Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Loodsenwet en enige andere wetten in verband met de invoering van markttoezicht op het aanbod van dienstverlening door registerloodsen en een herziening van de loodsgeldtariefstructuur (Wet markttoezicht registerloodsen) (30913)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 3896-3907

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-06-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 73, pagina 3896-3907

29-05-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30913Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken, te weten de motie Koppejan/Nicolaï over de richtlijn ter verbetering van de overdraagbaarheid van aanvullende pensioenen (21501-31, nr. 125)Pagina 3895-3895
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Loodsenwet en enige andere wetten in verband met de invoering van markttoezicht op het aanbod van dienstverlening door registerloodsen en een herziening van de loodsgeldtariefstructuur (Wet markttoezicht registerloodsen) (30913)Pagina 3896-3907
Vragen van het lid Atsma aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de donorshow van BNN (mondelinge vragenuur)Pagina 3886-3890
Vragen van het lid Van der Ham aan de minister van Buitenlandse Zaken over de homobetoging in Moskou (mondelinge vragenuur)Pagina 3883-3886
Vragen van het lid Ulenbelt aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over zijn uitlatingen over het ontslagrecht (mondelinge vragenuur)Pagina 3881-3883
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 29 mei 2007)Pagina 3890-3893
Presentie en opening (dinsdag 29 mei 2007)Pagina 3879-3879
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 29 mei 2007)Pagina 3923-3924
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de hoofdlijnen van het beleid op het gebied van onderwijs, cultuur en wetenschap, te weten de motie-Pechtold/Kraneveldt-van der Veen over een constructieve oplossing voor het UWC (30800 VIII, nr. 130) en de motie-Dibi/Zijlstra over één hoger onderwijs autoriteit (30800 VIII, nr. 132)Pagina 3895-3895
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Landbouw- en Visserijraad, te weten de motie-Ouwehand over onderzoek naar het humaan doden van vissen (21501-32, nr. 208) en de motie-Ouwehand over regelgeving voor het humaan doden van vissen (21501-32, nr. 209Pagina 3895-3896
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat naar aanleiding van wetsvoorstel 30971 (Wijziging Wet studiefinanciering 2000; Associate-degreeprogramma's), te weten de motie-Besselink c.s. over bijscholing van tweedegraadsdocenten tot eerstegraadsdocenten (30971, nr. 15) en de motie-Leijten over een onderzoek naar een beloning voor studenten die na hun hbo- of wo-studie een lerarenopleiding afronden (30971, nr. 18)Pagina 3893-3893
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Europese grondwet, te weten de motie-De Roon over een referendum over een nieuw verdrag (21501-20, nr. 350), de motie-Van Bommel/Ten Broeke over beleidsterreinen die in aanmerking komen voor meerderheidsbesluitvorming (21501-20, nr. 351), de motie-Ouwehand over een bindend referendum over een gewijzigd verdrag (21501-20, nr. 352), de motie-Ten Broeke over het standpunt van de regering over subsidiariteit en de rol van de nationale parlementen daarbij (21501-20, nr. 353) en de motie-Ten Broeke c.s. over verbetering van de controle op Europese wetgeving (21501-20, nr. 354)Pagina 3894-3895
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over vaste verandermomenten, te weten de motie-Van der Burg over de statistiekverplichting voor ondernemers (29515, nr. 193) en de motie-Van der Burg over het verminderen van de inhoudelijke nalevingskosten (29515, nr. 194)Pagina 3893-3894
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over defensiematerieel, te weten de motie-Boekestijn over operationele verliezen en extra kosten van militaire missies (30800 X, nr. 91)Pagina 3895-3895
Vragen van het lid Omtzigt aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de minister van Financiën over het bericht dat pensioenverzekeraars exorbitante kosten in rekening brengen bij verzekerden (mondelinge vragenuur)Pagina 3879-3881
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de volledige liberalisering van de postmarkt en de garantie van de universele postdienstverlening (Postwet 20..) (30536), en van de motie-Van der Vlies over maatregelen om gelijkwaardigheid af te dwingen bij diverse postvervoerbedrijven (30536, nr. 42)Pagina 3907-3923

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 175 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Loodsenwet en enige andere wetten in verband met de invoering van markttoezicht
op het aanbod van dienstverlening door registerloodsen en een herziening van
de loodsgeldtariefstructuur (Wet markttoezicht registerloodsen) (30913).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Roemer (SP):Voorzitter. De toekomst van de loodsen in Nederland is onzeker. Na de
verzelfstandiging in 1988 is de marktwerking voorlopig afgewend. Tot 2019
wordt eerst het probleem met de prepensioenen opgelost. Dat is verstandig.
De SP-fractie juicht het toe dat er na de verzelfstandiging van het loodswezen
ook een oplossing wordt gevonden voor de problemen met de prepensioenen, maar
het blijft onduidelijk hoe de toekomst er op langere termijn uitziet en welke
keuzes er dan worden gemaakt. Streeft het kabinet naar meer marktwerking in
2019 of erkent het dat de marktwerking de veiligheid en zekerheid onder druk
zet? Wil het dat voorkomen? Heeft dit te maken met de mogelijkheid dat de
loodsen in verband met innovaties in de toekomst overbodig worden op schepen?Het is voor de investeringen van de loodsen van belang om te weten waar
zij in 2019 aan toe zijn. De afschrijvingstermijnen zijn tientallen jaren,
dus overleg hierover in 2015 is wel erg laat. Bovendien lijkt het erop dat
minister niet consequent is. In de nota naar aanleiding van het verslag wordt
geschreven dat op dit moment niet kan worden aangegeven of marktwerking wordt
doorgevoerd. Dan moet je ook niet komen met de introductie van een toezichtarrangement
en het loslaten van ministeriële goedkeuring van tarieven om het loodswezen
in de richting van marktcondities te brengen. Volgens de SP-fractie is de
keuze voor of tegen marktwerking nu al te maken. Het zou het kabinet sieren
als het dergelijke belangrijke keuzes voor de toekomst eerder wil doen in
plaats van deze uit te stellen en zaken via de achterdeur te regelen in de
richting van marktwerking.Het huidige wetsvoorstel verbaast de SP-fractie een beetje, omdat hierin
een nieuwe systematiek lijkt te worden voorgesteld om een probleem op te lossen
dat volgens ons ook binnen de huidige regelgeving kan worden opgelost. Volgens
het loodswezen is dit wetsvoorstel een vorm van onnodige regelgeving en overbodige
administratieve lasten. De havenbeheerders, de reders en andere bedrijven
vinden de loodsgeld tarieven op dit moment te hoog. De minister
moet deze tarieven goedkeuren, maar hij voert kennelijk alleen twee marginale
toetsen uit die onvoldoende daadkracht tot gevolg hebben. Indien het probleem
is dat de minister onvoldoende zeggenschap heeft over de tarieven, dan moeten
wij dat volgens mij veranderen.De toetsing van de tarieven wordt in het wetsvoorstel overgedragen aan
de NMa. Hierbij kan de NMa ook boetes opleggen, indien er fouten worden gemaakt.
De SP-fractie vraagt zich af of deze boetes proportioneel zijn en niet het
risico met zich brengen dat het Nederlandse loodswezen in zijn bestaan wordt
bedreigd, indien er enkele administratieve fouten worden gemaakt. Graag hoor
ik hierop een toelichting van de minister.De nieuwe wetgeving zal de administratieve lastendruk voor het loodswezen
vermoedelijk flink vergroten. Ook juridische geschillen zijn dan niet uitgesloten,
met alle kosten van dien. De SP-fractie is bezorgd over de consequenties hiervan
voor de tarieven van de loodsen. Volgens de minister gaat het hierbij om relatief
lage kosten; 1% van de jaaromzet. Het baart ons zorgen dat wij dit
geld zomaar aan procedures kwijt willen raken. Graag hoor ik hierop een toelichting.Verder is de SP-fractie verwonderd dat de raad van bestuur van de NMa
kennelijk mag oordelen over de kwaliteit van de loodsen. Deze taak behoort
in de ogen van de SP-fractie toe aan deskundigen op dit gebied en niet aan
de NMa. Deelt de minister deze analyse?Een geheel wetsvoorstel, met daarbij wellicht veel bestuurlijke lastendruk
voor het loodswezen, lijkt de SP-fractie overbodig en niet in het voordeel
van het loodswezen. Het loon van een registerloods schijnt gemiddeld € 158.000
te zijn en daar kan volgens mij nog van alles bij komen. Kan de minister verklaren
waarom deze lonen zo hoog liggen? Heeft dit te maken met de sterk beschermde
positie? Waarom accepteert de minister deze hoge salarissen? Vooralsnog steunen
wij het wetsvoorstel niet.Mevrouw Roefs (PvdA):Voorzitter. De fractie van de Partij van de Arbeid is heel blij met de
volgende twee zinnen uit de nota naar aanleiding van het verslag. De eerste
is: Thans valt niet in te schatten hoe de markt van de loodsdienstverlening
er tegen het einde van de overgangstermijn uit zal zien. De tweede is: Vandaar
dat pas na evaluatie zal worden bezien of marktwerking kan c.q. moet worden
ingevoerd. Op dit punt is de minister ons dus duidelijk tegemoetgekomen. Onze
dank daarvoor.Over de tariefstructuur is overeenstemming bereikt tussen de verschillende
havens, maar de noordelijke havens die te maken krijgen met een flinke tariefsverhoging,
willen graag dat er voortgang wordt geboekt op twee dossiers, namelijk de
samenwerking met Duitsland en de mogelijkheid dat de loodsplicht wordt versoepeld.
De vraag is hoe de minister deze twee zaken gaat bevorderen.Ik heb nog een iets kleiner punt, waarbij ik dan op de evaluatie kom,
zodat ik die in één keer kan meenemen. Het loodswezen zet grote
vraagtekens bij artikel 27h van het wetsvoorstel waar het gaat over de bevoegdheid
van de NMa om voorwaarden voor dienstverlening vast te stellen. Op de vraag
wanneer dit zou kunnen voorkomen, kon de minister eigenlijk geen antwoord
geven. Dus vragen wij de minister om op dit punt terug te komen bij de evaluatie
en ons te melden of deze bevoegdheid is gebruikt en, zo ja, waarvoor.De evaluatie is voorzien voor 2006. De fractie van de Partij van de Arbeid
vindt dat eigenlijk veel te laat en stelt zich voor, in 2009 een verslag van
de NMa tegemoet te kunnen zien waarin de Kamer inzicht wordt gegeven in het
verloop van de flo/flp-problematiek en de ontwikkeling rondom de pensioengerechtigde
leeftijd, want wij hebben met ons allen geconcludeerd dat daaraan iets moet
veranderen.Ten slotte, omdat wij het hier hebben over een beschermde bedrijfstak
en in feite over publieke diensten, zijn wij er nog niet van overtuigd dat
de Balkenendenorm overtreden mag worden. Wij willen door de NMa van de ontwikkeling
van de inkomenssituatie van de loodsen op de hoogte worden gehouden. Dat zou
mooi bij die evaluatie over twee jaar kunnen gebeuren.De heer Haverkamp (CDA):Voorzitter. Vandaag wordt er wederom een hoofdstuk toegevoegd aan het
boek over de verzelfstandiging van het loodswezen. Of het boek waaraan wij
in 1988 al zijn gaan schrijven ook daadwerkelijk afkomt, valt te betwijfelen.
Bij nader inzien blijkt het loodswezen zich minder te lenen voor marktwerking
dan aanvankelijk werd gedacht. Het resultaat van het toen ingezette proces
is dat er nu door loodsen salarissen worden verdiend die de Balkenendenorm
overschrijden. Wat dat betreft stelt de beantwoording op dit punt door de
minister in eerste instantie ons enigszins teleur, aangezien hij aangaf dat
het vrije ondernemers zijn en dat de Balkenendenorm dus niet van toepassing
is. Er is op dit moment sprake van een beschermd regime. Dat is het hele doel
van dit wetsvoorstel. Wij zouden het fijn vinden als de minister dat in gedachten
neemt als hij bekijkt of de beloning voldoet aan de Balkenendenorm.De loodsen kunnen met 55 jaar gaan genieten van het pensioen. Op zichzelf
gunnen wij hen dat van harte, maar wij gunnen dat iedereen in de Nederlandse
samenleving. In het verleden hebben wij daar discussies over gehad. Daarom
wil ik weten of wij niet meer aansluiting kunnen vinden bij de algemene trend
op dit moment dat mensen langer gaan werken. Daarnaast hebben wij een zwaar
opgezet toezichtsysteem gekregen om te voorkomen dat de tarieven te veel stijgen
als gevolg van het dubbelmonopolie: je wordt verplicht om gebruik te maken
van een loods en er is maar één loodsenorganisatie.Mijn fractie heeft zich bij de schriftelijke voorbereiding van de behandeling
van dit wetsvoorstel buitengewoon kritisch opgesteld. Indien wij vandaag de
keuze hadden gehad om los van de geschiedenis te beslissen, zouden wij tot
een andere afweging zijn gekomen dan wij nu zullen komen.Een optie zou zijn geweest om de loodsen gewoon in overheidsdienst te
laten, maar uit de zeer uitgebreide beantwoording door het kabinet, waarvoor
dank, komt duidelijk naar voren dat door dit kabinet moet worden voortgebouwd
op afspraken die zijn gemaakt, ook door voorgaande kabinetten in overleg met
de Kamer. Voor de loodsen geldt zeer duidelijk: resultaten behaald in het
verleden vormen wel degelijk een garantie voor de toekomst. Het heeft daarom
weinig zin om stil te staan bij wat er in het verleden fout
is gegaan. Laten wij ons concentreren op de toekomst. Hoe gaat de minister
ervoor zorgen dat er perspectief blijft op een beter functionerend systeem,
een systeem waarin of marktconforme salarissen gecombineerd worden met marktomstandigheden
of een systeem waarmee wij accepteren dat er van marktwerking geen sprake
kan zijn en er dus ook geen sprake hoeft te zijn van marktconforme salarissen?Wij vinden arbeidsparticipatie een heel belangrijk punt. In de brief die
wij vanuit het loodswezen hebben ontvangen, zien wij een handreiking daar
waar wordt aangegeven dat het vrijwillig flexibiliseren van de flp-leeftijd
nauwelijks van invloed is op de verplichtingen omdat die voor het overgrote
deel reeds zijn ingegaan. Hoe wil de minister met deze handreiking omgaan?In Nederland kunnen wij drie havengebieden onderscheiden; zuid, midden
en noord. Juist in noord en zuid zou grensoverschrijdend kunnen worden samengewerkt.
Collega Roefs refereerde daar al aan. In de praktijk blijkt het gemakkelijker
voor Groningers en Duitsers en voor Zeeuwen en Belgen om samen te werken dan
voor Amsterdammers en Rotterdammers. Om een Ajax- en Feyenoorddiscussie te
voorkomen – ik mag u er niet bij betrekken, voorzitter, maar ik heb
zo een idee van waar uw voorkeur ligt – verzoek ik de minister aan te
geven hoe hij de grensoverschrijdende samenwerking kan stimuleren en welke
kansen deze samenwerking kan bieden om de in de ogen van de CDA-fractie minder
positieve elementen van dit wetsvoorstel te herstellen.Ten slotte vraag ik de minister hoe hij omgaat met de toch wat specifieke
situatie in de Schelde. Uit de berichten die wij van Zeeland Seaports hebben
ontvangen, blijkt dat er nog steeds een afspraak ligt met de Belgen dat Nederlandse
loodsen ook schepen op weg naar Belgische havens beloodsen en dat daardoor
het risico bestaat dat de verliezen die daarop geleden worden, verhaald moeten
worden op tarieven die gehanteerd worden voor de beloodsing naar Nederlandse
havens.De heer De Krom (VVD):Voorzitter. De regering beschouwt het voorliggende wetsvoorstel als eerste
stap in de richting van marktwerking in het loodswezen. De zeer zware regulering
en de bescherming van de loodsen is gerechtvaardigd, zo lees ik, zo lang het
collectief monopolie voortbestaat. Het duurt ten minste tot 2019 voordat dit
collectieve monopolie wordt doorbroken. Op zich duurt dat wel erg lang, maar
dat het zo lang duurt, is goed te verdedigen en wel op grond van de toezeggingen
en afspraken die ten tijde van de verzelfstandiging zijn gedaan en gemaakt.
De regering stelt zich volgens de VVD-fractie dan ook terecht op het standpunt
dat wij ons dan ook aan die afspraken moeten houden. Dat laat echter onverlet
de vraag wat er gebeurt na 2019. Als het gaat om het eindplaatje van of de
visie op na 2019 schiet de regering wat mijn fractie betreft hopeloos te kort.
Er is namelijk geen visie. Ook de Raad van State maakt daar een opmerking
over. Het hele voorliggende regulerende bouwwerk wordt in de steigers gezet
om ten slotte te komen tot... wat? Wat voor markt ziet de regering nu echt
na 2019 voor zich?In de nota naar aanleiding van het verslag lees ik opmerkingen over Denemarken,
Engeland, Australië waar initiatieven zijn genomen om tot liberalisering
van het loodswezen te komen, maar de regering volstaat er slechts mee om daarnaar
te verwijzen zonder daaruit lering te trekken of een beeld te schetsen van
waar zij na 2019 naar toe wil en welke stappen moeten worden genomen om daar
te komen. Ik wil de minister dan ook nadrukkelijk uitnodigen om in dit debat
met een duidelijke visie op die marktstructuur na 2019 te komen. Dat zou wel
handig zijn als wij dit wetsvoorstel moeten beoordelen. Hij hoeft dat niet
tot in detail te doen, maar in ieder geval wel met enkele ruwe penseelstreken.Het jaar 2010 is bepaald op basis van de periode die nodig is voor de
opbouw van de kapitaaldekking, maar ik neem aan dat die datum naar voren gehaald
zou kunnen worden als dat mogelijk zou zijn, bijvoorbeeld omdat meer mensen
langer zouden doorwerken dat tot hun 55ste. In dat verband stel ik het op
prijs als de minister de afspraken – ik verwijs dan ook maar even naar
het rapport van Koopmans – inzake de prepensionering in dit debat nog
eens even helder op een rijtje zet. Zijn er inmiddels afspraken gemaakt over
vrijwillig langer doorwerken dan 55 jaar en over welke gevallen hebben wij
het dan precies?De minister stelt voor om het stelsel over vijf jaar te evalueren. Die
termijn vind ik heel lang en ik sluit hiermee aan bij hetgeen collega Roefs
hierover zei. Ik vind dat de Kamer eerder dan over vijf jaar inzicht moet
hebben in de ontwikkelingen binnen het loodswezen en, meer specifiek, over
de effecten van deze wet. Ik denk hierbij aan parameters als productiviteitsstijging,
de mate waarin die ten goede komt aan tariefsverlaging, de ontwikkeling van
tarieven, de prijs-prestatieverhouding, de verdere groei van het winstaandeel,
de opbouw van de kapitaaldekking, de leeftijd van uittreding, het aantal opgeleide
loodsen et cetera. Kortom, het lijkt me redelijk dat de Kamer al over twee
jaar een voortgangsrapport krijgt. Ik vraag daarbij niet om een rapport van
honderd pagina's, maar wel om twee A4'tjes waarin deze parameters duidelijk
in kaart worden gebracht. Kan de minister dit toezeggen? En als de minister
zijn toezegging doet, wijs ik ook op de kwaliteitsrapportages van de rijkshavenmeesters
waarover in de stukken valt te lezen. Het lijkt me van belang dat de Kamer
ook daarover de beschikking krijgt.En hoe staat het met de situatie na 2019? Het lijkt vroeg om daar nu al
naar te vragen, maar als de minister zou zeggen dat hij een duidelijke marktstructuur
voor zich ziet, is het nu niet te vroeg om daarover te beginnen; zoiets zal
immers jaren vergen en er zal heel wat moeten worden geregeld om zo'n marktstructuur
te bereiken. Waarom? Omdat er op dit moment geen enkele sprake is van enige
marktstructuur. Er valt dus niets te kiezen. De toetreding van nieuwe aanbieders
is onmogelijk, alle loodsdiensten zijn verenigd in het loodswezen, de enige
aanbieder. Er geldt tevens een wettelijke verplichting voor schepen om van
loodsen gebruik te maken. Tarieven worden volledig gereguleerd. De loodsen
controleren zelf de opleiding. Met andere woorden, van marktwerking is op
dit moment geen sprake. Kan de minister overigens bevestigen dat er geen kwantitatieve
beperkingen gelden voor de toelating tot de opleiding of aanvullende examens?De loodsen hebben een winstaandeel van ongeveer € 158.000, exclusief
een vergoeding voor het ondernemerschap. Kan de minister aangeven wat daarmee
wordt bedoeld? Er is inderdaad een toename geweest van het
aantal reizen per loods. Maar het komt mij voor dat de productiviteitsverbetering
tot nu toe niet ten goede is gekomen van de sector. Kan de minister hieraan
enige woorden wijden? Ik neem aan dat hij deze indruk deelt, want anders zou
hij niet zo'n zwaar reguleringsregime op deze hele sector willen zetten. En
wat houdt"maritieme dienstverlening" in? Ik lees in de stukken dat
registerloodsen deze ook verlenen, maar zulks valt niet onder het toezicht
van de NMa.Ik concludeer dat de markt behoefte heeft aan meer transparantie, een
betere prijs-kwaliteitverhouding en een herziening van de gehele kruissubsidiëring.
Om die redenen kan ik het wetsvoorstel volgen, maar de vraag blijft recht
overeind wat het eindplaatje is en hoe de administratieve lasten in de klauwen
worden gehouden.Natuurlijk besef ik dat de minister niet gaat over de inkomens van de
loodsen, maar deze liggen wel ten grondslag aan de kosten en de uurtarieven.
In de stukken staat dat de beoordeling hiervan buiten de beoordeling van de
NMa blijft. De reden hiervoor is het gebrek aan een referentiegroep. Maar
als dat het geval is, hoe weet je dan of die uurtarieven redelijk zijn? Dat
is een belangrijke factor in de gehele kostenstructuur. Kan de minister dit
toelichten? Verder is het de vraag hoe de productiviteitsstijging of -daling
in de tarieven wordt beoordeeld. Met andere woorden, in de stukken wordt gesproken
van kostplus en dat kan ik allemaal volgen, maar in de totstandkoming daarvan
is er nog steeds een aantal losse eindjes aan te treffen.Ten slotte een vraag over de Scheldevaart. Vanaf 1 januari 2009 moet
die kostendekkend zijn en de Vlaamse overheid bepaalt vanaf dat moment de
tarieven. Het is de vraag of de Vlaamse kostendekkendheid wel precies dezelfde
is als de Nederlandse kostendekkendheid; zo zitten de Vlamingen niet met meer
kosten als gevolg van de prepensioenregeling. Het resultaat hiervan zou kunnen
zijn dat voor een totale kostendekkendheid de verliezen bij de Scheldevaart
moeten worden gecompenseerd door hogere tarieven in de havens van Vlissingen
en Terneuzen. Moeten die afspraken niet verder worden verdiept en uitgebouwd?
Zo ja, waarom laat de minister dat dan over aan het loodswezen in België
en Nederland en aan de Vlaamse regering? Hoe kan dit risico naar de mening
van de regering worden voorkomen?De heer Madlener (PVV):Mevrouw de voorzitter. Het loodswezen is een kleine beroepsgroep met een
grote verantwoordelijkheid dat in Nederland altijd goed heeft gefunctioneerd.
De keuze om via verzelfstandiging over te gaan op privatisering en marktwerking,
moet kritisch onder de loep worden genomen. Wij hebben daarover dan ook een
aantal essentiële schriftelijke vragen gesteld. Een van die vragen was
of openstelling voor de markt voor anderen ook inhoudt dat de andere Europese
landen hun loodswezen openstellen. Het kabinet heeft die vraag ontkennend
beantwoord. Daaruit leidt de PVV af dat niet wordt voldaan aan een essentiële
spelregel die geldt bij openstelling voor de markt, namelijk het level playing
field in Europa. Om die reden steunen wij het voorliggende wetsvoorstel niet.De heer Haverkamp (CDA):Ik heb begrepen dat onder andere Denemarken wel degelijk toegankelijk
is voor onze loodsen. De heer De Krom heeft daaraan in zijn inbreng ook gerefereerd.
Dat hoeft de heer Madlener er dus niet van te weerhouden om het voorliggende
wetsvoorstel te steunen.De heer Madlener (PVV):Denemarken is inderdaad toegankelijk voor onze loodsen, maar Duitsland
niet. Ik herhaal dat er dus niet is voldaan aan de essentiële voorwaarde
om één level playing field binnen Europa te creëren. Er
is veel te verliezen, dus wij vinden het essentieel dat er een eerlijke ruimte
wordt geboden aan het Europese bedrijfsleven en in het bijzonder aan het Nederlandse.De heer Haverkamp (CDA):De minister heeft in zijn beantwoording een aantal praktische argumenten
aangedragen, waaronder het feit dat het handig is als een loods de weg kent
in het betreffende gebied. Heeft de heer Madlener ook die argumenten betrokken
bij zijn oordeelsvorming over het voorliggende wetsvoorstel?De heer Madlener (PVV):Dat heb ik zeker gedaan. Het beroep wordt in Nederland uitgeoefend. Dat
neemt echter niet weg dat een buitenlands bedrijf zich op de Nederlandse markt
kan vestigen, dat het winst behaalt en dat het die vervolgens naar het buitenlandse
bedrijf doorsluist. In dit geval is de vraag niet zo relevant waar de werkzaamheden
worden uitgevoerd.De heer De Krom (VVD):Begrijp ik goed dat u dit wetsvoorstel niet steunt omdat het naar uw mening
schort aan marktwerking? Het wetsvoorstel is juist gericht op het in het leven
roepen van een regulerend kader voor de onvolkomenheden in de markt. Als u
niet instemt met dit wetsvoorstel, wat wilt u dan wel voor dit moment?De heer Madlener (PVV):Mijn fractie vindt dat in een goedwerkend systeem als het veilige loodswezen
in Nederland pas verandering moet worden gebracht als er zicht is op een beter
perspectief. In uw betoog merkte u zelf op dat het perspectief na 2019 eigenlijk
ontbreekt. Kan die markt er wel zijn? Wij stellen in elk geval vast dat die
markt niet Europees is en dat er geen sprake is van één level
playing field binnen Europa. Voor mijn fractie is dat voldoende reden om dit
wetsvoorstel niet te steunen. Daarbij is het de vraag of er überhaupt
wel marktwerking kan bestaan in deze kleine sector. Daarop is nog geen antwoord
gegeven en dat wacht ik graag af. Ik hoor graag eerst van de minister of hij
kan verzekeren dat binnen de landen van Europa één systeem zal
gelden waarbij alle markten tegelijk open gaan.Mevrouw Roefs (PvdA):Ik kan mij voorstellen dat u op grond hiervan zegt dat het wetsvoorstel
niet nodig is. Het wetsvoorstel is echter toch ook nodig omdat wij een goede
tariefstructuur willen hebben? Die mag niet vervuild worden door extra prepensioenregelingen.
Alleen al het feit dat dat wordt aangepakt, zorgt ervoor dat reders op termijn
kunnen profiteren van lagere tarieven.De heer Madlener (PVV):Ik sluit dat niet uit. Er zijn vast verbeteringen mogelijk met het huidige
systeem. Mijn fractie vindt echter dat aan dit wetsvoorstel te veel nadelen
kleven om het in zijn geheel goed te keuren. Ik kan de minister
dus vragen of hij bereid is om het wetsvoorstel zodanig aan te passen dat
die zaken goed worden geregeld en de marktwerking eruit wordt geschrapt.De heer De Krom (VVD):U vraagt de minister om het wetsvoorstel aan te passen, maar hoeveel amendementen
hebt u ingediend om zelf het wetsvoorstel aan te passen, naar uw eigen inzichten?De heer Madlener (PVV):Het gaat mijn fractie niet om het aantal argumenten maar om de zwaarwegendheid
ervan. Ik heb al gezegd dat voor de fractie van de Partij voor de Vrijheid
als essentieel argument om tot marktwerking over te gaan geldt dat er één
level playing field binnen Europa bestaat. Daarmee worden het Nederlandse
bedrijfsleven en het loodswezen beschermd. Alleen al op basis van dit ene,
zeer zwaarwegende argument, is mijn fractie tegen dit wetsvoorstel.De vergadering wordt van 16.17 uur tot 16.30 uur geschorst.Minister Eurlings:Voorzitter. Ik dank de geachte afgevaardigden voor hun bijdrage in eerste
termijn. Ik ben verheugd dat ik degene mag zijn die na jaren van onderhandelen
door vele voorgangers het Kamerdebat over de toekomst van het loodsen van
zeeschepen voert. Dit onderwerp heeft een lange geschiedenis, hetgeen door
vele sprekers nadrukkelijk is verwoord. Vanuit de verzelfstandiging van het
loodswezen in 1988 en de reparatiewetgeving in 1995 werd in 2000 een beleidsvoornemen
in deze Kamer behandeld dat uitging van marktwerking. Dat was geheel in lijn
met de toen bestaande gedachte dat het loodswezen in een marktsituatie met
concurrentie sneller geneigd zou zijn om innovatiever en vooral kostenconformer
te gaan werken, een gedachte die ook voortvloeide uit gemor in de scheepvaartsector
zelf. Het loodswezen zou na de verzelfstandiging van 1988 niet bepaald transparant
zijn geweest. De tarieven en inkomens van de loodsen bleven maar stijgen.
Ook de reparatie van de wetgeving in 1995 kon dit gegeven niet keren. Daarnaast
was het de haven van Rotterdam een doorn in het oog dat hij de andere Nederlandse
havens en de haven van Antwerpen via de loodsgelden in feite subsidieerde.Het beleidsvoornemen, dat na een stevig debat in deze Kamer kon worden
uitgewerkt tot wetgeving, heeft geleid tot een zeer complex en langdurig proces
van onderhandelingen met het loodswezen en de scheepvaartsector, maar ook
binnen het Rijk. Uiteindelijk werd in 2003 besloten om het loodswezen één
landelijke concessie te gunnen voor de duur van tien jaar onder toeziend oog
van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, de NMa. Het is een complexe vorm
van marktwerking die haaks staat op het initiële plan uit het jaar 2000,
dat uitging van volledige concurrentie in alle zeehavens. Het is goed om het
verschil scherp in beeld te hebben tussen datgene wat wij met zijn allen wilden
en datgene wat er in 2003 uiteindelijk van gekomen is. Het is goed om de achtergrond
te weten waartegen wij nu met dit voorstel komen. De uitwerking van het besluit
van 2000 heeft ons tot het inzicht gebracht dat de overstap naar een concessie
alleen maar zou hebben geleid tot zeer complexe regelgeving, maar dat het
in wezen de monopoloïde positie van het loodswezen niet zou veranderen.
Handhaving van de organisatorische status quo bleek toen veel simpeler; dat
was immers al geregeld. Tot dusverre, voorzitter, de lange geschiedenis van
dit dossier. Nu kijken wij naar de toekomst.Ik kom te spreken over de oplossing van de twee doorslaggevende molenstenen
in dit dossier, namelijk de prepensioenproblematiek en de kruissubsidies.
Bedrijfseconomisch toezicht door de NMa op het loodswezen in combinatie met
een realistische termijn om de financiën op orde te krijgen, bleek op
dit moment het beste. Zo is het idee van marktwerking op korte termijn langzaamaan
verschoven van concurrentie in de loodsdienstverlening naar specifiek maatwerktoezicht
op de bedrijfsvoering en efficiency van het loodswezen. Er is op dit moment
minder echte concurrentie in de dienstverlening en meer toezicht op bedrijfsvoering
en efficiency. Ik wil graag benadrukken dat de titel van het wetsvoorstel
dat nu ter tafel ligt, namelijk Wet markttoezicht registerloodsen, precies
de lading dekt. Het gaat om markttoezicht en dus niet om concurrentie tussen
de loodsdiensten. Het gaat vandaag dus niet over de invoering van marktwerking,
maar over de invoering van toezicht op het loodswezen. Het gaat om bedrijfseconomisch
toezicht dat in 1988 en in 1995 wellicht, als wij zelfkritisch terugkijken,
verzuimd is om in te voeren.Is marktwerking daarmee dan definitief van de baan? Ik kijk nu onder andere
naar de heer De Krom, die daar nadrukkelijk naar heeft gevraagd. Ik zou zeggen:
niet per definitie, maar het is niet zo dat de concurrentie die wij in 2000
hadden voorzien, nu van de grond kan komen. Eerst dient het loodswezen transparant
te gaan opereren, onder toezicht van de NMa, en moeten de financiële
problemen worden opgelost. Deze periode kan de gelegenheid bieden om goed
te overdenken of marktwerking in de toekomst een realistische optie is, gegeven
de te verwachten ontwikkelingen in de loodsdienstverlening zelf, de wereldeconomie
en het daaruit voortvloeiende zeescheepvaartverkeer. Marktwerking is bij het
loodsen van zeeschepen nu tamelijk illusoir, mede gezien de razendsnelle ICT-ontwikkelingen
en het toezicht van de NMa op het bereiken van efficiencyvoordelen. Het is goed mogelijk dat het aantal loodsen door deze ontwikkelingen
nog verder zal krimpen, waardoor invoering van concurrentie nog complexer
kan worden.Ten voordele van een wellicht mogelijke marktwerking in de toekomst kan
genoemd worden dat over een aantal jaren de tweede Maasvlakte in volle ontwikkeling
zal zijn. Juist dit havenbekken zal naar verwachting door zeer grote zeeschepen
met loods worden aangedaan. Naar verwachting zullen ook de andere havens profiteren
van het groeiende scheepvaartaanbod.De genoemde tegengestelde ontwikkelingen maken het op dit moment nagenoeg
onmogelijk om te beoordelen of invoering van marktwerking in de toekomst wel
die voordelen kan bieden die wij er in 2000 van verwachtten. Ik maak even
een zijsprong: als voorbeelden werden Denemarken, het Verenigd Koninkrijk
en Australië genoemd. Welnu, in Denemarken is de concurrentie slechts
in zeer beperkte mate ingevoerd. In "far-flung Australia" gaat het
niet om grootscheepse concurrentie, maar met name om een beperkt aantal activiteiten
in het Great Barrier Reef. Dit heeft minder te maken met de veiligheid –
want de veiligheid weerhoudt Australië ervan om echt concurrentie toe
te staan – dan met het beschermen van het koraalrif, in lijn met de
activiteiten van wijlen Steve Irwin. Om dit nu op te voeren als het grote
voorbeeld van concurrentie... wij zien eerder dat wereldwijd de concurrentie
nog niet echt op gang is gekomen.Deze tegengestelde ontwikkelingen maken het onmogelijk om nu te beoordelen
of de desbetreffende situatie zich in de verdere toekomst wel zal voordoen.
Ik sta op het standpunt dat besluitvorming over de invoering van marktwerking
na 2019 op zijn plaats is na nader overleg met betrokken partijen over de
bevindingen van de verplichte evaluaties. Ik kom straks nog op die momenten
terug. Op zo'n moment van evaluatie kunnen op grond van het dan bestaande
werkpakket inschattingen worden gemaakt van een optimale en efficiënte
organisatie van het loodsen. Aangezien de loodsen juridisch gezien ondernemers
zijn, die voor eigen risico werken, acht ik het niet juist om een mogelijke
maatregel als marktwerking nu al op voorhand uit te sluiten. Het is in dit
verband wel goed dat wij de vinger aan de pols houden. Net zo goed als wij
in het jaar 2000 met elkaar moeilijk hebben kunnen voorzien hoe de situatie
rond marktwerking werkelijk zou zijn en dat het niet goed van de grond kon
komen, zo kan het even goed zijn dat wij over zes, zeven of acht jaar met
een andere situatie te maken hebben. De internationale economie ontwikkelt
zich snel en de internationale logistiek en de zeescheepvaart ontwikkelen
zich explosief.Ik kom nu toe aan de evaluatiemomenten. In de voorstellen en in de schriftelijke
ronde heb ik aangegeven dat ik in 2011, dus aan het einde van deze kabinetsperiode,
in den brede zal gaan evalueren hoe de zaken ervoor staan. Ik heb de Kamer
echt goed begrepen. Verscheidene leden vroegen of het niet al eerder kon.
Welnu, ik kan dat toezeggen. Ik zeg de Kamer toe dat ik al in het jaar 2009
in het kader van de jaarlijkse verslaglegging door de NMa op de zaak zal terugkomen,
niet met de brede evaluatie, maar wel met een nadrukkelijke analyse van de
ontwikkeling van de situatie op de kernpunten die de Kamer noemde. Zo sprak
mevrouw Roefs over de prepensioenproblematiek: wordt deze opgelost en vult
een en ander zichzelf aan? Hoe zit het verder met de ontwikkeling van de efficiency?
Wordt er ten slotte langer doorgewerkt en zijn er ontwikkelingen over de grens
van 55 jaar heen? Ik zeg u dus toe dat ik u dit al in 2009 zal doen toekomen,
annex aan de jaarlijkse verplichte verslaglegging door de NMa.Mevrouw Roefs (PvdA):Ik heb een van de punten die de minister noemde niet genoemd, en een ander
punt wel, namelijk de ontwikkeling van de salarisniveaus.Minister Eurlings:Excuses, u hebt volstrekt gelijk. Het laatste punt zal ik ook meenemen.
Wij komen dus op de volgende punten: hoe staat het met de oplossing van de
prepensioenproblematiek; hoe staat het met de salarisontwikkeling; met de
ontwikkeling van de efficiency en met het langer doorwerken dan 55 jaar. Het
lijkt mij heel goed dat de Kamer nauwkeurig in de gaten houdt hoe de ontwikkelingen
op deze punten zijn. Het is mijns inziens ook een goede motivatie voor de
sector als die weet dat wij in vertrouwen maar met de ogen geopend volgen
hoe een en ander zich ontwikkelt. Ik ben erg blij dat dit voorstel zo'n breed
draagvlak heeft binnen de sector; van de reders tot aan de loodsen. Het is
echter van belang dat wij dit momentum benutten en dat wij nu in de praktijk,
met z'n allen en in goede samenwerking een aantal stappen zetten.Hierna volgt de evaluatie in 2011. Ik zeg tegen al degenen die het over
marktwerking hebben gehad, dat wij op dit moment heel slecht kunnen voorspellen
hoe de markt zich zal ontwikkelen. Marktwerking kan nooit een doel op zich
zijn; je zult je altijd moeten afvragen of de omgevingsfactoren geschapen
zijn waarin de marktwerking op het gebied van efficiency het meeste oplevert.
Over een aantal jaren zullen wij nadrukkelijk bezien hoe het staat met de
randvoorwaarden. Is de situatie dan veranderd? Dat lijkt mij het eerste moment
waarop wij iets kunnen zeggen over de ontwikkeling van de markt en de toekomstperspectieven
die daarmee samenhangen.De heren Roemer en De Krom vroegen of de kosten van juridische procedures
kunnen leiden tot een verhoging van de loodstarieven. De effecten van mogelijke
juridische procedures zijn tevoren ingeschat. Ik kan u zeggen dat het hierbij
om een te verwaarlozen bedrag en percentage gaat als wij het afzetten tegen
de totale kosten. Wij verwachten stellig dat deze kosten geen significant
effect hebben op de prijsvorming. Dit lijkt mij echter ook iets wat wij in
de brede evaluatie moeten laten terugkomen, want het is terecht dat wij ook
op dit punt de vinger aan de pols houden.De heer Roemer vroeg of deze operatie wellicht leidt tot overbodige administratieve
lasten. Het is waar dat dit wetsvoorstel zal leiden tot een stijging van de
administratieve lasten. Dit is onvermijdelijk, want het gaat om nieuwe materie
en nieuw toezicht waarbij nieuwe administratieve lasten horen. Toch zijn wij
ervan overtuigd dat de administratieve lasten zeer beperkt zijn. Bij de evaluatie
zal ook dit punt nadrukkelijk worden betrokken, maar wij schatten in dat de
lusten en het gewin veel groter zijn dan de lasten en de kosten die het extra
toezicht met zich mee zal brengen.De heer Roemer vroeg ook om een kwaliteitstoets als onderdeel van de voorwaarden
en hij vroeg of dit wel bij de NMa hoort. Het is heel goed mogelijk dat de
NMa aanvullende regels gaat stellen. Bij het leveren van een dienst horen
algemene voorwaarden; die zijn er nu ook al. Het voorstel voor
de voorwaarden komt met name van de loodsen zelf; niet van de NMa. Als wij
het over extra voorwaarden van de NMa hebben, denk ik bijvoorbeeld aan een
compensatieregeling. In de huidige situatie moet een klant, als die met zijn
schip te laat komt aanvaren, een hogere prijs betalen aan de loods. Als de
loods te laat is, is er echter geen financiële consequentie. Er is nu
op dit punt dus geen evenwicht. Ik kan mij voorstellen dat wij op een goede
manier een balans brengen in het financiële instrument dat een rol speelt
bij het wel of niet nakomen van afspraken over op tijd zijn.De heer Roemer (SP):Ik probeer u zo goed mogelijk te begrijpen. Eigenlijk zegt u: wij gaan
over tot een stelsel dat meer toezicht, met name meer toezicht op de tarieven,
met zich meebrengt. U denkt dat de NMa voor dat toezicht kan zorgen. Ik probeer
te ontdekken waar de gedachte op berust dat alleen de NMa voor dit toezicht
kan zorgen en waarom de verantwoordelijkheid en de bevoegdheid van de minister
die op dit punt altijd golden, moeten worden opgeofferd. Uit de stukken blijkt
dat de minister tot 1995 voldoende mogelijkheden had om zijn verantwoordelijkheid
te laten gelden. Vanaf 1995 kan de minister alleen nog maar marginaal toetsen.
Waarom hebt u er niet voor gekozen om, met welke hulpmiddelen dan ook, ervoor
te zorgen dat altijd de ministeriële bevoegdheid blijft gelden en dat
altijd op een democratische manier te controleren is wat er met de tarieven
gebeurt? Nu geeft u die verantwoordelijkheid volledig uit handen. Ik heb verder
nog niet goed begrepen waarom u denkt dat de NMa in staat is om de kwaliteit
te toetsen en waarom u niet zelf als minister de nodige deskundigheid in huis
haalt. Ik neem namelijk aan dat u niet gespecialiseerd bent in het loodswezen.
Dat ben ik ook niet, maar de NMa is dat ook niet.Minister Eurlings:Ik snap uw vragen. Op het eerste gezicht denk je meer controle te kunnen
uitoefenen als de minister de tarieven precies vaststelt. Ook in dit verband
hebben wij te maken met een voorgeschiedenis. Wij kunnen verwijzen naar situaties
van die van voor 1988. Tegelijk geldt dat de praktijk is veranderd. Als je
nu zou nationaliseren, zou dat gepaard gaan met zeer hoge onteigenings- en
uitvoeringskosten, terwijl daar bovenop nog eens de kosten voor de financiering
van flo/flp zouden komen. Gelet op het verleden zou het loodswezen zich wel
eens keihard kunnen opstellen. Bovendien kan nationalisatie leiden tot onbeheersbare
processen in de havens. Een groot deel van de zeescheepvaart is afhankelijk
van deze beroepsgroep en er is niemand die hem, ook niet tijdelijk in het
geval van problemen of staking, kan vervangen. Er is namelijk geen militaire
pedant, zoals bij de luchtvaart. Als er iets is met de luchtverkeersleiding
is, heb je een fall back. Die heb je hier absoluut niet. Daarnaast kun je
je afvragen of de loodsen na het uitkopen nog wel bereid zullen zijn om als
ambtenaar tegen een lager inkomen te gaan werken. Bovenal leidt de discussie
over nationalisatie of renationalisatie onherroepelijk tot een zeer langdurig
proces van onderhandelingen, terwijl er ondertussen niets gebeurt met de tarieven
en de inkomsten. Ik vraag mij af of wij daarvoor verantwoordelijk willen zijn.
In 2000 was de gedachte nog: marktwerking, marktwerking voor het collectief!
In 2004 bleek echter dat dat niet werkt. Na jaren en na verschillende periodes
van duwen en trekken hebben wij nu gelukkig een voorstel dat toetsing beoogt.
In dat voorstel kan de hele sector, van loodsen tot reders, zich vinden. Ik
zou dat draagvlak en dat momentum niet onbenut willen laten.De heer Roemer vroeg zich voorts af wat de NMa eigenlijk kan. Het is mijn
overtuiging – die berust op feiten – dat de NMa de laatste jaren
veel ervaring heeft opgedaan met sectorspecifiek toezicht. Daarnaast wordt
veel verwacht van de inbreng van met name de betrokken partijen zelf en van
het regionale en landelijke overleg. Aangezien de NMa een eigen bevoegdheid
heeft bij de tariefvaststelling, zullen de betrokken partijen trachten om
de NMa inhoudelijk te overtuigen van hun gelijk. Aangezien het tarief jaarlijks
zal moeten worden vastgesteld, zal volgens onze verwachting sprake zijn van
een steile leercurve.In het voortraject is gebleken dat het Nederlandse loodswezen al redelijk
efficiënt werkt. Daarom zal de efficiency wellicht meevallen. Anders
dan nu zal echter het loodswezen in zijn tariefvoorstel jaarlijks moeten aangeven
wat de ontwikkeling van de efficiency is. Op dat punt doet zich met name de
winst voor. De normale Nederlandse productiviteitsstijging zal dan ook op
het loodswezen van toepassing zijn.Ik kom hiermee tot een opmerking over de kostplusmethodiek. Daarbij ga
je uit van de kosten en geef je de betrokken partijen de plicht om transparant
aan te geven welke rendementscap moet gelden. Tot nu toe ontbrak bij de opbouw
van de tarieven de transparantie. Nu kunnen wij bij het beoordelen van de
cijfers ook andere aspecten betrekken. Ik denk aan de prepensioenproblematiek.
Als die gaandeweg wordt afgelost, moet je dat terug kunnen vinden in de tariefstelling.
Het gaat om een discussie met een orgaan dat daarin sterk staat en dat de
partijen met inhoudelijke transparante informatie laat komen ter besluitvorming.
Uitgaande van de ontstane situatie lijkt mij dat op dit moment het beste model,
dat breed wordt gedragen en dat op korte termijn leidt tot de extra transparantie
die keihard nodig is.De heer Roemer (SP):Ik snap dat de minister behoorlijk op zoek gaat naar voldoende transparantie
in de opbouw van de tarieven. Dat is een heel goede zaak. Maar volgens mij
geeft hij daarmee alles weg. De Raad van State heeft in december 2006 geadviseerd
om in ieder geval de goedkeuringsbevoegdheid bij de minister te laten, maar
ook die laat hij los. Ik snap dat niet. Transparantie is goed, maar houd als
overheid altijd een vinger in de pap door die goedkeuringsbevoegdheid achter
de hand te houden. Als de zaken in de praktijk goed lopen, heeft de minister
die bevoegdheid niet nodig.Minister Eurlings:Vanaf de situatie nu gaan wij het toezicht aardig versterken. Nu hebben
wij dat helemaal niet. Nu is er geen noodzaak tot transparantie en kunnen
tarieven redelijk autonoom worden vastgesteld. U hebt allemaal uw waardering
geuit voor de loonontwikkelingen, voor de pensioenleeftijd van 55 en dergelijke.
Wij gaan het toezicht versterken. U kunt wel zeggen dat u het ineens helemaal
wilt nationaliseren en dat u helemaal terug wilt, maar daarvoor krijg je nooit
draagvlak in de sector en dan gaan wij echt de loopgraven in. Ik ben blij
dat wij nu eindelijk de handen van de hele sector op elkaar hebben voor dit
versterkt toezicht. De NMa heeft in verschillende sectoren bewezen hierin
sterk te kunnen opereren. Laten wij onszelf niet onderschatten. Ik heb gezegd dat u al over twee jaar, in 2009, een overzicht krijgt: hoe
ontwikkelen de tarieven zich, hoe ontwikkelt de efficiency zich, hoe zit het
met de salariëring, hoe zit het met het langer doorwerken na 55? Op de
evaluatiemomenten in 2009 en 2011, de volgende grote evaluatie, kunnen wij
bezien of het voldoende werkt dan wel of er meer nodig is. Je weet niet hoe
de situatie in deze sector zich verder zal ontwikkelen. Daarom vind ik dit
versterkt toezicht, waarbij je de partijen zelf betrekt, een heel goede inhoudelijke
variant. Het geeft je naar twee kanten de ruimte om in 2011 te kijken hoe
het verder moet gaan.Ik ben het met u eens dat je de vinger aan de pols moet houden. Deze versterking
van het toezicht is nodig en ik juich het toe. Ik wil het graag de kans geven
die het verdient. Als de hele sector zegt dat men ervoor gaat, dan ligt er
een verantwoordelijkheid bij die sector om dat nu te laten zien en om richting
de NMa met transparante cijfers te komen, zodat de NMa haar rol kan spelen.
Als het niet werkt, zijn wij er zelf bij om dan door te pakken. Dat klinkt
dan wel beter dan het is, want het zal onherroepelijk leiden tot heel veel
commotie en tot teruggaan in de loopgraven, ver weg van een gedragen oplossing
die wij nu hebben.De heer Madlener (PVV):Ik vraag mij af wie nu de tarieven bepaalt.Minister Eurlings:De minister heeft een marginale toets bij de tariefvaststelling. Wij kozen
voor marktwerking, want wij wilden concurrentie: als men onderling concurreert,
dan gaan de tarieven naar beneden. Je constateert nu dat er helemaal geen
concurrentie is in de havens. Er is één aanbesteding, één
concessie geweest. Dan krijg je een dubbel monopolistische situatie waarin
je maar één aanbieder hebt en iedere kapitein van een bepaalde
categorie schepen gedwongen is dat product af te nemen. Het gevaar van onvoldoende
transparantie is dan natuurlijk levensgroot.De heer Madlener (PVV):U kiest dan voor de NMa, maar wat verzet zich ertegen om zelf die tarieven
vast te stellen met alle transparantie die uiteraard daarvoor nodig is?Minister Eurlings:Ik denk dat het heel goed is dat bij deze oplossing de NMa onafhankelijk
haar rol kan spelen. Ik wil daar niet politiek door heen gaan door arbitrair
aan te geven wat het tarief moet zijn. Ik heb al aangegeven hoe moeilijk de
procedure wordt indien er gerenationaliseerd zou worden. De NMa heeft echt
bewezen het sectorspecifiek toezicht heel goed aan te kunnen. Zij heeft daarin
een stevige bevoegdheid. Ik heb er vertrouwen in dat zij op basis van de aangeleverde
informatie het tarief goed kan vaststellen. Uniek is overigens dat de gehele
sector, van de reders tot en met de loodsen zelf, aangeeft dat het op deze
manier zou moeten gebeuren. Dat is in deze tak van sport een luxe uitgangspositie,
hetgeen tegelijkertijd wel een verantwoordelijkheid aan de sector geeft om
het goed in te vullen en om de informatie transparant te doen zijn. Die transparantie
moet namelijk echt op een hoger niveau worden getild.De heer De Krom (VVD):De NMa beoordeelt de redelijkheid van de tarieven. Dan moet je twee dingen
in ogenschouw nemen, te weten de kosten en de service die wordt geleverd.
In de stukken lees ik dat er een kwaliteitsrapportage Rijkshavenmeesters komt
over de dienstverlening door de loodsen. Het lijkt mij dan voor de hand te
liggen dat er ook door de NMa naar wordt gekeken, aangezien je anders de redelijkheid
van de tarieven niet kunt inschatten.Minister Eurlings:Men zal er zeker naar kijken, maar de NMa zal op basis van de inschatting
van de kostprijs de bewijslast bij de sector leggen ten aanzien van het rendement
dat nodig is om te kunnen functioneren en om bijvoorbeeld de prepensioenproblematiek
te kunnen oplossen. Ons is zelf te verwijten dat wij het in 1988 ten aanzien
van de prepensioenen niet goed hebben opgestart. Er zat een groot financieel
gat, dat vervolgens heel vaak als argument is gebruikt om tarieven hoger te
stellen. De transparantie was toen onvoldoende. De NMa ziet toe op de transparantie
van tarieven, terwijl inhoudelijk het loodswezen er zelf bij is op welke wijze
men aan de standaard voldoet. De NMa kan wel zaken toevoegen, bijvoorbeeld
wat betreft de gelijkheid. Als loodsen te laat zijn, zal dat ook financiële
consequenties moeten hebben. Zo kun je in de vorm van een soort compensatie
een zekere billijkheid aanbrengen. Ik heb ook het idee dat dit gaat gebeuren.Waar de marktwerking zich niet kon ontwikkelen omdat er niet sprake was
van de concurrentie waarvan eerder wel was uitgegaan, zal je voor de tussenliggende
periode het toezicht moeten versterken. Dubbel monopolisme leidt namelijk
al heel snel tot een gebrek aan transparantie en tot het risico van te hoge
tarieven.De heer Madlener (PVV):Ik worstel nog steeds met de vraag over de rol van de NMa. Wij hebben
het hier over de Nederlandse Mededingingsautoriteit. Dit is een markt waarbij
er op dit moment geen enkele sprake is van mededinging. Ik vraag mij dan ook
echt af of de NMa wel de aangewezen instantie is om de tarieven in dezen te
bepalen. Houdt de NMa zich op dit moment al bezig met dergelijke prijsmaatregelen
voor monopolistische markten?Minister Eurlings:Jazeker.De heer Madlener (PVV):Kunt u daar ook een voorbeeld van noemen?Minister Eurlings:Verschillende. De NMa heeft de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan
met het zogenaamde sectorspecifieke toezicht. Iedere sector heeft wel eigen
kenmerken. In de onderhavige sector wordt bijvoorbeeld uitgegaan van het kostplusmodel,
dus van een kostprijs met een plus. Bij andere sectoren speelt de NMa ook
een rol. Ik noem de elektriciteitssector waar sprake is van het pricecapmodel;
op basis van een ingezette rendements- en efficiencyontwikkeling over een
aantal jaren wordt aangegeven hoe de prijs zich moet ontwikkelen. Dat is wat
dwingender, maar dat kan ook gezien de karakteristiek van die markt. De NMa
heeft de laatste jaren extra ervaring opgedaan en is bij uitstek een partij
die op basis van de inhoud de knoop onafhankelijk van de betrokken partijen
kan doorhakken.Ik heb net gezegd hoe moeilijk het is om alles door de overheid terug
te laten pakken. Als je niet helemaal in het overheidsdenken gelooft, vind
ik dit een reëlere benadering dan om hier vrij lukraak
te zeggen dat het tarief dit jaar zus is en dat jaar zo. Voorop blijft staan
dat wij waarschijnlijk jarenlang in de loopgraven zouden zitten, als wij zouden
willen renationaliseren. Wij hebben de sector hierin mee. Dat is vrij uniek.
Ik vind dan ook dat dit nadrukkelijk een kans moet krijgen.Er is door verschillende mensen gevraagd naar de samenwerking met Vlaanderen.
De heer Haverkamp heeft het risico opgeworpen dat wij op grond van de kostprijs
functioneren, terwijl de kostprijs in België lager ligt, bijvoorbeeld
omdat zij niet met de prepensioenproblematiek zitten. De vraag kwam naar voren
of wij dan tegen de Belgische prijs moeten gaan loodsen en deze moeten compenseren
door hogere tarieven bij ons. Ik kan daarop zeggen dat de prijs van de Scheldevaart
door de Vlaamse overheid wordt bepaald. De Vlaamse overheid heeft in een memorandum
of understanding heel nadrukkelijk toegezegd dat de Vlaamse overheid zal compenseren,
indien de prijs te laag wordt om Nederlandse kostendekkendheid te bereiken.
Dat is een keiharde toezegging. Ik heb er het volste vertrouwen in dat de
Vlaamse regering deze toezegging gestand zal doen.De heer Roemer (SP):Even voor de helderheid, waarom lukt het uw Vlaamse collega wel om het
tarief te bepalen en u niet?Minister Eurlings:Ook in Vlaanderen gaat men uit van kostendekkendheid, alleen kan de kostendekkendheid
daar anders zijn dan in Nederland. Met de voorgeschiedenis die wij hebben,
zou ik ons systeem niet te gemakkelijk met het Vlaamse vergelijken. De kern
van de uitspraak van de Vlaamse overheid is dat het voor onze loodsen wordt
bijgepast als de prijs onder de Nederlandse zit. Hoe leuk of niet leuk wij
dat ook vinden, in Vlaanderen heeft men niet in 1988 ingezet op verzelfstandiging.
In Vlaanderen heeft men niet in 1995 reparatiewetgeving gemaakt. In Vlaanderen
heeft men in 2000 niet geloofd dat het een marktsector zou worden, waarin
de onderlinge concurrentie de prijs zou drukken. In Vlaanderen heeft men gezegd:
het is een ambtelijke dienst en het blijft een ambtelijke dienst. Je kunt
dat heel moeilijk vergelijken, omdat intussen in Nederland een totaal andere
situatie is ontstaan dan in Vlaanderen.Ik heb zojuist tegen de heer Madlener gezegd dat ik mij afvraag of het
de beste weg is als ik tarieven ga vaststellen. Het is illusoir om te denken
dat ik dat zo zou kunnen, want de hele sector zou de hakken in het zand zetten.
Of wij het leuk vinden of niet, wij komen uit een situatie dat de teugels
los waren en met instemming van de sector worden de teugels nu wat aangehaald.
Er moet transparantie zijn. Het is aan ons allemaal om bij de brede evaluatie
in 2011 te bekijken of de sector gezamenlijk waarmaakt wat hij uitstraalt
en daar serieus mee omgaat.Het is niet te vergelijken met België, waar het altijd een ambtelijke
dienst is gebleven en waar mensen ambtenaar zijn. Dat hoef je in Nederland
op dit moment niet voor te stellen. Ik vind dit ook reëel, omdat de NMa
in Nederland zeer geschikt is om dit werk goed te doen. Daarin hebben wij
weer een voorsprong op Vlaanderen en België.De voorzitter:Ik vraag mijnheer Roemer begrip voor het feit dat dit debat om half zes
klaar moet zijn, omdat wij om zeven uur vanavond met de Postwet willen beginnen.De heer Roemer (SP):Ik constateer dat u eigenlijk vindt dat wij de verzelfstandiging die in
1988 is ingezet, achteraf gezien beter niet hadden kunnen doen.Minister Eurlings:Ik vind dat de verzelfstandiging een aantal gaten heeft laten vallen.
In 1988 is de prepensioenproblematiek niet opgepakt. Dat heeft een grote schaduw
over deze sector geworpen, want vervolgens moest men dat gat gaan dichten.
Dat heeft, gedeeltelijk terecht, geleid tot een opwaartse druk op de tarieven,
maar ik vroeg mij net al af of dit probleem wellicht ook is aangewend om de
maximale transparantie niet te bereiken. Immers, veel gebeurde onder het mom
van de prepensioenproblematiek. Ik vind ook dat er in 1995 en zeker in het
jaar 2000 te positieve verwachtingen zijn geweest over het zomaar ontstaan
van een marktsituatie. Wij gaan het toezicht nu versterken, omdat is gebleken
dat het zonder toezicht niet werkt aangezien er geen concurrerende diensten
zijn, maar er slechts één concessie is en er niet of nauwelijks
sprake is van concurrentie tussen de havens. Het zelfcorrigerende regime van
een echte concurrerende markt ontbreekt.De heer Haverkamp heeft gevraagd of de uurtarieven redelijk zijn. Het
uurtarief voor de diensten wordt gefixeerd door de minister en is vastgesteld
op het niveau van 2003, omdat dat het meest actuele niveau was dat bekend
was toen partijen met elkaar in onderhandeling waren om tot deze systematiek
te komen.Er is gesproken over de Balkenendenorm. Het inkomen van de minister-president
is voor 2007 vastgesteld op € 171.000 inclusief onkostenvergoedingen,
pensoenbijdrage en bijdrage in de autokosten. Het aandeel brutosalaris hierin
is vastgesteld op € 127.500. De loods is zelfstandig ondernemer.
Het inkomen van de loods is dus niet vergelijkbaar met inkomen uit loondienst.
Het bedroeg in 2005 gemiddeld € 158.000 inclusief pensioenbijdrage,
maar exclusief de winstuitkering uit onderneming. Men heeft zelf kapitaal
geïnvesteerd in de BV Loodswezen en krijgt daaruit rendement. Dat de
positie van de loodsen is zoals die is, wil niet zeggen dat ik dit salaris
niet riant vind. Echter, loodsen zijn, zoals gezegd, geen ambtenaren, maar
zelfstandige ondernemers. Ik kan dus niet zomaar zeggen: het salaris moet
dit of dat zijn. Ik hoop dat de systematiek die wij kiezen, waarbij nadrukkelijk
een uurtarief wordt vastgesteld en efficiencywinst meer moet worden doorvertaald
in lagere tarieven, ertoe leidt dat er een duidelijke matiging plaatsvindt.
Dat is een voordeel dat wij nadrukkelijk verwachten van de grotere transparantie
en de plicht van partijen om gewoon de opbouw van kosten nadrukkelijker naar
voren te brengen.De heer Roemer vroeg of de boetes proportioneel worden. Dat is het geval.
In de sector bestond even de vrees dat er boetes à la de elektriciteitssector
zouden komen, maar de boetes zullen proportioneel zijn. Ernst en duur van
de overtreding bepalen nadrukkelijk de hoogte van de boete.Afrondend kom ik nog tot een algemeen punt: de kruissubsidies. Ik heb
begrepen dat in de aan mijn ambtsperiode voorafgaande jaren stevig is gediscussieerd
in vele gremia en dat dit uiteindelijk heeft geleid tot een unaniem advies
van de Nationale Havenraad. Ik ben mij ervan bewust dat vooral
de kleinere havens nog heel wat te verwerken krijgen, maar de lange termijn
(tot 2015) en de fasering van het proces leiden ertoe dat de jaarlijkse stapsgewijze
verhoging van de tarieven beheersbaar zal zijn. Evaluaties zullen dit moeten
uitwijzen, maar het wordt in de sector zelf wel verwacht. Vandaar de brede
steun. Ik heb vernomen dat wel is geopperd om het loodswezen als een soort
van veiligheidsorganisatie terug te brengen onder de paraplu van de overheid.
Ik heb al gezegd wat ik daarvan vind. Veel zal moeten worden onteigend. Het
zal heel veel geld kosten en kan qua kostenefficiency dus zelfs averechts
gaan werken. Wij zitten nu eenmaal in de situatie waarin wij zitten. De besluiten
zijn in het verleden genomen zoals ze zijn genomen. Daarom is dit volgens
mij de beste manier.Ik ben van mening dat het resultaat van een complex traject van vele jaren
dat nu op tafel ligt er mag zijn. Het is natuurlijk een compromis, maar het
is wel een compromis dat door alle partijen, van loodswezen tot reder, wordt
gedragen. Ik hoop dat dit voorstel ook door deze Kamer wordt gedragen en zie
graag met u de eerste evaluatie op hoofdpunten tegemoet – zoals toegezegd
in 2009 – en vervolgens de brede en diepgravende evaluatie in 2011.Mevrouw Roefs (PvdA):Voorzitter. De noordelijke zeehavens hebben met name twee punten naar
voren gebracht. Ik heb de minister gevraagd wat hij zou kunnen doen om de
samenwerking met Duitsland te versnellen. Het tweede punt ging om versoepeling
van de loodsplicht. Zijn daarover nog gesprekken gaande en kunnen wij op dat
punt in de toekomst nog iets verwachten? Dat zou het leed in de noordelijke
havens wat kunnen verzachten.Minister Eurlings:Het is goed dat u mij hieraan herinnert, want ik heb inderdaad vergeten
deze twee vragen te beantwoorden. Excuses daarvoor. In mijn eerste gesprek
met mijn Duitse collega Wolfgang Tiefensee in Bonn in maart hebben wij hierover
uitvoerig gesproken. Daaropvolgend heeft in april hierover nog hoog ambtelijk
overleg plaatsgevonden. Jammer genoeg is men op de Eems nog niet zo ver qua
samenwerking als op de Schelde, maar de problematiek is qua aard ook wel anders.
Door het Nederlands aandeel in de Scheldevaart is er op de Schelde al vanouds
sprake van een zekere binding tussen beide loodsdiensten. Op de Eems ontbrak
die ten ene male. Daarbij komt dat anders dan in Vlaanderen de Duitse loodsen
zijn geprivatiseerd, dus het geen ambtelijke dienst is zoals in Vlaanderen,
terwijl de ondersteunende dienst daar nog een overheidstaak is. Alles bij
elkaar een complexe en gevoelige bestuurlijke organisatie, waarbij ook nog
speelt dat de efficiency van de Nederlandse loodsdiensten relatief erg gunstig
afsteekt. Dat is ons voordeel, maar voor samenwerking meer een nadeel. Aan
Duitse kant wordt dus wel eens de vraag gesteld wat die samenwerking voor
hen zal betekenen.Desalniettemin worden sinds 2002 gesprekken gevoerd over mogelijke samenwerking.
Hierbij heeft het Nederlandse loodswezen zich altijd zeer constructief opgesteld.
Ook de Duitse loodsen zien wel voordelen, maar zijn toch nog beducht voor
al te snelle veranderingen. Gesteld kan worden dat het proces, mede na de
sondering en de gesprekken waar ik u juist kond van deed, in een versnelling
is gekomen en nu op hoog ambtelijk niveau plaatsvindt. Er is nu sprake van
een pragmatische blik op de materie waarbij vooral behoefte bleek aan het
scheppen van zekere kaders waarbinnen beide loodsdiensten toch een profijtelijke
samenwerking zouden moeten kunnen realiseren. De eerste resultaten van de
gesprekken zijn bemoedigend. Bij deze kaders kan worden gedacht aan het al
dan niet harmoniseren van de loodsplichtgrenzen. Dat gaat niet alleen om flexibilisering
maar ook om een gezamenlijk optrekken. Ook kan worden gedacht aan de mogelijkheid
om op elkaars havens te varen. Dat is op dit moment nog niet geregeld. Een
Nederlandse loods kan niet een schip naar een Duitse haven loodsen en een
Duitse loods niet naar een Nederlandse haven. Men kan alleen loodsen tussen
de twee havens zelf. Met inachtneming van deze kaders stel ik mij voor beide
loodsdiensten te laten onderzoeken hoe op zo kort mogelijke termijn tot daadwerkelijke
samenwerking zal kunnen worden gekomen. Ik voel mij hierin gesteund door het
feit dat mijn ambtgenoot Tiefensee nadrukkelijk diezelfde ambitie heeft uitgesproken.
Het loopt en ik zal mijn uiterste best doen om bestaande beletselen weg te
nemen. Mijn inzet maar ook die van de Duitse overheid is volledig op die samenwerking
gericht. Wordt dus vervolgd!De heer Roemer (SP):Voorzitter. Eigenlijk hebben wij vandaag moeten constateren dat de minister
geen grip had en ook nu niet heeft op het toezicht en op de tarieven en dat
hij dat toch wel versterken door het toezicht aan de NMa, een markttoezichthouder,
over te laten. Aan de andere kant kiest de minister er niet voor om te zeggen
dat dit een aanzet is tot marktwerking. Maar op zich zachtst gezegd wordt
daar nu toch wel op voorgesorteerd, ook met het uit handen geven van die goedkeuringsbevoegdheid.
Eigenlijk lijkt de minister tot deze keuze gedwongen, uit angst voor problemen
met het loodswezen dat moeilijk kan gaan doen. Er is geen fallbackoptie en
de minister vroeg zich hardop af of de loodsen tegen een lager tarief willen
werken. Ik wil best helpen om iets te repareren wat niet goed is gegaan, maar
ik twijfel er nog steeds enorm aan of de wijze die dit wetsvoorstel regelt,
de beste is.De heer De Krom (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn heldere betoog. Ik ondersteun
dat ook in grote lijnen, dus ik zal mijn fractie adviseren om voor het wetsvoorstel
te stemmen. Ik dank de minister ook voor de toezegging om over twee jaar een
voortgangsrapportage te sturen. Het is goed om te weten dat de Vlaamse overheid
een eventueel tekort op de Scheldediensten zal compenseren; dit heb ik de
minister namelijk heel duidelijk horen zeggen.Over één punt ben ik minder tevreden, en wel over de visie
met betrekking tot de periode na 2019. De minister zegt dat het op grond van
allerlei praktische overwegingen niet mogelijk bleek om tot marktwerking over
te gaan. Dat kan ik allemaal volgen. Ik vraag helemaal niet om een besluit
om daartoe over te gaan na 2019, maar ik vraag hem wel om te beginnen met
het verkennen van de opties. Een visie hebben betekent niet dat men een besluit
neemt, maar wel dat men een bepaalde structuur voor zich ziet
waar men naartoe wil werken. In dat geval rijst de vraag of dat mogelijk is
en wat men zou moeten doen om dat te bereiken. Ik kan mij voorstellen dat
de minister dit niet morgen doet. Ik stel hem dan ook voor om over een jaar
met een visie te komen, dus ruim 3 maal 100 dagen. Dat lijkt mij meer dan
voldoende tijd en in de tussentijd heeft hij misschien drie keer kans om bij
Knevel langs te komen. Ik vind in ieder geval dat we dit gat niet links moeten
laten liggen.De heer Madlener (PVV):Voorzitter. We hebben een debat gevoerd over het markttoezicht, maar vastgesteld
dat er geen markt is. De minister voerde aan dat NMa de elektriciteitsmarkt
regelt, maar volgens mij is daar juist wel een markt, of is daar een begin
gemaakt met marktwerking en een duidelijke stap gezet op weg naar marktwerking.
In deze sector gaan we dat voorlopig niet doen. Dat vinden wij prettig, want
wij geloven niet in een markt in deze sectoren zeker niet als de rest van
Europa daar niet aan meedoet.Wij vinden de NMa niet de eerste logische tarievenvaststeller; wij zouden
liever zien dat de minister uiteindelijk de eindverantwoordelijke blijft,
desnoods met de hulp van de NMa, zodat het parlement hierover kan meepraten.
Kan de minister dit wetsvoorstel daarom zodanig wijzigen dat parlementaire
controle mogelijk blijft? Als de minister daartoe niet bereid is, moet ik
nog bezien of onze fractie dit voorstel kan steunen.Minister Eurlings:Voorzitter. De heer Roemer sprak nogmaals zijn twijfels uit, maar we zullen
allemaal moeten zien hoe het zal uitwerken. Ik waardeer het dat de sector
na jaren tot een eensluidend oordeel is gekomen en de NMa heeft geaccepteerd –
en terecht, want de NMa is stevig. Maar aan het adres van de sector zeg ik
wel noblesse oblige: in samenspraak tot een systeem komen, betekent ook dat
je daar verantwoord mee moet omgaan en de transparantie moet betrachten die
nodig is om de NMa haar werk zo scherp mogelijk te kunnen laten doen. Het
komt er nu dus op aan. We zullen moeten bekijken hoe alles werkt. Alternatieven
klinken vaak gemakkelijker en beter dan ze werkelijk zijn. Ik ben zeker niet
bang om mensen weer ambtenaar te maken, maar ik wil erop wijzen dat dit een
proces zal zijn van vele hobbels, vele loopgraven, jaren lang en dat is niet
het resultaat dat we willen. Laten we dit daarom een kans geven, maar binnen
deze kabinetsperiode de zaak evalueren. Dat legt naar mijn oordeel druk op
de sector in de goede betekenis van het woord. Het moet niet bij woorden blijven.
Het gaat er nu om dat volgens de nieuwe systematiek transparant en kostenefficiënt
wordt gewerkt. Ik heb er vertrouwen in dat de kans van slagen groot is, mits
de partijen daadwerkelijk volgens die systematiek te werk gaan. Het is geen
stap om tot marktwerking te komen en er zal evenmin sprake zijn van concurrentie.
Ik heb zojuist gezegd dat het moet worden beschouwd als een toets. De marktwerking
is niet van de grond gekomen op de wijze die ons in 2000 voor ogen stond.
Daarom is het belangrijk om te toetsen op transparantie in de tarieven, op
het maatschappelijk ondernemen in een dubbele monopolistische situatie en
op het bevorderen van bedrijfsmatige efficiëntie. Wij zijn mans genoeg
om de ontwikkeling en uitwerking in de gaten te houden.Ik dank de heer De Krom voor zijn positieve bijdrage in dit debat. Vlaanderen
heeft in het memorandum of understanding toegezegd dat het verschil zal worden
bijbetaald als blijkt dat de Vlaamse kostprijs lager is dan de Nederlandse
en de Nederlandse loodsen Antwerpen volgens het Vlaamse tarief moeten "beloodsen".
Ik heb er vertrouwen in dat Vlaanderen die toezegging nakomt. Het is overigens
realistisch om van dat verschil uit te gaan, omdat wij te maken hebben met
de problematiek van het prepensioen. Dat brengt een extra opwaartse druk in
de tarieven met zich.Ik begrijp de drive van de Kamer om in de gaten te houden wat er op het
terrein van de marktwerking gebeurt. Wij moesten constateren dat de marktontwikkeling
anders was dan wij in 2000 vermoedden. Een mogelijkheid is dat er minder loodsen
komen omdat wij meer aan ICT doen en dat er meer schepen worden vrijgesteld
van loodsplicht: als er minder loodsen zijn, is de kans op concurrentie minder
groot. Een andere mogelijkheid is dat de wereldhandel en de zeevaart met de
Tweede Maasvlakte Rotterdam zodanig toenemen dat wij veel extra loodsen nodig
hebben. Misschien ontstaat er dan wel een situatie waarin concurrentie een
positieve werking kan hebben op het tarief en de transparantie. Daarover kunnen
wij nu niets zeggen. Het is dus niet zinvol om dogmatisch te denken en te
zeggen dat wij kiezen voor renationalisatie of voor volle marktwerking. De
overheidskeuze hangt af van de concrete situatie. Ik kan mij dus voorstellen
dat wij de vinger aan de pols houden en dat wij in de gaten houden hoe de
nationale en de internationale werkelijkheid zich ontwikkelen. Die vraag en
het antwoord daarop vormen het hoofdonderdeel van de evaluatie in 2011. In
dat jaar zullen wij nagaan wat de scenario's zijn. In 2009 zullen wij op basis
van de summiere evaluatie vast en zeker ook over die kwesties spreken. Niet
zozeer onze scenario's zijn dus van belang, maar de vraag of de markt zich
zodanig ontwikkelt dat wij weer echt iets van die concurrentie kunnen verwachten.De heer De Krom (VVD):Ik kan de redenering van de minister volgen. Graag verneem ik van hem
wat zijn ideaalbeeld is en of dat werkelijkheid kan worden,
gelet op de geschetste ontwikkelingen. Als het de bedoeling is om alles weer
te herstructureren, zal het lang duren om op de gewenste weg te komen.Minister Eurlings:Ik begrijp de vraag van de heer De Krom, maar het is niet zinvol om te
zeggen dat wij voor marktwerking willen gaan als wij niet weten of er een
slagingskans is. Dit is een hersteloperatie. Er is daadwerkelijk wat extra
toezicht nodig omdat de verwachtingen die wij in 2000 hadden niet zijn uitgekomen.
Wij veronderstelden dat er sprake zou zijn van veel concurrentie en van een
grote neerwaartse druk op de prijzen. Dat bleek wereldwijd niet het geval
te zijn. Ik ben van mening dat dit systeem met nadrukkelijk toezicht op dit
moment de beste oplossing biedt. Het kan heel goed zijn dat die markt zich
snel ontwikkelt – je weet het maar nooit – en dat wij over een
paar jaar in een andere situatie komen. Ik vind ook dat in de evaluaties steeds
moet worden aangegeven of het noodzakelijk is om anders hierover te denken.
Op dit moment is er echter niets; in het jaar 2000 was op dit punt sprake
van een grote misvatting, niet alleen in Nederland maar internationaal. Men
dacht dat er een situatie zou ontstaan waarin concurrentie goed kon werken.
Wij hebben jarenlang geprobeerd om dat op te zetten maar helaas heeft het
niet gewerkt. Er is één nationale concessie en er is geen concurrentie
tussen de verschillende havens of loodsbedrijven in die havens. Het is niet
anders. Als die concurrentie dan niet op gang komt, dan moet in elk geval
worden gekozen voor veiligheid en voor continuïteit van de dienstverlening –
ik zei juist in de richting van de heer Roemer dat er geen fall back is, zelfs
geen militaire loods die tijdelijk kan worden ingezet – tegen een redelijke
en transparante prijs. Dit is de beste lijn voor dit moment. Als de situatie
verandert, nationaal of internationaal, dan zijn andere afwegingen mogelijk.
Wij houden dat scherp in de gaten. Bij eerstvolgende evaluaties zullen wij
op basis van onze inschatting aangeven of er een situatie is waarin alsnog
meer marktwerking kan worden verwacht. Op dit moment is dat, helaas, niet
het geval.De heer De Krom (VVD):Ik maak een laatste opmerking en daarna geef ik het op want ik kom op
dit punt niet verder met deze minister. "Visie" gaat over: waar
wil je naartoe en wat wil je bereiken? Deze minister hanteert een omgekeerde
benadering door zich te laten leiden door de ontwikkelingen; later ziet hij
dan wel waar hij uitkomt. Ik vind dat jammer.Minister Eurlings:In alle bescheidenheid meen ik dat dat niet juist is. In 2000 is gezegd
dat sowieso werd ingezet op marktwerking. Die kwam vervolgens echter niet
van de grond. Ik kan nu wel zeggen dat wij ons op marktwerking blijven richten,
maar wat bereik ik daarmee? Marktwerking komt alleen van de grond als de situatie
van de loodswereld verandert en als er meer loodsen komen in plaats van minder.
Stel je voor dat het aantal loodsen daalt in de komende paar jaar. Hoe kan
dan verwacht worden dat marktwerking tot positieve resultaten leidt, zeker
gelet op het feit dat tussen 2000 en 2003 met man en macht geprobeerd is om
marktwerking te organiseren en dat absoluut niet lukte? Als het kan, zetten
wij een stap in die richting. Nu kan het echter niet en heeft het dus geen
zin. Een en ander hangt echt voor een stuk af van de ontwikkelingen op dat
vlak. Hoe ontwikkelt de ICT zich en hoe ontwikkelt zich het loodsaantal? Marktwerking
is geen doel op zich maar een middel dat goed kan werken als de markt zich
daarvoor leent. Op dit moment leent de markt zich daar niet of nog niet voor.
Ik houd de vinger aan de pols. Dat is geen gebrek aan visie maar van leren
van hetgeen zich tussen 1995 en 2003 heeft afgespeeld. De stand der dingen
is toen niet goed ingeschat en er is te veel verwacht van marktwerking. Door
een monopolistensituatie zijn problemen ontstaan.De heer Haverkamp (CDA):De minister spreekt over de continuïteit van de dienstverlening.
Het loodswezen heeft een brief gestuurd – waarvan ik niet weet of die
in afschrift naar de minister is gestuurd – waarin staat dat binnenkort
beslissingen over grote investeringen moeten worden genomen. Het loodswezen
maakt zich in dat verband zorgen over de situatie na 2019. Is de minister
bereid om zich ervoor te beijveren dat de continuïteit van de dienstverlening
gewaarborgd blijft en om het loodswezen aan te spreken op de verantwoordelijkheid
voor het materieel?Minister Eurlings:Ja, ik ben het op dit punt volstrekt met u eens. Om die reden is het ook
goed om voor deze benadering te kiezen. Als de markt zich in de toekomst heel
anders ontwikkelt, dan zullen wij erbij zijn. Op dit moment staat echter de
continuïteit centraal.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik noem alleen de toezeggingen die door de minister zijn gedaan en waarover
de Kamer op een later moment schriftelijk wordt geïnformeerd. In 2009
ontvangt de Kamer annex aan de verslaglegging toezicht NMa een analyse over
de aflossing prepensioen, langer doorwerken na het 55ste levensjaar en ontwikkeling
van het salarisniveau.Ik stel voor om aanstaande dinsdag over het wetsvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 17.32 uur tot 19.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-3896-3907.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl