Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen in het Wetboek van Strafvordering inzake het rechtsgeding voor de politierechter en de mededeling van vonnissen en arresten met het oog op het instellen van een rechtsmiddel en van de bepalingen in het Wetboek van Strafrecht betreffende het kennisgeven en het ingaan van de proeftijd bij een voorwaardelijke veroordeling (24834)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 4958-4976

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 69, pagina 4958-4976

15-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24834Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Oudkerk aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de voortgangsrapportage Medische Technology Assessment en doelmatigheid in de zorgPagina 4945-4947
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 15 april 1997)Pagina 4997-4998
Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, over de forse toename van de CO2-uitstoot door de groei van het vliegverkeer op SchipholPagina 4947-4950
Presentie en opening (dinsdag 15 april 1997)Pagina 4941-4942
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enige bepalingen in het Wetboek van Strafvordering inzake het rechtsgeding voor de politierechter en de mededeling van vonnissen en arresten met het oog op het instellen van een rechtsmiddel en van de bepalingen in het Wetboek van Strafrecht betreffende het kennisgeven en het ingaan van de proeftijd bij een voorwaardelijke veroordeling (24834)Pagina 4958-4976
Vragen van het lid Rosenmöller aan de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Economische Zaken over een betere beloning voor mensen met een MelkertbaanPagina 4942-4945
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 15 april 1997)Pagina 4950-4954
Stemmingen over twaalf moties, ingediend in het notaoverleg over de nota Randstad en Groene Hart, te weten: - de motie-Duivesteijn/Versnel-Schmitz over een ruimtelijk ontwikkelingsplan voor het Groene Hart (25009, nr. 3); - de motie-Verbugt c.s. over de koppeling van grote infrastructurele projecten aan de ruimtelijke ontwikkeling (25009, nr. 4); - de motie-Verbugt c.s. over de Leidse regio (25009, nr. 5); - en negen andere motiesPagina 4957-4958
Stemmingen over twee moties, ingediend bij het debat over de kleine luchtvaartterreinen, te weten: - de motie-Van 't Riet c.s. over het aantal vliegbewegingen voor Midden-Zeeland (25083, nr. 2); - de motie-Stellingwerf over heropening van het bestuurlijk overleg (25083, nr. 3)Pagina 4955-4955
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 24 december 1996 te Ottawa tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Canada tot voortzetting van het op 4/5 december 1986 tot stand gekomen verdrag inzake de opleiding van eenheden van de Nederlandse strijdkrachten in Canada (25199)Pagina 4986-4996
Behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de inwerkingtreding van de algemene maatregel van bestuur van 26 maart 1996 tot wijziging van het Besluit vergunningen koolwaterstoffen continentaal plat 1996 (willekeurige afschrijving) (Stb. 214) (24671)Pagina 4976-4986
Stemmingen in verband met: - het wetsvoorstel Nieuwe regeling inzake de sociale werkvoorziening (Wet sociale werkvoorziening) (24787), en over: - de motie-Wolters/Bijleveld-Schouten over het minimale aantal arbeidsplaatsen (24787, nr. 24); - de motie-Van Dijke over extra middelen voor de eerste twee jaar (24787, nr. 25); - de motie-Marijnissen over toevoeging van een substantieel bedrag aan het budget (24787, nr. 26); - en twee andere motiesPagina 4954-4955
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van een Penitentiaire beginselenwet en daarmee verband houdende intrekking van de Beginselenwet gevangeniswezen met uitzondering van de artikelen 2 tot en met 5 en wijzigingen van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering alsmede enige andere wetten (Penitentiaire beginselenwet) (24263)Pagina 4955-4957

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van enige bepalingen in het Wetboek van Strafvordering inzake het rechtsgeding
voor de politierechter en de mededeling van vonnissen en arresten met het
oog op het instellen van een rechtsmiddel en van de bepalingen in het Wetboek
van Strafrecht betreffende het kennisgeven en het ingaan van de proeftijd
bij een voorwaardelijke veroordeling (24834).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Dittrich (D66):Mijnheer de voorzitter! Het wetsvoorstel dat wij nu behandelen, is er
een in een reeks die tot doel heeft het strafproces soepel te laten verlopen.
De fractie van D66 vindt het met de minister belangrijk dat het strafproces
zo kort mogelijk duurt. Dat betekent dat een vervolgingsbeslissing van de
officier van justitie snel zal moeten worden genomen en dat de verdachte vervolgens
snel moet worden gedagvaard. Als het even kan, moet hij op korte termijn voor
de rechter verschijnen. Dat is op zichzelf een heel actueel punt. Ik had over
een soortgelijk iets mondelinge vragen willen stellen, maar dat zal ik nu
op een later moment doen. Het is belangrijk dat een zaak snel behandeld wordt.
Nadat de rechter uitspraak heeft gedaan, is het zaak dat de opgelegde straf
ook zo snel mogelijk ten uitvoer wordt gebracht. Moet iemand bijvoorbeeld
naar de gevangenis, dan is het belangrijk dat dat snel kan.In het algemeen mag gezegd worden dat niet al die schakels in de strafrechtsketen
vlekkeloos op elkaar aansluiten. D66 waardeert het dan ook dat dit wetsvoorstel
doelgericht werken door de rechter en het openbaar ministerie mogelijk maakt,
zonder dat gevreesd moet worden dat de rechten van de verdachte bekort worden.
Ik doel hierbij op het leidende beginsel in het wetsvoorstel dat de verdachte
op de hoogte was of op de hoogte kon zijn van de zitting of van de uitspraak.
Is het antwoord bevestigend, dan gelden andere rechtsgevolgen dan in het geval
dat de verdachte niet op de hoogte was of dat niet kon zijn. Ik vind dat een
juist uitgangspunt. Mensen zijn over het algemeen mondiger geworden. Het individu
draagt een eigen verantwoordelijkheid. Had men kunnen weten dat een rechtsgeding
tegen iemand aanhangig is gemaakt, dan mag men ook van iemand verwachten dat
hij zelf actie onderneemt om te informeren wat er aan de hand is. Blijft de
verdachte stilzitten, dan zijn inderdaad de consequenties voor hem. Door snelle
reacties van justitie wordt de impact van strafrechtelijk optreden tegen de
verdachte groter. De relatie tussen wetsovertreding en overheidsingrijpen
wordt dan dus weer hersteld. Dat betekent dat ook het vertrouwen in de rechtsstaat
kan groeien.D66 kan instemmen met de voorstellen om de mogelijkheid te creëren
dat aan de verdachte een verkorte dagvaarding wordt uitgebracht en dat hem
later een aanvulling op die verkorte dagvaarding kan worden uitgereikt. Wij
hebben overigens goed genoteerd dat die aanvulling zich wel moet blijven begeven
binnen de grenzen van hetzelfde feit, artikel 68. Dat betekent wel dat hierdoor
voor zowel het openbaar ministerie als de rechter het aantal stukken dat gecontroleerd
moet worden, kan toenemen, maar die extra handelingen worden weer goedgemaakt
doordat verderop in de procedure sprake is van rendement.Ik heb zojuist twee amendementen aangetroffen. Ik wil daar alvast wat
over zeggen, hoewel ik het uiteraard aan de indieners laat om ze uitgebreid
toe te lichten. Het amendement op stuk nr. 9 van collega Van Oven lokt echter
een reactie bij mij uit. Nu kan een politierechter een gevangenisstraf van
maximaal zes maanden opleggen. In de stukken is al de discussie gevoerd of
dat niet verruimd zou moeten worden naar twaalf maanden. D66 is het daar niet
mee eens. Wij hebben hier jarenlang in de Kamer gediscussieerd over de unus
judex, de rechter die alleen spreekt. In dat verband is altijd gezegd dat
daar zeer terughoudend mee omgegaan moet worden. Ik vind het niet goed om
de alleensprekende rechter de mogelijkheid te geven twaalf maanden gevangenisstraf
op te leggen. Een rechter heeft er behoefte aan om het eventueel opleggen
van een dergelijke straf met collega's te bespreken. Een politierechter zit
alleen. Tijdens een hectische zitting waar veel zaken achter elkaar spelen,
is te weinig tijd voor reflectie. Ik ben bang dat het systeem zal ontstaan
dat een politierechter geen straf langer dan zes maanden wil opleggen. Daarvoor
 in aanmerking komende zaken zal hij dan verwijzen naar de
meervoudige kamer, waar drie rechters spreken. In dat geval zal de zitting
worden aangehouden en moeten er opnieuw stukken worden gewisseld. De verdachte
ziet vertraging optreden in de behandeling van zijn zaak en ook de slachtoffers
die benieuwd zijn naar de uitspraak, moeten langer wachten.Het voorstel is ingegeven door het gebrek aan zittingsruimte bij meervoudige
kamers. Ik meen dan ook dat wij daar een oplossing voor moeten vinden. Ik
heb dit punt bij de behandeling van de begroting van Justitie aan de orde
gesteld. Dat is de juiste manier om dit probleem aan te pakken en niet een
wijziging van het Wetboek van Strafvordering.De heer Bremmer (CDA):Voorzitter! Dat is een heldere opvatting. Ik ben benieuwd naar de visie
van collega Dittrich op het argument dat ook zaken van eenvoudige aard tot
straffen van tussen de zes en twaalf maanden kunnen leiden.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Wanneer zo'n zaak door de meervoudige kamer wordt behandeld,
kan zij zeer snel worden afgewikkeld. Vaak worden dit soort zaken achter elkaar
geplaatst en dan kunnen er vijf à tien zaken van dat kaliber op een
ochtend afgehandeld worden. Op zichzelf is dat geen argument om de politierechter
de mogelijkheid te geven een straf tot twaalf maanden op te leggen.Voorzitter! Vervolgens ga ik in op de redactie van artikel 374, lid 1.
Dat artikel is gebaseerd op de huidige wetgeving, maar er staat niet onomwonden
in dat de politierechter melding moet maken van de stukken die zich in het
dossier bevinden. De situatie kan zich voordoen dat de politierechter de verdachte
niet meldt welke stukken beschikbaar zijn. De verdachte zonder advocaat zal
niet gauw op het idee komen om voorafgaand aan de zitting naar de griffie
te gaan om daar het dossier in te zien. Bovendien leert de ervaring dat wanneer
men daar om vraagt, het dossier vaak bij het parket is omdat de officier het
nodig heeft om de zitting voor te bereiden. Via dat kanaal kom je er als verdachte
niet achter.Een dergelijke verdachte zal ook niet snel op de zitting aan de rechter
vragen welke stukken beschikbaar zijn. In de slotzin van lid 1 staat dat de
politierechter wel ten bezware van de verdachte op die stukken acht mag slaan.
Het zal uiteraard gaan om uitzonderingen, want de meeste rechters zullen er
melding van maken welke stukken er in het dossier zitten, maar volgens de
letterlijk tekst van dit artikel hoeft dit niet. Het is dus mogelijk dat de
rechter de straf baseert op gegevens die de verdachte niet kent. Vooral met
het oog op de wetsgeschiedenis krijg ik graag een reactie van de minister
op dit punt.Voorzitter! Mijn conclusie is dat het een goed wetsvoorstel is dat de
procedure veel beter en vlotter laat verlopen zonder dat verdachten in hun
rechten worden beknot. Er is een goed evenwicht gevonden door het Wetboek
van Strafrecht aan te passen aan de eisen die de moderne tijd stelt. De minister
kan rekenen op onze steun.De heer Schutte (GPV):Mijnheer de voorzitter! Ik spreek in dit debat mede namens de fractie
van de RPF. Het wetsvoorstel inzake het rechtsgeding voor de politierechter
staat vandaag niet voor het eerst in de belangstelling van de Kamer. Bij eerdere
gelegenheden hebben wij op de inhoud ervan al vooruitgegrepen om andere wijzigingen
van het strafprocesrecht te kunnen doorgronden. Naar mijn overtuiging zijn
wij daarin ook deels geslaagd, maar in een aantal opzichten toch nog niet.
Hier wreekt zich weer de gescheiden behandeling van zaken die nauw met elkaar
samenhangen; een punt dat ook bij eerdere gelegenheden al naar voren gekomen
is. Ook na lezing van de nota naar aanleiding van het verslag en de nota van
wijziging blijven betekenis en gevolgen van het wetsvoorstel nog enigszins
onhelder.Allereerst noem ik de wijze van oproeping voor misdrijfzaken die worden
voorgelegd aan de politierechter. Het voorstel dat hiervoor wordt gedaan,
lijkt een tussenvorm te zijn tussen de oproeping in kantongerechtszaken en
de gewone dagvaarding in misdrijfzaken. De minister motiveert het verschil
vooral vanuit de ernst van het strafbaar feit, maar gaat daarmee voorbij aan
de vraag waarom van de verdachte geen initiatief mag worden verwacht zoals
bij kantongerechtszaken. Helemaal consequent is die benadering niet. Op pagina
10 van de memorie van toelichting wordt vermeld dat onder bepaalde omstandigheden
het aan de verdachte kan worden overgelaten informatie in te winnen over de
uitkomst van de behandeling van de zaak. Kan de minister op dit punt verdere
verduidelijking geven?Een belangrijke doelstelling van het wetsvoorstel is de justitiële
reactie op het plegen van een strafbaar feit te bekorten en de executie van
straffen te bespoedigen. Voor lichte misdrijven, vallend onder de competentie
van de politierechter, kan gebruikgemaakt worden van een dagvaarding op hoofdlijnen,
die naderhand kan worden aangevuld. Het lijkt een efficiënte aanpak,
maar is dat ook zo? Het gaat hier toch om situaties waarin het openbaar ministerie
er door welke oorzaak dan ook niet in slaagt direct een volledige tenlastelegging
op te stellen, ondanks de aanwezigheid van de verdachte. Ook gaat het om betrekkelijk
eenvoudige delicten, waarvoor het benodigde onderzoek over het algemeen tijdens
het verblijf van de verdachte op het politiebureau kan worden afgerond. Is
het dan niet veeleer een probleem van organisatie en van capaciteit bij het
openbaar ministerie dat tot indiening van het wetsvoorstel heeft geleid? Kunnen
die problemen niet beter worden opgelost door een betere bereikbaarheid van
officieren van justitie of een uitbreiding van parketmedewerkers op het politiebureau?
Een andere oplossingsrichting zou kunnen zijn om de tijd en energie die in
het opstellen van aanvullende dagvaardingen moet worden gestoken, reeds te
gebruiken bij het opstellen van de dagvaarding zelf. Hoe denkt de minister
daarover?Ik leid uit de toelichting op het wetsvoorstel af dat niet alle zaken
bij de politierechter aanhangig zullen worden gemaakt met de voorgestelde
oproepingsprocedure. Dat mag waar zijn, maar de prikkel om indien mogelijk
een zo volledig mogelijke dagvaarding op te stellen lijkt daarmee ook afwezig.
Zou dat nu juist niet de hoofdregel moeten zijn in plaats van een vereenvoudigde
oproepingsprocedure?De minister laat in de toelichting op het wetsvoorstel de deur openstaan
voor de uitreiking van verkorte dagvaardingen in complexere en meervoudigekamerzaken.
 Daar sta ik huiverig tegenover, in overeenstemming met de
bekende terughoudendheid ten opzichte van unusrechtspraak in misdrijfzaken,
zoals door onze fracties al meermalen is verwoord. Het lijkt mij wenselijk
dat er een duidelijk onderscheid blijft bestaan tussen zaken die zich wel
en die zich niet voor een verkorte dagvaarding lenen. De grens van een te
rekwireren straf van zes maanden beantwoordt daar naar mijn mening goed aan.
Ik wil de minister nog suggereren daarvan niet af te wijken. Uitgangspunt
moet zijn dat de drie genoemde functies van de dagvaarding – oproeping,
dagvaarding en informatieverstrekking – gewaarborgd blijven.Uit de memorie van toelichting valt af te leiden dat de vrijwillige verschijning
kennelijk niet de gebreken dekt die in het bekendmaken van een tenlastelegging
aan de verdachte aanwezig zijn. Als de verdachte namelijk niet op de hoogte
is van de aanvulling op de tenlastelegging bij zijn verschijning ter terechtzitting,
krijgt hij weliswaar het stuk, maar de zaak kan alleen met zijn toestemming
meteen worden afgedaan, ongeacht de vraag of het stuk wel of niet geldig betekend
is. Wordt daarmee de zaak niet per saldo gelijk aan de kantongerechtszaken,
maar dan ten koste van dure zittingsruimte. Immers, aan de verdachte wordt
de mogelijkheid geboden om zodra de aanvulling hem niet in persoon is uitgereikt,
op de zitting de aanvulling te gaan halen. Kan dit niet worden omgezet in
het afhalen ter griffie? Dat gaat in ieder geval niet ten koste van dure zittingsruimte,
iets wat in het wetsvoorstel niet wordt uitgesloten. Bestaat daarmee niet
het concrete gevaar dat de wel verschijnende verdachte, aan wie de aanvulling
niet in persoon is uitgereikt, de zitting als loket gebruikt voor het afhalen
van de aanvulling van de tenlastelegging. Dat zou immers betekenen dat in
essentie sprake is van de regeling voor oproeping in kantongerechtszaken.Voor twee andere varianten voegt het wetsvoorstel op het eerste oog niet
zoveel toe. Bijvoorbeeld voor de niet verschenen verdachte aan wie de aanvulling
van de tenlastelegging niet geldig betekend is. Voor hem geldt dat de gehele
dagvaarding nietig wordt verklaard. Maar dat is nu ook al zo. Ook voor verstekzaken
waarin geldige betekening heeft plaatsgevonden, verandert er niets. Ze kunnen
worden afgedaan, maar dat is nu ook het geval. Ik hoor hierop graag een reactie
van de minister.Ik meen dat de minister in de stukken terecht het belang heeft benadrukt
van de afstand die moet bestaan tussen de politie en degene die de vervolgingsbeslissing
moet nemen. In dat verband kan ik de politieambtenaar in Amsterdam die een
opleiding tot parketsecretaris heeft doorlopen en AU-zaken behandelt, niet
goed plaatsen. Is een voldoende afstand tussen politie en openbaar ministerie
in dit geval gewaarborgd nu deze persoon blijkbaar twee disciplines in zich
verenigt?In het algemeen merk ik op dat de vereenvoudigde oproepingsprocedure voor
politierechterzaken valt of staat met een toereikende aanwezigheid, bereikbaarheid
en bemoeienis van de officier van justitie of parketmedewerkers op het politiebureau.
Uit de nota naar aanleiding van het verslag meen ik af te mogen leiden dat
de minister op dit punt niet geheel tevreden is. Betekent dit dat zij er een
schepje bovenop wil doen?Tot mijn genoegen heb ik gezien dat de samenhang tussen dit wetsvoorstel
en wetsvoorstel 24510 over de snelrechtprocedure, dat wij eerder behandelden,
is verbeterd. Deze is naast de kantonrechter bij de politierechter van toepassing
verklaard.Ik realiseer mij dat wij dit voorstel moeten beoordelen in het kader van
het geheel van de voorstellen van de commissie-Moons, maar dat neemt niet
weg dat zij ook zelfstandig van betekenis moeten zijn en daarover hoor ik
graag nader van de minister.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! De fractie van de Partij van de Arbeid wil haar waardering
uitspreken voor het ingediende wetsvoorstel en de bedoelingen die daarachter
schuilen. Hiermee wordt mogelijk gemaakt dat snel een justitiële reactie
volgt op het constateren van een strafbaar feit, doordat aan de verdachte
een verkorte dagvaarding kan worden uitgereikt die dan later wordt aangevuld.
Ik deel het standpunt van collega Dittrich dat dit de zitting iets kan compliceren.
Ik denk dan aan het papierwerk. Aangezien het de bedoeling is dat het om eenvoudige
zaken gaat, hoeft dat echter ook weer niet desastreus te zijn.Het amendement van collega Rabbae komt mij op het eerste gezicht sympathiek
voor. Wanneer de aanvulling de verdachte pas drie dagen voor de zitting moet
bereiken en de verdachte daarna nog de hulp inroept van een advocaat, dreigt
aan de ene kant inderdaad het gevaar dat dit tot problemen leidt op de zitting.
Aan de andere kant is de dagvaardingstermijn in politierechterzaken in het
algemeen ook drie dagen. Het koppelen van een termijn van tien dagen aan het
uitbrengen van de verkorte dagvaarding spoort daar dus niet mee. Het aannemen
van het amendement van collega Rabbae betekent dus dat indien een verkorte
dagvaarding wordt uitgebracht, ten minste een termijn van tien dagen moet
worden gehanteerd. Nu weet ik niet wat dit in de praktijk precies betekent.
Het is mogelijk dat de praktijk van verkorte dagvaardingen toch al gericht
is op zittingen die na enige tijd plaatsvinden. In dat geval zou het praktische
nadeel niet zo groot zijn. Ik wil de heer Rabbae toch vragen zich daar even
over uit te laten.De heer Dittrich (D66):Vindt de heer Van Oven niet dat, nu die aanvulling toch hetzelfde feit
moet betreffen, er eigenlijk weinig reden is voor het opnemen van de termijn
van tien dagen? In de verkorte dagvaarding wordt immers ook al een aanduiding
gegeven van het betrekkelijk eenvoudige feit.De heer Van Oven (PvdA):De heer Dittrich kent de praktijk even goed als ik. De verdediging die
dat wil, heeft altijd de mogelijkheid vertraging te bewerkstelligen. Ik zie
aankomen dat dit argument – ik heb gisteren de aangevulde dagvaarding
ontvangen en nu pas is mij een en ander duidelijk geworden – altijd
zal leiden tot een beoordeling door de politierechter of er inderdaad een
reden tot aanhouding is. Dat kan de gang van zaken in ieder geval compliceren.
Als je dat buiten twijfel kunt stellen door de termijn van tien dagen in te
voeren, geef ik daar de voorkeur aan. De praktische consequenties kan ik op
dit ogenblik niet goed overzien. Ik hoor graag de heer Rabbae hierover.Een zeer belangrijke verbetering is naar het oordeel van de fractie van
de Partij van de Arbeid dat aan het einde van de zitting een eventuele kennisgeving
van voorwaardelijke veroordeling zou kunnen worden uitgereikt. Dat zal de
executie van straffen in aanzienlijke mate bevorderen.Bij de voorbereiding van dit wetsvoorstel heeft de fractie van de Partij
van de Arbeid nog twee suggesties naar voren gebracht. In de eerste plaats
betreft dit de situatie dat de officier van justitie bij de uitspraak al weet
dat hij hoger beroep wil instellen. De suggestie is gedaan hem de gelegenheid
te geven dat onmiddellijk te doen. Dat betekent dat die aanzegging van het
hoger beroep in persoon aan de verdachte kan worden betekend of worden bekendgemaakt.
Zelfs zou je nog een stap verder kunnen gaan. Je moet dan wel over een zeer
goede parketadministratie beschikken, maar met de huidige automatisering is
dat misschien niet onmogelijk. Na die aanzegging van het hoger beroep zou
nog staande de terechtzitting een dagvaarding voor de behandeling in hoger
beroep kunnen worden uitgereikt. Dat vergt, ik herhaal dat, een vergaande
coördinatie van de parketten, met name van het arrondissementsparket
en het ressortsparket. Het vergt ook de medewerking van de griffie van de
gerechtshoven. De minister is echter zo vriendelijk geweest deze suggestie
aan het college van procureurs-generaal voor te leggen. Kan zij mij zeggen
of daarop inmiddels een reactie is gekomen?Voorzitter! Ik kom toe aan het strafmaximum van de politierechter. Dit
punt is bij de voorbereiding van dit onderwerp door verschillende fracties
ingebracht. Voorzover daaruit de suggestie te lezen viel dat het strafmaximum
verhoogd zou kunnen worden, laat de minister merken dat zij daar niet voor
voelt. Zij zegt dat capaciteitsgebrek de wijze van inrichting van een goede
rechtsbedeling niet mag dicteren. Voorts vindt zij het onwenselijk dat vrijheidsstraffen
van aanzienlijke omvang door een persoon zonder collegiale toetsing worden
opgelegd.Deze discussie speelt al langer. Zij is begonnen met een artikel in het
Nederlands Juristenblad in 1993 waarin deze suggestie is gedaan. Deze vond
vervolgens enige bijval. Een van die bijvallers heeft zijn pleidooi herhaald
in 1995. Mijn fractie vindt dat deze suggestie nu maar eens aan de Kamer moet
worden voorgelegd, zodat daarover kan worden beslist. Het argument dat capaciteitsgebrek
de goede rechtsbedeling niet mag dicteren, is op zichzelf juist en wordt door
mijn fractie onderschreven. Mijn fractie onderschrijft ook dat beslissingen
over vrijheidsstraffen van aanzienlijke omvang beter collegiaal kunnen worden
genomen. Toch zou er een afweging gemaakt moeten worden. Het artikel van Van
der Horst werd geschreven naar aanleiding van de berechting van een strafzaak
in Zwolle die naar het oordeel van de officier van justitie eigenlijk voor
de meervoudige kamer had moeten worden aangebracht. Dat was in 1993. Het is
de vraag of het een incident betrof. De schrijver van het artikel in 1995
meende dat dit niet het geval was.Nog in februari van dit jaar moesten wij in Rotterdam een monsterzitting
meemaken waarbij honderden zaken wegens tijdsverloop niet ontvankelijk werden
verklaard, omdat openbaar ministerie en de zittende magistratuur er niet in
waren geslaagd die zaken eerder af te doen. Het was niet alleen een monsterzitting,
het was ook een monsterlijke zitting vanuit het oogpunt van een goede rechtsbedeling.
Het gaat natuurlijk niet aan dat verdachten van misdrijven de dans ontspringen,
alleen omdat er te weinig zittingscapaciteit is. Let wel, het ging om eenvoudige
winkeldiefstallen, om vernielingen en dergelijke. Dat zijn hinderlijke misdrijven
waarvan burgers het slachtoffer worden. Deze slachtoffers hebben op deze manier
ook hun genoegdoening gemist.Collega Koekkoek heeft hierover vragen gesteld. In de beantwoording daarvan
verwees de minister naar een voor Rotterdam te maken plan van aanpak. Is dat
er al en, zo ja, wat houdt het in? Bovendien werd verwezen naar een aantal
tijdelijke maatregelen die de druk op de zittingscapaciteit in Rotterdam zouden
moeten wegnemen.Zij gaf tevens aan dat het in Rotterdam voorkwam dat zaken die in beginsel
meervoudig moeten worden afgedaan, naar de politierechter werden gestuurd.
Dus hetzelfde als wat in 1993 in Zwolle heeft plaatsgevonden. Het is bepaald
geen onbekend verschijnsel. Het ligt ook zo voor de hand. De officier van
justitie kampt met een gebrek aan zittingsruimte voor de meervoudige kamer
en heeft nog in portefeuille een berover met enig geweld, een fraudeur met
meer fraude dan voor een straf van zes maanden is toegestaan, een kleine cocaïnekoerier,
een eenvoudige verkrachtingszaak en een bende van net meerderjarige jongens
die een aantal huizen heeft beroofd. De voorlopigehechtenistermijn dreigt
te verstrijken. Wat moet de officier van justitie doen? Hij wendt zich tot
de politierechter. Dat is het logische opruimvat van de strafrechtspleging.Dit heeft ernstige nadelen. Tegen degene die op die manier voor de politierechter
verschijnt, kan niet de juiste straf worden geëist, dat wil zeggen de
straf die betrokkene eigenlijk toekomt. Wanneer het gaat om meer verdachten
in één zaak, zal de hoofddader het niveau van de straffen in
de breedte voor die zaak naar beneden meetrekken. Er kan zelfs een indirect
inflatoir effect ontstaan op andere zaken die op die zitting worden afgedaan.
Van der Horst noemt dat het psychologische effect. De politierechterzitting
gaat één soort organisch geheel vormen. Uit een oogpunt van
rechtsgelijkheid zal de politierechter, die geconfronteerd wordt met te zware
zaken, geneigd zijn om andere zware zaken, die toch niet hetzelfde niveau
hebben als de zwaarste zaak, lichter af te doen. Er ontstaat dus rechtsongelijkheid
ten opzichte van de verdachten van soortgelijke zaken die wel of niet voor
de meervoudige kamer worden aangebracht in hetzelfde arrondissement of in
verschillende arrondissementen.En dan is er nog het punt dat door de zesmaandentermijn het andere criterium
voor het aanbrengen van zaken bij de politierechter ondergesneeuwd dreigt
te raken, namelijk het criterium dat het een eenvoudige zaak moet zijn. Als
het geen eenvoudige zaak is, ook al heeft de officier van justitie in zijn
hoofd niet meer dan zes maanden te vragen, moet hij toch naar de meervoudige
kamer. Maar ook alweer onder druk van het gebrek aan zittingsruimte zal hij
dan zeer makkelijk voor de politierechter kiezen. Het viel mij op dat college
Schutte, die zo-even sprak, maar één criterium noemde en dat
was het zesmaandencriterium. Ik vrees dat hij in de praktijk gelijk heeft en dat dit het allesoverheersend criterium is geworden.Voorzitter! De Rotterdamse praktijk heeft deze ontwikkeling bevestigd.
Ik heb begrepen dat daar zaken, in het bijzonder inzake de Opiumwet en sociale
verzekeringen, in afwijking van de richtlijn, voor de politierechter worden
aangebracht. Mijn conclusie is dat een strafmaximum van twaalf maanden wellicht
betere sturingsmogelijkheden geeft. Dat wil zeggen dat men, wat de goede rechtsbedeling
betreft, niet uitsluitend naar de zesmaandentermijn moet kijken, maar ook
naar andere argumenten en tegenargumenten, zoals ik net heb aangegeven.Wanneer de zittingsruimte die hierdoor gewonnen zou worden – het
effect van de maatregel zou zijn dat een aantal zaken, die nu bij de meervoudige
kamer worden aangebracht, naar de politierechter gaan – niet onmiddellijk
wordt wegbezuinigd, hetgeen voor de hand ligt in de huidige situatie, zou
het eenvoudigheidscriterium op die manier beter tot zijn recht komen.Ten slotte, voorzitter, geldt het argument van de collegiale verantwoordelijkheid
voor de straftoemeting. De vraag is of dat zo strak bij zes maanden moet worden
gelegd. Dezelfde politierechter, die in Den Haag niet verder mag gaan dan
zes maanden gevangenisstraf, legt eenmaal benoemd als rechter bij het hof
van de Nederlandse Antillen in zijn functie van gerecht eerste aanleg op het
eiland Saba in zijn eentje levenslange gevangenisstraf op. Ik zou nu niet
het voorstel willen doen om de politierechter een dergelijke straf te laten
opleggen, maar het geeft toch aanleiding tot enige relativering. Zeker in
het licht van artikel 39 van het Statuut, dat immers eenvormigheid van strafvordering
zoveel mogelijk wil bevorderen, zou het geen kwaad kunnen om die termijn iets
te relativeren. Natuurlijk wordt een dergelijke beslissing op de Antillen
in hoger beroep collegiaal getoetst. Dat blijft ook in Nederland het geval,
in ieder geval wat betreft de niet-verkeersmisdrijven.De minister heeft ons medegedeeld dat het openbaar ministerie er na 1993
voor voelde en er nu niet op is teruggekomen. Is het openbaar ministerie hiernaar
inmiddels gevraagd? Namens de fractie van de PvdA wil ik nu in ieder geval
het amendement dat ik heb ingediend, ter beoordeling aan minister en Kamer
voorleggen.Ook wanneer het strafmaximum is verhoogd, houdt de minister sturingsmogelijkheden
over, want het staat haar vrij in het kader van het geven van richtlijnen
het openbaar ministerie op een bepaalde manier te sturen, bijvoorbeeld door
bepaalde categorieën misdrijven niet voor berechting door de politierechter
in aanmerking te doen komen.De heer Dittrich (D66):Ik was heel erg geïntrigeerd door het voorbeeld van de heer Van Oven
over de Nederlandse Antillen. Eén rechter kan daar levenslang geven.
Dat wil hij niet en stelt hij ook niet voor. Kijk je naar de geschiedenis,
dan zie je dat de Partij van de Arbeid eigenlijk tegen de unus judex, de alleen
sprekende rechter, was. Die moest heel erg begrensd worden. Nu stelt hij echter
een grens van twaalf maanden voor. Is er niet het gevaar dat er opnieuw een
voorstel komt om die grens op te hogen als er later nog steeds capaciteitsproblemen
blijken te zijn? Met andere woorden, waar is het einde?De heer Van Oven (PvdA):De fractie van de Partij van de Arbeid keek inderdaad met reserves tegen
de unus judex aan. Uiteindelijk hebben wij het wetsvoorstel waarbij de unus
judex in hoger beroep werd ingevoerd, gesteund. Ik heb het overheersend belang
van collegiale rechtspraak zojuist al enigszins gerelativeerd, in het licht
van de ontwikkeling op de Nederlandse Antillen. Ik voeg daaraan toe dat de
invoering van een unus judex in eerste instantie uiteraard minder bezwaarlijk
is dan in hoger beroep, omdat dan blijft vaststaan dat het eventueel noodzakelijke
uiteindelijke oordeel over de feiten door een collegiale uitspraak wordt gegeven.
Gelet op de geschiedenis van dat wetsvoorstel ligt het in de lijn dat wij
niet terugschrikken voor een uitbreiding van de unus judex.De heer Dittrich vraagt terecht tot hoever dit kan gaan. Als je twaalf
maanden zegt, waarom dan niet levenslang? Dat zijn heel lastige beslissingen.
Het is duidelijk dat de wetgever daaraan te pas moet komen. Niet voor niets
is in 1922 in de wet vastgelegd dat de politierechter tot ten hoogste zes
maanden zou mogen gaan. Daaronder was de norm nog ter invulling door de minister.
Ik pleit nu voor twaalf maanden. Ik kan moeilijk vooruitkijken wat andere
parlementen in de toekomst zullen doen. Ook als het bij zes maanden blijft,
hebben in de toekomst anders samengestelde parlementen uiteraard alle mogelijkheden
om de grens te verschuiven.De heer Dittrich (D66):U zegt dat het zaken van eenvoudige aard moeten zijn. Dat staat ook in
de wet. U maakt van zes maanden twaalf maanden. Wie garandeert u dat niet,
bijvoorbeeld als gevolg van capaciteitsgebrek, ingewikkelder zaken die tot
twaalf maanden kunnen gaan, toch bij de politierechter terechtkomen, bijvoorbeeld
omdat het bij de meervoudige kamer zo lang duurt?De heer Van Oven (PvdA):Ik denk dat een van de gebreken van het huidige systeem nu juist is dat
het eenvoudigheidscriterium niet nader is gedefinieerd en rekbaar is. Het
wordt in het huidige wetsvoorstel iets verder gespecificeerd, in ieder geval
ten aanzien van het bewijs en van de toepassing van het recht. Ik zou voor
de minister van Justitie nog wel mogelijkheden zien om in richtlijnen tot
een verdere vereenvoudiging te komen, bijvoorbeeld door vast te stellen dat
het om zaken moet gaan waarbij geen gerechtelijk vooronderzoek heeft plaatsgevonden.
Zoals u weet, gebeurt het op het ogenblik nogal eens dat zaken waarbij wel
een gerechtelijk vooronderzoek heeft plaatsgevonden, die kennelijk niet zo
vreselijk eenvoudig zijn, bij de politierechter terechtkomen. Het zou ook
mogelijk zijn aan te sluiten bij de bestaande richtlijnen voor straftoemeting,
bijvoorbeeld in het kader van de bestrijding van fraude in de sociale zekerheid.
Je kunt ook aan de Opiumwet denken, zeker als het gaat om een bekennende verdachte.
Dat zou een derde criterium kunnen zijn om het criterium van eenvoud te verduidelijken,
te laten uitkristalliseren. Als je dat criterium niet verduidelijkt, riskeer
je zowel bij zes maanden als bij twaalf maanden telkens de situatie dat een
officier van justitie met gebrek aan zittingsruimte bij wijze van noodgreep
de politierechter benadert met eigenlijk te ingewikkelde zaken. En het is
voor een politierechter psychologisch lastig om een zaak, als hij die eenmaal
voor zich heeft, op een gegeven moment toch als te moeilijk
aan te merken en die dan voor verdere behandeling over te dragen aan de meervoudige
kamer. Sommigen beschouwen het ook als een brevet van onvermogen, geloof ik,
wat het natuurlijk niet is.De heer Dittrich (D66):In uw analyse geeft u aan dat wij in het huidige systeem op een hellend
vlak terecht zijn gekomen, omdat er zaken bij de politierechter terechtkomen
die eigenlijk bij de meervoudige kamer thuishoren, maar u kunt mij er niet
van overtuigen dat wij met wat u voorstelt, van dat hellende vlak afkomen.
Ik ben bang dat wij als de grens wordt opgekrikt tot twaalf maanden, op een
nog sterker hellend vlak terechtkomen.De heer Van Oven (PvdA):Wat ik voorstel, is een systeem waarbij beide criteria als het ware evenveel
kracht krijgen, zodat het zesmaandencriterium het eenvoudscriterium niet meer
overschaduwt, omdat zich daardoor allerlei oneigenlijke ontwikkelingen zouden
kunnen voordoen, zoals ik zojuist schetste. Ik ga ervan uit dat er, zeker
als de minister er een beetje in stuurt, een systeem ontstaat waarbij beslissingen
over de toewijzing beter afgewogen worden.De heer Dittrich (D66):Maar is het, als je het hele wetboek bekijkt, niet veel verstandiger en
evenwichtiger om de knelpunten, die u inderdaad heel goed geanalyseerd hebt,
op een andere manier weg te nemen, zodat zaken voor de meervoudige kamer sneller
behandeld kunnen worden, in plaats van de procedure bij de politierechter
open te breken?De heer Van Oven (PvdA):Dat zou mooier zijn, maar ik heb u de aanleiding tot deze discussie in
1993 voorgehouden. Ik heb ook de zitting in Rotterdam van februari van dit
jaar genoemd. Er zijn ook al eerder vragen gesteld, bijvoorbeeld door mijn
collega Huys en mijzelf, over het opschorten van zittingen van de meervoudige
kamer bij de rechtbank te Roermond. Het sluit ook aan bij mijn eigen ervaring
dat er een soort golfbeweging optreedt waarbij officieren van justitie nu
en dan hun zware zaken niet kwijt kunnen bij de meervoudige kamer. Het systeem
met twaalf maanden biedt het voordeel dat officieren van justitie ook eenvoudiger
zaken aan de meervoudige kamer kunnen voorleggen, terwijl zij pieken kunnen
opvangen door die weer bij de politierechter te brengen, zodat zij niet hun
toevlucht behoeven te nemen tot min of meer oneigenlijke methodes.De heer Schutte (GPV):Voorzitter! De heer Van Oven wijst ook mij er terecht op dat het om twee
criteria gaat, namelijk een eenvoudige aard en zes respectievelijk twaalf
maanden. Maar denkt hij niet dat er van een besluit van de wetgever om die
termijn van zes maanden te veranderen in een termijn van twaalf maanden ook
een signaal uitgaat voor de interpretatie van het begrip "eenvoudig"? Dat
is natuurlijk ook geen objectief criterium, het zal dus altijd gewogen moeten
worden. En een dergelijke wijziging van het wetsvoorstel is dan toch een signaal
dat de wetgever vindt dat er meer zaken aan de politierechter kunnen worden
voorgelegd dan aanvankelijk de bedoeling was. Dat zal toch een zekere weerslag
op de interpretatie van het begrip "eenvoudig" hebben.De heer Van Oven (PvdA):Niet alle zaken waarbij minder dan twaalf maanden gevangenisstraf wordt
gevraagd, zijn daardoor per definitie eenvoudig. Het gaat om een cumulatie
van beide criteria. Ik heb zojuist ook geprobeerd aan te geven dat er voor
de minister van Justitie wellicht een rol is weggelegd om het openbaar ministerie
daarin wat meer te sturen dan tot nu toe is gebeurd. Op die manier is er een
meer uniforme toepassing van die criteria mogelijk.De heer Schutte (GPV):Het gaat om onze verantwoordelijkheid als medewetgever. Wij kunnen een
boodschap geven aan de praktijk in die zin dat de minister werkt aan richtlijnen.
Ik denk ook aan de individuele rechtstoepassing. Het signaal moet niet beperkt
blijven tot het ene onderdeel van dit artikel; het moet dus ook slaan op het
andere onderdeel.De heer Van Oven (PvdA):Dat moet u per situatie afwegen. U moet dan ook maar eens een zitting
in Rotterdam bijwonen. De officieren van justitie op de zitting zelf moeten
toegeven dat zaken eigenlijk niet voor de politierechter bestemd zijn, maar
wel voor de meervoudige kamer.De heer Dittrich (D66):Dat laatste wordt ook vaak als een psychologisch argument tegen een verdachte
gebruikt om hem te laten zien dat het om een heel serieuze zaak gaat.De heer Van Oven (PvdA):Ik weet niet wie van ons tweeën de psyche van de officier van justitie
beter kent.De heer Vos (VVD):Voorzitter! Het is goed als er zo snel mogelijk een reactie van justitie
volgt op een strafbaar feit. De winkeldief, de autokraker of de fraudeur weet
dan waar hij aan toe is. De snelle reactie is ook motiverend voor functionarissen
van politie en justitie. De samenleving ziet dat het recht gehandhaafd wordt.Uit de memorie van toelichting blijken drie snelrechtprocedures in soorten
en maten. Zo is er de supersnelle procedure bij betrapping op heterdaad. Ik
noem voetbalrellen, straatrellen en verkeerscontroles. Snelrecht kan ook worden
toegepast bij recidiverende verdachten van middelzware misdrijven, zoals autokraken,
zo leert de memorie van toelichting ons. Daarbij wordt de zaak direct afgehandeld.
Daarnaast is er sprake van snelrecht waarbij met name gestreefd wordt naar
een snelle beslissing over de vervolging van verdachte. Wordt hij gedagvaard
of niet? Daartoe wordt het contact met de verdachte op het politiebureau gebruikt
om spijkers met koppen te slaan. De VVD-fractie ondersteunt de ontwikkeling
om in brede mate van deze mogelijkheden gebruik te maken.Enkele aspecten van de methoden tot versnelde afdoening wil ik bij dezen
aan de orde stellen. Het wetsvoorstel biedt de mogelijkheid van een verkorte
dagvaarding, waarin kort wordt aangegeven waarom het gaat en wanneer de zaak
voorkomt. Daarvoor dient het OM in een vroeg stadium in staat te zijn over
de vervolging te besluiten op basis van elementaire gegevens over het strafbare
feit. Die gegevens moeten wel tijdig en adequaat aan het OM aangereikt worden.
De politie zal daarbij dus evenzeer een snelle en efficiënte handelwijze
moeten hebben die aansluit op de aanhouden-uitreikenmethode van het OM. De VVD vraagt de minister dan ook wat eraan gedaan wordt om
de werkwijze van politie en justitie op elkaar te doen aansluiten. Voor de
politie is het daarentegen belangrijk dat het OM de klok rond aanspreekbaar
blijft voor ondersteuning en advies. Als de politie bijvoorbeeld na 18.00
uur iemand aanhoudt, moet het OM daar ook beschikbaar voor blijven. Wat wordt
er door de minister gedaan om ervoor te zorgen dat die interactie met het
OM bevorderd wordt?In de schriftelijke voorbereiding heeft de VVD-fractie kanttekeningen
geplaatst bij het uitgangspunt van artikel 370a, lid 3, inhoudende dat de
aanvulling op de verkorte dagvaarding ten minste drie dagen voor de zitting
moet plaatsvinden. Indien van die uiterste datum gebruik wordt gemaakt, resteert
er weinig voorbereidingstijd. Ik begrijp echter dat uit wetssystematisch oogpunt
die termijn aansluit bij de korte dagvaardingstermijn voor de politierechter.De minister zegt in de memorie van toelichting dat in de praktijk van
die termijn van drie dagen slechts bij uitzondering gebruik wordt gemaakt.
De VVD-fractie vraagt de minister of zij ook bij de aanvullende tenlastelegging
bij voorkeur een ruimere termijn van betekening prefereert dan slechts drie
dagen.Snelheid in de justitiële procedure is een zeer goede zaak, maar
dat moet niet ontaarden in overhaasten. Als gevolg daarvan zou een nieuwe
stagnatie kunnen ontstaan, indien de verdachten en bloc aanhouding gaan vragen.Om snel te kunnen besluiten over al dan niet vervolging is de ondersteuning
door parketsecretarissen of hulpofficieren onmisbaar voor het OM. Naar ik
begrijp, ziet de minister de aanwezigheid en de bereikbaarheid van de officier
van justitie en een van zijn medewerkers als een belangrijke waarborg. Aldus
wordt het uitgangspunt bevestigd dat de verantwoordelijkheid voor de vervolging
bij het OM blijft. Op 12 maart jl. is er echter een kink in de kabel gekomen.
Het hof in Den Bosch heeft het OM niet ontvankelijk verklaard in een zaak
waarin aan de parketsecretaris een bevoegdheid ex artikel 167 van het Wetboek
van Strafvordering was gemandateerd. Het mandaat was met waarborgen omkleed.
De bevoegdheid was bijvoorbeeld beperkt tot bewijstechnisch ronde zaken die
door meerderjarige verdachten gepleegd waren. Er was ook voldaan aan een hele
hoop andere voorwaarden. Het was niet van toepassing op rechtbankzaken waarin
het OM in de opsporingsfase betrokken was. Het hof heeft in strikte zin geoordeeld
dat de beslissingsbevoegdheid om tot dagvaarding over te gaan, niet kon worden
gemandateerd. Als alternatief heeft het hof gesteld dat er dan maar voor iedere
zaak tussen de parketsecretaris en de officier van justitie gebeld moet worden
over de vervolgingsbeslissing. Er moet afzonderlijk toestemming gegeven worden.Tegen die uitspraak is cassatie ingesteld. In de tussentijd wordt het
hanteren van de aanhouden-uitreikenwerkwijze behoorlijk bemoeilijkt, hoor
ik uit de praktijk. Voor die werkwijze moet het OM immers sterk kunnen bouwen
op parketsecretarissen. De eis dat ook voor iedere standaardzaak vooraf met
de officier van justitie wordt gebeld, althans toestemming wordt gevraagd,
lijkt de VVD praktisch nauwelijks uitvoerbaar. De toepassing van de versnelde
werkwijze, die zeer belangrijk is voor de rechtshandhaving, mag niet stilvallen,
want dat zou zeer onwenselijk zijn. Dezelfde kwestie zal spelen bij het voorliggende
wetsvoorstel, waar het gaat om het systeem van de verkorte dagvaardingen.
In de nota naar aanleiding van het verslag spreekt de minister een voorkeur
uit voor de handhaving van de huidige gang van zaken, waarbij het gaat om
de inzet van de parketsecretaris. Zij merkt op dat wellicht nog striktere
eisen aan de bereikbaarheid en bemoeienis van het OM zouden kunnen worden
gesteld. Toestemming vooraf voor iedere zaak vraagt zij niet.De VVD heeft zich hierover ter informatie georiënteerd op de cassatiemiddelen
die tegen de uitspraak van het hof zijn ingesteld. In die middelen wordt onder
meer aandacht gevraagd voor het feit dat de uitvoering van een deel van de
taken van het OM – met name wanneer het gaat om veelvoorkomende criminaliteit
waarbij de burger sterk betrokken is – beschreven is in richtlijnen
en mandaatregelingen. De hoofdofficier heeft meestal op voorhand aangegeven
bij welke zaken tot transactie of vervolging moet worden overgegaan. De parketsecretaris
is louter als uitvoerend ambtenaar aan die richtlijnen gebonden. Zo wordt
invulling gegeven aan de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het vervolgingsbeleid.
Bovendien is er sprake van een dubbele check, een dubbele zekering. Bij de
voorbereiding van de strafzaak, voorafgaand aan de terechtzitting, bij de
toetsing gedurende het onderzoek en bij het requisitoir krijgt de officier
van justitie de zaak weer op zijn bord, zal hij moeten besluiten wat hij ermee
doet en moet hij uiting geven aan zijn specifieke verantwoordelijkheid.In politieke zin zegt de VVD: geen rem op snelrecht. De VVD is ook zeer
beducht voor de problemen die zijn ontstaan over de rol van de parketsecretaris.
Mede in het kader van het onderhavige wetsvoorstel bepleit de VVD dat hierover
snel duidelijkheid ontstaat.Zonder twijfel zal de Hoge Raad over deze technische zaak op enige termijn
arrest wijzen. De uitkomst daarvan is echter onzeker. Het is niet nodig daarop
te wachten. Bovendien is het maatschappelijk onwenselijk het streven naar
snellere doorlooptijden af te remmen. Er is alle aanleiding reeds nu als wetgever
initiatieven te nemen. In het conceptwetsvoorstel op de rechterlijke organisatie
is daar al uiting aan gegeven. In het concept van artikel 126 RO wordt wettelijk
de mogelijkheid bevestigd dat de uitoefening van één of meer
bevoegdheden van de officier van justitie kan worden overgedragen aan andere
bij het parket werkzame ambtenaren, uiteraard binnen alle zorgvuldigheidswaarborgen.
Dat is noodzakelijk voor het doelmatig functioneren van het OM. Dit wetsvoorstel
is echter nog slechts in de inspraak. De Raad van State komt nog aan de beurt.
Daarna is de beurt aan de Tweede Kamer. Er zal nog geruime tijd mee gemoeid
zijn voordat wij zekerheid hebben over dit wetsvoorstel. De VVD acht het niet
aanvaardbaar dat zo lang een waas van onzekerheid blijft hangen over het werk
van de parketsecretaris bij de aanhouden-uitreikenwerkwijze en bij de werkwijze
van de verkorte dagvaardingen. De VVD verzoekt de minister de mogelijkheid
tot mandatering op voorhand naar voren te trekken en deze nog vóór
de grote wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie alvast expliciet in die wet te verankeren c.q. een onderzoek te doen naar
de vraag hoe op korte termijn ten minste die zekerheid kan worden geboden.
Zo nodig zal de VVD-fractie daarvoor een motie indienen.Dan het amendement van de heer Van Oven. De VVD-fractie heeft daar nog
geen definitief besluit over genomen. Enige sympathiek voor het amendement
kan het amendement niet ontzegd worden. Er zijn duidelijke argumenten pro
en contra. De argumenten vóór betreffen het feit dat de heer
Van Oven refereert aan een inflatoir effect, alsmede het risico van de rechtsongelijkheid.
Argumenten tégen betreffen het risico dat de zorgvuldigheid van de
politierechter geweld wordt aangedaan als hij te grote zaken te snel moet
gaan behappen. Het oordeel van de minister hierover is in dezen zeer belangrijk.
De VVD kan zich voorstellen dat een tussenfase zal worden ingelast voordat
hierover besloten wordt. Wij zouden eerst eens aan het OM nader kunnen vragen
hoe daar op dit moment de vlag erbij hangt en wij zouden nader onderzoek kunnen
doen naar de vraag in hoeverre dat inflatoire effect zich in kwantitatieve
zin voordoet.De heer Bremmer (CDA):Voorzitter! Het onderhavige wetsvoorstel beoogt de uitreiking van de dagvaarding
mogelijk te maken onmiddellijk bij aanhouding of kort nadien, in de eerste
periode van vrijheidsbeneming. Door de fysieke aanwezigheid van de verdachte
te benutten voor de uitreiking in persoon, verwacht de minister tot een betere
planning van de tenuitvoerlegging van het eventuele verstekvonnis te kunnen
komen. Tenuitvoerlegging van een verstekvonnis is immers pas mogelijk na betekening,
met de mogelijkheid dat de verdachte alsnog een rechtsmiddel instelt, tenzij
de inleidende dagvaarding of oproeping in persoon is betekend. Het wetsvoorstel
verruimt de mogelijkheden voor zo'n betekening door de verdachte van een misdrijf
een onvolkomen dagvaarding uit te reiken die wel datum en tijd vermeldt, alsmede
de rechten die de verdachte toekomen, maar die voor wat betreft de tenlastelegging
volstaat met een verkorte opgave. De voorgestelde regeling betreft alleen
dagvaardingen in politierechterlijke zaken. De minister maakt er evenwel geen
geheim van dat het voorgestelde regime in een later stadium evenzeer voor
meervoudigekamerzaken zou kunnen gaan gelden. De minister verwacht verder
voornamelijk nut van deze procedure, indien het onderzoek niet op heel korte
termijn, binnen welke de verdachte na aanhouding op het politiebureau verblijft,
kan worden afgerond.Voorzitter! Allereerst wil ik constateren dat in grote lijnen de minister
bevredigend heeft geantwoord op de vragen die onze fractie bij de schriftelijke
inbreng gesteld heeft. Dat laat onverlet dat ik op een aantal punten nader
wil terugkomen.De leden van de CDA-fractie ondersteunen het streven te komen tot een
efficiënte afwikkeling van strafzaken en een vlotte tenuitvoerlegging
van daarvoor vatbare vonnissen. Het verdient instemming dat zo snel mogelijk
een justitiële reactie volgt op het constateren van een strafbaar feit.
Uit het oogpunt van rechtshandhaving is het gewenst dat de verdachte zeer
spoedig na het plegen van het betreffende feit op de hoogte wordt gesteld
van de strafrechtelijke reactie van het OM. Deze reactie wordt immers nu meestal
pas gegeven nadat de politie het proces-verbaal heeft afgesloten en ingezonden
aan het parket. Ook wordt terecht gesteld in de nota naar aanleiding van het
verslag dat de mogelijkheid van een snellere executie wordt vergroot, doordat
de verdachte er zich niet op kan beroepen dat hij niet wist van de datum en
het tijdstip van berechting.De CDA-fractie is van opvatting, voorzitter, dat de verantwoordelijkheid
voor de vervolging ten principale is voorbehouden aan het openbaar ministerie.
Een verschuiving van de verantwoordelijkheid voor de vervolgingsbeslissing
naar de politie acht zij ongewenst. Tussen opsporing en vervolging dient voldoende
afstand te bestaan. Ik meen dat ook de heer Schutte dit zo heeft verwoord.
Ik verwijs hier ook naar het advies van de Nederlandse orde van advocaten,
van eind mei 1995, waarin terzake duidelijke opmerkingen staan over "de afweging
die het OM bij de toepassing van het opportuniteitsbeginsel heeft te maken
en die tot de meest wezenlijke van het OM behoort". Het betreft hier de poortwachtersfunctie
ten opzichte van de rechter. Kan de minister haar visie terzake, gelet ook
op de praktijk in sommige arrondissementen, nog eens uiteenzetten? In de stukken
worden voorbeelden genoemd van de combinatie van hulpofficier en parketsecretaris.
Op zichzelf sluiten mijn vragen ook aan bij wat collega Vos verder heeft uitgewerkt,
hoewel ik een duidelijke stellingname voor wat betreft onze fractie heb verwoord.Een relevante vraag is verder of de voorgestelde procedure dient te worden
uitgebreid tot meervoudigekamerzaken c.q. tot alle strafzaken. De minister
wil dit, zo zegt zij in de nota naar aanleiding van het verslag, niet op voorhand
uitsluiten; ik verwijs naar de pagina's 2 en 6 van de nota. Zij wil eerst
praktijkervaring opdoen alvorens deze vraag definitief te beantwoorden. Wij
kunnen ons aansluiten bij die voorzichtige lijn van het ministerie. Kan de
minister eens toelichten wat zij bedoelt met "niet op voorhand uitsluiten"?Voorzitter! Artikel 368 bepaalt dat de te rekwireren straf in dit type
eenvoudige zaken niet meer mag bedragen dan zes maanden gevangenisstraf. Opmerkelijk
is echter dat de minister bevestigend antwoordt op de vraag of een verhoging
van dat maximum is overwogen. Toch heeft zij uiteindelijk besloten een dergelijk
door haar ambtsvoorganger voorbereid voorstel niet in te dienen. Bij haar
aantreden was dit een van de voorgelegde beslispunten, zo blijkt uit de stukken.
Ik memoreer in dit verband de door collega Van Oven reeds genoemde bijdrage
van mr. Van der Horst in het Nederlands Juristenblad van maart 1993 en de
daarop gevolgde discussie. Van der Horst betoogt dat er een eenvoudige remedie
bestaat tegen de rechtsongelijkheid die kan ontstaan door de wens van het
OM om zaken sneller af te doen. Immers, de reden waarom het OM een strafzaak
die op zichzelf voor behandeling bij de meervoudige kamer in aanmerking zou
komen, bij de politierechter aanbrengt, is veelal gelegen – ik citeer –
"in de omstandigheid dat het op die manier mogelijk is een strafzaak op korte
termijn te doen berechten. Ook de politierechter zal veelal een voortvarende
berechting laten prevaleren boven de administratieve rompslomp van verwijzing."
"De genoemde rechtsongelijkheid ontstaat doordat verdachten wier zaak
telkens een graadje minder ernstig is, afgezet tegen het plafond als uitgangspunt
van de meest zwaar veroordeelde, minder hoge straffen opgelegd zullen krijgen."
De politierechter zal bijvoorbeeld moeilijk kunnen verkopen dat iemand die
verdacht wordt van vijftien inbraken een straf krijgt van zes maanden en iemand
met vier inbraken eveneens zes maanden.Daarentegen geeft de minister als voornaamste argument: "dat het onjuist
was het capaciteitsgebrek de wijze van inrichting van een goede rechtsbedeling
te laten dicteren en dat het onwenselijk was dat vrijheidsstraffen van aanzienlijke
omvang (feitelijk maximaal acht maanden) door één persoon zonder
collegiale toetsing konden worden opgelegd". Dit punt is reeds gewisseld tussen
collega Dittrich en collega Van Oven. Ook wij vernemen gaarne de visie van
de minister op deze problematiek.Het amendement van collega Van Oven roept ook bij ons een aantal vragen
op. Ik sluit mij in dezen aan bij collega Dittrich. Voor ons mag het tekort
aan capaciteit bij de rechterlijke macht geen uitgangspunt zijn om de regeling
aan te passen. De termijn van zes maanden is het enige harde criterium. Wanneer
in de toelichting op het amendement wordt gesteld dat "zaken waarvoor een
hogere straf dan zes maanden wordt gevorderd ook van eenvoudige aard kunnen
zijn", blijft het de vraag, wat "eenvoudig" is. Dat is natuurlijk subjectief.
Bovendien, hoe vaak zal dat bij een hogere straf dan zes maanden het geval
zijn? Wie kan garanderen dat er in de meeste gevallen sprake zal zijn van
"zaken van eenvoudige aard"? Is de politierechter voldoende toegerust voor
dit soort zaken? Dergelijke vragen rijzen vanzelf. Wordt door dit amendement
de rechterlijke macht niet gedwongen steeds meer zaken enkelvoudig af te doen
zonder dat er tegemoetgekomen wordt aan het capaciteitsvraagstuk? Kan de minister
hierop ingaan?De heer Rabbae (GroenLinks):Ik begrijp dat het CDA het amendement van collega Van Oven niet ondersteunt,
mijnheer Bremmer? U zet daarbij een aantal vraagtekens.De heer Bremmer (CDA):Ik wil eerst het oordeel van de minister afwachten.De heer Rabbae (GroenLinks):Is dit dan niet in strijd met uw vraag aan de minister van Justitie, waarom
zij heeft afgezien van het verhogen van de strafnorm, zoals haar voorganger
dat wilde? Dat vind ik niet helemaal consistent.De heer Bremmer (CDA):Ik denk dat de heer Rabbae zich in dit opzicht vergist. Ik heb alleen
de stukken aangehaald. Daarin wordt gesteld dat in de vorige kabinetsperiode
het voornemen bestond om met een dergelijk voorstel te komen. Ik heb gezegd
dat de minister aanvankelijk positief stond tegenover de vraag en dat zij
bij haar aantreden een aantal beslispunten voorgelegd heeft gekregen, waarvan
dit er één was. Zij heeft uiteindelijk besloten dit voorstel
niet in te dienen. Dus ik heb een historisch overzicht gegeven van de gang
van zaken op het departement. Ik ben dan ook niet inconsistent. Ik vraag eigenlijk
wat precies de gang van zaken was en wat de betrokkenheid van de minister
was bij het besluit om het voorgestelde uiteindelijk niet te doen.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! U vraagt dus eigenlijk aan de minister waarom zij heeft afgezien
van de verhoging van de strafnorm.De heer Bremmer (CDA):Ja.De heer Rabbae (GroenLinks):Met andere woorden: u bent daar eigenlijk voor. U mist alleen de vermelding
van enkele historische feiten, maar u bent het wel met de minister eens. Die
opstelling bespeur ik in uw reactie. Deze houding vind ik echter strijdig
met uw afwijzing van het amendement van de PvdA. U verwijt de PvdA dat zij
de capaciteitsproblemen gebruikt om de inrichting aan te tasten en daar bent
u kennelijk niet voor. Uw vraag aan het adres van de minister strookt echter
niet met het afwijzen van het amendement van de PvdA.De heer Bremmer (CDA):Waar gaat het mij om? In de stukken staat dat de minister een verhoging
van de straftermijn van zes maanden heeft overwogen. Dat staat er letterlijk.
Zij heeft echter om haar moverende reden uiteindelijk niet tot die verhoging
besloten. Ik vraag de minister toe te lichten waarom zij van standpunt is
veranderd. We zijn nu weer een paar jaar verder en inmiddels is het amendement-Van
Oven ingediend. Wil zij nu een en ander eens uit de doeken doen? Daarmee ben
ik absoluut niet inconsistent.Voorzitter! Ten slotte wil ik nog enkele aparte opmerkingen maken. In
de evaluatie in het kader van aanhouden en uitreiken, waarnaar de minister
in de stukken verwees, wordt geconstateerd dat niet in heel Nederland volgens
een AU-aanpak wordt gewerkt. Slechts in eenderde van de politieregio's gebeurt
dat in de gehele regio. Ik neem aan dat voorbereidingen worden getroffen om
ervoor te zorgen dat binnenkort in alle regio's sprake zal zijn van algehele
toepassing en dat dit wetsvoorstel daartoe een extra stimulans betekent. Of
bestaan nog bijzondere belemmeringen? Graag krijg ik op dit punt een reactie.Hoe staat het met de organisatorische voorbereidingen die noodzakelijk
zijn voor een effectieve toepassing van deze specifieke vorm van snelrecht?
Ik verwijs naar pagina 10 van de nota naar aanleiding van het verslag. Zijn
genoemde noodzakelijke maatregelen inmiddels getroffen? Dat geldt evenzeer
met betrekking tot het traject van de versnelde tenuitvoerlegging van taakstraffen
en gevangenisstraffen. Hoe is daarbij de stand van zaken, onder meer bij reclassering
en gevangeniswezen? Het is natuurlijk dan ook vereist dat er voldoende taakstraffen
zijn. In iets andere woorden heeft collega Vos hier ook op geduid.Voorzitter! Hoe zwaar weegt voor de minister de reactie van de Nederlandse
orde van advocaten? Zij zeggen dat door in een vroegtijdig stadium te dagvaarden,
alternatieve afdoeningsmodaliteiten niet meer aan de orde kunnen komen. Deelt
zij dat bezwaar en hoe kan eraan tegemoetgekomen worden?Wat de verwachtingen betreft van de thans voorgestelde procedure: deelt
de minister de inschatting dat ten minste 30% van alle eenvoudige misdrijfzaken
met behulp van aanhouden en uitreiken moet worden afgedaan, willen de kosten
van invoering en ingebruikneming van een dergelijke procedure opwegen tegen
de baten? Ik verwijs naar pagina 5 van het genoemde evaluatierapport. In het
rapport wordt het percentage van 50 als haalbaar genoemd.Voorzitter! Steun geven aan het wetsvoorstel laat wat ons betreft onverlet dat ook de rechterlijke macht extra capaciteit nodig heeft
en dat de politierechter niet gebruikt moet worden om het capaciteitsprobleem
van de rechterlijke macht op te lossen. Ook op dit punt verneem ik graag de
visie van de minister.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Mijn fractie ziet het belang in van indiening van dit wetsvoorstel.
Het gaat om het bevorderen van snelrecht en het is duidelijk dat het bevorderen
van snelrecht het vertrouwen in justitie en in de handhaving verhoogt. Dat
komt weer het vertrouwen in de overheid ten goede. De indiening van dit wetsvoorstel
is dus een prima zaak. Ik wil nog wel twee punten aan de orde stellen.Ik meen dat onder artikel 370a, lid 2d, wordt gestipuleerd dat de verdachte
mededeling wordt gedaan van de rechtsgevolgen van het al dan niet verschijnen
ter terechtzitting. Wordt de verdachte echter ook gezegd dat hij te zijner
tijd al dan niet een aanvulling op de dagvaarding krijgt? Dat speelt ook een
rol.Over de termijn van drie dagen het volgende. Als betrokkene geen mededeling
krijgt over het feit dat hij of zij te zijner tijd, maar wel drie dagen voor
de terechtzitting, een aanvulling krijgt op de dagvaarding, komt het mij voor
dat dat het streven van de minister een beetje blokkeert. Er is een aantal
elementen die dat streven kunnen frustreren. Valt het weekend onder die termijn
van drie dagen? Er wordt namelijk niet gesproken over drie werkdagen. Stel
verder dat wij te maken hebben met een vreemdeling die de Nederlandse taal
niet machtig is. De aanvulling op de dagvaarding zou dan binnen die drie dagen
vertaald moeten worden. Dat zal toch wel moeite kosten. Het is bovendien een
reden voor de verdachte en zijn verdediger om ter terechtzitting te vragen
om uitstel. In het wetsvoorstel staat dat in dat geval, zeker als het aannemelijk
is, de rechter over zal gaan tot schorsing van de rechtszaak. Ik heb uit dit
wetsvoorstel begrepen dat de minister aankoerst op een efficiëntere en
strakkere aanpak van deze procedure van snelrecht. Dat is een goede zaak,
maar het mag toch niet zo zijn dat juist de kwestie van de termijn deze wens
van de minister dwarsboomt. Als de verdediging of de verdachte zelf tegen
de rechter zegt dat hij door een aantal omstandigheden niet in staat is geweest
om zijn zaak goed voor te bereiden, zal de rechter de rechtszaak schorsen.
Dan verdwijnt de efficiëntiewinst die geboekt had moeten worden. Vandaar
mijn amendement, waarin wordt voorgesteld om van die drie dagen tien dagen
te maken, juist om die efficiëntiewinst volledig te kunnen boeken. Dat
is volgens mij ook de bedoeling van dit wetsvoorstel.De heer Bremmer (CDA):Wij praten hier over snelrecht. Het ligt dan ook in de lijn om te kiezen
voor een korte termijn, drie dagen. De heer Rabbae kiest er nu voor om die
termijn ruim drie keer zo lang te laten duren, tien dagen.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik heb het over een zorgvuldige aanpak. Ik heb natuurlijk liever dat het
zo snel mogelijk gebeurt, als de rechtswaarborgen maar aanwezig zijn. In het
wetsvoorstel staat "ten minste drie dagen". Dat betekent dat het waarschijnlijk
ook vier of vijf dagen kan zijn. Een tussenoplossing zou kunnen zijn: ten
minste drie dagen en ten hoogste tien dagen. Dan komt het waarschijnlijk in
de buurt van de praktijk. Wij willen allemaal dat de zaken zo snel mogelijk
afgedaan worden, maar deze constructie kan aanleiding zijn tot schorsing van
rechtszaken, terwijl dat juist niet de bedoeling is. Wanneer een advocaat
met enigszins legitieme argumenten komt waarom zijn cliënt niet in staat
is geweest zich goed voor te bereiden, zal de zaak worden geschorst. Wil de
minister echt wel dat dit soort zaken worden geschorst? Ik neem aan van niet.
Deze minister werkt zorgvuldig als het gaat om de rechtsbijstand en de rechtswaarborgen.
Het komt mij echter voor dat dit punt beter tot zijn recht komt wanneer de
advocaat, de verdediging en de cliënt zomin mogelijk aanleiding hebben
om zaken uit te doen stellen.De heer Dittrich (D66):Ziet u niet veel te veel beren op de weg wanneer u allerlei problemen
signaleert en daarom een termijn gaat verlengen? Die aanvulling van de dagvaarding
gaat namelijk om hetzelfde feit als de verkorte dagvaarding.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! De verdachte kan bij het uitreiken van de dagvaarding van
oordeel zijn dat hij zich daarin moet schikken. De aanvullende tenlastelegging
kan echter, hoewel het hetzelfde feit betreft, toch een nieuwe dimensie aan
de zaak geven. Op grond daarvan kan de verdachte zijn oorspronkelijke oordeel
herzien en bestaat de mogelijkheid dat hij om uitstel zal vragen om met zijn
advocaat de verdediging voor te bereiden. Dit lijkt mij niet zo denkbeeldig.De heer Dittrich (D66):Verdachten zien vaak tevoren hun dossier in. Zij weten precies wat er
tegen hen wordt aangevoerd. De aanvulling van de dagvaarding is vooral een
juridische formulering die geheel gebaseerd is op hetzelfde feit.De heer Rabbae (GroenLinks):Ook u kunt niet garanderen dat de verdediging op een gegeven moment niet
om uitstel zal vragen omdat de voorbereiding door omstandigheden niet goed
heeft kunnen verlopen. In tegenstelling tot de mededeling over de rechtsgevolgen
van het niet verschijnen op de terechtzitting, wordt er geen mededeling over
de aanvulling gedaan. Het is naar mijn mening wel acceptabel als de verdachte
wordt verteld dat hij of zij tot drie dagen voor de terechtzitting een aanvulling
kan verwachten.De heer Dittrich (D66):Ik ga er even van uit dat uw amendement wordt aangenomen, waardoor de
termijn van tien dagen in de wet wordt opgenomen. Als de verdachte na de achtste
dag naar zijn advocaat gaat om hem het probleem voor te leggen, kan de advocaat
zeggen dat er te weinig tijd is om de zaak goed te bespreken. Ook in dat geval
kan de politierechter op de zitting in het belang van de verdediging de zaak
aanhouden of later op de dag behandelen.De heer Rabbae (GroenLinks):Het is een feit dat de termijn van tien dagen langer is dan die van drie
dagen.De heer Dittrich (D66):Dat is een probleem als het ons streven is om de procedures te versnellen.De heer Rabbae (GroenLinks):Het gaat om de vraag of men zelfs bij een termijn van
tien dagen om uitstel zal vragen omdat men zich niet goed heeft kunnen voorbereiden.
Ik neem aan dat de aanleiding daartoe bij een termijn van tien dagen aanzienlijk
minder is dan bij een termijn van drie dagen.De heer Dittrich (D66):De verdachte kan naar aanleiding van de verkorte dagvaarding die hem is
uitgereikt, een advocaat gaan zoeken. Ook in uw systeem is er geen garantie
dat zaken niet worden aangehouden. Een en ander heeft vrij weinig te maken
met de lengte van de termijn.De heer Rabbae (GroenLinks):Wij verschillen op dit punt niet principieel van mening. Wij taxeren een
en ander alleen anders.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! De vraag van de heer Rabbae vindt beantwoording in het wetsvoorstel
zelf. In artikel 370a, lid 2, onder d, staat dat de verkorte dagvaarding de
aankondiging bevat dat zij zal worden aangevuld.De heer Rabbae (GroenLinks):Daar staat dat hem of haar de rechtsgevolgen van het al dan niet verschijnen
op de terechtzitting meegedeeld zal worden. Er wordt geen mededeling gedaan
over een aanvulling.De heer Van Oven (PvdA):Misschien lees ik slecht, maar in dit artikel staat toch echt dat de verkorte
dagvaarding de aankondiging bevat dat zij zal worden aangevuld. Het is duidelijk
dat er nog een aanvulling te verwachten is. De minister zal hier ongetwijfeld
ook op in willen gaan.De opmerking van de heer Rabbae dat de termijn van drie dagen te kort
is als er nog een vertaling moet plaatsvinden, is van belang. Ik kan mij voorstellen
dat dit probleem zich in de praktijk zal voordoen. Ik suggereer de heer Rabbae
om de minister te vragen of er in het geval van verdachten die de Nederlandse
taal niet machtig zijn, per definitie een vertaling kan worden geleverd bij
de aanvulling op de verkorte dagvaarding.De heer Rabbae (GroenLinks):De minister zit erbij. Ik neem aan dat zij deze vraag heeft gehoord.De vergadering wordt vijf minuten geschorst.Minister Sorgdrager:Voorzitter! Met het wetsvoorstel dat nu aan de orde is, wordt beoogd snel,
consequent en efficiënt te kunnen optreden bij eenvoudige misdrijfzaken.
Dat kan nu doordat er via automatiseringssystemen mogelijkheden zijn geschapen
voor deze snelle aansluiting tussen politie en openbaar ministerie. Het kan
ook doordat de werkwijze van politie en openbaar ministerie beter op elkaar
zijn afgestemd. Daarmee heb ik meteen een aantal vragen beantwoord onder anderen
van de heren Vos en Bremmer.Wat is de stand van zaken? De evaluatie van de projecten en de experimenten
wijst uit dat het systeem op zichzelf gunstig kan werken en dat het inderdaad
de bedoeling is dat een substantieel deel van de politierechterzaken op deze
manier wordt afgedaan. Deze manier van werken kost niet meer capaciteit, maar
de procedures moeten dan wel goed op elkaar aansluiten, het openbaar ministerie
moet bereikbaar zijn en de politie moet in staat en bereid zijn om in een
heel snel tempo een fatsoenlijk proces-verbaal op te stellen. Uit de evaluatie
blijkt dat dit mogelijk is. Dus ik vind dat wij er dan ook toe moeten overgaan.
Overal in het land is momenteel wel een of andere vorm van een dergelijke
versnelde procedure ingevoerd. Het is de bedoeling, wanneer dit wetsvoorstel
wet is, dat er een zoveel mogelijk gelijksoortige procedure overal in het
land wordt ingevoerd. De voorbereidingen daarvoor worden op dit moment getroffen.Het is de bedoeling dat het verschijnen van een verdachte tijdens de politierechterzitting
sneller gebeurt dan nu het geval is. Dit kan omdat de dagvaarding meteen wordt
uitgereikt en daarmee ook de datum van de zitting wordt bekendgemaakt. Het
is ook de bedoeling dat de executie sneller kan, omdat er meer dagvaardingen
in persoon betekend kunnen worden. Dus het wetsvoorstel heeft twee elementen
in zich. Een vraag die dan naar voren komt is: wie neemt uiteindelijk de vervolgingsbeslissing?
Het openbaar ministerie neemt de beslissing c.q. is verantwoordelijk voor
de beslissing. Als er een mandaat wordt gegeven aan een parketsecretaris of
uiteindelijk aan een politiefunctionaris – hoewel ik vind dat een parketsecretaris
daar eigenlijk wel nauwkeurig toezicht op moet houden – blijft het openbaar
ministerie in elk geval verantwoordelijk voor de vervolging. Wanneer de mandaatverlener
op de zitting met de dagvaarding verschijnt, laat hij zien dat hij die verantwoordelijkheid
ook accepteert. Het geven van een mandaat moet wel volgens heel strikte regels,
waardoor de bewegingsruimte van de gemandateerde natuurlijk niet echt groot
is. De beleidsbeslissing is in feite door het openbaar ministerie genomen.De heer Vos wees erop dat het hof in Den Bosch een arrest heeft gewezen
over deze kwestie. Dat klopt, maar het is niet zo dat het hof dit categorisch
heeft afgewezen. Men heeft wel een opening gelaten, waarbij niet in alle zaken
overleg behoeft te worden gepleegd met de officier van justitie – dat
staat ook in de overwegingen – en waarbij de parketsecretaris wel duidelijke
richtlijnen moet hebben.De heer Vos (VVD):Toch is een en ander iets strakker geformuleerd. In de overweging ten
overvloede waarnaar de minister verwijst, staat: geheel ten overvloede overweegt
het hof dat het bovenstaande geenszins impliceert dat een snelrechtprocedure
als de onderhavige tegen de wet zou zijn; hiervan is met name geen sprake
indien de parketsecretaris de te nemen beslissing neemt in overleg en met
toestemming van de dienstdoende officier van justitie. Dus het hof zegt dat
het bij het hanteren van snelrecht toch nodig is om in overleg en met toestemming
van de officier van justitie een vervolgingsbeslissing te nemen.Minister Sorgdrager:De formulering "hiervan is met name geen sprake indien" wil niet zeggen
dat bij een redenering a contrario in een andere situatie, wanneer er duidelijke
richtlijnen en een mandaat zijn, het dan niet mogelijk is.De heer Vos (VVD):Het is misschien niet verstandig om het hele arrest nu met u door te vlooien,
maar de strekking van het arrest is nogal strak.Minister Sorgdrager:Strakker dan het arrest van het hof in Amsterdam over deze kwestie. Dat
zegt namelijk dat het wel mogelijk moet zijn. Er is daarom
cassatie ingesteld om te bekijken hoe de Hoge Raad hierover denkt.Artikel 126 van het conceptwetsvoorstel rechterlijke organisatie bij de
reorganisatie van het openbaar ministerie geeft een mandaatsregeling. De heer
Vos zegt dat die misschien naar voren gehaald moet worden. Het wetsvoorstel
ligt op dit moment bij de Raad van State voor advies. Daarna komt het naar
de Kamer. Ik neem aan dat de Kamer het heel snel wil gaan behandelen. Wat
heeft het dus voor zin om dit naar voren te halen en dat deel de hele procedure
te laten doorlopen? Naar mijn idee wordt op die manier geen tijd gewonnen.De heer Vos (VVD):Dit is de garage waarin het recht wordt gemaakt en waarin aan het recht
gesleuteld kan worden. Wij kunnen afwachten wat de Hoge Raad zegt, maar dat
duurt een onbestendige periode. Wij kunnen ook afwachten wat er met het wetsvoorstel
gebeurt, maar dat duurt helemaal een onbestendige periode. Dat kan op z'n
minst wel anderhalf tot twee jaar duren.Minister Sorgdrager:Ja, maar dat is bij een nieuw wetsvoorstel ook zo.De heer Vos (VVD):In de tussentijd zitten wij wel met het probleem dat de rol van de parketsecretaris
ontzettend moeilijk is. Signalen uit de praktijk laten horen dat de huidige
werkwijze niet meer gecontinueerd kan worden. Daarom meen ik dat wij op de
een of andere manier binnen de bestaande regelgeving een bevestiging kunnen
zoeken waardoor deze werkwijze mogelijk is. Of wij kunnen versneld iets doen
waarbij wij bevestigen dat de mandatering in bepaalde omstandigheden geïndiceerd
is.Minister Sorgdrager:Ik ben daar niet voor. Ten eerste meen ik dat je niet veel tijd wint door
dit deel uit het wetsvoorstel rechterlijke organisatie te halen. Dat moet
immers ook het hele traject doorlopen. Het moet ook naar de Raad van State,
etc. Mijns inziens is de tijdwinst dus niet groot. Ten tweede zijn de parketsecretarissen
in de praktijk van nu ook gemandateerd voor een beslissing tot vervolgen.
De officier van justitie komt er soms pas aan te pas kort voordat de zaak
op de zitting komt. Ik zie dus eigenlijk niet in waarom wij dit nu op die
manier vervroegd moeten gaan regelen. Aangezien het arrest van het hof in
Amsterdam veel meer mogelijkheden geeft, meen ik eerlijk gezegd dat je moet
afwachten wat de Hoge Raad hiervan vindt.De heer Van Oven (PvdA):Als de Hoge Raad op dit punt het hof in Amsterdam niet volgt, komen wij
met de huidige praktijk dan niet in ernstige problemen?Minister Sorgdrager:Dan ontstaat inderdaad een probleem. Ik kan mij echter niet voorstellen
dat dit moet gebeuren omdat dat in de praktijk van nu ook al niet zo is. Iedereen
weet dat de parketsecretaris uiteindelijk de dagvaarding behandelt. Hij zet
er een stempel onder en dan wordt zij naar de politierechter gebracht. Dat
nu ineens een stap teruggedaan moet worden, zodat de officier van justitie
in elke zaak formeel een beslissing moet nemen, kan ik mij niet voorstellen.
Mocht de Hoge Raad inderdaad zeggen dat dit moet gebeuren, dan zal ik ervoor
moeten zorgen dat dit met een soort noodwet wordt hersteld. Op dit moment
wil ik dat eigenlijk niet doen.De heer Vos (VVD):In het kader van de enquête opsporingsmethoden hebben wij nogal
eens van de ambtenaren van het ministerie gehoord dat zij de ontwikkelingen
afwachten en dan pas actie ondernemen. Op dit punt hebben wij alle vijf bevestigd
dat wij snelrecht, uiteraard op een verstandige en gewaarborgde manier, op
prijs stellen. Het risico dat de zaak op zijn rug ligt en dat het niet meer
mogelijk is de snelrechtmethode te hanteren die de Kamer in feite wil, is
nu levensgroot. Daarom denk ik: laten wij proberen het initiatief te nemen
en op een verstandige manier ruggensteun te bieden aan de huidige praktijk
waar ook de minister een voorstander van is. Twee of drie jaar wachten brengt
risico's met zich. Waarom nemen wij dan geen initiatief?Minister Sorgdrager:Ik denk dat er geen risico aan zit. Ik hoop niet dat de Kamer twee tot
drie jaar wacht met de behandeling van het wetsvoorstel reorganisatie OM.
Ik had ook niet de indruk dat de Kamer daar zo lang mee wilde wachten. Ik
meen dat wij dit op die manier dan een keer formeel kunnen regelen. Het voordeel
van het nu eruit lichten zie ik niet. Ik heb niet het idee dat de boel dan
op z'n rug ligt, absoluut niet. Ik kan mij niet voorstellen dat de Hoge Raad
zal uitspreken dat de officier van justitie voor iedere zaak, zonder dat een
mandatering mogelijk is, persoonlijk een beslissing moet nemen.Voorzitter! De heer Schutte constateert dat in het voorstel een wijze
van oproeping wordt geïntroduceerd die in feite ligt tussen de procedure
bij de kantonrechter en de gewone dagvaarding in misdrijfzaken. Dat klopt.
De wijze van oproeping is niet helemaal gelijk aan die bij de kantonrechter,
omdat de aanvulling van de dagvaarding ook betekend moet worden aan de verdachte.
Dat moet, omdat het een misdrijf betreft dat gevolgen heeft voor justitiële
documentatie etc. en dat inhoudelijke gevolgen kan hebben die veel verder
strekken dan de zaken die bij de kantonrechter aan de orde komen.De heer Schutte vraagt zich af of een langere periode nodig is, omdat
gedurende de periode van de aanhouding het gehele onderzoek gereed kan zijn.
Dat lukt niet altijd, omdat een aantal technische dingen gedaan moeten worden.
Soms lukt het wel. Om ervoor te zorgen dat die mogelijkheid blijft bestaan,
wil ik deze langere periode wel invoeren.De positie van de verdachte met een verkorte dagvaarding is niet anders
dan van iemand die de dagvaarding niet in persoon heeft ontvangen. De heer
Schutte vraagt wat het rechtsgevolg is van vrijwillige verschijning op de
zitting bij een niet geldige betekening. Dat rechtsgevolg is niet anders dan
voor iemand die een niet rechtsgeldige betekening heeft gehad in een normale
procedure. Er zullen mijns inziens niet veel problemen door ontstaan. De feitelijke
situatie zal de doorslag geven voor de politierechter om de zaak uit te stellen
als de verdachte onvoldoende op de hoogte is. De praktijk wijst uit dat de
mensen die inderdaad verschijnen, omdat zij op de een of andere manier toch
kennis hebben gekregen van de zittingsdatum, snel van de zaak af willen. De
zaak wordt dan goed uitgelegd aan de desbetreffende persoon. Als de politierechter
het gevoel heeft dat het niet goed is de zaak op deze manier
te behandelen, moet hij de zaak aanhouden.Het gaat hierbij om eenvoudige zaken. Wij moeten niet de voorstelling
hebben dat ingewikkelde zaken bij de politierechter terechtkomen, want daarvoor
is de snelrechtprocedure niet bedoeld. Ik zal straks ingaan op de meervoudige
kamer. In ingewikkelde zaken kun je geen dagvaarding mandateren. Het gaat
echt om het eenvoudig invullen van een aantal variabelen die je in een standaarddagvaarding
kunt aanbrengen. De precieze omschrijving van het feit volgt later. Dat moet
in een snel tempo gebeuren. Bovendien vergen ingewikkelde zaken een langer
onderzoek. Voor dergelijke zaken werkt deze procedure niet.Ik wijs daarop, omdat het idee om deze procedure eventueel bij de meervoudige
kamer toe te passen, voor mij nog heel ver weg ligt. Je moet het ook niet
per definitie uitsluiten, omdat het soms een eenvoudige zaak betreft die wellicht
voor de meervoudige kamer gebracht kan worden. Ik heb daar toch een probleem
mee. Bovendien zijn bij de meervoudige kamer de termijnen anders dan bij de
politierechter. Voor mij is dat idee nog ver weg, maar in principe moet je
het niet uitsluiten in de toekomst.Ik zie dan ook een verband met het amendement van de heer Van Oven om
in dit kader voor te stellen de door de politierechter op te leggen strafmaat
te verhogen van zes naar twaalf maanden. Die discussie wordt al heel lang
gevoerd, al voor 1993. Je hebt daar voor- en tegenstanders van. Ik ben er
geen voorstander van. Als je praat over een vrijheidsbeneming van meer dan
zes maanden, is het nodig dat de zaak niet als een eenvoudige zaak wordt behandeld,
want dat is de bedoeling van een zitting bij een politierechter. Voor een
enkelvoudige rechter is het ook moeilijk om op een zitting stante pede een
vrijheidsstraf uit te spreken van meer dan zes maanden. Ik vind dat nogal
ingrijpend. Zo'n vrijheidsbeneming rechtvaardigt het dat meer mensen daarover
beslissen dan die ene politierechter.De heer Van Oven wijst erop dat men het op de Antillen ook zo doet. Dat
kan zijn, maar ik heb liever dat de Antillen zich aanpassen aan onze wetgeving
dan andersom. De heer Bremmer zegt terecht dat toen ik aantrad, dit enkele
punten van beslissing zijn geweest waarop ik niet wilde meegaan met de gedachte
om die strafmaat voor de politierechter te verhogen, ook niet en zeker niet
op grond van capaciteit. Dan krijgen wij een glijdende schaal. Over een paar
jaar kan capaciteitsnood ontstaan wanneer er sprake is van het net iets meer
dan twaalf maanden opleggen. Zoiets moeten wij niet doen. Ik vind dat op mij
de plicht rust om ervoor te zorgen dat de rechterlijke macht voldoende middelen
heeft om aan de behoefte te voldoen. Wij moeten ervoor zorgen dat de rechtbanken
voldoende capaciteit hebben en dat zij de zaken goed organiseren. In de praktijk
blijkt het soms een managementprobleem om ervoor te zorgen dat de stromen
van zaken op een voldoende gelijkmatige manier van het parket naar de rechtbank
gaan en door de rechtbank op een goede en efficiënte manier verdeeld
worden over de zittingsruimte.Daar komt nog het volgende bij. Stel dat het gaat om een juridisch echt
eenvoudige zaak, ook wanneer een hogere straf wordt opgelegd. Die zaak gaat
naar de meervoudige kamer. Als het werkelijk een eenvoudige zaak is, zal de
meervoudige kamer er niet zo vreselijk veel tijd voor nodig hebben.Kortom, ik wijs dit af en ontraad aanneming van dit amendement sterk.De heer Van Oven (PvdA):Wat het laatste betreft, is het interessant om te melden dat, toen ik
als officier van justitie voor een meervoudigekamerzaak een halfuur wilde
uittrekken, ik een briefje kreeg van de president dat voor een meervoudigekamerzaak
per definitie op drie kwartier moest worden gerekend. Mijn vraag is of de
criteria eenvoud en strafmaat niet toch uit elkaar moeten worden gehaald.
Er zijn zeer bewerkelijke zaken waarvoor minder dan zes maanden behoort te
worden gevraagd en er zijn ook zeer eenvoudige zaken waarvoor meer dan zes
maanden behoort te worden gevraagd. Vragen juist de ingewikkelde zaken primair
niet om collegiale besluitvorming, meer nog dan wanneer het – binnen
bepaalde perken – om de strafmaat gaat?Minister Sorgdrager:Voorzitter! Een zaak die juridisch ingewikkeld is, leent zich op zichzelf
wel voor toetsing door meer rechters. Ik vind echter niet dat de politierechterprocedure
op zichzelf geschikt is voor het opleggen van vrijheidsstraffen van meer dan
zes maanden. Voor mij ligt dit heel principieel.Ik weet niet welke rechtbank nu nog – ik heb het gevoel dat het
wat oudere informatie betreft – een briefje aan de officier van justitie
zal sturen met de mededeling dat per definitie voor een meervoudigekamerzaak
drie kwartier wordt uitgetrokken. Mijn activiteiten als officier van justitie
zijn van een veel oudere datum dan die van de heer Van Oven en ik heb die
briefjes nooit gehad.Voorzitter! De heer Van Oven heeft gezegd: als een misslag gemaakt is
in eerste aanleg, kan eventueel hoger beroep ingesteld worden en dan oordelen
er ook drie mensen over. Dat vind ik een beetje het paard achter de wagen
spannen. Dan zijn wij echt bezig in het nadeel van de verdachte die ook nog
een keer in hoger beroep moet. Bovendien gaat het met drie raadsheren bij
een hof allemaal wat grondiger, terwijl het langer duurt en het duurder is.
Ik vind dat wij ons daar niet op moeten richten.Ik kom tot het amendement van de heer Rabbae dat handelt over de dagvaardingstermijn
van drie dagen. De Algemene termijnenwet is daarop van toepassing. Het gaat
dus om drie werkdagen; het weekend valt daarbuiten.Dan is gevraagd of er een vertaling van de dagvaarding moet zijn. Normaal
gesproken hoeft een dagvaarding niet vertaald te zijn wanneer die naar een
verdachte vreemdeling gaat. Degene die op de zitting komt, krijgt een tolk
als gedacht wordt dat hij geen Nederlands spreekt. Ter zitting wordt verder
de vertaling verzorgd. De dagvaarding wordt echter niet vertaald. Dat maakt
dus ook bij die drie dagen niet uit.Artikel 370, lid 1, Wetboek van Strafvordering stelt drie dagen als termijn
voor de politierechter in het algemeen. Dat geldt dus ook voor mensen die
helemaal niet weten wanneer de zitting plaatsvindt en waar die precies over
gaat. In dit geval weet de verdachte wanneer de zitting is en globaal waar
die over gaat. Hij krijgt alleen dan binnen de termijn van drie dagen de aanvulling
van de tenlastelegging. Deze persoon weet in feite al meer van zijn zitting
 dan degene die in het normale geval de driedagentermijn krijgt.
In die zin vind ik het amendement niet logisch. Ik ontraad het, want de termijn
heeft een geschiedenis. Vroeger was het drie dagen. Op een goed moment is
het tien dagen geworden. Onder mijn voorganger Hirsch Ballin is het even zo
geweest. Er kwamen toen vele noodkreten uit de praktijk dat het zo ontzettend
moeilijk was en dat snelrecht niet meer mogelijk was. Dat geldt dan voor specifieke
gevallen, want normaal gesproken is de termijn van dagvaarding echt wel langer.
De termijn is toen teruggedraaid van tien dagen naar drie dagen. Laten wij
nu niet weer aan de andere kant gaan redeneren en hier weer tien dagen voor
stellen. Ik ontraad dat absoluut.De heer Bremmer (CDA):De redenering van de minister spreekt mij aan, zoals bleek uit mijn vorige
interruptie. Ik vind het logisch dat bij snelrecht een korte termijn hoort.
Echter, de termijn van drie dagen mag voor de advocaat geen reden zijn, om
aanhouding van de zaak te vragen, omdat hij meer tijd voor zijn voorbereiding
nodig heeft. Als wij op die manier tot een langere termijn dan drie dagen
komen, zelfs tot tien dagen, spannen wij het paard achter de wagen.Minister Sorgdrager:Bij de snelrechtprocedures is er natuurlijk altijd het probleem van de
voorbereidingstijd. Bij de absolute snelrechtprocedure, bijvoorbeeld bij voetbalvandalisme,
wordt een verdachte heel snel voor de rechter gebracht. Wij hebben het nu
niet over wat ik zou kunnen aanduiden als de supersnelrechtprocedure. In het
algemeen is er best tijd voor voorbereiding. Het komt natuurlijk voor dat
een advocaat om aanhouding vraagt, omdat hij zich niet voldoende heeft kunnen
voorbereiden. Het is dan de prudentie van de politierechter om te beslissen
of aanhouding werkelijk nodig en nuttig is. Om die reden ook wordt geprobeerd
een wat langere termijn te nemen dan de drie dagen, zodat het probleem zich
niet voordoet. Er zijn echter situaties waarin de termijn nuttig en nodig
is. Het is dan de bedoeling dat de verdachte zo snel mogelijk een advocaat
heeft. De praktijk moet zich hiermee kunnen redden.De heer Rabbae (GroenLinks):Begrijp ik goed, dat als de verdachte een aanvulling krijgt, eigenlijk
geen rekening behoeft te worden gehouden met de vraag of die aanvulling in
zijn of haar taal begrijpelijk wordt gemaakt door vertaling?Minister Sorgdrager:De wet eist niet dat de verdachte een dagvaarding ontvangt die is vertaald
in zijn eigen taal. Dat gebeurt ook niet. Iedereen krijgt gewoon een dagvaarding
in de Nederlandse taal.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik hoop dat u het dan met mij eens bent, dat de verdachte in deze situatie
pas ter terechtzitting de beschikking kan krijgen over een tolk en dan pas
weet wat in de aanvulling staat. Of vergis ik mij?Minister Sorgdrager:Dat is bij de normale zittingen van de politierechter ook zo. Er is geen
verschil met deze procedure.De heer Rabbae (GroenLinks):En dat houden wij zo?Minister Sorgdrager:Ja. Ik heb geen verandering voorgesteld.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik begrijp dat u principieel tegen de tien dagen bent. In artikel 370a,
lid twee, onder d, wordt melding gemaakt van de aanvulling. Ik heb mij op
dat punt vergist. Vindt u het bezwaarlijk om daarbij aan te geven dat de aanvulling
ten minste drie dagen voor de terechtzitting zal aankomen? Dat is meer een
tekstuele aanvulling waardoor voor de betrokkene duidelijker wordt wat hij
kan verwachten. Er wordt dan ook zomin mogelijk gebruikgemaakt van verzoeken
tot uitstel etc.Minister Sorgdrager:De driedagentermijn vangt aan op het moment van de rechtsgeldige betekening.
Dat is niet het versturen, maar het aankomen. De betekening geldt als uitgangspunt.De heer Rabbae (GroenLinks):Maar vindt u het bezwaarlijk om het op te nemen in artikel 370a?Minister Sorgdrager:Het staat al in de wet.De heer Rabbae (GroenLinks):In artikel 370?Minister Sorgdrager:Nee, in de artikelen over betekening.Voorzitter! Dan zijn er nog vragen gesteld die naar mijn mening van procedurele
aard zijn. Er is gevraagd of de kennisgeving en aanzegging van hoger beroep
meteen op de zitting zelf door de officier van justitie verricht zou kunnen
worden. Dat zou nog efficiënter zijn. Dat is wel zo, maar de administratieve
procedures zijn daar absoluut niet op ingericht. Onze automatiseringsinfrastructuur
reikt nog niet zover dat zoiets meteen ter zitting geproduceerd en aan de
verdachte uitgereikt zou kunnen worden, dus ik zou dit nu niet in het wetsvoorstel
willen opnemen. Het kan best zijn dat over een tijd – maar nu spreek
ik echt over de verre toekomst – de zaken zozeer geautomatiseerd zijn
dat de griffier ter terechtzitting met de computer een vel papier kan produceren
en dat aan de verdachte kan overhandigen. Akkoord, dan kunnen wij er over
denken, maar zover zijn wij nog niet. Wij moeten het dus maar even laten rusten.De heer Van Oven (PvdA):Maar, voorzitter, ik had uit de nota naar aanleiding van het verslag begrepen
dat de minister dit aan het college van PG's zou voorleggen.Minister Sorgdrager:Jawel, ik ga er ook over praten hoe de dingen nog efficiënter geregeld
zouden kunnen worden, want er zijn nog wel meer zaken waarover ik naar aanleiding
van dit wetsvoorstel nog eens goed met het OM zou willen praten. Het steekt
allemaal heel nauw. Maar nu heb ik nog geen indicatie dat dit goed zou kunnen
worden gerealiseerd. En laten wij geen dingen gaan regelen die wij niet waar
kunnen maken, want dan krijgen wij echt een oeverloze ellende. Ik zou het
dus eigenlijk maar stap voor stap willen doen.De heer Van Oven (PvdA):Ik zou toch nog op de urgentie hiervan willen wijzen, want als je dit
bewerkstelligt, is de kring om tot executie te komen helemaal rond.Minister Sorgdrager:Dat is absoluut waar, daar hebt u gelijk in. Maar nogmaals, wij krijgen
het op dit moment administratief gewoon niet goed voor elkaar.De heer Dittrich heeft nog gesproken over het eerste lid van artikel 374.
Volgens zijn voorstel kan de rechter met instemming van de verdachte afzien
van het voorlezen van de stukken, maar zo gaat het in de praktijk natuurlijk
ook al. Heel vaak wordt bij een zitting aan de verdachte gevraagd of hij ermee
akkoord gaat dat de zaak geacht wordt voorgelezen te zijn. Er wordt dus niet
voorgelezen. Met deze bepaling wordt deze praktijk eigenlijk vastgelegd. Nu
zal er geen bloed vloeien als je dit artikel verandert, maar omdat het in
de praktijk al kan, vind ik het voorstel van de heer Dittrich eigenlijk overbodig.
Dus als hij hiervoor een amendement achter de hand houdt, zou hij dat beter
niet kunnen indienen.Voorzitter! Ik meen hiermee alle vragen beantwoord te hebben. Ik ben overigens
wel blij met de teneur van het debat, dat eenieder inziet dat het echt noodzakelijk
is dat het snelrecht ook een beetje vorm krijgt in de wetgeving, zodat uiteindelijk
ook een doelmatige procedure gegarandeerd is.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Mijn bijdrage in tweede termijn kan kort zijn, omdat ik mij
eigenlijk op alle punten achter de antwoorden van de minister kan scharen.
Voor mij is de argumentatie op het punt van de termijn van zes maanden voor
de politierechter het belangrijkste. In het interruptiedebat met mijn collega
Van Oven heb ik het standpunt van mijn fractie daarover naar voren gebracht.
En zeker na de antwoorden van de minister blijf ik daar ook bij.Blijft over het in mijn ogen wat onbelangrijke punt dat ik voor de wetsgeschiedenis
had aangeroerd. Ik heb dus geen amendement ingediend of achter de hand gehouden.
In het eerste lid van artikel 374 staat in essentie het volgende. Tenzij de
ter terechtzitting verschenen verdachte voorlezing of mededeling van de korte
inhoud van stukken verlangt, kan de politierechter gelasten dat in het proces-verbaal
wordt aangetekend dat de stukken zijn overgelegd. Vervolgens mag de politierechter
ten bezware van de verdachte daarop acht slaan. Als je dat strikt leest, kan
er een situatie ontstaan waarin niet gemeld is welke stukken er zijn en de
verdachte dat ook niet tijdens de zitting gevraagd heeft, terwijl de politierechter
er wel acht op kan slaan. De meeste politierechters vragen in de praktijk:
Dit zijn de stukken; wilt u dat ik ze voorlees? Als de verdachte met "nee"
antwoordt, is er geen enkel probleem. Het zal echter eens gebeuren dat dit
niet gevraagd wordt. Immers, het staat niet in de wet dat dit gevraagd moet
worden. Het kan ook gebeuren dat de verdachte er zelf ook niet op komt en
dat de politierechter met de onbekende stukken rekening houdt bij het opleggen
van de straf. Dat vind ik geen goede zaak. Daarom hoop ik dat de minister
straks toch nog eens duidelijk wil zeggen dat dit in elk geval altijd gevraagd
moet worden. Ik heb hierop geen amendement ingediend. Ik hoop dat de praktijk,
voorzover die er al is, nog verder doorgevoerd wordt en dat het nooit voorkomt
dat er op basis van stukken die de verdachte niet kent, recht gesproken wordt.Voorts vind ik dit nog steeds een heel goed wetsvoorstel. Ik hoop dan
ook dat het snel ingevoerd kan worden, zodat de procedures in de praktijk
korter kunnen zijn.De heer Van Oven (PvdA):Voorzitter! Ik dank de minister voor haar antwoord. Ik ben blij dat de
suggestie over het direct betekenen van het hoger beroep van de zijde van
het OM nog eens wordt bekeken. Ik geloof werkelijk dat wij een stuk gewonnen
hebben, wanneer de hele keten van behandelingen zodanig gekoppeld kan worden
dat een onverstoorde executie gewaarborgd is.Er blijft een meningsverschil over de maximale straftermijn. Ik ben niet
overtuigd door wat de minister daarover in eerste instantie heeft gezegd.
Zij houdt namelijk principieel vast aan de termijn van zes maanden. Helaas
is zij niet ingegaan op de huidige verkleuring van zaken van de politierechter
in met name het Rotterdamse. De minister heeft dat overigens ook geantwoord
op vragen van collega Koekkoek. Ik heb nog gevraagd of de minister wil aangeven
wat het plan van aanpak in Rotterdam inhoudt, of dat al is ingevoerd en op
welke termijn er een structurele verbetering van menskracht in Rotterdam te
verwachten is.Het probleem blijft dus het absolutisme van de termijn en daarmee de overschaduwing
van het andere criterium voor zittingen van de politierechter: de eenvoudigheid
van de zaak. Als de minister zegt dat het onjuist is om het capaciteitsgebrek
een goede rechtsbedeling te laten dicteren, stel ik daartegenover dat het
evengoed onjuist is om oneigenlijke beslissingsmethodes van het openbaar ministerie
over het aanbrengen van zaken bij de politierechter diezelfde goede rechtsbedeling
te laten beïnvloeden. Het gaat mij om een zorgvuldig evenwicht tussen
deze twee factoren.Ik behoud mij het oordeel van mijn fractie even voor over het amendement
van collega Rabbae. Overigens handhaaf ik mijn amendement.De heer Vos (VVD):Voorzitter! Allereerst spreek ik mijn waardering uit voor het feit dat
de minister hier aanwezig is. Ik heb de minister vanmorgen om half tien op
het journaal gezien, toen zij nog in Washington liep. Vanmiddag had ik nog
steeds dat beeld voor ogen en vroeg mij af of zij het wel was. Maar uit haar
antwoorden blijkt dat de minister er in volle frisheid is. Ik weet niet of
ik haar dat na zou kunnen doen.Ik wil nu nog even stilstaan bij de rol van de parketsecretaris. Wij als
woordvoerders hebben aangegeven dat wij prijs stellen op snelle afwikkeling
van zaken. Dat kan natuurlijk niet alleen maar worden gedaan door de officieren
van justitie. Nu heeft het hof in Den Bosch de mandatering categorisch afgewezen,
zoals die in Roermond, het zuiden van het land, geregeld was. Wij zijn er
oprecht bezorgd over wat de invloed daarvan is op de overige regelingen die
in het land van toepassing zijn. Ik ben hierover nog niet tot volledige overeenstemming
gekomen met de minister en daarom dien ik de volgende motie bij de Kamer in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Vosoverwegende, dat het beleid van het openbaar ministerie erop gericht is
de doorloopsnelheden van zaken te bekorten;overwegende, dat het uit het oogpunt van doelmatigheid voor het OM wenselijk
is om onder meer vervolgingsbeslissingen in standaardzaken, onder strikte
voorwaarden, te mandateren aan parketsecretarissen respectievelijk andere
bij het parket werkzame ambtenaren;overwegende, dat de aanwezigheid en/of bereikbaarheid van de officier
van justitie als waarborg voor zorgvuldigheid noodzakelijk blijft;verzoekt de regering het initiatief te nemen om op korte termijn voorstellen
bij de Kamer in te dienen, strekkende tot codificering van de mogelijkheid
tot mandatering aan bij het parket werkzame ambtenaren van één
of meer bevoegdheden van de officier van justitie, inclusief beslissingen
tot vervolging,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid O.P.G. Vos. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10 (24834).De heer Vos (VVD):Voorzitter! Ten overvloede voeg ik hieraan toe dat ik mij ook kan voorstellen
dat de minister aan de Kamer mededeling doet dat zij bereid is bij het college
van PG's indringend te vragen in hoeverre de uitspraak van het Bossche hof
problemen oplevert. Is zij ook bereid, als het problemen oplevert, per brief
aan de Kamer maatregelen voor te stellen om de problemen op korte termijn
op te heffen? Dit is een subsidiair verzoek. Primair hecht ik eraan dat het
in de wet verzekerd wordt, maar subsidiair gaat het erom dat het probleem
opgelost wordt.De heer Van Oven (PvdA):Ik stel twee vragen over de motie. In de eerste plaats vraag ik of de
heer Vos kan aangeven wat hij verstaat onder "strikte voorwaarden". Is die
term gericht op het feit of op de dader? Moeten die strikte voorwaarden uniform
zijn in het hele land?In de tweede plaats stelt de heer Vos mandatering voor aan "bij het parket
werkzame ambtenaren". Als ik het zo lees, denk ik dat het veel breder is dan
alleen de parketsecretaris. Het zou iedere ambtenaar kunnen zijn die werkzaam
is bij parket. Heeft de heer Vos dat bedoeld?De heer Vos (VVD):De eerste vraag gaat over de strikte voorwaarden. De minister heeft daar
ook over gesproken. Zij heeft gezegd: als er gemandateerd wordt, moet de parketsecretaris
geen ruimte hebben om zelf een afweging te maken. Het moet echt om standaardzaken
gaan. Het moet gaan om zaken waarvoor de instructie "altijd een dagvaarding"
bestaat, zoals de zaken in het kader van artikel 26 BVW.Dan de ambtenaar waaraan gemandateerd kan worden. De tekst die ik daarvoor
gebruikt heb, heb ik gericht op de parketsecretaris. De tekst sluit aan bij
de tekst die in het ontwerp van artikel 26 RO gebruikt wordt. In dat ontwerp
is sprake van "een ambtenaar bij het parket werkzaam". Mijn intentie is echter
gericht op de parketsecretaris.De heer Bremmer (CDA):Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording. Wij hebben er met
instemming kennis van genomen. Dat geldt ook voor haar opmerking dat de rechtbanken
voldoende capaciteit moeten hebben en dat zij voldoende en efficiënt
georganiseerd moeten zijn om aan de capaciteitsproblematiek tegemoet te kunnen
komen. Dat is in dit verband niet onbelangrijk.Ik meen dat ik nog een reactie van de minister tegoed heb op het punt
van de alternatieve afdoeningsmodaliteiten. In hoeverre kunnen die nog aan
de orde komen? Het antwoord kan mij ontgaan zijn en daarom heb ik graag nog
een reactie op mijn vraag.Wij zullen de amendementen van onze collegae Van Oven en Rabbae nog aan
de orde stellen in de fractie. Ik maak dus een voorbehoud wat het oordeel
van mijn fractie betreft. Ik vind echter dat de minister sterke argumenten
genoemd heeft als contra-argumenten.De motie van collega Vos zullen wij ook nog in de fractie aan de orde
stellen. Ook op dit punt ben ik van mening dat de minister stevige argumenten
gegeven heeft voor onze positiebepaling.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Ook ik dank de minister voor haar reactie. Ik noem nog twee
punten.Mijn fractie steunt het fictieve amendement van collega Dittrich terzake
van artikel 374. Ik vind dat dit een belangrijk punt is. De heer Dittrich
heeft het niet opgenomen in een amendement, maar ik hoop dat de minister zo
goed wil zijn om het belang ervan in te zien. Zelfs als het in de praktijk
al gebeurt, is het toch goed als het door de wet gedekt wordt.Het tweede punt betreft mijn amendement over artikel 370a, lid 2, onder
d. De minister heeft een aantal goede argumenten naar voren gebracht, zich
beroepend ook op wat de wet terzake zegt. Het komt mij voor dat het zo zal
zijn, dat de rechter waarschijnlijk in de meeste gevallen akkoord zal gaan
met het verzoek tot uitstel van de kant van de verdachte, als hij de aanvulling
vertaald zou willen hebben. Misschien mag ik persoonlijk in de richting van
de minister dit zeggen: ik heb deze minister altijd gewaardeerd voor haar
gevoel voor rechtsstatelijkheid en waarborgen, als het gaat om de positie
van de verdachte, en voor evenwicht, als het gaat om rechtsprocessen. Bij
dit punt heb ik zo de indruk dat de snelheid als het ware een beetje ten koste
gaat van het in staat stellen van de verdachte om op een gegeven moment zijn
eigen verdediging voluit te kunnen voeren. Het lijkt mij een goede zaak om
dit ook bij het snelrecht te bewaren. Misschien vergis ik mij, maar ik doe
toch een beroep op haar om te kijken in hoeverre dat element van de vertaling
alsnog meegenomen zou kunnen worden.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik zou op dit punt graag een vraag stellen aan collega Rabbae.
Vindt hij niet dat de verdachte die zo'n dagvaarding krijgt en denkt: "ik
begrijp het niet helemaal", ook zelf de verplichting heeft om een vertaling
te gaan zoeken, voordat hij op de zitting komt? Immers, op de zitting is sowieso
een tolk aanwezig.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Collega Dittrich weet nog beter dan ik hoe ingewikkeld de
juridische taal is. Dit geldt al voor autochtonen die de Nederlandse taal
van het begin af aan hebben meegemaakt, laat staan voor vreemdelingen die
eigenlijk de simpele taal van de bakker, de groenteboer en de melkboer niet
eens kunnen hanteren, laat staan de juridische taal. Het komt mij voor dat
in het kader van een zorgvuldige benadering van de positie van de verdachte
de mogelijkheid tot het in zich opnemen van de aanvulling een goede waarborg
is voor een goede gang van zaken.De heer Dittrich (D66):Die aanvulling wordt aangekondigd op de eerste dagvaarding.Laat ik het anders vragen. Er zijn zoveel mensen in Nederland met een
buitenlands klinkende achternaam die goed Nederlands spreken. Moet nu standaard
steeds zo'n aanvulling vertaald naar iemand toegestuurd worden? Of zegt u
dat er dan toch een selectie moet plaatsvinden om te kijken wie wel of wie
niet zo'n stuk kan begrijpen? En als u dat vindt, moet dan de politie dat
gaan doen?De heer Rabbae (GroenLinks):Ik wil geen generaliserende aanpak; dat is absoluut overbodig en allerminst
nodig. Als het een geval betreft van iemand die de taal vloeiend kan spreken,
dan is er geen enkel probleem. Dan zal hij of zij ook niet aankomen met een
verzoek tot uitstel. Maar ik denk niet dat het juist is om iemand die met
de beste wil niemand in zijn directe omgeving kan vinden om zo'n aanvulling
voor hem te vertalen, als het ware zodanig in een moeilijke positie te brengen
dat hij niet kan toewerken naar een goede verdediging van zijn zaak.De heer Dittrich (D66):Nee, maar dat is wat de rechter op de zitting beoordeelt. Die zou dan
onder omstandigheden tot een uitstel kunnen besluiten.De heer Rabbae (GroenLinks):Oké, maar dat is, denk ik, niet wat de minister wil. De minister
wil graag dat dit soort zaken zo efficiënt mogelijk, vlot en strak lopen.
Dat onderschrijf ik ook en dan denk ik: doe het dan zodanig dat die vlotheid
en die strakke aanpak ook overeind blijven.De heer Dittrich (D66):Maar daarmee geeft u geen antwoord op de vraag wie dan moet beoordelen
wanneer en in welke situatie een dagvaarding vertaald moet worden. Tenzij
u zegt dat het standaard moet gebeuren bij mensen die een buitenlands klinkende
achternaam hebben, maar dat hoor ik u ook niet zeggen en dat lijkt mij ook
een heel slecht voorstel. Hoe moet het dan geregeld worden?De heer Rabbae (GroenLinks):Kijk van twee dingen één. Of wij laten de zaak aan de rechter
over, maar over het algemeen ben ik er niet voor om zaken die wij hier kunnen
regelen, aan de rechter over te laten. Of wij zien het van tevoren in en treffen
ook een voorziening daarvoor. Mijn pleidooi was het om tien dagen voor zo'n
constructie te kiezen, zodat betrokkene toch op een gegeven moment in staat
gesteld is om iemand te vinden die de aanvulling voor hem kan vertalen. Ook
dat is natuurlijk geen garantie. Maar goed, de rechter kan dan alsnog besluiten
tot uitstel.De heer Van Oven (PvdA):Gaat het niet veeleer om een gedragslijn dan om een regeling die in de
wet moet worden vastgelegd; een gedragslijn die inhoudt dat de eerst verhorende
ambtenaar die geconfronteerd wordt met de taalbeheersing van de verdachte,
een indicatie geeft van die taalbeheersing? Het parket kan dan beslissen over
de noodzaak om een vertaling van die aanvulling toe te voegen aan die verkorte
dagvaarding.De heer Rabbae (GroenLinks):Dat zou bijvoorbeeld kunnen. Ik wacht de reactie van de minister af.Minister Sorgdrager:Voorzitter! De heer Dittrich heeft geen amendement ingediend. Het is mij
daarom niet helemaal duidelijk welke status zijn voorstel heeft.De heer Dittrich (D66):Het gaat om de wetsgeschiedenis.Minister Sorgdrager:De heer Dittrich spreekt over een redelijk hypothetisch geval. Een politierechter
die recht doet op stukken ten bezware van de verdachte die aanwezig is, en
daar niet over praat, vind ik een politierechter die misschien niet helemaal
goed functioneert. Ik geloof niet dat wij dit in Nederland kennen. Ik vind
het echt een hypothetisch geval. Ik denk ook dat de heer Dittrich dat amendement
niet hoeft in te dienen.Als ik hier nu zeg ervan uit te gaan dat op de zitting de stukken die
er zijn en die belangrijk zijn voor de beoordeling van de zaak, met de verdachte
worden behandeld, hoop ik dat de politierechter deze Handelingen leest en
een en ander betrekt bij de manier waarop hij op de zitting recht doet.De heer Van Oven sprak nog even over de mogelijkheden van versnelling:
het aantekenen van het hoger beroep meteen door het OM en aanzeggen op de
zitting. Dat kan ik natuurlijk niet alleen met de PG's bespreken, dat moet
ook doorgevoerd worden in de administratieve organisatie van rechtbanken.
Vandaar dat het nogal ingewikkeld is. Wij houden het echter wel in het hoofd,
want het zou de efficiency nog meer kunnen bevorderen.De heer Van Oven wijst erop dat, als inderdaad te zware zaken bij de politierechter
worden aangebracht vanwege capaciteitsproblemen, er een zekere mate van rechtsongelijkheid
kan ontstaan. Daarin heeft hij gelijk. Ik vind het ook niet goed dat het gebeurt.
Ik wil het probleem niet oplossen door de termijn van zes maanden te verhogen,
maar door ervoor te zorgen dat de rechtbanken in staat zijn die zaken gewoon
af te doen. Zoals u weet, zijn wij bezig met het treffen van een aantal maatregelen
bij de rechterlijke macht. Er is dit jaar flink wat geld naar de rechterlijke
macht gegaan voor automatisering, teneinde de zaken efficiënter te laten
verlopen. Het management moet de zaken goed leiden, zowel op het parket als
op de rechtbanken. Wanneer blijkt dat er, bovenop de personeelsuitbreiding
die nu plaatsvindt, nog meer mensen nodig zijn, komen wij wel weer terug.
Ik ga de termijn van de politierechter echter niet aanpassen omdat er eventueel
tijdelijk een aantal dingen niet goed gelopen is. Dat vind ik een onjuiste
benaderingswijze.De heer Van Oven (PvdA):In die redenering blijft het probleem in Rotterdam bestaan
totdat het plan van aanpak volledig effectief is geworden. Wanneer denkt de
minister dat het zover zal zijn?Minister Sorgdrager:In Rotterdam is zeer kort geleden een aantal vacatures vervuld. De president
van de rechtbank heeft besloten meer capaciteit beschikbaar te stellen aan
de strafrechtssector. Men heeft mij verzekerd wat dat betreft de zaken aan
te kunnen.Verder gaan wij wat dieper in de organisatie. U weet waarschijnlijk van
het Prisma-onderzoek wat daar heeft plaatsgevonden. Daaruit blijkt dat er
toch nog het een en ander rammelt. Dat zal ook wel te maken hebben met de
overgang naar een andere huisvesting. De zaken moeten weer op orde komen.
Dat is echter een punt van wat langere adem. De administratieve procedures
moeten op orde komen. Daarvoor wordt een heel strak plan van aanpak voorbereid.
De eerste maatregelen zijn genomen. De maatregelen die dieper in de organisatie
gaan, komen later.Voorzitter! Ik heb in eerste termijn niet gezegd dat de discussie over
de termijn van zes maanden beperkt is gebleven tot de Kamer en mijzelf. Ik
heb daarover geen advies gevraagd aan de rechterlijke macht, aan het OM of
aan de Orde van advocaten. Dus vind ik het ook een beetje ongeoorloofd om
zo'n principieel amendement nu aan te nemen. Daarom ontraad ik dat zeer.Voorzitter! Dan kom ik toe aan de opmerkingen van de heer Vos over de
parketsecretaris. Hij heeft nog eens gesproken over het arrest van het hof
in Den Bosch. Dat arrest is uitvoerig gemotiveerd. Ten overvloede heeft de
heer Vos een overweging voorgelezen. Als je het hele arrest leest, blijft
toch nog wel wat over voor de mogelijkheid van mandatering, mits aan strikte
regelingen gebonden. Ik wil in dit verband ook wijzen op het arrest van het
hof in Amsterdam. Daarbij ging het om een soortgelijke zaak. Het hof van Amsterdam
zegt in zijn arrest, dat uit de omstandigheid dat de officier van justitie
geen actie heeft ondernomen om de dagvaarding in te trekken, wordt afgeleid
dat hij de verantwoordelijkheid voor de dagvaarding heeft aanvaard. De vraag
is wat de Hoge Raad hier uiteindelijk van zal vinden. Er is cassatie ingesteld
en er is ook aan de Hoge Raad gevraagd om de zaak met voorrang te behandelen.
Nogmaals, als blijkt dat dit niet voldoende is en er iets niet goed gaat,
zal ik nagaan welke noodmaatregelen genomen kunnen worden.De heer Vos (VVD):U wilt nu dus wachten op het uiteindelijke oordeel van de Hoge Raad. Dat
oordeel kan slecht uitpakken. Intussen zijn er in de praktijk problemen met
de werkwijze van het aanhouden en uitreiken en mogelijk met de wijze van dagvaarden
waarover we nu hebben gesproken. Het is toch niet bijzonder als ik u vraag
te informeren of er in de praktijk werkelijk problemen zijn en vervolgens
aan de Kamer mee te delen welke oplossingen u voor gaat stellen.Minister Sorgdrager:Ik wil natuurlijk wel laten weten hoe wij in de tussentijd met deze zaken
omgaan. Echter, met iets in de tijd naar voren te halen, lossen we het probleem
in de praktijk niet op.De heer Vos (VVD):Maar de Kamer wil dat de huidige werkwijze doorgang vindt en die meer
wordt toegepast. Een geluid dat dit tegenspreekt, heb ik niet gehoord. Voor
het meer toepassen van de huidige werkwijze heb je de parketsecretaris nodig.
Ik heb niet in heel Nederland geïnformeerd, maar in ieder geval wel signalen
ontvangen waaruit blijkt dat men vreest dat op de bedoelde manier werken met
de parketsecretaris nu niet meer kan en dat men dat eigenlijk ook niet meer
doet. Daarom vraag ik u: informeer in de praktijk welke problemen men ondervindt
en deel vervolgens de Kamer mee voor welke oplossingen u zult kiezen. Op die
manier tonen wij de samenleving en politie en justitie dat wij het probleem
hebben gesignaleerd en dat wij er iets aan doen, ongeacht de uitspraak van
de Hoge Raad.Minister Sorgdrager:Voorzitter! Als de Kamer wil dat ik de problemen inventariseer en die
inventarisatie aan de Kamer voorleg, wil ik dat wel doen, maar dit heeft dan
toch niets met de motie te maken.De heer Vos (VVD):Ik vraag u in eerste instantie om iets aan het probleem doen.Minister Sorgdrager:Natuurlijk doe ik er iets aan.De heer Vos (VVD):En ik noem als subsidiaire mogelijkheid te informeren of problemen ondervonden
worden en om, als dat het geval is, daaraan iets te doen. Daarover kunt u
dan de Kamer informeren. Als u dat toezegt, hebben wij een deal.Minister Sorgdrager:Wat ik zeg, is toch logisch. Als het hof in Den Bosch een arrest wijst,
ontstaat in het ressort Den Bosch een probleem. Dat probleem ontstaat niet
in Amsterdam en ook niet elders. Het ontstaat dan slechts in Den Bosch en
omstreken. Daar zal het openbaar ministerie zich met zijn optreden aanpassen
aan de uitspraken van het hof. Als u wilt weten wat precies in het ressort
Den Bosch wordt gedaan om ervoor te zorgen dat de verschillende zaken toch
doorgang kunnen vinden, wil ik daarover een brief schrijven. Wat wilt u dat
ik verder dan nog doe? Ik begrijp eigenlijk niet wat u van mij wilt.De heer Vos (VVD):Wat daar gebeurt, is zodanig algemeen gebruik of standaardpraktijk, dat
het risico groot is dat wat in Den Bosch gebeurt, ook bij andere hoven zal
gebeuren.Minister Sorgdrager:Maar dus niet in Amsterdam. Daar is namelijk een arrest gewezen. Wat is
toch uw punt? Ik vind dat echt moeilijk te bepalen. Misschien wilt u dat ik
de Kamer een inventarisatie overleg waaruit blijkt wat de praktijk is en welke
mandateringsregelingen er zijn. Die inventarisatie kunt u krijgen.De heer Vos (VVD):En de vraag daarbij is: wat kunnen wij doen om de huidige praktijk te
handhaven. Stel dat de Hoge Raad over een halfjaar of over driekwart jaar
een oordeel geeft en zegt: het kan niet.Minister Sorgdrager:Dan gaat het dus niet door.De heer Vos (VVD):Maar dan is een jaar verloren gegaan.Minister Sorgdrager:Maar als de Hoge Raad zegt dat het niet kan, dan kan het ook niet en wordt
de officier van justitie voor elke zaak gebeld. Dat is dan de bedoeling. Maar
dat probleem los ik toch niet op met het artikel 126 met voorrang uit het
wetsvoorstel te halen. Daarvoor zou weer een voorstel in het kabinet, de Raad van State en in de Kamer behandeld moeten worden. Wat wilt
u nu eigenlijk?De heer Vos (VVD):Ik wil heel duidelijk, dat de huidige praktijk, waarbij de AU-werkwijze
wordt gehanteerd, doorgang kan blijven vinden, dat niet voor iedere zaak wordt
gebeld en dat de mandateringsregeling die bijvoorbeeld in Den Bosch, maar
ook elders in het land wordt gebruikt, gewoon gehanteerd kan worden.De heer Bremmer (CDA):Waarom wacht u dan de uitspraak van de Hoge Raad niet af?De heer Van Oven (PvdA):Ik begrijp dat de heer Vos ongerust is en dat hij zegt dat misschien pas
over zeven maanden zal blijken dat de Hoge Raad het hof in Den Bosch gelijk
geeft. Dan zouden wij misschien moeten concluderen dat een serie strafzaken
als het ware alsnog over de kop gaat vanwege het feit dat niet de goede methode
is gevolgd. De minister heeft in eerste termijn, terecht, gezegd dat zij dan
heel snel aan de gang zal gaan. De vraag is echter of zij daar niet zelfs,
bij wijze van eventualiteit, op vooruit zou moeten lopen door al een wetsvoorstel
op te stellen. Ik geef toe dat dat niet zou kunnen worden ingediend voordat
de Hoge Raad een beslissing heeft genomen. Het zou dan dus alleen maar gaan
om de voorbereiding van een dergelijk wetsvoorstel. Het heeft dan natuurlijk
wel grote actualiteit als een dergelijke uitspraak zou volgen.Minister Sorgdrager:Natuurlijk wordt erop gereageerd en zorgt het OM ervoor dat er geen zaken
zijn die opeens onterecht tot een veroordeling gaan leiden. De Hoge Raad heeft
gezegd dat men het snel zal doen. Ik verwacht eerlijk gezegd niet dat ineens
de hele praktijk wordt afgekeurd, maar dan nog. Ik wil, als de heer Vos dat
graag wil, best laten weten hoe het openbaar ministerie hierop heeft gereageerd.
Meer kan ik toch niet doen?De heer Vos (VVD):Dat vind ik al een belangrijk gegeven.Minister Sorgdrager:Ik heb al drie keer gezegd dat ik dat zou doen.De heer Vos (VVD):Hoe reageert het OM en wat moet eraan gedaan worden als het niet werkt
en als men het als een stagnatie ervaart?Minister Sorgdrager:De enige mogelijkheid is dan dat het openbaar ministerie wordt gebeld
en dat de officier van justitie beschikbaar is voor iedere zaak. Dat is de
manier waarop het kan worden opgelost.De voorzitter:De toezegging van de minister lijkt mij op dit moment voldoende. Ik verzoek
haar, haar betoog voort te zetten.Minister Sorgdrager:Voorzitter! Ook de heer Bremmer is ingegaan op capaciteit en organisatie
van de rechtbanken. Daarover zijn wij het wel eens.Hij heeft nog geen antwoord gehad op zijn vraag over de alternatieve straffen.
Op dat punt bestaat geen verschil met de gewone dagvaardingen. Bij een politierechter,
maar ook bij meervoudigekamerzaken kan het zijn dat een verdachte ter zitting
zegt dat hij graag een alternatieve straf wil in plaats van een gevangenisstraf.
Dan wordt die straf opgelegd en daarna gaat iemand naar de reclassering en
wordt er een project gezocht. Dat maakt voor het snelrecht dus niet zoveel
uit.De heer Rabbae heeft gesproken over een termijn van tien dagen. In de
wet staat niet dat een dagvaarding in vertaling naar een verdachte toe moet.
Dat gebeurt ook niet, niet bij een gewone dagvaarding en ook niet bij een
aanvulling. Iemand die een aanvulling krijgt volgens de nieuwe regeling, zit
op zich al in een gunstiger positie als het gaat om de kennisneming van de
inhoud van de tenlastelegging, dan iemand die die oproeping niet heeft gehad
en dus gewoon binnen een korte termijn een dagvaarding krijgt voor de zitting
voor de politierechter. Ik vind het dan ook onlogisch om in dit geval een
langere termijn te kiezen dan voor de gewone dagvaardingstermijn voor de politierechter.
Het probleem van het vertalen speelt bovendien altijd wanneer iemand naar
een rechter moet en de dagvaardingstermijn kort is.Ik heb in eerste termijn al gezegd dat in de praktijk in het algemeen
de dagvaardingstermijn langer zal zijn, omdat de zittingsdata over een langere
periode worden gepland. Die korte termijn heeft men echter nodig voor specifieke
zaken en uitzonderingssituaties. Ik heb al uitgelegd dat in de praktijk is
gebleken dat het toch lastig is om die termijn weer uit te rekken tot tien
dagen. Daarom is ook voor de gewone dagvaardingstermijn voor de politierechter
gekozen voor die drie dagen.Wanneer iemand bij de politie is en geen Nederlands spreekt, zal hij worden
gehoord door middel van een tolk. Op dat moment weet die verdachte natuurlijk
heel goed waar het over gaat. Hij krijgt in het nieuwe voorstel een dagvaarding
mee waarop staat wanneer hij moet komen en wat zijn rechten zijn. Hij kan
daarmee al naar de rechtshulp en naar een tolk toe gaan. De aanvulling op
de tenlastelegging krijgt hij op een wat kortere termijn en misschien is die
termijn te kort. In het theoretische geval dat er een vreemdeling komt op
een terechtzitting die absoluut niet begrijpt waar het over gaat, omdat hij
het stuk niet vertaald heeft kunnen krijgen voor die tijd, zal de politierechter
er verstandig aan doen om de zaak aan te houden. Dat is een geval dat zich
misschien ooit een keer voor zal doen. Wij moeten echter niet naar aanleiding
van dat geval gaan zeggen dat die termijn voor deze zaken van drie naar tien
dagen moet. Ik vind het ook onlogisch. Als de heer Rabbae nu had voorgesteld
om dat in het algemeen voor politierechterzittingen te doen, hadden wij de
discussie die wij al eerder hebben gevoerd, overgedaan. Ik vind dit ook onlogisch,
omdat deze persoon toch altijd al in een gunstiger situatie zit qua kennis
van de inhoud en de terechtzitting, dan iemand die zonder dat hij eerder een
oproeping heeft gehad, wordt gedagvaard voor de politierechter.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 18.25 uur tot 19.55 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-4958-4976.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl