Spoeddebat over het onder curatele stellen van politiekorpsen
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 90
 
 
 
 Curatele politiekorpsen
 Aan de orde is het spoeddebatover het onder
curatele stellen van politiekorpsen.
 
 Ik heet de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
harte welkom. Wij hebben voor de eerste termijn een spreektijd van drie minuten
per fractie afgesproken. Ik geef als eerste het woord aan de heer Van Raak
van de fractie van de SP.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Voorzitter. De politiekorpsen zullen in 2016 een tekort hebben van 90
mln. of misschien wel van 160 mln. Dan zijn mogelijke besparingen op de bureaucratie
en voorstellen om efficiënter te werken al meegenomen. Deze tekorten
gelden voor de operationele sterkte van de politie. De helft van de korpsen,
13 van de 25, is al onder curatele gesteld omdat zij het financieel niet meer
redden. Op bijna elk bureau kunnen de roosters nauwelijks nog worden ingevuld
en blijven belangrijke zaken op de plank liggen. Hoe gaat de minister deze
gaten vullen? Hoe gaat hij ervoor zorgen dat agenten hun werk kunnen blijven
doen?
 De politie in Nederland huist in een financieel wankel gebouw en nu legt
deze regering daar nog eens een bom onder door honderdduizenden euro's op
de politie te bezuinigen. Burgemeester zeggen: dit is onverantwoord. Korpschefs
zeggen: dit is onmogelijk. De politiebonden zeggen: dit is een gevaar voor
de veiligheid. Overal bij de politie krijg ik te horen dat de bezuinigingen
ten koste zullen gaan van blauw op straat. Dat hadden wij niet afgesproken.
Niet alleen de SP, maar bijna alle partijen hier in deze Kamer hebben zich
tijdens de verkiezingscampagne uitgesproken tegen de bezuinigingen op de politie.
GroenLinks, D66, de PVV, de VVD. Is de VVD nog steeds tegen de bezuinigingen
op de politie? Gelden deze woorden van voor de verkiezingen nu nog steeds?
En de PvdA, is die nog steeds voor de bezuinigingen? Of hebben zij ondertussen
het licht gezien?
 De agenten verdienen nu helderheid en daarom zal ik in tweede termijn
een motie indienen om deze bezuinigingen van tafel te halen. Als ik de verschillende
fracties in deze Kamer mag geloven, als ik hun beloften van voor de verkiezingen
mag geloven, dan zal die motie een ruime meerderheid halen en zijn de bezuinigingen
bij de politie van tafel.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Voorzitter. De VVD is nog steeds tegen de bezuinigingen op de politie.
Bij dezen het antwoord.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Fantastisch! Des te meer reden voor mij om deze motie in te dienen. Ik
vind het fantastisch dat ik de steun krijg van de VVD en van al die andere
partijen, en hopelijk ook van de PvdA, want dan kunnen wij de politieagenten
in Nederland geruststellen.
 Kunnen wij dan niet bezuinigen op de politie? Ja, natuurlijk wel. Het
Amsterdamse politiekorps moet tientallen miljoenen euro's bezuinigen, maar
de top van de politie Amsterdam strijkt flink wat geld op. De plaatsvervangend
korpschef en het hoofd bedrijfsvoering krijgen meer dan twee ton. Dat is heel
wat meer dan wat deze minister krijgt. De hoofdcommissaris krijgt maar liefst € 262.000
plus een villa in Warmond. Volgens mij hadden wij dat ook niet afgesproken.
De heer Cohen is lid van deze Kamer, maar hij is er nu niet. Hem had ik graag
gevraagd waarom hij destijds als burgemeester van Amsterdam met dit gegraai
heeft ingestemd. Maar misschien kan mevrouw Kuiken dat antwoord geven. Misschien
kunnen zij even twitteren.
 Worden ook in andere korpsen dergelijke bedragen betaald? De gewone agent
snapt dit niet en pikt dit ook niet. Agenten moeten steeds harder werken,
met steeds minder mensen en steeds minder middelen. Ondertussen gaat het gegraai
bij de top van de politie gewoon door. Wat gaat de minister daaraan doen?
Wat ik daar in ieder geval aan wil doen, is de bezuinigingen bij de politie
stoppen. Ik zal in tweede termijn een motie indienen. Ik verwacht de steun
van deze Kamer. Ik verwacht dat de partijen woord houden en dat wij de politie
in Nederland niet gaan afbreken, maar weer gaan opbouwen.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Hoeveel geld gaat de SP hier precies voor uittrekken?
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Een bedrag oplopend tot 190 mln. per jaar. Dat is namelijk het bedrag
dat nu ingeboekt staat voor bezuinigingen.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Is dat inclusief of exclusief de bezuinigingen? Als u het normkostenonderzoek
goed hebt gelezen, gaat het over bedragen die te maken hebben met "flink en
slim werken". Ik herhaal mijn vraag: hoeveel geld gaat de SP exact uittrekken?
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat tekort oftewel het bedrag dat wij nu willen bezuinigen, oplopend tot
190 mln. per jaar. Dat is overigens makkelijk te betalen, want de Kamer heeft
haar huiswerk goed gedaan. Zij heeft namelijk de motie-Roemer aangenomen om
flink te snijden in de duurbetaalde externe medewerkers bij de ministeries.
Dat kan makkelijk tot 400 mln. per jaar opleveren. Daarvan kan een groot deel
naar de politie.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Dan moet ik concluderen dat de SP enerzijds wil bezuinigen en anderzijds
extra geld wil uittrekken om tegemoet te komen aan de tekorten bij de normkosten.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Bij die normkosten gaat het om wat de politie nu heeft.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Ik vroeg alleen maar om een ja of een nee.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ja! Het antwoord is ja. Dit zijn de tekorten die de politie nu heeft,
waardoor de politieagenten het werk nu niet kunnen doen. Het zou idioot zijn
om daar een bom onder te leggen en daarop extra te bezuinigen. Dat wil de
Partij van de Arbeid tot nu toe. Ik ben benieuwd of zij dat duistere pad heeft
verlaten.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 De heer Van Raak heeft ons verkiezingsprogramma gelezen. Wij trekken extra
geld uit, juist om hieraan tegemoet te komen. Dat is iets anders dan nu meteen
mee te gaan met een motie. In mijn verhaal zal ik straks zeggen dat wij in
een formatieproces zitten. Het kabinet zal stevige en belangrijke keuzes moeten
maken. Dat is dus niet aan een demissionair kabinet.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Dat is juist, maar die keuzes zijn wel aan ons. De Kamer heeft de keuze
gemaakt om flink te snijden in overbodige uitgaven van de ministeries. Daarvoor
hebben wij de motie-Roemer aangenomen. Daar gaat de Kamer over en niet een
demissionair kabinet. De Kamer kan nu ook zeggen: wij gaan niet bezuinigen
op de politie. Dat kan de Kamer gewoon zeggen. Het lijkt hier wel een democratie.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Voorzitter. De verkiezingen zijn geweest. Als PVV'er hoef ik mij gelukkig
niet te schamen voor ons programmastandpunt over de politie. Geen enkele partij
geeft daar zoveel geld aan uit. Wij hebben in elk geval daadwerkelijk 900
mln. vrij kunnen maken zonder her en der te bezuinigen op duistere potjes
waarvan je toch niet weet wat het allemaal opbrengt.
 Wij hebben een groot probleem met de politie. Wij hebben een kabinet dat
kennelijk vasthoudt aan de bezuinigingen en wij hebben regio's waarop wij
geen vat hebben. Ik heb de vorige minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
van PvdA-huize altijd gesteund in haar standpunt dat in het vet van de politie
gesneden kan worden. Ik heb haar gesteund met een bepaalde reden. Ik vind
immers dat je dan zelf dat mes moet hanteren. Dat heeft de voormalige minister
nooit aangedurfd. Ik hoop dat de huidige minister dat wel durft. Ik kan mij
herinneren dat in het vorige verkiezingsprogramma van het CDA wel degelijk
de wens was geformuleerd voor een nationale politie. Daar zit de crux; de
oplossing is een nationale politie. Als je de potjes geld wilt gaan verdelen
en als je graag wilt dat de politie efficiënter en effectiever gaat werken,
gaat snijden aan de top en ervoor zorgt dat de mensen vanachter de computers
en de bureaus weer de straat op gaan, zul je daar ook zelf aan moeten sleutelen.
Er is nu een meerderheid van in ieder geval drie partijen. Ik weet dat ook
de SP de laatste tijd nadenkt over een nationale politie, maar er is nu in
ieder geval een grote meerderheid – de VVD, het CDA en de PVV –
voor een nationale politie. Laten wij dan geen tijd verknoeien!
 We zijn nu een aantal maanden verder wat betreft de update over de korpsen
die onder curatele zijn gesteld. Ik heb daar overigens begrip voor, maar het
is wel heel erg slim dat dit uiteindelijk gebeurt door deze bezuinigingen.
Kan de minister ons even een update geven over hoe het er nu bij staat? Dit
spoeddebat heeft immers twee maanden op de plank gelegen. Hoeveel geld heeft
bijvoorbeeld de top van het regiokorps Amsterdam-Amstelland ingeleverd? Dat
vind ik zeer interessant. Ik vind het werkelijk onverkoopbaar aan de dienders
en burgers dat zij worden gekort in geld en diensten, terwijl de hoge heren
aan de top gewoon blijven schuiven. De heer Van Raak sprak hierover ook al.
Ik heb in de media ook gezegd dat ik eigenlijk niet begrijp dat deze mensen
niet gewoon zelfstandig en met goed fatsoen een gebaar hebben gemaakt door
zich te houden aan hun eigen salarisschaal.
 Op welke wijze wordt er specifiek bezuinigd op ICT en inkoop bij de vtsPN?
Hoe staat het nu met de financiële situatie in Rotterdam-Rijnmond? Kan
de minister al een uitspraak doen over de exacte datum waarop de politiebudgetten
weer in evenwicht zijn? Het korps Flevoland heeft bijvoorbeeld aangegeven
dat het bewust een begroting heeft ingediend met een tekort. Een sluitend
budget gaat dus niet samen met de handhaving van de operationele capaciteit.
Kan de minister aangeven hoeveel andere korpsen op deze infame manier kennelijk
de budgetten proberen op te schroeven?
 Wat ons betreft zijn er kortweg twee structurele oplossingen voor deze
problematiek. Er moet structureel meer geld bij voor de politie om ervoor
te zorgen dat wij meer blauw op straat krijgen. Bovendien moeten wij snijden
in het vet van de politie. Dat kunnen wij alleen doen als wij het mes zelf
hanteren. Ik zeg daarom: chop chop, op naar de nationale politie!
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Voorzitter. Het is jammer dat wij onder dit gesternte moeten praten over
de politiesterkte. Het is vrij schokkend. Ik denk namelijk dat het zelfs erger
is dan de sprekers voor mij het zeiden. In 2016 komt de politie naar verwachting
260 mln. tekort, als je 2008 als ijkpunt neemt. Klopt dit tekort van 260 mln.
echt? Ik krijg graag een bevestiging van de minister. Bijna alle politieke
partijen stellen extra geld ter beschikking voor de Nederlandse politie. Dat
gebeurt in wisselende grootte. De PVV is het meest uitbundig, maar ook wij
en anderen doen duchtig mee. Dat geld is echter bedoeld voor extra agenten
en dus voor extra arbeidsplaatsen. Ik maak mij echt zorgen erover dat wij
de extra middelen die voor extra agenten bestemd zouden moeten worden, straks
voor een gedeelte moeten gebruiken om de exploitatiekosten van de Nederlandse
politie te kunnen betalen. Ik zie dat een beetje op ons afkomen. Ik kan deze
demissionaire minister echter niet echt meer daarmee lastigvallen. Dit is
wel ergens in de buurt van zijn departement ontstaan. Wij zullen er nadien
ook last van krijgen, maar deze minister kan er niet zo veel aan doen dat
dit zich zo heeft ontwikkeld.
 Wij hebben een kenner in huis. Het is jammer dat de fractie van D66 niet
deelneemt aan dit debat, want die heeft de voormalige korpschef van de politieregio
Friesland in haar midden. Ik heb daarom eens gekeken naar hoe het bij het
korps Friesland ervoor staat. De tekorten op de exploitatierekening zijn daar
35,7 mln. en bovendien heeft dit korps het grootste negatieve eigen vermogen,
namelijk 20,1 mln. Het is jammer dat wij niet in de diepte van gedachten kunnen
wisselen over hoe zoiets tot stand komt. Misschien kan de minister echter
wel verklaren hoe het korps Friesland – ik neem dat nu maar eens als
voorbeeld – aan zo een enorm negatief eigen vermogen komt.
 Is de minister bovendien al verder gekomen met het opdelen van de 554
mln. die nog in de reserve zit? Ik heb begrepen dat wij die een beetje gingen
afromen. Wat is dus de stand van zaken met betrekking tot het afromen van
die reserve?
 Het ziet er niet plezierig uit. Ik ben het met de heren Van Raak en Brinkman
eens. Zeker als het gaat om beheer is een landelijke politie zeer dringend
nodig. Blijkbaar zijn burgemeesters niet in staat om sluitende afspraken te
maken. Ik heb het nu niet eens over de korpschef, want dat zijn de oude afspraken.
Ik spreek echter wel over andere leden van de korpsleiding, bijvoorbeeld in
Amsterdam-Amstelland. Het is een beetje tragisch om te constateren dat het
salaris van deze mensen ver boven de balkenendenorm zit. De VVD is daar helemaal
niet voor en heeft dat nooit gewild, maar het is toch gebeurd. Deze mensen
verdienen hoge bedragen die ver boven de norm zitten. De minister
heeft deze portefeuille nu een paar maanden waargenomen. Denkt hij op grond
van zijn specifieke knowhow dat dit alles veel beter gaat, als je het onder
landelijk beheer brengt? Ik hoor graag hoe de minister daartegen aankijkt.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Voorzitter. In alle debatten die wij hier in de Kamer hebben gevoerd,
delen we in ieder geval één gemeenschappelijk doel. We verschillen
wel eens over de oplossing of de weg ernaartoe, maar wij willen allemaal zichtbaar
blauw op straat en voldoende recherche. Dat er dertien korpsen onder curatele
staan, is een veeg teken. Dit baart de nodige zorgen. Wat dat betreft is het
goed dat er snel een nieuw kabinet komt dat duidelijke afspraken maakt en
bepaalt hoeveel geld het ervoor overheeft om orde op zaken te stellen. Ik
heb nog wel een aantal vragen aan de minister.
 Hoe staat het met die "gezondheidsonderzoeken"? Er wordt gekeken hoe de
korpsen financieel gezond kunnen worden gemaakt. Welke stappen gaat de minister
daarin zetten?
 Over het normkostenonderzoek zijn al een aantal vragen gesteld. Ook ik
wil weten of dat bedrag van 260 mln. klopt. Ik krijg graag een eerste reactie
van de minister op dit punt.
 Wij hebben al eerder in de Kamer gezegd dat het beloningenbeleid bij de
politie niet eerlijk is, niet in verhouding staat tot de gewone man en dat
het moet worden aangepast. De voorganger van deze minister, minister Ter Horst,
heeft daarover afspraken gemaakt. Wij vernemen graag hoe het met die afspraken
staat, bijvoorbeeld voor de nieuwe korpschef in Rotterdam.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Mooie woorden. Houdt de PvdA nog steeds de bezuiniging in stand?
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Zoals ik al in reactie op de heer Van Raak heb gezegd, willen wij –
zoals volgens mij voor alle partijen geldt – snijden in het spek en
het vet waar dat kan. Wij hebben al meerdere malen met elkaar geconstateerd
dat de kosten voor de bureaucratie, het beloningenbeleid en de ICT te hoog
zijn. Daarin zal moeten worden gesneden. De korpsen constateren dat gelukkig
zo langzamerhand zelf ook. Gelijktijdig willen wij – zoals in ons verkiezingsprogramma
staat – extra geld uittrekken als wij onderdeel zouden worden van een
kabinet.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Ik begrijp dat de bezuinigingen van tafel gaan, want mevrouw Kuiken wil
er extra geld voor uittrekken. Voor de duidelijkheid: het snijden in het vet
...
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Zoals de PVV dat ook wil.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Het snijden in het vet zoals de PvdA dat de afgelopen drieënhalf
jaar heeft gedaan door de minister te leveren, werkt natuurlijk niet. Dit
heeft geleid tot minder blauw op straat en het onder curatele stellen van
twaalf of dertien korpsen. De leiding blijkt niet bereid te zijn om in het
eigen vet en dat van de organisatie te snijden. De burger en de diender op
straat zijn daarvan de dupe, omdat het niet wordt bijgevuld. Met andere woorden:
dit zet allemaal geen zoden aan de dijk. Is de PvdA bereid om ook na te denken
over het nationaliseren van het beheer, of gaat zij door op het oude weggetje?
Wij weten waar dat uiteindelijk naartoe leidt.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Ik constateer dat er jarenlang heel veel geld naar de politie is gegaan;
1,2 mld. in de afgelopen jaren. Wij hebben echter onvoldoende gezien dat dit
geld op straat terechtkwam in plaats van achter de bureaus. De heer Brinkman
heeft daar al voorbeelden van genoemd, maar ook de collega's Teeven en Van
Raak. Onder anderen minister Ter Horst heeft zich ingespannen, gesteund door
minister Hirsch Ballin, om daarin meer duidelijkheid te krijgen. Dit moeten
wij vooral doorzetten. Wij hebben ook geconstateerd dat het goed is om een
aantal zaken samen te organiseren en regelen. Daarbij denk ik onder andere
aan inkoop, maar ook de salarisadministratie kun je heel goed landelijk regelen.
 Nog veel belangrijker dan een structuurdiscussie is dat wij goed borgen
dat het merendeel van de politietaken, met name die de veiligheid betreffen,
dicht bij burger wordt georganiseerd, op straat en in de wijk. Daarbij gaat
het om het aanpakken van diefstal en overlast. Wij moeten voorkomen dat nationaliseren
ervoor zorgt dat daarvoor geen aandacht en prioriteit meer is. Onze inbreng
was daarop gericht en dat zal zo blijven.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 We zijn het eens met de opmerkingen van mevrouw Kuiken. Ik ga in op het
beheer van de politie. Ik hoorde mevrouw Kuiken praten over de beloningsstructuren
en over de salarisafspraken. Nu doel ik niet op de afspraken ten aanzien van
de korpschefs, want die zijn oud. We zijn geconfronteerd met de beloningen
van twee leden van de korpsleiding van de politie Amsterdam-Amstelland. Het
gaat mij niet om die casus. Er zijn immers nog meer voorbeelden te geven.
Ik vraag mij af of dergelijke voorbeelden de PvdA-fractie doen concluderen
dat het nodig is om in het komende regeerakkoord, ongeacht wie dat gaan maken,
afspraken te maken over sluitend landelijk beheer door de politie.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Wij moeten in ieder geval afspraken maken over wat eerlijk en billijk
is ten aanzien van het beloningsbeleid van de politie. Die afspraken zijn
nu gemaakt. De beloningen zullen ver onder de balkenendenorm liggen en het
uitgangspunt moet zijn dat die eerlijk en fatsoenlijk zijn. Dat willen we
allebei regelen.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Mijn fractie is het met de PvdA-fractie eens over de inhoud. Dat is dus
niet het grootste probleem. Het gaat erom hoe we dit tot stand brengen. We
zien vaak dat het de burgemeesters toch niet lukt om dit soort salarissen
op een aanvaardbaar niveau te houden. Vindt u niet dat dan de conclusie moet
zijn dat we juist over dit soort dingen – ik doel op de salarisafspraken –
voor de Nederlandse politie, in welke regio's dan ook en ongeacht het aantal, één
landelijke afspraak moeten maken?
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Op het punt van beheer, waar het salaris deels onder valt, kunnen wij
naar mijn idee een heel eind komen. Er zijn nu afspraken gemaakt, samen met
de korpsbeheerders, en de Kamer controleert een en ander. Het
zou mij echter te ver gaan als wij de formatiebesprekingen nu in deze zaal
lieten plaatsvinden, terwijl een en ander bij de informateur aan tafel niet
lukt. Het lijkt mij niet het moment om dat te doen.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Nee, dat wil ik ook niet. Ik wil de nieren proeven.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Ja, u wilt het leuk en spannend maken.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 Ik wil een beetje proeven waar de PvdA-fractie heen wil met de Nederlandse
politie. U hebt daarover iets gezegd, maar u laat niet het achterste van de
tong zien. Dat is u goed recht. We gaan dus gewoon kijken waar het heen gaat.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Ik zou graag eerst een discussie met de Kamerleden voeren over de vraag
hoe we ervoor zorgen dat de lokale politiezorg goed geborgd blijft. We moeten
ervoor zorgen dat die agenten op straat hun werk gewoon kunnen doen in plaats
van dat zij weggezogen worden in grootschalige onderzoeken. Die onderzoeken
zijn net zo belangrijk, maar die hebben voor de "gewone" man op straat niet
altijd prioriteit. Als we het daarover eens zijn, worden we het over andere
zaken ook wel eens. Ik zeg nogmaals dat dit niet het moment is om dat in detail
uit te onderhandelen. Dat speelt op een ander moment een rol. Mocht het moment
daar zijn, dan kunt u er gerust over zijn dat het formatiedossier klaar is.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 We kunnen flink bezuinigen op de politie, bijvoorbeeld door een eind te
maken aan het gegraai aan de top. Dat heeft de PvdA-minister de afgelopen
jaren niet gedaan. Zij heeft honderden miljoenen aan bezuinigingen over de
schutting van de politie gegooid. Ik stel voor dat we sorry zeggen tegen de
agenten en dat we die bezuinigingen terugnemen. Die bom die nu onder dat toch
al wankele huis van de politie ligt, halen we weg. Vervolgens gaan we na hoe
het beter kan met de politie. Steunt de PvdA-fractie dat voorstel?
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 Die vraag kan worden doorgespeeld aan de minister van Justitie. De SP
komt altijd enorm op voor de belangen van werknemers, maar ook een korpschef,
een plaatsvervangend korpschef, een hoofd enzovoort, zijn werknemers die bepaalde
rechten en plichten hebben. Voor zover ik weet, is het niet mogelijk om te
snijden in bestaande arbeidsovereenkomsten. Dat zouden we volgens mij ook
niet zonder meer moeten willen. Als we dat voor een topchef doen, waarom zouden
wij dat dan bijvoorbeeld niet voor een schoonmaker doen? Ik ben het met de
heer Van Raak eens dat de huidige salarissen niet correct zijn vastgesteld.
Ook ik vind dat afspraken die door veel korpsen en in andere sectoren zijn
gemaakt – denk aan de zorg en het onderwijs – niet terecht zijn.
In de afgelopen periode heeft de PvdA zich er hard voor gemaakt om daaraan
een eind te maken. Dat wordt nu van kracht.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Ik had het over de bom, de bezuinigingen. De minister kan die bom niet
weghalen. Dat moeten wij doen. Dat moet ik doen, evenals de heer Teeven en
de heer Brinkman. Mevrouw Kuiken moet dat ook doen. Wij moeten die bom onder
de politie weghalen, want dat kunnen wij nu doen en niemand anders.
 
 
 
 Mevrouw
 Kuiken
 PvdA
 
 We hebben net geconcludeerd dat de heer Van Raak en de PvdA het eens zijn
over het feit dat er moet worden gesneden in het vet en dat er gelijktijdig
dient te worden gekeken waar er wat geld bij kan. In de ronde van taakstellingen
die er is geweest, ging het over het afromen van vermogens. Het ging daarbij
juist om het snijden in ICT en bureaucratie. Ik zie dan ook niet waar licht
zit tussen het verhaal van de SP en dat van ons.
 Er is een normkostenonderzoek gedaan om te weten te komen hoe het precies
zit met de taken van de politie en hoeveel geld daarvoor nodig is. Aan dat
onderzoek hebben wij van harte onze steun gegeven. Wij wilden dat dit werd
gedaan. Ik heb altijd gezegd dat, wat er ook gebeurt, dit niet ten koste mag
gaan van blauw op straat. Aan dat woord kan de heer Van Raak mij nog steeds
houden.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Voorzitter. De aanleiding voor dit debat was de dertiende keer dat een
ondercuratelestelling van een politiekorps plaatsvond, de ondercuratelestelling
van het politiekorps Gelderland-Zuid. Laat ik allereerst de minister vragen
hoe het daarmee staat. Het zou een illusie zijn om de financieel-economische
situatie direct te koppelen aan die ondercuratelestelling, want ver daarvoor
waren al twaalf korpsen onder curatele gesteld, en toen hadden wij nog helemaal
niet van doen met die financieel-economische situatie.
 Het aantal agenten is van 2002 tot eind 2009 gestegen van 49.478 tot maar
liefst 53.322. Gezien de financieel-economische situatie moet er worden bezuinigd,
ook bij de politie. Bezuinigingen doen altijd pijn, maar ik wijs erop dat
zowel de korpsbeheerders als de korpschefs als de vakbonden akkoord zijn gegaan
met het pakket. Dat is wel vermeldenswaardig. Net zoals de minister zich heeft
gecommitteerd aan een mooie cao voor de politie, die wij de politiemensen
van harte gunnen, houden wij de betrokken partijen ook aan het overeengekomen
bezuinigingspakket.
 Het is niet alleen vanwege de financieel-economische situatie dat er moet
worden bezuinigd – meerdere collega's hebben daaraan gerefereerd –
het is ook snijden in vet. Of laat ik het zo zeggen: er moet bij de politie
ook een prikkel worden ingebouwd om efficiënter te werken. Alleen roepen
naar Den Haag en alleen meer geld vormen naar mijn mening niet de oplossing
voor de problemen. De vraag is eerder: waar zetten wij die extra agenten neer?
Zoals RTL een paar maanden geleden terecht aangaf, zijn er 7000 politiemensen
bij gekomen, waarbij de vraag was waar zij zitten: zitten zij achter het bureau
of gaan zij de straat op? Daarbij was er discussie over de vraag wie je als
blauw meetelt. De minister zei terecht dat je dan ook de recherche en de agent
die de aangifte opneemt en vervolgens gaat rechercheren, erbij moet tellen.
Daar moeten wij heel kritisch naar kijken. Geld alleen is niet de oplossing
voor alle problemen.
 Zoals collega Kuiken ook aangaf, heeft de politie tussen de jaren 2003
en 2009 als ik mij niet vergis voor 1,2 mld. extra mensen gekregen. Dat zijn
die 7000 mensen. Dan is de vraag terecht dat wij van hieruit kritisch bekijken
waar die mensen zitten. Als je daarbij optelt dat de "werkbelasting"
van de politie is verlicht door bijvoorbeeld straatcoaches, stewards in stadions,
verkeersregelaars na ongelukken op de rijkswegen etc., zou je heel kritisch
moeten kijken en tegen de politie moeten zeggen: jongens, er is veel geld
naar jullie toe gegaan, maar geef ook eens aan wat jullie met dat geld doen.
Het veiliger maken van Nederland is niet alleen een kwestie van politie. Daarbij
spelen ook organisaties en burgers een rol. Dat moet daar ook bij worden genoemd.
Wij moeten sterk monitoren wat er met dat extra geld is gebeurd.
 Ik zou de minister twee dingen willen vragen.
 
 
 Dat moet u dan wel heel snel doen.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Dat kan heel kort, voorzitter.
 Op 16 september hebben wij met de minister over de salarissen gesproken.
De minister heeft toen tegen ons gezegd: dit kan niet. Hij heeft beloofd dat
die zouden worden versoberd. Kennelijk leert men dat bij sommige korpsleidingen
of toppen niet of komt dat niet door. Ik zou de minister willen vragen of
het niet tijd wordt om zijn aanwijzingsbevoegdheid in stelling te brengen
of althans in zicht te brengen.
 Tot slot stel ik een vraag over het budgetverdelingssysteem. Dat gaat
namelijk een beetje aan ons voorbij. Er komt een ander budgetverdelingssysteem,
maar ik wil daarover eerst praten in de Kamer, want hoe dat er precies uit
ziet, kan verstrekkende gevolgen hebben voor bepaalde korpsen. Er zou aan
worden gewerkt en ik las dat het bijna klaar is of al klaar is. Met name om
de politie op het platteland in stand te houden wil ik op een gegeven moment
wel weten wat de parameters voor de verdeling van die centen zijn.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 De geluiden uit het veld over het budgetverdelingssysteem zijn inderdaad
niet al te best. Ik ben het met de heer Çörüz eens dat we
hier zeer binnenkort over moeten praten. Maar dit is natuurlijk niet het probleem.
Het probleem is wat de heer Çörüz het eerste noemde, namelijk
dat we in de afgelopen acht jaar 1,2 mld. extra hebben uitgegeven aan politie.
Met alle respect, maar de korpsbeheerders en de korpschefs hebben er allemaal
een janboel van gemaakt. Is het CDA nog steeds voor nationaal beheer van de
politie?
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Sterker nog, dit staat in ons verkiezingsprogramma.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Dan zou ik het fijn vinden als de heer Çörüz mijn roep
om een nationale politie ook in de richting van zijn eigen minister zal ondersteunen.
Want volgens mij hebben wij dan, met de VVD erbij, een meerderheid.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Ik proef dat collega Brinkman hiertoe een motie wil indienen. Met alle
respect, maar daar gaat deze minister niet over. Dit moet in coalitieverband
afgesproken worden. Een volgend kabinet moet dit gewoon opnemen in zijn regeerakkoord.
Als signaal geef ik af dat ons standpunt duidelijk is; daarover kan geen misverstand
bestaan.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Dat is natuurlijk een beetje flauwekul. Laten we wel zijn, het streven
naar een nationale politie staat in het verkiezingsprogramma van het CDA.
Ik heb de motie laten zien aan de heer Çörüz. Ik heb deze
motie klaarliggen. Ik breng hem even in herinnering dat, nadat er op 30 november
2006 een linkse meerderheid was ontstaan, wij nog maar net een weekje in de
stoeltjes zaten toen wij een generaal pardon over ons heen kregen waar de
heer Çörüz ook niet voor was.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Volgens mij stond het generaal pardon in het regeerakkoord.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Dat is inderdaad in het regeerakkoord gekomen, maar daar was het CDA ook
niet voor.
 
 
 Mijnheer Brinkman, wilt u nu tot uw vraag komen?
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Ik wil alleen maar aangeven dat ondanks het feit dat wij nu in een formatieperiode
zitten, dit helemaal niet wil zeggen dat wij niet voor de nationale politie
kunnen stemmen. Waarom niet? Het staat in het verkiezingsprogramma van het
CDA. De heer Çörüz kan het nu bewerkstelligen, voor zijn
eigen stemmers.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Je kunt natuurlijk over alles stemmen. Dat is helemaal geen probleem.
Maar laten we de juiste volgorde in acht nemen. Of er een nationale politie
komt voor het beheer, wordt niet hier bepaald. Dat wordt ook niet bepaald
door middel van een motie. Ik geef echter klip-en-klaar aan dat wij voor een
nationale politie zijn. Dat staat in ons verkiezingsprogramma en dat moet
in de coalitieonderhandeling geregeld worden. Zo hoort het volgens mij.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Voorzitter. Ik dank voor de opmerkingen die vanavond zijn gemaakt over
twee onderwerpen, waarvan ik het belang ten volle onderken. Ik deel ook de
opvatting dat dit onderwerpen zijn die een gesprek nu verdienen, maar een
aantal onderwerpen – ik denk hierbij ook aan het gesprek dat zich net
ontrolde tussen de heer Çörüz en de heer Brinkman –
verdient het om betrokken te worden in de oordeelsvorming voor een volgende
kabinetsperiode. Laat ik daarmee meteen ook even ingaan op de vraag die aan
mij was gesteld door de heer Teeven. We hebben bij de opstelling van de rapporten
met betrekking tot de brede heroverweging ook wat procedureafspraken gemaakt.
Een van de heroverwegingsrapporten gaat in op de financiële voordelen
bij de vorming van een nationale politie, die substantieel zijn. Daarbij gaat
het vooral om de doelstelling waarvan ik de indruk heb dat deze wel door iedereen
wordt gedeeld, namelijk dat de kosten moeten worden teruggebracht van de overhead,
die dingen die in veelvoud worden gedaan door de verschillende politiekorpsen.
Ik zie nog af van het argument dat daarbij ook een rol speelt, namelijk dat
eenheid op bepaalde punten, zoals gegevensuitwisseling, documentatie en werkwijze –
salariëring ook, by the way – een goede zaak is. Die argumenten
zijn in de verschillende voorbereidende stukken naar voren gekomen, maar het
is niet aan dit kabinet om standpunten daarover te bespreken met de Kamer.
Zo hebben we het ook afgesproken rondom de rapporten. Ik wil
mij uiteraard houden aan die afspraak. Verder heeft de heer Çörüz
reeds voldoende voorlichting gegeven over de inhoud van het programma van
de partij waartoe ik ook behoor. Voorzitter, wat betreft dit onderwerp moet
ik het hierbij laten.
 Ik kom op de kwesties rondom de politiebudgetten. Ik kan daar op verschillende
punten mee beginnen. Misschien is het het handigste als ik begin met wat er
is gebeurd met de betaalbaarheid van de operationele sterkte. Ik houd mij
dan niet geheel aan de volgorde der sprekers.
 De heer Teeven heeft een vraag gesteld over de uitkomsten van het onderzoek
naar de betaalbaarheid. Ik heb met het dagelijks bestuur van het Korpsbeheerdersberaad
afgesproken om een onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar de betaalbaarheid
van de operationele sterkte op langere termijn, het jaar 2016. Dat onderzoek
is afgerond en aan de Kamer aangeboden. Om inzicht te geven in de betaalbaarheid
van de operationele sterkte op lange termijn zijn daarin, zoals de Kamer heeft
gezien, de toekomstige lasten en baten gebracht, rekening houdend met al vastgelegde
beleidskeuzes.
 Vervolgens is er ingetuned op de ontwikkelingen die al in gang zijn gezet.
Ik denk daarbij aan personeel, ICT en huisvesting. Deze ontwikkelingen zullen
leiden tot besparingen in het beheer. Dat is dus al in gang gezet in de richting
van het politiebestel. Uitgaande van deze besparing zal in het meest realistische
scenario in 2016 een tekort overblijven van ongeveer 160 mln. Dat is 3%
van het totale budget. Daarbij is uitgegaan van de veronderstelling dat de
jaarlijkse toevoeging aan het politiebudget, het accres, volledig beschikbaar
blijft. Bij deze veronderstelling over de verdere ontwikkeling van de budgetten
heb ik uiteraard geen kristallen bol beschikbaar, maar wel wat belichting
die niet onmiddellijk heel erg heldere lichtverschijnselen geeft. Als deze
veronderstelling niet of niet geheel het geval zal zijn – dit is uiteraard
iets wat bij de formatie aan de orde zal komen – zal het tekort hoger
uitvallen. Dat is dus een punt van beslissing, besluitvorming, voor degenen
die daarover de knopen zullen moeten doorhakken in het formatieproces.
 Deze uitkomst maakt duidelijk dat het echt van groot belang is dat we
niet plotseling stopzetten wat we nu doen op het punt van besparingen en wat
ook doenlijk is. We weten dus ook dat er aanvullende maatregelen nodig zijn
voor de structurele financiering van de afgesproken operationele sterkte.
Daarbij kun je natuurlijk ook denken aan een combinatie. Ik geef slechts de
beoordelingskaders aan zonder dat ik me een oordeel kan aanmatigen dat in
het formatieproces aan de orde zal moeten komen.
 Aan de ene kant zijn er dan extra ombuigingen, daar waar je zinvol kosten
kunt besparen. Zo-even werd dit in het debat door sommigen als "vet" aangemerkt.
Als je het iets minder biologisch omschrijft, gaat het over "vermijdbare doublures
in de overhead". Ik zie de heer Van Raak iets denken wat niet in de Handelingen
komt, maar deze waarneming komt er nu wel in. Je kunt bij deze ombuigingen
denken aan bepaalde veranderingen in de inrichting van het politieonderwijs
en andere suggesties die in het heroverwegingsrapport stonden. Aan de andere
kant kun je denken aan intensiveringen. Je kunt aan twee dingen tegelijk denken
in dit debat: aan intensiveringen zowel als ombuigingen. Dit zijn echter alleen
maar referentiepunten en meer dan dat te zeggen is mij op dit moment niet
gegeven.
 Dan kom ik op het Budgetverdeelsysteem (BVS). De heer Çörüz
heeft hierover enkele vragen gesteld. De eerste herijking heeft op verzoek
van het Korpsbeheerdersberaad eerder plaatsgevonden dan was voorzien. In 2009
is een rapport met een advies voor die herijking opgesteld. Daarbij is er
een verbetering in de werkwijze en de systematiek aangebracht, doordat gebruik
is gemaakt van gegevens van alle regionale politiekorpsen en niet meer van
alleen een steekproef. Dat is op zichzelf goed en transparanter, eenvoudiger
en inzichtelijker. Daarmee houdt het goede nieuws echter ook op, want het
heeft niet tot consensus geleid onder de betrokkenen. Er is overigens ook
gelet op centrumfunctie, grensregio's en dat soort dingen. Het feit dat het
niet tot een spontane consensus geleid heeft tussen de leiding van alle korpsen,
is te verklaren uit de observatie dat de herverdeeleffecten behoorlijk ingrijpend
zijn. Het is ook begrijpelijk dat degenen die de verantwoordelijkheid hebben
voor een regionaal politiekorps, zich vervolgens afvragen wat dat betekent
voor de werksituatie in hun regio.
 We hebben bekeken wat we in demissionaire status en levend in afwachting
van de besluitvorming over het toekomstige politiebestel, zinvol kunnen doen
zonder te grote schokken te veroorzaken. Dat heeft geleid tot een benadering
waarbij we met de inzet van extra middelen die daarvoor konden worden vrijgemaakt,
korpsen die wat extra ruimte nodig hadden, die ruimte hebben gegeven, zonder
dat dit diep heeft ingegrepen in de positie van andere korpsen. Dat is, denk
ik, de best mogelijke benadering op dit moment.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Wat gebeurt er nu? Gaan we nog verder met het oude budgetverdeelsysteem?
Of is dat een beetje opgeplust? Ik begrijp het eerlijk gezegd niet. Het oude
systeem was niet eerlijk of objectief. Het veld, de korpsbeheerders, is zelf
met een voorstel gekomen om het objectiever en eerlijker te maken. De uitkomst
daarvan was dat met name de grote steden er behoorlijk op achteruitgingen.
Met name de regio's et cetera gingen er op vooruit. Ik vind de uitkomst een
beetje merkwaardig.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Het is geen uitkomst. Ik heb al gezegd dat het mij ten aanzien van de
verdeling zinvol lijkt om eerst te bezien hoe het verder gaat met het politiebestel.
Dat zal de heer Çörüz, gelet op het verkiezingsprogramma
van zijn en mijn partij, het vast wel met mij eens zijn. We hebben aan de
ene kant rekening gehouden met de positie van de korpsen waar volgens de herijking
zich de behoefte het scherpste voordoet, maar aan de andere kant niet nu diep
gesneden in die korpsen waar het dan vandaan zou moeten worden gehaald binnen
de huidige opzet van de Nederlandse politie.
 Daarom heb ik de Kamer 18 mei een brief gestuurd, die nog niet apart
geagendeerd is, maar waarin de details te vinden zijn waar de heer Çörüz
mij op bevraagd. We hebben de middelen die voorzien waren voor prestatiebekostiging
over 2011, voor alle korpsen naar rato verlaagd. Dat maakt het mogelijk om
korpsen die tekort komen, tegemoet te komen, zonder dat we, bijvoorbeeld in
de grootstedelijke regio's, de nadelige effecten zouden hebben
van een proces dat nu begrijpelijkerwijs als zeer abrupt zou worden ervaren.
 Ik kom op het onderwerp van het preventieve toezicht. Daarvoor geldt a
fortiori iets wat ik aan het begin van mijn antwoord zei, namelijk dat ik
heel goed begrijp dat er vragen en soms ook ongemakkelijke gevoelens of erger
zijn opgekomen, want dertien korpsen, dat is inderdaad nogal wat. Er zijn
veel mensen die dezer weken in voetbaltermen denken, maar het zijn geen gele
of rode kaarten die worden uitgedeeld.
 De omstandigheden die hebben geleid tot deze situatie zijn te verschillend
om ze allemaal met een negatieve of onaangename bijklank hier te presenteren.
Dat wil ik ook niet doen. Vanwege de budgettaire situatie van de korpsen is
het nodig om de begrotingen niet alleen als een regionale verantwoordelijkheid
te bezien, maar ook om directe betrokkenheid van het ministerie van BZK te
realiseren, zodat al het mogelijke gebeurt om de budgettair nijpende situatie
bij te sturen. Wij weten dat bij de dertien instellingen het preventief toezicht
soms hard is aangekomen. Ik spreek graag uit dat ik er vertrouwen in heb dat
in het samenspel van toezichthouder – mijn verantwoordelijkheid –
en van leidinggever, beheerder en chef zijn van de regionale politiekorpsen,
een aantal belangrijke stappen in de goede richting zullen kunnen zetten.
Vandaar dat het gebruik van de toezichtinstrumenten voor de dertien korpsen
door mij is vastgesteld. Zij moeten bij de uitvoering van hun begrotingen
een terughoudend beleid voeren. Meevallers moeten worden ingezet voor verlaging
van de kosten en tegenvallers moeten worden opgevangen. Degenen die verantwoordelijkheid
dragen bij de rijksoverheid kennen al sinds vele jaren versterkte budgetdiscipline.
Daarnaast worden de begrotingen gevalideerd. De veronderstellingen van de
korpsen bij het opstellen van de begrotingen worden getoetst. Daarbij wordt
ook in kaart gebracht welke maatregelen de korpsen moeten treffen om per 2014
weer tot een sluitende begroting te komen. Er is dus ook een tijdsperspectief.
In het proces van validatie wordt gekeken wat er nodig is om weer een eind
te maken aan deze situatie. Dat is de gezamenlijke doelstelling. De afspraken
die, naar ik verwacht, daaruit voortkomen, zullen hun doorwerking vinden in
de begrotingen over 2011.
 Er zijn meer specifieke vragen gesteld over Rotterdam-Rijnmond en Friesland.
Wij treden verder in de overleg-, toetsings- en toezichtprocedures met de
korpsen. Het lijkt mij het beste dat ik toezeg dat de Kamer na de zomer schriftelijke
informatie ontvangt over de situatie bij de afzonderlijke korpsen. Wij zullen
dat niet doen in de vorm van een soort begrotingsbespreking zoals van de departementale
begrotingen. Wat er aan de hand is en wat er bij deze korpsen kan worden gedaan
om de doelstelling tot 2014 te realiseren, kunnen wij weergeven in een brief
aan de Kamer na de zomer. Ik zeg dat graag toe.
 De heer Brinkman heeft een meer specifieke vraag gesteld over de budgettaire
situatie bij onderdelen van de Nederlandse politie. Hij vroeg of er bewust
begrotingen met tekorten zijn ingediend. Laten wij daarvoor ook maar even
de rapportage na de zomer afwachten. Voor zover dat het geval zou zijn, wat
ik niet bij voorbaat wil veronderstellen, maar ik wil er ook niet bij voorbaat
van uitgaan dat er geen "signaalbegrotingen" zijn, dan zal dat in de toegezegde
informatie na de zomer wel blijken. 
 De heer Brinkman heeft gevraagd op welke wijze wordt bezuinigd bij de
vtsPN, de voorziening tot samenwerking Politie Nederland. In 2010 wordt er
bij de vtsPN voor 32 mln. bespaard. Dat was ook nodig. Een belangrijk onderdeel
ervan betreft het flink terugdringen van de kosten voor inhuur van externen.
 Er zijn vragen gesteld over de beloning van de politietoppen, want er
zijn uiteraard zoveel toppen als er regionale korpsen zijn. Ik stel hierbij
voorop dat er soms wat verwarring is over de begrippen die hierbij worden
gehanteerd. De norm, waaraan overigens ten onrechte de naam van mijn collega
van Algemene Zaken, de minister-president, is verbonden, is een ander bedrag
dan de zogenaamde Wopt-norm. Ik zeg "ten onrechte" want het inkomen van de
minister-president zit ruimschoots onder de naar hem vernoemde norm. Daarom
houd ik het maar gewoon op de objectieve benamingen. Ook de bezoldiging van
de korpschef van het korps Amsterdam-Amstelland ging in 2009 niet heen over
de 130% van het huidige ministersalaris, dat bekend is geworden onder
de naam van mijn collega. Het inkomen ging wel heen over de rapportagenorm
die wij kennen als de Wopt-norm. Daar zit natuurlijk ook het probleem. Ik
heb daar absoluut geen onduidelijkheid over laten bestaan. Er is bij de politie
een aantal inkomens dat boven de norm van de Wet openbaarmaking uit publieke
middelen gefinancierde topinkomens zit. Daar gaat het dus om inkomen: bezoldiging
plus andere inkomensbestanddelen. Dat is voor mij aanleiding geweest om op
dat punt nieuw beleid vast te stellen.
 Er moet nog overleg plaatsvinden met de vakbonden. Dat geldt ook voor
deze inkomens. Ik zie de heer Van Raak al tevreden kijken. Dat vergt nog een
paar maanden, maar ik heb mijn doelstelling helder weergegeven in de brief
die ik de Kamer heb gestuurd op 21 mei 2010. Ik heb daarbij voortgebouwd
op de toezeggingen van mijn voorgangster in het AO van december 2009 en op
wat zij inmiddels had voorgelegd voor overleg met de korpsbeheerders. Mijn
conclusie op dit punt heb ik denk ik helder omschreven in die brief van 21 mei.
Wij zijn hard toe aan een voor het gehele land en voor alle politietoppen
die ons land rijk is, gelijkelijk geldende normering. Uiteraard zal die in
een orde van grootte moeten komen dat de Wopt-norm niet meer wordt overschreden.
Daarmee wil ik niet zeggen dat er tot het randje moet worden gegaan. Dat is
absoluut niet de implicatie van wat ik nu zeg. Het moet op een gewone, ordelijke
manier, zoals dat past bij ambtelijke inkomens, worden geregeld. Daarin moet
niet meer, zoals in het verleden het geval is geweest, voor afzonderlijke
korpsbeheerders de ruimte bestaan om afspraken te maken die ver afwijken van
wat wij normaal vinden. Dat moeten wij onder ogen zien. Wij moeten ook onder
ogen zien dat bestaande rechtsposities daardoor niet worden gewijzigd, maar
ik meen dat ik volstrekt helder ben geweest in mijn brief, en naar ik hoop
ook vanavond, over wat ik vind dat eruit moet komen.
 
 
 Ik wijs de leden erop dat die brief overigens voor volgende week in de
procedurevergadering staat geagendeerd.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 De minister moet zijn verhaal nog maar eens nalezen. Het is heel erg ingewikkeld
en dat is juist het probleem. Wij hebben een balkenendenorm, maar die komt
niet overeen met het inkomen van de minister-president, maar
ligt veel hoger. Waarom dat zo is, weet geen mens. Ik heb me daar al heel
vaak over verbaasd. Dan is er nog het verschil tussen wat je krijgt en wat
een inkomen is, of een vergoeding plus toelages en toeslagen. En je krijgt
ook nog een villa in Warmond. Dit soort gedoe en troebeligheid maakt dat er
een probleem is. Dat maakt dat aan de top van de politie mensen kunnen blijven
graaien. Als ze het niet linksom doen, doen ze het wel rechtsom via een toelage,
een constructie of een villa in Warmond. Daar moet een eind aan komen. Deze
minister moet gewoon zeggen: bij de politie in Nederland verdient niemand
meer dan ik en dat ga ik zo snel mogelijk regelen. Ik kan niet namens de vakbonden
spreken, maar ik denk dat de minister er met de vakbonden snel uit kan zijn.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Ik hoop dat de heer Van Raak mij nu niet wil verleiden tot de uitspraak:
bij de politie mag niemand meer verdienen dan ik. Hij legt mij de woorden
in de mond. Als ik daarop gretig ja zou zeggen, zou dat kunnen worden misverstaan
als grote aspiraties voor het eigen inkomen. Dat is niet het geval. De heer
Van Raak bedoelt natuurlijk dat het transparant moet zijn zoals dat past bij
ambtelijke inkomens, op een uniforme en vergelijkbare manier. Als er specifieke
redenen zijn om onderscheid te maken, moeten die ook verdisconteerd worden
in een bruikbare algemene regeling. Ik wil dus niet zeggen dat het zonder
onderscheid voor iedereen van de rang van commissaris en hoger precies hetzelfde
inkomen moet zijn. Er kunnen verklaarbare en legitieme verschillen in inkomen
zijn.
 Ik wil afstand nemen van de term "graaien", want het is geen zelfbediening.
Het zijn allemaal inkomens die geaccordeerd zijn door de desbetreffende korpsbeheerders.
Ik wil er wel bij aantekenen dat voor elementen in uitkeringen en beloningen
die niet worden gedragen door de geldende regeling datgene geldt wat ik in
mijn brief van 21 mei jl. heb geschreven.
 Ik vat samen. De heer Van Raak zegt: het is een ingewikkeld verhaal. Ik
heb alleen maar het onderscheid tussen de ene norm en de andere aangebracht,
omdat ik precies wil zijn in de inlichtingen die ik aan uw Kamer moet geven.
Ik wil absoluut geen onduidelijkheid erover laten bestaan wat er naar mijn
mening moet gebeuren. Daar had de heer Van Raak verder geen vragen over.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Nee, er is wel gegraai en dat doen zij samen: de burgemeester en de korpschef.
Er is geen marktwerking of zo. Zij spreken onderling van alles af: allerlei
toeslagen, een villaatje in Warmond. Dat wordt gewoon gedaan. Daaraan moeten
wij nu een einde maken. Ik wil niet dat wij gaan discussiëren over definities.
Ik wil dat het gegraai ophoudt en dat de inkomens aan de top bij de politie
naar beneden gaan. Ik wil niet dat ze linksom of rechtsom telkens omhoog gaan;
ik wil dat ze gewoon rechtdoor naar beneden gaan. Deze minister moet daarvoor
zorgen. Hij moet er een begin mee maken dat niemand bij de politie in Nederland
meer verdient dan hij. Het is goed dat de minister het erbij zegt: zijn inkomen
blijft gelijk.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 De heer Van Raak verbindt graag een heleboel onderwerpen met elkaar. Ik
wijs erop dat begin 2006 door de toenmalige minister van BZK al vragen zijn
beantwoord over de aanstelling van de korpschef Amsterdam-Amstelland. Het
woord "gegraai" neem ik toch niet over. Ik heb in mijn brief van 21 mei
2010 heel duidelijk onderscheid gemaakt tussen datgene wat bij toetsing leidde
tot de conclusie "dit had niet mogen worden betaald" en datgene waarvan wij
hebben moeten constateren: dat is conform de afgesproken regelingen, maar
het is nodig om daar tot uniformering te komen. Die uniformering leidt ertoe
dat een aantal inkomens in de toekomst niet meer kunnen worden vastgesteld
op de hoogte waarop ze nu zijn geland.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Het maakt niet uit of je nu in je eentje graait of samen met een korpsbeheerder:
je bent en blijft een graaier. Maar het probleem is nog complexer. Die korpsbeheerders
bespreken die toelages en het Wopt-inkomen met hun korpschef. Maar voor de
mensen van de korpsleiding wordt dat bepaald door de korpschef. Ik heb nooit
begrepen dat mensen van de korpsleiding, niet zijnde de korpschef –
zo'n korpsleiding bestaat soms uit vijf, zes mensen – ook nog ruim over
die normen heen gaan. Hoe kan dat nu? Er is een accountancy op BZK en die
kijkt elk jaar die begrotingen na. Die moet toch een keer hebben kunnen constateren
dat mensen boven die normen kwamen? Is daar nooit iets van gezegd? Heeft de
minister daar nooit leiding aan gegeven en gezegd dat dit niet kan? Volgens
mij kan hij via BZK heel makkelijk die mensen normeren en ervoor zorgen dat
zij een stuk salaris inleveren.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Wij moeten onderscheid maken tussen het verleden en de toekomst. Leest
u nog even na wat mijn toenmalige voorganger begin 2006 heeft geschreven over
Amsterdam-Amstelland. Hij heeft, binnen de kaders die er toen waren, gezegd:
deze afspraken zijn zo gemaakt, die vind ik niet disproportioneel. Voor het
heden verwijs ik naar het proces dat vorig jaar in gang is gezet door mijn
voorgangster en waarover ik u in mijn brief van 21 mei 2010 mijn standpunt
heb gegeven na het nodige overleg door mijn voorgangster en door mijzelf.
Daarin zeggen wij dat dit niet mag afhangen van individuele interne beoordeling
binnen de korpsen. Volgens mij moeten we dat ook echt zeggen. Wij vinden dat
hiervoor een landelijke normering moet gelden. Ik geloof dat dit precies is
wat de heer Brinkman ook wil.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Ik snap uw punt over normering, maar er zit drie jaar tussen 2006 en 2009.
Het spijt me dat ik het zeg, maar volgens mij hebben mensen gewoon drie jaar
lang liggen slapen terwijl al die leden van de korpsleiding ruim boven de
marge zaten. We hebben gesproken over het hele beloningsstelsel. De media
hebben duidelijk gemaakt dat de korpsleiding voor zichzelf allerlei diverse
beloningen bedacht; zo noem ik het maar gewoon. Wij hebben gezegd dat er in
plaats daarvan één beloning moet komen. Al die zaken moeten
worden vervat in één extra toelage. Er moet één
toelage komen; punt uit. Niet zes of acht, maar gewoon één.
Hoe staat het daarmee?
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Nee hoor, er is niet geslapen. De heer Brinkman is hier trouwens al een
tijdje actief. Hij zal toch ook niet van zichzelf willen zeggen dat hij hier
rust heeft doen intreden? Precies dat heel uitgebreide onderzoek heeft plaatsgevonden.
Natuurlijk was daarvoor ook een externe aanleiding. Dat weet ik heel goed.
Er werden vragen gesteld en er werd een beroep gedaan op de
WOB en dergelijke. Daarna is er dus wel een onderzoek in gang gezet waarbij
werkelijk alles is omgedraaid. Ik heb de Kamer de uitkomsten daarvan reeds
meegedeeld, evenals de conclusies. Dat is het, wat mij betreft.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Hoe staat het met die ene toelage die we zouden krijgen? Er zijn verschillende
toelages mogelijk. We hebben afgesproken dat er maar één toelage
zou komen. Punt uit.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Ik heb u op 21 mei een redelijk uitgebreide brief geschreven over
de verschillende toelagen. Voor een deel werden daarin de bevindingen weergegeven
van het onderzoek door de RAD. Ik heb daaraan conclusies verbonden die erop
neerkomen dat er een beloningssysteem zal moeten zijn waarin zowel de wedde,
ouderwets gezegd, als de toelage die uniforme standaarden volgt. We moeten
dit nog bespreken met de vakbonden. De uitkomsten daarvan krijgt u natuurlijk
ook.
 
 
 
 De heer
 Çörüz
 CDA
 
 Ik wil graag met u inzoomen op de rol van de korpsbeheerder en wil daarbij
ook de vakbond betrekken. De positie van de korpsbeheerder vind ik altijd
een beetje ingewikkeld. Laat ik het aardig zeggen: de korpsbeheerders bellen
en mailen ons gek als er bezuinigd moet worden, terwijl diezelfde korpsbeheerders
de bedragen fiatteren waarover het nu gaat. Ik vind dat een ingewikkelde zaak.
Bovendien: waarom moet u eigenlijk overleggen met de vakbonden? De maxima
van de Wopt zijn toch duidelijk? Er zit een maximum aan wat er kan worden
betaald; dat bedrag staat vast, hoewel het natuurlijk altijd lager mag uitvallen.
Ik snap dit niet helemaal. Waarom moet u toch met die vakbonden overleggen?
 Verder vroeg ik u in mijn termijn om een aanwijzing. Kan er voor u een
moment komen waarop u zegt: dit wordt echt te gek, want iedereen staat op
zijn achterste benen; daarom grijp ik nu in en gebruik ik mijn aanwijzingsbevoegdheid?
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Er is naar mijn inzicht een hele reeks onderwerpen waarover we met de
kennis van nu moeten zeggen dat er een te grote diversiteit is ontstaan tussen –
en soms ook binnen – de diverse politiekorpsen die ons land rijk is.
Dat geldt voor automatiseringssystemen, voor de werkwijze die wordt gevolgd
en voor de manier waarop we normeren welke taken worden vervuld, en het geldt
ook voor deze inkomens. We moeten zulke zaken dus in algemene regels verwerken.
Daarbij moeten we de eisen van het overheidspersoneelsbeleid in acht nemen.
Hoewel het in dezen gaat om een groep die bij naam en functie bekend is, vereisen
de regels van het overheidspersoneelsbeleid toch dat we hierover spreken met
de vakbonden. Dat is de verklaring.
 Geheel in het algemeen: ik ben niet schuw om van aanwijzingen gebruik
te maken als daarvoor een reden is. Maar het geven van aanwijzingen is geen
doel in zichzelf.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Voorzitter. Er ligt een bom onder de politie, namelijk de bezuinigingen.
Die bom heeft deze regering onder de politie gelegd, maar die bom kan deze
regering daar niet weghalen, dat kan deze Kamer alleen maar doen. Dat kan
nooit moeilijk zijn, want in de aanloop naar de verkiezingen hebben heel veel
politieke partijen in deze Kamer gezegd: de bezuinigingen op de politie moeten
van tafel. Die verkiezingen zijn geweest, en als ik tel, zie ik dat die partijen
een heel grote meerderheid hebben in deze Kamer. Die bezuinigingen op de politie
kunnen dus nu van tafel. Vandaar de volgende motie.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat politieke partijen op dit moment onderhandelen over
toekomstige bezuinigingen;
 constaterende dat tijdens de verkiezingscampagne verschillende politieke
partijen zich hebben uitgesproken tegen bezuinigingen op de politie;
 verzoekt deze demissionaire regering, de invulling van de bezuinigingen
op de politie te stoppen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Van Raak. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 212(29628).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Collega's, ik reken op jullie steun, de agenten doen dat ook.
 Ten slotte roep ik de minister nog op, nu eens een eind te maken aan dat
gegraai. Gewone agenten pikken dat niet meer. De heer Cohen is er niet, maar
misschien kan mevrouw Kuiken zeggen of hij heeft getwitterd over die € 262.000
voor de hoofdcommissaris van Amsterdam, plus een leuke villa in Warmond. Ik
zie uit naar de twitter.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Voorzitter. Wij hebben het over beloningen en extra toelages, een complex
onderwerp. De brief daarover staat op de agenda voor de procedurevergadering,
dus daar gaan we het nog over hebben. We hebben het ook over de methoden om
binnen de politie efficiënter en effectiever te gaan werken door in het
vet te gaan snijden. En we hebben het over de constatering dat we over de
laatste acht jaar ontzettend veel extra geld hebben gegeven aan de politie.
Dat is allemaal waar. Ik heb begrepen dat dat 1,2 mld. over de laatste acht
jaar is. Grosso modo is het er niet echt veiliger op geworden. Sterker nog:
het blauw op straat is gewoon minder zichtbaar. Dat zijn problemen, waarvoor
echt maar een oplossing is: de nationale politie. Haal al dat geld bij die
korpsbeheerders weg. Ze houden alles onder een hoedje, en gaan met de korpschefs
allerlei afspraken maken. Die korpschefs gaan vervolgens hun eigen salarissen
en beloningen bepalen, en ze verzinnen allerlei extra toelagen voor zichzelf.
Daardoor krijgen we deze toestanden. Daardoor is er geen drang voor die mensen om te gaan snijden in hun eigen vet, en daardoor is er minder blauw
op straat. Ik snap dat het een heel vervelende periode is, met de formatie,
en ik snap dat iedereen zich afvraagt of we dat op dit moment moeten doen,
maar laten we eerlijk zijn: er is een ruime meerderheid om dit op deze manier
aan te pakken. Veiligheid is in de verkiezingen altijd een heel belangrijk
onderwerp geweest. Met alle respect voor alle partijen die het in hun verkiezingsprogramma's
hebben staan, zouden we geen knip voor de neus waard zijn als we geen rechtdoen
aan de verkiezingsuitslag en de aan de kiezer gedane beloften. Vandaar de
volgende motie.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 verzoekt de regering, het wetsvoorstel nationale politie in te dienen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 213(29628).
 
 
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Mijnheer de voorzitter. De motie van de heer Van Raak wil ik ontraden.
Daarbij wil ik mij niet tegenover hem plaatsen als het gaat om de behoefte
aan operationele sterkte bij de politie. Ik heb echter gezegd dat er beleid
wordt uitgevoerd en aangegeven wat in het perspectief van wat er nog besloten
moet worden rond de formatie, nodig en zinvol is. Vandaar dat ik deze motie
moet ontraden.
 
 
 
 De heer
 Van Raak
 SP
 
 Is dat wel netjes? Ik heb de motie namelijk aan mijn collega's gericht.
Ik heb de Kamer gevraagd om zich aan de eigen verkiezingsbeloftes te houden.
Ik vind het prima als de minister een mening geeft, maar het zou toch chiquer
zijn als hij zegt dat hij dit aan de Kamer laat.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Ik heb net minstens 120 seconden gewacht tot ik de tekst van beide moties
kon lezen. Ik lees toch echt in de motie van de heer Van Raak een verzoek
dat gericht is aan de regering.
 Dan de motie van de heer Brinkman. Ik heb net al wat gezegd over de stand
van zaken van de besluitvorming over de inrichting van het toekomstige politiebestel.
Ik merk trouwens op dat er een wetsvoorstel aanhangig is bij de Kamer. Dat
wetsvoorstel is in het najaar van 2006 onder verantwoordelijkheid van mijn
toenmalige collega van BZK – en tevens mijn ambtsvoorganger –
de heer Remkes en mij ingediend. Ik wil deze aantekening even plaatsen bij
de veronderstelling van de heer Brinkman dat een nieuw wetsvoorstel nodig
zou zijn. De besluitvorming over dat wetsvoorstel is aan degenen die bij de
formatie betrokken zijn. Het is denkbaar dat de conclusie zal zijn dat dat
wetsvoorstel goed is. Het is ook denkbaar dat wordt gezegd dat het op bepaalde
punten meer of minder ingrijpend moet worden gewijzigd. Er zijn ook andere
conclusies denkbaar. Dat zijn allemaal mogelijke conclusies die pas aan de
orde kunnen komen op het moment dat er een nieuw kabinet is dat een regeringsverklaring
aflegt. Ik zou daarom willen suggereren om de stemming over deze motie, die
zich richt tot de regering, aan te houden tot het debat over de regeringsverklaring.
Ik kan geen mededeling doen over de datum daarvan, want ook ik ben, net als
u allemaal, op dat punt in afwachting.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Ik kan de minister zeggen dat ik dat niet zal doen. Ik heb aangegeven
dat het van belang is dat de Kamer een uitspraak doet, ook vanwege de verkiezingen.
Ik begrijp de moeilijkheden omtrent de formatie, maar het is een belangrijk
punt geweest. Ik vind dat mensen er recht op hebben dat politieke partijen
staan voor wat ze zeggen tijdens de verkiezingsperiode. Daar moeten die partijen
ook recht aan doen.
 
 
 
 Minister
 Hirsch Ballin
 
 Uiteraard heb ik er geen zeggenschap over op welk moment de Kamer over
de motie stemt, maar ik sta hier als lid van een demissionair kabinet. De
goede en ordelijke democratische besluitvorming brengt mee dat ik nu geen
standpunten inneem, want die dienen te worden ingenomen door degene die daarvoor
in een komend kabinet verantwoordelijk is.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 Ik dank de minister voor de gegeven antwoorden en de leden voor hun inbreng.
Donderdag zal er over de moties worden gestemd.
 Het debat over de rellen in Culemborg was gepland voor 21.15 uur, maar
aangezien de minister voor WWI inmiddels is gearriveerd, evenals bijna alle
woordvoerders, kunnen wij daar iets eerder mee beginnen. Wij wachten nog even
tot alle woordvoerders er zijn.
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.