Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 10 december 1982 te Montego-Bay tot stand gekomen Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, met bijlagen, en van de op 29 juli 1994 te New York tot stand gekomen Overeenkomst betreffende de uitvoering van Deel XI van genoemd Verdrag, met bijlage (24433, R1549)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 5116-5133

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 75, pagina 5116-5133

23-04-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24433Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Poppe aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de tekorten bij het Amsterdamse gemeentelijk vervoerbedrijf (GVB)Pagina 5082-5087
Stemmingen over negentien moties, ingediend in het nota-overleg over de Derde Energienota, te weten: de motie-Crone c.s. over de CO2-reductiestrategie (24525,22232 , nr. 4); de motie-Crone c.s. over een versterkte marktwerking in de elektriciteitssector (24525,22232 , nr. 5);de motie-Witteveen-Hevinga/Crone over zonneboilers (24525,22232 , nr. 6); de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over de export van Nederlands gas (24525,22232 , nr. 7); de motie-Witteveen-Hevinga c.s. over de optie "Gasunie-gashandelaar" (24525, 22232, nr. 8) en veertien andere motiesPagina 5087-5088
75ste vergadering; 23 april 1996Pagina 5075-5075
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 10 december 1982 te Montego-Bay tot stand gekomen Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, met bijlagen, en van de op 29 juli 1994 te New York tot stand gekomen Overeenkomst betreffende de uitvoering van Deel XI van genoemd Verdrag, met bijlage (24433, R1549)Pagina 5116-5133
Behandeling van het voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)Pagina 5094-5109
Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister van Economische Zaken over berichten dat een energiedistributiebedrijf de MAP-heffing wil afschaffenPagina 5078-5082
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 23 april 1996)Pagina 5075-5078
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 8 juni 1993 te Porto Carras tot stand gekomen Statuut van het Fonds voor sociale ontwikkeling van de Raad van Europa, met Bijlagen (23875), en van de motie-Woltjer/Van den Bos over de doelstellingen van het Fonds sociale ontwikkeling en de concentratiegebieden (23875, nr. 8)Pagina 5109-5116
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 23 april 1996)Pagina 5133-5134
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de in artikel 7 van de Wet persoonsregistraties opgenomen termijn voor het indienen van een voorstel van wet (24516)Pagina 5090-5094
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over het Rapport Enquêtecommissie Opsporingsmethoden, te weten: de motie-Kalsbeek-Jasperse c.s. over een aanvullend instrumentarium om de maatschappelijke effecten van beleid en wetgeving te kunnen volgen (24072, nr. 34)Pagina 5089-5090
Stemmingen over vijf moties, ingediend tijdens het debat over het grote-stedenbeleid, te weten: de motie-Van Heemst c.s. over experimenten met kansenzones (21062, nr. 42); de motie-Gabor c.s. over een vitaliteitsfonds (21062, nr. 43); de motie-Remkes c.s. over een definitief aantal van 25 GSB-gemeenten (21062, nr. 44); de motie-Scheltema-de Nie c.s. over middelen uit onderuitputting (21062, nr. 45); de gewijzigde motie-Van Heemst c.s. over het inzetten van Melkert-banen voor politiewerkzaamheden (24420, nr. 14)Pagina 5088-5089

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 95 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van:
 
 het wetsvoorstel Goedkeuring
van het op 10 december 1982 te Montego-Bay tot stand gekomen Verdrag van de
Verenigde Naties inzake het recht van de zee, met bijlagen, en van de op 29
juli 1994 te New York tot stand gekomen Overeenkomst betreffende de uitvoering
van Deel XI van genoemd Verdrag, met bijlage (24433, R1549).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voorzitter! Bijna dertig jaar geleden betoverde ambassadeur Arvid Pardo
van Malta de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties met een visionair
pleidooi voor een verdrag van de zee, waarbij de zee in overeenstemming met
de beginselen van de Verenigde Naties slechts voor vreedzame doeleinden zou
worden gebruikt en waarbij de opbrengsten vooral ten goede zouden komen aan
de armste landen. Bovendien stelde hij voor, een lichaam op te richten voor
de jurisdictie: het regelen en controleren van de zeebodem. Kernpunt van het
verdrag was het beginsel van het gemeenschappelijk erfgoed der mensheid, hetgeen
in zijn opvatting soevereine rechten zou uitsluiten.
 
 Uiteindelijk kwam het verdrag op 10 december 1982 tot stand en werd het
door Nederland wel ondertekend, maar niet geratificeerd. Dat was een dubbelslachtige
houding. Bevatte het verdrag immers niet, zoals door Pardo bepleit, een aantal
bepalingen die ten goede zouden komen aan de armste landen, bijvoorbeeld in
hoofdstuk XI? Was Nederland tegen hoofdstuk XI? Als wij de uitspraken van
minister Van den Broek in de Tweede Kamer eind 1986 moeten geloven, zou Nederland
niet het doel hebben gehad om deel XI te wijzigen, terwijl de brief van juli
1994 impliciet aangeeft dat dit wel degelijk het geval was. Moeten wij daaruit
concluderen dat Nederland van twee walletjes heeft willen eten: enerzijds
tekening van dit verdrag, waarmee Nederland de schijn heeft willen wekken
dat men zich om de positie van de armste landen bekommerde en anderzijds medewerking
aan een wijziging die – los van de juridische implicaties – er
feitelijk toe leidt dat de belangen van de ontwikkelingslanden het afleggen
tegen die van de industrielanden en de aldaar gevestigde grote ondernemingen?
 
 Ik deel in dit verband de opvatting van de fracties van D66 en de RPF
in het verslag, wanneer zij constateren dat de ontwikkelingslanden door de
betreffende wijziging het onderspit hebben gedolven. Het feit dat de ontwikkelingslanden
resolutie 48/263 zonder tegenstem hebben geaccepteerd, doet daaraan geen afbreuk,
omdat inwerkingtreding van het verdrag en ratificatie van de belangrijkste
industriestaten zonder deze wijziging niet haalbaar was. Feit blijft dat door
deze wijziging afbreuk wordt gedaan aan de parallelle toegang. Als gevolg
van de resolutie inzake voorbereidende investeringen, conform de wens van
belanghebbende industrielanden, is reeds door een aantal consortia en staatsbedrijven
investeringen gepleegd in diepzeemijnbouw. Zij hebben de zekerheid van het
met voorrang verkrijgen van een vergunning voor de exploitatie van het mijngebied
waar zij hun exploratie-activiteiten op hebben gericht. Klopt het, zo is mijn
vraag aan de minister, dat ondanks de ondertekening van het verdrag in 1983,
deze exploratie tussen 1983 en nu heeft plaatsgevonden, althans voor een aantal
ondernemingen, en is daarbij niet feitelijk in strijd gehandeld
met uit de ondertekening van het verdrag volgende verplichtingen dat men zich
onthoudt van activiteiten die strijdig zijn met het verdrag? Zijn er ook Nederlandse
of deels in Nederland gevestigde ondernemingen bij deze exploraties betrokken
geweest en, zo ja, welke?
 
 De bijna dertig jaar die verstreken zijn tussen de start van het verdrag
en de ratificatie, weerspiegelen de verschillende internationale opvattingen
over de mondiale orde en de eisen, verplichtingen en rechten van staten. Van
nieuwe internationale economische orde tot vrije markt, van gezamenlijke verantwoordelijkheid
en eerlijk delen op mondiaal niveau tot acceptatie van het vrije-marktmechanisme,
zo sterk zelfs dat overdracht van technologie door grote ondernemingen naar
ontwikkelingslanden, een van de hoekstenen van het beleid uit het verleden,
in feite is afgeschaft.
 
 Ook het compensatiefonds voor ontwikkelingslanden is vervangen door een
fonds voor economische ondersteuning, waaruit de Autoriteit getroffen ontwikkelingslanden
die landproducent zijn, dus op land mineralen produceren, kan steunen, samen
met andere mondiale of regionale ontwikkelingsinstellingen. Hoewel zo'n samenwerking
op zichzelf een goede zaak is – wij pleiten almaar voor donorcoördinatie –
en ook samenwerking nodig zal zijn om bijvoorbeeld de gevolgen van de wereldhandelsovereenkomst
voor de armste landen op te vangen – daarvoor is eveneens compensatie
voorzien – rijst toch de vraag wat dit fonds voor economische steun
op korte dan wel lange termijn kan betekenen, gezien de geringe financiële
armslag van de Autoriteit. Misschien kan de minister daar nog eens nader op
ingaan.
 
 In haar conclusie zegt de regering dat het Koninkrijk het beginsel van
het gemeenschappelijk erfgoed der mensheid aanvaard heeft, voor zover dit
gekoppeld was aan een algemeen aanvaard systeem voor de exploratie en exploitatie
van de bodemrijkdommen. In de praktijk heeft dit nu een voordeel voor de industriestaten
opgeleverd: zij die al hadden, krijgen meer.
 
 De belangrijkste economische betekenis van het verdrag schuilt er thans
in, dat orde wordt geschapen in de mogelijkheden en rechten van staten en
ondernemingen om de economische rijkdom van de zee te gebruiken.
 
 De grootste betekenis van het verdrag, echter, ligt voor ons vooral in
zijn capaciteiten als hoeder en beschermer van het zeemilieu. Uiteindelijk
vormen zeeën het grootste deel van onze planeet. De staten zijn gehouden
allerlei regels uit te werken ter bescherming van het mariene milieu binnen
de 200-mijlszone. Zowel het biodiversiteitsverdrag, als Agenda 21, aangenomen
op de UNCED-conferentie te Rio de Janeiro, bevat passages waarin duidelijk
wordt gemaakt dat de onderdelen ervan die betrekking hebben op de zeeën,
gezien moeten worden als een nadere uitwerking van dit Zeerechtverdrag, passend
in dit verdrag. Dat is buitengewoon interessant, omdat hiermee de gedachte
van een mondiale Autoriteit voor de zee wordt bekrachtigd.
 
 Het is dan van belang om te weten of andere internationale verdragen die
zijn afgeleid van het zeerecht, een uitwerking vormen dan wel onderdeel zijn
van het rechtsregime van het Zeerechtverdrag. Ik vraag dit, omdat ik sterk
de indruk heb dat vele verdragen weliswaar doelstellingen formuleren, maar
dat controle op de uitvoering afwezig is. Dat geldt bijvoorbeeld voor het
Marpol-verdrag, het verdrag dat vervuiling met olie, afkomstig van schepen,
bestrijdt. De veronderstelling dat dit verdrag wordt nageleefd, berust niet
op feiten. Er is ook geen feitenmateriaal aanwezig, noch zijn er controlegegevens,
waaruit de harde conclusie getrokken kan worden dat, als gevolg van naleving
van het verdrag, de olievervuiling op zee zou afnemen. We moeten ons daarbij
realiseren dat door de effecten van vervuiling de kans op gezonde nakomelingen
van vissen en andere zeedieren verkleind wordt en dat bijvoorbeeld als gevolg
van chloorverbindingen misvormingen en zelfs geslachtelijke veranderingen
kunnen optreden.
 
 Het erfgoed van de mensheid bevat volgens ons dan ook niet alleen maar
een economische component, maar met name een milieucomponent. Zoals in het
ITHO-verdrag, betreffende de internationale tropisch-houtovereenkomst, een
verschuiving heeft plaatsgevonden van de economische doelstelling (de exploitatie
van tropisch regenwoud) naar de tweede (de bescherming van tropische bossen),
zo zou ook binnen het Zeerechtverdrag de aandacht moeten verschuiven naar
de bescherming van het zeemilieu, naar de duurzame, generaties lang gegarandeerde,
benutting van de zee. Ik vraag de regering zich nadrukkelijk hierop te richten
en wel op zo'n wijze, dat: 
 
 
 a. de integratie van bestaande internationale
milieuverdragen die betrekking hebben op de zee, wordt bevorderd binnen het
kader van het Zeerechtverdrag;
 
 
 b. een effectief controlesysteem wordt
opgezet binnen de jurisdictie van het Zeerechtverdrag, dat als een parapluverdrag
zou kunnen gelden;
 
 
 c. de mogelijkheden worden onderzocht voor een
actief sanctiebeleid met betrekking tot schendingen van milieu-afspraken door
middel van het Internationaal hof voor de zee, dat in Hamburg zijn vestigingsplaats
zal krijgen;
 
 
 d. gegeven het feit dat zeer veel ondernemingen economische
activiteiten op zee uitvoeren, bijvoorbeeld off-shore maar straks ook in volle
zee, wordt bevorderd dat ook dergelijke ondernemingen voor dit Hof kunnen
worden gedaagd, indien er sprake is van ernstige milieu-aantasting als gevolg
van de activiteiten van het bedrijf.
 
 
 
 Het is immers in principe mogelijk, als ik het goed heb begrepen, om ook
ondernemingen voor dit Hof te dagen; ik vraag de regering daar nadrukkelijk
om. Het is ook een logische zaak, omdat ook ondernemingen op zich een vergunning
tot exploitatie kunnen krijgen.
 
 Dit brengt me op het punt van de milieuregels voor bedrijven die op zee
of aan kusten opereren. Daarbij gaat het met name om winning van mineralen,
metalen, gas en olie. De IUCN heeft onlangs op een kaart laten zien hoezeer
dergelijke grootschalige winningen het milieu aantasten, juist in ontwikkelingslanden.
Bijna langs alle kusten van het zuidelijk halfrond is sprake van een grote
milieu-aantasting als gevolg van de winning van deze produkten.
 
 De noodzaak is dringend aanwezig om internationaal normen vast te stellen
waaraan zulke grote ondernemingen op milieugebied ten minste moeten voldoen
om op een aanvaardbare, duurzame wijze te produceren. Er is een groot aantal
schrijnende voorbeelden van bedrijven die, op een achteraf-plek in de
wereld, het milieu schaamteloos hebben vernietigd en daarmee ook de kans op
voortbestaan van inheemse volkeren. Nu de onderneming, waarvan sprake is in
het Zeerechtverdrag, straks zelfstandig vergunningen kan gaan afgeven voor
bedrijven die op volle zee werken, geldt des te meer dat internationale regels
nodig zijn. De regering heeft toegezegd zich in het kader van het Zeerechtverdrag
bij de vierde zitting van de Commissie voor duurzame ontwikkeling, nu in april,
in te zetten voor milieuregels voor de off-shore-bedrijven. Dat is een eerste
stap maar niet voldoende, omdat daarmee de activiteiten van bedrijven die
in volle zee werkzaam zijn, niet worden gedekt.
 
 Tegelijkertijd is het noodzakelijk dat bedrijven die thans handelen in
strijd met alles wat reeds op milieugebied is afgesproken en soms ook in strijd
met eigen gedragscodes, voor het Hamburgse gerecht worden gedaagd. Gezien
de omvang van trans-nationale ondernemingen, hun macht op wereldschaal en
hun kennis, is er tot nog toe sprake geweest van een leemte in de internationale
regelgeving, omdat zij níet en staten wèl voor het Internationaal
gerechtshof konden worden gedaagd. Het Hof in Hamburg voorziet daarin niet,
althans wat de zee betreft. Ik vraag de regering nadrukkelijk, het gebruik
van het Hof in deze zin te bevorderen en daarvan zelf ook gebruik te maken.
 
 Ik ben met name verheugd over de instelling van dit Hof voor de zee; de
tweede grote verdienste van het Zeerechtverdrag. Dit Hof kan, naast het Internationaal
gerechtshof te Den Haag, het panel van de WTO en de tribunalen ad hoc voor
Rwanda en Joegoslavië, een belangrijke bijdrage leveren aan de versterking
van het internationale rechtssysteem. Ik vraag de regering nogmaals zich ervoor
in te zetten dat, in het kader van het streven naar een internationale rechtsorde,
de mogelijkheden van dit Hof ten volle benut worden.
 
 Daarbij rest mij nog de vraag, of niet alleen staten of ondernemingen
maar ook NGO's een klacht bij dit Hof kunnen indienen. Daarmee wordt een belangrijke
mogelijkheid geschapen voor organisaties die wereldwijd op het milieuvlak
opereren, om daadwerkelijk bij te dragen aan een betere rechtsorde.
 
 Voorzitter! Na de complimenten van de minister over de houding van de
Partij van de Arbeid bij het onderwerp dat wij zojuist in deze Kamer behandeld
hebben, voel ik natuurlijk persoonlijk enige neiging om mij schrap te zetten
tegen aanvaarding van dit verdrag. Niettemin, voorzitter, zullen wij vóór
ratificatie stemmen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Het Zeerechtverdrag is op 10 december 1982 voor het Koninkrijk
ondertekend met verklaring, dat te zijner tijd een afzonderlijke beslissing
zou worden genomen over de bekrachtiging. Zulks op grond van de bezwaren tegen
deel XI, dat gaat over diepzeemijnbouw. Die bezwaren werden ook door andere
westerse landen gedeeld.
 
 Als resultaat van informele consultaties door de secretaris-generaal van
de Verenigde Naties, is vervolgens op 29 juli 1994 de Overeenkomst betreffende
de uitvoering van deel XI van het verdrag tot stand gekomen. De tekst van
die overeenkomst was als bijlage van een resolutie van de VN de dag daarvoor
met 121 stemmen aangenomen. Er waren geen tegenstemmen. Op 29 juli 1994 is
de overeenkomst onder voorbehoud van bekrachtiging voor het Koninkrijk ondertekend.
 
 Voorzitter! Aanvaarding van deze overeenkomst en van het Zeerechtverdrag
zou kunnen leiden tot een universele aanvaarding van een uniek verdrag, waarin
regels zijn opgenomen voor vrijwel alle aspecten van het gebruik van de zee;
scheepvaart, milieubescherming, continentaal plat, instelling van een exclusieve
economische zone, wetenschappelijk zee-onderzoek en diepzeemijnbouw.
 
 In dit verband is het vermeldenswaardig dat het Koninkrijk sinds 1970,
in tegenstelling tot een aantal westerse landen, op het standpunt heeft gestaan,
dat een gezamenlijke aanpak van de vraagstukken inzake de gebruiksrechten
van de zee de voorkeur verdient. Dit is ook conform de wensen van de Afro-Aziatische
en Latijns-Amerikaanse landen.
 
 Het Zeerechtverdrag is uniek vanwege het aantal deelnemende staten; ongeveer
160, met grote verschillen op allerlei gebieden. Voorts is het uniek vanwege
de manier waarop het tot stand gekomen is. Ik koppel daaraan de lange duur
van de conferentie, waardoor een wisselwerking optrad tussen voortgang van
onderhandelingen en verwerking in nationale wetgeving, vooruitlopend op de
vaststelling van het verdrag. Ten slotte is het uniek vanwege de aanvaarding
van het beginsel van het gemeenschappelijk erfdeel van de mensheid, ook al
kan men kritiek hebben op de wijze waarop dat in de loop der tijden is behandeld.
 
 Voorzitter! Ten aanzien van de wijze van totstandkoming van het verdrag,
namelijk op basis van consensus, is het gevaar gebleken dat men door de lange
duur van de onderhandelingen als het ware wordt ingehaald door technologische
en politieke ontwikkelingen. Je kunt je de algemene vraag stellen welke lessen
er vallen te trekken uit de totstandkoming van het Zeerechtverdrag voor komende
noodzakelijke universele verdragen, bijvoorbeeld op het gebied van het milieu.
In de vakliteratuur wordt vaak gesproken over de voor- en nadelen van een
alomvattende benadering op basis van consensus versus een benadering op basis
van deelverdragen, over een kaderconventie met mogelijkheden voor aanvullende
protocollen en over integratie van nationale plannen en wetgeving en een unilaterale
benadering. Is het mogelijk om wat dat betreft een algemene les te trekken
uit deze lange conferentie?
 
 Welke directe consequenties heeft het ratificeren van het Zeerechtverdrag
voor het Koninkrijk of eventueel voor de Europese Unie? In nota naar aanleiding
van het verslag wordt op enkele punten ingegaan. Wellicht valt er iets concreets
over te zeggen? Ik denk daarbij aan de aansprakelijkheidstelling van staten
voor schendingen, aan de uitbreiding van bevoegdheden, aan het toezicht en
aan de naleving.
 
 Voorzitter! De fractie van D66 is bijzonder verheugd over de totstandkoming
van het Zeerechtverdrag en de overeenkomst. De ontvangen schriftelijke toelichting
en nota naar aanleiding van het verslag zijn duidelijk en volledig. De door
ons gestelde vragen zijn op een bevredigende wijze beantwoord. De fractie
stemt daarom volgaarne in met het voorliggende voorstel van rijkswet. Wij
achten het VN-Zeerechtverdrag naast juridisch ook internationaal-politiek
van groot belang. Naast klassiek afbakeningsrecht bevatten
grote delen van het verdrag ook modern samenwerkingsrecht, zowel ten behoeve
van ontwikkelingslanden als ten aanzien van het zeemilieu, hetgeen door onze
fractie wordt toegejuicht. Men kan praten over allerlei deelaspecten, maar
wij zien het verdrag als een kaderwet waarin nadere invulling door aparte
regelingen moet plaatsvinden. Dat blijkt ook duidelijk uit de toelichting
en de nota naar aanleiding van het verslag. Wij zullen hierop nauwgezet toezien
en ons aandeel daartoe leveren.
 
 Een apart punt van grote zorg blijft voor ons de mondiale overbevissing.
Op dit punt willen wij de aandacht van de minister en van onze collega's vragen
voor de vorige week in Istanbul door de 95ste Interparlementaire conferentie
(IPC) aanvaarde resolutie, betreffende "De instandhouding van wereldvisbestanden,
teneinde te voorzien in een belangrijke bron van proteïne en teneinde
de blijvende levensvatbaarheid en economische stabiliteit van visserij in
de wereld zeker te stellen". Ik vraag hiervoor de speciale aandacht van de
minister. Een aantal kamerleden is in Istanbul geweest en heeft actief deelgenomen
aan het tot stand komen van deze resolutie. Ik heb het stuk aan de woordvoerders
gedistribueerd. Ook is het aan de desbetreffende ministeries toegezonden.
In deze resolutie wordt onderkend dat de in zee levende vissen een onvervangbare
bron vormen van hoge kwaliteit proteïne voor de mensheid en daardoor,
als potentieel middel om de mensheid te verzekeren van voedsel, van levensbelang
zijn en blijven. In de resolutie toont men zich zeer bezorgd dat in de jaren
negentig de toevoer van vis voor directe menselijke consumptie is gestagneerd,
voornamelijk als gevolg van overbevissing en vervuiling van het mariene milieu.
Men toont zich bewust van het feit dat naar alle waarschijnlijkheid de vraag
het aanbod zal blijven overstijgen indien geen krachtige maatregelen worden
genomen om overbevissing en vervuiling van het mariene milieu terug te dringen.
Wij zijn ons ervan bewust dat in het kader van het Zeerechtverdrag het visstandbeheer
in de territoriale zee en in de EEZ primair een taak is van de kuststaat,
waarmee ongeveer 85% tot 90% van de visbestanden is gemoeid, dat het visstandbeheer
op de volle zee een verantwoordelijkheid is van het collectief van staten
en dat in kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid van de EU Nederland
niet langer algeheel bevoegd is op het terrein van de visserij. Echter, in
de slotparagraaf van deze resolutie, die veel uitgebreider is, worden alle
parlementariërs opgeroepen om hun inspanningen te verdubbelen bij het
nastreven van de in deze resolutie neergelegde doelstellingen. Er wordt besloten
dat de resolutie wordt aangeboden aan de wereldvoedseltop van november 1996
in Rome en aan andere relevante instellingen.
 
 Onze fractie is van oordeel dat deze IPC-resolutie van harte kan worden
onderschreven. Wij zijn voorts van mening dat het een zodanig belang is dat
wij overwegen in tweede termijn daarover een motie in te dienen, niet zozeer
omdat het een afwijking van het beleid van de minister zou kunnen zijn als
wel om het belang ervan vast te leggen en de koppeling te leggen met een algemeen
aanvaarde resolutie van zo'n uitgebreide Interparlementaire conferentie met
600 gedelegeerden van meer dan 100 parlementen. Het zou de regering opwekken
om zich in het kader van het Zeerechtverdrag en andere relevante verdragen
en overeenkomsten met kracht in te zetten voor een samenhangend nationaal
en internationaal beleid gericht op een duurzaam visserijbeleid en op bescherming
en behoud van het mariene milieu, mede met inachtneming van de IPC-resolutie.
 
 Ten slotte verzoek ik de regering om een schriftelijke reactie naar aanleiding
van bovengenoemde resolutie, mede op basis waarvan nader overleg kan worden
gevoerd ter voorbereiding van komende conferenties over duurzaam visserijbeleid.
Ik denk daarbij aan de wereldvoedseltop en de tussentijdse ministeriële
Noordzee-conferentie.
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Voorzitter! Misschien is het met zeerechtdeskundigen wel zoals met zeedeskundigen:
de beste stuurlui staan soms aan wal. Dat geeft toch een enigszins ontspannen
gevoel in een gecompliceerde materie.
 
 Het eind 1994 in werking getreden Zeerechtverdrag telt meer dan 300 artikelen.
De reikwijdte ervan is ruim te noemen. Voorgaande sprekers hebben al diverse
aspecten genoemd. Het gaat daarbij niet alleen om codificatie van gewoonterecht,
maar ook om tal van nieuwe regelingen. Ik noem behalve het regime van de diepzeemijnbouw
de instelling van een exclusieve economische zone van 200 mijl – zie
de artikelen 55 en verder – en een uitvoerige internationale geschillenbeslechtingsprocedure.
 
 De CDA-fractie verwelkomt de totstandkoming van het nieuwe Zeerechtverdrag
en de bijbehorende implementatie-overeenkomst. Deze overeenkomst kan met recht
een belangrijke doorbraak worden genoemd. Is de overeenkomst overigens al
in werking getreden? Het nieuwe Zeerechtverdrag omvat, zo begrijp ik, in een
totale verdragstekst het oude zeerecht zoals neergelegd in de verdragen van
1958 en het nieuwe zeerecht.
 
 Ik heb mij de afgelopen dagen nog eens verdiept in de geschiedenis van
het op 10 december 1982 tot stand gekomen verdrag, met bijlage uiteraard en
evenzeer in de op 29 juli 1994 te New York tot stand gekomen Overeenkomst
betreffende de uitvoering van deel XI van genoemd verdrag, opnieuw met bijlage.
In de Internationale Spectator van juli 1985 gaf drs. De Bruyn een bijzonder
interessant overzicht van de bijzondere voorgeschiedenis en geboorte van het
verdrag. Hij schetste ook het verloop van het gecompliceerde onderhandelingsproces,
in het bijzonder betreffende hoofdstuk XI, de artikelen 133 tot 191, over
"the area" of "het gebied". Hieronder wordt verstaan "de zee- en oceaanbodem
en de ondergrond ervan voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht". Er
is inderdaad sprake van een lange en moeizame periode, zoals De Bruyn dit
noemt, zowel van 1973 tot 1982 naar de wording van het verdrag als van 1983
tot 1994 naar de wording van de overeenkomst van New York, inmiddels bijna
twee jaar geleden.
 
 Nederland zou na ondertekening van het verdrag op 10 december 1982 pas
tot bekrachtiging overgaan "indien de effectieve werking van het (diepzeemijnbouw)regime
voldoende verzekerd lijkt en dat een beslissing daarover genomen zal worden
in het licht van de uitwerking van de financiële lasten en van het diepzeemijnbouwregime".
Dat berichtte de ambtsvoorganger van de minister, toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Van den Broek, ons alweer dertien jaar geleden.
Inmiddels is het dus zover.
 
 Nu de belangrijkste bezwaren van Nederland en andere westerse landen tegen
het verdragsregime lijken te zijn weggenomen, komt een toe te juichen universele
participatie in het VN-Zeerechtverdrag binnen bereik. Overigens, zo lijkt
mij, is hier nuchterheid geboden. Deskundigen verwachten dat het nog zeker
20 à 30 jaar duurt, voordat van daadwerkelijke diepzeemijnbouwactiviteiten
sprake zal zijn. Ook hier is wellicht nog sprake van lange en moeizame periode.
 
 Voorzitter! Wij zijn de regering erkentelijk voor de uitvoerige beantwoording
van diverse van onze vragen bij de schriftelijke inbreng. Bij een zo omvangrijk
verdrag zijn echter, ook na een uitvoerige nota naar aanleiding van het verslag,
nog veel nadere vragen te stellen. Ik concentreer mij op een beperkt aantal
punten. De regering hecht groot belang aan een spoedige goedkeuring en bekrachtiging
van het verdrag en de overeenkomst. Geldt deze opvatting het hele kabinet
c.q. alle betrokken bewindspersonen? Met andere woorden: is ook de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking van oordeel dat er sprake is van een bevredigende
overeenkomst? Is het ook zijn oordeel dat de totstandkoming van de overeenkomst
niet betekent dat het gemeenschappelijk erfdeel der mensheid het heeft afgelegd
tegen economische belangen en machtspolitieke verhoudingen? Ik verwijs naar
respectievelijk de pagina's 1 en 2 van de nota naar aanleiding van het verslag.
Wanneer is overigens te verwachten dat de Europese Gemeenschap kan toetreden
tot het genoemde verdrag?
 
 Ik kom op de grenskwesties met onze buurstaten België en Duitsland,
waarover wij enkele vragen hebben gesteld. De nota spreekt op pagina 4 van
een goede voortgang van de besprekingen met België over de wederzijdse
afbakening van de territoriale zee. De regering verwacht nog dit jaar, dus
in 1996, overeenstemming te bereiken over de nog niet opgeloste afbakeningsvraagstukken.
Kan de minister uiteenzetten waarop dit vertrouwen gebaseerd is? Kan hij wellicht
informatie verschaffen over het verloop van de gesprekken?
 
 Waarom duren de besprekingen met onze belangrijkste buurstaat Duitsland
over de zijdelingse afbakening van de territoriale zee tot 12 zeemijlen zo
lang? Waarom verlopen deze onderhandeling kennelijk zo moeizaam? Er is, zo
begrijp ik, nog steeds geen officiële staatsgrens in het Eems-Dollard-gebied.
Spelen er andere zaken een rol dan de Duitse wens om vanuit de volle zee ongehinderd
naar Duitse havens te varen? Waarom spreekt de nota op pagina 5 in zulke vage
termen over mogelijk te bereiken overeenstemming? Elders in de nota klinkt
een iets positievere toon. Onze fractie stelt een nadere verduidelijking door
de minister op prijs.
 
 Voorzitter! Wat bedoelt de regering precies met "binnenkort" ter zake
van de instelling van een exclusief economische zone? In de context van het
Zeerechtverdrag – ik sprak al van een lange en moeizame wording –
kan "binnenkort" op een langdurig tijdsbestek slaan. Wij nemen overigens nota
van de uitvoerige beantwoording van onze vragen over de samenwerking in Noordzee-verband
en met de instelling van een EEZ samenhangende aspecten. In dit verband heb
ik nog een additionele vraag over de regionale samenwerking. Waarom heeft
Nederland conform artikel 33 van het Zeerechtverdrag geen aansluitende zone
ingesteld? Is er geen behoefte aan toezicht op de in artikel 33, lid 1, genoemde
zaken, zoals voorschriften inzake douane, belastingen, immigratie en volksgezondheid?
 
 Ik kom bij de Autoriteit. Het antwoord van de regering doet de volgende
vraag rijzen. Komt Nederland of onze regio mogelijk in beeld voor een van
de genoemde achttien leden van kamer E van de Uitvoerende raad? Dat is een
kamer, zo meldt de minister, die op basis van geografische spreiding wordt
samengesteld. Hoe taxeert de regering in dit verband de kansen daarop?
 
 De regering is voornemens om bij de bekrachtiging van het Zeerechtverdrag
een verklaring af te leggen waarin op het punt van geschillenbeslechting een
keuze wordt uitgesproken voor het Internationaal gerechtshof. Wij kunnen die
keuze billijken. Toch zou het, gezien de instelling van het nieuwe Tribunaal,
niet onlogisch zijn om dit nieuwe orgaan in de gelegenheid te stellen, zo
snel mogelijk nieuwe expertise op te bouwen. Bovendien, zo zeggen deskundigen
ons, zal het nieuwe Tribunaal vermoedelijk sneller kunnen werken. Weegt het
voor de regering zwaar dat het Internationaal gerechtshof niet alleen meer
expertise heeft op het terrein van het zeerecht, maar ook op het domein van
het algemene internationale recht? Hoe het ook zij, beide lichamen –
ik citeer nu even een gezaghebbende auteur in het blad International and comparative
law quarterly, van april 1995 – "must clearly establish a suitable interrelationship
and avoid divergencies in jurisdiction". Is het nog steeds de bedoeling de
leden van het nieuwe Tribunaal per 1 augustus 1996 te doen benoemen?
 
 Voorzitter! Tot slot nog enkele korte vragen. Hoe oordeelt de regering
over het op 4 november 1995 tot stand gekomen VN-verdrag inzake grensoverschrijdende
visbestanden? Heeft de regering dit verdrag inmiddels ondertekend? En is de
regering van plan dit verdrag binnen afzienbare termijn ter ratificatie voor
te leggen aan het parlement?
 
 Ons land hecht traditioneel veel waarde aan het waarborgen van het beginsel
van de vrijheid van de volle zee. De regering doet dit ook nu nog, zo stelt
zij expliciet op pagina 2 van de nota naar aanleiding van het verslag. Hoe
verhoudt zich dit uitgangspunt dan tot de rol van regionale visserij-organisaties
bij het beheer van visbestanden op de volle zee, waarover de regering op pagina
4 van de nota spreekt? In dat geval is toch wezenlijk sprake van een inperking
van de vrijheid van de volle zee, waaraan de regering juist zegt zozeer te
hechten? Kan de regering haar visie in dezen nog eens uiteen zetten?
 
 Voorzitter! Ik kom tot een afronding. Voortvarendheid is inderdaad gepast
bij de ratificatie van verdrag en overeenkomst, bij de wetgeving inzake de
exclusieve economische zone en de daarbij behorende flankerende wetgeving.
Dit geldt evenzeer ter zake het stimuleren van het waar mogelijk en gewenst
inpassen van het verdrag in het nationale en internationale beleid.
 
 Ik spreek ten slotte de wens uit dat Nederland een zinvolle bijdrage zal
kunnen leveren aan de institutionele infrastructuur van de
nieuwe Autoriteit.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 U sprak over de volle zee versus regionale visserij-organisaties. Moet
ik daaruit begrijpen dat u tegen de instelling van dergelijke organisaties
bent?
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Wij hebben de regering om verduidelijking gevraagd, omdat zij aan de ene
kant expliciet stelt, zeer veel waarde te hechten aan het beginsel van de
vrijheid van de volle zee, terwijl dit aan de andere kant zou kunnen neerkomen
op een beperking van datzelfde beginsel. Daar zit dus een spanningsveld tussen.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Voorzitter! Ik mag deze bijdrage mede namens de SGP-fractie uitspreken.
 
 De naam van Hugo de Groot is onlosmakelijk verbonden aan het beginsel
van de vrije zee. De Mare Liberum werd op verzoek van de Verenigde Oost-Indische
Compagnie gepubliceerd, met als doel de onderhandelingen tussen de Republiek
der Zeven Verenigde Nederlanden en Spanje te beïnvloeden. In de Mare
staan twee stellingen. In de eerste plaats: het bezit van de zee is niet mogelijk.
Geen staat kan dus jurisdictie over de zee uitoefenen. De Groot baseerde deze
stelling op het algemene beginsel, dat de zee van nut is voor de gehele mensheid.
In de tweede plaats: algemene handelsvrijheid tussen staten. Deze vrijheid
staat volgens De Groot ten dienste van de gehele mensheid. Beide stellingen
waren naar zijn inzicht nodig om de Portugese claim op een handels- en scheepvaartmonopolie
te ontkrachten. De stellingen van De Groot waren moreel gerechtvaardigd; het
algemeen belang was er namelijk mee gediend. Ze waren echter ook niet ontbloot
van eigenbelang. Met deze twee stellingen leek De Groot erin te zijn geslaagd,
twee fundamentele tegenstellingen in het Nederlandse buitenlands beleid te
overbruggen, namelijk die van het principe van de vrije zee, en die van het
handelsbelang van een individuele staat, of liever gezegd een vereniging van
staten.
 
 Deze worsteling zien we ook terugkomen in het jarenlange onderhandelingsproces
van het aan de orde zijnde verdrag, zij het dat in deze moderne worsteling
het verlichte eigenbelang van de koopman het lijkt te winnen van de morele
claim van de dominee. Ik wijs in dit verband op de erkenning van de Nederlandse
regering van de 200-mijlszone, hoewel zij zich daartegen langdurig verzette.
In dat kader valt onzes inziens ook de stemonthouding te verklaren, toen het
er in 1982 om ging, het Zeerechtverdrag al dan niet te ondertekenen. De volle
zee is een gemeenschappelijk erfdeel van de mensheid. Met dit verheven uitgangspunt
zijn sommige verdragen gesloten. In dit verband noem ik het Antarctica-verdrag
uit 1959 en het ruimteverdrag van 1967, verdragen die ook door de Nederlandse
regering zijn ondertekend. Ook het verdrag dat wij nu behandelen, had dit
oorspronkelijk als uitgangspunt. Ik zeg met nadruk "had", want als wij dit
verdrag nu bekijken, dan constateer ik dat dit uitgangspunt na een langdurig
proces van onderhandelen tenminste is aangetast. Dat komt het duidelijkst
tot uiting in de wijziging van deel XI van het verdrag door de overeenkomst.
Daarom kan ik mij goed voorstellen dat in het verslag van de Staten van Aruba
wordt gesteld dat de volle zee en haar rijkdommen het gemeenschappelijk erfdeel
van de mensheid zijn en dat de uit deze rijkdommen verkregen opbrengsten ten
goede moeten komen aan de gehele mensheid en niet aan een beperkte groep landen
die over de technische mogelijkheden beschikt om deze rijkdommen te delven.
De regering lijkt daar niet te zwaar aan te tillen, want het kabinetsstandpunt
is sinds 1982 dat deel XI in strijd is met de belangen van de geïndustrialiseerde
staten. Dat zou althans de conclusie moeten zijn, omdat wel wordt ondertekend,
maar niet geratificeerd.
 
 Door de overeenkomst zijn nagenoeg alle strijdpunten uit deel XI weggenomen.
De regering heeft ten aanzien van deze overeenkomst een positieve houding,
waarbij het behaalde resultaat belangrijker lijkt dan het oorspronkelijke
principe van de common heritage of mankind, onder het motto: wij moeten toch
een keer tot consensus komen! Kijkend naar de bijlage bij de overeenkomst
kan rustig worden gesteld dat het begrip "gemeenschappelijk erfdeel der mensheid"
is teruggebracht tot een beperkt erfenisje. Omstreden en door de geïndustrialiseerde
landen als ongunstig beoordeelde bepalingen zijn door de overeenkomst hetzij
buiten werking gesteld, hetzij geschrapt of vervangen door vagere bepalingen.
Ik denk dan met name aan de wijzigingen met betrekking tot de besluitvormingsprocedure
in de Raad, in relatie tot de samenstelling van dit orgaan. In de praktijk
zou deze wijziging kunnen betekenen, naar wij hebben begrepen uit verschillende
artikelen, dat een groep van drie geïndustrialiseerde landen door middel
van een tegenstem definitieve besluitvorming in de Raad zou kunnen tegenhouden.
Dit kan op een misverstand berusten, maar naar wij hebben begrepen, zou dit
zo kunnen uitwerken.
 
 Een fundamentele wijziging betreft onzes inziens ook de marktgerichtheid.
Ik denk bijvoorbeeld aan het feit dat de kosten voor private ondernemingen
om een gebied te mogen exploiteren substantieel worden verlaagd. Bovendien
zullen lidstaten in de toekomst niet langer verplicht zijn om rentevrije leningen
aan de internationale zeebodemautoriteit te verstrekken. Voorts bevat de overeenkomst
bepalingen die de mandatoire overdracht door geïndustrialiseerde staten
c.q. private ondernemingen van diepzeemijnbouw aan de onderneming mogelijk
maken. Dat is een element waar de ontwikkelingslanden zwaar aan lijken te
tillen. Uiteraard bestaat de mogelijkheid dat een aantal staten, die het in
1982 ondertekende verdrag reeds hebben geratificeerd, alsnog zullen besluiten
om niet toe te treden tot de overeenkomst. Alsdan ontstaat een onduidelijke
verdragsrechtelijke situatie. Ik heb begrepen dat de Russische Federatie zich
vorig jaar juli met veel verbaal geweld heeft onthouden van goedkeuring, omdat
de overeenkomst niet liberaal genoeg zou zijn. Is dat juist? Wat is de reactie
van de regering daarop?
 
 Een punt van aandacht moet de positie van de zeestaten in het verdrag
zijn. Ook dat is niet nieuw in de maritieme geschiedenis. Een twistpunt is
bijvoorbeeld dat enkele staten, zoals Iran, Maleisië en Indonesië,
van mening zijn dat het recht van doortocht door internatio nale
zeestraten slechts toekomt aan de verdragspartijen bij het VN-Zeerechtverdrag.
Dit staat, zo heb ik begrepen, haaks op de positie van de VS die het VN-Zeerechtverdrag
grotendeels als een codificatie van het internationaal gewoonterecht beschouwen.
Wat is de visie van de regering op dit punt? Artikel 52 van het verdrag geeft
aan dat de archipelstaten het recht hebben om het recht van onschuldige doorvaart
door de archipelwateren tijdelijk op te schorten. Moet deze opschorting niet
als een onevenwichtigheid ten gunste van de archipelstaten worden gezien?
Wordt op deze wijze de jure een opening geboden om de archipelstaten de mogelijkheid
te geven om zeestraten of internationale vaarroutes die van geostrategisch
belang zijn, af te sluiten? Ik denk daarbij aan vaarroutes door de Zuidchinese
Zee, langs Maleisië en door Indonesië. Hoe tijdelijk is tijdelijk
overigens? Zijn in dit kader ook sancties mogelijk om er iets aan te doen?
 
 Dan de Kaspische Zee. Ik heb begrepen dat de Russische regering deze zee
als een binnenzee beschouwt, waarop het regime van de territoriale zee van
toepassing is. Nieuwe staten, zoals Azerbeidzjan en Kazachstan, zouden het
Zeerechtverdrag op de Kaspische Zee van toepassing verklaren. Ik neig ertoe,
in dezen het standpunt van die nieuwe staten te delen. Wat is de opvatting
van de regering ter zake? Wat gebeurt er als men daar niet uitkomt?
 
 Voorzitter! De inwerkingtreding van het verdrag zal weinig veranderingen
tot gevolg hebben voor het internationale juridische regime ten aanzien van
de bescherming en het behoud van het zeemilieu. Dit betreft deel XII. Ik vrees
dat een substantiële verbetering van het mariene milieu door de inwerkingtreding
van het verdrag niet zal optreden. Het verdrag voorziet immers in een raamwerk
dat nadere invulling met specifieke maatregelen en implementatie van bestaande
maatregelen vereist. Deel XII brengt primair een juridisch raamwerk tot stand
voor het nemen van maatregelen ter voorkoming van verontreinigingen van de
zee. Het verdrag zet niet aan tot het nemen van maatregelen ter bescherming
van de natuur en het mariene ecosysteem als zodanig. Deze belangen komen slechts
aan de orde in die zin dat schaarse en fragiele ecosystemen en de leefgebieden
van soorten die met uitsterven worden bedreigd, dienen te worden beschermd.
Ziet de regering bijvoorbeeld mogelijkheden om het instellen van reservaten
op de volle zee verder te bevorderen? Ook dit behoort tot het beheer van het
gemeenschappelijk erfdeel der mensheid, zo zouden wij willen zeggen; rentmeesterschap
ten voeten uit.
 
 Uit de nota naar aanleiding van het verslag geeft de regering in antwoord
op onze vragen aan, dat het beheer van de vis op de volle zee bij regionale
statelijke visserij-organisaties moet komen te liggen. Ik zeg nadrukkelijk:
regionale statelijke visserij-organisaties, omdat ik het zo heb gelezen dat
uiteraard geen particuliere vissersbedrijven die zaak sturen. Wellicht kan
dit – in aanvulling op de vragen van de heer Bremmer – wat verduidelijkt
worden. In hoeverre zijn deze organisaties gelijkelijk toegankelijk voor de
staten met belangstelling voor de volle-zeevisserij?
 
 Voorzitter! In het gebied van de exclusieve economische zone kan ook een
zogenaamde aansluitende zone worden gecreëerd, waarin de kuststaten rechten
hebben met betrekking tot de voorkoming en de bestraffing van inbreuken op
de nationale wetgeving, wat douanebelasting, immigratie en volksgezondheid
betreft. Ook de heer Bremmer heeft hierop gewezen. Voelt de regering hiervoor?
Ik kan mij voorstellen dat staten deze zone ook voor hun veiligheidsbelangen
gebruiken. Hoe kijkt de regering daartegen aan? Moet dat niet als een negatieve
ontwikkeling worden gezien?
 
 Voorzitter! Afrondend. Wij erkennen dat verdragen staan of vallen met
consensus tussen staten. Dit verdrag codificeert voor een groot deel het gewoonterecht.
Van het principe van gemeenschappelijk erfdeel der mensheid is naar ons gevoel
nogal wat verloren gegaan. Maar het lijkt erop dat deze prijs moet worden
betaald om het internationale draagvlak voor het verdrag te creëren.
Met belangstelling wachten wij de antwoorden van de regering op onze vragen
af, maar de fracties van de RPF en het GPV zullen hoe dan ook het verdrag
goedkeuren.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Legt de heer Stellingwerf de verantwoordelijkheid voor het
lang duren van de onderhandelingen vanwege de discussie over het gemeenschappelijk
erfdeel der mensheid niet onevenredig bij de geïndustrialiseerde westerse
landen met hun belangen bij diepzeemijnontginningen? De instelling van de
200-mijlszones is gebeurd door lange-kuststaten, zoals Peru, die allerminst
de geïndustrialiseerde westerse landen vormen. Met andere woorden: het
idee over het gezamenlijk erfdeel der mensheid is voor een groot deel ondergraven
door minder ontwikkelde landen.
 
 Ik heb voorts met interesse de suggestie van de heer Stellingwerf gehoord
over de reservaten in de volle zee. In mijn inbreng heb ik naar voren gebracht
dat 90% van de visbestanden binnen de EEZ valt van 200 mijl. Is de heer Stellingwerf
er voor, een reservaat ook binnen zo'n exclusieve economische zone in te stellen?
Ik herinner mij zijn grote schrik toen er sprake was van een reservaat voor
visbestanden in de Noordzee.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Voorzitter! Ik denk niet dat ik zo erg geschrokken ben, althans ik kan
het mij niet meer herinneren, dus dat zal wel zijn meegevallen. Het gaat over
de volle zee. Als gesproken wordt over een gezamenlijke erfenis, moet bekeken
worden wat er gemeenschappelijk georganiseerd kan worden. In dat opzicht ben
ik benieuwd naar de antwoorden op de vragen van de heer Bremmer. Ik denk dat
daarvoor wel iets te bedenken is. Ik zeg dat met name naar aanleiding van
hetgeen in de nota naar aanleiding van het verslag te lezen is, namelijk dat
de vissen zich ook niet al te zeer storen aan de grenzen die wij menen te
moeten trekken.
 
 Ten aanzien van de 200-mijlszone denk ik dat de praktijk soms harder is
dan de leer. Dat geldt ook voor sommige staten die in het verleden misschien
wel het tegenovergestelde hebben betoogd. Hoe dan ook, het gaat er nu om de
volle zee onder de werking van dit verdrag te brengen. Wij moeten dat zien
als een eerste stap op weg naar een in de toekomst wellicht nog beter geregeld
verdrag.
 
 De heer Van Waning stelde mij drie vragen. De derde is mij even ontschoten.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Als de lange-kuststaten zich naast de territoriale 12-mijlszone ook een
zone van 200 mijl toeëigenen, hebben zij zich het beheer over de levende
bronnen toegeëigend. Dat betreft zo'n 90% van alle vissoorten. Ik vind
het voorstel van reservaten buiten die zone van 200 mijl plus 12 mijl weinig
relevant. Ik ben meer benieuwd naar de visie van de heer Stellingwerf over
reservaten binnen de exclusieve economische zone.
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Voorzitter! Mag ik een vraag ter opheldering stellen?
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dat mag alleen als de vraag aansluit bij die van de heer Van Waning.
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Ik heb de vraag van de heer Van Waning niet goed begrepen. Pleit hij ervoor
dat Nederland binnen zijn nog in te stellen economische zone een reservaat
instelt? Ik neem aan dat hij over Nederland spreekt, als hij de suggestie
doet reservaten in te stellen binnen de exclusieve economische zones en dat
hij dat niet wil doen voor andere landen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze vraag sluit niet aan bij de vraag aan de heer Stellingwerf.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Deze vraag hangt wel samen met mijn antwoord aan de heer Van Waning. Ik
ben namelijk ook van mening dat die 200-mijlszone niet aan de orde is. Het
gaat vandaag om het Zeerechtverdrag waarin het beheer over de internationale
wateren wordt geregeld. In dat kader hebben wij een suggestie gedaan. Dat
laat onverlet dat je voor de eigen 200-mijlszones die discussie kunt voeren.
Er zouden ook argumenten kunnen zijn op grond waarvan die suggestie in bepaalde
situaties nuttig of noodzakelijk kunnen zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Ik wil kort antwoorden op de vraag van de heer Bremmer. Voor
het Koninkrijk gelden geen exclusieve economische zones van 200 mijl. Ook
in het Caribisch gebied komen wij niet aan een dergelijke EEZ door de begrenzing
van andere landen. Het instellen van gebieden in de Noordzee waarvoor je kunt
overwegen voor een bepaalde tijd het vissen te verbieden, is een voorstel
geweest van een wetenschappelijke commissie van de Europese Unie in het kader
van de Noordzee-conferentie. Dat voorstel wordt op dit moment serieus onderzocht.
Het komt aan de orde tijdens de tussentijdse ministeriële Noordzee-conferentie.
Wij hebben daarover al een indringende gedachtenwisseling gehad. De fractie
van D66 maakt zich grote zorgen over overbevissing. Als wetenschappelijk is
aangetoond dat door het instellen van dergelijke reservaten overbevissing
wordt tegengegaan, zijn wij in principe voor dat voorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Blaauw (VVD):
 
 Voorzitter! Ik kreeg een soort van aha-Erlebnis toen ik de stukken bestudeerde
over het onderhavige verdrag. Ik herinnerde mij dat wij in het begin van de
jaren tachtig in dit huis reeds over dit verdrag hebben gedebatteerd met de
regering. Ik heb toen ook contact gehad met de Amerikaanse onderhandelaar
die thans nog steeds in Den Haag werkt. Voor mij was het dus wat gemakkelijker
de zaken te doorgronden.
 
 Het onderhavige verdrag is het gevolg van een gezamenlijke inspanning
van talloze staten, ook reeds genoemd door anderen, teneinde tot één
regeling van het zeerecht te komen die dan ook mondiaal van toepassing moet
zijn. Daarbij vormen beginselen als eigen verantwoordelijkheid en vrijheid
van doorvaart belangrijke begrippen. Het zal u niet verbazen dat dit begrippen
zijn die de VVD hoog in het vaandel voert en wel dusdanig dat onzes inziens
een regeling van het zeerecht de volle aandacht moet hebben.
 
 Wij verwelkomen daarom ook het streven naar het zo spoedig mogelijk instellen
van een exclusieve economische zone voor het Nederlandse gedeelte van het
Koninkrijk, te meer omdat dit zo belangrijk is voor de bescherming van het
milieu. Naar mijn mening zou het verstandig zijn, dit streven ook over te
nemen voor de Antillen en Aruba. Ik zit een beetje omhoog met de bevindingen
van rapporteur Christiaans. Hij verwijst naar de artikelen 136 en 137 en geeft
mij de indruk dat bijvoorbeeld Aruba in ieder geval niet zal streven naar
een EEZ. Ik vraag mij af of dat wijs is. Je zou immers kunnen zeggen dat men
niet streeft naar het instellen van een exclusieve economische zone, terwijl
de andere landen in de omgeving dat wel hebben gedaan. Daar komt dan natuurlijk
wel bij dat er een exclusieve visserijzone geclaimd wordt. Hoe steken die
dingen in elkaar?
 
 In hoeverre kunnen wij gebruik maken van het verdrag voor een ander punt,
namelijk voor de problematiek van drugssmokkel overzee, waar wij in de Antillen
nogal wat "effort" in steken? Is het daarom misschien verstandig om zelfs
verder te gaan en niet alleen te denken aan een exclusieve economische zone
maar zelfs aan het creëren van een aansluitende zone, zodat wij een zo
groot mogelijk gebied krijgen waarop wij het recht kunnen toepassen, zeker
als het gaat om die misdadige criminele activiteiten in de drugssfeer?
 
 Voorzitter! Een ander belangrijk punt dat direct verband houdt met de
EEZ, is de regeling met betrekking tot archipels en eilanden. Het verdrag
bepaalt in artikel 121 dat rotsen waarop geen duurzame menselijke bewoning
of eigen economisch leven mogelijk is, geen exclusieve economische zone kunnen
hebben of een continentaal plat kunnen claimen. Zij zijn overigens wel belangrijk
voor de bepaling van de territoriale zee. Is het praktische gevolg hiervan
dat in economisch interessante gebieden, bijvoorbeeld in verband met olie,
deze rotsen kunstmatig bewoond zullen worden dan wel een kunstmatige vorm
van economisch leven in stand gehouden zal worden teneinde een EEZ van 200
mijl te kunnen claimen en daardoor vis-, olie- en mineraalrechten te verwerven?
Het gevolg hiervan zou kunnen zijn dat rotsen die op dit moment de toeverlaat
van de natuur zijn, van vogels, pinguïns, zeehonden en dergelijke, straks
zonder reden overgenomen zullen worden door mensen. Deze ontwikkeling zou
naar de mening van de VVD-fractie onwenselijk zijn. Ik hoor gaarne een reactie
van de minister hierop.
 
 Ik kom te spreken over de invloed van het verdrag op interne jurisdictiegeschillen.
Ik heb daar in de schriftelijke behandeling ook al naar verwezen. Ik doel
daarbij in het bijzonder op de Verenigde Staten van Amerika. Wat zijn de directe
redenen dat de Verenigde Staten in feite niet willen ratificeren? Zit daar
ook het interne probleem bij dat diverse oostelijke kuststaten
in feite claimen dat het economisch gewin vanuit die EEZ ten goede moet komen
aan de deelstaat zelf en niet mag toevallen aan de federale regering in Washington?
 
 Een ander punt dat vermeld moet worden, is de soevereiniteitsproblematiek.
Ook daar hebben wij in de schriftelijke behandeling op gewezen. In het bijzonder
hebben wij bezorgdheid over Zuidoost-Azië. Kan er met het Zeerechtverdrag
in de hand misschien een handreiking worden gevonden voor problemen, zoals
bijvoorbeeld met betrekking tot de Spratly Islands. Daar claimen meerdere
staten soevereiniteit, maar het gaat hen natuurlijk niet alleen om de soevereiniteit
maar ook om de EEZ en om de bodemschatten die daar in de grond zitten of onder
het water in de grond zitten.
 
 Niet alleen daar zijn er problemen, die zijn er ook dichter bij huis.
De gespannen situatie tussen Griekenland en Turkije levert een problematiek
op die verband houdt met het verdrag. Welk recht is nu precies van toepassing
op een geschil tussen Turkije als niet-ondertekenaar van het verdrag en Griekenland
waar het verdrag wel geldt? Dit is ook al door collega's naar voren gebracht.
Geldt nu het Geneefse verdrag van 1958 of dient Montego Bay als gewoonterecht
ook op dit soort geschillen van toepassing te zijn?
 
 Bij de bespreking van de soevereiniteitsproblematiek kan niet om de Nederlandse
problemen heen gegaan worden. Met België heeft Nederland nog steeds een
geschil aangaande de soevereiniteit van de Wielingen. De leen van het gebied
blijkt al in 1323 door de graaf van Vlaanderen aan de graaf van Holland, een
rechtsvoorganger van Nederland, afgestaan te zijn. Nederland heeft sindsdien
het effectieve bezit ervan. Waar kan het geschilpunt met België nog liggen,
als dit toch duidelijk in historisch perspectief kan worden gezet? Gaarne
krijg ik meer inzicht, want de regering zei dat een oplossing van het geschil
met België nabij is.
 
 Nederland heeft tevens een geschil met Duitsland. Het knelpunt is hier
de Eems-Dollard. Duitsland claimt soevereiniteit op grond van historische
titel. Het baseert zich op het verstrekken van het leen door keizer Frederik
III aan de graven van Oost-Friesland in 1464 en claimt het ononderbroken bezit
ervan. De recente wens om in het kader van het verdrag tot uitbreiding van
de territoriale wateren over te gaan, heeft de spanning aldaar alleen maar
verhoogd. Wat denkt de regering te doen om een oplossing te bereiken? Als
je in het ene geval, namelijk dat van België, historisch recht kunt claimen,
zul je het in het andere geval ook moeten verlenen. Of is dit nu juist er
de reden van dat de zaak in een impasse verkeert?
 
 Voorzitter! Montego Bay is voor de Europese Gemeenschap van groot belang.
Nog immer is niet helemaal duidelijk, welke bevoegdheden Nederland in dit
verband mogelijk zal overdragen aan de Gemeenschap, te meer daar mogelijkerwijs
niet alle landen van de Europese Unie zullen ratificeren. Of ben ik in dezen
op een fout spoor? Misschien kan de minister mij bijlichten.
 
 Ten slotte nog een praktische vraag. Vanuit het bedrijfsleven is aangevoerd
dat het instellen van heffingen voor het verkeersbegeleidingstarief voor de
scheepvaart, dat is voorgenomen door de minister van Verkeer en Waterstaat –
maar in dezen moet ik ook bij de minister van Buitenlandse Zaken te biecht
gaan – in strijd zou zijn met de provisies van de artikelen 24 en 26
van het verdrag. In dit verband memoreer ik wat R.R. Churchill, dus niet Winston,
en anderen meldden in het boek "The law of the sea" uit 1991.
 
 "States may nog legislate so as to hamper..." – en dan wordt verwezen
naar het Verdrag van Genève 1958, artikel 15(1) en het Verdrag van
Montego Bay, artikel 24(1) – "...or levy charges upon innocent passage...",
verwijzend naar wederom twee artikelen in de genoemde verdragen. "They may
charge for specific services rendered, such as rescue or pilotage services,
but not in a manner which discriminates amongst ships of foreign different
flags." In dezen zijn de artikelen 18(2) en 26(2) van respectievelijk Genève
en Montego Bay van toepassing.
 
 Gaarne een "ruling", zou ik bijna zeggen, van de minister van Buitenlandse
Zaken, omdat dat ons misschien later kan helpen bij een debat over het verkeersbegeleidingstarief.
 
 Voorzitter! Ik verneem graag van de minister of het verdrag directe werking
toekomt, zodat derden zich erop kunnen beroepen bij de overheid, en of de
regering zich na inwerkingtreding van het verdrag in die richting geïnstrueerd
voelt.
 
 Ofschoon enkele kritische vragen mijnerzijds naar voren zijn gebracht,
wil ik in dezen niet wederom de minister voor een knipperlicht laten staan.
Wij vinden het relevant en wenselijk dat dit verdrag zo spoedig mogelijk in
werking treedt en zullen dus in ieder geval instemmen met ratificatie, na
beantwoording van onze kleine wensen.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 21.23 uur tot 21.50 uur geschorst.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Er is tijd beschikbaar tot uiterlijk 23.15 uur. Ik vraag u allen, zowel
de leden van de Kamer als de minister, uw medewerking te verlenen om dat mogelijk
te maken.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik zal mijn best doen om het zo kort mogelijk
te houden, maar er zijn onmetelijk veel opmerkingen en vragen van hoog niveau
naar voren gebracht. Ik zal mijn best doen om die naar vermogen te beantwoorden.
Het is mogelijk dat een paar punten een schriftelijke nabehandeling moeten
hebben. Dan zullen wij dat doen.
 
 Ik dank de Kamer voor de gemaakte opmerkingen over het Zeerechtverdrag,
waarvan het de Kamer bekend is dat de regering een spoedige ratificatie nastreeft
om deel te kunnen nemen aan de verkiezingen voor het Zeerechttribunaal op
1 augustus a.s. Daarvoor is ratificatie een voorwaarde. Nederland acht het
van belang als verdragspartij, gezien de inwerkingtreding van het verdrag,
deel te kunnen nemen aan de samenstelling van de instituten, voorzien in dit
verdrag, waaronder die van het Zeerechttribunaal. Ik waardeer het dan ook
zeer dat de Kamer met haar drukke agenda toch een snelle behandeling van dit
verdrag mogelijk maakt.
 
 Het resultaat van de onderhandelingen die zich over een tijdvak van ruim
twee decennia hebben uitgestrekt, heeft een uiterst belangrijk samenstel van
regels opgeleverd dat in beginsel vrijwel alle gebruiksrechten van de zee
regelt. Voor Nederland, waarvan de belangen traditioneel nauw met de zee zijn
verbonden, is duidelijkheid met betrekking tot de gebruiks rechten
van de zee van bijzonder belang. Uiteraard vertoont het resultaat duidelijk
de sporen van compromissen. In die zin kan ik ook de teleurstelling uit sommige
hoeken begrijpen, maar men moet ook bedenken dat die compromissen ook mogelijk
hebben gemaakt de universele werking, de mogelijkheid voor alle landen om
toe te treden. Het zou dus niet mogelijk zijn geweest zonder die compromissen
tot afronding van de onderhandelingen te komen.
 
 Het was nu juist noodzakelijk om evenwicht te vinden tussen de vrijheden
van de volle zee, zoals oorspronkelijk geformuleerd door Hugo de Groot –
en menig geachte afgevaardigde heeft daaraan herinnerd – en de hedendaagse
noodzaak om vormen te vinden voor het gemeenschappelijk en duurzaam beheer
van de zee. Dit betekende dat wij ons hebben verzet tegen een te vergaande
inperking van de vrijheid van de volle zee, maar tegelijkertijd hebben meegewerkt
aan de totstandkoming van regels, gericht op dat gezamenlijk beheer van de
zee. Daarin ligt immers de toekomst. Het is niet langer verstandig om uitsluitend
op die vrijheid te hameren, als je beseft dat de zeeën bescherming behoeven
en op een duurzame wijze moeten worden beheerd. Het nieuwe zeerecht is naar
mijn inzicht een aanvaardbare balans tussen deze vrijheid en de daarbij behorende
verantwoordelijkheid voor het beheer van dat gemeenschappelijk zeegebied.
 
 Ik dank mevrouw Verspaget voor haar grondige en interessante bijdrage.
Zij vraagt naar de Nederlandse houding ten opzichte van de overeenkomst. Zij
vraagt met name of de ontwikkelingslanden het niet afleggen tegen de belangen
van industrielanden en grote ondernemingen. Eigenlijk is dat ook een kern
in he betoog van de heer Stellingwerf. Laat ik eerst zeggen dat Nederland
zich altijd kritisch heeft opgesteld tegenover deel XI. In deze zin heeft
Nederland zich al uitgelaten bij de ondertekening van het verdrag. Nederland
hoopte dat de voorbereidende commissie bij de implementatie van het verdrag
tegemoet zou komen aan de bezwaren die in westerse kring tegen deel XI bestonden.
De in 1994 tot stand gekomen implementatie-overeenkomst, waarbij ook de ontwikkelingslanden
een belangrijke rol hebben gespeeld, neemt die bezwaren weg. Uitgangspunt
daarbij is altijd geweest om in het belang van alle staten universele participatie
te krijgen. Dat laatste aspect zou troostend moeten werken op het gemoed van
mevrouw Verspaget en de heer Stellingwerf. De ontwikkelingslanden hebben ook
profijt van het feit dat er een veel grotere participatie bij het verdrag
is. Maar het is waar, het aspect dat mevrouw Verspaget noemde, zit er ook
aan.
 
 Mevrouw Verspaget vroeg of het juist is dat er tussen 1983 en nu exploratie
heeft plaatsgevonden. Dat is juist, met dien verstande dat dit conform de
bepalingen van resolutie 2 van de VN-zeerechtconferentie gebeurde. Het is
dus niet, zoals mevrouw Verspaget vroeg, in strijd met de verplichtingen van
het verdrag. Voor zover mij bekend is, zijn er geen Nederlandse ondernemingen
bij betrokken geweest.
 
 Voorts vroeg mevrouw Verspaget naar de betekenis van het fonds voor economische
ondersteuning, dat in de plaats gekomen is van het compensatiefonds. De Autoriteit
heeft op dit moment uiteraard nog geen eigen inkomsten. Het is dus moeilijk
te voorspellen hoe winstgevend diepzeemijnbouw, eenmaal aangevangen, zal zijn.
De criteria voor de verdeling zullen nog helemaal moeten worden ontwikkeld.
 
 Mevrouw Verspaget vroeg verder naar de relatie met andere verdragen op
het gebied van bescherming van het milieu. Het internationaal recht kent geen
centraal wetgevingssysteem. Het is dan ook lastig, verdragen onderling op
elkaar af te stemmen. Nederland en de EU streven na, bij elke modernisering
van een relevant verdrag dit in lijn te brengen met het Zeerechtverdrag. Voorbeelden
daarvan zijn de aanpassingen in de twee verdragen die mevrouw Verspaget noemde,
namelijk het Marpol-verdrag en het Solas-verdrag, dat wil zeggen het verdrag
over "maritime pollution" (Internationaal verdrag ter voorkoming van verontreiniging
door schepen) en het verdrag voor "safety of life at sea" (Internationaal
verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee). Veel van dergelijke
verdragen komen tot stand in gespecialiseerde organisaties, zoals de internationale
maritieme organisatie, die gezien hun expertise en met gebruikmaking van het
Zeerechtverdrag, de kwaliteit van de milieubescherming steeds aanscherpen.
Dit betekent in de praktijk dat de door mevrouw Verspaget genoemde regelgeving
op het niveau van de bescherming van het Zeerechtverdrag terechtkomt.
 
 Dan ben ik toegekomen aan de vraag van mevrouw Verspaget over de bescherming
van milieuregels voor bedrijven die op zee of op de kusten opereren voor de
winning van mineralen, gas en olie. Op de Noordzee is de winning van gas en
olie onderhevig aan strenge voorschriften in het kader van de mijnwetgeving
voor het continentaal plat. Andere landen kennen vergelijkbare voorschriften
die ook betrekking hebben op de bescherming van het maritieme milieu. Op regionaal
niveau vindt op dit gebied samenwerking plaats en Nederland zal aan de verdere
ontwikkeling van normen een bijdrage blijven leveren.
 
 Voorts heeft mevrouw Verspaget gevraagd naar de controle. Anders dan zij
zegt, is er wel degelijk sprake van controle op verplichtingen op grond van
internationale milieuverdragen binnen de Nederlandse rechtsmacht. Deze verdragen
zijn omgezet in Europese en Nederlandse wetgeving. Toezicht op de naleving
is in handen van de kustwacht, voor zover het de territoriale zee en de EEZ
betreft, en in handen van de autoriteiten in Nederlandse havens. Ook aan boord
van Nederlandse schepen is Nederland bevoegd op te treden tegen milieumisdrijven.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voorzitter! Dat is ongetwijfeld waar en dat geldt ook voor de opmerking
van de minister over regionale organisaties, waar hij zoëven over sprak.
Maar voor een mondiaal verdrag en de toepassing daarvan voor alle wereldzeeën,
niet alleen maar voor de 200-mijlszone, maar ook voor de volle zee –
dat geldt bijvoorbeeld ook voor het Marpol-verdrag – is het belangrijk
om controlemechanismen te ontwikkelen. Dat is het niet alleen voor onszelf
in het noorden van de wereld, maar ook voor de zuidelijke landen. Dan is het
verstandig om zo'n controle op mondiaal niveau te laten plaatsvinden. Daar
vraag ik ook om. Ik ben het dus met de minister eens dat veel zaken in regionaal
opzicht goed of steeds beter worden geregeld, maar ik zie ook dat dergelijke
controlemechanismen op dit moment mondiaal nog ontbreken. De
minister hoeft daarvoor alleen maar naar de kaartjes te kijken die daarover
de afgelopen jaren zijn verspreid.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Mevrouw Verspaget heeft in zekere zin gelijk. Het strafrechtelijk aanpakken
van ondernemingen is een zaak van de staat waar die onderneming is gevestigd,
of van de kuststaat wanneer het zich in een EEZ of een territoriale zee voordoet.
Ik meen dat ik met haar van mening moet zijn, dat een mondiale controle ontbreekt.
Dit wil niet zeggen dat, omdat het in het verdrag ontbreekt, het niet mogelijk
is toch te proberen zo'n instrument tot stand te brengen. In ieder geval is
de Nederlandse regering van mening dat het wenselijk zou zijn, als dat kon.
 
 Voorzitter! Mevrouw Verspaget vraagt de regering het strafrechtelijk gebruik
van het Tribunaal te bevorderen met betrekking tot ondernemingen. Welnu, dit
kan niet ten aanzien van ondernemingen. Het verdrag biedt daartoe geen mogelijkheden.
Dat moet gebeuren, zoals ik al zei, in de staat van de onderneming, dan wel
in de kuststaat.
 
 Tevens vraagt mevrouw Verspaget naar de mogelijkheid om NGO's voor het
Tribunaal te laten optreden. Dit is in het verdrag echter niet mogelijk. De
regering onderkent het belang van het Tribunaal in Hamburg en zal de specifieke
mogelijkheden die het heeft – dat zeg ik expliciet, als een beleidspunt –
zo effectief mogelijk benutten.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik heb nog een vraag aan de minister over de ondernemingen.
Het gaat niet alleen om ondernemingen die thans binnen de 200-mijlszone voor
de kust van landen actief zijn, maar het gaat straks met name ook om de ondernemingen
die, onder regie van de Autoriteit, op de volle zee exploraties en exploitaties
zullen verrichten. Als ik het goed heb gelezen – misschien kan de minister
dit voor de tweede termijn nog eens nagaan – zouden zulke ondernemingen
in principe wel voor het Hof van de zee kunnen worden gebracht.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Het is niet uitgesloten... Nee, het Hof bemoeit zich alleen met staten,
volgens mij. Ik zal zien of ik u in tweede termijn een concreet antwoord kan
verschaffen.
 
 Voorzitter! Ik kom bij de opmerkingen van de heer Van Waning, die ik dank
voor zijn bijdrage. Hij heeft opmerkingen gemaakt over en gevraagd naar ondersteuning
door Nederland van regionale visserij-organisaties in ontwikkelingslanden;
ook de heer Stellingwerf heeft hierover gesproken. De regering vindt het belangrijk
dat er een systeem ontstaat van regionale visserij-organisaties die zorgen
voor het beheer van de bestanden op volle zee en eventueel in de exclusieve
economische zone en in de territoriale zee. Nederland geeft politieke steun
aan de ontwikkeling van zo'n systeem. De Nederlandse financiële steun
op dit gebied richt zich op het scheppen van duurzame visserijcapaciteit in
ontwikkelingslanden. Hiermee is een bedrag gemoeid van ruim 67 mln., dat door
de Nederlandse overheid daaraan wordt bijgedragen.
 
 De heer Van Waning vraagt naar de consequenties van de ratificatie van
het Zeerechtverdrag voor Nederland. Ratificatie betekent in een aantal gevallen
de formalisering van rechtsontwikkelingen die reeds enige tijd geleden in
gang zijn gezet. In de ogen van de regering behoren belangrijke delen van
het verdrag reeds tot het gewoonterecht en worden deze reeds ten uitvoer gelegd.
Ratificatie betekent ook dat binnenkort zal worden overgegaan tot de afkondiging
van de exclusieve economische zone voor Nederland, nadat een rijkswet daartoe
is aanvaard. Zodra deze zone is afgekondigd, zullen delen van de Nederlandse
wetgeving die aan kunnen sluiten bij de bevoegdheden in die zone, worden aangepast,
voor zover dat wenselijk wordt geoordeeld.
 
 De heer Van Waning heeft nog gevraagd naar de onderhandelingen over het
verdrag. Zoals dit bekend zal zijn uit de stukken, is de totstandkoming van
het Zeerechtverdrag niet alleen een langdurig, maar ook een innovatief proces
geweest. Een zo langdurige conferentie over een zo omvangrijk onderwerp, waarbij
zoveel verschillende belangen spelen en waaraan door zoveel staten werd deelgenomen,
is nog niet eerder vertoond. Het onderhandelingsproces heeft zicht gegeven
op mechanismen die in de toekomst gebruikt kunnen worden, als het gaat om
dergelijke omvangrijke klussen op het terrein van codificatie en ontwikkeling
van het internationale recht. Het gebruik van de consensusmethode is daar
een goed voorbeeld van. Het gaat mij te ver om in algemene zin te zeggen,
dat de werkwijze van het Zeerechtverdrag in het vervolg als het definitieve
voorbeeld moet worden gezien voor onderhandelingen. De onderhandelingen van
het Zeerechtverdrag zijn inderdaad leerzaam. Het zal echter altijd zo blijven,
dat methode en aard van de onderhandelingen samenhangen met de deelnemende
staten en met het onderwerp van het verdrag. In die zin is geen enkel verdrag
gelijk.
 
 Voorzitter! Aan het slot van zijn inbreng kondigde de heer Van Waning
een motie aan, waarin hij zorg uitspreekt voor de instandhouding van de zo
broodnodige visbestanden in de zee. Ik ben natuurlijk benieuwd die motie te
zien. Even los van de wijze waarop die geformuleerd is, kan ik alleen maar
zeggen dat de Nederlandse regering precies dezelfde zorg heeft. Zij richt
haar beleid op het verminderen van de reden van die zorg. Gezien het regeringsbeleid
zou het niet uitgesloten kunnen zijn dat die motie overbodig is. Tegelijkertijd
kan zij niet op bezwaren van de regering stuiten.
 
 Er is een zeer uitvoerige inbreng gekomen van de heer Bremmer. Ik spits
mijn antwoord toe op de vragen en moet daarbij de soms substantiële beschouwingen
van hoog niveau onbeantwoord laten. Zij zijn echter niet voor niets uitgesproken
en vinden hun plaats in de Handelingen.
 
 De heer Bremmer vraagt, of de overeenkomst in werking is getreden. Het
antwoord is, dat de overeenkomst nog niet in werking is getreden maar voorlopig
wel wordt toegepast. Dat betekent dat er op dit moment op grond van de overeenkomst
gewerkt wordt.
 
 De heer Bremmer vraagt ook, of het hele kabinet de opvatting deelt dat
spoedige goedkeuring en bekrachtiging van het Zeerechtverdrag en de overeenkomst
van groot belang zijn. Ik denk dat de heer Bremmer beseft, dat hij op dit
punt naar de bekende weg vraagt. Het is inderdaad het hele kabinet. Ook als
sommige ministers uit hoofde van hun speciale verantwoordelijkheid de wenkbrauwen
wat meer fronsen dan andere ministers, is het toch nog zo
dat alle ministers zich verenigen in het kabinetsbeleid dat achter dit verdrag
en de overeenkomst staat.
 
 Wanneer zal de Europese Gemeenschap toetreden tot het verdrag en de overeenkomst?
Dat zal gebeuren als de meerderheid van de lidstaten bekrachtigd heeft. Op
dit moment hebben vier lidstaten het verdrag geratificeerd. De Europese Gemeenschap
heeft het in 1984 ondertekend en past de overeenkomst voorlopig toe.
 
 De heer Bremmer sprak, evenals anderen, over de grenskwestie met onze
buurstaten en vroeg naar de reden van het vertrouwen in een goede voortgang
van de besprekingen met België. Dat is eigenlijk gebaseerd op het feit –
dat is ook een antwoord aan de heer Blaauw – dat wij in beginsel op
alle punten met België overeenstemming hebben bereikt.
 
 In de onderhandelingen met Duitsland zullen wij opnieuw voorstellen over
te gaan tot een zijdelingse afbakening van de territoriale zee tot 12 zeemijlen
en van de exclusieve economische zone. Duitsland is al partij in het verdrag.
Dat zo zijnde, kunnen wij gewoon opnieuw aan het onderhandelen slaan. Er rest
ons niet veel anders dan te proberen ons uitgangspunt versterkt naar voren
te brengen. Het ontbreken van een afbakening heeft niet tot nadeel dat dit
een belemmering vormt voor een meer effectieve grensoverschrijdende milieusamenwerking
met Duitsland. De onderhandelingen over een protocol inzake water- en natuurbeheer
in het Eems-Dollard-gebied zijn vrijwel afgerond.
 
 De heer Bremmer vraagt wat "binnenkort" betekent voor de instelling van
de EEZ. Het voorstel van rijkswet tot instelling van die EEZ wacht op instemming
van de kant van de Nederlandse Antillen. Zodra dit wetsvoorstel van kracht
geworden is, kan Nederland overgaan tot het instellen van de EEZ. Ik beantwoord
hier meteen even de desbetreffende vraag van de heer Blaauw. Het feit dat
wij gerechtigd zijn om zo'n economische zone in te stellen, betekent niet
dat er een verplichting is om het te doen. Dat geldt natuurlijk ook voor Aruba.
Het instellen van de economische zone is een bevoegdheid van het rijksdeel.
Het mogelijk maken dat het gebeurt, is een bevoegdheid van het Koninkrijk.
Er zijn in Aruba aarzelingen. Dat heeft te maken met het ontbreken van de
capaciteit om alles waar te maken wat het met zich brengt als je zo'n zone
instelt. Dat geldt ook voor de aansluitende zone. Het zou inderdaad heel prettig
zijn in verband met de drugsbestrijding als die kon worden gerealiseerd. Ook
dit is een capaciteitsprobleem. Men heeft de strafrechtelijke structuur daar
nog niet voor. Dit punt heeft wel de aandacht van Nederland. Als wij dat proces
ten goede kunnen beïnvloeden, moeten wij dat doen.
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Voorzitter! Begrijp ik het goed? Omdat de Nederlandse Antillen nog geen
instemming hebben betuigd met de instelling van een economische zone, wacht
Nederland op dit punt met initiatieven, zowel wat de eigen kust als wat de
aansluitende zone betreft. Daarvoor wacht de minister ook op de instemming
van de Nederlandse Antillen. Moet ik het zo begrijpen?
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Nee. Dat is onze verantwoordelijkheid. Het mogelijk maken is een zaak
van het Koninkrijk. Daarover moeten wij het eens zijn. Of het dan ook wordt
gedaan, is aan de gebiedsdelen afzonderlijk.
 
 Voorzitter! De heer Bremmer heeft gevraagd waarom Nederland geen aansluitende
zone heeft ingesteld conform artikel 33 van het verdrag. Op grond van dat
artikel heeft een kuststaat een aansluitende zone. Deze hoeft niet apart te
worden ingesteld. Maar in dit gebied heeft de kuststaat bepaalde bevoegdheden
die hij kan gebruiken voor zover de wetgeving van het land dit toestaat. Op
de vraag van de heer Bremmer over de Autoriteit en haar organen kan geantwoord
worden dat Nederland op grond van de voorlopige toepassing van de overeenkomst
reeds zitting heeft in kamer E van de Autoriteit. Volgend jaar zal Nederland
als waarnemer bij de Raad optreden. De daarop volgende vier jaren zal Nederland
een zetel bezetten in kamer B. Zoals men weet, hebben de kamers A, B en C
het vetorecht. Ook de heer Stellingwerf heeft hierover een opmerking gemaakt.
Hij heeft gevraagd of het juist is dat drie staten binnen de Raad voor de
internationale zeebodem een besluit kunnen tegenhouden. Het antwoord is: ja,
als zij zitten in één van de drie kamers die ik noemde. De bedoeling
van die regeling is om groepen staten de verzekering te geven dat hun minderheidsbelangen
niet genegeerd kunnen worden. Dat is een aardige kant van het verdrag.
 
 De heer Bremmer heeft gevraagd naar de door de regering af te leggen verklaring,
inzake de keuze van de regering, voor het Internationaal gerechtshof en daarna
voor het Zeerechttribunaal. Die keuze heeft vooral te maken met de zekerheid
dat het Hof een bestaande instantie is die zijn kwaliteit ook op het gebied
van het zeerecht bewezen heeft. Het Tribunaal biedt de mogelijkheid dat ook
anderen dan staten partij kunnen zijn bij een procedure. Let wel, dat is dan
een civiele procedure. Voor een strafrechtprocedure kan dat niet. En juist
voor geschillen tussen diepzeemijnbouwondernemingen en de zeebodemautoriteit
voorziet het verdrag in een speciale Zeebodemkamer bij het Tribunaal. De heer
Bremmer heeft gevraagd of het nog steeds de bedoeling is om op 1 augustus
1996 de leden van het Tribunaal te kiezen. Ja, dat is de bedoeling.
 
 De heer Bremmer heeft ook gevraagd naar de consequenties van het ontstaan
van steeds nieuwe mechanismen van geschillenbeslechting op deelterreinen van
het internationale recht. Nederland is een voorstander van uniforme interpretatie
en ontwikkeling van het internationale recht. In het algemeen is Nederland
voor het beperken van de instelling van nieuwe mechanismen van geschillenbeslechting.
Ik heb vorige week bij het 50-jarig bestaan van het Internationaal gerechtshof
juist hiervoor een pleidooi gehouden, met erkenning van alle belangen van
de tribunalen die er zijn. Wij moeten voorkomen dat tribunalen gaan doen wat
de grote hoven kunnen. Ik heb ook gepleit voor het instellen van een prejudiciële
vraagstelling om meer eenheid te krijgen in de ontwikkeling van het internationale
recht.
 
 De heer Bremmer vraagt hoe de regering het verdrag inzake grensoverschrijdende
visbestanden beoordeelt. De regering verwelkomt de totstandkoming van dit
verdrag als een heel belangrijke stap richting duurzaam beheer van de betrokken
visbestanden.
 
 De heer Bremmer vraagt naar de relatie tussen de vrijheid van de volle
zee en de rol van regionale visserij-organisaties bij het
beheer van visbestanden op die volle zee. Vrijheid van visserij blijkt in
de praktijk geen garantie voor een verantwoord beheer te zijn. Nederland onderkent
dat regionale visserij-organisaties noodzakelijk zijn voor het duurzaam beheer
van visbestanden op de volle zee. Nederland hecht eraan dat deze organisaties
een open karakter hebben. Dat wil zeggen dat alle landen die in het beheersgebied
willen vissen lid kunnen worden van die organisaties. Zodoende kunnen zij
de regels die voor hen gelden in het beheersgebied mede helpen opstellen.
Zo blijft de vrijheid om te vissen op de volle zee gewaarborgd, terwijl de
vissende landen de verantwoordelijkheid voor het beheer delen.
 
 Voorzitter! Ik kom tot de indringende beschouwingen van de heer Stellingwerf.
Ik beperk mij voornamelijk tot zijn vragen. Hij heeft een vraag gesteld over
de archipelstaten. Schepen van alle staten genieten het recht van onschuldige
doorvaart door een archipelzee. De archipelstaat kan scheepvaartroutes aanwijzen
voor een snelle en ononderbroken voortgang. Dit geldt ook voor luchtvaartcorridors.
Schepen en luchtvaartuigen moeten zich tijdens de doortocht onthouden van
onder meer het gebruik van geweld tegen de soevereiniteit van de archipelstaten.
Dat zijn de belangrijkste condities.
 
 De heer Stellingwerf heeft gevraagd of nieuwe staten het Zeerechtverdrag
van toepassing kunnen verklaren op de Kaspische Zee. Het ligt niet voor de
hand dat het Zeerechtverdrag van toepassing is op de Kaspische Zee. In juridische
zin is dit geen zee, want er is geen open verbinding met de oceanen. Uitgangspunt
zou moeten zijn dat de kuststaten van de Kaspische Zee gezamenlijk tot een
eventuele afbakening komen. Met andere woorden, door onderhandelingen en een
gezamenlijk besluit zouden zij het verdrag daarop van toepassing kunnen verklaren,
maar alleen daardoor en niet door de werking van het verdrag zelf. Een afbakening
is niet verplicht, maar als de kuststaten dat wensen, kunnen zij de Kaspische
Zee afbakenen. Hoofdzaak is dat een regeling op vreedzame wijze en in onderling
overleg tot stand komt.
 
 De heer Stellingwerf heeft gevraagd naar de mogelijkheid van het instellen
van reservaten op de volle zee. Wil de regering dat bevorderen? Binnen de
EEZ kunnen bijzondere beschermde gebieden worden aangewezen. Het Zeerechtverdrag
kent niet de mogelijkheid tot het instellen van reservaten op de volle zee.
 
 De heer Stellingwerf heeft gevraagd of Rusland zich heeft onthouden van
stemming over de resolutie inzake de overeenkomst en, zo ja, waarom. Ja, Rusland
heeft zich onthouden, maar de overwegingen kennen wij eigenlijk niet. Wij
hebben de indruk dat Rusland bezwaar had tegen de kosten voor investerende
staten zoals Rusland, verbonden aan diepzeemijnbouw.
 
 
 
 
 
 De heer Blaauw (VVD):
 
 Voorzitter! Mag ik even terugkomen op het punt hiervoor? Ik heb begrepen
dat de Nederlandse regering regionale visserij-overeenkomsten ondersteunt.
Ik kan mij een regionale visserij-overeenkomst voorstellen waarbij ook een
stukje internationale zee in feite tot reservaat wordt verklaard. Of kan dat
niet?
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Het enige wat ik kan zeggen, is dat het verdrag de mogelijkheid niet opent.
Misschien is het gesneuveld in een van de onderhandelingsmomenten, want op
zichzelf ben ik het met de heer Blaauw eens dat er een zekere logica in zou
zitten als dat wel het geval was.
 
 Voorzitter! Ik kom hiermee op de andere vragen van de heer Blaauw. De
vraag over Aruba en de Antillen heb ik naar mijn gevoel al beantwoord. Verder
heeft de heer Blaauw een vraag gesteld over het lot van de rotsen. De maatstaf
voor het gebruik van rotsen voor de afbakening van zeegebieden is of die rotsen
voor menselijke bewoning geschikt zijn. Helaas voor de vogels, moet ik vaststellen
dat de huidige technische middelen vrijwel iedere rots geschikt kunnen maken
voor menselijke bewoning. Dat is dus vervelend nieuws voor de vogels. De allerkleinste
rotsen tellen niet mee voor de EEZ, omdat het daar natuurlijk niet kan.
 
 De heer Blaauw heeft ook gevraagd wat de redenen zijn waarom de Verenigde
Staten niet ratificeren. Hij vroeg of het misschien zo is dat de oostelijke
staten claimen dat het gewin aan de deelstaten moet toekomen. Ik moet het
antwoord hierop schuldig blijven. Het enige wat ik weet, is dat de federale
regering er voor is, maar dat zij het niet door het congres heen krijgt. Als
de heer Blaauw het wil weten, kan ik het wel voor hem nagaan. Het moet ongetwijfeld
te vinden zijn. Ik kan alleen niet uit het hoofd zeggen wat precies de reden
is. Het zou mij helemaal niet verbazen, als het komt in de buurt van hetgeen
de heer Blaauw zelf suggereerde.
 
 
 
 
 
 De heer Blaauw (VVD):
 
 Het interessante is dat je nu de problematiek van federale staten ziet.
Dit is echter niet zozeer een vraag, maar meer een opmerking. Ik verwijs hier
ook in een ander verband naar.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Voorzitter! De soevereiniteit wordt soms door meer staten geclaimd. Ik
noem de Spratly Islands, Griekenland en Turkije. De heer Blaauw heeft gevraagd
welk recht in dit verband van toepassing is. De verschillen van inzicht over
de juiste afbakening van de zeegrens in bijvoorbeeld de Egeïsche Zee
en de daaraan voorafgaande vraag wie soeverein is over welke eilanden, hebben
de betrekkingen tussen Turkije en Griekenland al lang vertroebeld. Ik vrees
dat dit nog lang zo zal blijven. Griekenland is wel voor het verdrag, maar
Turkije is er fel tegen. Op het moment dat er zich in het af te bakenen gebied
grote belangen bevinden – dat geldt dus niet alleen voor het gebied
tussen Griekenland en Turkije; het gaat dan om oliereserves of visbestanden,
maar ook om strategisch belangrijke gebieden – lopen de verschillen
van inzicht over de soevereiniteit soms hoog op. Naar Nederlands inzicht dienen
dergelijke problemen in gezamenlijk overleg en zo nodig door het gebruik van
een van de mechanismen voor de vreedzame beslechting van geschillen, arbitrage,
te worden opgelost. Het internationaal gewoonterecht blijft in het geval van
Turkije een rol spelen.
 
 Voorzitter! Ik heb al gezegd dat het verschil van mening met België
over de Wielingen is opgelost. De onderhandelingen zijn eigenlijk de facto
afgesloten. Over Duitsland en de Eems en de Dollard heb ik net al gesproken.
In het algemeen kan ik zeggen dat, voor zover onze zeegebieden nog niet zijn
afgeba kend met onze buurlanden Duitsland en België, het
Zeerechtverdrag geen nieuwe elementen biedt. Dat is dus het punt: het Zeerechtverdrag
lost het niet op. De bepalingen ter zake zijn in hoofdzaak een bevestiging
van geldend recht. Wij zullen het gewoon met die landen op een akkoord moeten
zien te gooien. Met België zijn wij daar dus bijna mee klaar en met Duitsland
beginnen wij gewoon opnieuw.
 
 De heer Blaauw heeft verder gevraagd of het zo is dat niet alle landen
van de Europese Unie zullen ratificeren. Er zijn geen landen die hebben aangekondigd
dat zij niet zullen ratificeren. Er zijn er vier die het al gedaan hebben.
 
 De heer Blaauw heeft een buitengewoon belangwekkende, maar niet simpel
te beantwoorden vraag gesteld over de heffingen voor het verkeersbegeleidingstarief
voor de scheepvaart, die in strijd zouden zijn met de provisies, genoemd in
de artikelen 24 en 26 van het verdrag. Hij vroeg daarbij om een "ruling",
iets wat ik hem nog nooit heb horen doen! Die problematiek is de regering
maar al te goed bekend. De regering is van oordeel dat er geen strijd is met
artikel 26, aangezien het gaat om specifieke dienstverlening ten behoeve van
het schip.
 
 Ten slotte vroeg de heer Blaauw, hoe het zit met de directe werking. Welnu,
de rechter maakt uit of een verdrag directe werking heeft of niet, en voor
welke delen. Het lijkt mij dat het grootste gedeelte van dit verdrag geen
directe werking heeft: het richt zich zeer expliciet op staten, en niet op
burgers. Maar het is mogelijk, dat de rechter in een bepaald geval beslist
dat een gedeelte wel directe werking heeft.
 
 Voorzitter! Ik heb de illusie, dat ik in ieder geval het overgrote deel
van de vragen, zo niet alle, heb beantwoord.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voorzitter! Dank voor het antwoord van de minister in eerste termijn.
Dit is een buitengewoon ingewikkelde materie, met heel veel aspecten. Ik realiseer
mij dat menigeen soms tandenknarsend een aantal van de onderwerpen en uitweidingen
daarover in de memorie van toelichting heeft gelezen. Ik kom terug op drie
punten die eerder zijn aangeroerd: de ondernemingen, de controle op en coördinatie
van de internationale verdragen en het stellen van regels aan ondernemingen.
 
 Over de vraag of ondernemingen wel of niet onderwerp zouden kunnen zijn
van de geschillenregeling die in het verdrag voor de rechten van de zee is
afgesproken, is een klein meningsverschil gerezen met de minister van Buitenlandse
Zaken. Ik heb nog een vraag over datgene, wat staat op pagina 24 van de memorie
van toelichting, namelijk dat voor geschillen met betrekking tot activiteiten
in internationaal gebied volgens artikel 287 de Zeebodemkamer van het Internationale
hof voor het recht van de zee bevoegd is, en dat in deze procedure ook de
Autoriteit, de privaatrechtelijke contractpartijen en de onderneming kunnen
optreden. Tenzij ik mij vergis, houdt dit in dat ook privaatrechtelijke contractpartijen
en ondernemingen voor deze vorm van geschillenbeslechting ter verantwoording
kunnen worden geroepen. Ik zou graag willen dat, als ondernemingen zich niet
houden aan afspraken die over het milieu en andere zaken zijn gemaakt, met
sancties kan worden gedreigd, waarbij hun vergunning kan worden ingetrokken
of waarbij andere maatregelen kunnen worden genomen, waardoor zij alsnog blijk
geven van goed gedrag.
 
 Wat de normen voor het milieu betreft, staat duidelijk in de memorie van
toelichting, en wel op pagina 22, dat, afgezien van het feit dat een groot
aantal landen, met name in het noorden, heel ijverig bezig is om een aantal
mondiale regels en afspraken te verwerken in de eigen landelijke of internationale
wetgeving, zeker als het gaat om een betrekkelijk klein zeegebied als het
onze, vele andere landen, met name in het zuiden, niet in staat zijn, deze
regels op een goede wijze te vertalen voor hun eigen land of regio.
 
 De memorie van toelichting maakt duidelijk dat regels voor landen niet
minder doeltreffend mogen zijn dan mondiale regels en normen. Zij laat ook
de vrijheid, dat in de toekomst verdergaande mondiale regels en maatregelen
worden vastgesteld, die dan op zichzelf weer vallen binnen het Zeerechtverdrag.
Dat leidt mij ertoe een motie bij de Kamer in te dienen, een motie die, behalve
door mijzelf, wordt ondertekend door de heren Van Waning, Blaauw, Stellingwerf
en Bremmer, zodat alle hier aanwezige fracties zijn vertegenwoordigd.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat in veel ontwikkelingslanden kusten en zeeën zwaar
zijn beschadigd als gevolg van milieuvervuilende activiteiten van bedrijven
die zich bezighouden met de winning van mineralen, ertsen, olie en gas;
 
 overwegende, dat als gevolg van de inwerkingtreding van het Zeerechtverdrag
ook op volle zee dergelijke activiteiten zullen gaan plaatsvinden;
 
 verzoekt de regering te bevorderen dat er ten spoedigste internationale
milieunormen worden ontwikkeld t.a.v. de winning van olie, gas, mineralen
en ertsen, zodat behoud van het natuurlijk milieu wordt gewaarborgd,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Verspaget, Van Waning, Blaauw,
Stellingwerf en Bremmer.
 
 Zij krijgt nr. 8 (24433, R1549).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voorzitter! Dan de coördinatie van de internationale wetgeving. De
minister heeft aangegeven dat in een aantal verdragen relaties zijn gelegd
met het Zeerechtverdrag. Ik denk dat ik een en ander juist interpreteer als
ik stel dat wij het Zeerechtverdrag niet alleen moeten beschouwen als een
raamwerk, maar ook als een parapluverdrag voor tal van verdragen die wat betreft
de milieuregels voor de zee zijn gesloten en nog zullen worden gesloten. Het
is noodzakelijk, met het oog op het voorkomen van problemen, om die regels
internationaal zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Ook moet een effectieve
controle mogelijk worden gemaakt. Ik wees er zojuist al op dat sprake is van
een verschil als het gaat om de mogelijkheid Verspaget van controle en naleving
tussen de landen in het Noorden en die in het Zuiden. Bovendien zullen grote
stukken zee buiten de 200-mijlszone straks heel moeilijk bereikbaar
zijn als het gaat om controle. Dan is internationale controle, internationale
inspectie op mondiaal niveau noodzakelijk. Daarom dien ik daarover de volgende
motie in.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 van mening, dat ter behoud van het mondiale mariene milieu een goede coördinatie
tussen thans reeds gerealiseerde internationale milieuverdragen noodzakelijk
is;
 
 constaterende, dat in veel verdragen doelstellingen worden afgesproken,
maar controle op de naleving gebrekkig is, dan wel achterwege blijft;
 
 verzoekt de regering initiatieven te nemen om, in samenwerking met de
Commissie voor Duurzame Ontwikkeling, te komen tot coördinatie van en
controle op de uitvoering van deze verdragen op zodanige wijze dat ook het
juridisch instrumentarium van het Zeerechtverdrag daarop van toepassing wordt,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Verspaget, Van Waning, Blaauw,
Stellingwerf en Bremmer.
 
 Zij krijgt nr. 9 (24433, R1549).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voor alle duidelijkheid. De Commissie voor duurzame ontwikkeling is niet
de landelijke commissie die zich bezighoudt met het bevorderen van het bewustzijn
omtrent duurzame ontwikkeling. Het gaat hier om de Commissie voor duurzame
ontwikkelingen die is ingesteld na de UNCED in Rio de Janeiro en die tot doel
heeft het versterken van de coördinatie en samenhang van het internationale
milieubeleid.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn antwoord. Op mijn verzoek om
een schriftelijke reactie op de IPC-resolutie heeft de minister nog niet gereageerd.
Mede op basis daarvan kan namelijk nader overleg worden gevoerd, ter voorbereiding
van komende conferenties over het duurzaam visserijbeleid.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Ik zeg die schriftelijke reactie bij deze toe. Ik was dat gewoon vergeten.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Ik heb een motie aangekondigd op basis van die recente resolutie
van de 95ste IPC betreffende de instandhouding van de visbestanden. Enerzijds
doe ik dat ter verkrijging van instemming van en onderschrijving door de gehele
Kamer. Anderzijds doe ik dat – ik begrijp dat zulks in principe het
geval is – ter ondersteuning van het beleid van de regering. Hiermee
wordt een goede verbintenis gelegd met deze uiterst zinvolle resolutie. Verder
is sprake van een directe commitering door de regering. Wij stellen dat bijzonder
op prijs. Het is dus niet bedoeld ter afwijzing of om de regering op een ander
spoor te zetten. Tijdens de IPC is deze belangrijke resolutie met zo veel
kracht naar voren gebracht, dat wij er trots op zijn om hierop ook een directe
positieve reactie, ook van de zijde van de regering, te kunnen geven.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat op 19 april 1996 door de 95ste Interparlementaire Conferentie
te Istanbul een resolutie is aangenomen betreffende "De instandhouding van
wereldvisbestanden teneinde te voorzien in een belangrijke bron van proteïne
en om de blijvende levensvatbaarheid en economische stabiliteit van visserij
in de wereld zeker te stellen";
 
 van oordeel, dat deze Resolutie van de 95ste Interparlementaire Conferentie
van harte kan worden onderschreven;
 
 verzoekt de regering zich in het kader van het Zeerechtverdrag en andere
relevante verdragen en overeenkomsten met kracht in te zetten voor een samenhangend
nationaal, Europees en internationaal beleid gericht op een duurzaam visserijbeleid
en bescherming en behoud van het mariene milieu, mede met inachtneming van
de IPC-resolutie,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Van Waning, Verspaget, Bremmer
en Blaauw. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 10 (24433, R1549).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Ik teken hierbij aan dat stemming over deze motie vóór het
aanstaande reces dient plaats te vinden, teneinde een spoedige voortgang van
het wetsvoorstel te bewerkstelligen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik zal over de voortgang aan het eind van het debat mededeling doen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Ik verzoek u om de resolutie te doen distribueren, zodat daarvan
kennis kan worden genomen. Wij zouden kamerbrede steun bijzonder op prijs
stellen.
 
 Voorzitter! De fractie van D66 stemt in met de ratificatie van het verdrag.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik neem aan, dat tegen het opnemen van de resolutie als noot in de Handelingen
geen bezwaren bestaan.
 
 
 
 
 
 (De noot is opgenomen aan het eind van deze weekeditie.) 1
 
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Hij sprak over
bijdragen en vragen van een hoog niveau. Ik durf het tegendeel over zijn antwoorden
niet te beweren, waarvoor dank.
 
 Voorzitter! Men zegt wel dat de zee geeft en neemt en dat geldt ook voor
het Zeerechtverdrag. Ik ben de minister erkentelijk voor zijn beantwoording,
ook inzake de opstelling van individuele bewindslieden ter zake dit verdrag.
 
 Voorzitter! Ten aanzien van de aansluitende zone begrijp ik dat er geen
verschil van opvatting is over de wenselijkheid van dit toezicht. Op basis
van artikel 33 mag dat worden uitgeoefend, dus het hoeft niet ingesteld te
worden. Ik begrijp dat het een kwestie van capaciteit is dat
een en ander feitelijk nog niet geldt. Heb ik de minister zo goed begrepen?
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Hebt u het over de overeenkomst?
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Nee, ik heb het over de aansluitende zone. Wij hebben over de territoriale
wateren gesproken. Krachtens artikel 33 van het verdrag geldt daarop een aansluitende
zone van 12 mijl waarin de kuststaat toezicht kan uitoefenen op het desbetreffende
gebied in verband met douane; allerlei heldere en minder heldere activiteiten.
De minister heeft gezegd dat Nederland vanwege redenen van capaciteit er nog
niet aan toekomt, effectief toezicht daarop uit te oefenen. Ik concludeer
daaruit dat de wenselijkheid van het toezicht op zichzelf wordt onderschreven.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Aruba kan daartoe vanwege capaciteitsproblemen niet zo gemakkelijk overgaan.
Deze problemen liggen onder andere op juridisch terrein, maar betreffen ook
de controlemogelijkheden. Om die reden zal Nederland wel controle uitoefenen
en Aruba nog niet.
 
 
 
 
 
 De heer Bremmer (CDA):
 
 Dank u wel voor deze verduidelijking.
 
 Met instemming constateer ik dat Nederland de ambitie heeft, een actieve
rol te spelen in de institutionele structuur van de Autoriteit. De minister
heeft dat met voorbeelden geïllustreerd. Mijn dank daarvoor.
 
 Mij rest nog een vraag. Alle andere vragen zijn heel nauwkeurig beantwoord.
Heeft de regering het VN-verdrag inzake grensoverschrijdende visbestanden
al ondertekend? Misschien heeft de minister het al gezegd, maar dan is het
mij ontgaan.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Ik dank de minister voor zijn beantwoording van een groot aantal van mijn
vragen. Twee vragen zijn er overgebleven.
 
 De minister heeft gezegd, dat er met dit verdrag een aanvaardbare balans
is gevonden ten opzichte van de vigerende situatie en hetgeen in de toekomst
geregeld is in dit Zeerechtverdrag. Hij mag concluderen dat wij aan het einde
van onze eerste termijn uiteindelijk diezelfde conclusie getrokken hebben.
Of, zoals wij hopen, de ontwikkelingslanden een veel groter profijt hiervan
zullen hebben, blijft een vraag. Dat zullen vooralsnog wel veronderstellingen
blijven. De minister heeft zelf al aangegeven dat de criteria voor de verdeling
bijvoorbeeld nog moeten worden uitgewerkt. Er is op dit moment nog heel veel
onduidelijk.
 
 Uitvoering van het Zeerechtverdrag zal naar mijn gevoel voorlopig alleen
maar geld kosten en nog niet veel opleveren. In de nota naar aanleiding van
het verslag staat te lezen dat de eerste vijftien à twintig jaar de
inkomsten uit de volle zee waarschijnlijk nog niet erg hoog zullen zijn. Ik
vrees dan ook dat de verdeling van gelden nogal tegen kan vallen.
 
 De minister meldde voorts dat mondiale controle ontbreekt. Deze is wel
wenselijk. Daarin heeft hij gelijk. De vraag is hoe die controle kan worden
afgedwongen. Ondernemingen kunnen voor een Tribunaal worden gebracht. Voor
mij houdt dit in dat er ook controle plaatsvindt. Als er geen controle is,
zal niemand voor een Tribunaal komen. Een van de sancties die mogelijk zou
moeten zijn, is dat de gunning die een bepaalde exploitant heeft gekregen
op zijn minst ter discussie moet kunnen staan en wellicht ingetrokken kan
worden. Misschien kan de minister daarover duidelijkheid verschaffen.
 
 De minister heeft aangegeven dat drie landen eventueel een veto kunnen
uitspreken. Die mogelijkheid was bedoeld om het minderheidsbelang in bescherming
te nemen opdat dit niet genegeerd kan worden. Het zal ook tegenovergesteld
kunnen uitwerken. Drie industrielanden zouden kunnen zeggen het niet eens
te zijn met een bepaalde aanpak en daarom hun veto uitspreken. De consequentie
zou kunnen zijn dat de Raad op zo'n punt vleugellam kan worden gemaakt door
drie industrielanden die niet het minderheidsbelang van ontwikkelingslanden
willen beschermen, maar het eigen belang van industrielanden. Misschien heb
ik dat mis.
 
 Ik wil eindigen met een vraag die naar mijn gevoel nog niet is beantwoord.
Het betreft visserij op volle zee. Nederland heeft daarin in het verleden
naam gemaakt en maakt daarvan ook gebruik. Het beheer zou komen te berusten
bij regionale visserij-organisaties. Ik heb dat geïnterpreteerd als regionale
statelijke visserij-organisaties. Het kan immers niet zo zijn dat belangenorganisaties
op dit punt het beheer gaan voeren. Mijn vraag kan ook schriftelijk beantwoord
worden. Kan elk visserijland dat in volle zee wil vissen, toetreden tot die
organisaties? Dat punt behoeft nog opheldering.
 
 
 
 
 
 De heer Blaauw (VVD):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor de uitgebreide beantwoording van
mijn vragen en opmerkingen. Hij zei in zijn bescheidenheid dat hij hoopte
dat hij alle vragen had beantwoord. Dat heeft hij wel degelijk gedaan.
 
 Ik vind het overigens jammer dat hij niet met mij meegegaan is om het
pad nader te bekijken met betrekking tot de overdracht van het leen in 1323
en de doorwerking nu naar de Wielingen. Voorts noemde ik in eerste termijn
de overdracht van het leen in 1464 van keizer Frederik III aan de graven van
Oost-Friesland. Dat zou misschien toch tot een interessante discussie hebben
geleid. Mogelijkerwijs komt de kwestie van de Wielingen weer terug wanneer
ergens een discussie losbarst over de claim van België op Zeeuws-Vlaanderen
in de Eerste Wereldoorlog en het zogenaamde defensieve invasieplan van de
Nederlandse regering na afloop van die Eerste Wereldoorlog. Dat is echter
een heel andere discussie die waarschijnlijk ergens anders zal plaatsvinden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voorzitter! De heer Blaauw daagt mij nu uit. Ik herinner mij echter dat
Nederland in het verleden een contract heeft gesloten dat vergelijkbaar is
met de Inuït, waarbij wij hun landrechten zouden respecteren. Ik moet
constateren dat in het debat met de Kamer, de Kamer toch doorgaans instemt
met datgene wat de regering beoogt, namelijk wel gebruik van de gebieden die
onder hun beheer staan.
 
 
 
 
 
 De heer Blaauw (VVD):
 
 Die interruptie had u in eerste termijn moeten maken. In de schorsing
zei u nog dat u een interruptie wilde maken naar aanleiding van de Indiaanse
volkeren. Toen heb ik nog gezegd dat de Inuït geen Indiaans volk
is. Wat dat betreft, geldt die overeenkomst dus niet. Ik kan u echter wel
helpen. Wij hebben namelijk een overeenkomst met de "indigenous people". Dat
is wat anders. Dan zijn zowel de Indiaanse volkeren als de Inuït. Maar
de kwestie van de Inuït hebben wij al behoorlijk uitgekauwd met de hele
"Goose Bay"-discussie.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 U maakt een vergelijking tussen twee verdragen. U acht van het ene verdrag
de rechtsgeldigheid vanzelfsprekend en van het andere niet. Dat is in het
kader van de discussie die daarover heeft plaatsgevonden, wel van belang.
 
 
 
 
 
 De heer Blaauw (VVD):
 
 Dat is nu het interessante van het internationaal recht: dat je iedere
keer weer nieuwe jurisprudentie krijgt op de verschillende verdragen en dat
zij niet directe doorwerking hebben op elkaar.
 
 Voorzitter! Er resteert nog een punt: het punt van de EEZ of de aansluitende
zone voor Aruba en de Antillen. Wanneer die claim niet gelegd wordt, bestaat
de kans dat andere aangrenzende landen die claim wel leggen. Daardoor gaat
in feite de mogelijkheid om later alsnog de claim van een EEZ te maken eigenlijk
voorbij. Of is dat niet zo? Moet men dan wederom zeggen: dan moet ik mijn
EEZ inkrimpen? Of is het zo dat men de EEZ niet verder kan uitbreiden dan
in feite de mathematische mediaan tussen de twee gebieden? Dan is er geen
probleem voor de toekomst.
 
 De reden dat zij het niet doen, kan zijn dat zij geen capaciteit en geen
mogelijkheden hebben. Ik vind dat wij daar dan een koninkrijkstaak gaan krijgen.
De drugsbestrijding is van een dusdanige importantie, ook voor de positie
van Nederland in de internationale verhoudingen met bijvoorbeeld de Verenigde
Staten, dat wij moeten handelen. Als wij zouden moeten zeggen dat wij niet
kunnen optreden vanwege de soevereine positie van de Antillen of Aruba in
het koninkrijksstatuut, dan komt dat moeilijk over bij de anderen. Misschien
moeten wij dan toch zeggen: als het zo is dat jullie daar zelf de capaciteit
niet voor hebben, kunnen wij er dan over praten, zodat wij misschien met die
capaciteit komen en wij in dezen gezamenlijk internationaal met een goed profiel
naar buiten komen?
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Voorzitter! Ik dank de Kamer voor haar inbreng. Ik mag mevrouw Verspaget
gelijk geven op het punt van de Zeebodemkamer. Het is waar dat het optreden
van ondernemingen voor de Zeebodemkamer van het Tribunaal mogelijk is. Ik
versta haar betoog als een juiste uitleg van artikel 187 van het verdrag dat
ik uiteraard onderschrijf.
 
 Mevrouw Verspaget heeft twee moties ingediend. Met de eerste daarvan,
over het bevorderen van de ontwikkeling van internationale milieunormen, kan
ik geheel instemmen. Wat daarin gevraagd wordt, is eigenlijk al beleid van
de regering. Er worden op dit moment zelfs al initiatieven ontwikkeld, en
wij zullen de motie gaarne beschouwen als een aansporing om daarmee door te
gaan.
 
 Met de tweede motie ligt het ingewikkelder. Ik verzoek de Kamer nog eens
te overwegen of zij die wil handhaven. Het is niet zo, dat wij de doelstelling
en de analyse van de noodzaak niet zouden onderschrijven; die vinden wij wel
degelijk juist. De motie bevat het verzoek om initiatieven om, in samenwerking
met de Commissie voor duurzame ontwikkeling, te komen tot coördinatie
en controle. De Commissie voor duurzame ontwikkeling is naar ons gevoel absoluut
niet het juiste forum. Gezien de overvolle agenda van deze commissie zou deze
nieuwe taak ondergaan in de veelheid van activiteiten. Daarnaast acht de regering
de commissie onvoldoende onderlegd op het complexe terrein van het zeerecht.
Om die reden lijkt het toewijzen van deze taak aan de commissie dan ook niet
de genoemde doelstellingen te bevorderen. Ik ben best bereid om iets anders
te zoeken, omdat ik de doelstelling op zichzelf onderschrijf. Ik zou ook aan
mevrouw Verspaget kunnen vragen om de motie aan te houden en in een ander
kader te bespreken, bijvoorbeeld. Het gaat mij erom, of dit wel de beste weg
is.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Voorzitter! Als de minister heel belangrijke bezwaren heeft tegen het
feit dat in de motie staat dat in samenwerking met de Commissie voor duurzame
ontwikkeling de coördinatie tot stand moet komen, heb ik er geen bezwaar
tegen om "in samenwerking met de Commissie voor duurzame ontwikkeling" weg
te laten, zodat overblijft dat er coördinatie van en controle op de uitvoering
van deze verdragen moeten komen. Wil de minister de Kamer informeren over
de instrumenten die de regering aanwezig acht om dat te bevorderen? Onder
weglating van het genoemde deel van het dictum, vraag ik de regering dus om
de Kamer een berichtje te sturen, misschien bij de begroting voor het komende
jaar, over de wijze waarop de regering dat denkt te doen.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Ik vind het goed. Als ik toezeg dat u van ons een brief of een notaatje
krijgt over de manier waarop wij denken dat een en ander bevorderd kan worden,
is dat dan voldoende? Of wilt u de motie handhaven? Dan zou ze anders geformuleerd
moeten worden. Ik zeg in elk geval toe dat de Kamer de bedoelde informatie
krijgt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Dat lijkt mij voldoende, want daarmee voldoet u aan het verzoek dat in
de motie wordt gedaan. Ik ga ervan uit dat u in de brief zult aangeven dat
u dergelijke initiatieven neemt om te komen tot coördinatie van en controle
op de uitvoering van de verdragen in de geest van het dictum van de motie.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Mag ik hieruit opmaken dat de motie wordt ingetrokken?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Ja, als uit mijn woorden blijkt dat ik de minister goed heb begrepen.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Ik heb de toezegging absoluut gedaan.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien de motie-Verspaget c.s. (24433, R1549, nr. 9) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Voorzitter! Aan de heer Van Waning heb ik toegezegd dat hij nog een schriftelijke
reactie op die motie krijgt. Hij heeft zelf een motie ingediend. De regering
kan zich met de inhoud daarvan geheel verenigen en heeft er dus
geen bezwaar tegen wanneer de Kamer deze motie aanneemt.
 
 De heer Bremmer heeft gevraagd of het VN-verdrag voor grensoverschrijdende
visbestanden voor ondertekening is opengesteld. Het antwoord is: ja, maar
niet voor Nederland ondertekend. Voor zover ik mij kan herinneren, is dit
de enige concrete vraag die hij gesteld heeft.
 
 De heer Stellingwerf heeft gezegd dat het toch een behoorlijk onduidelijke
situatie is die is overgebleven. De criteria van de fondsen zijn nog niet
uitgewerkt. Bovendien zullen de opbrengsten nog even lang op zich laten wachten.
Mijn antwoord is dat hij daar gelijk in heeft, maar het is niet anders. Ik
kan er niets meer van maken dan dat dit het resultaat is.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 In dat kader heb ik ook de controle genoemd. De minister gaf in eerste
termijn aan dat er geen mondiale controle is. Het kan toch wel zo zijn, wanneer
een exploitant uiteindelijk een gunning krijgt en dat niet naar behoren doet,
dat op dat punt wel controle mogelijk is en wellicht ook een sanctie, in de
zin dat hij de gunning kwijtraakt. Die controle kan er toch wel komen of is
dat niet echt geformaliseerd in dit verdrag?
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Ik moet u het antwoord schuldig blijven. Ik zal het u doen toekomen. Ik
weet het niet. Ik heb het idee dat het antwoord "nee" is, maar ik zou mezelf
en u graag gunnen dat het "ja" wordt. Ik zal dit onderzoeken.
 
 Op de vraag van de heer Stellingwerf over de toegang tot visserij-organisaties
is een aanscherping noodzakelijk. Hij heeft gelijk. Wij spreken hier uitsluitend
over internationale visserij-organisaties, bestaande uit staten of, in het
geval van de Europese Unie, internationale organisaties. Ik deel zijn uitleg
van de visie van de regering. Het gaat erom dat de visserij-organisatie open
is; dat wil zeggen: toegankelijk voor alle belangstellende staten.
 
 De heer Stellingwerf heeft terecht gezegd dat het vetorecht ook de andere
kant op gebruikt kan worden. Ja, dat is met alles zo. Alle instrumenten kunnen
naar twee kanten gebruikt worden. In dit geval zijn het toch de gebieden die
bedreigd worden die er het meest van profiteren. Die vinden een zekere bescherming
in dat regionale veto.
 
 De heer Blaauw heeft gevraagd of er een kans is dat andere landen de claim
leggen, als Aruba die aansluitende zone laat liggen, en of een mediaan tussen
die twee gebieden mogelijk is. Het laatste is waar. Vervolgens heeft hij gezegd
dat het een koninkrijkstaak is om hulp te verlenen wanneer Aruba dat niet
opbrengt. Dan moet ik toch een onderscheid maken tussen technisch-intellectuele
hulp en hulp die nodig is voor Aruba. Ik heb het dan over financiële
middelen en andere zaken die Nederland niet op zich kan nemen. Mijn antwoord
is dat ik zal zien wat onze mogelijkheden zijn om behulpzaam te zijn, als
Aruba graag tot de instelling van zo'n zone wil komen.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel vast dat de minister nog schriftelijke informatie heeft toegezegd.
Dat betekent dat de stemming afhankelijk gesteld moet worden van de binnenkomst
van die informatie.
 
 
 
 
 
 Minister Van Mierlo:
 
 Dan kan ik misschien proberen om die informatie vanavond nog te verschaffen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 De schriftelijke reactie op de IPC-resolutie hoeft zeker niet vóór
de stemming te komen. Ik weet niet of anderen er wel behoefte aan hebben.
Omdat wij graag zien dat er een zo groot mogelijke voortgang wordt betracht
met de behandeling van dit wetsvoorstel, hoeft de voortgang wat mij betreft
niet doorbroken te worden.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Ik neem aan dat er bij wijze van spreken morgen een antwoord kan komen.
Wat mij betreft hoeft dat de stemming niet te beïnvloeden.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dat betekent dat er donderdag gestemd kan worden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verspaget (PvdA):
 
 Ik vind het prima om donderdag te stemmen. De minister heeft toegezegd
dat hij een brief zal sturen. Ik verwacht niet dat de brief er donderdag al
is, maar wel dat de brief er zo snel mogelijk zal komen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel vast, dat de voorkeur ernaar uitgaat om donderdag aanstaande te
stemmen. Ik stel voor, dat te doen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik dank de leden en de minister voor de correcte wijze waarop zij van
de beschikbare tijd gebruik hebben gemaakt.
 
 
 
 
 
 Sluiting 22.58 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-75-5116-5133.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl