Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het geregistreerd partnerschap, de geslachtsnaam en het verkrijgen van gezamenlijk gezag (29353)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 4630-4637

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

29-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 76, pagina 4630-4637

21-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29353Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 21 april 2005)Pagina 4599-4599
Regeling van werkzaamheden (donderdag 21 april 2005)Pagina 4599-4600
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het geregistreerd partnerschap, de geslachtsnaam en het verkrijgen van gezamenlijk gezag (29353)Pagina 4630-4637
Behandeling van het wetsvoorstel verband met het treffen van een regeling inzake het verhoor van afgeschermde getuigen en enkele andere onderwerpen (afgeschermde getuigen) (29743)Pagina 4600-4630
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, gericht op vermindering en vereenvoudiging van regelgeving en op verdere zelfregulering in het hoger onderwijs (27848)Pagina 4600-4600
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 21 april 2005)Pagina 4637-4638

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van enige bepalingen van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking
tot het geregistreerd partnerschap, de geslachtsnaam en het verkrijgen van
gezamenlijk gezag (29353).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Zoals afgesproken, doen wij ook bij dit onderwerp alleen de eerste termijn
van de kant van de Kamer vandaag.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Voorzitter. Een belangrijk deel van de wijziging van het Burgerlijke Wetboek
(BW) zou, als het om dit wetsvoorstel gaat, gekarakteriseerd kunnen worden
als technische aanpassingen of aanpassingen als gevolg van geconstateerde
onvolkomenheden in de praktijk. Om het zo af te doen, lijkt mij echter een
negatie van de praktijk zoals die zich in ons land op het gebied van familierechtelijke
betrekkingen en ouderschap hebben ontwikkeld.De eerste voorgestelde wijziging in dit wetsvoorstel komt voort uit een
geconstateerde multi-interpretatie met betrekking tot de juridische positie
van de vader/erkenner van een kind, terwijl die vader/erkenner van dat kind
niet de juridisch geregistreerde partner is van de moeder van dat kind. Of,
als ik het omdraai, er is geconstateerd dat niet volstrekt helder in het BW
geregeld is, wie met betrekking tot een kind als wettelijk vertegenwoordiger
aangemerkt moet worden, wanneer er niet van een geregistreerd partnerschap,
noch van een huwelijk sprake is tussen de ouders. Onhelder is derhalve wie
bevoegd is, rechtshandelingen te plegen. Oorzaak hiervan is het gegeven dat
de vader/erkenner van een kind niet altijd de partner in formele zin van de
moeder van het kind is.Zo, ik moest het even op een rij zetten. Ziehier niet de vraag die ons
voorligt vanwege deze wetswijziging, maar slechts nog maar een poging om de
problematiek te definiëren die tot deze wetswijziging aanleiding geeft.
Dit soort problemen is naar de mening van de CDA-fractie een uitvloeisel van
onze nationale neiging om aan iedere voorkomende relatievorm een wettelijke
status toe te kennen, met als gevolg een lappendeken aan wettelijke bepalingen
over de vraag wie in welke mate tot wie in familierechtelijke relatie staat
en welke rechtsgevolgen dat met zich meebrengt. Welk doel en wie dienen wij
eigenlijk met dit scala aan mogelijkheden? Wiens belang is ermee gediend,
dit scala aan mogelijkheden in ons BW te verankeren?De familierechtelijke betrekkingen die in dit wetsvoorstel nader geregeld
worden, hebben steeds betrekking op de relatie tussen een kind tot zijn of
haar ouders. Wanneer de omstandigheden goed zijn, zijn er ouders die dit kind
gewenst hebben. Die ouders willen zich verantwoordelijk voelen om dat gewenste
kind een goede kans tot ontplooiing te bieden. Dat kind hoort vanaf zijn of
haar geboorte bij mensen die hem of haar als ouders de geborgenheid en bescherming
willen bieden die nodig zijn om uit te groeien tot een evenwichtige, verantwoordelijke
persoon.Gaat deze wetswijziging hierover? Naar de mening van de CDA-fractie gaat
dit wetsvoorstel niet in eerste instantie over de waarborging van de belangen
van het kind, maar over de vastlegging van de rechten van de ouder in samenhang
met de relatie van de ouders onderling. Soms is die onderlinge relatie tussen
ouders vastgelegd en soms in het geheel niet. Soms is er alleen dit kind waarmee
een familierechtelijke band bestaat.Ter illustratie van onze verwarring als gevolg van het verlenen van een
wettelijke status aan alle wensen op relatievorming, wil ik een praktijkvoorbeeld
van een aantal maanden geleden geven. Het sluit naadloos aan op het tweede
gedeelte van deze wetswijziging, die de keuze van de geslachtsnaam betreft.
Een ambtenaar van de burgerlijke stand had de volgende vraag en wist niet
precies welke regelgeving moest worden toegepast en wat prioritair was. Een
lesbisch paar verwachtte een tweede kind. Het eerste kind was geboren voordat
het paar gehuwd was. Het kind had de geslachtsnaam van de biologische moeder
gekregen. De vader was overduidelijk niet in beeld als biologische vader.
Hij had het kind dus niet erkend. Na de geboorte van het eerste kind huwden
de moeders. Nadat het huwelijk was gesloten, adopteerde de meemoeder het kind.
Men koos voor de geslachtsnaam van de meemoeder. Tot zover is het helder.
Toen het tweede kind werd verwacht, rees de vraag of dit automatisch onder
de geslachtsnaam van de meemoeder zou moeten worden ingeschreven. Dat leek
mij logisch. Wanneer immers eenmaal binnen een huwelijk of geregistreerd partnerschap
voor een kind de geslachtsnaam is gekozen, krijgen alle volgende kinderen
binnen dat huwelijk of dat geregistreerd partnerschap dezelfde geslachtsnaam.
Mijn interpretatie tegenover de ambtenaar van de burgerlijke stand was dat
dit tweede kind inderdaad de geslachtsnaam van de meemoeder behoorde te krijgen,
net zoals het eerste kind.Deze wetswijzigingen gaan over dit soort aanpassingen. Zoals uit dit voorbeeld
blijkt is het soms niet eenvoudig om de rechtspositie en de familierechtelijke
betrekkingen tussen kind en ouders te interpreteren.Een tweede belangrijk punt in dit wetsvoorstel betreft het aanvragen van
ouderlijk gezag. Nu geldt de bepaling dat bij herstel van het gezag de ouders
een gezamenlijk verzoek daartoe moeten indienen. De wijziging maakt het mogelijk
dat één ouder ook zelfstandig een aanvraag kan doen. Het gaat
daarbij bijvoorbeeld om situaties waarin, na scheiding, het gezag aan één
ouder is toegekend. Wij spreken dan alleen over scheidingssituaties van voor
1998. Bij scheidingen na dat jaar bleef gezamenlijk gezag standaard. Nu blijkt
dat, wanneer ouders die voor 1998 zijn gescheiden en waarvan één
het gezag heeft nog steeds op voet van oorlog leven, de met het gezag belaste
ouder niet zal meewerken aan een gezamenlijk verzoek tot het herstel van het
gezag van de niet met het gezag belaste ouder. In de praktijk komt dit nogal
eens voor. Met deze wetswijziging zou de blokkade van een dergelijk verzoek
weer mogelijk zijn omdat ook de ouder alleen om herstel van zijn
of haar gezag kan vragen. Het lijkt ons goed dat deze blokkade inderdaad wordt
opgeheven. De door de minister gewenste wetswijziging ten aanzien van zorgvuldige
echtscheiding is in dit verband ook relevant, omdat daarin nadrukkelijk naar
de positie van de ouders na de scheiding wordt gekeken. Ouders hebben dan
de plicht om een zodanige situatie te creëren dat de relatie tussen hun
kinderen en de andere ouder wordt bevorderd. Over dit laatste punt zullen
wij te zijner tijd naar aanleiding van zijn wetsvoorstel graag verder met
de minister discussiëren.Ik heb geen bezwaar tegen de wijzigingen op de punten die thans aan de
orde zijn. Ik heb alleen maar willen schetsen in wat voor U-bochtconstructies
wij ons inmiddels gemanoeuvreerd hebben doordat wij allerlei partnerschappen
wettelijk hebben willen verankeren en er vervolgens dezelfde rechtsgevolgen
aan willen toekennen.De heer Luchtenveld (VVD):Voorzitter. Als je in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek duikt, heb je
inderdaad wel enige tijd nodig om de verschillende teksten goed te kunnen
interpreteren en om goed te kunnen zien wat met de verschillende artikelonderdelen
is bedoeld. Dat komt ook door de vele verwijzingen en de overeenkomstige toepassingen.
Niet alle situaties zijn gelijk, en elk lid of onderdeel heeft betrekking
op een net weer even andere situatie. Dat maakt het vaak verwarrend.Wij kunnen vandaag heel veel overhoop halen, maar wij kunnen ons ook beperken
tot een aantal essentiële wijzigingen. De belangrijkste redengeving voor
dit wetsvoorstel was de situatie van de ouders die vóór 1998
gescheiden zijn en die geen overeenstemming hebben kunnen bereiken over het
alsnog verkrijgen van gezamenlijk gezag via artikel 253o van Boek 1 van het
Burgerlijk Wetboek. Het is goed dat dit nu wel mogelijk wordt. Het zal overigens
niet pas door deze wet mogelijk worden, want er is al internationale jurisprudentie,
zodat de rechtspraktijk al op deze wet vooruitloopt, maar het is goed dat
dit nu gecodificeerd wordt. In de praktijk wordt een verzoek, ingediend door
een van de ouders, al door de rechtbank in behandeling genomen. Er zijn dan
ook al uitspraken waarin tweehoofdig gezag is toegekend nadat een van de ouders
daarom verzocht had.Nu dit al op basis van Europees recht kan worden afgedwongen, is het de
vraag of het nodig is dat rechtbanken hierin zeer veel tijd gaan steken. Het
is natuurlijk te verwachten dat er een grote stroom op gang zal komen van
aanvragen van ouders die vóór 1998 gescheiden zijn. En als de
uitkomst nu in 9 van de 10 gevallen, zo niet in 99 van de 100 gevallen bij
voorbaat vaststaat, dan is het de vraag of dat met zo min mogelijk bureaucratie
tot een goed einde kan worden gebracht.Dan is er nog een groep die buiten de boot dreigt te vallen, de groep
van vaders die een kind bij de geboorte hebben erkend, die met de moeder hebben
samengeleefd en het kind samen met de moeder hebben verzorgd en opgevoed,
en die bij de beëindiging van de affectieve relatie graag het ouderlijk
gezag zouden dragen.En een derde groep wordt gevormd door de vaders die een kind hebben erkend
en die gezamenlijk het ouderlijk gezag zouden willen hebben, maar zonder dat
zij al langer een relatie met de moeder hebben gehad.Nu wij vinden dat na een huwelijk of na een geregistreerd partnerschap
gezamenlijk gezag het uitgangspunt moet zijn, is het de vraag of het niet
logisch is om als uitgangspunt te nemen dat ouders na beëindiging van
hun relatie gezamenlijk het gezag over hun kind houden. Ik heb zelfs e-mails
ontvangen waarin erop wordt aangedrongen, van rechtswege te bepalen dat beide
ouders het gezag toekomt zodra de vader het kind erkend heeft. Daar kiest
onze fractie niet voor, wij denken dat het wel goed is dat er nog een rechterlijke
toets van de situatie is. Bij een huwelijk of een geregistreerd partnerschap
kan de situatie immers nog wel anders zijn dan bij een loutere erkenning van
het kind. Wel zouden wij het goed vinden om gezamenlijk gezag bij erkenning
van het kind als uitgangspunt te nemen. Wij hebben gezocht naar uitzonderingen
die hierop gemaakt zouden moeten worden en wij zijn tot de slotsom gekomen
dat het hierbij moet gaan om de gevallen die de Hoge Raad in dit verband heeft
geformuleerd, namelijk als er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem
of verloren raakt tussen de ouders en dat niet te verwachten is dat er binnen
afzienbare tijd voldoende verbetering in de situatie zal optreden. In zulke
gevallen zou de rechter het gezag over het kind niet aan beide ouders moeten
toekennen.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Voorzitter, ik kan de heer Luchtenveld niet helemaal volgen. Hij vraagt
zich eerst af of er wel een rechterlijke toets nodig is, of die niet te veel
bureaucratie oplevert, maar nu wil hij in de situatie waarin de ouders kennelijk
geen relatie met elkaar hebben willen aangaan, wel een rechterlijke toets
invoeren om beiden met het gezag te kunnen belasten. Wat moet de rechter in
het tweede geval toetsen wat hij in het eerste niet hoefde te toetsen?De heer Luchtenveld (VVD):Het gaat erom dat in gevallen van vóór 1998 naar huidig
recht gezag wordt toegekend, tenzij aantoonbaar is dat er sprake is van een
Hoge-Raadsituatie, dus een situatie waarin een kind klem komt te zitten tussen
de ouders et cetera. Meestal moet daar dan trouwens wel om gevraagd worden.
Dit zou evenwel aan de orde kunnen zijn. In de andere gevallen hebben wij
niet te maken met de wetswijziging van 1998, maar hebben wij gewoon te maken
met het feit dat er gezag gevraagd moet worden. Op dit moment kan één
ouder dat alleen voor zichzelf vragen, maar niet voor beide gezamenlijk. Dat
wordt trouwens ook geregeld in het wetsvoorstel. Daarin wordt het echter geregeld
met een heel ruime rechterlijke toetsing. De rechter wordt als het ware vrij
gelaten en het enige toetsingscriterium is het belang van het kind. Wij zouden
graag als uitgangspunt zien dat gezamenlijk gezag de hoofdroute is, maar dat
daar wel uitzonderingen op mogelijk zijn. En dat is de reden waarom het amendement
is ingediend.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Ik krijg toch nog graag enige verduidelijking, want ik kan het nog niet
volgen. Natuurlijk is er in heel veel situaties sprake van echtscheidingen
van vóór 1998. Er zijn echter ook andere redenen waarom één
van de ouders geen gezag heeft. Ik vind het dan ook volstrekt normaal dat
je toetst. U zegt dat er eigenlijk alleen maar getoetst moet
worden als de ouders geen formele relatie hebben. Mij is niet duidelijk welk
bezwaar de moeder ertegen kan hebben om gezamenlijk gezag aan te vragen, als
de vader erkend heeft. Daar moet de moeder namelijk toestemming voor hebben
gegeven.De heer Luchtenveld (VVD):Ik weet niet wat die moeder daar voor bezwaar tegen kan hebben. Als zij
geen bezwaar heeft, is er een eenvoudige route via artikel 252. Dan is het
probleem er niet, want dan toetst de griffier slechts een aantal formele vereisten.
Dat is dus een gemakkelijke procedure. Als de moeder niet bereid is tot een
gemeenschappelijk verzoek, dan heb je een tegenspraak en dan moet er een oordeel
komen over het gezag. De minister stelt voor om dan uitsluitend te toetsen
aan het belang van het kind in brede zin. Wij zeggen daarentegen: sluit zo
veel mogelijk aan bij wat wij willen, ook met de ouderschapsplannen en dergelijke,
namelijk dat ouders, als het enigszins mogelijk is, zo veel mogelijk gezamenlijk
het gezag uitoefenen en gezamenlijk de verzorging en de opvoeding van de kinderen
voor hun rekening nemen. Daarbij is gezamenlijk gezag een goed uitgangspunt.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):U overtuigt mij niet. U creëert voor iedere nieuwe situatie een nieuwe
mogelijkheid. Ik wil dat geprobeerd wordt om zo eenduidig mogelijk te handelen.
Dat heb ik ook aangegeven in mijn betoog. Ik ben het natuurlijk met u eens
dat het niet bureaucratisch moet worden, maar in de huidige praktijk is het
merendeel van de scheidingen noch van dit soort verzoeken bureaucratisch.
Het gaat alleen in de echte molen op het moment dat het belang van het kind
kennelijk in de knel komt. En dat moet toch het uitgangspunt zijn?De heer Luchtenveld (VVD):Ik denk dat ik nu verkeerd geciteerd wordt. Ik heb die bureaucratie niet
gebruikt in relatie tot gevallen waarin er geen sprake is van een huwelijk
of een geregistreerd partnerschap. Ik heb daarvan gezegd dat het ons goed
lijkt dat de rechter wat meer richting mee krijgt, maar dat er wel een rechterlijk
oordeel moet zijn. In de andere gevallen gaat het om echtscheidingen die vóór
1998 zijn uitgesproken. In sommige gevallen is daar al lang in overeenstemming
gezamenlijk gezag gevraagd. Ik zeg niet dat de rechter er niet aan te pas
moet komen, als dat gezag nu door één ouder wordt gevraagd.
Aangezien de uitkomst in negen van de tien of zelfs in negenennegentig van
de honderd gevallen vaststaat, ook gelet op het criterium van de Hoge Raad,
zeg ik echter wel dat het verstandig is om te bekijken hoe een en ander in
die situatie snel en efficiënt kan worden afgehandeld. Dat is onze oproep.
Ik vraag de minister of hij mogelijkheden ziet om dit snel te regelen. Aangezien
de uitkomst in wezen al heel vaak vaststaat, moeten er in die gevallen geen
oude wonden opengereten worden door een enorme juridische strijd, tenzij er
argumenten zijn die gaan in de richting van de argumentatie van de Hoge Raad.
In dat geval kan er opnieuw een discussie ontstaan. Goed, dat was de portee
van het verhaal. Ik heb het amendement toegelicht.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik ben mede-indiener van het amendement, maar ik hecht eraan om de eerste
indiener hier nogmaals duidelijk te laten zeggen wat de geest en het bereik
van dit amendement zijn. Dat is namelijk van belang voor zowel de wetsgeschiedenis
als de reactie van de minister. De geest van het amendement is dat wij de
mogelijkheden willen beperken dat de ene ouder om puur egoïstische redenen
verhindert dat de andere ouder gezag over het kind krijgt. Het is zeker niet
onze bedoeling om ouders die het gezag over het kind niet mogen krijgen dat
alsnog te geven. De zinsnede "het risico dat het kind klem of verloren raakt
tussen de ouders" is afkomstig uit een arrest van de Hoge Raad in een zaak
waarin sprake was een communicatiestoornis tussen de ouders. De betrokkenen
spraken of schreven niet met elkaar en waren ook niet bereid om afspraken
te maken. Ons amendement is echter breder dan die context. Als er goede redenen
zijn om een ouder geen gezag te geven, is het zeker niet de bedoeling om dat
met ons amendement alsnog mogelijk te maken.De heer Luchtenveld (VVD):Ik onderstreep uw opmerkingen. Dat is inderdaad de achterliggende gedachte
van ons amendement. De uitspraak van de Hoge Raad is een soort formule op
grond waarvan een verzoek tot gezamenlijk gezag getoetst kan worden. Het belang
van het kind staat daarbij uiteraard voorop en dit betreft een rechterlijke
toetsing. Wij willen de rechter het uitgangspunt meegeven dat er zoveel mogelijk
getracht moet worden om gezamenlijk gezag toe te kennen. Bij de toetsing is
er echter de mogelijkheid dat de rechter tot het oordeel komt dat het niet
in het belang van het kind is om in die specifieke situatie beide ouders het
gezag te geven. Wij dienen hier niet te vervallen in discussies over mogelijke
situaties die zich kunnen voordoen. De toetsing moeten wij aan de rechter
overlaten. Als wetgever geven wij dit uitgangspunt mee. Een nieuwe, ruimere
formulering van het amendement zal opnieuw allerlei vragen oproepen. Het is
goed dat er zoveel mogelijk één criterium wordt gehanteerd.
Dat zal zich in de zich in de jurisprudentie verder ontwikkelen. Een ruimer
criterium heeft het gevaar in zich dat allerlei gevallen die de wetgever niet
op het oog heeft, er toch onder kunnen worden gebracht. Sommigen willen verder
gaan en anderen vinden dit amendement al te ver gaan. Ik meen dat dit de goede
middenweg is. In het belang van het kind moet een uitzondering gemaakt kunnen
worden.Over het naamrecht zijn verschillende suggesties gedaan. Er is op dat
punt ook een amendement ingediend. Alvorens mijn oordeel daarover te geven,
wacht ik eerst de reactie van de regering af.De voorzitter:Ik deel mede dat mevrouw Vos en de heer Van der Staaij zich voor dit debat
hebben verontschuldigd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Dit is een ingewikkelde materie. Het is boeiend dat er nog
overleg nodig is over de strekking van een amendement nadat men het samen
heeft ingediend. Volgens mij hoort dat vooraf te gebeuren, maar de bedoeling
ervan is duidelijk. Ik heb de verschillende amendementen goed tot mij genomen
en wacht het oordeel van de regering af alvorens mij een oordeel erover te
vormen.Het wetsvoorstel ziet op een aantal punten die tot verdere verduidelij king van de huidige situatie leidt en een bepaald artikel wordt
verplaatst. Ik heb daar niet zoveel problemen mee, maar ik voel wel mee met
mevrouw De Pater, dat er inmiddels zoveel modaliteiten zijn dat wij door de
bomen het bos niet meer zien. Wij halen ons juridisch gezien veel op de hals
met relaties tussen ouders en kinderen, gezag en naamkeuze en dat maakt het
wel ingewikkeld. Ik wil niet de eerdere debatten overdoen, bijvoorbeeld over
het geregisseerd partnerschap. Het gebrek aan enthousiasme van mijn fractie
voor dergelijke vernieuwingen is bekend. Wij hebben daarmee indertijd niet
ingestemd. Het is wel goed om na te gaan op welke punten verbetering en verheldering
mogelijk is. Het gezin, maar ook de inmiddels vastgelegde andere samenlevingsvormen
beogen veiligheid en zekerheid te bieden. Zij verdienen het op zijn minst
om te kunnen steunen op goede regelgeving die niet vatbaar is voor interpretatieverschillen.Ik ben enigszins verbaasd dat bij de wijziging van Boek 1 BW ter invoering
van het geregisseerd partnerschap niet meteen is voorzien in de mogelijkheid
van naamskeuze voor kinderen geboren tijdens het huwelijk waarbij de echtgenoten
van rechtswege het gezag uitoefenen. Dit is altijd de bedoeling van de wetgever
geweest, maar dat wordt nu pas geregeld. In dat opzicht geldt: beter laat
dan nooit.Voorgesteld wordt om een van de ouders de mogelijkheid te geven, een verzoek
bij de rechter in te dienen om eenhoofdig gezag te wijzigen in gezamenlijk
gezag. Ik heb gezocht naar een aannemelijke casus waarin er geen gezamenlijk
verzoek is, omdat een van de ouders dat weigert, maar waarin toch het eenhoofdig
gezag moet worden gewijzigd in gezamenlijk gezag. Ik kon zo'n casus niet bedenken.
Kan de minister mij duidelijk maken voor welk probleem dit een oplossing is?
Heeft dat probleem zich in de praktijk al voorgedaan of is dit een theoretische
mogelijkheid waarvoor nog geen juridische, wettelijke oplossing is? Ik heb
er geen bezwaar tegen, maar ik kan niet bedenken waarvoor dit moet worden
geïntroduceerd. Of is het bedoeld voor de volledigheid? Als de minister
hierin duidelijkheid kan brengen, zullen wij overwegen, dit te steunen.De heer Luchtenveld (VVD):Ik geef een voorbeeld van een situatie die zich kan voordoen. Men kan
jarenlang hebben samengewoond en geleefd als ware men gehuwd of als had men
een geregisseerd partnerschap. Als de relatie wordt beëindigd, is er
niets geregeld ten aanzien van gezag, omdat men het nooit nodig heeft gevonden
om een verzoek in te dienen. Vanwege het beëindigen van de relatie kan
de moeder zeggen, er niet meer aan mee te werken. Dan is er geen gezamenlijk
gezag na een scheiding. Dat is een andere situatie dan nu aan de orde is.
Een ouder kan dan geen verzoek doen en dat moet geregeld worden, hetzij via
de formule van de minister hetzij via het door mij ingediende amendement.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Misschien doelt de regering op die casus. Ik kan mij iets voorstellen
bij een gezamenlijk gezag zonder gezamenlijk verzoek. Ik had dit in deze vorm
niet bedacht. De minister sluit zich wellicht aan bij de heer Luchtenveld
op dat punt.Voorzitter. In de nota naar aanleiding van het verslag brengt de minister
terecht naar voren dat uitgangspunt is dat kinderen van dezelfde biologische
ouders dezelfde achternaam hebben en dat daarmee de familieband tot uitdrukking
wordt gebracht. In de wet en in lagere regelgeving moeten situaties die dat
uitgangspunt bedreigen zo veel mogelijk worden uitgesloten. Wij hebben een
casus aangereikt gekregen die meerdere malen is voorgekomen. Ik leg deze aan
de minister voor. Hierover heb ik ook een amendement ingediend. Er blijkt
een casus voor te komen waarin echtgenoten de biologische ouders zijn van
een minderjarig kind. De vader heeft het kind erkend, maar ten tijde van die
erkenning is geen keuze gemaakt voor de geslachtsnaam van de vader, omdat
op dat moment de moeder en het gezin niet met hem in gezinsverband samenleefden.
Volgens de huidige wettelijke regeling kan een wijziging van de geslachtsnaam
in dat geval alleen plaatsvinden ter gelegenheid van de erkenning.Wij willen in die situatie een tweede mogelijkheid openen om de achternaam
te wijzigen. Twee personen die in het huwelijk treden, zouden in de gelegenheid
moeten zijn samen hun natuurlijke kind de geslachtsnaam van de vader te laten
dragen en op die wijze de familierechtelijke betrekking te bevestigen. Als
op het moment van de erkenning geen sprake is van een feitelijk samenlevingsverband,
maar later de biologische ouders een huwelijk of geregistreerd partnerschap
aangaan, biedt de huidige wettelijke regeling geen mogelijkheid alsnog tot
de naamswijziging te komen. Die had ten tijde van de officiële erkenning
moeten plaatsvinden.Dat lijkt ons een raar resultaat van de wetgeving. Men ontzegt dan de
biologische ouders de mogelijkheid om bij het sluiten van een huwelijk of
een geregistreerd partnerschap alsnog te kiezen voor dezelfde naam als die
van de later geboren kinderen; in dit geval de vader. Er is namelijk al sprake
geweest van een naamskeuze op het moment van de erkenning. Dat vind ik een
ongewenste uitkomst. Deze uitkomst is ook niet in lijn met het uitgangspunt
dat ik zojuist formuleerde en dat de minister zelf in de nota naar aanleiding
van het verslag heeft geschreven.Dit is geen spitsvondige casus die wij hebben uitgedokterd, maar wij hebben
die aangereikt gekregen. Het is een reëel punt. Ik verzoek de minister
hierop te reageren, te meer omdat geslachtsnaamwijziging wel mogelijk is in
situaties waarin een verzorger niet de biologische ouder is. In dat geval
heeft ook geen eerste erkenning plaatsgevonden, vandaar dat het dan wel mogelijk
is. Het lijkt mij dat het zeker in deze situatie ook mogelijk moet zijn. Het
argument dat het wijzigen van deze regeling een goede en doelmatige geslachtsnaamregistratie
in de weg staat – waarbij ik mij normaal gesproken iets kan voorstellen –
lijkt mij van ondergeschikt belang, net als in situaties waarin geslachtsnaamwijziging
nu al mogelijk is.Vandaar het amendement dat ik heb ingediend onder stuk nr. 11. Ik wacht
de reactie van de minister op dit amendement af.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. De D66-fractie heeft enkele vragen over de huidige wet. De
eerste vraag betreft de mogelijkheid van het stalken van de ex-partner met
procedures. Wij vrezen dat de voorgestelde wijziging eventueel kan verworden
tot een nieuw wapen in de rechtsstrijd tussen echtelieden –
die er helaas heel vaak kan zijn– waarbij de ouder zonder het gezag
wellicht onterecht de ouder met het eenhoofdig gezag in eindeloze emotionele
juridische procedures kan betrekken. Het risico dreigt dan dat de rust in
de opvoedingssituatie van het kind onnodig wordt verstoord. Hoe kan dit worden
voorkomen? Kan bijvoorbeeld iets worden vastgelegd in de zin dat zo'n verzoek
maar eenmaal in de vijf jaar mag worden ingediend, zodat niet elke maand of
elk jaar weer die onzekerheid terechtkomt bij de ouder met het eenhoofdig
gezag en bij het kind?De volgende vraag luidt hoe het recht van de ene ouder zonder gezag zich
verhoudt tot het recht op toegang tot de rechter, artikel 6 EVRM, en tot het
recht op bescherming van het gezinsleven, artikel 8 EVRM, van de ouder met
het eenhoofdig gezag. Wij moeten hier twee rechten tegen elkaar afwegen.Als ik het voorstel goed begrijp, zal de huidige regeling voor het verkrijgen
van de achternaam van toepassing worden op het geregistreerd partnerschap.
Dat betekent volgens mij dat het kind in het geval van geregistreerd partnerschap –
net als bij het huwelijk – de naam van de vader krijgt wanneer de partners
het niet eens worden over de keuze van de achternaam. Graag wil ik de bevestiging
van de minister dat dit de reikwijdte is van het voorstel. Ik las in het wetsvoorstel
dat met enige trots wordt gesteld dat de wijziging van de achternaam bijna
altijd binnen zes maanden wordt afgehandeld, maar dat dit in 30% van de gevallen
langer duurt. Ik was daarover enigszins verbaasd. Zes maanden vind ik namelijk
best een lange tijd en dat lijkt mij dus niet iets om trots op te zijn. Ik
vraag mij af of dit het voorbeeld is van die nieuwe servicegerichte andere
overheid, of dat daarvoor een andere reden is aan te geven. Naar mijn idee
komen wij er op dit onderdeel wel uit. Er zijn immers verschillende vragen
gesteld en suggesties gedaan.De fractie van D66 grijpt dit voorstel tot wetswijziging graag aan om
twee andere punten op de agenda te plaatsen. Het eerste punt is de werkelijke
vrije keuze voor de achternaam en het tweede is te komen tot een goede regeling
in geval van naamswijziging na incest.In Nederland krijgt het kind nog altijd de achternaam van de vader wanneer
de ouders het daarover niet eens worden. Ouders kunnen hun kinderen niet een
tweevoudige achternaam geven. Daarmee doel ik zowel op de naam van de vader
als op die van de moeder. In Spanje, Denemarken en andere Europese landen
is dat wel mogelijk. In de eerste plaats is onze werkwijze in strijd met het
VN-vrouwenverdrag. Nederland is daarover natuurlijk al op de vingers getikt
door de Human Committee on the Elimination of Discrimination against Women.
Dat is mogelijk ook strijdig met artikel 1 van de Grondwet. Daarin staat immers
een verbod op vrouwendiscriminatie. Daarnaast is er het Europees recht waarin
staat dat de ouders hun kind beide namen moet kunnen geven. De zaak Garcia
Avello is de minister waarschijnlijk wel bekend. De Nederlandse werkwijze
is ook in strijd met het discriminatieverbod van het EVRM. De fractie van
D66 vindt ook dat onze werkwijze getuigt van weinig emancipatie. Waarom moet
juist de naam van de vader doorslaggevend zijn als er een conflict ontstaat?
Er zijn natuurlijk andere oplossingen mogelijk. Bovendien vinden wij het onliberaal.
Waarom kunnen ouders niet zelf beslissen wat de achternaam van hun kind moet
zijn? Als zij willen dat het kind zowel de naam van de vader als die van de
moeder draagt, moet dat naar onze mening mogelijk zijn.Ook ik heb voor die situatie gestaan. Het leek ons namelijk leuk ons zoontje
zowel de naam van de vader als die van de moeder te geven. Mij is toen uitgelegd
dat dit op twee manieren mogelijk is. De eerste mogelijkheid was dat ik naar
Spanje ging voor de bevalling. Dan had ons zoontje zowel mijn achternaam gekregen
als die van zijn vader. De tweede mogelijkheid was naar Las Vegas te gaan
om te trouwen. Dan had mijn echtgenoot ook mijn achternaam kunnen aannemen.
Hij had dan dus een dubbele achternaam gehad en dan had ons zoontje de naam
van mijn echtgenoot kunnen aannemen. Dat lijken mij geen normale opties. Naar
mijn idee moeten wij de Nederlandse wetgeving zodanig veranderen dat ouders
zelf kunnen kiezen voor de achternaam van hun kindje.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Ik begrijp dat mevrouw Van der Laan voorstander is van het invoeren van
de mogelijkheid om te kiezen voor het aan het kind geven van de achternaam
van beide ouders. In Nederland hebben wij daarvoor echter niet gekozen. Ik
draag een derde oplossing aan. Ik ken een stel dat een zoontje heeft gekregen.
Dat kindje draagt de achternaam van de moeder, maar het draagt de naam van
zijn vader als tweede voornaam. Dat is een fantastische manier om vast te
leggen van wie dat kind is. Creativiteit is mogelijk.Mevrouw Van der Laan (D66):Daarover hebben wij onze gedachten laten gaan, maar dan zou de tweede
naam van ons zoontje "Van der Laan" zijn. Naar mijn idee is dat een gekunstelde
oplossing. Wij pleiten ervoor dat het kind zowel de achternaam van de vader
als die van de moeder krijgt als de ouders dat willen. Dat is naar ons idee
betrekkelijk eenvoudig bij wet te regelen.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Mevrouw Van der Laan spreekt van een gekunstelde oplossing, maar er zijn
ook ouders die op creatieve wijze in zowel de voor- als de achternaam tot
uitdrukking willen brengen dat het kind van hen is. Dat is fantastisch. In
dat geval is er geen sprake van discriminatie of wat dan ook.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik vind het prachtig als mensen creatief zijn. Sommige ouders willen dat
echter op een wat minder creatieve manier doen. Ik pleit ervoor hen zelf te
laten kiezen. Ons zoontje draagt bijvoorbeeld de middelste namen van zijn
grootvaders. Mij lijkt dus dat ouders vrij moeten zijn bij het maken van een
keuze voor de achternaam of achternamen. Ons voorstel komt uit het rapport
met de titel "Vaders wil geen wet meer" dat in maart jongstleden is gepresenteerd.
Daarin zijn verschillende voorstellen opgenomen voor een beter naamrecht.
De minister kent dat rapport, want het heeft vanochtend de jaarprijs van de
Nederlandse vereniging voor burgerzaken gewonnen en de minister was bij die
uitreiking aanwezig. In dat rapport staan de voorstellen precies vermeld.
De minister weet dus hoe belangrijk dat rapport is. D66 ziet graag dat de
voorstellen uit dit rapport door middel van een nota van wijziging alsnog
in het wetsvoorstel worden opgenomen. De voorstellen zijn vrij
simpel. In de eerste plaats moeten ouders ervoor kunnen kiezen om hun kind
bij de geboorteaangifte hun beider naam te geven, met een maximum van twee
namen. Je moet het niet laten escaleren. In de tweede plaats moet bij onenigheid
tussen de ouders over de achternaam de alfabetische volgorde de doorslag geven.
Je kunt stellen dat niet meer de naam van de vader de doorslag moet geven,
maar bijvoorbeeld de achternaam van de moeder. Dat brengt weer een andere
discriminatie met zich. Als je er echt voor wilt zorgen dat er geen enkele
discriminatie in zit, moet je het gewoon alfabetisch doen.Nu is wel eens tegengeworpen dat daarmee de naamseenheid in het gezin
in het geding kan komen, maar die naamseenheid is een fictie. Heel veel vrouwen
houden tegenwoordig hun meisjesnaam. Mensen hertrouwen, er zijn kinderen met
stiefouders. Kinderen in één gezin hebben helemaal niet allemaal
dezelfde naam en als die naamseenheid al een fictie is, moeten wij niet proberen
die kunstmatig in stand te houden.Minister Donner:Als wij nou gewoon bij wet de naam van uw zoontje vaststellen, zijn wij
dan niet veel eenvoudiger uit?Mevrouw Van der Laan (D66):Dat vind ik een heel leuk voorstel, maar zoals u weet, moet de wet voor
iedereen gelijk zijn. Ik vind het heel erg prettig als iedereen die keuze
heeft. 5% van de mensen wordt het niet over de naam eens. Het gaat daarbij
om duizenden kinderen, die op een discriminerende wijze een achternaam krijgen.
Dat moeten wij aanpakken. Er zijn ook veel ouders, ook van duizenden kinderen,
die dolgraag de tweevoudige achternaam willen hebben. Laten wij die keuze
gewoon aan hen. Het lijkt mij dat het in een open, modern en liberaal land
zoals Nederland mogelijk moet zijn dat mensen zelf de naam kiezen van hun
kindje.Dan kom ik op de wijziging van de geslachtsnaam na incest. Slachtoffers
van incest willen vaak hun achternaam veranderen om de banden met degenen
die hen heeft misbruikt, te verbreken. De juridische procedure die nodig is
om dit te bereiken, duurt meestal lang en is vaak buitengewoon belastend voor
het slachtoffer. Dit blijkt onder andere uit het rapport over naamswijziging
na incest van Jasper Nobel. Wat de procedure extra belastend maakt, is dat
de ouder die de incest heeft gepleegd, als belanghebbende door de rechter
over de naamswijziging moet worden gehoord. De ouder kan zelfs een bezwaar
tegen de naamswijziging indienen. Hij kan daarover in beroep gaan en zelfs
naar de Hoge Raad stappen. Zo blijkt dat het misbruikte kind in de procedure
eindeloos opnieuw wordt geconfronteerd met deze ouder. Dat is pijnlijk en
dat kan soms ook traumatiserend zijn. D66 heeft hierover vragen gesteld. Daarop
antwoordde de regering dat de ouder nu eenmaal belanghebbende is volgens de
Algemene wet bestuursrecht. Wij zouden dan ook graag zien dat bij nota van
wijziging van dit wetsvoorstel een uitzondering op die wet wordt gemaakt,
namelijk dat de ouder die de incest heeft gepleegd, geen belanghebbende meer
is bij een achternaamswijziging.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter. De fractie van de Partij van de Arbeid wil dit debat gebruiken
om over een aantal zaken te spreken. De belangrijkste daarvan zijn de naamskeuze
en het gezag.De geschiedenis in de Tweede Kamer over de naamskeuze kent veel stormachtige
bewegingen. Sinds 1991 is het mogelijk om te kiezen voor de naam van de vader
of de naam van de moeder. Wordt geen keuze gemaakt, zo werd aanvankelijk gezegd,
dan moet het maar de naam van de vader zijn. De Raad van State vond dat het
de naam van de moeder moest zijn en gaf daarvoor een aantal argumenten. Vervolgens
kwamen varianten aan de orde, zoals loting, of toch weer de vader of de moeder.
Uiteindelijk heeft de Kamer aan de hand van een amendement van de VVD besloten
dat op grond van de traditie de hoofdregel moet zijn dat de naam van de vader
geldt als geen keuze is gemaakt.De PvdA heeft indertijd argumenten aangedragen om voor de moeder te kiezen
als geen keuze wordt gemaakt. Die argumenten gelden volgens ons nog steeds:
geen ongelijkheid tussen een kind van een gehuwde of ongehuwde moeder, de
moeder is altijd bekend, de moeder verzorgt in de praktijk de kinderen meestal
en na een echtscheiding blijven de kinderen in verreweg de meeste gevallen
bij de moeder. Omdat de traditie al gebroken is door een naamskeuze mogelijk
te maken, gaat het argument niet langer op dat volgens de traditie het kind
de naam van de vader krijgt. Wij hebben immers al de keuzemogelijkheid in
de wet gebracht.De heer Luchtenveld (VVD):Ik hoor u heel veel rolbevestigende traditionele argumenten noemen waarom
voor de naam van de moeder gekozen zou moeten worden. U weet dat het nodige
gaande is over de plaats waar kinderen na een echtscheiding zouden moeten
verblijven. Wij moeten niet alles in dit debat onderbrengen.Mevrouw Albayrak (PvdA):Zeker. Als de traditie in de werkelijkheid ooit wordt dat niet langer
de moeder in het overgrote deel van de gevallen het kind verzorgt dan voeren
wij dit debat opnieuw en heeft de Partij van de Arbeid wellicht een ander
standpunt over de keuze van de naam.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Zal in dat geval de fractie van de Partij van de Arbeid verzoeken die
naamskeuze weer om te draaien?Mevrouw Albayrak (PvdA):Wij lopen nu vooruit op de toekomst.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):U zegt dat u dan wellicht een ander standpunt inneemt. Draait u het dan
weer om?Mevrouw Albayrak (PvdA):Als aan de voorwaarde is voldaan dat in de werkelijkheid niet langer de
vrouwen in verreweg de meeste gevallen de zorg voor de kinderen na een echtscheiding
op zich nemen, dan voeren wij het debat opnieuw en niet eerder.Mevrouw Van der Laan (D66):Wij zijn het met elkaar eens dat het heel raar is dat de naam van de vader
de voorkeur heeft. Dat is ouderwets en niet meer van deze tijd. Als echter
de naam van de moeder de doorslag geeft, voer je dan geen omgekeerde discriminatie
in? Om die reden hebben wij gekozen voor de optie die in het rapport van de
Universiteit van Utrecht wordt genoemd, namelijk een alfabetische
volgorde. Volgens mij is dat de enige manier om te voorkomen dat iemand naar
de rechter stapt. Dat kan de rechter in Nederland zijn of het Europese Hof.
In de wet staat heel duidelijk: geen discriminatie op basis van geslacht.
De enige manier om dat te voorkomen, is om noch aan het ene noch aan het andere
geslacht de voorkeur te geven, maar te kiezen voor een alfabetische volgorde.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik heb uw voorstel goed beluisterd. Ik sta er bijzonder sympathiek tegenover.
Als de keuze niet op de naam van de moeder valt, is uw voorstel voor mij second
best. Ik zie ook wel veel problemen bij invoering van uw voorstel. Ik wacht
het antwoord van de minister af en op basis daarvan zal ik een afweging maken
of uw voorstel de beste regeling is als er geen keuze voor een naam is gemaakt.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik zoek naar een praktische oplossing waar iedereen achter kan staan.
Welke problemen heeft volgens u het alfabetische systeem dat het systeem om
de naam van de vrouw te kiezen niet heeft?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik kijk vooral naar de praktische uitwerking. Wat moet je kiezen als twee
partners met twee achternamen een kind krijgen? Hoe gaat het met de kinderen
van die kinderen? Ik zie in de stamboomverhoudingen veel administratieve chaos
ontstaan. Hoe registreer je dit? Is het een kwestie van registratie? Ik ben
een groot voorstander van de vergroting van de keuzevrijheid. Voor dat principe
heb ik allang gekozen.Mevrouw Van der Laan (D66):Dat is een van de punten die tijdens het seminar aan de orde zijn geweest.
Ambtenaren van de burgerlijke stand die hiermee dagelijks te maken, hebben
ons duidelijk gemaakt dat er tegenwoordig heel vaak met nummers wordt gewerkt.
Als deze dynamische regering met het eenmalige identificatienummer komt, maakt
het niet meer zoveel uit welke naam daaraan gekoppeld is. Juist omdat er zoveel
met nummers wordt gewerkt, vinden wij het extra belangrijk dat er meer vrijheid
komt in die keuze. In Nederland is de administratie natuurlijk zo goed geregeld
dat ook als mensen hun naam om heel andere redenen wijzigen, dit goed bijgehouden
kan worden.Mevrouw Albayrak (PvdA):Dit had ook het antwoord van de minister kunnen zijn. Ik denk ook aan
het geval waarin de vader niet bekend is of niet bekend wil zijn. Krijgt het
kind dan de dubbele achternaam van de moeder? Er zitten nog heel veel vragen
aan vast. Daar wil ik een antwoord op hebben alvorens ik weet hoe het in de
toekomst geregeld moet worden.Ik was nog bezig met een onderwerp waar ons hart eigenlijk ligt: dat is
de vraag waarom niet nu die moeder? Dit zijn nog verschijnselen die duiden
op een traditie die uitgaat van het patriarchale systeem. Dat is een traditie
waarin seksediscriminatie als heel normaal wordt gezien en geaccepteerd wordt.
Dat zijn zaken waarvoor de PvdA anno 2005 niet wil tekenen. Wij vragen de
minister dan ook om in ieder geval met andere argumenten te komen dan de traditie.
Misschien gaat de minister ook het argument noemen dat de achternaam van de
vader de betrokkenheid van de vader bij het kind vergroot. Misschien zegt
de minister dat mannen zich meer zorgverantwoordelijk zouden voelen voor kinderen
als zij hun naam dragen. Met alle respect, dit soort zinnen kunnen wij in
2005 toch niet meer uitspreken! De minister wil de samenleving toch niet het
signaal geven dat dat voor de vader het belangrijkste argument is om een band
met zijn kind te hebben, dat de acceptatie van een kind en de betrokkenheid
van de vader gebaseerd zijn op een achternaam. Geloof me maar, die moderne
vaders zitten echt wel anders in elkaar! Dat idee heeft dus nog steeds onze
voorkeur, ook al is er sprake van een omgekeerde ongelijkheid. Daar heeft
mevrouw Van der Laan ook al op gewezen.Ik kies er dus voor om vooruitstrevend te zijn en om die seksediscriminatie
ongedaan te maken, in ieder geval op een manier waarop wij ook een doorbreking
kunnen bewerkstelligen van wat volgens sommigen maatschappelijk geaccepteerd
zou zijn. Daar ga ik voor!Voorzitter. Ik heb bij interruptie al gereageerd op het plan van mevrouw
Van der Laan. Ik zal daar nu verder niet meer op ingaan. Uit de WODC-evaluatie
met betrekking tot de naamskeuze blijkt dat slechts een gering percentage
van de bevolking kiest voor de naam van de moeder. Dat was ook één
van de argumenten van de minister. De minister ziet daar een reden in om niet
tot een wijziging van het huidige stelsel over te gaan. Is hij het niet met
mij en vele anderen eens dat er op z'n minst vraagtekens te zetten zijn bij
het onderzoek. Het is verricht onder een groep in de leeftijd van 17 tot 72
jaar. De groep waar het hier om gaat, is in deze keuze slecht vertegenwoordigd.
Zij is immers slechts een onderdeel ervan. Er is verder niet diepgaand ingegaan
op de vraag of men het wel eens was met de vangnetnorm, met het uitgangspunt
dat het kind de naam van de vader krijgt als geen keuze is gemaakt. Gebleken
is dat 65% van de ondervraagden niet eens bekend was met de huidige mogelijkheid
van naamskeuze. Ik pleit daarom nogmaals voor een wijziging van artikel 5
BW.Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van mevrouw Van der Laan over incest.
Is dit probleem verholpen met een aanpassing van het Besluit geslachtsnaamwijziging?
Is het nog steeds zo, ook na deze wijziging, dat een vader als belanghebbende
bezwaar kan maken tegen een naamswijziging? Als ik dat besluit goed uitleg,
zou dat niet meer het geval moeten zijn. Kan de minister dat bevestigen? Wat
de Partij van de Arbeid betreft, mag het niet zo zijn dat een vader die incest
heeft gepleegd, de wens tot een naamswijziging van zijn kind kan blokkeren.Voorzitter. Ik kom te spreken over het gezamenlijke gezag. Ik heb in eerdere
inbrengen mijn waardering uitgesproken over het in het voorstel opgenomen
idee dat de andere ouder die niet het gezag over zijn kinderen heeft, dit
alsnog kan aanvragen zonder de toestemming van de moeder.De heer Luchtenveld (VVD):Voorzitter. Mevrouw Albayrak ging een beetje snel. Zij zei dat het niet
zo kan zijn dat een vader een naamswijziging kan blokkeren. De discussie ging
toch alleen maar over de vraag of er een rechterlijke toetsing mogelijk was?
Het ging toch niet om het blokkeren?Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik maak mijn excuus voor mijn woordkeus. Ik denk dat u wel weet wat ik
bedoel met deze opmerking. Volgens mij zitten wij op één lijn.
Ik wacht dus de antwoorden van de minister af, maar ik wil vooral duidelijkheid
hebben over de strekking van het Besluit geslachtsnaamwijziging.Het uitgangspunt moet volgens de PvdA zijn dat beide ouders direct betrokken
blijven bij de verzorging en opvoeding van de kinderen – dat was ook
ons uitgangspunt bij het uitbrengen van de brochure "Ouder, dat blijf je" –
dus ook na scheiding, ontbinding van het geregistreerd partnerschap, of het
uit elkaar gaan van samenwonenden, tenzij het kind uiteraard geen baat heeft
bij gezamenlijk gezag.De PvdA heeft samen met de VVD een amendement ingediend, maar daarover
is al eerder gesproken. Aan de heer Rouvoet zeg ik nog het volgende: niet
zozeer ik had behoefte aan een verduidelijking van de heer Luchtenveld van
de strekking van ons amendement, maar ik wilde dat het ú ook duidelijk
zou zijn. Ik wilde dat in ieder geval voor de wetsgeschiedenis geen twijfel
zou bestaan over wat met dit amendement wordt bedoeld. De voorzitter heeft
mij een en ander uitgebreid duidelijk gemaakt, dus ik hoef dit niet te herhalen.
Ik wil echter wel duidelijk hebben gemaakt dat het voor ons absoluut niet
de bedoeling is dat de uitleg van de zinsnede uit het arrest van de Hoge Raad
waaraan ik eerder refereerde, inhoudt dat het gezag alleen wordt ontzegd als
er sprake van miscommunicatie tussen ouders is. Het kan zeer wel zijn dat
ouders goed communiceren, maar dat er desondanks redenen zijn om een van de
ouders geen gezag te geven.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Om nieuwe misverstanden wellicht te voorkomen: dat was mij al duidelijk,
maar ik had juist de indruk dat u aan de heer Luchtenveld duidelijk wilde
maken dat hij het niet eenzijdig moest uitleggen. Ik merkte daarover op dat
je zoiets meestal doet vóórdat je samen een amendement indient.
Dat was de heer Luchtenveld overigens met mij eens. Maar mij was het dus al
duidelijk.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik ben blij dat het ook u duidelijk is geworden. Nog een korte, laatste vraag over de legeskosten. De minister is van plan
om de legeskosten voor naamswijziging te verhogen tot de kostprijs. Uit de
begroting voor 2005 blijkt dat die € 360,36 gaan bedragen. Klopt
dit bedrag? Een dergelijk bedrag voor naamswijziging zou een verhoging van
60% betekenen. Als dit klopt, vraag ik de minister hoe hij deze forse verhoging
legitimeert.Mevrouw Van der Laan (D66):Nog een opmerking over de achternaam, want ik vraag mij af of ik wel geheel
duidelijk ben geweest. Het voorstel in het rapport behelst dat het kind beide
achternamen krijgt als de ouders er samen niet uitkomen en dat de volgorde
van de namen door het alfabet wordt bepaald. Dat is de overweging; niet dat
de ene of de andere ouder de doorslag geeft, maar dat beider namen in de achternaam
voorkomen, zodat er geen sprake van discriminatie meer is.Mevrouw Albayrak (PvdA):Die vraag had ik u niet gesteld, maar dank u voor deze mededeling.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik wilde alleen maar weten of ik dat duidelijk had gemaakt.Mevrouw Albayrak (PvdA):Mij was het al duidelijk.Mevrouw Van der Laan (D66):Dan is het goed.De voorzitter:Er wordt vandaag creatief van de interruptiemicrofoon gebruikgemaakt!Hiermee zijn wij gekomen aan het eind van de eerste termijn van de Kamer.
De minister zal op een nader te bepalen datum antwoorden in zijn eerste termijn,
maar ik kan niet garanderen dat dit al volgende week zal zijn.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik deel mede dat is besloten om het laatste agendapunt, de aanpassing
van de Auteurswet, waarvoor zich maar één spreker had ingeschreven,
van de agenda van vandaag af te voeren. Wij zullen hierover op een nader moment
spreken.Sluiting 17.47 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-4630-4637.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl