Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels ter vergroting van de kenbaarheid van publiekrechtelijke beperkingen ten aanzien van onroerende zaken (Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken) (28218)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 1776-1784

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

01-07-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 33, pagina 1776-1784

15-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28218Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels ter vergroting van de kenbaarheid van publiekrechtelijke beperkingen ten aanzien van onroerende zaken (Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken) (28218)Pagina 1776-1784
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met de wijziging van het stelsel van de rechterlijke toetsing van vrijheidsontnemende maatregelen (28749); - Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000, houdende verlenging van de tijdelijkheid van de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (29224)Pagina 1784-1792
Voortzetting van het debat over het thema Arbeid en ziektePagina 1812-1834
Presentie en opening (dinsdag 15 juni 2004)Pagina 1747-1747
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met aanpassing van de procedure tot benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester (29012)Pagina 1792-1801
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging en aanvulling van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met terroristische misdrijven (Wet terroristische misdrijven) (28463)Pagina 1762-1776
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging en aanvulling van de Wet op de identificatieplicht, het Wetboek van Strafrecht, de Algemene wet bestuursrecht, de Politiewet 1993 en enige andere wetten in verband met de invoering van een identificatieplicht van burgers ten opzichte van ambtenaren van politie aangesteld voor de uitvoering van de politietaak en van toezichthouders (Wet op de uitgebreide identificatieplicht) (29218)Pagina 1747-1762
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met de wijziging van het stelsel van de rechterlijke toetsing van vrijheidsontnemende maatregelen (28749); - Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000, houdende verlenging van de tijdelijkheid van de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (29224)Pagina 1801-1812

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voorzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regels ter vergroting van de kenbaarheid van publiekrechtelijke
beperkingen ten aanzien van onroerende zaken (Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken) (28218).De voorzitter:Hierbij is tevens aan de orde de brief van de minister van Justitie van
31 december 2003 over het wetsvoorstel Consumentenbeschermende regels
inzake koop en bouw van woningen (23095, A).Ik heet thans ook minister Dekker van harte welkom.(Zie vergadering van 14 juni 2004.)De beraadslaging wordt hervat.Minister Dekker:Mevrouw de voorzitter. De publiekrechtelijke toestand van onroerend goed
kent nog steeds geen wettelijk stelsel voor de algemene openbaarheid ervan.
In 1976 schreef een brede werkgroep van gezaghebbende personen uit de overheid
en de wetenschap, onder leiding van prof. mr. De Haan en in het leven geroepen
door het toenmalige Instituut voor bouwrecht en het Nirov, dat een dergelijk
stelsel van het grootst mogelijke belang voor het rechtsverkeer zou zijn.
Zij voegde er nog aan toe dat ook de verschillende overheden zelf ten zeerste
gebaat zouden zijn met zo'n informatiesysteem. Deze constatering heeft nu,
dertig jaar later, de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende
zaken opgeleverd. De schrijvers van toen moeten een vooruitziende blik hebben
gehad, want hoe actueel is dit onderwerp nu niet? De regering streeft naar
een grotere kenbaarheid en meer transparantie van overheidsinformatie. Ik
verwijs naar het actieprogramma Ander overheid, dat op 1 december 2003
aan de Tweede Kamer is aangeboden en dat de modernisering van het openbare
bestuur een krachtige impuls geeft, juist op het gebied van overheidsinformatie.
Deze wet beantwoordt hier dan ook aan. Het lange rijpingsproces levert op
het goede moment een mooie vrucht op. De voortschrijding van de techniek maakt
de informatievoorziening die met dit wetsvoorstel beoogd wordt, zeer goed
mogelijk. Kenbaarheid van overheidsinformatie zal in de komende jaren een
zeer actueel onderwerp blijven. Ik noem een aantal redenen hiervoor die voor
zichzelf spreken.In het rechtsverkeer met betrekking tot het onroerend goed is de burger
afhankelijk van actuele en volledige informatie over de gebruiksmogelijkheden
met betrekking tot dat goed. De burger moet die informatie snel en tegen lage
administratieve kosten kunnen verkrijgen. Dat is nu vaak niet mogelijk. Voor
een overheid die streeft naar dienstbaarheid aan de burger, lage administratieve
lasten en minder bureaucratie, is dat niet langer acceptabel. Een overheid
die zich op het gebied van de naleving van de regels consequenter wil opstellen
en de burger op zijn rechten maar ook op zijn plichten wil wijzen, zal de
burger in staat moeten stellen die rechten en plichten te kennen.Dat de overheid veel informatie over de burger moet verzamelen om haar
taken goed te kunnen uitoefenen, kan de burger goed begrijpen, maar dit is
lang een eenrichtingsverkeer geweest. In de informatiemaatschappij draait
de burger dat om. Hij verlangt informatie terug en terecht: wat mag ik bijvoorbeeld
verbouwen aan een huis en waaraan moet ik voldoen als ik een onderneming begin?
Het zijn logische vragen waarop een bestuursorgaan tegenwoordig heeft te anticiperen.Ten slotte speelt voor de burgers en vooral ook voor de overheid intern,
het belang om inzicht te hebben in de besluiten die verschillende organen
over hun eigendomsperceel genomen hebben dan wel van plan zijn te nemen. Het
wetsvoorstel draagt bij aan de gecoördineerde besluitvorming met betrekking
tot dat perceel.Het wetsvoorstel is bovendien gegoten in de vorm van een raamwet en bevat
de hoofdlijnen van het voorgestelde registratiestelsel. Dit stelsel is verdeeld
over gemeenten en het kadaster, en wordt daarom ook wel het duale stelsel
genoemd. Dit houdt in dat beperkingen die worden opgelegd door de gemeente,
ook worden vastgelegd in een gemeentelijke registratie. Beperkingen opgelegd
door andere overheden, zullen berusten bij het kadaster. De gemeentelijke
beperkingenregistratie en de kadastrale registratie zullen op een nader te
bepalen wijze met elkaar in verbinding staan.De voornaamste redenen om gemeentelijke beperkingsbesluiten niet in de
kadastrale registratie op te nemen maar bij de gemeente zelf te registreren,
is dat hiervoor draagvlak is bij zowel gemeenten als het kadaster en dat dit
registratietechnisch en uitvoeringstechnisch het meest gangbaar is. Uitgangspunt
is immers dat gegevens zo dicht mogelijk bij de bron moeten worden beheerd
en dat de administratieve ballast zoveel mogelijk dient te worden beperkt.
Het zou dan ook niet efficiënt zijn de gemeentelijke beperkingsbesluiten
bij het kadaster of elders in te schrijven en te registreren. Het aantal onroerende
zaken dat met een gemeentelijke beperking is belast, is namelijk zeer groot
en deze beperkingen muteren vaker dan niet gemeentelijke beperkingen.Voorzitter. Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken door aan te geven dat
de wet niet als een op zichzelf staand fenomeen beschouwd moet worden, maar
onderdeel uitmaakt van een veel bredere operatie die wij als kabinet hebben
ingezet. Ik doel daarmee op de verbetering van de ontsluiting van informatie
over met name ruimtelijke objecten, anders gezegd het vastgoed. Het kadastraal
perceel waaraan volgens het wetsvoorstel publiekrechtelijke beperkingen worden
gekoppeld, is daar één van. Maar het gaat ook om zaken als gebouwen,
adressen en kaarten. Voor deze objecten worden momenteel basisregistraties
ontwikkeld. Ik verwijs wederom naar het programma Andere overheid. Dit programma
hecht zo aan die registraties, omdat heel veel overheidshandelen van goede
en betrouwbare informatie over deze objecten afhankelijk is. Als wij erin
slagen om hiervoor in bestuurlijk Nederland één systematiek
en één gemeenschappelijke taal te ontwikkelen, dan zal dat belangrijke
vruchten afwerpen, niet alleen voor een effectief bestuurlijk handelen zoals
bij crises in de gebouwde omgeving, bij de handhaving, bij
de huisvesting en bij de beleidsontwikkeling, maar ook voor een doelmatig
functioneren van de bestuursorganen, zowel bij de dienstverlening aan de burger
en het bedrijf, als in het verkeer tussen de verschillende disciplines bij
de overheid intern.De totstandkoming van deze basisregistratie is in volle gang. Het zal
ertoe leiden dat de informatie die de overheid over het vastgoed verzamelt,
veel beter ontsloten kan worden. Dat komt ten goede aan de overheid zelf,
met name wanneer er tussen de verschillende bestuursorganen moet worden samengewerkt,
maar het komt natuurlijk ook ten goede aan de burger. Wanneer de burger bijvoorbeeld
via het internet betrouwbare informatie kan krijgen over de ligging van zijn
onroerend goed, c.q. de gebouwde omgeving, zoals kaart, kadastraal perceel,
gebouw en adres, dan is het van belang dat hij tevens kan zien welke beperkingen
aan het gebruik van dit goed zijn gebonden. Ik denk daarbij aan de status
van een monument, aan de toepasselijkheid van een gemeentelijk voorkeursrecht
of aan de geldende bestemming. Dat zijn allemaal publiekrechtelijke beperkingen
waarvoor dit wetsvoorstel nu juist de ontsluiting regelt.Ik merk hierbij op dat de registratie niet alle beperkingen kan omvatten.
Beperkingen die bijvoorbeeld voortvloeien uit de algemene regels worden niet
opgenomen vanwege de hoge uitvoeringskosten. Er blijven dus beperkingen bestaan
die niet vermeld staan in het register. De heer Van de Beeten heeft hierop,
mede namens mevrouw Meindertsma, terecht gewezen. Ik neem hun opmerkingen
ter harte en zal in de voorlichting rondom de invoering van de Wet kenbaarheid
publiekrechtelijke beperkingen hieraan aandacht besteden – ik doe dat
van harte – zodat belanghebbenden er zich van bewust zijn dat het stelsel
geen volledige registratie omvat en dat de registratie niet geheel uitputtend
is, maar wel in zeer grote mate dekkend.Voorzitter. Ik ga niet in op de details. Ik hoop duidelijk gemaakt te
hebben dat het wetsvoorstel na zoveel jaren van voorbereiding de geest van
deze tijd ademt en geheel past bij het streven van de regering om te komen
tot modernisering van de overheid en tot vergroting van de dienstbaarheid
aan de burger. Het kenbaar maken van haar besluiten met betrekking tot onroerend
goed is een van de belangrijkste diensten die de overheid op dit terrein aan
haar burger heeft te leveren. Het wordt hoog tijd dat wij dit met dit wetsvoorstel
gaan regelen.Ik zal voorts ingaan op de vragen voor zover ik die nog niet beantwoord
heb. Door de heer Van de Beeten is terecht de evaluatie genoemd. Zoals ik
heb toegezegd zal ik de wet na vijf jaar evalueren om na te gaan of er nog
aanleiding is voor het aanbrengen van verbeteringen.Mevrouw Bierman heeft gevraagd in welke mate gemeenten zijn voorbereid
op de uitvoering van de verplichting, neergelegd in het wetsvoorstel, mede
in verband met hun aansprakelijkheid. Zij heeft ook gevraagd of gemeenten
al een onlineverbinding met het Kadaster hebben. Voor de invoering van de
verplichting zal een overgangstermijn worden gehanteerd. De gemeenten zullen
bij de invoering begeleid worden en de gelegenheid krijgen om hun administraties
op orde te brengen. Zij moeten zich dus zeer bewust worden van het feit dat
indien zij hun registraties niet op orde hebben, zij daarvoor in de toekomst
aansprakelijk zijn. Ook daarover zal de voorlichting gaan. Daaraan zal dus
bij de invoering van de wet veel aandacht worden besteed. Weliswaar zullen
gemeenten een inhaalslag moeten plegen, maar in het kader van de digitaliseringsacties
zijn gemeenten al autonoom bezig om hun vastgoedinformatievoorziening te ontwikkelen.
De invoering van de registratie van publiekrechtelijke beperkingen zal hiervan
onderdeel uitmaken. Met de VNG en het Kadaster zullen hierover afspraken worden
gemaakt. Overigens, een groot aantal gemeenten, ongeveer 200, waaronder de
grote gemeenten, hebben op dit moment een onlineverbinding met het Kadaster.
Deze zogenaamde Kadasterbalie is er ten behoeve van de burgers. Publiekrechtelijke
beperkingen, voor zover die nu reeds bij het Kadaster zijn ingeschreven, kunnen
daar dan ook worden ingezien. Voor de uitwisseling van gegevens tussen Kadaster
en gemeente zijn voor de uitvoering van het wetsvoorstel wel aanvullende onlinevoorzieningen
noodzakelijk. Dat is overigens een belangrijk onderdeel van de invoeringsmaatregelen.Mevrouw de voorzitter. Tot slot van mijn betoog wil ik ingaan op enkele
punten betreffende het wetsvoorstel die de heer Holdijk in zijn inbreng naar
voren heeft gebracht. Mijn ambtgenoot van Justitie zal hierna op de overige
punten van de heer Holdijk en die van andere sprekers ingaan, omdat die meer
zijn terrein betreffen. De heer Holdijk heeft een drietal manco's van het
wetsvoorstel aan de orde gesteld. Zijn eerste en belangrijkste punt is dat
inschrijving en registratie geen vereisten zijn voor het van kracht worden
van een besluit. Om die reden is er volgens de heer Holdijk sprake van rechtsonzekerheid
tussen de datum van bekendmaking en de datum van inschrijving van een besluit.
Hij meent dat omwille van de rechtszekerheid de inschrijving van het Beperkingenbesluit
zou moeten samenvallen met de inwerkingtreding ervan. Als tweede manco noemde
hij het niet voorhanden zijn van een helder tijdpad voor de verplichte inschrijving
van beperkingen die niet voortvloeien uit formele wetten en die dus van het
Rijk afkomstig zijn. Als derde manco noemde hij de regeling van de inschrijvingstermijnen
waarbinnen hij drie manco's onderscheidt. In de eerste plaats acht hij het
niet overtuigend dat de periode van vier dagen die een gemeente heeft om een
beperkingenbesluit na de bekendmaking ervan in te schrijven en het registreren
noodzakelijk is om een gemeente bij met name omvangrijke besluiten de gelegenheid
te geven om kadastrale gegevens erbij te zoeken. Hij acht deze vierdagentermijn
evenmin noodzakelijk voor de inschrijving van beslissingen in administratief
beroep en rechterlijke uitspraken. Verder heeft hij gesteld dat in het verkeer
tussen gemeenten en kadaster een gat van acht weken kan ontstaan, met vervuiling
van gegevens bij beide registraties, hetgeen telkens tot een nader onderzoek
zou nopen.Ik beantwoord deze vragen in samenhang. De in het wetsvoorstel voorgestelde
beperkingenadministratie heeft niet meer dan een informatieve functie. Er
is nooit sprake geweest van een opzet, waarin inschrijving en registratie
voorwaarden worden voor de inwerkingtreding van een besluit. Dat zou
het met het wetsvoorstel beoogde ook ver voorbijschieten. Het wetsvoorstel
zou een te zware lading krijgen als de inwerkingtreding van besluiten afhankelijk
werd van registratie en inschrijving. Er is geen enkele reden om de algemene
regeling in de Algemene wet bestuursrecht voor de inwerkingtreding van besluiten
te gaan wijzigen vanwege dit wetsvoorstel. Enige relativering acht ik dan
ook op zijn plaats. Het gaat erom dat de bestaande gebrekkige kenbaarheid
voor de burger van overheidsbesluiten zo snel mogelijk verbetert, zonder dat
nu moet worden gestreefd naar een volledig actuele kenbaarheid. En het wetsvoorstel
creëert geen rechtsonzekerheid door de vierdagentermijn. Het beoogt juist
de bestaande gebrekkige kenbaarheid en rechtsonzekerheid als gevolg daarvan
te verminderen. Dát is de kern. Maar een perfect op alle wensen aansluitende
regeling kan niet worden geboden.In de memorie van antwoord hebben wij reeds uitvoerig stilgestaan bij
de juridische complicaties die al dan niet kunnen optreden binnen de vierdagentermijn.
Wij hebben getracht daarbij duidelijk te maken dat naar onze inschatting het
wel meevalt met het risico, en met de ernst van de gevolgen ervan. De vierdagentermijn
is het resultaat van een moeizaam bereikt compromis tussen VNG en kadaster.
Zij achten deze haalbaar en uitvoerbaar. Ik vind het van belang daaraan een
belang toe te kennen. Niet alleen om ook bij omvangrijke besluiten de kadastrale
gegevens erbij te kunnen zoeken, maar ook omdat de gemeenten veelal niet zullen
beschikken over actuele kadastrale gegevens. Zij krijgen die in de voorliggende
opzet slechts eenmaal per maand toegezonden door het kadaster. In die periode
is de vierdagentermijn hard nodig om de juiste kadastrale gegevens te kunnen
aantekenen op een beperkingenbesluit.Gemeenten moeten bij de voorbereiding van de inschrijving en registratie
van een besluit, maar ook van een beslissing in administratief beroep of een
rechterlijke uitspraak, in voorkomende gevallen de actuele kadastrale gegevens
bij het kadaster opvragen. Ook met het oog hierop is de vierdagentermijn zeker
een niet te lange periode. Aan het punt van de actualiteit van gemeentelijke
kadastrale gegevens zal bij de voorbereiding van de uitvoeringsregelgeving
samen met VNG en kadaster nog de nodige aandacht moeten worden besteed.Wat het tweede genoemde manco betreft: ook ten aanzien van beperkingenbesluiten
van bestuursorganen van het Rijk, ministers en de Kroon, is het voornemen
deze waar mogelijk al bij de eerste tranche van aan te wijzen beperkingenbesluiten
mee te nemen. Er is geen reden hiermee anders om te gaan dan met beperkingenbesluiten
van bestuursorganen van decentrale overheden. Het is juist dat voor het geheel
nog geen harde planning is vastgesteld, maar in overleg met VNG en kadaster
en andere betrokkenen zal op zorgvuldige wijze een invoeringstraject worden
bepaald, zodat dat haalbaar is, waarbij een goede afstemming met andere hieraan
gerelateerde ontwikkelingen, zoals de basisregistratie voor gebouwen, adressen,
percelen en kaarten, zal moeten plaatsvinden.Minister Donner:Voorzitter. Ik zal de verschillende vragen en opmerkingen per persoon
beantwoorden, en niet proberen dat te combineren. Daarmee doe ik meer recht
aan de interventies van de verschillende leden. Ik maak daarbij onderscheid
tussen het wetsvoorstel kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende
zaken en mijn brief over de regeling van de koop van onroerende zaken.De heer Van de Beeten wijst op de mogelijke complicaties als gevolg van
de gekozen opzet verband houdende met het gegeven dat een beperkingenbesluit
wel van kracht kan zijn, maar nog niet is ingeschreven. Ter vermijding van
die complicaties suggereert hij dat het beperkingenbesluit pas van kracht
zal worden, wanneer het wordt geregistreerd. Hij suggereert om dat eventueel
in de Algemene wet bestuursrecht te regelen. Ik ben daar geen voorstander
van. Het gevolg daarvan is dat ik in de algemene wet twee systemen van in
kracht treden krijg, namelijk voor de besluiten die niet worden geregistreerd
en voor de besluiten die wel worden geregistreerd. De wet verzet zich er niet
tegen om in een bijzondere wet voor een systeem te kiezen waarin dat besluit
direct na de vaststelling dient te worden geregistreerd en pas daardoor het
beoogde rechtsgevolg krijgt. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een voorkeursrecht
op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Ook zou een bijzondere wet kunnen
bepalen dat een besluit na de bekendmaking dient te worden geregistreerd,
omdat dat besluit ook jegens rechtsopvolgers geldt, bijvoorbeeld een aanschrijving
op grond van de Woningwet. Kortom, de gekozen oplossing kan van geval tot
geval verschillen, maar moet dan worden geregeld in de specifieke besluiten.
Gelet op die verscheidenheid is het niet verstandig om dat in een algemene
regeling te doen. Nu geldt als algemene regel artikel 3.40 van de Algemene
wet bestuursrecht, op grond waarvan een besluit, ook een beperkingenbesluit,
niet in werking treedt voordat het bekend is gemaakt. In de praktijk heeft
een besluit effect door toezending ervan aan de burger. Bijvoorbeeld bestemmingsplannen
worden bekendgemaakt door publicatie in de plaatselijke bladen.Voor ons ligt een soort aanbouwwetgeving. De besluiten die in een registratie
worden opgenomen, moeten successievelijk bij AMvB worden aangewezen. Bovendien
zullen alleen beperkingenbesluiten worden geregistreerd en niet direct uit
een algemeen voorschrift voortvloeiende beperkingenbesluiten of begunstigende
besluiten. Daarmee zou ook het register verschillend zijn al naar gelang het
een algemene of een bijzondere beperking is.Het voorgestelde stelsel heeft voorshands een uitsluitend informatieve
functie voor bestaande en nieuwe beperkingen. Met de suggestie van de heer
Van de Beeten zou de registratie in het voor ons liggende wetsvoorstel een
constitutieve betekenis krijgen voor de rechtskracht van besluiten. Ik zie
ook niet dat de informatieplicht van de verkoper afneemt als er een registratieplicht
is. De verkoper moet de inlichtingen geven omtrent de omstandigheden waarvan
hij weet dat die voor de koper van belang zijn. Als er beperkingen op het
pand rusten, is dat al snel het geval. Hij zal zich er niet op kunnen beroepen
dat er ook nog een registratie is. Het is de bedoeling dat er over vijf jaar
een evaluatie zal plaatsvinden. Dan kunnen wij bekijken of een overgang naar
een ander systeem voor bepaalde besluiten wat betreft het van kracht worden
van beperkingen besluiten wenselijk is. Dat zou al eerder het
geval kunnen zijn door dat eventueel te regelen in de bijzondere wetten waarin
de besluiten worden geregeld.Ik ga in op de positie van de burger die raadpleegt voor de registratie
van een beperkingenbesluit, in wezen gedurende de periode tussen de vaststelling
en de registratie van een beperkingenbesluit, en niet door de gemeenteambtenaar
wordt gewezen op een al vastgesteld, maar nog niet geregistreerd besluit.
Ik wijs erop dat deze registratie iets toevoegt aan de mogelijkheid om kennis
te nemen van het bestuursbesluit. Het wordt niet anders; er komt iets bij.
Het besluit is van kracht als het bekend is gemaakt, wat ook vooronderstelt
dat de burger ervan op de hoogte zal zijn. Hetzelfde geldt voor een eventuele
informatieplicht als op de verkoper een informatieplicht rust. Dat zal niet
veranderen als een besluit wordt geregistreerd. Kortom, de registratie wordt
gebruikt als aanvullende informatie, maar is voor het overige niet bedoeld
om rechtsgevolgen te krijgen. Ook als een gemeenteambtenaar de burger niet
informeert, maar hem wel had behoren te informeren, zou er aansprakelijkheid
kunnen bestaan voor de gemeente. Dat is nu echter niet anders. Dit systeem
verandert die aansprakelijkheid niet. Er zou alleen iets kunnen veranderen
als de burger op grond van het ontbreken van een registratie erop mocht vertrouwen
dat er ook geen beperkingsbesluit is. Zo'n vertrouwen is niet aan de orde
als het besluit de eerste vier dagen niet geregistreerd behoeft te worden.
Het is wel aan de orde als er iets verkeerd is geregistreerd, maar ook dan
gelden de gewone aansprakelijkheidsregels. Het wetsvoorstel voegt daar niets
aan toe, noch doet er iets aan af. Ik geloof dan ook niet dat dit wetsvoorstel
een extra argument is om de notaris een rol te geven.De heer Van de Beeten merkte op dat, als de inschakeling van de notaris
niet verplicht wordt, het alternatief van een minimumcorpus in de wet van
eisen voor de te sluiten schriftelijke koopovereenkomst overweging verdient.
Uit de brief is duidelijk dat ik op dit moment niet overweeg inschakeling
van een notaris verplicht te stellen. Ook van het alternatief van de heer
Van de Beeten ben ik geen voorstander. In de brief van 31 december heb
ik er al op gewezen dat in de praktijk al in zeer grote mate gebruik wordt
gemaakt van door de organisaties van consumenten, makelaars en bouwondernemingen
opgestelde modelcontracten. Daarmee heb ik bedoeld dat een wettelijk voorschrift
niet nodig is omdat betrokken partijen zelf in staat blijken te zijn om de
belangrijke elementen van de overeenkomsten op uniforme wijze een plaats in
de overeenkomst te geven. Daarmee heb ik niet de suggestie willen wekken dat
ik met aanvullende eisen andere onderwerpen heb bedoeld dan die welke in de
modelovereenkomst aan de orde zijn.Ik hink dan ook niet op twee gedachten, zoals de heer Van de Beeten suggereert,
als ik in de brief tevens de vrees uitspreek dat de rechtszekerheid zou kunnen
worden aangetast als de wetgever in die zin aanvullende eisen zou stellen
met betrekking tot de inhoud van de koopovereenkomst. Als de wetgever zélf
aanvullende eisen aan de koopovereenkomst zou stellen – dat is wat anders
dan wanneer partijen een model gebruiken voor hun overeenkomst – moet
ook een sanctie aan de orde komen voor het moment dat niet aan de eisen wordt
voldaan. Er is dan maar één oplossing, namelijk nietigheid.
De koopovereenkomst wordt dan ongeldig. Dat is bezwaarlijk en meestal niet
in het belang van de betrokken partij. Dat klemt te meer als pas geruime tijd
later duidelijk wordt dat er vanwege de nietigheid eigenlijk helemaal geen
overeenkomst is geweest. Partijen zijn daarmee niet geholpen en zeker niet
als de transactie tot hun volle tevredenheid is verlopen. Nietigheid leidt
tot rechtsonzekerheid meer dan tot rechtszekerheid.Het was de heer Van de Beeten niet duidelijk dat een wettelijke verplichting
tot informatieverschaffing van de consument-verkoper onredelijk zou kunnen
zijn. Daarmee doelde ik op de situatie waarin een consument-verkoper verkoopt
zonder daarbij van een modelovereenkomst gebruik te maken. In zo'n situatie
zou de betrokkene weleens te gemakkelijk van een koude kermis thuis kunnen
komen. De bestaande in de kooptitel opgenomen aanvullende eisen aan de inhoud
van de koopovereenkomst zijn naar het mij voorkomt ook niet zonder reden uitsluitend
gelegd op de beroeps- of bedrijfsmatig handelende partij.De heer Holdijk is ingegaan op de mededelingsplicht van de verkoper en
de onderzoeksplicht van de koper, zoals die geregeld zijn in de artikelen
15 en 17 van Boek 7 van het BW. Artikel 15 houdt in dat alleen als de verkoper
op de zaak rustende beperkingen meldt, hij ontslagen is van de plicht de zaak
vrij van beperkingen te leveren. Artikel 17 houdt in dat een afgeleverde zaak
aan de overeenkomst moet beantwoorden, kortom, de eigenschap bezit die de
koper op grond van de overeenkomst mag verwachten. Terecht wijst de heer Holdijk
erop, dat in de literatuur er discussie is over de vraag of publiekrechtelijke
lasten en beperkingen ook vallen onder de bijzondere lasten en beperkingen
waarop artikel 15 doelt. Over het algemeen is echter de conclusie dat het
artikel alleen oog heeft op de privaatrechtelijke beperkingen die de verkoper
meestal zelf is overeengekomen en dus ook zelf het beste kent. Niemand verdedigt
dat artikel 15 zonder enige begrenzing op de publiekrechtelijke beperkingen
van toepassing kan zijn. Bij publiekrechtelijke beperkingen gaat het om een
heel breed spectrum van maatregelen. Terughoudendheid daarbij blijft op z'n
plaats om het risico ervan bij de verkoper te leggen.Het onderhavige wetsvoorstel houdt niet in dat de registratie constitutief
wordt voor de vestiging van de beperking. Registratie en publicatie hebben
vooral een informatieve waarde. Nieuwe registratievormen betekenen dus niet
dat waar nu artikel 15 alleen het oog heeft op de privaatrechtelijke beperkingen,
zoals zakelijke rechten van derden, dat in de toekomst wel het geval zal zijn.
Ik meen dan ook niet dat het risico van de verkoper groter wordt ofwel dat
de registratie gevolgen heeft voor de mededelingsplicht of omgekeerd voor
de onderzoeksplicht van de koper.Niet anders is het met de onderzoeksplicht van de notaris als die wordt
ingeschakeld. De registratie verzwaart niet zijn onderzoeksplicht. Het maakt
het wel gemakkelijker om aan die plicht te voldoen.Mevrouw Broekers-Knol heeft gerefereerd aan het plenaire debat op
2 en 3 juni vorig jaar over het wetsvoorstel inzake koop onroerende zaken
en de kritiek die de VVD-fractie toen had op de bedenktermijn van drie dagen.
Het is onbetwistbaar dat een verplichte inschakeling van de notaris haar voorkeur
heeft. Ik wil niet nalaten om te refereren aan de vergadering enige weken
terug van de Vereniging voor burgerlijk recht over het onderwerp wettelijke
bedenktijd. Die vergadering heeft, zij het met meerderheid van één
stem, tegen de verplichte inschakeling van de notaris gestemd.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik was zelf bij die vergadering van de Vereniging voor burgerlijk recht
aanwezig. Inderdaad was er een meerderheid van één stem. Ik
merk er wel bij op dat twee ambtenaren van de minister meegestemd hebben,
maar dan wel ten faveure van de oplossing die de minister bepleit.Minister Donner:Ik neem aan dat mevrouw Broekers ook meegestemd heeft. Dus dan moet je
een zeker tegenwicht creëren. De stemregels zijn voor de vereniging en
niet voor de Kamer.Tegelijkertijd betreur ik het dat mevrouw Broekers gisteren zei dat zij
enigszins teleurgesteld was door de brief. Aan de gedachte om het schriftelijkheidsvereiste
uit te breiden tot de koop van alle onroerende goed ben ik inderdaad voorbijgegaan,
overigens niet lichtvaardig. Ook hiervoor geldt evenwel de constatering dat
de praktijk op dit moment al laat zien dat de koopovereenkomst vrijwel in
alle gevallen schriftelijk wordt gesloten. Waarom zou de wetgever het dan
bij wet gaan voorschrijven, als de praktijk zelf uitwijst zo wijs en verstandig
te zijn? Argumenten van administratieve lasten voor het bedrijfsleven gelden
uiteraard minder dan bij het voorschrijven van de inhoud van de overeenkomst,
het zogenaamde minimumcorpus. Maar het gaat hier dan om overbodige wetgeving,
omdat de praktijk er al gebruik van maakt. Ik heb daarmee het advies van MKB-Nederland
niet al te gemakkelijk terzijde geschoven, zoals mevrouw Broekers zegt. Het
gaat om iets dat in de praktijk al zo is. Ik moet dan niet proberen om het
in die grensgevallen waarbij het in de praktijk nog niet gebeurt – meestal
op goede gronden – ook voor te gaan schrijven. Dat is het enige effect
van de wettelijke regeling. Er moet in dat geval gebleken zijn dat hieraan
behoefte is.Mevrouw Broekers vroeg mij om een indicatie van de door mij bedoelde grensgevallen.
Ik denk daarbij aan situaties waarbij minder grote financiële belangen
betrokken zijn en partijen thans met een bezoek aan de notaris alleen voor
de levering volstaan. De koopovereenkomst is dan in wezen mondeling gesloten,
maar de levering vindt plaats via de notaris. Zoals gezegd, heb ik nog niet
voldoende inzicht in die gevallen waarin er geen schriftelijke overeenkomst
wordt gesloten. Dat inzicht kan in de komende tijd ontstaan, in ieder geval
voor de evaluatie die zal moeten plaatsvinden. Ik hoop in ieder geval duidelijk
te hebben gemaakt dat ik niet zonder nadere overwegingen het schriftelijkheidsvereiste
niet overneem. Ik zie voorshands op dit punt geen goede gronden om het in
te voeren.Ik kan op het punt van de aanvullende eisen uit het minimumcorpus kort
zijn. Mevrouw Broekers geeft aan dat ook zij daar geen voorstander van is.Ik kom dan op de punten in mijn brief betreffende de tweewegenleer. Ik
heb in die brief als een van de bezwaren genoemd dat de notaris daarin een
rol wordt toegekend als deskundige die één partij adviseert.
Mevrouw Broekers zegt dat ik het niet goed heb begrepen. Volgens mij zou de
tweewegenleer die suggestie sterk in de hand werken, omdat in het ene geval
de bedenktijd voor de koper vervangen wordt door interventie door de notaris.
Ik heb uiteraard geen vraagtekens willen zetten bij de onafhankelijke positie
die de notaris vanuit zijn beroep moet innemen. Ik heb met de handhaving van
de bedenktijd juist willen voorkomen dat de notaris zich ooit als belangenbehartiger
van slechts één van de betrokken partijen zou kunnen of moeten
gaan ontpoppen, omdat de wet die suggestie bevat. Mevrouw Broekers verwijst
verder naar het artikel van mevrouw Breedveld-de Voogd. Ik heb daarvan ook
kennis genomen. Ik heb het hier ook bij me. Daarin spelen de elementen een
rol die ook rond de totstandkoming van de wet in de Kamer gewisseld zijn.
Mevrouw Breedveld voert een aantal argumenten aan. Ik heb in de discussie
aangegeven waarom ik deze niet deel. Ik ben mij volledig bewust dat de bedenktijd
in de juridische literatuur weinig of geen bijval heeft gekregen. Daar staat
tegenover dat, als de steun voor een bepaald idee bepalend is, de verplichte
inschakeling van de notaris door geen enkele organisatie wordt gesteund behalve
de Koninklijke Notariële Broederschap. Ook de direct belanghebbende organisaties
van consumenten, de Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond geven geen
steun aan een alternatief van de bedenktijd en zeker niet voor de tweewegenleer.
Omdat het hierbij om consumentenbescherming gaat, kan aan dat punt toch enig
gewicht worden toegekend.Mevrouw Broekers is het met mij eens dat de consument is gediend met een
duidelijk en eenvoudig systeem van bescherming. Zij erkent dat de tweewegenleer
niet bijdraagt aan het vergroten van de inzichtelijkheid en toepasbaarheid
van de wetgeving. Anders dan mevrouw Broekers, en misschien juist omdat de
consument naar het inzicht van velen gebaat is bij en voldoende beschermd
is door de bedenktijd, zie ik geen reden om de evaluatie van de wet reeds
over twee, maximaal drie jaar te laten plaatsvinden. Om die reden vind ik
het beter om hierbij de termijn van vijf jaar aan te houden. Dit laat overigens
onverlet dat ik zeker bereid ben om de problematiek te herzien als op een
eerder tijdstip majeure problemen blijken. Die toezegging wil ik bij dezen
doen.De heer Van de Beeten (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de beide ministers hartelijk voor hun antwoorden.
Zij hebben beiden gezegd er niet zoveel voor te voelen om in de Algemene wet
bestuursrecht op te nemen dat de rechtsgeldigheid van een besluit, in casu
een beperkingenbesluit, afhankelijk zal worden gemaakt van registratie. De
minister van Justitie heeft daar nog aan toegevoegd dat hij zich wel kan voorstellen
dat dit in bijzondere wetten nader wordt geregeld, omdat het onwenselijk is
om in de Algemene wet bestuursrecht twee regimes naast elkaar op te nemen.Mijns inziens hoeft het op zichzelf niet bezwaarlijk te zijn dat in de
Algemene wet bestuursrecht twee regimes voorkomen. Het regime
inzake het beperkingenbesluit en de inwerkingtreding daarvan kan men immers
bij registratie beperken tot de besluiten die betrekking hebben op onroerende
zaken. Daarmee bakent men dat op een heldere manier af. Het lijkt mij wel
goed om dat niet van geval tot geval te doen, maar juist in de Algemene wet
bestuursrecht. Minister Dekker zei dat het hierbij gaat om een wet die ertoe
strekt het publiek informatie te verschaffen. Dat is echter geen informatie
bij wijze van recreatie of entertainment; het gaat om informatie waarmee wordt
beoogd de rechtspositie van burgers te helpen beschermen door hen in staat
te stellen inzicht te krijgen in de beperkingen die rusten op een onroerende
zaak die zij eventueel willen kopen of waarmee zij op een andere wijze een
betrekking willen onderhouden. Ook voor een aannemer die van plan is om op
de grond van een ander iets te bouwen, is het van belang te kunnen weten wat
precies de beperkingen zijn die op die grond rusten.Dat informatieve mogen wij daarom zeker niet als een juridisch neutraal
of juridisch blanco begrip hanteren bij het dit wetsvoorstel. De beide ministers
zeggen terecht dat dit wetsvoorstel de rechtsonzekerheid vermindert. Van een
registratie of een institutionalisering van informatie gaat een vertrouwenwekkend
effect uit op het publiek. Daarom heb ik mede namens mevrouw Meindertsma gevraagd,
duidelijk te maken dat de mensen hierin niet alles kunnen terugvinden, maar
ook los daarvan roept dit een vertrouwenwekkend element op in het rechtsverkeer
tussen burgers inzake onroerende zaken. De minister van Justitie zegt dat
dit geen verschuiving met zich zal brengen in de informatieplicht van de verkoper
en de onderzoeksplicht van de koper, maar ik denk dat dit niet juist is. Stel
er ontstaat een conflict over iets wat in het register te vinden is. De verkoper
heeft daar niet over gesproken, maar de koper had het kunnen vinden in het
register. Dan kan de verkoper stellen dat de koper het register had kunnen
raadplegen, net zo goed als dat geldt voor erfdienstbaarheden of een beslag.
Misschien is het dan niet netjes geweest, maar het juridisch effect van het
feit dat het ingeschreven is geweest, dat het te onderzoek was, heeft consequenties
voor de balans in de onderzoeksplicht van de koper en de informatieplicht
van de verkoper. Dat speelt een des te grotere rol als een van beide partijen
een makelaar aan zijn zijde heeft of als een notaris een obligatoire overeenkomst
moet omzetten in leveringsakte. Met andere woorden, wij gaan hiermee een probleem
krijgen. In civielrechtelijke zin zal het bij de koop van onroerende zaken
een rol spelen.Ik kom bij de inschakeling van de notaris respectievelijk het minimum
corpus. In de korte tijd dat de wet gelding heeft, hebben wij bij ons op kantoor
verschillende zaken in behandeling gekregen waarbij de verkoper een beroep
heeft gedaan op de bedenktijd teneinde zichzelf een betere onderhandelingspositie
tegenover de koper te verschaffen. Dat is exact hetgeen mevrouw Broekers bij
de behandeling van het wetsvoorstel aan de orde heeft gesteld. Ik weet ook
dat er de nodige klachten over lopen bij de NVM. Er zijn klachten over de
rol die de makelaar daarbij heeft gespeeld. Ik heb er achteraf spijt van dat
ik mijn fractie uiteindelijk heb geadviseerd om in te stemmen met het wetsvoorstel.
Wij zullen daar een volgende keer onze les uit trekken.Bij minimum corpus heeft de minister gezegd dat het niet verstandig is,
omdat de enige sanctie de nietigheid is van de obligatoire overeenkomst. Dat
is niet juist. In de wet kan vernietigbaarheid geregeld worden. Er kan ook
in de wet geregeld worden dat alleen de koper een beroep op die vernietigbaarheid
kan doen. Op het moment dat de koper en de verkoper bij de notaris zitten,
kan het gebeuren dat de notaris constateert dat er een gebrek is in de obligatoire
overeenkomst. De notaris kan de koper vragen of het in de leveringsakte geheeld
moet worden of dat de koper er een beroep op wil doen om alsnog van de obligatoire
overeenkomst af te komen. Dat heeft niets te maken met het dringen van de
notaris in de rol van partijadviseur. Het is simpelweg een plicht die uit
de wet voortvloeit. Ik zie nog steeds niet dat daar een probleem ligt.Ik constateer dat wij op dit punt nog steeds niet uit de loopgraven zijn
gekomen. Wij moeten het zien als het debat van zo-even over de algemene identificatieplicht.
Na verloop van tijd ontstaat er voortschrijdend inzicht en verschuiven de
verhoudingen. Er komen andere acteurs in het spel en waarschijnlijk komt er
een moment waarop wij zo verstandig zijn om te regelen dat de notaris verplicht
ingeschakeld moet worden. Wellicht gebeurt dat als de vergadering van de Vereniging
voor burgerlijk recht een andere uitslag van de stemming laat zien.Tot slot iets over de uitbreiding van de schriftelijkheidsvereiste tot
de koopovereenkomsten buiten consumentenkoop. De minister heeft er straks
iets over gezegd. Ik constateer dat hij in zijn brief opmerkt dat er onvoldoende
inzicht bestaat in de grensgevallen, waar er geen modelovereenkomst is gehanteerd
en er problemen rijzen. Op grond van mijn praktijkervaring kan ik meedelen
dat het juist de grensgevallen zijn waarover geprocedeerd wordt. Het ontbreken
van een schriftelijke overeenkomst wordt daarbij gemist en geeft aanleiding
tot de procedure. Indien de minister van mening is dat hij op dit moment onvoldoende
inzicht heeft in deze problematiek, rijst vanzelfsprekend de vraag of hij
voornemens is of bereid is daarnaar onderzoek te doen. Mijn fractie heeft
geen behoefte aan een dergelijk onderzoek. Zij is op voorhand overtuigd van
de nuttigheid van een dergelijk algemeen schriftelijkheidsvereiste. Wellicht
dat een dergelijk onderzoek de minister dezelfde overtuiging kan bezorgen.Mevrouw Bierman-Beukema toe Water (VVD):Voorzitter. Ik begrijp uit het antwoord van de minister dat op dit moment
ongeveer tweehonderd gemeenten beschikken over een onlineverbinding met het
kadaster. Het is noodzakelijk om dat aantal uit te breiden. Mijn vraag is
of de minister een indicatie kan geven van de kosten die daarmee gemoeid zijn.
Is er een beeld van de termijn waarop dit noodzakelijke aspect op orde is?Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik voel mij enigszins als in de Middeleeuwen. In die tijd
vonden toernooien plaats waarbij jonkvrouwen aanwezig waren voor wie ridders
in het strijdperk traden om hun kleuren te verdedigen. Dat is ongeveer
wat de heer Van de Beeten heeft gedaan. Hoewel ik er niet veel meer aan heb
toe te voegen, zal ik er nog iets over zeggen.Allereerst kom ik te spreken over het schriftelijkheidsvereiste. De minister
zegt: het gebeurt al vaak, dus waarom moet de wet het dan voorschrijven? Zo
ken ik er nog wel een paar. Ik denk dat de minister er andersom ook nog wel
een paar kent, namelijk dat iets een zo bestendig gebruikelijk beding is dat
het in de wet wordt opgenomen. Er zijn ook vele voorbeelden dat het op die
manier loopt. Ik denk dat het belangrijk is dat het schriftelijkheidsvereiste
in de wet wordt opgenomen want dat biedt een grote mate van bescherming aan
degenen die werkzaam zijn in het midden- en kleinbedrijf en zich bezighouden
met de koop en verkoop van onroerende zaken. Die behoefte heeft MKB Nederland
ook duidelijk naar voren gebracht. Daarom vind ik het bijzonder spijtig dat
daar toch aan voorbij wordt gegaan.De tweewegenleer is in het staats- en bestuursrecht een bekend fenomeen.
Ik heb hier voorgesteld om deze leer in te brengen in de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken om uit de impasse te komen die zich leek voor
te doen. De minister heeft aangegeven niet veel te zien in verplichte inschakeling
van de notaris in de obligatoire fase omdat de bedenktijd van de koper dan
wordt vervangen door interventie van de notaris. Ik denk dat collega Van de
Beeten duidelijk heeft aangetoond dat de minister de positie van de notaris
niet helemaal goed inschat. In eerste termijn heb ik al gezegd dat de notaris,
juist vanwege zijn "Belehrungspflicht", een belangenbehartiger is voor beide
partijen, namelijk de consument-verkoper en de consument-koper. Voor beide
partijen wordt uiteengezet hoe de obligatoire overeenkomst in elkaar zit en
of er misschien zaken in staan die niet in orde zijn en verbetering behoeven.
Wellicht ten overvloede wijs ik toch maar weer op het Amsterdamse systeem
dat op dat punt al ruim zeventig jaar buitengewoon goed werkt en waar alle
partijen – makelaars, notarissen, kopers en verkopers – buitengewoon
tevreden over zijn.De minister is zich bewust van het gebrek aan bijval in de juridische
literatuur voor verplichte inschakeling van de notaris. Verplichte inschakeling
wordt bovendien door geen van de organisaties gesteund, behalve door de KNB.
Consumentenorganisaties, makelaars en de Vereniging eigen huis steunen die
gedachte niet volgens de minister. Kennelijk doen zij dat wel in Amsterdam,
want daar is het systeem goed bevonden. Het zal de minister niet helemaal
verbazen dat hij mij nog niet heeft overtuigd van zijn standpunt. Ik denk
dat hij iets te veel onrecht doet aan de positie die de notaris kan bekleden
ten opzichte van beide partijen. Ik heb het vorig jaar al gezegd: de consument-koper
van vandaag is de consument-verkoper van morgen.Ik ben blij van de minister te horen dat hij bereid is in te grijpen of
eerder te evalueren als er binnen de evaluatietermijn van vijf jaar blijkt
dat er problemen zijn. Er zijn al een aantal problemen geschetst door de heer
Van de Beeten en ik kan er nog een hele tas aan toe voegen. Misschien moeten
wij daar op een later tijdstip op terugkomen. Wij kijken er al naar uit.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter. Ik dank de beide vertegenwoordigers van de regering voor hun
respectievelijke reactie op onze inbreng in eerste termijn. Het is met name
de minister van VROM geweest die ingehaakt heeft op mijn opmerkingen over
de diverse manco's die ik meende te signaleren in dit wetsvoorstel. Zij is
het daar natuurlijk niet mee eens. Dat zou ik hebben kunnen voorspellen, en
het is ook uitgekomen. Als je bij een wetsvoorstel als het onderhavige van
manco's spreekt, doet zich de vraag voor of wordt uitgegaan van de meest gewenste
of van de actueel haalbare situatie. In sommige opzichten kan ik mij voorstellen
dat de minister, in het licht van de actueel haalbare situatie, gegeven alle
betrokken partijen en alle ingewikkelde verhoudingen die daarbij een rol spelen,
zegt: ik vind dit een goed resultaat, en manco's waarop de heer Holdijk wijst
zie ik niet of ik weerleg ze. De argumentatie op grond waarvan de door mij
gestelde manco's in de registratie werden tegengesproken, vond ik niet bijster
sterk, maar dat zeg ik vanuit mijn vertrekpunt, te weten de wenselijkheid
van de informatie die inschrijving en registratie van publiekrechtelijke beperkingen
zouden moeten en wellicht ook zouden kunnen leveren. Ik spreek echter niet
tegen dat dit een eerste en belangrijke stap is, die zou kunnen resulteren
in een zeer belangrijke bron van informatie rondom publiekrechtelijke beperkingen.
Wat dat betreft wil ik niet negatief zijn.De minister van Justitie heeft zich voor een deel aangesloten bij de opmerkingen
van de minister van VROM over de informatieve functie van de inschrijving
en de registratie en het ontbreken van de constitutieve functie. Ik had dat
ook gesignaleerd en ik vind het nog steeds een belangrijk manco. Wat is nu
de situatie? Wij kennen drie verschillende tijdstippen voor beperkingsbesluiten.
Er is een tijdstip waarop het besluit wordt vastgesteld en is er een tijdstip
waarop het bestluit wordt bekendgemaakt. Verder is er een tijdstip bijgekomen,
waarop een besluit wordt ingeschreven en geregistreerd. Ondanks de informatieve
waarde die aan deze inschrijving kan worden ontleend, vind ik het nogal wat
dat particulieren, burgers en consumenten daarmee worden opgezadeld. Zij kunnen
met drie verschillende tijdstippen te maken krijgen en moeten uitmaken welk
tijdstip relevant is voor hun rechtspositie.Wat betreft de mededelingenplicht van de verkoper en de informatieplicht
van de koper ingevolge de artikelen 15 en 17 van Boek 7 zijn wij met de opmerkingen
van de minister van Justitie niet zo heel veel verder gekomen dan de opvattingen
en meningen die ik al signaleerde in eerste termijn. Ik heb niet het idee
gehad dat een vertegenwoordiger van de regering nu ineens een eind zou maken
aan alle onzekerheid en het laatste, verlossende, woord zou spreken, maar
ik heb uit de opmerkingen van de minister als een vrij harde stelling genoteerd
dat voorshands de opvatting blijft dat artikel 15 van Boek 7 alleen op privaatrechtelijke
beperkingen slaat en niet zonder meer op de publiekrechtelijke beperkingen.
Vervolgens heeft de minister aangegeven dat het risico van de verkoper niet
groter zal worden door de registratie. Wat dat betreft kan ik kort zijn: ik
sluit mij aan bij opmerkingen van de heer Van de Beeten op dit punt. Ik denk
dat het risico wel groter is geworden, in elk geval het risico
op conflicten en het risico op verschillen van inschatting en waardering tussen
koper en verkoper bij een transactie, wat betreft de reikwijdte van de mededelingen
en de informatieplichten.Ik heb een aantal opmerkingen over de notaris. Ik blijf bij mijn standpunt
dat de verplichte inschakeling van een notaris de beste bescherming van koper
en verkoper was geweest. Dat doe ik los van het standpunt van welke belangengroep
dan ook. De minister hecht daar kennelijk heel erg aan. Ik hecht aan de meest
solide rechtspositie van partijen bij een transactie en uit dat oogpunt bepleit
ik nog altijd mijn oude standpunt dat weinig aanhang meer vindt onder belangengroepen.Voorzitter. Ik sluit af met de opgave van de notaris, maar ook van iedere
particulier en elke burger om in de drie dagen bedenktijd na te gaan hoe het
zit met de publiekrechtelijke beperkingen, waar de bestuursorganen vier dagen
de tijd mogen nemen om die in te schrijven. Wij moeten hieraan diverse onzekerheden
toevoegen. De raadpleger van de registratie moet in drie dagen te weten komen
of er beroep is ingesteld tegen het besluit en hij of zij moet eveneens zien
te achterhalen of de rechter misschien al een uitspraak heeft gedaan. Dat
is de facto uitgesloten in een termijn van drie dagen. Onder andere daarom
heb ik nog steeds de grootste moeite met de termijn van drie dagen. Ik betreur
dan ook dat wij op dit punt voorshands op deze wijze uit elkaar gaan.Minister Dekker:Voorzitter. Ik zal met name kort ingaan op de vraag van mevrouw Bierman
en op een van de opmerkingen van de heer Holdijk. De rest van de vragen zal
mijn collega van Justitie voor zijn rekening nemen.De vraag van mevrouw Bierman betrof een indicatie van de kosten en de
termijn in verband met het feit dat er op dit moment 200 gemeenten on line
zijn verbonden met het kadaster. De totale invoeringskosten van dit wetsvoorstel
zijn geraamd op 7 mln euro. Naar aanleiding daarvan hebben wij een verdeelsleutel
gevonden, waarbij 3,2 mln gezamenlijk door VROM, BZK en het Kadaster wordt
gedragen en de rest door gemeenten en andere overheden. Wat de termijn betreft,
zijn veel gemeenten reeds autonoom bezig, hun vastgoedinformatievoorziening
verder te ontwikkelen. De invoering van de registratie van die publiekrechtelijke
beperkingen zal wel onderdeel gaan uitmaken van de bredere vernieuwing. Daarbij
zouden wij kunnen aansluiten. Mijn taxatie is dat het zeker nog enige jaren
zal duren voordat wij het compleet over alle Kadaster en gemeenten hebben
uitgerold. Het exacte aantal jaren kan ik u niet zeggen, maar er zal in alle
zorgvuldigheid worden gewerkt.De heer Holdijk dank ik voor zijn positieve verwijzing naar de manco's
van dit wetsvoorstel. Wij zijn uiteraard uitgegaan van het actueel haalbare
scenario. Het is mijn overtuiging dat wij daar nu ook zoveel mogelijk op moeten
koersen, zodat de informatievoorziening aan de burger ook centraal blijft
bestaan. Het feit dat wij over vijf jaar de evaluatie toepassen, geeft ook
al aan dat wij bereid zijn om goed te kijken hoe de implementatie van dit
wetgevingstraject zal verlopen. Wij zullen dat nadrukkelijk volgen, juist
om de positie van de burger veilig te stellen.Minister Donner:Mevrouw de voorzitter. De heer Van de Beeten heeft een vraag gesteld over
het van kracht worden van besluiten. De heer Holdijk is er ook op ingegaan,
maar hij onderscheidt de drie momenten. Een algemene regeling is in dezen
niet op haar plaats, waarbij ik de nadruk leg op het argument dat ik in eerste
termijn al heb gebruikt, namelijk dat het karakter van deze wet, dat van aanbouwwetgeving,
zich er al tegen verzet. Ik moet al bij AMvB nog voor tal van besluiten regelen
dat ze geregistreerd moeten worden, terwijl ik volgens de suggestie van de
heer Van de Beeten in één klap in de Algemene wet bestuursrecht
zou regelen dat alle besluiten over onroerend goed pas van kracht worden door
registratie. Ik heb ook aangegeven dat het een heel verschil kan maken of
een besluit op het moment van registratie of op het moment van publicatie
van kracht wordt. Ik denk dat het juister en duidelijker zou zijn om dit per
besluit te regelen en het wat het systeem betreft te laten bij de regel van
de Algemene wet bestuursrecht dat een besluit van kracht wordt op het moment
van publicatie, tenzij anders bepaald.De heer Van de Beeten (CDA):Moet ik hieruit begrijpen dat er op het moment waarop "de aanbouw" voltooid
is, wél zou kunnen overwogen om in de richting te koersen die ik heb
aangegeven?Minister Donner:Als het bij de afweging van alle besluiten waarvan registratie wenselijk
is gebleken, ook wenselijk is gebleken om ze op het moment van registratie
in werking te laten treden, dan zou er een reden kunnen zijn om dit in de
Algemene wet bestuursrecht te regelen, omdat het dan in ieder afzonderlijk
geval de praktijk van de wetgever is geworden. Op dat moment zou het logisch
zijn, maar dan wel op basis van de veronderstelling dat wij voor ieder van
de besluiten tot dezelfde oplossing zouden moeten komen. Ik erken dat het
ook weer niet wenselijk is om een zeer gevarieerd systeem op te zetten waarbij
men bij ieder besluit opnieuw wetgeving zou moeten leveren. Maar er zit een
zekere logica in, vooral als het gaat om de werking jegens derden, bijvoorbeeld
rechtsopvolgers, dat het dan heel wel bij de registratie kan, terwijl er in
andere gevallen overwogen zou kunnen worden om de publicatie een constitutieve
werking te geven.Nogmaals, aangezien wij de regeling invoeren om te voorkomen dat er allerlei
ongewenste effecten optreden, is het de bedoeling om deze regeling in geen
enkel opzicht een constitutieve werking te geven. Anders zouden wij het hele
systeem immers moeten gaan heroverwegen. De heer Holdijk heeft erop gewezen
dat er dan een ander moment wordt ingebracht. Hij heeft net als de heer Van
de Beeten gezegd dat het wel degelijk mogelijk is dat een verkoper zich erop
zal beroepen dat de koper het had kunnen weten omdat het in het register staat.
Maar nogmaals, het is niet de bedoeling dat deze registratie een constitutieve
werking heeft en dat er een verschuiving van de verantwoordelijk optreedt.
Bij de onderzoeksplicht gaat het ook om de privaatrechtelijke beperkingen,
de registratie omvat de publiekrechtelijke beperkingen, die nu juist niet
geregeld zijn. De heer Holdijk verlangt hierbij van mij een verlossend
woord, terwijl dit een minister hierbij niet past omdat het gaat om de uitleg
van vastgestelde wetten. Ik zou slechts aan de verwarring bijdragen als ik
meende, hierover apodictisch een uitspraak te kunnen doen, anders dan een
beschrijving en een inventarisatie van wat op dit moment de jurisprudentie
is. Die vraag is aan de rechter, niet aan de minister, en zeker niet bij een
antwoord dat betrekking heeft op een ander wetsvoorstel dan het wetsvoorstel
waarin de betreffende bepaling is opgenomen.Ten slotte de brief die aan de orde is gekomen. Zeker als de heer Van
de Beeten mij zegt dat hij met gevallen te maken krijgt waarin de bedenktijd
niet het effect heeft dat wij ermee beoogd hebben, zijn dat voor mij geen
signalen waarvoor ik ongevoelig ben en waarbij ik zou volstaan met erop te
wijzen dat de wet de wet is en dat wij het nu eenmaal zo hebben afgesproken.
Dat is ook de reden waarom ik in de richting van mevrouw Broekers zei dat
als er een gegronde basis is om te constateren dat de wet anders werkt dan
wij indertijd beoogd hebben, er tevens alle reden kan zijn om dit dan ook
eerder aan de orde te stellen. Ik denk wel dat het wenselijk is om op een
gegeven moment tot een zekere rust te komen in de discussie.Wat de grensgevallen betreft is het mijn bedoeling om na te gaan in welke
gevallen er geen schriftelijke overeenkomst is. De gedachte dat er in die
gevallen vaker een conflict zal zijn, is niet helemaal onlogisch, maar daarbij
doet zich wel een kip-en-ei-vraag voor, de vraag namelijk wat de oorzaak is.
In die zin weet ik niet of geschillen vermeden kunnen worden door de eis van
schriftelijkheid te stellen.Mevrouw Broekers wijst op het Amsterdamse systeem en het goede van dit
Amsterdamse systeem. Niet alles dat zij in Amsterdam zo doen, zou ik over
het hele land willen verspreiden. Ik kan het argument ook omkeren: als het
zo goed is en al zeventig jaar bestaand, waarom is dan niemand in de rest
van het land ertoe overgegaan? Er zijn aldus altijd twee kanten aan het argument,
maar daar waar mevrouw Broekers zich als een jonkvrouw voelde die gered werd
door ridder Van de Beeten, wil ik best de zwarte ridder blijven in dit spel!
Ik denk dat wij op dit moment moeten kijken hoe de praktijk zich ontwikkelt.
Mevrouw Broekers wees erop dat zij alweer vooruitzag naar het volgende overleg.
Welnu, ik doe dit uiteraard ook, maar dan liever niet onmiddellijk over dit
wetsvoorstel, althans niet over de wet zoals wij deze aanvaard hebben.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:Ik stel voor, de brief van de minister van Justitie van 31 december
2003 over het wetsvoorstel Consumentenbeschermende regels inzake koop en bouw
van woningen (23095, A) voor kennisgeving aan te nemen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 15.59 uur tot 16.07 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-1776-1784.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl