Behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 639-652

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-01-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 13, pagina 639-652

20-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30091Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096), en over:de gewijzigde motie-Engels c.s. (30096, F)Pagina 707-708
Behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 639-652
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van en verbeteringen in diverse wetten in verband met de invoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen alsmede enkele andere correcties (Aanpassings- en verzamelwet Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30318)Pagina 618-624
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964 en van enige andere wetten (Wet aanvullend overgangsrecht fiscale behandeling pensioen) (30330)Pagina 611-617
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met het stellen van een inburgeringsvereiste bij het toelaten van bepaalde categorieën vreemdelingen (Wet inburgering in het buitenland) (29700)Pagina 652-668
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096)Pagina 695-706
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096)Pagina 624-639
Presentie en opening (dinsdag 20 december 2005)Pagina 611-611
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 668-679
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 688-695
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096)Pagina 679-688
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 707-707
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met het stellen van een inburgeringsvereiste bij het toelaten van bepaalde categorieën vreemdelingen (Wet inburgering in het buitenland) (29700)Pagina 706-707

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Regels
die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken
(Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Voorzitter. Het voorliggende wetsvoorstel heeft nogal wat discussie losgemaakt
en kent voor- en tegenstanders. Wij mochten net een petitie van FNV-bondgenoten
ontvangen. Ik moet zeggen dat ik het betreur dat uitsluitend de leden van
de oppositie deze petitie in ontvangst genomen hebben en dat niemand van de
regeringspartijen daarbij aanwezig was.De fractie van de PvdA worstelt met het voorliggende wetsvoorstel. Die
worsteling heeft te maken met het enerzijds doordrongen zijn van de maatschappelijke
werkelijkheid in sommige delen van de grootste steden en het besef dat voor
de aanpak van die problemen mogelijk onconventionele maatregelen gewenst zijn.
Anderzijds hebben wij, zeker in deze Kamer, te oordelen over de kwaliteit
van wetgeving. Daar bestaan in verband met de voorliggende wet vragen over.Ik bedank de regering voor de uitgebreide en snelle beantwoording van
de vragen die bij de schriftelijke behandelingen aan de orde zijn gesteld.
Toch stellen wij ze opnieuw aan de orde in dit debat. Er ligt nu een wet voor
met verregaande implicaties. Daar hoort een zorgvuldige behandeling bij. Daar
zorgen wij dan ook voor, ondanks de behoefte aan snelheid en inkorting op
een laatste vergaderdag voor het reces.Deze wet wordt de "Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek"
genoemd en heeft het karakter van een verzamelwet. Daarin zijn nu drie onderdelen
opgenomen. Uit de Handelingen van de Tweede Kamer blijkt dat het niet uitgesloten
is dat zich in de loop der tijd meer voorstellen kunnen aandienen, die hierin
ondergebracht kunnen worden. Het begrip grootstedelijke problematiek wordt
echter niet helder en eenduidig gedefinieerd, noch terzake van wat onder grootstedelijk
verstaan wordt, noch terzake van wat onder grootstedelijke problematiek verstaan
wordt. Dat maakt de toepassing van een wet die gericht is op bijzondere maatregelen,
dat wil zeggen op maatregelen die afwijken van of, op onderdelen, op gespannen
voet staan met internationale verdragen, Europese regelgeving en bestaande
nationale wetgeving, niet eenvoudig. Dat geldt ook voor de reikwijdte van
de wet. De verschillende maatregelen die deel uitmaken van deze wet, zijn
voor de toepassing van het aanwijzen van kansenzones voor ondernemers beperkt
tot de gemeenten met meer dan 100.000 inwoners en de GSB-steden. Dat staat
in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 staan de onderdelen met betrekking op de toegang
tot de woningmarkt en in hoofdstuk 4 die met betrekking op het sluiten van
overlastgevende panden. Al die onderdelen zijn van toepassing op geheel Nederland
en dus ook op Oude Pekela, om maar eens een voorbeeld te noemen van een gemeente
die in Den Haag niet direct in verband wordt gebracht met grootstedelijke
problematiek. Oude Pekela kan wél de selectieve toewijzing tot de woningmarkt
aanvragen, mits onderbouwd en beargumenteerd, maar geen kansenzones aanwijzen,
terwijl in Oude Pekela meerdere buurten aan te wijzen zijn waar het aantal
niet-actieven ver boven de 25% ligt en het aantal huishoudens met een
laag inkomen ten minste 45% bedraagt. De logica hierachter is niet
zonder meer in te zien: geen extra kansen, maar wel selectieve toewijzing.
Juist in deze gebieden, die geografisch wat verder van het economische hart
in ons land liggen, en waar historisch gezien het midden- en kleinbedrijf
een belangrijke rol vervuld heeft, maar waar nu soms generatie op generatie
in bepaalde buurten een niet-actieve bevolking woont, zou het zeer voor de
hand liggen, een kansenzone te bepleiten en veel minder voor de hand liggen,
tot een maatregel met selectieve toewijzing over te gaan. De armoedemonitor
van het Sociaal Cultureel Planbureau laat ook zien dat het gehele veenkoloniale
gebied tot één van de sociaal-economisch zwakste gebieden van
ons land behoort.Het gaat de fractie van de PvdA niet zozeer om het concrete voorbeeld,
als wel om de uitleg dat er in de wet inconsistenties zitten of dat de aanpak
van wat grootstedelijke problematiek genoemd wordt, meer duidelijkheid en
samenhang moet vertonen. Zij steunt ondanks de kritische kanttekeningen de
voorgestelde maatregelen die van toepassing zijn in kansenzones, van harte
en zou zelfs willen pleiten voor een uitbreiding van de gebieden waarin kansenzones
worden aangewezen. Het inzetten op kansen en het dientengevolge hanteren van
het begrip "kansenzone" met daarbij passende maatregelen kan een
prikkel zijn voor startende ondernemers om zich in een dergelijke zone te
vestigen en voor aanwezige ondernemers om niet weg te trekken. De fractie
van de PvdA betreurt het wel, dat naast de beperking in het werkingsgebied,
aan gemeenten weinig ruimte gelaten wordt om specifiek met deze maatregel
om te gaan. In een gebied dat moet voldoen aan de in artikel 3 genoemde criteria,
moeten nu alle ondernemers gelijk behandeld worden. Waarom gemeenten niet
de mogelijkheid gelaten wordt om aan het ondernemerschap in het betreffende
gebied een specifieke karakteristiek te verbinden, wordt niet beargumenteerd.
Mogelijk valt daarover nog iets te zeggen door de regering. Niet onaannemelijk
is immers dat een gemeente niet ieder type ondernemerschap in iedere buurt
even gewenst dan wel kansrijk acht. De fractie van de PvdA stuit ook niet
op overwegende bezwaren tegen de maatregelen betreffende het sluiten van panden,
die in hoofdstuk 4 van dit wetsvoorstel worden genoemd.De fractie van de PvdA worstelt vooral met hoofdstuk 3 van dit wetsvoorstel:
de toegang tot de woningmarkt. Het gaat om een maatregel met een verstrekkende
en ingrijpende betekenis. Het gaat ook om mensen met in de begripsomschrijving
slechts één gemeenschappelijk kenmerk: het niet hebben van inkomen
uit arbeid. Deze mensen vallen in een categorie, die, met uitzonderingen voor AOW'ers en studenten, geen aanspraak maakt op een huurwoning
in daarvoor aangewezen gebieden, indien zij minder dan zes jaar onafgebroken
ingezetene zijn geweest van de regio waarin de gemeente is gelegen. Dat is
niet geheel in overeenstemming met het internationaal recht en nationale wetgeving
en daarom kan daar niet lichtvaardig mee worden omgegaan. Het gaat niet om
het gedrag van individuele mensen, maar om het categoriale kenmerk "geen
inkomen uit arbeid". De Commissie Gelijke Behandeling heeft betoogd dat
dit tot ongerechtvaardigd onderscheid kan leiden, maar ook dat daar op strikte
voorwaarden uitzonderingen op kunnen worden gemaakt. De afweging of een maatregel
tot ongerechtvaardigd onderscheid leidt, moet echter op lokaal niveau worden
gemaakt, zo is geconcludeerd. Ook de regering onderkent dat het gaat om een
verstrekkende maatregel met forse implicaties die alleen in uitzonderingssituaties
kan worden genomen. Het is van belang dat de regering dat expliciet vaststelt,
maar toch stelt het ons niet volledig gerust. Wat namelijk in Rotterdam begon,
wordt nu een wet met een werkingssfeer in het gehele land, maar zonder beoordelingskader
in wet- of nadere regelgeving met criteria waaraan de aanvraag minimaal moet
voldoen, wil de minister tot aanwijzing over gaan. Dat baart mijn fractie
zorgen. Zij hecht eraan om nogmaals expliciet naar voren te brengen, dat zij
de problemen rond leefbaarheid en veiligheid, tot uitdrukking komend in overlast,
criminaliteit en onaangepast gedrag, die zich in het hele land voordoen, maar
in enkele grootstedelijke gebieden meer dan in andere gebieden, onderkent.
Er kan niet genoeg gedaan worden om die problemen met open vizier, krachtige
hand en integrale aanpak op het terrein van werken, wonen, welzijn en veiligheid
ter hand te nemen. Gemeentebesturen zullen daarvoor op grond van het rijksbeleid
plannen moeten maken die op uitvoering gericht zijn in plaats van de zoveelste
beleidsnota te schrijven die vervolgens in een vergadercircuit en verkokerde
aanpak verzand raakt. In Rotterdam wordt zichtbaar dat een integrale aanpak,
gericht op resultaten op korte termijn en op duurzame perspectieven op middellange
termijn, tot stand kan komen. Zowel het bestuur van de centrale stad als van
de deelgemeenteraden, maar ook de bestuurders van woningcorporaties en onderwijs-
en welzijnsinstellingen laten zien dat gezamenlijk optrekken mogelijk is.
Rotterdam laat ook zien dat het bedenken van concrete maatregelen tot het
keihard samenwerken aan een perspectief voor de stad en voor de mensen die
in die stad wonen leidt, niet in de laatste plaats de mensen zonder werk en
met weinig inkomen, los van wat er ook het resultaat van zal zijn. Daarvoor
zijn alleen maatregelen op het terrein van wonen, welzijn en onderwijs onvoldoende.
Uiteindelijk is werk nodig en zal de arbeidsmarkt moeten worden opengebroken.
De toegang tot de arbeidsmarkt van grote groepen jongeren vooral jongeren
van allochtone afkomst blijkt keer op keer, uit alle onderzoeken en statistieken,
onrustbarend slecht te zijn. Als daarin geen verbetering komt en daar niet
door regering in samenspraak met werkgevers, werknemers en gemeenten op ingezet
wordt en acties voor ondernomen worden, dan zijn alle andere middelen als
lapwerk te bestempelen. Een combinatie van het bevorderen van toegang tot
de arbeidsmarkt en het stimuleren van het ondernemerschap bij vooral allochtone
groeperingen en daarvoor kansenzones aanwijzen, zou een hoopvol perspectief
kunnen bieden. Een integrale aanpak is naar ons oordeel dan ook een onlosmakelijk
onderdeel van het beoordelingskader voor een aanwijzing.Wat in Rotterdam aan plannen ontwikkeld wordt, is echter ook een geloof
in maakbaarheid van de samenleving. Daar is niets op tegen, wanneer alle betrokkenen
zich voldoende bewust zijn dat de werkelijkheid soms echt anders uitvalt dan
aangenomen was en dat het dan wel moet leiden tot aanpassing van de plannen.
De PvdA spreekt daarbij uit ervaring. Monitoring van de verschillende effecten
in de gehele regio, ondersteund door onderzoek en bijstelling van de plannen
wanneer de effecten anders uitvallen dan beoogd, zou tot de randvoorwaarden
vooraf dienen te behoren.Dat wij zo nadrukkelijk de zorg voor wat zich afspeelt in delen van de
stad Rotterdam naar voren brengen, heeft alles te maken met het feit dat in
de discussie over deze wet regelmatig iedere kritische kanttekening beschouwd
wordt als het onvoldoende oog willen hebben voor de problemen die zich in
sommige delen van de steden voordoen. Snel worden termen gebruikt als oude
politiek en niet genezen zijn van het spreken over taboes. Daarmee wordt dan
bedoeld het sluiten van de ogen voor dit type problemen en daar te soft mee
willen omgaan.Ook de behandeling in de Tweede Kamer vertoonde daar hier en daar trekken
van. Het debat op zo'n manier voeren werkt, naar het oordeel van mijn fractie,
onnodige polarisatie in de hand en draagt juist niet bij aan het samen met
alle kracht werken aan de oplossing van problemen die tot confrontaties leiden
tussen mensen met verschillende achtergronden en met verschillende kansen
in de samenleving. Confrontaties die niet zozeer te herleiden zijn tot het
concentreren van kansarmen in bepaalde woonwijken, maar vooral met gevoelde
achterstand en uitsluiting.Wij concluderen dat de regering er niet voor gekozen heeft om samen met
Rotterdam te werken aan de uitwerking van de Rotterdamse plannen en daar een
wettelijk kader aan te geven door middel van een experimenteerwet die uitsluitend
van toepassing verklaard wordt voor Rotterdam. Wij betreuren dat! Naar ons
oordeel was het zeer goed mogelijk geweest om aan de verlangens van Rotterdam
te voldoen door middel van de vaststelling van een experimenteerwet, gekoppeld
aan monitoring van de effecten en goed onderzoek. In de beantwoording van
onze vragen over de uitbreiding van de werkingssfeer van de wet wordt gesuggereerd
dat wij zouden wensen dat die experimenteerperiode acht jaar zou duren. Die
termijn komt in onze bijdrage niet voor. Het was goed denkbaar geweest dat
na bijvoorbeeld drie jaar de resultaten van het experiment onderzocht zouden
zijn, de effecten gemeten en dan geoordeeld zou worden over een al dan niet
gewenste uitbreiding van de wet naar andere gebieden in het land. Nu wordt
op voorhand geloofd en uitgegaan van de gunstige effecten van een dergelijke
maatregel, terwijl er wel degelijk aanleiding is voor de veronderstelling
dat zich dusdanige negatieve effecten kunnen gaan voordoen, dat bijstelling
noodzakelijk is. Nu wordt er bij voorbaat van uitgegaan dat ook in andere
delen van het land vergelijkbare, niet nader gedefinieerde grootstedelijke
problemen zich kunnen voordoen die zodanig "bovenmaats" zijn dat
de bestaande wetgeving onvoldoende mogelijkheden biedt tot adequaat optreden.
Wij wagen die stelling te betwijfelen.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Ik kan met dit deel van het betoog van mevrouw Meindertsma wel instemmen,
maar is zij dan ook bereid om uit te spreken – en dat moet zij wel –
dat zij bij een experimenteerwet over de eerder genoemde bezwaren van deze
wet heenstapt?Mevrouw Meindertsma (PvdA):Als je kiest voor een experimenteerwet – als vergelijkbaar voorbeeld
neem ik de Experimenteerwet stad en milieu – bestaat de mogelijkheid
dat na evaluatie van die experimenteerwet geconstateerd wordt dat de effecten
zodanig zijn dat een bredere reikwijdte gewenst is.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Ja, dat vloeit voort uit het karakter van experimenteren. U hebt een aantal
heel begrijpelijke punten van kritiek genoemd bij de beperking van het vestigingsbeleid.
Ik herhaal mijn vraag of u bereid bent, die bezwaren in te slikken als het
om een experimenteerwet zou gaan. Ik denk dat u niet anders kunt, maar het
is ook politiek interessant om die bevestiging uit uw mond te horen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Als u het goed vindt, kom ik terug met een antwoord maar alleen niet op
dit moment.Op de vragen van de PvdA naar de beoordelingscriteria, die de regering
hanteert bij het al dan niet aanwijzen van een gebied op verzoek van een gemeente,
wordt een- en andermaal geantwoord dat er bewust niet gewerkt wordt met criteria,
omdat de minister per individueel verzoek de toets van proportionaliteit en
subsidiariteit wil toepassen. Het beoordelingskader wordt gevormd door bewoordingen
die nu vastliggen in het onderhavige wetsvoorstel en de wetsgeschiedenis tot
nu toe, aldus de beantwoording van de nadere vragen.Wij begrijpen dit antwoord niet. Wij hebben veel vertrouwen in het beoordelingsvermogen
van deze minister van VROM, maar wij weten niet bij voorbaat of dat voor de
vele jaren waarin de wet, nadat deze aangenomen wordt, van kracht zal zijn,
ook blijft gelden. Met andere woorden: er moet een democratische controle
mogelijk zijn op de beoordeling van de minister om in te stemmen met het voorstel
van een gemeenteraad om tot aanwijzing van een gebied te komen waar mensen
met inkomen uit arbeid voorrang krijgen bij de aanvraag voor een huurwoning
en mensen zonder inkomen uit arbeid geweerd worden. Wij zijn van mening dat
een dergelijk beoordelingskader noodzakelijk is en overwegen op dat punt dan
ook een motie in te dienen. Gelet op alle uitspraken die gedaan zijn in het
kader van de behandeling van dit wetsvoorstel, moet dat beoordelingskader
met niet al te veel moeite op korte termijn tot stand gebracht kunnen worden.
En dat is nodig ook, omdat Rotterdam zijn plannen klaar heeft liggen en daarover
al uitgebreide besprekingen aan het voeren is met de ministeries.Wil dit onderdeel van deze wet voldoen aan artikel 2 van het vierde protocol
van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM) dan moet aannemelijk gemaakt worden dat het
openbareordecriterium een rol speelt en dat voldaan wordt aan de eisen van
subsidiariteit en proportionaliteit. Bij het begrip subsidiariteit gaat het
om de vraag of het doel niet met andere middelen bereikt kan worden. Volgens
de regering moet de gemeenteraad aannemelijk maken dat het beoogde doel niet
met andere middelen bereikt kan worden en is dat niet aan het Rijk ter beoordeling.
Maar als de minister moet beoordelen of de gemeenteraad zijn beslissing wel
of niet op de juiste gronden heeft genomen, en wanneer zij dat ook nog binnen
dertien weken moet doen, zoals nu in de wet is opgenomen, dan kan het toch
niet anders dan dat daarvoor een beoordelingskader beschikbaar moet zijn waarin
tenminste een opsomming gegeven wordt van de maatregelen die met gebruikmaking
van de bestaande wetgeving toegepast hadden kunnen worden, toegepast zijn
en om een aanwijsbare reden niet tot het gewenste effect geleid hebben? Daarnaast
zal ook het begrip proportionaliteit van inhoud voorzien moeten worden door
de omvang van de gebieden in de regio beperkt te houden en door een relatie
te leggen tussen het ontnemen van keuzevrijheid met het tegelijkertijd aanbieden
van extra kansen in andere gebieden in de regio.Daarvoor is ook een niet-vrijblijvende samenwerking tussen de samenwerkende
gemeenten noodzakelijk; een niet-vrijblijvende samenwerking waarbinnen kwantitatieve
en kwalitatieve prestatieafspraken vastgelegd zijn. Dat was één
van de belangrijkste argumenten van onze fractie om voor de Wgr-plus te stemmen.Een goed voorbeeld van dit type afspraken is te vinden in de overeenkomst,
die in het stadsgewest Haaglanden met de gemeenten en de sociale verhuurders
afgesproken en vastgelegd zijn. In die afspraken zijn de doelstellingen vastgelegd
rond een ongedeelde regio waar minimaal 30% van het woningbouwprogramma
wordt gerealiseerd in de sociale sector en waar door middel van een regionale
huisvestingsverordening geregeld is hoe de woonruimte verdeeld gaat worden
uitgedrukt in slaagkanspercentages. In het stadsgewest Haaglanden wordt gebruik
gemaakt van het bestaande instrumentarium en daar worden resultaten mee bereikt.
Naar het oordeel van mijn fractie is het van groot belang om goed te volgen
en een antwoord te vinden op de vraag waarom in de ene situatie het bestaande
instrumentarium toereikend is en in een andere situatie gesteld wordt dat
het bestaande instrumentarium ontoereikend is. Het is van belang om dit bij
de afweging of tot aanwijzing overgegaan kan worden te betrekken en van belang
om mee te nemen bij de evaluatiecriteria, zo komt ons voor.Maar voordat er geëvalueerd gaat worden, gaat er toegepast worden.
Daarvoor moet naar ons oordeel, zoals eerder betoogd, aan een aantal nadere
vereisten voldaan worden. Het gaat om zowel het ontwikkelen van randvoorwaarden
als om het beschikken over een beoordelingskader. In de randvoorwaarden horen
procesvereisten en minimumvereisten voor de indiening te staan, zoals de toetsing
aan internationale verdragen en nationale wetgeving en in het beoordelingskader
wordt aangegeven waaraan de minister de aanvraag verder toetst. Wij zouden
in het beoordelingskader opgenomen wensen te zien:1. Een integrale aanpak van maatregelen op het terrein van werk, scholing,
welzijn en wonen. Het tegengaan van een concentratie van kansarmen en bestrijding
van sociaaleconomische achterstand kan alleen maar werken wanneer er sprake
is van een integrale aanpak. Het ontbreken van die integrale aanpak zou reden
tot weigering van de aanwijzing moeten zijn.2. Het ter beschikking hebben en bouwen van voldoende betaalbare huurwoningen
in de regio, waarover niet vrijblijvende kwantitatieve prestatieafspraken
gemaakt moeten zijn met regiogemeenten en corporaties. Dat komt overigens
overeen met de aangenomen motie-Bos in de Tweede Kamer naar aanleiding van
de commissie-Blok, in september 2004, en met de motie-Depla/Bochove bij de
vaststelling van de begroting van VROM, op16 november 2005, waarin om
een aanwijzing van de minister gevraagd wordt wanneer randgemeenten zich niet
aan de afspraken houden. Deze moties moeten een zodanige kwantitatieve vertaling
krijgen in de regioafspraken dat vraag en aanbod op elkaar afgestemd worden.
Wanneer in een uitbreidingsgebied 10.000 nieuwe woningen gebouwd gaan worden,
en slechts 10% socialehuurwoningen in het programma opgenomen is, zou
dat een reden tot een afwijzing van de aanvraag voor aanwijzing in die regio
moeten zijn.3. Zolang er in de regio niet voldoende betaalbare huurwoningen beschikbaar
zijn of op korte termijn komen, zal naar compensatie gezocht moeten worden
voor het sterk verminderde aanbod voor de groep woningzoekenden die volgens
de bestaande wetgeving bij voorrang gehuisvest moeten worden. Dat kan bijvoorbeeld
door in gebieden waar weinig mensen wonen met een uitkering, een voorrangspositie
te bewerkstelligen. De terechte beleidswens van deze regering, maar ook van
vorige regeringen van verschillende politieke samenstelling, naar wijken met
een sociaal-economisch gemengde bevolking kent immers een mal en een contramal.
Het gaat om wederkerigheid in dubbel opzicht. Ook in de buurten die nu niet
toegankelijk zijn voor mensen met de laagste inkomens, zouden toegankelijk
gemaakt moeten worden. Als de bestaande wetgeving onvoldoende mogelijkheden
biedt om die voorkeursbehandeling mogelijk te maken, hetgeen wij overigens
betwijfelen, dan moet het mogelijk zijn om een wetswijziging te maken die
onder deze parapluwet valt en die dat wel mogelijk maakt. Te denken valt aan
een ontheffing van de Huursubsidiewet door duurdere huurwoningen toegankelijk
te maken voor deze groepen. Afwijzing wordt dan gekoppeld aan het geven van
voorrang op een andere plek. Dan blijft de weegschaal in balans. Dan wordt
gestreefd naar een slaagkansbenadering voor de gehele groep; een benadering
waarmee bij de woonruimteverdeling in geheel Nederland hoe langer hoe meer
gewerkt wordt. Pas op deze manier wordt daadwerkelijk inhoud gegeven aan het
bij amendement in de Tweede Kamer toegevoegde artikel 6, lid 2, en artikel
7.1.b.4. De omvang van de gebieden waarvoor een selectieve toewijzing toegestaan
wordt, moet in een nader omschreven redelijke verhouding staan tot de gebieden
die onder een aanwijzing gaan vallen. Nu gaat het in Rotterdam om ongeveer
8000 huurwoningen op een bestand van 250.000 huurwoningen. Naar verluidt zal
het in de nieuwe aanvraag gaan om 40.000 huurwoningen. Wanneer is sprake van
disproportionaliteit?Ten slotte wil ik een laatste vraag stellen in relatie tot de internationale
verdragen. Aan de orde is de vraag naar de mogelijke strijdigheid met twee
internationale verdragen, het EVRM en het verdrag inzake burgerrechten en
politieke rechten (BUPO). Als Nederlands burger wil ik ergens gaan wonen en
dit wordt mij verboden op grond van mijn sociale status en mijn financiële
situatie. Een onderscheidingsgrond waarvan het zeer de vraag is of die in
het twaalfde protocol van het EVRM toelaatbaar wordt geoordeeld. De regering
beroept zich bij de beantwoording op twee gronden waarin de verdragen voorzien,
die wel een inbreuk op de grondrechten zou rechtvaardigen. In artikel 2 van
het vierde protocol wordt het algemeen belang als uitzondering genoemd en
in artikel 12 van het BUPO-verdrag wordt het begrip "public order"
als zodanig genoemd.In het algemeen geldt toch dat uitzonderingen op grondrechten zeer beperkt
moeten worden uitgelegd, want anders heeft het grondrecht geen betekenis meer.
Dat zou betekenen dat de uitzonderingen "algemeen belang" en "public
order" toepassingen moeten zijn van wezenlijke grondslagen van de democratische
orde. Zoiets zegt de regering ook in haar antwoord op het advies van de Raad
van State. Het gaat er daarbij om dat aangegeven wordt dat in de gebieden
waarvoor de uitzondering geldt, de leefbaarheid ernstig onder druk staat,
wat de beperking van twee grondrechten met zich mee zou kunnen brengen. Het
is echter de vraag of dat redelijkerwijs kan worden verdedigd op grond van
de opvatting dat die grondrechten moeten wijken voor beleidsmaatregelen, hoe
goed bedoeld ook, die gericht zijn op verbetering van de leefbaarheid van
een wijk. Mijn fractie acht het niet onwaarschijnlijk dat de bestuursrechter,
geconfronteerd met het beroep van een individu tegen een verbod om zich in
wijk X te vestigen, dat verbod in strijd acht met het grondrecht van het individu
om zelf zijn woonplaats te kiezen en met het grondrecht om niet op grond van
zijn financiële en sociale status gediscrimineerd te worden.Het moge duidelijk zijn dat wij met meer dan gewone belangstelling de
beantwoording door de bewindslieden afwachten.Voorzitter: Timmerman-BuckDe heer Dölle (CDA):Mevrouw de voorzitter. Het is een opmerkelijk wetsvoorstel waarover wij
vandaag beraadslagen. Het zou nog enkele jaren geleden een heidens karwei
zijn geweest om een vergelijkbaar ontwerp door de Staten-Generaal te loodsen.
Dat geldt in ieder geval voor de aanscherping van het vestigingsbeleid, respectievelijk
de beperking van de toegang tot de woningmarkt.Het voorstel, in de wandeling te vaak de Rotterdamwet genoemd, komt voort
uit het sterk verhevigde bewustzijn dat er een stedelijke problematiek woekert
die tot snel en adequaat ingrijpen noodzaakt. Hierbij speelde inderdaad de
stad Rotterdam een belangrijke rol. De aanpak wordt graag onorthodox genoemd.
Hoewel dit woord in de huidige tijdgeest kennelijk dikwijls een positieve
klank bezit, is de aanduiding wat ons betreft niet helemaal correct. In ieder
geval leert het wat verder weg liggende verleden dat er meer demografisch
geïnspireerd beleid en aldus geïnspireerde regelgeving geweest zijn.
Je kunt daarbij denken aan de planologie en huisvestingspolitiek ten aanzien
van de toen nieuwe Noordoostpolder of ten aanzien van, eerder al, de Wieringermeer.
Dit was overigens vóór de internationale verdragen. Men kan
ook, een recenter voorbeeld, denken aan het streven naar de zogeheten "menging"
van stadswijken, zoals dat in veel collegeprogramma's in gemeenten voorkomt.
Het streven naar het vasthouden van de autochtone dorps- of
eilandbewoners valt ook onder die noemer.In het voorliggende voorstel gaat het om het opwerpen van een barrière
tegen de instroom van categorieën mensen van wie de wetgever verwacht
dat hun instroom onder omstandigheden een adequate aanpak van de bovenmaatse
grootstedelijke problematiek door gemeenteraad en andere bestuursorganen belemmert.
Ook gaat het om het voorsorteren van andere groepen burgers bij het verkrijgen
van woonruimte; dat betreft onder andere artikel 8.De CDA-fractie liet al bij de schriftelijke voorbereiding blijken dat
zij in beginsel de ambitie ondersteunt van nationale en hier vooral decentrale
overheden om bij de aanpak van dat knellende vraagstuk een rol te spelen.
Dat geldt ook voor de grondmotieven van dit voorstel: scheppen van kansenzones,
aanscherping van het vestigingsbeleid en krassere aanpak van overlast vanuit
gebouwen. Het geldt eveneens voor het meest omstreden middenpaneel van dit
drieluik: het huisvestingsbeleid, waarop wij overigens straks terugkomen,
omdat daaraan enkele riskante en merkwaardige aspecten zitten.Het is goed dat de wetgever erkent dat grootstedelijke problematiek niet
samenvalt met sociaal-economische problematiek zonder meer. Er is ook een
sociaal-culturele dimensie, die vooral tot uitdrukking komt in de context
van de integratiepolitiek, maar niet alleen daar. Het is daarom gerechtvaardigd
dat overheden bij de bestrijding van de grootstedelijke problematiek, die
op zoveel wijkbewoners drukt, op hun levens en die van hun kinderen en zo
een negatieve impact bezit, demografische aspecten niet geheel negeren. De
sociale wetenschappen lijken eenduidig in hun vaststelling dat grote concentraties
van werkloze burgers die slecht zijn geïntegreerd, al dan niet door taalproblemen
of door persoonlijke problemen en afhankelijkheden, vaak buiten hun schuld
overigens, aan de marge van die wijken terechtkomen en daardoor ook die aanpak
kunnen belemmeren; in laatste instantie dreigt daarbij gettovorming. Belangrijker
is echter dat zij pogingen tot rehabilitatie en opwaardering van de buurt
en tot de verhoging van de leefbaarheid kunnen belemmeren, indien de toestroom
van – in dit opzicht – lotgenoten almaar groeit. Wij gebruiken
bewust niet de overbekende metafoor van de waterkraan, maar wij kunnen wel
degelijk inzien dat een tijdelijke stabilisatie van die instroom onder omstandigheden
wenselijk kan zijn.Onze fractie is zich er, zoals mag blijken uit onze inbreng bij de schriftelijke
voorbereiding, ten volle bewust dat er forse risico's zijn verbonden aan het
verbinden van dwang – dat doet dit wetsvoorstel – aan het sturen
van de wijkdemografie. Er zijn immers internationaal geborgde grondrechten
zoals in dit verband vooral het recht van vrije vestiging waarop ook de Raad
van State en de Commissie gelijke behandeling indringend wijzen, bijvoorbeeld
waar het betreft artikel 12 van het BUPO-verdrag. Ook het verbod op indirecte
en directe discriminatie is van belang. Natuurlijk gaat het hier niet om een
absoluut grondrecht zoals het martelverbod; het zijn geclausuleerde grondrechten.
Zo kan het recht op vrije vestiging bijvoorbeeld worden ingeperkt door de
verdragspartner, in dit geval Nederland, indien die inperking subsidiair en
proportioneel is en gericht op de bescherming van bepaalde belangen zoals
aangegeven in die verdragsclausulering. Ook wordt indirecte discriminatie
aanvaardbaar geacht, indien een objectieve rechtvaardiging daarvoor kan worden
aangevoerd.Het is in deze context dat onze fractie een aantal vragen heeft. Zo zijn
wij verbaasd en zelfs wat geschrokken van de reactie van de regering op onze
vragen over de positie van gehandicapten en chronisch zieken. Deze mensen
zijn dikwijls afhankelijk van een uitkering, vaak voor altijd. Nu maakt het
wetsvoorstel bijvoorbeeld een uitzondering, met betrekking tot artikel 8,
voor onder anderen uitkeringsafhankelijken als studenten, vutters en AOW'ers.
Terecht wordt vastgesteld dat de gemeente hun recht op vrije vestiging –
van de studenten, de vutters en de AOW'ers – niet mag inperken. Maar
waarom mag dit dan wel voor gehandicapten en chronisch zieken voorzover van
een uitkering afhankelijk? Die staan in het geval de gemeenteraad overgaat
tot selectieve migratie, voor een gesloten deur die slechts bij kennelijke
onbillijkheid, door de gemeente vast te stellen, wat openzwaait voor individuele
gehandicapten of zieken. Dat bevreemdt ons. Is er dan geen relatie tussen
enerzijds de overmaatse grootstedelijke problematiek en anderzijds studenten,
maar wel tussen enerzijds de overmaatse grootstedelijke problematiek en anderzijds
gehandicapten, althans gehandicapten die van een uitkering leven? Of gaat
het hier om "collateral damage"? Wij begrijpen dat de gemeente geen
relatie hoeft te leggen tussen ieder individu afzonderlijk en het gemeentelijke
vermogen de overmaatse problematiek tegen te gaan. Er zijn ook burgers die
vallen in de uitgesloten categorie, maar die juist zouden hebben kunnen bijdragen
aan het tegengaan van die problematiek. Hier gaat het echter om een gehele
categorie die in dit opzicht de deur wordt gewezen en daarmee begeeft dit
wetsvoorstel zich op glad ijs. Wellicht kan de regering nog eens uitleggen
wat haar op dit punt heeft bewogen.De heer Platvoet (GroenLinks):De heer Dölle zegt dat het hier de hele categorie betreft en dat
het wetsvoorstel zich daarmee op glad ijs begeeft. Dat geldt toch ook voor
de andere uitsluiting die plaatsvindt, namelijk van mensen die een uitkering
hebben en die ook worden uitgesloten van het recht op een woonvergunning in
de gebieden die de gemeenten moeten aanwijzen? Dat is toch hetzelfde gladde
ijs?De heer Dölle (CDA):Ik heb dat zo-even ook geprobeerd te zeggen, waarbij ik verwees naar de
sociale wetenschappen. Er wordt een verband gelegd tussen enerzijds getalsmatige
overconcentratie van bepaalde groepen met bepaalde kenmerken en anderzijds
grootstedelijke problematiek of het vermogen deze aan te vatten. Wij vinden
het met de regering verdedigbaar om te zeggen dat er wat dat betreft een relatie
is, daar waar het gaat om een overconcentratie van groepen van mensen zonder
werk, met taalproblemen en in allerlei afhankelijkheden verkerend. Maar is
die relatie er bijvoorbeeld ook met de gehele categorie gehandicapten, die
doorgaans ook niet meer uit de uitkeringssituatie komt? Dat is de vraag hier.Mevrouw de voorzitter. Een tweede vraag is die naar het gebruik van het
begrip "openbare orde", zoals dat voorkomt in artikel 12 van het
BUPO-verdrag en artikel 2 van het vierde protocol van het EVRM. Het is bekend –
het is een goede zaak – dat bij de clausulering van deze grondrechten
indertijd grote ruimte is gelaten aan de nationale staten en dus ook aan Nederland,
ook wat betreft de invulling van het begrip openbare orde. Dat
neemt echter niet weg dat nationale staten, ook of juist in hun wetgeving,
gehouden zijn aan te tonen dat hun inperkingen van een grondrecht –
hier het recht van vrije vestiging – een toegestaan doelcriterium betreffen.
Het is duidelijk dat de regering hier doelt op de openbare orde, een in die
verdragen opgenomen doelcriterium. Maar is het nu zo dat ieder"dringend
maatschappelijk belang" wat de regering betreft past in dit begrip "openbare
orde"? Immers, wat is een maatschappelijk belang anders dan de uitspraak
van een regelgever dat iets een maatschappelijk belang is? Anders gezegd,
in hoeverre is dit cruciale begrip openbare orde – het is een zeer ruim
begrip, dat steeds voorkomt in de clausuleringen van internationale grondrechten
en ook in onze eigen Grondwet – voor de Nederlandse regering de facto
een "leeg begrip" en volstaat de toets of een maatregel subsidiair
of proportioneel is?Een derde vraag betreft het volgende. De regering antwoordt bij de schriftelijke
voorbereiding dat de toets die nodig is voor de aanwijzing van een gebied
als bedoeld in artikel 5 van het wetsvoorstel, een gebied waar de selectieve
migratie kan plaatsvinden, is beperkt tot wat in artikel 6 van het wetsvoorstel
staat. Is zo'n aanwijzing een besluit dat op de agenda van de ministerraad
komt? Wij vragen dit ook, omdat de CDA-fractie meent dat, nu een inperking
van grondrechten volgt op de aanwijzing, het gaat om een gewichtige kwestie.
Is de minister die de grondrechten "in de portefeuille" heeft, op
enige wijze betrokken bij de beoordelingen?Hebben wij het overigens goed begrepen dat het besluit betreffende een
aanwijzing van de minister een besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht?
Kunnen derhalve belanghebbenden hiertegen opkomen via een bezwaarschrift en
eventueel via de bestuursrechter en de afdeling bestuursrechtspraak? Wij lazen
dat daar waar het om het besluit van de minister van VROM gaat, slechts de
gemeenteraad belanghebbende is. Is dit juist en hebben bijvoorbeeld deelgemeenteraden,
woningbouwcorporaties of verenigingen die zich statutair met grondrechten
bezighouden, geen titel voor bezwaar?Het verbaast ons dat de regering niet heeft gereageerd op onze vraag om
explicitering van de situatie die de aanwijzing rechtvaardigt van de minister
van VROM. Wij hebben erop gewezen dat daarvoor op verschillende plaatsen verschillende
kwalificaties worden gebruikt. Ik kan de vraag echter even laten rusten, omdat
deze eigenlijk al door mevrouw Meindertsma is gesteld.De CDA-fractie is zich ervan bewust dat, zeker tijdens het verloop van
het wetgevingstraject, ook de regering zich steeds bewuster toonde van het
delicate karakter van de voorgenomen inperking van de grondrechten. De regering
heeft steeds weer de tijdelijkheid daarvan benadrukt, alsmede de wenselijkheid
en mogelijkheid van opvang in de regio van de uitgesloten woonruimtezoekers.
Het toetsingskader van artikel 6 van het wetsvoorstel wordt steeds genoemd,
en ook wordt benadrukt de voorlichting die aan de gemeenten zal worden gegeven.Ter zijde merk ik bij dit laatste punt het volgende op. Het is wezenlijk
dat alle gemeentebestuurders de grondrechtelijke impact beseffen. Normaliter
is grondrechtenbescherming onttrokken aan de decentrale overheden, die wij
overigens een grote autonomie wensen, maar niet direct op dit terrein. Grondrechtenbescherming
is normaliter een taak van de nationale overheid. Nu wordt een deel daarvan
de facto toevertrouwd aan de gemeenteraden die gebruik maken van de betreffende
mogelijkheid. Daarom stel ik ook hier de vraag hoe de regering zich voorstelt
de door haar aangekondigde voorlichting te organiseren.Terugkomend op het hoofdpunt merk ik op dat de CDA-fractie graag wil uitgaan
van de alertheid van de regering ten aanzien van het delicate karakter van
wat wordt voorgesteld met betrekking tot het vestigingsbeleid. Daarbij zou
een afdoende beantwoording van de punten zoals die zojuist door onze fractie
naar voren zijn gebracht, het oordeel wel wat vergemakkelijken.Tot slot ga ik in op twee andere punten, aan te duiden als de beide andere
panelen van het drieluik. Het betreft de kansenzones die onder voorwaarden
kunnen worden ingesteld, alsmede de ozb-reductie en de vrijstelling daarbinnen.
Onze vragen zijn bij de schriftelijke voorbereiding afdoende beantwoord, op één
vraag na. Wij begrijpen het antwoord op onze vraag waarom er geen interzonale
differentiatie is overwogen, niet volledig. Wel begrijpen wij dat er bestuurslasten
zijn, maar wij begrijpen niet de rest van het antwoord. Kunt u nog eens uitleggen
waarom u differentiatie introduceert op wijkniveau, maar dan stopt? Gelet
op de ratio van het voorstel, te weten bestrijding van de grootstedelijke
problematiek, is het niet te begrijpen dat bordelen, callcenters, coffeeshops,
loterijkantoren enzovoorts vrijdom van ozb moeten krijgen in die bedreigde
wijken. Wij willen toch juist de leefbaarheid verhogen? Het is voorstelbaar
dat daarbij bijvoorbeeld de net genoemde affaires en divertissementen minder
gewenst zijn, maar wel een bakker, een slager, ambachtsbedrijven, herstelateliers
enzovoorts. Nu zijn in dit voorstel gewenste en ongewenste mkb-activiteiten
in die zin aan elkaar gekoppeld. Dit blijft merkwaardig en toch ook wel te
betreuren. Wil de regering niet onderzoeken of een aanpassing te zijner tijd,
voordat de verlengingstermijn gaat lopen, dienstig is?Het laatste punt is de interventie in het woonrecht en het huurrecht door
het college in het geval de leefbaarheid schade wordt toegebracht; dat geldt
voor heel Nederland. Begrijpen wij uit het antwoord goed dat ingrijpen in
de woonruimte zoals hier bedoeld slechts dan mogelijk is, wanneer sprake is
van een herhaalde overtreding van de bouwregelgeving door de bewoner en eventueel
de eigenaar?Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):Voorzitter. Mevrouw Meindertsma heeft ons gemist bij haar ontmoeting met
vertegenwoordigers van de FNV. Hun komst was ons niet bekend, dus wellicht
hebben zij die selectief aangekondigd."Decentraal wat kan, centraal wat moet" is het centrale bestuurlijke
uitgangspunt van dit kabinet zoals verwoord in de Nota Ruimte. Over de PKB
spreken wij verder in de Kamer op 17 januari. De VVD-fractie wil het
voorliggende wetsvoorstel allereerst toetsen aan deze inzet van het kabinet,
als het gaat om de onderlinge bestuurlijke verhoudingen. Is er sprake van
een consistente aanpak, wanneer enerzijds belangrijke beslissingen over ruimtelijke
inrichting en kwaliteit aan andere overheden kunnen worden overgelaten en
anderzijds gemeenten niet zelfstandig kunnen beslissen over
het wel of niet verlenen van huisvestingsvergunningen aan woningzoekenden
in hun eigen gemeente?Rotterdam heeft eind 2003 bij de regering aan de bel getrokken, omdat
de bovenmaatsheid van de grootstedelijke problematiek in bepaalde stadswijken
om specifiek maatwerk vroeg. Mijn fractie beschouwt het appel van Rotterdam
als de noodkreet van een gemeente die in feite constateert dat er sprake is
van bijzonder hardnekkige problemen en deze problemen ook daadkrachtig wil
aanpakken, maar ervaart op onderdelen onvoldoende vrijheid van handelen te
hebben om dat effectief te doen en het vereiste maatwerk te leveren.Het siert het kabinet dat het alert heeft gereageerd op deze noodkreet
met een drieledig wetsvoorstel: een ozb-maatregel, een huisvestingsmaatregel
en een maatregel gericht op overlastgevende panden. De gekozen oplossing bij
de huisvestingsmaatregel, waarbij de minister van VROM de aanwijzingsbevoegdheid
heeft van gebieden waar de regel van kracht mag zijn, doet wat centralistisch
en daarmee enigszins gekunsteld aan. De regering stelt terecht dat gemeentebesturen
net als de rijksoverheid de verantwoordelijkheid hebben om bij de uitoefening
van hun bevoegdheden rekening te houden met internationaal-rechtelijke verplichtingen
en hogere wet- en regelgeving in het algemeen en de Grondwet in het bijzonder.
De maatregel vereist nauwkeurige en kritische afweging, maar niet noodzakelijkerwijs
door de minister van VROM.Ook stelt de regering in de memorie van antwoord dat er bewust voor is
gekozen dat het aan de gemeenteraad is om te beoordelen of men een aanvraag
voor een bepaald gebied wil doen. Ik citeer: "Het is bij uitstek de lokale
situatie die daarbij een rol speelt." Dat betekent dat de gemeenteraad
voldoende aannemelijk moet maken dat de beoogde aanwijzing geschikt is voor
het doel, zijnde de bestrijding van de grootstedelijke problematiek en dat
die aanwijzing voldoet aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit.
De in het wetsvoorstel voorziene dubbele toetsing aan dezelfde criteria doet
omslachtig aan.Moeten wij vrezen dat gemeenten op grote schaal de mogelijkheden van deze
wet zullen benutten, voorzover het beperking van instroom van kansarmen van
buiten de regio op de lokale woningmarkt betreft? Dat laatste lijkt zeer onaannemelijk,
aangezien gemeenten moeten aantonen dat de kansen van woningzoekenden die
in een aangewezen gebied geen huisvestingsvergunning krijgen niet noemenswaardig
afnemen, doordat zij voldoende mogelijkheden houden om elders in de gemeente
of regio huisvesting te vinden. Die voorwaarde alleen al brengt mee dat het
instrument niet lichtvaardig en slechts op beperkte schaal zal worden toegepast.
Ook voor het aanwijzen van kansenzones met het doel vrijstelling dan wel vermindering
van ozb-tarieven te realiseren geldt dat de door deze actie gemiste inkomsten
elders in de gemeentebegroting moeten worden gecompenseerd. Ook hierbij is
het dan ook op voorhand niet aannemelijk dat dit op grote schaal zal gebeuren.Evaluatie van het wetsvoorstel is over vijf jaar voorzien. De regering
denkt hierbij in de eerste plaats aan het evalueren van de effectiviteit van
het instrumentarium dat het voorstel biedt. Daarbij moet vooral worden gedacht
aan het beantwoorden van de volgende vragen. In welke mate heeft het wetsvoorstel
bijgedragen aan de door de wetgever beoogde doelstellingen? In welke mate
hebben gemeentebesturen gebruikgemaakt van het instrumentarium? Welke overwegingen
hebben daarbij een rol gespeeld? In hoeverre zijn er bezwaar- en beroepsprocedures
aangespannen tegen toepassingsbesluiten en met welk resultaat, aldus de regering.
De meest wezenlijke vraag naar de bijdrage aan de door de wetgever beoogde
doelstellingen lijkt moeilijk te beantwoorden nu die doelstellingen niet meetbaar
geformuleerd zijn.Naar aanleiding van het rapport van de Rekenkamer over de kloof tussen
beleid en uitvoering heeft de Kamer indringend gediscussieerd met de regering
over de noodzaak beleid SMART'er te maken: meer specifiek, meetbaar, afgesproken,
realistisch en tijdgebonden. Wellicht valt over vijf jaar vast te stellen
dat in de aangewezen gebieden verbeteringen zijn te constateren, een keer
ten goede misschien. Wij hopen dat van ganser harte, maar veronderstellen
dat moeilijk aan te tonen zal zijn dat het instrumentarium van deze wet daarbij
een rol van betekenis heeft gespeeld. Niet SMART dus!De heer Platvoet (GroenLinks):Ik ben het helemaal eens met uw punten over de evaluatie, maar daarvoor
zei u iets interessants: het is niet te verwachten dat, gezien de eisen die
worden gesteld aan het weigeren van woonvergunningen en het bieden van soelaas
elders, er op grote schaal gebruik wordt gemaakt van het instrument. Wat draagt
in uw redenering deze wet bij aan het oplossen van de grootstedelijke problematiek,
als er slechts op beperkte schaal gebruik van wordt gemaakt?Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):De Commissie gelijke behandeling spreekt in de onderscheiden reacties
over "hotspots". Ik verwacht dat het in de uitvoeringspraktijk gloeiend
hete hotspots moeten zijn, wil je gerechtvaardigd gebruik kunnen maken van
dit instrument, afgezet tegen de te vinden huisvestings­mogelijkheden
elders in de regio en nog afgezien van de juridische toetsing die sowieso
moet plaatsvinden.De heer Platvoet (GroenLinks):Maar als u nu vindt dat de grootstedelijke problematiek zo ernstig is
dat mensen met een uitkering de toegang tot een wijk moet worden ontzegd,
zou het dan niet veel beter zijn om in villawijken en Vinexlocaties concrete
alternatieven te scheppen in de vorm van sociale woningbouw, zodat mensen
met een laag inkomen een keer kunnen kiezen waar zij gaan wonen: in een oude
stadswijk, in een Vinexwijk of in een villawijk? Is dat niet een veel positievere
manier om die problemen op te lossen?Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):Dat is ook een manier. Er wordt op grote schaal aan gewerkt, ook in de
Rotterdamse regio.Wij zien het wetsvoorstel als een aanvulling op het grotestedenbeleid.
Dat gaat nadrukkelijk uit van een samenhangende aanpak op sociaal, fysiek
en economisch gebied, dus integraal. Daarover zijn programmatische afspraken
gemaakt in GSB-kader. De rijksoverheid moet gemeentebesturen die gewetensvol
en ambitieus de problemen in hun stad willen aanpakken niet voor de voeten
lopen met te gedetailleerde regelgeving en onnodige bestuurslast. In dat kader
is mijn fractie benieuwd naar de uitgangspunten voor een herziening van de
Huisvestingswet. "Decentraal wat kan" zou ook daar
het devies moeten zijn. Graag krijg ik een reactie van de regering.De heer Platvoet (GroenLinks):Voorzitter. Dit wetsvoorstel roept bij de fractie van GroenLinks zeer
gemengde gevoelens op. Enerzijds vinden wij het een goede zaak dat gemeenten
meer beleidsvrijheid krijgen om op adequate wijze te reageren op problemen
die zich in hun gebied voordoen met de politieke analyses en prioriteiten
die in de gemeenteraad tot uitdrukking komen. Anderzijds hechten wij aan rijksbeleid
dat zich volledig, uiteraard in positieve zin, verhoudt tot internationale
verdragen, de Grondwet en andere wetten. Wij hechten natuurlijk aan beleid
dat uitgaat van een juiste analyse en definitie van grotestadsproblemen. Daarbij
kun je vraagtekens plaatsen met dit wetsvoorstel, want daarin is geen ruimte
voor het uitgangspunt "blaming the victim".Deze wet bestaat uit drie onderdelen. Met twee van de drie hebben wij
geen problemen. De mogelijkheid om in bepaalde gebieden van een stad met meer
dan 100.000 inwoners vermindering of kwijtschelding van ozb te geven aan goedkopere
bedrijfspanden heeft onze zegen als maatregel om bedrijvigheid te stimuleren.
Wij gaan ervan uit dat gemeenten deze mogelijkheid met verstand benutten,
want niet iedere ondernemer, ook niet in een achterstandswijk of kansenzone,
is per definitie armlastig.Ook het tweede onderdeel van de wet, dat gemeenten de mogelijkheid biedt
om overlastgevende panden sneller te sluiten, is voor ons geen probleem, al
menen wij dat het huidige wettelijke instrumentarium daarvoor al toereikend
is.Het grote, onoverkomelijke probleem zit hem voor de fractie van GroenLinks
in het derde onderdeel, dat het mogelijk maakt om mensen met een uitkering
te weren uit bepaalde buurten waar, aangenomen dat dit dezelfde buurten zijn
waarvoor de ozb-kwijtschelding geldt, minstens 25% van de bevolking
niet werkt en ten minste 45% van de huishoudens een laag inkomen heeft.
Deze buurten, vroeger volksbuurt genoemd, daarna achterstandswijk en nu kansenzone,
zouden al zo veel kansarmen herbergen dat de maat vol is.Het ware karakter van deze wet stond in het voorstel dat aan de Tweede
Kamer werd aangeboden en waarin als derde criterium een percentage allochtonen
werd genoemd. Wij vonden dat een schandalig, discriminerend, haast naar racisme
riekend voorstel, waar maar liefst vijf ministers hun handtekening onder hebben
gezet. Van een "slip of the pen" kan dan ook geen sprake zijn geweest.
Dit criterium is via een nota van wijziging wel geschrapt, maar het naakte
blamerende feit blijft dat dit kabinet zo'n wetsvoorstel heeft durven indienen.Het is toch aannemelijk dat de kansenzone uit het ozb-deel van de wet
grosso modo dezelfde buurt is waarvoor de toegang tot de woningmarkt voor
mensen met een uitkering onmogelijk wordt gemaakt? In artikel 8 wordt een
aantal categorieën genoemd die in aanmerking komen voor een woonvergunning.
Het viel mij op dat een categorie ontbrak, namelijk mensen die inkomen uit
vermogen hebben. Dat kan een groot of een klein vermogen zijn. Betekent dit
dat je geen woonvergunning krijgt, als je inkomen uit vermogen hebt en die
buurt daarvoor in aanmerking komt? De regering schaart zich achter de analyse van de gemeente Rotterdam dat
de blijvende instroom van kansarmen en het vertrek van kansrijken het absorptievermogen
van bepaalde wijken overschrijdt. Wij nemen aan dat de regering niet onbekend
is met de functie van de grote stad als emancipatiemachine: nieuwkomers vestigen
zich in een stad aan de onderkant van de maatschappelijke ladder, vinden werk
of een opleiding en emanciperen zich. Een uitdrukking van die emancipatie
is dat zij de buurt waarin zij zich als nieuwkomer vestigden, weer verlaten
om plaats te maken voor een andere nieuwkomers. Dat is de dynamiek die een
stad nodig heeft, want nieuwkomers zijn niet alleen probleemgevallen, maar
brengen ook creativiteit en energie.In antwoord op mijn vraag zegt de regering dat zij de publicatie Stadswijk,
stedenbouw en dagelijks leven van Arnold Reijndorp kent waarin hij vijftien
jaar veldonderzoek in achterstandswijken van Rotterdam en Amsterdam samenbalt.
Ik heb altijd groot respect voor de regering, want je kunt het zo gek niet
bedenken, maar als je vraagt: is de regering bekend met deze publicatie of
dat boek of die nota, blijkt altijd weer uit de antwoorden dat de regering
het betreffende stuk heeft gelezen. Ik vind dit ontzettend knap. Ik hoop dat
het in dit geval ook echt zo is. Overigens is lezen nog weer iets anders dan
begrijpen. Arnold Reijndorp komt in zijn studie tot de conclusie dat de miserabele
statistieken weinig zeggen over de werkelijkheid die voor mensen in die achterstandswijken
veel dynamischer is. De achterstandswijk blijkt een springplank te zijn voor
grote groepen mensen. Stedelijke vernieuwing, opgevat als een grootschalige
ingreep in de gebouwde omgeving met een forse omzetting van betaalbare huurwoningen
naar dure koopwoningen, betekent minder ruimte in de stad voor lage inkomens,
betekent een breuk met het concept van de stad als springplank, betekent op
termijn een aantasting van de vitaliteit van de stad. Op basis van zijn onderzoek
concludeert Reijndorp: "Achterstandswijk is eigenlijk een omkering van
de feitelijke situatie. In stadswijken zijn de woningen goedkoop, en mensen
die om wat voor reden dan ook een laag inkomen hebben, vinden er onderdak.
Veel van die mensen krijgen na verloop van tijd een hoger inkomen, en gaan
dan op zoek naar een grotere woning. Dat geldt voor nieuwe stedelingen én
immigranten, die beide in termen van achterstandscores onderaan beginnen.
Vanuit hun oogpunt is de wijk niet de plaats waar zij achteruit gaan, maar
de plaats waar zij vooruitkomen; niet een achterstandswijk, maar een vooruitgangswijk
dus." De regering lijkt hier ook iets van op te pikken als zij die wijken
in het wetsvoorstel als kansenzone betiteld. Is de regering het met die analyse
van Reijndorp eens?Statistieken zeggen veel, maar lang niet alles. Het gaat er om de mensen
achter die statistieken te zien en dan zul je zien dat mensen zich emanciperen,
ook in Rotterdam. En hoe emanciperen mensen zich? Niet door het hen onmogelijk
te maken om als starter-met-een-uitkering een goedkope woning in een zogenaamde
kansenzone te betrekken – voor hen staat er immers een hek om die kansenzone
als dit wetsvoorstel wordt aanvaard – maar door een samenhangend beleid
van scholing, werk, leefbaarheid en volkshuisvesting. Dit gebeurt niet met
deze wet.Daarom is mijn stelling dat de regering zich met deze wet – en in
wezen ook de gemeente Rotterdam – een brevet van onvermogen. geeft.
Onvermogen om de verkokering die het grotestedenbeleid nog steeds
in een wurggreep houdt, op te tillen uit de bureaucratie van de vakdepartementen
en die te vertalen in concreet beleid. Onvermogen om een huisvestingsbeleid
te realiseren dat sociale woningbouw op grote schaal realiseert in de betere
buurten, randgemeenten en Vinexlocaties, zodat mensen met een bescheiden inkomen
ook eindelijk eens kunnen kiezen waar ze willen wonen. Onvermogen om nieuwkomers,
zeker als zij bij binnenkomst in de stad een achterstand hebben, onmiddellijk
het juiste aanbod van scholingsmogelijkheden aan te bieden, taalcursussen
en actieve begeleiding naar werk. Drie brevetten van onvermogen of misschien
ook wel van onwil. Wanneer kunnen wij een wet verwachten die bepaalt dat tenminste
25% van het aantal woningen in een villawijk uit sociale huurwoningen
bestaat of 40% van de nieuwbouwwoningen in een Vinexwijk?Hoe veelzeggend zijn in dit verband de staatjes op bladzijde 13 en 14
van de memorie van antwoord waar de buurten worden genoemd die op grond van
de statistieken tot achterstandswijk, of kansenzone zo u wil, kunnen worden
gerekend. Opvallend is dat in Amsterdam 20% van de bevolking in zo'n
buurt woont en in Rotterdam 50%, zij het dat in geen van de buurten
het percentage laag inkomen boven de 60 uitkomt en het percentage niet-actieven
niet boven de 40. Nu zijn dat natuurlijk hoge cijfers, veel te hoge cijfers,
maar zij zeggen niet alles. Hoeveel huishoudens met een laag inkomen zijn
student of mensen met enkel AOW? Hoe zagen de cijfers er vijf jaar geleden
uit en waren dat dan dezelfde mensen? Hoeveel nieuwkomers zitten daar tussen
en hoeveel zijn er inmiddels weer vertrokken? Hoe is het die mensen vergaan
met werk en inkomen? Dát zijn relevante gegevens die iets zeggen over
de mate waarin deze buurten verstopt zijn of juist als emancipatie­machine
werken, maar deze gegevens ontbreken. Eén conclusie kun je wel trekken,
namelijk dat het aantal mensen met een laag inkomen zo'n 50% hoger
is dan het aantal niet-actieven. Dit betekent dus – ik vind dit schrikbarend
en daar zou de regering iets aan moeten doen – dat een grote groep mensen
weliswaar werk heeft, maar ook een uiterst laag inkomen.Deze wet lost niets op. Daar is de regering zelf ook wel bang voor, want
het onderdeel dat – geheel ten onrechte – "toegang tot de
woningmarkt" heet, geldt hooguit voor acht jaar. Of denkt de regering
dat over acht jaar alle grote stadsproblemen zijn opgelost? Welke concrete
doelen heeft de regering met deze wet voor ogen? Op basis waarvan moeten de
effecten en doeltreffendheid van de wet worden gemeten? Deze vragen hangen
samen met de evaluatie van de wet en de input die daaraan wordt gegeven.Het discriminerende karakter van deze wet heeft bellen doen rinkelen.
Bij de Raad van State, bij de Commissie Gelijke Behandeling, en ongetwijfeld
binnenkort in Straatsburg: bij het Europese Hof voor de Mensenrechten en bij
de Raad van Europa. De regering neemt op dit punt een twijfelachtige houding
aan. Zij geeft toe dat met dit wetsvoorstel de grondrechten van sommigen wordt
beperkt, maar dit is soms toegestaan als daarmee een gerechtvaardigd doel
wordt gediend, zoals het handhaven van de openbare orde. Ik zou graag zien
dat wij in het antwoord wat meer uitleg krijgen van het standpunt dat met
name de bedreiging van de openbare orde tot dit wetsvoorstel zou nopen. In
de memorie van toelichting heeft de regering vier bladzijden nodig om dit
uit te leggen, maar ze slaagt daar niet in. Dat kan ook niet, want het is
een ongerijmde redenering om kansarmen te discrimineren met het argument dat
andere kansarmen daar beter van worden. Kansarmen worden kansrijk door sociaal
beleid, goed onderwijs, inkomensnivellering enz., maar niet door uitgespeeld
te worden tegen andere kansarmen. De regering geeft toe dat de uitwerking
van deze wet discriminerend kan werken, maar legt de verantwoordelijkheid
daarvoor bij de desbetreffende gemeente, die immers beleidsvrijheid krijgt,
maar het kader daarvoor wordt wel met deze wet geschapen. Ik ben natuurlijk
ook benieuwd naar het antwoord op de vragen van de PvdA-fractie naar het beoordelingskader
op basis waarvan de gemeenten worden gehonoreerd.GroenLinks heeft in de schriftelijke voorbereiding veel vragen gesteld
over de onderbouwing van dit voorstel. Over de werking van het Rotterdamse
beleid, de sociale kaart van Rotterdam, de participatie van nieuwkomers, de
werking als emancipatiemachine, de dynamiek van de statistieken. Daar zijn
nauwelijks bevredigende antwoorden op gekomen. Dat geeft aan dat deze wet
nauwelijks analytisch is onderbouwd, anders dan op goedkope, bestuurlijke
onderbuikgevoelens. En Rotterdam moest natuurlijk bediend worden. De stad
had eigenlijk een andere wet gewild, maar zegt tegen deze wet natuurlijk geen
nee. En Rotterdam is ten slotte een stad die wordt bestuurd door een college
van CDA, VVD en Leefbaar Rotterdam, een politieke samenstelling waar dit kabinet
zich erg thuis bij voelt. Deze wet heeft in hoge mate een ideologisch karakter,
maar dan wel de ideologie van het verkeerde soort.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Ik voer het woord namens de fracties van de ChristenUnie
en de SGP.Het is, zo blijkt uit de memorie van antwoord, de regering niet ontgaan
dat de Eerste Kamer haar eigen rol bij de beoordeling van het onderhavige
wetsvoorstel ten volle beleeft. Welnu, de materie vraagt er ook om dat wij
bijzondere aandacht geven aan legislatieve en juridische aspecten. Het gaat
in dit wetsvoorstel, zoals blijkt uit de titel, om bijzondere maatregelen
en dit vergt dan ook onze bijzondere aandacht.Als halve Rotterdammer kan ik het niet nalaten om het bestuur van die
grootse stad een compliment te maken voor de assertieve wijze waarop zij nationale
wetgever heeft betrokken bij de grootstedelijke problematiek aldaar. In de
tijd van de naoorlogse wederopbouw ging het verhaal dat Rotterdam de gewoonte
had om eerst zelf een project te bedenken, dat vervolgens zelf ter hand te
nemen en pas daarna de rekening te presenteren bij de rijksoverheid. Met die
voortvarendheid is de Rotterdamse haven uitgegroeid tot een wereldhaven. Nu
gaat het niet om de haven, maar om de stad zelf en de mensen die daar wonen.
Daar doen zich al geruime tijd problemen voor die om eenzelfde voortvarendheid
vragen. Nu wordt ons niet allereerst geld gevraagd, maar om nieuwe en vooral
adequate regelgeving. Ik ben me ervan bewust dat de stad op ons wacht. Daarom
is het goed dat wij thans wetgevende voortvarendheid opbrengen.Ik zal daaraan zelf een bijdrage leveren door snel terzake te komen. Het
wetsvoorstel is grondig voorbereid, zowel aan de overkant als
in onze schriftelijke voorfase. Uit veel bijdragen heeft doorgeklonken dat
het wetsvoorstel een aantal politiek en staatsrechtelijk gevoelige aspecten
kent. Dit kan onvermijdelijk zijn, maar verplicht ons wel tot extra zorgvuldigheid.
Dit brengt mij tot een eerste vraag over de wijze waarop rekening is gehouden
met het onmiskenbare experimentele karakter van de maatregelen. Dit experimentele
blijkt niet alleen uit de aard van de maatregelen, maar ook uit de tijdelijkheid
van de extra bevoegdheden die aan gemeenten worden verleend. Welnu, zou het
dan niet passend zijn geweest om ook de wet tijdelijk te doen zijn? Of anders
gevraagd, om er een horizonbepaling in op te neme? Ik had dit niet alleen
chique gevonden, maar ook zeer passend bij dit type wetgeving. Ik betreur
het dan ook dat dit niet is gebeurd. Had het niet veel meer voor de hand gelegen
om de evaluatie van de maatregelen te koppelen aan een moment van heroverweging
van de wetgever, die dan bij gebleken effectiviteit en aanvaardbaarheid tot
herbevestiging kan overgaan? Wij weten immers dat tijdelijkheid van regelgeving
al gauw een hol begrip wordt. Kortom, hadden wij het onszelf als wetgever
niet iets lastiger moeten maken gelet op het gevoelige karakter van de materie?Vervolgens wil ik vragen of de regering de moed heeft om onomwonden te
erkennen dat met dit wetsvoorstel ook een basis wordt gelegd voor het al dertig
jaar omstreden begrip van spreidingsbeleid van allochtonen. Tegen collega
Platvoet zeg ik: dit is een analytische vraag en ik zal dit uitleggen. Nergens
in de stukken wordt dit met zoveel woorden gezegd. In een nota van wijziging
is zelfs het criterium "allochtonen", dat oorspronkelijk een indicator
was ter bepaling van het problematische karakter van een wijk, geschrapt.
Echter, in de kabinetsreactie op het advies van de RMO "Eenheid, verscheidenheid
en binding" wordt onder de titel van spreidingsbeleid rechtstreeks verwezen
naar dit wetsvoorstel. Ik verwijs naar Kamerstuk 30304, nr. 4, blz. 8. Het
gaat dus wel degelijk ook om spreidingsbeleid. Zegt de minister mij dit na?De heer Platvoet (GroenLinks):Wat vindt de heer Van Middelkoop van die nota van wijziging waarin het
criterium allochtonen wordt geschrapt?De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Ik vind dit verstandig. Als de heer Platvoet goed naar mij heeft geluisterd,
zal het hem goed hebben gedaan dat ik een vraag heb gesteld die erop neerkomt
of het kabinet eigenlijk van mening is dat dit geschrapte criterium de facto
nog wel degelijk doorwerkt in dit wetsvoorstel.De heer Platvoet (GroenLinks):Ik ben ook benieuwd naar het antwoord op die vraag, temeer daar de heer
Dölle sprak over mensen met een taalachterstand. Daarmee wordt toch gesuggereerd
dat dit aspect nog steeds in de hoofden en harten van veel mensen zit.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Als u en ik dezelfde vraag stellen, neem ik aan dat wij het als een Kamerbrede
vraag kunnen beschouwen en dat deze beantwoord wordt.Tegen de ozb-maatregel hebben wij weinig bezwaar. Ziet een gemeente hier
brood in, dan zie ik niet in waarom de wetgever hiertoe geen mogelijkheden
zou mogen bieden. Iets anders is het, of het simpele feit dat een ondernemer
voor vier of acht jaar wat minder belasting hoeft te betalen een doorslaggevende
vestigingsfactor zal zijn. De evaluatie zal het ons later leren. Vreemd is
wel dat na 8 jaar het instellen in dezelfde wijk van een nieuwe kansenzone
nooit meer mogelijk is, althans niet zolang deze wet bestaat. Wordt een dergelijke
wijk dan als onverbeterlijk opgegeven? Graag ontvang ik een antwoord op deze
vraag.Het onderdeel dat de meeste weerstand oproept is natuurlijk Hoofdstuk
3, dat gaat over de toegang tot de woningmarkt. De redenering die aan dit
hoofdstuk ten grondslag ligt, is even eenvoudig als onsympathiek. Artikel
8 van het wetsvoorstel biedt de mogelijkheid om tegen een woningzoekende te
zeggen: u mag die wijk niet in, want u bent niet economisch zelfstandig, daarom
wordt u beschouwd als een kansarme en daarom bent u onderdeel van de grootstedelijke
problematiek. Artikel 9 biedt daarentegen aan de gemeenteraad de mogelijkheid
om aan een niet-kansarme bij voorrang een huisvestingsvergunning te bieden
voor bepaalde categorieën woningen. Wanneer wij de tekst van het wetsvoorstel
serieus nemen kan tot beide maatregelen pas worden overgegaan wanneer de gemeenteraad
vindt dat deze noodzakelijk en geschikt zijn voor het bestrijden van de grootstedelijke
problematiek. Deze wettelijke rechtvaardigingsgrond is zo algemeen en zo weinig
nader bepaald dat een bewijsvoering nauwelijks mogelijk zal zijn. Hoe kun
je nu een verband leggen tussen het leven van een uitkering enerzijds en het
aanpakken van die grootstedelijke problematiek anderzijds? Dat lukt alleen
als bij voorbaat mensen die economisch niet zelfstandig zijn, als problematisch
worden aangemerkt. Ik vind dat nogal wat.In de memorie van antwoord lees ik ook nog dat bij de gebiedsaanwijzing
ook aan het geschiktheidcriterium moet worden voldaan, in de trant van: kan
het gerechtvaardigde doel worden bereikt met de maatregel? Met de begrippen
van het wetsvoorstel "kansarm" versus "grootstedelijke problematiek"
lukt dat niet sluitend. Laat de minister mij maar eens uitleggen dat dit wel
zou kunnen. Ik voeg daar nog een scherpe vraag aan toe. Is het een gemeenteraad
op basis van de het wetsvoorstel dat voorligt toegestaan om een concentratie
van allochtonen in bepaalde wijken te kwalificeren als een aspect van de grootstedelijke
problematiek? Ik refereer nu even aan het debat van zojuist met collega Platvoet.
Is datgene wat de wetgever zichzelf niet toestaat wel toegestaan aan de gemeenteraad?
Volgens mij is dat zo, maar ik wacht het feitelijke antwoord van de regering
wel af. Of kan het juist niet, omdat niet etnische of culturele criteria bepalend
zijn, maar slechts economische? Als dat het geval is wil ik dat vandaag klip
en klaar wordt uitgesproken dat de toezichthoudende minister van VROM bij
een vermoeden van gebruik van de wet voor een spreidingsbeleid van allochtonen
een aanvraag tot gebiedsaanwijzing zal weigeren, omdat de wet daarvoor niet
is opgesteld is. Ook op die helderheid heeft de Rotterdamse politiek recht.Ik voeg er nog een juridische vraag aan toe. Uit de stukken begrijp ik
dat eigenlijk alleen de gemeenteraad kan worden aangemerkt als een belanghebbende
in bestuursrechtelijke zin bij bezwaren tegen de aanwijzing van een gebied.
Maar kan niet ook een deelgemeente, zoals in Rotterdam, worden aangemerkt
als belanghebbende? Ik kan mij aardige conflicten voorstellen tussen deelgemeente
en gemeenteraad. Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat een deelgemeente
geen belanghebbende zou zijn. Dat is een puur bestuursrechtelijke vraag, en
ongetwijfeld krijg ik daarop een zeer verantwoord antwoord.In feite ligt er een platte, materialistische, redenering ten grondslag
aan deze maatregel. Het gaat hierbij om een vorm van "social engineering",
aangedragen door een neoconservatieve Rotterdamse gemeenteraad. Daar staat
men overigens niet stil. Vorige week las ik in Trouw dat wethouder Geluk aldaar
in de eerstvolgende collegeperiode de uittocht van middengroepen uit de stad
wil keren. Eerlijk gezegd vind ik dat een veel positievere invalshoek. Je
dwingt jezelf dan om de stad aantrekkelijker te maken of te houden, in plaats
van deze selectief af te sluiten. Daar komt nog bij dat deze maatregel, zoals
de regering ook erkent, zich op het randje bevindt van wat internationaal-rechtelijke
bepalingen over vestigingsvrijheid nog toelaten. Is het dan niet wijzer geen
rechtsstatelijke risico's te lopen, de deels analoge instrumenten van de Huisvestingswet
te gebruiken en in te steken op positieve maatregelen? De wethouder van Rotterdam
heeft de regering in elk geval mee.Nu de regering zo eigengereid is geweest de begrippen subsidiariteit en
proportionaliteit in de wettekst te handhaven, anders dan de Raad van State
en sommige fracties, zeker in de huis, adviseerden, is de gemeenteraad wel
verplicht aannemelijk te maken dat het beoogde doel, de aanpak van de grootstedelijke
problematiek, niet met de instrumenten van de Huisvestingswet bereikt kunnen
worden. Ik betwijfel in hoge mate of dat op een enigszins aannemelijke wijze
zal lukken. Natuurlijk is er verschil, maar toch echt niet in die mate dat
je kunt bewijzen dat met de ene wet, namelijk de Huisvestingswet, wel en met
de andere, namelijk dit wetsvoorstel, niet die grootstedelijke problematiek
kan worden aangepakt. Dat lijkt mij een heel lastige bewijsklus. Laat de minister
het maar eens proberen.Tot zover mijn aarzelingen bij het wetsvoorstel. Het derde onderdeel,
dat gaat over het laten overnemen van het beheer van panden op basis van een
aangescherpte bepaling in de Woningwet, roept geen bezwaren op. Integendeel,
hierbij is er nu juist wel sprake van een relatie tussen probleem, namelijk
overlast, overbewoning of nagelaten onderhoud, en instrument, namelijk de
sluiting van een pand, snel aannemelijk te maken. En zo hoort het ook.Laat ik openhartig zijn. Onze fracties zijn best bereid de Rotterdamse
inventiviteit te belonen. Dat lukt ons echter zeer moeilijk met het onderdeel
van de woningtoewijzing. Wij zouden overigens wat gemakkelijker over onze
bezwaren kunnen heenstappen als de wet een horizonbepaling zou bevatten. Dat
die niet is opgenomen, is, gelet op het karakter van de wet, een laakbare
omissie. Dat zeg ik tegen de regering, maar natuurlijk ook tegen de Tweede
Kamer, waar men over het recht van amendement beschikt.De heer Dölle (CDA):Als ik u goed begrijp, is dat "tijdelijke" voor u een beslissend
punt, en niet het feit dat er in het wetsvoorstel aspecten zijn die de toets
van het internationale recht niet zouden kunnen doorstaan. Dat beluisterde
ik eerder even.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Ik heb over dat laatste heel weinig gezegd, omdat ik vond dat er daarop
in de stukken naar aanleiding van de discussies, in de Tweede Kamer maar zeker
ook hier, bevredigende antwoorden zijn gegeven. Mevrouw Meindertsma heeft
deze in haar verhaal verwerkt. Het gaat om de manier waarop met begrippen
als openbare orde mag worden omgegaan. De vraag is vervolgens, of dat ook
moet worden gedaan. Ik heb daaraan niet zoveel toe te voegen. Een belangrijk
deel van mijn verhaal gaat erover dat de relatie tussen de maatregel, die
ik negatief en onsympathiek vind, en het probleem van de grootstedelijke problematiek
zo slecht aannemelijk is te maken. Ik vind het daarom een wat armoedig wetsvoorstel.
Het zou zeer voor de hand hebben gelegen dat de regering Rotterdam de credits
had gegeven. Wij hadden daarbij onszelf ertoe moeten verplichten om na een
jaar of acht de zaak nog eens te heroverwegen en te bezien of het een goede
stap is geweest.De heer Dölle (CDA):U noemt de maatregel onsympathiek, en bij die aanduiding kan ik mij iets
voorstellen. Eerder hebt u ook gezegd dat deze maatregel is geïnspireerd
door neoconservatief denken. Het is bekend dat gemeentebesturen in de steden
door gedeeltelijke afbraak van wijken, die feitelijk ook neerkomt op "social
engineering", de doelen proberen te bereiken. Dat geldt ook voor linkse
gemeentebesturen.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Daar zitten heel goede tussen. Maar goed, zonder mijzelf meer deskundigheid
aan te meten dan ik kan opbrengen: ik heb het ook in Rotterdam wel gezien
dat er inderdaad halve of hele wijken werden gesloopt. Je wist dan echter
altijd wat ervoor in de plaats zou komen. Bij de maatregel van selectieve
woningtoewijzing weet je dan niet. Je weet alleen dat je bepaalde mensen niet
toelaat, punt, uit. Daarom vind ik die maatregel een beetje armoedig, los
van de andere bezwaren.De omissie, namelijk dat er geen horizonbepaling in de wet is opgenomen,
is op redelijke termijn te repareren. Is de regering daartoe bereid?De heer Engels (D66):Voor de goede orde vermeld ik in de eerste plaats dat ik ook spreek namens
de OSF. Om redenen van proceseconomie kies ik voor een pragmatische opstelling
en beperk mij derhalve tot de bespreking van een enkel hoofdaspect.Het belang van dit wetsvoorstel wordt door onze fracties niet in twijfel
getrokken. De indringendheid en complexiteit van de specifieke problemen waarvoor
de grote steden zich gesteld zien, is groot. Niet alleen wat betreft de ruimtelijke
economische dynamiek, maar vooral bij het streven naar meer veiligheid en
leefbaarheid ondervinden gemeentebesturen veel inhoudelijke en instrumentele
belemmeringen. Niet zelden zien zij zich in dat licht geplaatst voor buitenproportionele
vraagstellingen. Onze fracties aanvaarden in beginsel dat een dergelijke specifieke
problematiek specifieke instrumenten vergt om enig uitzicht te hebben op effectieve
interventies. Wij aanvaarden eveneens dat de regering uit een oogpunt van
bestuurlijke slagvaardigheid met een partieel, voorshands op enkele bijzondere
maatregelen gericht voorstel komt. Het is een aardig voorbeeld van de wijze
waarop Rijk en gemeenten in goede samenwerking oplossingen uitwerken
voor belangrijke maatschappelijke opgaven.Voorzover onze fracties nog aarzelingen hebben bij dit voorstel, hebben
deze inderdaad, zoals de regering in de memorie van antwoord het terecht samenvat,
een juridische en wetgevende achtergrond. Met name de toepassing van de huisvestingsmaatregel
roept nog steeds vragen op over de grondwettelijke en verdragsrechtelijke
inkadering daarvan. Bij de schriftelijke voorbereiding hebben onze fracties
als hoofdprobleem aangemerkt de vraag hoe gemeentebesturen bij de concrete
toepassing van de voorziene maatregelen met deze constitutionele grenzen en
waarborgen zullen omgaan.De regering meent dat het voorstel niet onverenigbaar is met de toepasselijke
nationale en internationale grondrechten, waaronder met name het gelijkheidsbeginsel
of beginsel van non-discriminatie. De regering erkent gelukkig tegelijkertijd
dat niet op voorhand valt uit te sluiten dat bij de toepassing van de voorgestelde
wettelijke maatregelen in de praktijk alsnog strijdigheid kan ontstaan met
grondrechtelijke waarborgen. Het is ons niet ontgaan op welke wijze de regering
zich ervoor heeft ingespannen om het zich hier voordoende risico te verkleinen
via een motiveringsplicht voor de gemeenteraad en een ministeriële toetsingsbevoegdheid
met toezichthoudende rol. Ook de mogelijkheid van een rechterlijke toetsing
van individuele gevallen behoort in laatste instantie uiteraard tot de erkende
instrumenten van grondrechtelijke handhaving. Maar is dat voldoende? Juist
ook met het oog op een mogelijke rechterlijke tussenkomst gaat het uiteindelijk
immers om de vraag of wij als wetgever, gelet op de inhoudelijke context,
tot het uiterste hebben afgetast in hoeverre het voorstel de grondrechtentoets
kan doorstaan. Worden de erkende burgerlijke vrijheden niet reeds op voorhand
op onaanvaardbare wijze ingeperkt door de niet geheel uit te bannen onzekerheid
over een grondrechtenconforme toepassing in de gemeentelijke praktijk? Wij
vinden het, gelet op de moeilijk af te bakenen omvang van die onzekerheid,
op dit moment nog steeds niet eenvoudig die vraag zonder een spoor van twijfel
te beantwoorden. Gaarne nodig ik de regering nog eens nadrukkelijk uit om
op dit dilemma te reageren en mijn fractie aldus bij te staan om tot een gefundeerd
eindoordeel te komen.Mevrouw Meulenbelt (SP):Op 11 september was ik aanwezig bij een kleine, maar indrukwekkende
demonstratie in Rotterdam. Daar kwam, onder aanvoering van dominee Visser
en Nora Storm, welbekend van haar project om kansarmen aan het werk te helpen,
een groep mensen bijeen die op het eerste gezicht weinig met elkaar gemeenschappelijk
hadden. Wij zagen voormalige gedetineerden, een paar mensen in rolstoelen,
gepensioneerden en mensen met uitkeringen. Ook stonden daar, gebroederlijk
of gezusterlijk naast elkaar, een groep leiders van moslimorganisaties en
de dames van de Keyleweg. Wat deze groep Rotterdammers met elkaar gemeenschappelijk
hadden, was dat zij het gevoel deelden dat de stad hen het liefste weg zou
willen hebben. Daarom stonden zij daar samen. Zij hadden al aan den lijve
ondervonden wat uitsluiting betekent, en zij hebben een goede reden om te
vrezen dat die uitsluiting nog een graadje verder kan worden opgevoerd. Voorzover
zij nog een woning zoeken, weten zij dat met de aanname van de Rotterdamwet,
als die daar ook uitgevoerd gaat worden, hun kans in de stad wel verkeken
is.Ik zal mij met de bespreking van dit wetsvoorstel beperken tot de behandeling
van het meest controversiële deel, te weten Hoofdstuk 3 over de toegang
tot de woningmarkt. Ik zal het niet hebben over andere maatregelen die met
de Rotterdamwet mogelijk worden. Ik moest overigens wel lachen om de gehanteerde
eufemismen, zoals de mogelijkheid om overlast gevende panden te sluiten. In
mijn woordenboek veroorzaken panden geen overlast; hoogstens de mensen daarin.
Panden sluiten bekent mensen eruit zetten. Dat roept de vraag op, die niet
wordt beantwoordt, wat er dan met die mensen moet gebeuren. Ik zeg niet dat
ik daartegen ben, maar de formulering lijkt mij symptomatisch voor de visie
in de wet: een haast verkokerde blik op een wijk, alsof het een ding is dat
je moet redden, zonder te kijken naar de mensen die letterlijk het bos in
worden gestuurd.Het is bekend dat mijn partij een warm voorstander is van spreiding. Daar
waren wij al mee bezig toen je je daar niet erg populair mee maakte. Het is
duidelijk dat er in alle grote steden, met Rotterdam voorop, wijken zijn met
een te grote opeenstapeling van problemen. Ik denk dat wij met iedereen hier,
inclusief het kabinet, de gedachte delen dat het beter zou zijn wanneer kansarm
en kansrijk, allochtoon en autochtoon, jong en oud, met of zonder werk, door
elkaar en met elkaar leeft. Wijken zouden meer een afspiegeling moeten zijn
van de bevolking en gettovorming zou vermeden moeten worden. De vraag is alleen
hoe je een betere vermenging krijgt. Ik kan wel verklappen dat wij hierover
een stevige discussie hebben gehad in de fractie. Nu komt er eindelijk een
wet die daadkrachtig ingrijpen mogelijk maakt in de bevolkingssamenstelling
van wijken en nu zouden wij uitgerekend tegen zijn. Ik zal meteen met onze
conclusie komen: deze wet maakt de kansarmen nog kansarmer en zal onze instemming
dan ook niet krijgen.Deze wet is niet werkelijk gericht op de oplossing van een probleem. Het
is heel goed mogelijk dat een specifieke wijk er baat bij heeft dat de instroom
van kansarme burgers wordt beperkt, maar dat verschuift het probleem alleen
maar wanneer er niet tegelijkertijd een stevige oplossing wordt gevonden voor
de mensen die van die uitsluitingsmaatregel het slachtoffer zijn. Die zien
wij niet, althans niet voldoende hard gemaakt. Het zou vanzelfsprekend onze
voorkeur hebben gehad als er meer maatregelen ontworpen waren om kansrijke
wijken te ontsluiten voor kansarme woningzoekers in plaats van omgekeerd kansarmen
buiten te sluiten. Want de getto's van kansrijken, zelden zo genoemd, zullen
dan geen probleem zijn voor de bewoners zelf. De neiging om ervoor te zorgen
dat de buurt niet achteruitgaat, zorgt er wel voor dat er zonder maatregelen
geen of in ieder geval te weinig gelegenheid wordt geboden voor kansarmen
om zich te mengen onder de kansrijken.Wat wij in dit debat meestal vergeten, is dat de kansarmen die nu geconcentreerd
zijn in bepaalde wijken daar niet alleen zijn gaan wonen uit traditie of omdat
zij het zo gezellig vinden om op een kluit te zitten. Zij wonen daar ook vaak
omdat er eenvoudig geen alternatieven zijn. Die alternatieven zijn er na het
aannemen van de Rotterdamwet nog niet of in ieder geval niet voldoende, ook
al wordt dat wel gesuggereerd. Ik kijk concreet naar de situatie
in Rotterdam, want dat is toch de eerste gemeente waar de wet zou worden toegepast:
veel mensen kunnen niet in betere wijken als Kralingen en Hillegersberg gaan
wonen, omdat de woningen daar te duur zijn. Het vrije recht om daar te wonen,
is het omgekeerde recht van de rijke om onder de bruggen van Parijs te gaan
slapen.Ook de commissie-Blok heeft al geconstateerd dat de randgemeenten in verhouding
nauwelijks betaalbare huurwoningen hebben. De nieuwbouwproductie is voornamelijk
gericht op de hogere inkomens. De gemeente Rotterdam hanteert al vele jaren
een woonvisie waarin zij zelf bepaald heeft dat praktisch alle nieuwbouw moet
bestaan uit dure en middeldure woningen. Sociale woningbouw mag uitsluitend
voor ouderenhuisvesting en hier en daar voor grote gezinnen en om herstructurering
mogelijk te maken. Nieuwe wijken als Nesselande, Park Zestienhoven en Prinsenland
zijn praktisch ondoordringbaar voor mensen met een laag inkomen. Ook in de
grotere herstructureringsgebieden, zoals Hoogvliet, Pendrecht-Zuidwijk, Nieuw
Crooswijk en Hordijkerveld bestaan de nieuwe woningen voornamelijk uit koopwoningen
uit het middeldure segment. Dat is het probleem.Er moet gemengder gebouwd worden in de nieuwe wijken en in de randgemeenten.
Ook de toewijzing moet gemengder gestructureerd worden. Zonder veel hoop op
een antwoord vraag ik de minister toch waarom het beleid niet is gericht op
het scheppen van alternatieven. Minister Dekker heeft ons wel cijfers gegeven
over nog te bouwen woningen, maar de vraag is hoeveel daarvan zijn bestemd
voor de lage en de lage middeninkomens. Is het niet veel beter om voor kansarmen
meer alternatieven te scheppen die het mogelijk maken om buiten de concentratiewijken
te gaan wonen dan om ze buiten te sluiten?In het kader van de herstructurering laat de gemeente Rotterdam een flink
deel van de bestaande sociale woningbouw slopen. In 2010 moet het aantal sociale
huurwoningen met 20.000 zijn gedaald. In Delfshaven staan 1200 woningen op
de nominatie voor de sloop, in Charlois 2500 huizen en ook voor Feijenoord,
IJsselmonde en Nieuw-Crooswijk zijn er plannen. De vraag is of er nog bewoners
voor de nieuwe duurdere huizen zijn te vinden, want het is niet vanzelfsprekend
dat een huurhuis bewoond wordt. Volgens ons gemeenteraadslid Cornelissen bestaan
leegstand en woningnood naast elkaar in Rotterdam. Volgens mijn informatie
is het aantal betaalbare woningen in Rotterdam al een aantal jaren achtereen
fors aan het afnemen. Daarmee is ook de kans voor starters en andere woningzoekenden
fors afgenomen om een betaalbare huurwoning in Rotterdam te vinden. Mijn informatie
is dus anders dan die van mevrouw Bierman.Mijn vraag aan de minister is of dat in combinatie met deze wet geen grote
zorg is. In Artikel 7 staat wel dat de minister de mogelijkheid om kansarme
wijken aan te wijzen stop kan zetten als blijkt, wat nu al te voorzien valt,
dat er te weinig mogelijkheden zijn om naar andere plekken te verhuizen. Is
het kwaad dan niet al geschied? Wat zijn de exacte criteria voor die keuze?
Hoe erg moet het worden voordat het te erg wordt gevonden? Gaan al de toegestane
wijken dan weer van het slot?Laten wij er geen doekjes om winden: het ging oorspronkelijk vooral om
allochtonen. Vandaag hoorde ik weer een mooi nieuw eufemisme: mensen met taalproblemen.
Uiteindelijk gaat het natuurlijk om dezelfde mensen. Op zichzelf is dat al
een heel grove categorie. Zo mag dat terecht niet in de wet komen, want dat
is discriminerend, dus werd het mensen met minder dan 120% van het
minimumloon en nu is het mensen zonder dienstbetrekking geworden. Dat is nog
een veel grovere categorie. In die categorie vallen ook mensen van wie met
de beste wil van de wereld niet valt in te zien waarom zij moeten worden geweerd
uit bepaalde wijken: mensen met uitkeringen, mensen met een handicap, eenoudergezinnen
en deeltijdwerkers. Dat is niet alleen verhullend, het is discriminerend.
Het spreidt de discriminatie alleen over een grotere groep mensen.Wij hebben bij de lunch net een aantal mensen met uitkeringen op bezoek
gehad. Zij vallen nu onder de groep mensen die geen toegevoegde waarde voor
een wijk zouden zijn. Die mensen vinden het niet prettig om zo genoemd te
worden. Zij doen veel aan mantelzorg en vrijwilligerswerk, maar zij krijgen
nu te horen dat zij minder toegevoegde waarde hebben voor een wijk dan een
crimineel met een flinke betrekking of een huisjesmelker met een flink inkomen.
Ik kan mij voorstellen dat die mensen daar behoorlijk kwaad over zijn.Ook wordt er kennelijk geen rekening gehouden met andere criteria, sociale
binding of de wens in de buurt van familie te wonen die zorg nodig heeft.
Zo te zien is daarmee het oorspronkelijke doel, het verminderen van de concentratie
van sociale problemen, geheel uit het oog verloren. De vraag is bovendien
of het nodig is. Als in werkelijkheid gevreesd wordt voor een grotere toestroom
van nieuwe migranten naar de al overbelaste wijken, moet ik erop wijzen dat
de instroom op dit moment al drastisch is verminderd. Mensen uit Ghana of
Kenia komen nog maar nauwelijks het land in, laat staan die wijken. Ik heb
net niet geïnterrumpeerd tijdens het betoog van mevrouw Meindertsma.
Ik heb veel respect voor het voorwerk dat zij heeft gedaan om tot de kern
van de zaak te komen, maar ik verschil met haar van mening over de vraag of
wij het ook moeten hebben over de categorie mensen om wie het gaat. Ik vind
het al een aardige gooi in de goede richting dat zij zegt dat er in een andere
wijk iets moet terugkomen als je in de ene wijk iets wegneemt. De vraag is
wat wij willen bereiken met hier een grens te trekken, want die grens slaat
volgens mij nergens op.Verschillende fracties hebben de minister gevraagd naar de garantie dat
de mensen die geen woonvergunning meer krijgen wel elders aan de bak komen.
Het antwoord vind ik nogal ontluisterend. Dat iemand geweerd wordt uit een
bepaalde wijk betekent niet dat die persoon de garantie krijgt van alternatieve
huisvesting, want die hebben andere woningzoekenden ook niet. Zo staat het
in de memorie van antwoord, maar daar gaat het natuurlijk niet om. Het gaat
erom of de gehele groep die nu buitengesloten zou worden een redelijke kans
elders maakt, met andere woorden de vraag is of er garantie komt voor de categorie
als geheel.Weliswaar valt de beschikbaarheid van voldoende betaalbare woonruimte
onder de zorg van de overheid, maar daarbij gaat het niet om een resultaatsverplichting
maar om een inspanningsverplichting. Als je roept dat je het wel hebt geprobeerd
maar dat het niet ging, is het al voldoende. Ook geeft de minister toe dat
niet bij voorbaat uitgesloten kan worden dat de toepassingscriteria een indirect
discriminerende werking zullen hebben. Het stemt nogal treurig dat bij voorbaat
al wordt aangegeven dat proberen voldoende is en dat niet afgerekend
kan worden op resultaat. Hoeveel vertrouwen moeten wij er dan in hebben dat
de problematiek van kansarmen niet alleen wordt verschoven maar misschien
zelfs wordt verergerd?Ook geeft de minister aan dat met het wetsvoorstel alleen gestuurd kan
worden op de verdeling van woonruimte. Daardoor wordt er – mijn interpretatie –
een verschuiving toegestaan, waarbij kansrijken wel in de kansarme wijken
terecht kunnen komen, als zij dat al willen, maar omgekeerd de kansarmen nog
steeds weinig kans hebben om opgenomen te worden in de territoria van de kansrijken.
De wet is echter niet gericht op het aanbod van nieuwe goedkope woningen.
Dat is wel van belang, stelt de minister, maar het kan niet zo snel worden
gerealiseerd. Dat kost tijd. Waarom niet wachten met een wet die draconische
maatregelen mogelijk maakt om mensen uit te sluiten totdat het alternatieve
aanbod wel wordt gerealiseerd? Waarom wordt dat niet als een voorwaarde vooraf
geformuleerd? Waarom wordt niet veel meer ingezet op andere instrumenten om
de leefsituatie in concentratiewijken te verbeteren? Mevrouw Meindertsma heeft
al gezegd wat er mogelijk is in de wijk. De mensen die ik vanmiddag heb gesproken,
kwamen ook met een eindeloze reeks ideeën. De heer Van Middelkoop zei
dat de bestaande wetgeving beter ingezet zou moeten worden. Ik hoef het niet
allemaal op te sommen, maar bijna alle fracties hebben gewezen op de problemen.
Een deel van het probleem kan opgelost worden door werk. Waarom wordt niet
veel meer ingezet op de inburgering van allochtonen, waar het nog steeds behoorlijk
aan schort?Kortom, mijn fractie ziet niets in deze wet. Om spreiding mogelijk te
maken en om concentratiewijken te ontlasten, zou de prioriteit gelegd moeten
worden bij sociale woningbouw, bij huursubsidie en bij het scheppen van alternatieven,
niet bij het nog verder beperken van de mogelijkheden voor een toch al niet
met veel kansen gezegende bevolkingsgroep. Zelfs wanneer het zou lukken om
de criteria aan te scherpen voor het aanwijzen van gebieden waar mensen mogen
worden uitgesloten, is dit kwaad al weer geschied. De boodschap is dat mensen
zonder inkomen minder gewenst zijn dan mensen met een hoog inkomen en dat
de regering weigert voor hen op te komen.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-639-652.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl