Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 maart 2008 over afbreking zwangerschap
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 5186-5194

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-04-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 74, pagina 5186-5194

09-04-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30371Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend bij het spoeddebat over de gang van zaken rondom de ingebruikname van de spitsstrook bij de A1, te weten: de motie-De Krom houdende het uitspreken van treurnis over de gang van zaken (31305, nr. 21)Pagina 5186-5186
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 2 april 2008 over het geneesmiddelenbeleidPagina 5198-5200
Stemmingen over moties, ingediend bij het spoeddebat over asielaanvragen van Chinese asielzoekers, te weten: de motie-Kamp/Fritsma over duidelijkheid omtrent een volgend generaal pardon (19637, nr. 1186); de motie-Kamp/Fritsma over het illegale verblijf van 850 Chinezen (19637, nr. 1187); de motie-Fritsma/Kamp over het strafbaar stellen van illegaal verblijf in Nederland (19637, nr. 1188); en nog twee andere moties (19637, nrs. 1189 en 1190)Pagina 5185-5186
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de positie van de deskundige in het strafproces (Wet deskundige in strafzaken) (31116)Pagina 5218-5235
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 maart 2008 over afbreking zwangerschapPagina 5186-5194
Regeling van werkzaamheden (woensdag 9 april 2008)Pagina 5184-5185
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Zorgverzekeringswet in verband met de verstrekking van bijdragen aan zorgaanbieders die inkomsten derven ten gevolge van het verlenen van medisch noodzakelijke zorg aan bepaalde groepen vreemdelingen en van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten met het oog op verzekering van bepaalde groepen minderjarige vreemdelingen (31249)Pagina 5200-5213
Presentie en opening (woensdag 9 april 2008)Pagina 5157-5157
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 april 2008 over IMF/WereldbankPagina 5194-5197
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 9 april 2008)Pagina 5235-5235
Spoeddebat over de gang van zaken rondom de ingebruikname van de spitsstrook bij de A1Pagina 5157-5184
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn 2006/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 6 september 2006 (PbEU L 264) tot wijziging van richtlijn 77/91/EEG betreffende de oprichting van naamloze vennootschappen en de instandhouding en wijziging van hun kapitaal (31220)Pagina 5213-5218
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 26 maart 2008 over medische technologiePagina 5197-5198

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 104 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen
overleg op 19 maart 2008 over afbreking zwangerschap.De voorzitter:Ik heet de staatssecretaris van harte welkom.Mevrouw Agema (PVV):Mevrouw de voorzitter. Gezien het kerstregime dien ik alleen een motie
in.De voorzitter:Het is geen kerstregime. Dat was vorige week, het is niet deze week. Als
u wilt, kunt u iets toelichten.Mevrouw Agema (PVV):Prima. Ik begin gewoon met de motie.De Kamer, gehoord de beraadslaging,constaterende dat bij een derde van de abortussen er geen anticonceptiemiddel
werd gebruikt, dat bij een derde het anticonceptiemiddel niet goed gebruikt
werd en dat bij nog een derde het anticonceptiemiddel faalde;verzoekt de regering, periodiek een folder over anticonceptiefalen mee
te geven aan vrouwen die de anticonceptiepil komen afhalen bij de apotheek,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Agema. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(30371).Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil dit moment graag gebruiken om te onderstrepen wat voor
de fractie van de ChristenUnie van belang is rondom de Wet afbreking zwangerschap
en om enkele conclusies te verbinden aan het algemeen overleg dat wij hebben
gehad. Het vertrekpunt van de fractie van de ChristenUnie is bekend: wij hebben
destijds niet ingestemd met de wet en wij zijn er nog steeds van overtuigd
dat abortus geen oplossing kan zijn voor een noodsituatie waarin een vrouw
verkeert. Het ongeboren leven verdient bescherming en zorg. Een vrouw die
ongewenst zwanger is, verdient ondersteuning, zorg en hulpverlening. Daarom
zijn wij blij met de afspraken in het regeerakkoord. Het is bijzonder om te
constateren dat je werkend vanuit verschillende uitgangspunten tot gemeenschappelijke
doelstellingen kunt komen. Ik constateer dat de staatssecretaris goede dingen
in gang heeft gezet om dat te bereiken, zoals extra geld voor de opvang van
tienermoeders, extra geld voor voorlichting en het starten van onderzoeken.Ik onderstreep de erkenning van de staatssecretaris dat verbetering van
voorlichting en hulpverlening nodig en mogelijk is, en dat dit soms vraagt
om buiten de grenzen van de eigen discipline te kijken. De staatssecretaris
heeft toegezegd een goede ketenzorg voor te staan. Binnen de keten zal betere
doorverwijzing moeten plaatsvinden. Alle organisaties die werkzaam zijn in
deze keten, zullen financieel in staat moeten zijn hun taak waar te maken.Op het moment dat het onderzoek naar de aard van de noodsituatie is afgerond
en de richtlijn klaar is waaraan abortusartsen samen met onder andere Fiom
en VBOK werken, zullen wij conclusies moeten verbinden aan de uitkomsten.
Wat betekenen de uitkomsten voor de inrichting van de voorlichting en hulpverlening
en wat betekent dit voor de financiering? Ik vraag de staatssecretaris de
Kamer hierover te informeren en voorstellen te doen. Dit past binnen de afspraken
in het coalitieakkoord waarin een samenhangend pakket van positieve maatregelen
wordt genoemd.De heer Ormel (CDA):Voorzitter. De Wet afbreking zwangerschap is ruim twintig jaar na haar
inwerkingtreding in 1984 voor het eerst geëvalueerd. Tijdens
het kort geleden gehouden algemeen overleg hebben wij met elkaar van gedachten
gewisseld over deze wet. De CDA-fractie is het eens met de uitgangspunten
van de Wet afbreking zwangerschap, namelijk bescherming bieden aan ongeboren
menselijk leven en hulp bieden aan vrouwen die zich als gevolg van een ongewenste
zwangerschap in een noodsituatie bevinden. Daarbij gaat het nadrukkelijk om
beide uitgangspunten. Wij erkennen de noodsituatie waarin een ongewenst zwangere
vrouw zich kan bevinden, en deze gaat de CDA-fractie zeer ter harte. Er moet
ons echter ook van het hart dat meer dan 33.000 noodsituaties per jaar in
Nederland erg veel is. Het betekent dat één op de zeven zwangerschappen
in Nederland wordt afgebroken vanwege een noodsituatie.In de wet wordt noch een begin van de zwangerschap, noch een bepaalde
eindtermijn vermeld. Wij hebben in het algemeen overleg ingebracht dat de
termijn van 24 weken zoals die nu geldt, gezien de voortschrijdende medische
wetenschap geen termijn is die voor de eeuwigheid ligt beklonken. De staatssecretaris
heeft toegezegd dat zij aan de medische wetenschap zal vragen hoe het zit
met de grens van levensvatbaarheid. Mijn fractie is de staatssecretaris zeer
dankbaar dat zij dit wil doen. Wij zien uit naar dit onderzoek.Ook het begin van de zwangerschap verdient aandacht. Voor de CDA-fractie
is de conceptie het begin van een zwangerschap. Gelukkig is het veel sneller
dan vroeger mogelijk om een zwangerschap vast te stellen. Wij gaan er dan
ook van uit dat de Wet afbreking zwangerschap geldt vanaf het moment dat de
zwangerschap vastgesteld kan worden. Ik doel natuurlijk op de overtijdbehandeling.
Wij zullen nog komen te spreken over dit onderwerp. De CDA-fractie wacht de
brief af die de staatssecretaris over dit punt heeft toegezegd.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik heb een korte vraag over de noodsituatie. Aan de ene kant zegt de heer
Ormel dat wij daar niet in moeten treden, dat de vrouw over de noodsituatie
zal blijven gaan. Aan de andere kant vindt hij een onderzoek naar dit punt
toch belangrijk. Dan kom je toch terecht in een subjectieve overweging, in
de beoordeling van die noodsituatie?De heer Ormel (CDA):Ik heb het niet over het onderzoek naar de noodsituatie gehad. Overigens
hebben wij het daarover wel gehad in het algemeen overleg. Daarbij heeft de
staatssecretaris aangegeven dat de regering een onderzoek doet naar het begrip "noodsituatie".
Ik meen dat dit een goede zaak is. Het woord "noodsituatie" impliceert
al dat het moet gaan om een noodsituatie. Als die 33.000 echt allemaal noodsituaties
zijn, vind ik dat behoorlijk schokkend.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Uit de woorden van de heer Ormel komt duidelijk naar voren dat hij eigenlijk
een subjectief oordeel over de noodsituatie heeft. Het gaat er evenwel om
dat de vrouw dat bepaalt. Op het moment dat die invulling wordt gegeven naar
aanleiding van het onderzoek, kom je precies terecht op dat subjectieve oordeel
waar de heer Ormel nu al in treedt.De heer Ormel (CDA):De staatssecretaris heeft in haar beleidsbrief Ethiek duidelijk aangegeven
dat voor de regering, naast de autonomie van de vrouw, ook de beschermwaardigheid
van het leven en de goede zorg uitgangspunten zijn. Ik denk dat zij daarmee
op een evenwichtige wijze recht doet aan de verschillende uitgangspunten die
hierover in onze samenleving bestaan. Voor de CDA-fractie is beschermwaardigheid
van het leven een groot goed, maar wij erkennen ook het begrip "noodsituatie".
Het moet dan ook echt gaan om een noodsituatie. Op dit moment geldt dat een
noodsituatie bepaald wordt door arts én vrouw. Ook de arts die de abortus
moet uitvoeren, heeft zich te houden aan de wet. Wij vinden het dan ook verstandig
dat daarnaar onderzoek wordt gedaan.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):U zegt 33.000 noodsituaties in Nederland erg veel te vinden. Kunt u aangeven
wat volgens u een acceptabel of laag aantal is?De heer Ormel (CDA):Nee, dat kan ik niet aangeven. Dat laat zich niet in getallen vastleggen.
In het begrip "noodsituatie" zit het woord nood. Kennelijk zijn
er dus 33.000 vrouwen per jaar in een noodsituatie. En dat vind ik veel. Wij
moeten volop inzetten om dat aantal te verminderen. Ik neem dat serieus; ik
geloof ook wel dat het zo is, maar wij moeten dus veel meer inzetten op preventie
en voorlichting. Wij moeten veel meer zien te voorkomen dat vrouwen in een
noodsituatie geraken dan abortus als enig middel te zien.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Bekend is dat van de 33.000 abortussen per jaar in Nederland ongeveer
een derde is uitgevoerd op vrouwen die niet zwanger zijn geworden in Nederland
omdat ze helemaal niet in Nederland wonen. Die vrouwen komen voornamelijk
uit Duitsland en Frankrijk. Daar wij Nederlandse preventiemaatregelen nemen
voor Nederlandse vrouwen, zou het dus gaan om ongeveer 22.000 noodsituaties.
Hoe verhoudt dit zich dan tot die 33.000 die u dan veel vindt?De heer Ormel (CDA):Ik treed niet in een discussie over de vraag wat veel, voldoende of weinig
is. Iedere abortus is een afbreken van menselijk leven Als het een noodsituatie
betreft, is het een keuze waar wij heel zorgvuldig mee om moeten gaan als
samenleving. Wij hebben als overheid het leven te beschermen. Ook het ongeboren
leven.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik stel vast dat u de discussie begonnen bent over het te grote aantal
noodsituaties.Mevrouw Gill'ard (PvdA):Ik wil nog even terugkomen op de levensvatbaarheidsgrens. De heer Ormel
noemt dat onderwerp nu al in verschillende debatten. Iedere keer voel ik mij
geroepen om hem eraan te herinneren dat wij de afspraak hebben dat wij die
grens in deze regeringsperiode niet aantasten. De heer Ormel erkent dat ook.
Ik vind het echter belangrijk dat hij dat in dit debat expliciet zegt, zodat
het opgenomen wordt in het verslag. Wij vinden onderzoek en debat prima, maar
wij gaan die grens niet veranderen. In verband daarmee hebben wij aangegeven
dat de kwaliteit van het leven ook een belangrijke waarde is, wanneer het
gaat over medisch-ethische onderwerpen zoals in dit geval neonatologie en
te vroeg geboren kinderen. Erkent de heer Ormel dat? Welke plek geeft hij
de kwaliteit van het leven in dit debat?De heer Ormel (CDA):Dat zijn twee belangrijke vragen, mevrouw de voorzitter. Laat ik met de
eerste beginnen. Het denken moet niet vier jaar lang stil blijven staan. Gelukkig
blijft het denken bij de staatssecretaris niet stilstaan. De staatssecretaris
heeft in het algemeen overleg erkend dat als de medische wetenschap doorgaat
en de grens van de levensvatbaarheid daardoor opschuift, dat gevolgen zou
kunnen hebben voor de praktijk. Daar hoeven wij de wet niet voor te veranderen.
De grens van 24 weken staat niet in de Wet afbreking zwangerschap. De grens
van 24 weken zoals die nu gehanteerd wordt, is vastgesteld op basis van afspraken
die medici hebben gemaakt. Welnu, ik denk dat het goed is dat er een discussie
komt onder medici over die grens, waarbij niet alleen gekeken wordt naar de
situatie in Nederland maar ook naar die in de ons omringende landen. Ik heb
daarnaar gevraagd. De staatssecretaris heeft dat toegezegd. Daar ben ik haar
dankbaar voor.Dan de vraag over de kwaliteit van het leven. Wie zijn wij om te oordelen
over de kwaliteit van het leven? Wie zijn wij om te zeggen dat een gehandicapte
een mindere kwaliteit van leven heeft dan een niet-gehandicapte? Wat is gehandicapt?
Dat kunnen wij niet zeggen. Wij behoren te gaan over de beschermwaardigheid
van het leven, van al het leven. Het leven is niet gelijk, maar het is wel
gelijkwaardig.Mevrouw Gill'ard (PvdA):De heer Ormel haalt de hele discussie over gehandicapten erbij. Natuurlijk
oordeel ik niet over de kwaliteit van het leven van een gehandicapte. Het
roept bij mij wel de vraag op waarom wij überhaupt ingrijpen in de gang
van zaken als iemand ziek is. Dat doen wij ook om de kwaliteit van het leven
te verhogen. Ik had meer een antwoord in die richting verwacht.De heer Ormel (CDA):Dat doen wij om het leven te beschermen.Mevrouw Gill'ard (PvdA):Niet alleen, ook om de kwaliteit van het leven te verhogen. Ik wil nog
terugkomen op het eerste punt, de levensvatbaarheidsgrens. In het beleid wordt
wel degelijk de grens van 22 weken gehanteerd en wij hebben afgesproken dat
het niet de bedoeling is dat die grens naar beneden wordt bijgesteld. Ik vind
het treurig dat de heer Ormel dat nu niet erkent, terwijl hij dit eerder wel
heeft erkend. Wij zijn buiten deze Kamer met elkaar in debat gegaan en daarbij
heeft de heer Ormel gezegd dat het niet de bedoeling is dat die grens naar
beneden gaat. Ik heb hem dat vandaag niet horen zeggen.De heer Ormel (CDA):Ik heb in het debat een open vraag gesteld aan de staatssecretaris over
de stand van zaken van de medische wetenschap. De staatssecretaris heeft geantwoord
dat zij deze vraag begrijpt en dat zij de handschoen oppakt door dit voor
te leggen aan de medische wetenschap. Die wetenschappers behoren met elkaar
te bepalen tot waar wij kunnen gaan. Het is alleen maar goed dat de medische
wetenschap daarover spreekt.Mevrouw Agema (PVV):De heer Ormel koppelt de levensvatbaarheidsgrens aan de grens waarna abortus
strafbaar zou moeten zijn. Vindt hij dat een terechte koppeling? Is het terecht
als een gezonde foetus van twintig weken zo maar geaborteerd wordt vanwege
een zelf beoordeelde noodsituatie of vindt hij dat ook die foetus van twintig
weken een paar weken later gewoon gezond ter wereld kan komen?De heer Ormel (CDA):In de Wet afbreking zwangerschap wordt de mogelijkheid om over te gaan
tot afbreking van een zwangerschap gekoppeld aan het begrip "noodsituatie".
De noodsituatie wordt niet in deze Kamer bepaald, maar wordt bepaald door
de arts en de vrouw. Ik heb ook in het debat gezegd dat als de partner aanwezig
is, die er ook bij hoort te zijn. Maar van die grens kan niet worden gezegd
dat die bij twintig, achttien of zestien weken ligt. Het leven begint bij
de conceptie, bij het nieuwe ontstaan van een unieke, nieuwe genetische code.
Iedere grens daarna is een arbitraire grens. Maar daarbij is er dus een afweging
tussen enerzijds de beschermwaardigheid van het leven en anderzijds de noodsituatie
waar de vrouw zich in zou kunnen bevinden. Die erkennen wij als CDA-fractie
wel degelijk. Wij erkennen wel degelijk dat er situaties zullen zijn waarin
een abortus het enige is wat overblijft om de vrouw uit de noodsituatie te
redden. Maar omdat wij daar zeer zorgvuldig mee om dienen te gaan, omdat hetgeen
waarover wij spreken leven is dat wij vanuit dit huis ook hebben te beschermen,
voeren wij dit zorgvuldige debat.Mevrouw Agema (PVV):U deelt in ieder geval met de PVV-fractie de mening dat een levensvatbaarheidsgrens
koppelen aan een grens tot waar abortus is toegestaan arbitrair is, maar tegelijkertijd
wilt u als CDA-fractie abortus op gezonde foetussen toestaan. Waar ligt voor
u de grens? U moet zich niet verschuilen achter de vraag naar onderzoek of
de levensvatbaarheidsgrens misschien omlaag zou kunnen omdat er medisch meer
mogelijk is. Ligt voor de CDA-fractie – omdat u spreekt over beschermwaardigheid –
de grens bij de conceptie, of ligt die grens bij het punt waar geen sprake
meer is van een embryo maar van een foetus, bij een week of acht? Waar ligt
de grens voor het CDA? Wanneer vindt het CDA het niet meer oké dat
een gezonde foetus wordt geaborteerd?De heer Ormel (CDA):U gaf aan in uw termijn dat voor u de grens ligt bij acht weken. Dat vinden
wij volstrekt arbitrair. Dan kan ik dezelfde discussie met u starten: waarom
geen zeven weken, waarom geen negen weken? Voor ons ligt er geen grens in
weken, voor ons geldt de beschermwaardigheid van het leven vanaf de conceptie.
Dat is een basiswaarde van waaruit wij redeneren. Daarnaast hebben wij nog
een basiswaarde, namelijk dat wij erkennen dat een zwangere vrouw in een noodsituatie
kan verkeren vanwege die zwangerschap. Wij vinden dat het aan de behandelend
geneesheer en de vrouw is om deze intens moeilijke afweging zorgvuldig te
maken. Daarvoor zit er in de Wet afbreking zwangerschap ook een beraadtermijn
van vijf dagen, namelijk om deze intens moeilijke afweging ook te kunnen maken.
Die zal zorgvuldig moeten gebeuren en wij gaan er ook van uit dat dat gebeurt.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Het behoeft geen betoog dat de wetgeving die wij hebben geëvalueerd, voor de SGP-fractie een zeer principieel
karakter kent. Ik heb enkele moties, dus wil ik mijn twee minuten daaraan
besteden en geen andere opmerkingen meer maken, hoewel daar genoeg aanleiding
toe bestaat.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het regeerakkoord aandacht vraagt voor de ondersteuning
van initiatieven gericht op opvang van ongewenst zwangere tieners;van mening dat opvang van deze jonge moeders niet alleen financiële
ondersteuning verdient, maar ook praktisch goed vorm gegeven moet worden;constaterende dat tienermoeders in de praktijk geconfronteerd worden met
veel bureaucratie voor en na de geboorte van hun kind bij het regelen van
onder meer woonruimte, uitkering, eventuele studie of opleiding en het beheer
van hun financiën;van mening dat in hun vaak moeilijke positie steun nodig is om het uitdragen
van de zwangerschap zo soepel mogelijk te laten verlopen;verzoekt de regering, onderzoek te doen naar de problemen waar deze jonge
moeders mee te maken hebben en te komen met voorstellen om door middel van
een kenbare advies- en hulpfunctie hen praktisch te ondersteunen, zo mogelijk
door een vaste consulent, en de Kamer hierover bij begroting 2009 te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(30371).De heer Ormel (CDA):Ik heb de motie van de heer Van der Vlies met interesse aangehoord, maar
heb een vraag om er wat meer begrip bij te krijgen. Denkt de heer Van der
Vlies bij financiële ondersteuning aan een speciaal budget van het Rijk
of aan een ondersteuning vanuit bijvoorbeeld de Wet maatschappelijke ondersteuning?De heer Van der Vlies (SGP):De heer Ormel weet dat de opvang van tienermoeders op lokaal niveau in
uitvoering is. Daarvoor is er de Wmo. Daarover hebben wij in het AO uitvoerig
van gedachten gewisseld, dus ik denk niet aan een landelijke subsidieregeling.
Ik denk wel aan die hulp- en adviesfunctie en aan het wegnemen van de bureaucratie,
want die is aan de orde in alle projecten die mij bekend zijn. Mijn volgende
motie luidt als volgt.De Kamer, gehoord de beraadslaging,constaterende dat de wet eist dat een vrouw die het voornemen heeft, haar
zwangerschap af te breken verantwoorde voorlichting over andere oplossingen
van haar noodsituatie dient te ontvangen;constaterende dat het evaluatierapport van de Wet afbreking zwangerschap
laat zien dat alternatieven voor het afbreken van een zwangerschap slechts
in een beperkt aantal gevallen aan bod komen en dat hiermee de bescherming
van ongeboren leven in de abortuspraktijk onvoldoende wordt beschermd;van mening dat de wet dient te worden nageleefd, juist omdat het in het
belang van de zwangere en haar kind is dat zij op de hoogte is van de risico's,
alternatieven en botsende waarden die bij ongewenste zwangerschap spelen;verzoekt de regering, zich ervan te vergewissen dat in de protocollen
rond afbreking van de zwangerschap het daadwerkelijk aan de orde stellen van
alternatieven expliciet vereist wordt en dat de ongewenst zwangeren in de
beraadtermijn tevens schriftelijke informatie meekrijgen waarin de genoemde
zaken worden besproken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 12(30371).Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Hoe ziet de heer Van der Vlies deze motie in het licht van wat nu al gaande
is bij het opstellen van een richtlijn? Ik kan mij heel goed voorstellen dat
de punten die hij heeft genoemd daarbij worden betrokken en dat het misschien
goed is deze motie aan te houden tot deze richtlijn er ligt en de Kamer kan
beoordelen of wat uit het veld is gekomen aan onze verwachtingen voldoet.De heer Van der Vlies (SGP):Het is een bepaling in de wetsgeschiedenis. In de evaluatie is duidelijk
geworden dat die lang niet overal wordt geëffectueerd, wordt gehaald.
Daarop leg ik de vinger. Daarvoor vraag ik aandacht. De weg waarlangs, of
dit allemaal via die richtlijn kan of niet, dat vind ik allemaal prima. Ik
spreek er de regering op aan dat dit niet voldoende gebeurt en wij moeten
er met elkaar voor staan dat het gebeurt. Dat is de essentie van deze motie.
Mijn laatste motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Van der Vliesoverwegende dat de 20-wekenecho vooral gericht is op het opsporen van
gebreken in het embryo; constaterende dat ouders hiervan vaak onvoldoende op de hoogte zijn, waardoor
zij nadat geconstateerd is dat er kans is op gebreken of dat nader onderzoek
nodig is, onvoorbereid geconfronteerd worden met de keuze of zij de zwangerschap
willen laten afbreken;van mening dat het vanuit het oogpunt van de gelijkwaardigheid van mensen
met en zonder handicap gewenst is dat ouders uitdrukkelijk op de hoogte worden
gesteld van de mogelijke consequenties en het medische traject dat zou kunnen
volgen;verzoekt de regering, bij de voorlichting rond de voor- en nadelen van
deze echo ouders hierover te doen informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13(30371).Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. In de jaren zestig stierven tweehonderd vrouwen per jaar als
gevolg van illegale abortus. Wereldwijd sterven nog steeds vrouwen vanwege
illegale abortus en niet zo weinig ook. Wij hebben de meest zorgvuldige abortuspraktijk
ter wereld, zo zorgvuldig dat wij ook de laagste abortuscijfers hebben. Dat
wil ik hier toch gezegd hebben.Ik wil ook een opmerking maken over de noodsituatie. Wat een noodsituatie
is, is aan de vrouw. Zij kan in haar moeilijke beslissing worden geholpen,
worden geadviseerd, door haar arts, maar de keuze blijft bij de vrouw. Bovendien
heeft de evaluatiecommissie laten zien dat het begrip "noodsituatie"
volgens de eisen wordt ingevuld. Mijn fractie heeft dus geen behoefte aan
een onderzoek naar de noodsituatie en een subjectieve invulling daarvan. Daar
moeten wij vanaf. Bovendien is er praktisch gezien een probleem. Wij willen
toch ook niet aan artsen vragen om massaal hun beroepsgeheim op te geven?Ik heb twee moties voorbereid. Als vrouwen een paar dagen over tijd zijn
en een abortus willen, dan moeten wij hen snel helpen en niet in de vertraging
gaan. Wij zijn er niet voor om de vrouw onnodig te traumatiseren. Daarom dien
ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering, de overtijdbehandeling niet onder te brengen in
de Wet afbreking zwangerschap,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koşer Kaya, Van Miltenburg
en Halsema. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 14(30371).Mevrouw Koşer Kaya (D66):Deze motie is mede ondertekend door mevrouw Van Miltenburg en mevrouw
Halsema. De laatste kan hier helaas vandaag wegens ziekte niet aanwezig zijn.De inhoud van de volgende motie is duidelijk en ik draag haar daarom direct
voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het evaluatieonderzoek naar de werking van de abortuswet
aantoonde dat de vijf dagen verplichte bedenktijd voor veel vrouwen belastend
en overbodig is;voorts constaterende dat de evaluatiecommissie adviseerde om de verplichte
bedenktijd te flexibiliseren;verzoekt de regering, de verplichte vijf dagen bedenktijd in de Wet afbreking
zwangerschap te flexibiliseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koşer Kaya, Van Miltenburg
en Halsema. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15(30371).Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik hoop dat het denken niet stil staat voor de PvdA-fractie. Ik hoop dat
ze voor die noodsituatie blijft vechten en dat er geen veranderingen komen
die kennelijk door de coalitiegenoten zijn afgesproken.De voorzitter:Alle sprekers die zich hadden gemeld, zijn nu aan het woord geweest. Wij
wachten even tot de staatssecretaris beschikt over de tekst van alle ingediende
moties.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Staatssecretaris Bussemaker:Voorzitter. In het algemeen overleg heb ik uitgebreid met mevrouw Agema
gesproken over de voorlichting. Ik heb haar toen gewezen op de informatie
in de bijsluiters en van huisartsen over anticonceptiemiddelen en anticonceptiefalen.
Ik schenk verder veel aandacht aan de informatievoorziening via de jongerenprogramma's
van de GGD's en de lespakketten voor schoolgaande jongeren. Met het oog op
deze gerichte benadering ontraad ik de aanneming van de motie van mevrouw
Agema.Mevrouw Agema (PVV):Dat is spijtig. De staatssecretaris wees er in het algemeen overleg overigens
wel op dat zij veel verwachtte van gerichte informatie. Mijn voorstel behelst
natuurlijk de meest gerichte informatie die je je voor kunt stellen. Ik begrijp
dan ook niet waarom zij zo afwijzend staat tegenover mijn motie. Ik richt
mij met mijn voorstel juist op de doelgroep die naar de apotheek gaat, de
doelgroep die "pilmoe" kan worden of de doelgroep
die op vakantie buikloop krijgt. Het zou toch prachtig zijn om die groep jongeren
te informeren met een folder.Staatssecretaris Bussemaker:Als anticonceptiemiddelen afgehaald worden bij de apotheek, krijgt men
een folder met voorlichtingsmateriaal. Ik heb ervoor gekozen om de voorlichting
vooral op jongeren te richten. Er zijn voor hen dan ook speciale lespakketten
ontwikkeld. Mevrouw Agema is daarover geïnformeerd in het algemeen overleg.
Ik werk verder aan een aantal voorlichtingsmaatregelen voor specifieke groepen,
bijvoorbeeld groepen waar herhaalde abortussen voorkomen. De Kamer ontvangt
daarover voor de zomer nadere informatie.Mevrouw Agema (PVV):Mijn voorstel sluit daar naadloos bij aan.Staatssecretaris Bussemaker:Het lijkt mij wel een dure oplossing, want het is een ongerichte informatiecampagne.
Informatie die gericht is op specifieke groepen, is volgens mij doeltreffender.
Bovendien is het voorstel van mevrouw Agema overbodig.Mevrouw Wiegman heeft terecht het belang van goede voorlichting en hulpverlening
benadrukt. Meer specifiek vroeg zij mij wat ik met de uitkomsten van het lopende
onderzoek ga doen. De onderzoeken naar de aard van de noodsituatie en de psychosociale
gevolgen van abortus zijn bedoeld om meer informatie te krijgen over de achterliggende
beweegredenen van vrouwen om een abortus te laten plegen en over mogelijke
knelpunten in de zorg. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek gaan
wij proberen om de kwaliteit van de hulpverlening te verbeteren. Ik wacht
de resultaten van deze onderzoeken af, voordat ik besluit hoe wij eventueel
de kwaliteit van de hulpverlening kunnen bevorderen.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Aan welke termijn denkt de staatssecretaris daarbij? Het is bekend dat
met het onderzoek naar psychosociale gevolgen veel tijd gemoeid is. Ik heb
daarom gezegd dat het mijn voorkeur heeft dat de staatssecretaris tussentijds
rapporteert over het onderzoek en de conclusies die zij hieruit trekt voor
haar beleid. Ziet zij mogelijkheden voor een dergelijke tussentijdse rapportage?
Ik denk zelf aan de begroting als moment waarop de staatssecretaris een beeld
schetst van de stand van zaken.Staatssecretaris Bussemaker:Ik ben graag bereid om jaarlijks in de begroting in te gaan op de stand
van zaken. Ik kan echter niet beloven dat ik dan onderzoeksresultaten kan
melden over de noodsituatie en mogelijkheden om de nieuwe richtlijn en de
hulpverlening te verbeteren. Dat maakt namelijk onderdeel uit van het onderzoeksprogramma
van ZonMw en de specifieke deelonderzoeken van dit programma zijn nog niet
toegekend. Bij de richtlijn zijn veel organisaties betrokken, juist omdat
wij voor een brede opzet hebben gekozen. U moet dan denken aan het CVZ, het
NZa en de organisaties op het terrein van abortushulpverlening. Al met al
gaat het snel om twee jaar. Ik zeg graag toe dat ik bij de behandeling van
de begroting ook eventuele vermeldenswaardigheden en de stand van zaken aan
de Kamer overleg. Ik wil echter pas resultaten melden als ik zeker weet dat
zij zorgvuldig zijn.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Over deze toezegging wil ik u een vraag stellen. Mevrouw Wiegman zei duidelijk
dat zij jaarlijks, bijvoorbeeld bij de begroting, gerapporteerd wil worden –
u hebt dat zojuist toegezegd – en dat tussentijds het beleid daarop
kan worden aangepast. Ik begrijp dat u wilt rapporteren, maar dat u niet bereid
bent om het beleid aan te passen. Wat is in dat geval de waarde van de tussentijdse
rapportage? Is het niet een heleboel overbodig werk voor uw ambtenaren?Staatssecretaris Bussemaker:Een rapportage kan zo lang zijn als zinvol is. Als ik niet veel te melden
heb, dan wordt de rapportage buitengewoon kort. Als ik zinvolle en definitieve
resultaten heb, dan is het nog maar de vraag of ik ze in een rapportage meld;
in dat geval is het misschien beter ze apart te rapporteren. Ik geef aan dat
ik bereid ben om de stand van zaken voor zover ik die op dat moment ken met
de Kamer te delen in de begroting. U moet echter niet verwachten dat ik bij
de komende begroting of bij de begrotingsbrief van volgend jaar al met zeer
uitgebreide inhoudelijke informatie kom. Ik heb al gezegd dat ik verwacht
die op dat moment nog niet te hebben.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Ik kan mij wel voorstellen dat u, net als u bij de afgelopen behandeling
van de begroting hebt gedaan, zegt dat er extra geld gaat naar tienermoederopvang
of, zoals u nu al concludeert, dat er extra geld naar voorlichting moet. Ik
kan mij voorstellen dat dat dingen zijn die u jaarlijks goed wilt bijhouden
om te kijken waar u alvast kunt bijsturen?Staatssecretaris Bussemaker:Volgens mij is dat precies waarvoor begrotingen bedoeld zijn. Middelen
voor langer durend onderzoek wil ik echter zorgvuldig reserveren. Volgens
mij bent u dat van harte met mij eens als ik terugdenk aan het algemeen overleg.
Het moet duidelijk zijn op basis waarvan eventuele conclusies worden gebaseerd. De heer Ormel heeft een vraag gesteld over de termijn van 24 weken. In
het overleg heb ik gezegd dat er door neonatologen en kinderartsen een richtlijn
wordt opgesteld over de levensvatbaarheidsgrens, met name vanuit het oogpunt
van wat verantwoord is op het punt van vroeggeborenen en wanneer men deze
in leven kan houden. Hieruit zal ook duidelijker worden wat een verantwoorde
termijn is. De toezeggingen dienen vooral om de totstandkoming van die richtlijn
financieel te ondersteunen. Ik constateer ook dat in het evaluatierapport
over de Wet afbreking zwangerschap is vastgesteld dat de grens van 24 weken
verantwoord is. De evaluatiecommissie stelt vast dat een eventuele verandering
van de grens voor vroeggeborenen niet zonder meer gerelateerd kan worden aan
de abortusgrens omdat andere overwegingen een rol spelen, zoals proportionaliteit,
zwaarte en risico's van de ingreep. Er zijn ook anderszins verschillen. Men
concludeert dan ook dat, blijkens de onderzoeksbevindingen van de levensvatbaarheidsgrens,
zich geen knelpunten voordoen. De evaluatiecommissie stelt dan ook vast dat
er geen aanleiding is om de grens, zoals neergelegd in artikel 2a van het
Wetboek van Strafrecht, te wijzigen. Ik spreek uiteraard graag steun uit voor
het belangrijke werk dat neonatologen verrichten bij vroeggeborenen.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):U steunt het verzoek van de CDA-fractie maar u zegt nu ook heel duidelijk
dat u vasthoudt aan het advies dat uit het onderzoek van de evaluatiecommissie
komt.Staatssecretaris Bussemaker:Ja. Dat heb ik eerder ook gezegd. Ik reageerde op de woorden van de heer
Ormel over de discussie over vroeggeborenen. Ook voor dit thema geldt dat
het denken niet stil staat, ook bij mij niet.De heer Ormel heeft gevraagd naar het begin van de zwangerschap. Dat is
de discussie over de overtijdbehandeling. Daar komt het kabinet nog op terug.
Daar krijgt u nog informatie over en het lijkt mij goed om die discussie dan
te voeren.De heer Van der Vlies heeft drie moties ingediend. Zijn eerste motie gaat
over de problemen waar tienermoeders mee te maken hebben. De regering wordt
verzocht, te komen tot een kenbare advies- en hulpfunctie en de Kamer daarover
te informeren. Wij doen al heel veel voor tienermoeders. Op basis van mijn
contacten en de werkbezoeken die ik heb gebracht, kan ik ook zeggen dat wat
daar gebeurt, zeer geïntegreerd is. Wat de heer Van der Vlies zoekt,
een kenbare advies- en hulpfunctie, bestaat dus eigenlijk al en men kan daar
ook al bij terecht.Dat geldt bijvoorbeeld voor de Fiom, die in het bijzonder bezig is om
gerichte informatie te ontwikkelen voor tienermoeders. Ook in de maatschappelijke
opvang is er buitengewoon goede en geïntegreerde opvang voor tienermoeders.
Ik ben zelf in Tilburg bij De Bocht geweest, waar ik erg onder de indruk was
van de manier waarop zij die meiden al voor de zwangerschap begeleiden, maar
ook direct na de zwangerschap. Zij worden erbij geholpen, weer perspectief
te krijgen, de verantwoordelijkheid voor hun kind te kunnen dragen, maar ook
om weer op zichzelf te gaan wonen, naar school te gaan, zich voor te bereiden
op de arbeidsmarkt.Dat is dus een heel belangrijk speerpunt van het kabinet en een belangrijk
speerpunt van de Fiom, die overigens ook samenwerkt met andere organisaties,
waaronder de VBOK. Ik stel ook vast dat minister Rouvoet en ik 1 mln. extra
beschikbaar stellen voor de opvang van tienermoeders. Dat weet u al en u wordt
daar binnenkort nog over geïnformeerd. Vanuit die redenering acht ik
deze motie overbodig. Ik ontraad dan ook de aanneming van deze motie.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Wij hebben, denk ik, niet de tijd om daar uitvoerig over te
spreken, maar ook ik heb met mijn fractie contact gehad met de Fiom en deze
motie is mede geïnspireerd door die contacten. Ik zeg niet dat er niets
gebeurt en ik zie ook wel de extra inzet van dit kabinet, maar er zou een
tandje bij moeten in de kenbaarheid van de advies- en hulpstructuur. Die is
namelijk lang niet overal zodanig slagkrachtig dat bereikt wordt wat wij zo
graag willen bereiken. Dat zeg ik ongeacht het feit dat de ene locatie misschien
wat verder ontwikkeld is dan de andere. Dat ontken ik niet. Ik heb er maar
drie bezocht en er zijn er meer, maar van die drie heb ik wel deze boodschap
meegekregen. Probeer daar nu een onderzoekje naar in te stellen en kom dan,
mocht dat nodig zijn, met een signaal hierover bij de begroting 2009. Dat
is het verzoek van de motie en dat is een constructieve motie, toch?Staatssecretaris Bussemaker:Het is een constructieve motie. Mag ik dan, naar ik hoop, een constructief
tegenvoorstel doen? Wij hebben vanuit mijn ministerie veelvuldig contact met
de Fiom. De heer Van der Vlies heeft gelijk als hij zegt dat de afstemming
van de hulpverlening een tandje beter kan, tussen de huisvesting, de uitkeringen,
de scholen, de gemeenten, de psychosociale hulp et cetera. Die afstemming
verbeteren, is een speerpunt van de Fiom voor de komende jaren, en dat wordt
ook al met de instellingssubsidie van VWS gefinancierd. Als ik de Kamer nu
eerst eens informeer bij de begroting 2009 over wat wij tot dan toe hebben
geleerd van het werk dat wij als samen met de Fiom doen? Dan kijken wij vervolgens
wat er nog verbeterd kan worden. Mijn stelling is namelijk dat het niet per
definitie een kwestie van geld is, maar een kwestie van de afstemming en van
het voeren van regie tussen al die verschillende instellingen. Als de heer
Van der Vlies dat bedoelt, dan ben ik het graag met hem eens. Het lijkt mij
dus zonde om nu weer een onderzoek te gaan doen, want wij zijn al bezig. Dan
rapporteer ik liever aan de Kamer over de resultaten van de activiteiten die
nu al in werking zijn gezet.De heer Van der Vlies (SGP):Ik mag aannemen dat er voorstellen komen als er verbeterpunten worden
of zijn opgespoord. Tegen de heer Ormel heb ik al gezegd dat het mij bij deze
motie niet gaat om alleen een zak geld. Misschien gaat het zelfs helemaal
niet om geld. Het gaat mij om de structuur van de functies die de staatssecretaris
zojuist heeft genoemd en die in de overwegingen zijn opgesomd.Staatssecretaris Bussemaker:Ik ben graag bereid daar waar dat mogelijk is, een conclusie te trekken.
Ik heb wel bezwaar tegen deze motie als het gaat om louter onderzoek. Dat
zou ik zonde vinden, want ik richt de energie en de middelen die wij hebben
nu veel liever op de verbetering van de praktijk; daarvan kan geleerd worden.
Voor het overige denk ik dat de heer Van der Vlies en ik wat
het doel betreft niet van mening verschillen.De heer Van der Vlies (SGP):Als de staatssecretaris het gestelde in mijn motie toezegt, overweeg ik
deze in te trekken. Zo moeten wij met elkaar omgaan. Als de staatssecretaris
bij de begroting 2009 met een verhaal komt, om het maar even populistisch
samen te vatten, over de stand van zaken en met eventuele verbeterpunten,
dan ben ik tevreden.Staatssecretaris Bussemaker:Als dit populisme is, dan wil ik daar graag meer van. Ik ben bereid deze
toezegging te doen, maar dan zeg ik hetzelfde als wat ik mevrouw Wiegman heb
gezegd over de stand van zaken. Dit debat gehoord hebbende, zal ik er alles
aan doen om op dat moment met gedegen conclusies te komen. Het gaat wel om
activiteiten in verschillende regio's en ik kan nu niet op voorhand iets zeggen.
Ik moet met mijn medewerkers overleggen om te weten te komen hoe ver alle
regio's zijn. Ik ga mijn best doen.De heer Van der Vlies (SGP):Na deze concrete toezegging, trek ik mijn motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-Van der Vlies (30371, nr. 11) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Gill'ard (PvdA):De PvdA-fractie ondersteunt de wijze waarop de staatssecretaris omgaat
met de zorg voor tienermoeders. Wij roepen al langer dat er inderdaad moet
worden gekeken naar de structuur. Die moet soepeler en het moet in elkaar
overlopen. De staatssecretaris heeft gesproken over de Fiom als aanspreekpunt.
Het klopt dat de Fiom zich bezighoudt met de zorg voor zwangere tienermeisjes.
Het is niet hun kernexpertise. Dat wil zeggen dat men aansluiting zoekt met
de organisaties die dat wel hebben. Ik maak nu zelf een rondgang door het
land om met die organisaties in gesprek te komen en ik verzoek de staatssecretaris
en haar ministerie zich open te stellen voor de groepen die daaronder vallen
en niet alleen met de koepel te spreken. Op die manier wordt er kwaliteit
toegevoegd en sluit de structuur aan bij de zaken waarmee men te maken krijgt.Staatssecretaris Bussemaker:Dat zeg ik graag toe. Ik ben ook op werkbezoek geweest en expres niet
alleen bij de koepel. Ik ben juist bij de regio's geweest om te onderzoeken
wat men daar doet en om te zien hoe men daar concreet in een specifieke regio
samenwerkt. Daar moet het uiteindelijk gebeuren, samen met alle andere instanties
die hierin een rol spelen.De heer Van der Vlies heeft een motie ingediend over de protocollen rond
de afbreking van een zwangerschap. Ik verwijs graag naar de onderzoeken die
worden gedaan en naar de abortushulpverlening, waarover mevrouw Wiegman al
heeft gesproken. De evaluatie geeft overigens aan dat er geen grote problemen
bij de voorlichting bestaan, maar dat er wel sprake kan zijn van kwaliteitsverbetering.
Abortusartsen, betrokken organisaties en hulpverleners stellen een richtlijn
op om de abortushulpverlening te verbeteren. Daarover heb ik zojuist gesproken
met mevrouw Wiegman. Deze motie lijkt mij voorbarig. Ik stel voor in ieder
geval de resultaten van de richtlijnen af te wachten. Ik ontraad de aanneming
van deze motie.De heer Van der Vlies heeft een motie ingediend over de twintigwekenecho.
Ik ben het met hem eens dat de informatie over deze echo volledig moet zijn.
Ook tijdens de opleiding moet specifieke aandacht worden besteed aan de wijze
waarop men deze echo presenteert. Dat krijgt al alle aandacht door middel
van aparte cursussen voor degenen die met deze echo's werken. Het is nog wel
voor verbetering vatbaar, maar wij zijn daar constructief mee bezig. Ik ontraad
de aanneming van deze motie.Mevrouw Mevrouw Koşer Kaya heeft twee moties ingediend. In de eerste
motie wordt gevraagd, de overtijdbehandeling niet onder te brengen in de Wet
afbreking zwangerschap. Ik zei de heer Ormel al dat het kabinet nog met een
standpunt komt over de overtijdbehandeling. Het is bekend wat daarover in
het coalitieakkoord staat. Dit wordt in de Wet afbreking zwangerschap ondergebracht,
met een flexibele bedenktijd. Over de vormgeving daarvan beraden wij ons nog.
De Kamer zal daarover binnen afzienbare tijd worden geïnformeerd. Ik
wil daarom de aanneming van deze motie ontraden, dan wel voorstellen om die
aan te houden totdat het kabinetsstandpunt is uitgebracht.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik zal mijn gedachten daarover laten gaan, maar vooralsnog zie ik niet
in waarom een overtijdbehandeling onder de Wet afbreking zwangerschap moet
komen.Staatssecretaris Bussemaker:Daarvoor zijn in het evaluatierapport goede redenen gegeven. Ik heb tijdens
het algemeen overleg al gezegd dat ik mij daarin kan vinden en dat het logisch
lijkt de overtijdbehandeling onder de Wet afbreking zwangerschap te brengen.Mevrouw Koşer Kaya heeft vervolgens een motie ingediend om de beraadtermijn
in de Wet afbreking zwangerschap te flexibiliseren. Ook hierover hebben wij
uitgebreid gesproken tijdens het algemeen overleg. Ik heb toen ook op het
coalitieakkoord gewezen, waarin staat dat er een flexibele bedenktermijn komt
voor de overtijdbehandeling en dat de bedenktermijn van vijf dagen zal blijven
gelden vanaf de abortusgrens die nu geldt.Ik stel overigens vast dat uit het evaluatieonderzoek en uit de registratie
door de inspectie naar voren komt dat een meerderheid van de vrouwen meer
tijd neemt voor beraad dan de voorgeschreven termijn van vijf dagen. Circa
64% neemt tussen de zes en tien dagen bedenktijd en 30% zelfs
tussen de elf en vijftig dagen. Ik stel ook vast dat het met minder dan vijf
dagen kan als daar gegronde redenen voor zijn. Ook daarover hebben wij gesproken.
Ik ontraad daarom de aanneming van deze motie.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Als de staatssecretaris echt consequent is en voor de overtijdbehandeling
een flexibele bedenktijd wil, zou zij dat ook moeten doen voor de vijfdagentermijn,
vooral omdat zij zelf opmerkt dat vrouwen hiermee heel zorgvuldig omgaan en
goed overleggen met de arts. Ik begrijp dus niet waarom het een wel kan en
het ander niet.Staatssecretaris Bussemaker:Ik zie hiertoe gaan aanleiding, gezien de gegevens van de inspectie. Daaruit blijkt dat 53,5% van de vrouwen in kwestie pas na zeven dagen
een abortus ondergaat en 31% zelfs na elf tot vijftig dagen. Het merendeel
van de vrouwen geeft aan geen problemen met de bedenktermijn te hebben. Er
is zelfs een substantieel percentage dat aangeeft blij te zijn met een bedenktermijn.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Dat is niet mijn punt. De staatssecretaris heeft mij net verwezen naar
het standpunt van de evaluatiecommissie over de overtijdbehandeling. Ik verwijs
naar diezelfde evaluatiecommissie, die juist voor de bedenktijd van vijf dagen
een flexibele termijn wil. De staatssecretaris is in beide gevallen niet consequent.Staatssecretaris Bussemaker:Dat ben ik niet met u eens. Ik denk na over de gegevens in het advies
van de evaluatiecommissie. Ik trek daar conclusies uit en ik houd ook rekening
met de verschillende waarden die leven in deze samenleving, die zoals men
weet ook in deze coalitie zijn vertegenwoordigd. Ik vind dit een voorstel
waarmee heel goed te leven is, ook gezien het feit dat veel vrouwen aangeven
de beraadtermijn als prettig, dan wel heel prettig of niet vervelend en niet
prettig – dus neutraal – te ervaren.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik heb beide moties van mevrouw Koşer Kaya ondertekend. De staatssecretaris
heeft gevraagd om de eerste motie, over het niet onderbrengen van de overtijdbehandeling
in de Wet afbreking zwangerschap, aan te houden in afwachting van het kabinetsstandpunt.
Ik zou deze motie niet hebben ondertekend als de staatssecretaris niet een
deel van het advies overnam maar het gehele advies van de evaluatiecommissie,
namelijk om de overtijdbehandeling onder te brengen in de WAZ maar dan wel
de gehele bedenktijd flexibel te maken. Als de staatssecretaris zegt dat zij
dit een goed advies vindt om de overtijdbehandeling onder te brengen in de
WAZ, zijn er even goede argumenten voor om de gehele bedenktijd flexibel te
maken. Vrouwen benutten deze tijd uitgebreid en weten zelf heel goed hoeveel
tijd zij nodig hebben. Dat blijkt ook uit de argumenten die de staatssecretaris
zelf gebruikt.Staatssecretaris Bussemaker:Ik vind dit een voorbarige conclusie en zie geen reden om hierin nu wijzigingen
aan te brengen. Daarbij baseer ik mij onder andere op de cijfers van het IGZ,
waaruit blijkt dat het merendeel van de vrouwen niet vijf dagen, maar zeven,
acht of zelfs elf tot vijftig dagen bedenktijd neemt. Ik vind het zeer goed
te verdedigen om nu de flexibele bedenktermijn in te voeren bij de overtijdbehandeling.
Ik zie geen reden om de periode van vijf dagen, waarmee in de praktijk nauwelijks
of geen problemen zijn, te veranderen.De voorzitter:Ik zie dat mevrouw Koşer Kaya nog een vraag wil stellen. Zij krijgt
van mij echter alleen het woord als zij een motie wil aanhouden of intrekken.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter, er is nog een vraag van mij blijven liggen over de noodsituatie.De voorzitter:Een vraag die is blijven liggen, zal de staatssecretaris nog beantwoorden.Staatssecretaris Bussemaker:Op welke vraag doelt mevrouw Koşer Kaya precies?Mevrouw Koşer Kaya (D66):Als er een onderzoek naar de noodsituatie komt, worden artsen die daarbij
betrokken zijn, verplicht om uitleg te geven aan de vrouw. Zij komen dan in
de problemen met hun geheimhoudingsplicht. Mijn fractie is geen voorstander
van zo'n onderzoek, omdat dit een subjectieve invulling is.Staatssecretaris Bussemaker:Of artsen in de problemen komen, hangt af van de vraag hoe wij dit onderzoek
opzetten. Mijns inziens wil mevrouw Koşer Kaya echter niet begrijpen
hoe wij invulling gaan geven aan dit onderzoek; zij is er namelijk op voorhand
al op tegen. Uiteraard zullen wij het onderzoek zo inrichten dat de geheimhoudingsplicht
van artsen op dit punt blijft bestaan.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter ...De voorzitter:Nee, mevrouw Koşer Kaya, wij houden hier een VAO. Ik ga het debat
afsluiten.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Volgende week wordt over de moties gestemd.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-5186-5194.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl