stel voor
een voorziening extra te creëren op dit punt.De heer Poppe (SP):Deze discussie hebben wij vorig jaar gevoerd. Ik heb gezegd dat ik meen
dat de huidige pers – de schrijvende media, de tv, de radio –
uitstekend weet waarin de mensen geïnteresseerd zijn. Zij moet immers
haar kranten verkopen en kijkers trekken. Daarom is zij niet geïnteresseerd
in een aantal dingen, dat ook bij het politieke handwerk hoort. Het gaat natuurlijk
om de conclusies en die komen er altijd goed uit. Ik heb daar geen klagen
over.Wat zijn de klachten van de heer Jeekel nou precies? Is hij te weinig
in beeld of zo? Wat is er nou precies?De heer Jeekel (D66):Het gaat helemaal niet om klachten. Het gaat ook niet om een of-of-situatie,
maar om een en-en-situatie. Die is hier aan de orde. Het gaat er niet om dat
de een het niet goed zou doen en de ander wel.De heer Poppe (SP):De heer Jeekel mist iets. Anders hoeft het er niet bij te komen. Wat mist
hij nou precies?De heer Jeekel (D66):Ik kan dat aangeven in de rest van mijn betoog. Misschien kan het Presidium
daar een reactie op geven. Is het niet mogelijk om met de afdeling voorlichting
van de Kamer af te spreken dat zij direct na afloop van een debat zorgt voor
informatie, bijvoorbeeld via Teletekst en Internet? Dat is de vraag die aan
de orde kan zijn. Het gaat dan puur om feitelijke informatie over hetgeen
zich hier allemaal heeft afgespeeld.De heer Poppe (SP):Sorry, maar dan is het toch nog de vraag...De voorzitter:Ik vind het prettig dat u sorry zegt, maar ik geef u geen toestemming
voor deze interruptie. Het worden er gewoon te veel.De heer Poppe (SP):Wij voeren een debat, daarin wordt iets gezegd...De voorzitter:Ik oordeel niet, ik tel. Het wordt te veel.De heer Jeekel gaat voort met zijn betoog.De heer Jeekel (D66):Uit de stukken blijkt dat de belangstelling van met name de regionale
televisie en radio voor dit Haagse bedrijf sterk toeneemt. Hoe wordt daarop
ingespeeld?Voorzitter! In de automatisering is het afgelopen jaar vooruitgang geboekt.
Vooral de afgelopen maanden zijn problemen in snel tempo uit de weg gewerkt,
maar dat wil niet zeggen dat er geen wensen meer zijn. Laat ik vooraf zeggen
dat ik de ambitie van de Kamer om haar leidende positie op het punt van elektronische
informatie te herwinnen, van harte ondersteun. Met het verwezenlijken ervan
is een begin gemaakt door op Internet informatie aan te bieden. Dat is een
goed begin.Teleurstellend was het dat uitgerekend parlementariërs, voor wie
het leven één grote communicatieopdracht is, voor ruim een halfjaar
verstoken bleven van de eigen e-mailadressen, maar zelfs dat is nu opgelost.
Ik zou overigens het Presidium in overweging willen geven om op de pagina's
van de Kamerleden zelf desgewenst het e-mailadres te laten vermelden, zodat
op die wijze de communicatie weer een handje wordt geholpen. Als een Kamerlid
nu een e-mail ontvangt, gaat dat via een pdc en tot dusver nog altijd op een
printout van de oorspronkelijke melding. Je kunt dan alleen op papier reageren.
Nu de communicatie met de buitenwereld is verbeterd, is het zaak ook de communicatie
met de binnenwereld goed op poten te zetten. Via de oude AS-400-programmatuur
was en is het mogelijk om elkaar berichten te sturen, maar de methode daarvoor
was en is erg omslachtig. Dat moet eenvoudiger kunnen. Ik dring er dus op
aan om snel werk te maken van een interneberichtennetwerk via e-mail, op basis
waarvan al degenen die in het gebouw werkzaam zijn, elkaar eenvoudig kunnen
benaderen. Met al onze mobiliteit is dat een nuttig aanvullend middel om de
onderlinge communicatie te bevorderen.Dan het project van de laptops. Binnen mijn fractie is er niet veel enthousiasme
voor, al ligt dat zeer verschillend. Het grote probleem is dat er een gebruiksplicht
is, niet alleen voor de software maar ook voor de hardware. "Verplichte winkelnering"
noemen wij dat. Natuurlijk is er uit het oogpunt van stabiliteit van het systeem
wel iets voor te zeggen om een en ander te uniformeren, maar daar zijn ook
andere manieren voor.Bij de uniformiteit gaat het allereerst om de software. Er zijn ook nogal
wat leden die zelf configuraties in huis hebben, die zij ook willen gebruiken.
Ook hiervoor geldt dat andere organisaties tal van oplossingen kennen, waarvan
wij kunnen leren. Overigens begrijpen wij niet goed waarom nu weer is afgezien
van ISDN-lijnen bij de leden thuis, die immers het telefonisch berichtenverkeer
aanmerkelijk kunnen versnellen.Ten slotte is er bij de Raming van vorig jaar besloten om gelden vrij
te maken voor de aanpassing van de hardware in de Kamer. Daar is het zomerreces
voor gebruikt en een en ander is met de gebruikelijke kinderziekten van de
grond gekomen. Begrijpelijk, als je zoveel mensen in zo korte tijd wilt voorzien.
Maar nu, een jaar later, zijn nog lang niet alle problemen opgelost. Het call
center dat is ingesteld om deze problemen te verhelpen, verloopt naar onze
mening stroef. Is dit een structureel probleem van de software, van de gebruiker
of van het functioneren van het call center? Vaak kunnen problemen niet opgelost
worden en komt er ook geen follow-up.Over het restaurantbedrijf wordt gezegd dat de kwaliteit met sprongen
vooruitgaat. Dat is goed nieuws, alleen, waar is het op gebaseerd? Op een
enquête uit 1995, waar een respons van 15% op was? Of op het gegeven
dat er weinig klachten bij het Presidium terechtkomen? De fractie van D66
lijkt het raadzaam, zonder op voorhand een oordeel over het restaurantbedrijf
te willen uitspreken, om op een betere manier de vinger aan de pols te houden,
want naast enquêtemoeheid bestaat ook het fenomeen klachtenmoeheid.Wat in mijn fractie algemeen als een groot bezwaar wordt ervaren, is dat
er geen mogelijkheid meer bestaat tot catering op de zaterdag. Daarover hoor
ik graag de opinie van het Presidium.Voorzitter! Ik rond af met een paar onderwerpen van huisvesting en milieuzorg.
Hoe staat het nu met onze interne milieuzorg? Ik schrok toen ik las over een
activiteit die op dit terrein wordt ontwikkeld: het productloze schoonmaakdoekje.
Er moet toch iets meer dan productloze schoonmaakdoekjes zijn? Een voorbeeld
is groene stroom; mijn fractie is er voorstander van om in dit huis groene
stroom te introduceren. De klankbordgroep interne milieuzorg, die helaas niet
meer bestaat, heeft het Presidium in maart 1995 een aantal concrete aanbevelingen
gedaan om de interne milieuzorg op een hoger peil te brengen. Zijn die aanbevelingen
inmiddels geïntegreerd in het beleid? En beschikt de Tweede Kamer eigenlijk
over een milieuzorgplan, zoals tegenwoordig bij veel bedrijven, en juist ook
veel kantoorbedrijven, het geval is?Wat Plein 23 betreft, vragen wij ons af of de gereserveerde vierkante
meters voor het houden van enquêtes echt noodzakelijk zijn. Kunnen wij
deze vierkante meters niet beter gebruiken voor algemene vergaderzalen, die
wij zo nodig hebben? De oude zaal kan worden ingezet voor enquêtes waarbij
publiek aanwezig is.Er gaan 300 werkruimtes van 12 vierkante meter per stuk gerealiseerd worden,
terwijl indertijd is afgesproken dat 18 vierkante meter per Kamerlid wenselijk
zou zijn. Is die 12 vierkante meter nu het gemiddelde tussen een Kamerlid
en een medewerker, of komen er helemaal geen Kamerleden op Plein 23? Mijn
fractie ziet toch graag dat 18 vierkante meter als streefcijfer gehandhaafd
wordt. Voor europarlementariërs kunnen, zoals gesteld, andere normen
gelden, omdat zij hier geen voltijds kantoor houden.De heer Rehwinkel (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Inzicht en toegankelijkheid zijn kernbegrippen
van het parlementaire bestel. Het recente bezoek van premier Netanyahu heeft
nog eens duidelijk gemaakt hoe alledaags de toegankelijkheid van ons parlement
is. Opeens moesten wij door een detectiepoort die door de Israëliërs
zelf was meegebracht. De volgende week zullen Binnenhof en
omgeving opnieuw veel minder toegankelijk zijn dan normaal het geval is, wanneer
president Clinton op bezoek is. De fractie van de PvdA gaat ervan uit dat
passende veiligheidsmaatregelen worden getroffen, en niet méér
dan dat. Er zal vast van het bezoek van de Israëlische premier zijn geleerd.
Verder moeten wij vooral de dagen koesteren waarop ook onze hooggeplaatste
politici gewoon hier naartoe kunnen lopen.Niet alleen die politici dienen zich vrij te kunnen bewegen, ook voor
de gewone burger moet de democratie open en toegankelijk zijn. Bij het ontwerp
van het nieuwe Kamergebouw is uitgegaan van openstelling van de Statenpassage,
onze centrale hal. Later werd echter besloten van die openstelling af te zien.
Het nieuwe Haagse stadhuis, hier nauwelijks 100 meter vandaan, kent zo'n vrij
toegankelijke centrale hal wél. Mijn fractie heeft in het verslag aan
het Presidium gevraagd of het bereid was om te informeren naar ervaringen
die inmiddels met het wel toegankelijke Haagse stadhuis zijn opgedaan. Ik
heb begrepen dat ook de fractie van D66 daarin is geïnteresseerd. Voorzitter!
Op onze vragen is geen antwoord gevolgd. Wél maakt het Presidium melding
van een aantal bezwaren die het ziet tegen openstelling van de Statenpassage.
Zonder nu een definitief standpunt over deze openstelling in te nemen, wil
ik het Presidium nogmaals vragen om zijn bezwaren te toetsen aan de ervaringen
van het stadsbestuur van Den Haag. Soms zijn problemen minder groot dan je
denkt dat ze zullen zijn.Voorzitter! Ik begrijp dat er collega's zijn die een inventarisatie willen
van de mogelijkheden van het uitbesteden van ondersteunende functies van de
Kamer. Overigens spreken wij vanzelfsprekend opnieuw onze dank uit voor die
ondersteuning. Privatisering van onderdelen van de interne dienst is volgens
het Presidium in de nota naar aanleiding van het verslag steeds afgewezen
vanwege de vertrouwelijkheid die bij beëdigde ambtenaren beter gewaarborgd
is. Bovendien zijn eigen medewerkers flexibeler inzetbaar, hetgeen van belang
is in verband met de onregelmatige werktijden. Onderzoek naar privatisering
van onder andere het restaurantbedrijf zal wat ons betreft uitzicht op resultaat
moeten bieden. De mogelijkheid van uitbesteding komt hier zo ongeveer elk
jaar aan de orde. Ik vind dat wij ook verantwoordelijk zijn voor rust in de
werksituatie van mensen.Het Presidium meldde in de memorie van toelichting dat er onduidelijkheid
bestaat over zijn eigen werkwijze. Het wil niet tot de in het openbaar optredende
organen van de Kamer behoren, zo vernamen wij later, omdat in het Presidium
onder meer kwesties aan de orde komen waarbij de privacy van personen in het
geding is. Daarom kunnen agenda en besluitenlijsten niet aan alle leden worden
toegezonden. Voorzitter! Gedraagt het Presidium zich daar wel naar? Leden
van het Presidium verschijnen toch bij openbare gelegenheden, zoals de Nationale
herdenking in Amsterdam? Kan dat dan niet beter volledig aan fracties worden
overgelaten die naar de Nationale herdenking ook nu al een vertegenwoordiger
zenden?Aan reizen van het Presidium naar het buitenland werd in 1995 ƒ
43.000 en in 1996 ƒ 37.000 besteed. Werden deze reizen enkel ter vervanging
van de voorzitter gemaakt?Overigens valt het ons op dat het vaak lang duurt voordat het Presidium
gemaakte afspraken uitvoert. Verleden jaar is bij de Raming een parlementair
tv-kanaal aan de orde geweest. Wij hebben daar al uitvoerig over gesproken.
Bijna een jaar later werden pas leden in een gemengde werkgroep benoemd die
de mogelijkheden van zo'n parlementair tv-kanaal moet onderzoeken. Ik betreur
dat, evenals de heer Jeekel.Ook zijn al verleden jaar twee moties door de Kamer aangenomen die betrekking
hebben op de ondersteuning door gekwalificeerd Kamerpersoneel bij parlementaire
onderzoeken en het onderzoek naar de effecten van beleid en wetgeving. Ik
heb het dan over de motie-Van Rey en de motie-Kalsbeek-Jasperse. In de Raming
1998 is nog geen bedrag opgenomen voor eventuele voorzieningen. Op onze vraag
wanneer met de uitvoering van de moties een aanvang is gemaakt, is geen antwoord
gegeven. Ik geef overigens meteen toe dat het belangrijker is dát met
de uitvoering een aanvang is gemaakt, namelijk met een onderzoek van de commissie
voor de Werkwijze, dan wanneer dat is gebeurd.En dan weer het wat minder goede nieuws. Er zijn nog veel problemen in
de Kamer op het terrein van de automatisering. Vanzelfsprekend hebben wij
alle waardering voor de inspanningen die zijn verricht om deze problemen te
lijf te gaan. Er is onder andere een interim-manager bij de dienst automatisering
aangesteld. Is het juist dat deze interim-manager nog tot 1 juli in dienst
zal zijn? Hoe kan worden voorkomen dat na het vertrek van de interim-manager
het wiel opnieuw wordt uitgevonden? Met andere woorden: hoe is continuïteit
in de aanpak van de automatiseringsproblemen verzekerd?Ik kom vervolgens op de kwestie van het vergaderen op 1 mei. In de nota
naar aanleiding van het verslag staat: Te zijner tijd zal het volgende Presidium
zich buigen over het al of niet vergaderen op 1 mei. De kwestie is volgens
het Presidium nu niet actueel, omdat de datum in de komende jaren steeds op
niet-vergaderdagen valt. Het Presidium zegt niet expliciet te hebben gestreefd
naar het vergadervrij houden van carnaval, maar zulks slechts te hebben laten
ontstaan als gevolg van de meest wenselijk geachte indeling van de recessen.
Volgens mij kan dit Presidium nog best een standpunt over deze problematiek
innemen, ook om te voorkomen dat het onderwerp wordt vergeten en in de toekomst
opnieuw irritaties ontstaan, bijvoorbeeld bij mijn fractie of bij andere.De heer Remkes (VVD):Ik begrijp het pleidooi van collega Rehwinkel, maar ik heb toch een vraag.
Als daartoe besloten zou worden, zit daar dan niet een element in dat de toogdag
van de één ook automatisch de toogdag van de ander moet worden?
Ik wil hem wel zeggen dat wij geen behoefte hebben aan dergelijke toogdagen.
Naar mijn weten is het ook dit jaar voor de PvdA-fractie, die deze behoefte
wel heeft, op een heel praktische wijze opgelost. De andere fracties hebben
namelijk gezorgd voor het quorum, zodat de Kamer toch kon vergaderen en de
fractie van de PvdA toch haar 1 mei-activiteiten kon vieren. Overigens mag
ik collega Rehwinkel eraan herinneren dat naar mijn informatie – en
ik heb mij toch wel enigszins verdiept in de traditie van
de sociaal-democratie – 1 mei juist traditioneel een werkdag is.De heer Rehwinkel (PvdA):Ik dacht even dat de irritaties ook bij de heer Remkes waren ontstaan.
Dat is echter niet het geval. Ik denk overigens dat de heer Remkes zich niet
voldoende in de traditie van anderen heeft verdiept. In een bepaald opzicht
is inderdaad rekening gehouden met deze toogdag van onder andere mijn fractie.
Sommigen hebben toch hier verplichtingen gehad en moesten reeds aangegane
1 mei-verplichtingen toch afzeggen. Er kon dus niet volledig met het probleem
rekening worden gehouden. Wij hebben ons afgevraagd waarom wel op 1 mei werd
vergaderd en waarom niet werd vergaderd op carnaval. Of het nu om toogdagen
van anderen gaat, daar wil ik buiten blijven. Die vraag hebben wij in verband
gezien. Het lijkt ons goed dat dit verband ook in de toekomst wordt gelegd.
Juist omdat het nu wat verder van ons af ligt, in de zin dat er volgend jaar
wel carnaval is, maar 1 mei niet op een vergaderdag van de Kamer valt, lijkt
het ons goed om toch eens wat langer bij deze problematiek stil te staan.De heer Mateman (CDA):Ik steun de gedachte van de heer Rehwinkel, door hem te vragen wat hij
vindt van de viering van de patroonsdag van Sint Jozef, de schutspatroon van
alle timmerlieden en werklieden in het algemeen. Moeten wij daar ook aandacht
aan besteden?De voorzitter:Ook gelet op de beschikbare tijd, vraag ik u om verder niet alle mogelijke
feestdagen te noemen, maar het bij dit voorbeeld te laten.De heer Mateman (CDA):Uit het antwoord zal blijken dat dit niet een "alle mogelijke feestdag"
is.De voorzitter:Ik oordeel uiteraard objectief en neutraal. Ik kan mij voorstellen dat
er heel veel interrupties mogelijk zijn. Laat dit een voorbeeld blijven.De heer Rehwinkel (PvdA):Voorzitter! Ik ben helemaal op de hoogte van de toogdag van Sint Jozef,
omdat ik mij voor de heer Mateman heb moeten verdiepen in al dergelijke dagen.
Op die dagen zouden immers wel eens verkiezingen kunnen plaatsvinden. Wij
discussiëren daar straks verder over. Je komt dan ook nog eens wat andere
problemen tegen. Ook de toogdag van Sint Jozef herken ik dus. Het lijkt mij
goed dat die in hetzelfde verband wordt betrokken.De heer Mateman (CDA):Het is zelfs nog veel aardiger, want de toogdag van Sint Jozef is op 1
mei, dus dezelfde dag waar de heer Rehwinkel voor pleit. Daarom zeg ik het
ook.De heer Rehwinkel (PvdA):Zo goed ken ik de toogdag dus weer niet, vrees ik! Het lijkt mij goed
dat wij met elkaar eens wat langer en uitvoeriger spreken over de verschillende
gevoeligheden die er bij de fracties leven. Ik kan de Kamer verzekeren dat
dit bij onze fractie en naar ik aanneem ook bij de fractie van GroenLinks
en misschien zelfs wel bij de heer Poppe een gevoeligheid is.De heer Poppe (SP):Zullen we het debat daarover integraal uitzenden?De heer Rehwinkel (PvdA):Ja, opdat uw gevoeligheden duidelijk worden.Voorzitter! Op 28 april jl. hadden zich 56 leden aangemeld voor de mobiele
werkplek. Net als collega Remkes en collega Jeekel vraag ik naar het huidige
aantal. Het aantal van 56 leden duidt vooralsnog op weinig enthousiasme. Hoe
oordeelt het Presidium over het succes tot nu toe van het project mobiele
werkplek?Volgens het Presidium zijn geen verzoeken tot het doen van onderzoek door
de Kamer niet gehonoreerd omdat het budget zou zijn uitgeput. Naar de informatie
van mijn fractie was een onderzoek van de commissie voor Verkeer en Waterstaat,
naar de onderuitputting bij Rijkswaterstaat, niet mogelijk vanwege onvoldoende
budget. Ook is, dachten wij, om dezelfde reden, dus onvoldoende budget, het
onderzoek naar de HSL voor de helft van het bedrag gekort. Ik verneem hierover
graag nader van het Presidium.Bij het rouleren van de griffiers wordt het belang van de continuïteit
van bediening van commissies afgewogen tegen de voordelen van een nieuwe uitdaging
door een nieuwe indeling, zo lezen wij. Wij vragen ons net als anderen af
of er voor griffiers wel voldoende mogelijkheden zijn voor inhoudelijke kennisopbouw.
Hierop aansluitend vraag ik wat er in dit opzicht is gedaan met de aanbevelingen
uit het rapport-Berenschot.Wanneer zullen ook het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse
Zaken en het ministerie van Algemene Zaken hun stukken langs elektronische
weg aanleveren? Wij constateren met vreugde dat de andere ministeries dit
inmiddels doen of binnenkort zullen doen.De kosten van in de Kamer aanwezige Engelse kamerstukken en handelingen,
inclusief microfiches en cd-rom's, bedragen circa ƒ 5000 per jaar,
zo is ons geantwoord. Heeft het Presidium enig inzicht in het gebruik dat
daarvan wordt gemaakt? Waarom wordt juist aan stukken uit Groot-Brittannië
dat bedrag besteed?Bij de bodedienst is een reorganisatie in gang gezet, als gevolg waarvan
de scheiding tussen de verschillende afdelingen komt te vervallen. Is het
juist dat van bodes wordt verlangd dat zij drie vreemde talen spreken en dat
zij in sommige gevallen over integrale managementervaring moeten beschikken?Ten slotte een paar opmerkingen en vragen over de Regeling financiële
ondersteuning fracties Tweede Kamer. Ten behoeve van de fractieondersteuning
zullen extra middelen voor 1997 en 1998, en wel 1,7 mln. respectievelijk 5,2
mln., ter beschikking worden gesteld. Het kabinet is daarmee akkoord gegaan.
Minister Dijkstal heeft aangegeven in beginsel sympathiek te staan ten opzichte
van een voorziening na 1998. Uitgangspunt van de regeling is dat ieder lid
zich verzekerd moet weten van fulltime secretariële ondersteuning op
adequaat niveau. De regeling dringt niet tot enigerlei wijziging in de bestaande
praktijk en het is goed om dat ook hier nog eens te benadrukken. Het is ter
keuze van het individuele lid om gebruik te maken van een persoonlijk assistent,
die bij de fractie of een fractiestichting in dienst is of komt. Ook kan ervoor
worden gekozen op eigen naam met de betrokkene een arbeidsovereenkomst aan
te gaan. Als een lid daarvoor kiest, is de fractie verplicht om daartoe het
huidige budget ter beschikking te stellen. Mijn fractie kan met dat voorstel
van het Presidium instem men. Wij sluiten ons aan bij de vragen
van de heer Remkes en de heer Jeekel over de beschikbare werkruimte en hebben
verder nog een vraag over wat zo mooi "het verslag van een briefwisseling"
tussen het Presidium en de minister van Binnenlandse Zaken wordt genoemd.
De minister heeft zich afgevraagd of de financiële ondersteuning van
Tweede-Kamerfracties niet bij wet – en wel een tweederdewet –
moet worden geregeld. Het Presidium leest vervolgens in die brief van de minister
geen ontkenning van de bevoegdheid van de Kamer om de financiële ondersteuning
op een andere manier te regelen. Mijnheer de voorzitter! Dat is een mooi stukje
tekstexegese van het Presidium, maar mogen wij ervan uitgaan dat de minister
zich bij het treffen van die interne regeling door de Kamer neerlegt en dat
dus geen wet, laat staan een tweederdewet, nodig zal zijn?De heer Mateman (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik wil mijn dank uitspreken aan het Presidium
voor de antwoorden op onze algemene inbreng. Ik wil in mijn verhaal vandaag
met name ingaan op suggesties die door anderen naar voren zijn gebracht, omdat
we die uiteraard in onze inbreng niet konden meenemen.In de eerste plaats wil ik een opmerking maken over de financiële
ondersteuning van onze fracties. Dat onderwerp had al medio vorig jaar onze
informele instemming gekregen, omdat het ons toen werd voorgelegd. De afgelopen
tien jaren hebben wij gepleit voor een zeker evenwicht in de geldsommen voor
de griffie enerzijds en aan fractieondersteuning anderzijds, als je al meer
geld uitgeeft voor parlementaire ondersteuning. De werkgroep PPO heeft dat
evenwicht naar mijn mening heel redelijk hersteld. Een compliment voor het
Presidium en aan ons medelid mevrouw Doelman-Pel als voorzitter van de betrokken
werkgroep, dat men niet alleen deze aanbeveling heeft overgenomen maar ook
met de minister heeft rond gekregen. Bovendien een compliment aan deze minister,
dat hij nog steeds zo veel parlementariër is, dat hij van mening is dat
het parlement volwaardig en zonder afhankelijk te zijn van ambtelijke instellingen
tegenwicht moet kunnen bieden tegen departementale bureaucratieën. Ik
vond alleen zijn laatste brief voor tweeërlei uitleg vatbaar. Er was
één goede en één vreemde brief. Ik vond de reactie
van het Presidium van 16 mei zeer adequaat, namelijk dat men zich afvraagt
waar deze flauwekul vandaan komt. Om nu plotseling over een tweederde meerderheid
te spreken waar het gaat om ambtelijke ondersteuning van het parlement, heeft
natuurlijk niets te maken met de rechtspositie van het parlement in engere
zin; wellicht is men wat geschrokken van de financiële consequenties
intern, maar dat mag geen reden zijn om deze – grondwettelijk gezien –
vreemde weg in te gaan. Ik stel daarom voor dat wij de lijn overeind houden.Voorzitter: BlaauwDe heer Mateman (CDA):Voorzitter! Ik wil een enkele opmerking maken over de regeling als zodanig,
omdat met name artikel 7 daarvan ons voor enige vragen stelt waar het gaat
om de besteding van de gelden, die aan de fracties ter beschikking worden
gesteld. In dat artikel wordt geformuleerd dat het gebruik van de reserves
alleen maar kan plaatsvinden als het Presidium dat wenselijk vindt. Op zichzelf
is dat wellicht een goede formulering, maar hoe moeten we dat interpreteren?
Naar onze mening kan er maar één criterium gelden voor de besteding
van fractiegelden. En dan wijs ik op artikel 2, waarin staat wat wij wel en
niet mogen besteden. Dit geldt ook voor een beroep op de opgebouwde reserve.
Waarom is dit artikel zo cryptisch geformuleerd? Zit er een andere bedoeling
achter dan wij op dit moment vermogen in te zien? Voor het overige gaan wij
van harte akkoord met de voorgestelde regeling.Collega Poppe heeft op dit punt terecht een vraag gesteld. Onze bedoeling
is altijd geweest om toe te werken naar het systeem dat bestaat in de Verenigde
Staten van Noord-Amerika. Daarbij is het parlement zelf niet afhankelijk van
departementale krachten om adviezen te krijgen. Het parlement kan ook een
vuist maken tegenover de gezamenlijke bureaucratie. Wij krijgen natuurlijk
ondersteuning van de medewerker van de griffie, waarvoor veel dank. Er is
geen sprake van een tegenstelling. Maar wij willen ook graag door eigen krachten
ondersteund worden. Het aardige van deze regeling is dat er niets afgaat van
de accressen ten bate van de griffie, maar dat er een eigen accres ten bate
van de fracties bijkomt.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Het verhaal van de heer Mateman is mij duidelijk. Mijn vraag
is of het CDA de afgelopen jaren een financieel tekort heeft gehad, waardoor
geen goede medewerkers in dienst konden worden genomen voor het parlementaire
werk.De heer Mateman (CDA):Dat vind ik een oneigenlijke vraag. Wij pleiten er in het algemeen voor
om zo krachtig mogelijk ondersteund te kunnen worden. Daarvoor willen wij
medewerkers kunnen aantrekken. Wij hebben het de afgelopen jaren best kunnen
doen met wat wij hadden. Dat hebben wij ook gedaan. Onze medewerkers werken
zich uit de naad om te voldoen aan datgene wat van hen wordt gevraagd. Maar
principieel gaat het om de vraag: mag je zodanig ruim in je personele ondersteuning
zitten dat je tegenover de vele honderden ambtenaren die de minister ondersteunen,
kunt terugvallen op eigen werkkracht? Ik ben niet de enige die dat zegt. Ik
herinner mij dat minister Wijers – toch niet de eerstaangewezene om
voor de rechten van het parlement op te komen, gezien zijn achtergrond –
in een nogal onthullend interview zei dat hij medelijden had met het parlement
en de ondersteuning. Hij wees daarbij op de wijze waarop parlementariërs
tegenwicht moeten bieden aan de geoliede departementale machines. Eigenlijk
had ik gehoopt dat u vandaag als eerste deze gedachte zou bijvallen, mijnheer
Poppe.De heer Poppe (SP):Ik ben het zelden eens met minister Wijers, ook in dit geval niet. Een
politieke partij heeft niet haar directe medewerkers voor het uitvoerende
politieke werk hier. Een politieke partij heeft ook haar leden. Hoeveel professoren
heeft het CDA niet binnen zijn gelederen? Die kunnen allerlei zaken voor de
partij uitzoeken en hun informatie en kennis ten dienste van de partij stellen.
Daar maken wij in onze partij ook gebruik van.De heer Mateman (CDA):Wij ook.De heer Poppe (SP):Precies. Daarom zeg ik: het is een gebed zonder eind. Het is vooral goed
voor het CDA als ik het zo formuleer. Er wordt nu gevraagd om meer geld. Maar
het is natuurlijk nooit genoeg om een vuist te maken.De heer Mateman (CDA):In onze optiek is dat niet het geval. Wellicht is dat in uw optiek wel
zo.De heer Poppe (SP):Waar is de grens dan?De heer Mateman (CDA):Ik weet dat het in uw filosofie nooit genoeg kan zijn, in welke sector
dan ook. Dat is bij ons niet het geval. Wij hebben de afgelopen jaren voor
een ongeveer gelijke invulling gepleit voor de ondersteuning van de Kamer.
Het gaat dan om de griffie als de ene component en om de fractieondersteuning
en de PM'ers als de andere component.De heer Poppe (SP):Ik vind het oneigenlijk om die vergelijking te maken. Het gaat erom of
een fractie haar politieke werk in de Kamer, met steun van medewerkers en
met steun van deskundige leden van de partij, goed kan doen. Hangt het af
van 1 mln. meer per jaar? Dan zeg ik: dat betekent dat het in het verleden
niet goed is gegaan. Wij hebben daar geen problemen mee. Wij kunnen, met al
onze deskundigen binnen de partij, prima rondkomen. Wij vinden het schaamteloos
om daar nu meer geld voor te vragen. U kunt wel een vergelijking trekken,
mijnheer Mateman, maar daar gaat het niet om.De heer Mateman (CDA):Ik respecteer uw opvatting. Wij hebben in de afgelopen jaren – zelfs
voordat de SP in het parlement was vertegenwoordigd – een- en andermaal
voor enige gelijkberechtiging gepleit. Het CDA heeft niet te klagen over de
medewerking van zijn leden. Met respect voor de stijging van het aantal leden
van de SP, maar het CDA organiseert op dit moment nog steeds het grootste
aantal leden. Deze leden zijn actief. Wij kunnen daar niet over klagen. Maar
wij vinden dat wij kwalitatief voldoende ondersteund moeten worden. Om die
reden willen wij, zoals ook in volwassen democratieën in het buitenland
gebeurt, een beroep kunnen doen op deskundigen voor ondersteuning. U vraagt:
als het niet gebeurt, kunt u dan niet functioneren? Het CDA kan dan wel functioneren.De heer Poppe (SP):Nee, mijn stelling is dat de huidige ondersteuning voldoende moet zijn.
Anders zou het CDA nu roepen: wij hebben ons werk in de afgelopen jaren niet
goed kunnen doen. Dan zeg ik: dat zou zo gewaardeerd kunnen worden. Dat vind
ik dus ook. Maar dat zal ik niet zeggen.De heer Mateman (CDA):U hoort het mij ook niet zeggen.De heer Poppe (SP):Het is genoeg. U moet aangeven waar u echt tekorten heeft.De heer Mateman (CDA):Ik wil de mogelijkheid hebben dat de fracties voldoende kwaliteit in eigen
huis hebben van zelf in te zetten deskundigen. Met een heel kleine, bescheiden
bestaffing zouden wij, op de vele honderden miljarden die de Nederlandse overheid
uitgeeft, in bescheiden mate tegenweer kunnen bieden. Wij zouden op adviezen
kunnen terugvallen om voor de belangen van burgers op te komen. Daarvoor zijn
wij gekozen. Wij vinden dat wij daar niet knieperig in moeten zijn. Het is
geen weggegooid geld. Het wordt ingezet ten bate van burgers. De vraag is
niet of wij het op dit ogenblik niet goed doen, de vraag is of wij het met
een betere ondersteuning niet beter zouden kunnen doen. Het antwoord op die
vraag luidt "ja". Dat geldt ook voor de heer Poppe, want ik hoor hem bij talloze
onderwerpen pleiten voor betere financiële ondersteuning. Als hij daarvan
een lijst wil hebben, wil ik die wel verstrekken.De voorzitter:Nu is het ook voor de heer Poppe duidelijk. Hij kan in zijn tweede termijn
alsnog de strijd aanbinden met de heer Mateman.De heer Mateman (CDA):Het spijt mij echt dat ik die strijd met collega Poppe moet aanbinden,
omdat ik het zo vaak met hem eens ben.Voorzitter! Ik kom op de Raming. Wij hebben wat zorgen over het project
automatisering Kamer 2000. Onze fractie heeft altijd gezegd dat wij aansluiting
moeten zoeken bij de nieuwste moderne mogelijkheden, zonder dat wij overgaan
op een papierloos parlement. Wie in de Kamer de beschikking wil blijven houden
over witte stukken, moet dat op termijn ook kunnen blijven doen. Ik vrees
dat de debatten anders slecht zullen verlopen. Het project moet kansen krijgen,
waarbij wij de vinger aan de pols moeten houden. Wij hebben enige zorgen dat
het parlement wat achterloopt, ook in de informatie aan de leden. Ik vraag
het Presidium of het op termijn wel zinvol blijft om de beschikking te hebben
over een eigen afdeling automatisering. Is dat in een relatief kleine organisatie
als de onze niet onmogelijk? Zouden wij geen beroep moeten doen op externe
expertise? Met andere woorden, moeten wij de kennis niet inhuren en onze eigen
dienst op termijn afbouwen? Ik wil die principiële vraag hier toch eens
aan de orde stellen. Ten aanzien van het restaurant wordt zij vaker gesteld,
maar juist op dit zich zeer snel wijzigende onderzoeksterrein is zij relevant.Collega Rehwinkel heeft al gezegd dat het budget dat wij voor onderzoek
hebben, niet opgemaakt wordt. De mededeling in het verslag dat er in 1996
geen onderzoeksuitgaven zijn afgewezen, klopt inderdaad niet. De commissie
voor Verkeer en Waterstaat en het HSL-budget zijn al genoemd. Ik sluit mij
bij de opmerkingen daarover aan.Op pagina 16 van de nota naar aanleiding van het verslag gaat het onder
meer over het rouleren van griffiers in onze dienst. Wij vragen of daarbij
ook rekening wordt gehouden met de eigen voorkeuren c.q. de specifieke vakkennis
die griffiers hebben opgebouwd of dat dit over hun hoofden heen gebeurt.Ik ben blij dat collega Van de Camp aanwezig is als voorzitter van de
Bouwbegeleidingscommissie. Wij hebben het gevoel dat in het antwoord van het
Presidium de huisvestingsproblematiek een beetje onderschat wordt. Zij is
knellender dan uit de antwoorden blijkt. Afspraken met de Rijksgebouwendienst
worden niet nagekomen. Wat is er gedaan om de dienst er wel aan te houden,
met name inzake Koloniën? Wat is daarbij de rol geweest van de Bouwbegeleidingscommissie?
Intrigerender is de vraag naar het Hotel. Daar is voor zeer veel geld aan
verspijkerd en dat gaat jaarlijks door met allerlei deelrenovaties,
terwijl wij als gebruiker van het gebouw toch allemaal weten dat het uiteindelijk
niet geschikt te maken is voor het doel waarvoor het is aangekocht. Wanneer
mogen we op dit punt een structurele beslissing verwachten?Een van de jaarlijkse topics is het reisbudget. Veel mensen buiten dit
huis denken dat parlementariërs als voornaamste hobby hebben, in hun
schaarse vrije tijd reizen te maken door exotische delen van de wereld, waar
ze niet gevraagd zijn en geen kennis opdoen. Ik denk dat de werkelijkheid
een andere is. Het is in ieder geval aardig te melden dat op het reisbudget
van de Kamer, ter grootte van structureel zo'n ƒ 800.000 – waarschijnlijk
een van de laagste in Europa – vrij fors wordt overgehouden: in 1995
niet minder dan bijna drie ton en in 1996 anderhalve ton. Is het, gezien de
financiële problemen, welbewust beleid van het Presidium geweest om op
deze post overschotten te creëren, of is dat het toevallige resultaat
van de aanvragen in dat jaar? Als er structureel zoveel overblijft –
wij zouden in dit verband het overzicht vanaf 1990 willen zien – is
het dan niet zinvoller om een deel van deze post over te boeken naar het reisbudget
van een aantal vaste Kamercommissies, die hun tijd meestal erg nuttig besteden
en daarover verslag uitbrengen, waardoor we er in het algemeen wat aan hebben?De meningen in de fractie waren wat verdeeld, maar ik werd toch opgeroepen
om het volgende hier vandaag redelijk stevig neer te zeten. Dat is de vraag
of de organisatorische wijzigingen in de leiding van ons ambtelijk apparaat –
dat is voor uw tijd, voorzitter – die geleid hebben tot een managementteam,
directeuren en stafafdelingen, vergeleken met de voorvorige situatie tot een
zoveel betere werking van het parlement hebben geleid dan wij verwachtten
op het moment dat wij algemeen met deze wijzigingen instemden. De CDA-fractie
distantieert zich niet van die wijzigingen, waarvoor zij medeverantwoordelijk
is. Maar als je kijkt naar de resultaten, hebben we dan geen zwaar waterhoofd
gezet op onze huidige organisatie? Hoe waardeert het Presidium deze situatie?
Ik pleit uitdrukkelijk niet voor een nieuw onderzoek, want als er ergens geld
wordt verspild in dit parlement, is het wel bij organisatieonderzoeken, zoals
onlangs naar het constitutioneel proces, ter grootte van ƒ 220.000.
Ik ken nog een aantal andere onderzoeken waar niet zo ontzettend veel is uitgekomen,
hoewel je dat natuurlijk niet altijd van tevoren weet. Ik vraag het Presidium
hoe het deze situatie inschat, en een en ander niet af te doen met een nieuw
onderzoek.Ik heb, hoewel ik collega Van Middelkoop vandaag overigens niet zie, vandaag
zoveel mogelijk Engelse termen vergeleken, gelet op de hier ingediende moties.
Als ik in dit gebouw rondloop, moet ik aan bezoekers kunnen uitleggen wat
het "call center intake" is. Hoewel ik een enthousiast pc-gebruiker ben, ben
ik daar nog niet achter gekomen, ook niet toen ik binnentrad. Maar het zal
ongetwijfeld goed bedoeld zijn!De argumenten waarom collega Rehwinkel vroeg voor de openbare openstelling
van de Statenpassage, lijken ons er helaas van te overtuigen dat dit niet
kan gebeuren. Het idee van het Presidium dat de behandelingstermijn van deze
Raming niet kan worden verkort, spreekt ons niet aan, maar het zal wel een
realiteit zijn. Wij vinden het jammer dat het Presidium zijn agenda's en besluitenlijsten
niet wil verspreiden onder de fracties.Eén punt ten slotte heeft in de actualiteit veel aandacht gekregen,
namelijk het bezoek van de Amerikaanse president Clinton aan Den Haag. Ik
moet u zeggen dat de CDA-fractie dat bezoek zeer toejuicht, en ook vindt dat
de veiligheidsmaatregelen niet zwaar genoeg kunnen zijn, gezien de risico's
die een Amerikaanse president kennelijk loopt. Maar de zeggenschap over de
vraag wie in dit gebouw en in de omgeving, waaronder de parkeergarage, beslist
over die veiligheid, kan nooit uit handen worden gegeven aan buitenlanders.
Boven dit parlementsgebouw, het hart van de Nederlandse democratie, waait
de Nederlandse vlag. Dit is bij uitstek Nederlands grondgebied. Hier hebben
wij het voor het zeggen! Dit is geen stukje Colorado. Ik vraag van de voorzitter
van het Presidium of hij wil aangeven dat hij en onze eigen veiligheidsdienst
uiteindelijk bij alle veiligheidsmaatregelen die noodzakelijk zijn –
ik wil daar niets aan af doen – in samenwerking met de Amerikanen uitmaken
wie wel of niet binnen dit gebouw wordt toegelaten. Dat is conform de Grondwet.
Dat recht kunnen we nooit uit handen geven aan anderen, hoe sympathiek die
anderen voor ons ook zouden zijn.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Mede namens de fractie van het GPV en de SGP zou ik graag
een bijdrage aan dit debat willen leveren. Zoals een goed gebruik voorschrijft,
wil ik het Presidium en de Kamermedewerkers dankzeggen voor het voorbereidende
werk, waardoor het mogelijk is geworden dit debat op een zinvolle wijze te
voeren, zij het dat de korte termijnen dit ook deze keer best wel weer lastig
maken.Mede naar aanleiding van de voorliggende stukken wil ik een aantal opmerkingen
maken. Dat betreft in de eerste plaats de automatisering. Tot nog toe bleek
het geen sinecure om binnen de Kamer op een zinvolle en goede wijze tot automatisering
te komen. Dat heeft vele oorzaken, die ik nu verder kan laten rusten. Ik behoef
niet alles te herhalen wat in de afgelopen jaren in voorgaande debatten over
de Raming is gezegd. In de afgelopen tijd is een inhaalslag gemaakt die verder
nog gaande is via het project Kamer 2000, gepaard gaande met grote investeringen.
Het probleem waar wij tot dusverre steeds voor blijven staan, is hoe wij dat
geld echt tot rendement brengen. Betekent dit alles een werkelijke meerwaarde?
Dat is bijvoorbeeld niet het geval als dure pc's voor 99% worden gebruikt
als typemachine. De intranetfunctie kan mooi zijn, maar moet dan wel een daadwerkelijke
functie krijgen in het Kamerproces, dat wil zeggen, dat die op een kwalitatief
hoger niveau moet komen te staan dan het oude netwerk. Wat Internet betreft
is het surfen door medewerkers of leden bij tijd en wijle misschien wel nuttig,
maar een werkelijke meerwaarde heeft het pas als de documentatieafdeling gespecialiseerde
diensten terzake kan aanbieden. Graag een reactie op dat punt.Dan kom ik te spreken over het pilotproject werkplek thuis. Anderen hebben
er ook over gesproken; eigenlijk is dat min of meer mislukt. Kan het Presidium
op de achtergronden daarvan ingaan? Kortheidshalve sluit ik mij aan bij vragen
die anderen daarover hebben gesteld.De heer Bukman:Op grond waarvan zegt u dat het mislukt is? Ik moet mijn antwoord voorbereiden,
dus ik wil graag weten wat de achtergrond is van uw conclusie.De heer Rouvoet (RPF):Het is over het algemeen inderdaad verstandig dat u precies weet wat de
vraag is voordat u over een antwoord kunt nadenken. Ik sluit mij aan bij wat
de heer Remkes en anderen gezegd hebben over het aantal inschrijvingen en
de belangstelling vanuit de Kamer voor het project. Ik heb niet de indruk
dat er sprake is van een doorslaand succes.De heer Bukman:Dat is een wat andere formulering.De heer Rouvoet (RPF):Ja, maar het komt niet op zoveel anders neer. Maar goed, misschien kunt
u ingaan op de achtergronden en kunt u uw eigen perceptie weergeven in de
zin of het wel een doorslaand succes is geweest.Waarom is besloten tot een communicatiemogelijkheid volgens aparte standaards,
als eenvoudige Internetaansluitingen net zo goed kunnen voldoen? In het verlengde
daarvan heb ik ook twijfels bij de voorgenomen pc-verstrekkingen aan Kamerleden.
Ligt het nu voor de hand dat de Kamer zich heel intensief en direct bemoeit
met automatisering bij de leden thuis? Kamerleden kunnen toch zelf beslissen
om thuis een Internetaansluiting te nemen. Iets soortgelijks geldt wellicht
nog scherper voor de noodzaak van de terugbelfaciliteit en dergelijke. Ik
heb het dan over de mogelijkheid dat men thuis teruggebeld kan worden, zodat
men op kosten van de Kamer gebruik kan maken van voorzieningen zoals Internet.
Dat heeft de consequentie dat Kamerleden dan wel familieleden zonder al te
veel problemen een hele week op kosten van de Kamer kunnen gaan surfen op
Internet. Als het anders is, hoor ik dat graag. Je verschaft als Kamer toch
ook geen postzegels aan Kamerleden voor het werk thuis?In de stukken is ook een aantal woorden gewijd aan de werkwijze van het
Presidium, die mij aanleiding geven tot de volgende opmerkingen. De leden
van het college zitten niet namens de fracties in dat college en zijn aan
die fracties ook geen verantwoording schuldig. Zij zitten er namens alle Kamerleden.
Toch worden de leden wel vanuit de grote fracties aangewezen. Daar zijn allerlei
argumenten voor te noemen, maar ik vraag mij af of die praktijk toch niet
een beetje knelt met het eerdergenoemde uitgangspunt. Zou niet gekomen moeten
worden tot ofwel volledig vrije verkiezingen ofwel een stelsel – in
die richting gaan mijn gedachten met name uit – waarbij ook de kleinere
fracties zo niet deel uitmaken dan toch in ieder geval in zaken die hun aangaan,
voorafgaand aan de besluitvorming worden geconsulteerd? Je kunt dan denken
aan huisvestingsaangelegenheden en aan de financiering van fracties. Wij hebben
daar in het aanlooptraject van de PPO-voorstellen ook over gesproken. Het
is in ieder geval goed dat in een vroegtijdig stadium alle fracties daarbij
worden betrokken en de informatie krijgen.De verhouding tussen het Presidium en het managementteam is door alle
delegatiebesluiten toch anders komen te liggen. Grofweg gesteld, staat het
Presidium meer op afstand. Het managementteam legt verantwoording voor de
bestuursdaden af aan het Presidium. Allerlei kleinere en huishoudelijke aangelegenheden
komen daardoor minder aan de orde in de vergadering van het Presidium. Zo
komt het mij als buitenstaander althans voor. Die gang van zaken, die op zichzelf
begrijpelijk is, brengt met zich dat op twee dingen goed gelet moet worden.In de eerste plaats op de goede communicatie en het overleg met alle bewoners
van dit gebouw. Met het Kamerpersoneel is dat via de WOR formeel geregeld,
maar bijvoorbeeld niet met het fractiepersoneel. Nu is de lijn Presidium-managementteam-fractiepersoneel
natuurlijk een ingewikkelde, maar het gaat mij erom dat deze groep ook wordt
betrokken bij de besluitvorming over zaken die alle bewoners van dit huis
aangaan, zoals de huisvestingszaken. Het had voor de hand gelegen als de PPO
die lijn had gelegd. Dat zou een meerwaarde gehad kunnen hebben. Ik vraag
dus aandacht voor die groep bewoners van dit huis.In de tweede plaats moet erop gelet worden dat in de huidige werkwijze
verambtelijking van besluiten gemakkelijk op de loer kan liggen, waarbij het
Presidium en vooral ook de leden zelf het zicht wat kwijtraken op wat er gebeurt
en wie wat precies beslist. Men kan ook het gevoel kwijtraken er zelf mee
over te beslissen en er bij betrokken te zijn. Ziet het Presidium het risico
van die verambtelijking?Het viel mij bij dit debat op dat de ambtelijke ondersteuning voor de
beantwoording van de vragen heel royaal is. Dat is ook begrijpelijk, omdat
er allerlei takken van dienst zijn waarvoor vanuit het Presidium geantwoord
moet worden. Ik telde echter zo'n veertien Kamerfunctionarissen die het Presidium
vandaag ondersteunen in de beantwoording. Dat heeft misschien iets te maken
met die dreigende verambtelijking die ik signaleerde en het op afstand komen
te staan van Presidium en Kamerleden zelf.De heer Rehwinkel (PvdA):Sluit de heer Rouvoet uit dat het belangstelling voor dit debat is in
plaats van ondersteuning?De heer Rouvoet (RPF):Dat is heel goed mogelijk en dat hoop ik ook. Het zou bij de debatten
met de regering ook kunnen zijn dat een aantal ambtenaren puur uit belangstelling
komt. Als wij spreken over de Raming en de uitgaven en als wij wellicht moeten
schipperen, is het volgens mij niet ten onrechte dat wij vaststellen dat wij
ook in dat opzicht moeten oppassen dat wij, bijvoorbeeld door verambtelijking
toe te staan, terechtkomen in situaties waarbij wij ons heel breed moeten
laten adviseren. Als het inderdaad allemaal belangstelling is, zal ik dat
ongetwijfeld uit de mond van de voorzitter horen. Het gaat mij te ver om nu
al te zeggen dat wij dan ook maar eens moeten spreken over de taakomschrijving.
Ik heb niet de indruk dat belangstelling de primaire drijfveer is.Over de werving van griffiers het volgende. Ik doel met name op een situatie
waarbij voor de werving van twee plaatsvervangende griffiers en extern wervings-
en selectiebureau is ingeschakeld om uit een grote hoeveelheid sollicitatiebrieven
een aantal kandidaten te selecteren. De opdracht aan dat bureau is mij niet
bekend en die is ook onduidelijk. Het verbaast mij een beetje, want de Kamer
zelf is toch bij uitstek degene die met 180 jaar ervaring met het aantrekken
van griffiers het beste in staat moet worden geacht om te kijken welke brieven
aan de criteria voor die functie voldoen. De argumentatie
waarom gekomen is tot het inschakelen van een extern wervings- en selectiebureau,
zou ik dan ook graag willen horen, inclusief een antwoord op de vraag wat
precies aan dat bureau is gevraagd. Dit temeer omdat ik heb begrepen dat na
afloop daarvan door verschillende eigen Kamerinstanties naar diezelfde procedure
moest worden gekeken. Dat ligt ook voor de hand. Wat is dan de meerwaarde
geweest van het inschakelen van dure mensen voor zo'n selectie van brieven?Hoe zit het verder precies met de functie van assistent-griffier? Ik heb
altijd begrepen dat het de bedoeling was dat men zou doorstromen naar de functie
van plaatsvervangend griffier. Komt dat voldoende uit de verf?Ik wil verder een opmerking maken over het rapport-Berenschot. Hoe zit
het met de toekomst van de griffiersfunctie? Is al meer duidelijkheid te geven
over de kant die die functie opgaat? Men begrijpt waar ik op doel. Anderen
hebben daar ook aan gerefereerd. Naast technische ondersteuning kan er ook
sprake zijn van inhoudelijke ondersteuning. Op welk moment kan de Kamer bij
het verdere traject betrokken worden? Vandaag staat ook de politieke ondersteuning
van fracties op de agenda. Ik kan mij heel goed voorstellen dat commissiegriffiers
nog meer dan nu kunnen bijdragen aan de kwaliteit van het Kamerwerk. Dit moet
niet geleidelijk aan overgaan in een soort politieke ondersteuning van fracties.
Het gaat om een grijs gebied, maar er is een grens aan de taken van de griffier.
Wij moeten niet de weg op van extra fractieondersteuning door griffiers. Wordt
de Kamer hier nog tussentijds bij betrokken of komt dit pas weer aan de orde
bij de behandeling van de volgende Raming?Voorzitter! Ik zal niet herhalen wat voorgaande sprekers over de huisvesting
gezegd hebben. Ik vraag apart aandacht voor het eventueel reserveren van kantoorruimte
aan het Plein voor de Nederlandse leden van het Europees Parlement. Wat is
de bedoeling hiervan? Gaat het om werkplekken voor individuele leden of is
er ook ruimte voor de staf? Als dat laatste niet het geval is, kunnen vraagtekens
bij dit voorstel geplaatst worden. Als Brussel dit betaalt, kijk ik er anders
tegenaan dan wanneer een en ander op kosten van de Tweede Kamer gerealiseerd
moet worden. Uit de reacties van de Nederlandse europarlementariërs blijkt
dat niet iedereen daarop zit wachten. Wordt er sowieso voor alle 25 leden
ruimte geserveerd, ongeacht of men daarvan gebruik wil maken? Dat heeft consequenties
voor bijvoorbeeld de beveiliging. Men moet dan permanent aanwezig zijn voor
wellicht een handjevol europarlementariërs. Op zichzelf is het voorstel
zinvol, maar het moet wel aansluiten bij de behoefte van betrokkenen. Is bekend
hoeveel Nederlandse europarlementariër dit willen?Voorzitter! Ik onderschrijf de analyse van de werkdruk van de fracties.
Ik noem de controle op de volle breedte van het overheidsterrein en de ombudsfunctie.
Ik zeg tegen de heer Poppe dat de toename van het aantal vragen en verzoeken
aan onze fracties niet is toe te schrijven aan de onmogelijkheid om het beleid
aan de bevolking uit te leggen. Wij zijn geen regeringsfracties. Er is wel
degelijk sprake van een toename van het aantal gerichte vragen. In het kader
van de ombudsfunctie willen wij daar graag serieus op ingaan. Daarnaast is
er het gecompliceerde terrein van de medewetgeving. Daarbij is een goede ondersteuning
onontbeerlijk, om over de Europese zaken nog maar te zwijgen.Men hoort mij niet klagen over de werkdruk van Kamerleden. Dat is inherent
aan de job. Los daarvan wordt ongelooflijk veel van de fractiemedewerkers
gevraagd, als men tenminste alle taken serieus wil vervullen. Een taakverlichting
voor de medewerkers is mogelijk door een selectie te maken van de terreinen
waarop de regering gecontroleerd wordt. Die keuze maken onze fracties in ieder
geval niet. Een andere mogelijkheid is om de fracties daadwerkelijk te versterken.
Ik onderschrijf de analyse en de conclusies terzake.De heer Poppe (SP):Is de huidige financiële ondersteuning van fracties werkelijk aantoonbaar
onvoldoende? Ontstaat daardoor die hoge werkdruk? Ik begrijp dat niet, want
wij hebben daar geen last van.De heer Rouvoet (RPF):Ik heb u al bij interruptie proberen duidelijk te maken dat dit samenhangt
met de prioriteiten die een fractie stelt.De heer Poppe (SP):Wij doen echt niet minder dan de RPF.De heer Rouvoet (RPF):Ik Rouvoetga niet bekvechten over de vraag of onze partijen wel voldoende
debatten voeren.De heer Poppe (SP):Dat lijkt mij ook niet nuttig.De heer Rouvoet (RPF):Terugkijkend op de afgelopen periode stel ik vast dat wij moeten woekeren
met de middelen om de controlerende en de andere functies goed te vervullen.
De conclusie moet dan helaas wel eens getrokken worden dat je het met de beperkte
financiële middelen niet redt. De RPF-fractie heeft geen persoonlijke
medewerkers. Wij zetten alles in voor beleidsmedewerkers teneinde onze taken
zo goed mogelijk te kunnen vervullen. Als Kamerlid moet je dus een aantal
zaken zelf doen, zoals de telefoon aannemen en de post dragen. Ik heb daar
overigens geen bezwaar tegen. Ik heb het niet over mijn urenbesteding in de
week, want het aantal uren is beperkt en je kunt maar op één
plaats tegelijk zijn. Ik zou echter nog meer willen investeren in de controlerende
en wetgevende functie om het werk goed voorbereid te kunnen doen. Een versterking
van de fracties, als tegenwicht tegen de regering, die over een uitgebreid
apparaat beschikt, vind ik zeer voor de hand liggen. Het staat vrij een andere
keuze te maken, maar ik breng deze mening naar voren namens de drie fracties
waarvoor ik het woord voer.De heer Poppe (SP):Mijnheer de voorzitter! Ik wil het niet hebben over de organisatie van
de RPF-fractie. Een te grote werkdruk kan niet het gevolg zijn van te weinig
financiële middelen, want die zijn ruim.De voorzitter:Mijnheer Poppe, u hebt dit punt bij interruptie diverse malen naar voren
gebracht. Op deze inhoudelijke benadering kunt u in tweede termijn terugkomen.De heer Rouvoet (RPF):Ik heb met mijn stellingname duidelijk willen maken dat de heer Poppe
bepaald niet namens de kleinere fracties heeft gesproken. Die indruk werd
even gewekt, toen hij stelde dat de grote fracties over voldoende mensen beschikken
en het dus allemaal wel aankunnen. Ik neem daar afstand van. De heer Poppe
is de enige die zegt dat zijn fractie het wel aankan met de huidige ondersteuning
en het beschikbare geld. Dat is prachtig, maar ik stel vast dat dit ook iets
te maken heeft met prioriteitenstelling en keuzes. Dat is legitiem, maar het
heeft met de organisatie te maken. De grote fracties volgen geen andere route
dan kleinere fracties. Integendeel, de SP staat hierin enigszins alleen, is
mijn indruk.Voorzitter! Ik kom op de inhoud van de PPO-voorstellen. Er is een slechte
start gemaakt waarbij een op zichzelf deugdelijke analyse tot de curieuze
conclusie leidde dat kleine fracties, met een toegenomen werkdruk en taken,
wel met wat minder toe konden en grote fracties budgetverhogingen tegemoet
konden zien. Gelukkig is een en ander tot een goed einde gebracht. Er zijn
de nodige verbeteringen aangebracht, want de conclusie werd gedeeld dat het
op die wijze niet kon.De rekensom die leidt tot de toe te voegen bedragen, is overigens tamelijk
complex – een aantal bestanddelen wordt via percentages berekend –
en wordt door de werkgroep eigenlijk niet van veel waarde beschouwd. Is er
geen simpeler koppeling denkbaar, met een vergelijkbaar resultaat?Voorzitter! De EER-verlichting rukt op in het gebouw. Onze ervaringen
daarmee op Binnenhof 1A zijn bepaald niet geweldig. Het simpel aan- of uitdoen
van het licht is er niet meer bij. Ik ben niet buitengewoon gewelddadig, maar
het is al twee keer voorgekomen dat, omdat het niet mogelijk was om op een
beschaafde wijze het licht aan te doen, uiteindelijk het knopje doormidden
ging. Dat heeft reparaties tot gevolg gehad. Het systeem werkt dus niet zoals
het zou moeten. Gezien de kosten die aan het systeem verbonden zijn, vraag
ik mij af of het de investering waard is. Het wordt een intelligent systeem
genoemd. Ik heb de intelligentie nog niet kunnen ontdekken, maar de gebruikswaarde
is tamelijk beperkt. Daarover hoor ik graag een opmerking van het Presidium.Ik ben verheugd over de vermoedelijk invoering van aan- en afvoerstations
van serviesgoed. Dat idee is indertijd door de RPF-fractie en andere gremia
ingebracht. Uiteindelijk vindt dat doorgang. Dat wil ik hier gemeld hebben.Ten slotte kom ik op het voorbeeld dat in het debat over het initiatiefwetsvoorstel
van de collega's Koekkoek en Van Middelkoop – de Nederlandse taal eventueel
opnemen in de Grondwet – naar voren is gekomen. Ik heb begrepen dat
het de heer Mateman nadien ook is opgevallen. Ook toen heb ik al gewezen op
het call center intake en dergelijke. Dat is wel het sterkste voorbeeld. Ik
vraag daar nog een keer aandacht voor. Ik ben blij dat ik op dat punt bijval
krijg van collega Mateman. Het is natuurlijk een beetje raar als je hier discussies
voert over het belang van de Nederlandse taal en vervolgens een informatiseringscentrum
opricht dat je call center intake noemt. Dat is wat lastig. Ook daarop hoor
ik nog graag een reactie. Toen kon het niet zo uit de verf komen omdat het
niet aan de initiatiefnemers kon worden gevraagd, maar vandaag lijkt mij de
juiste dag om daar volstrekte helderheid over te krijgen.De heer Bukman:Heeft de heer Rouvoet een goed Nederlands alternatief? Dan brengen wij
dat vanmiddag nog aan.De voorzitter:Helpdesk?De heer Bukman:Zoiets. Frans mag ook.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Als de heer Bukman mij in zijn eerste termijn van zijn beantwoording
precies kan duidelijk maken wat dat centrum doet, wil ik in tweede termijn
proberen een Nederlandse vertaling voor dat begrip te vinden.De (algemene) beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.05 uur tot 13.50 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-5715-5738.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl