Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Les- en cursusgeldwet en van de Wet tegemoetkoming studiekosten in verband met het eerder laten ingaan van de lesplicht en met betaling van het lesgeld in termijnen (25321)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 2203-2213

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-12-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 28, pagina 2203-2213

25-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25321Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de artikelen 3a en 15 van de Ziekenfondswet (24419)Pagina 2199-2203
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met aanpassing van de gronden voor de ziekenfondsverzekering (herstructurering Ziekenfondswet) (25687)Pagina 2180-2199
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de brief van de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over de regeling bijdrage huurlasten (25090, nr. 67), te weten: * de motie-Duivesteijn c.s. over IHS-gerechtigden met een substantiële inkomensdaling (25090, nr. 69)Pagina 2158-2159
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1998 (25600 VI), en over: * de motie-Van de Camp over bezit van kinderporno (25000 VI, nr. 16); * de motie-Koekkoek over de kantongerechten (25600 VI, nr. 14); * de motie-Koekkoek over het aanhoudingsmodel bij jeugdwerkinrichtingen (25600 VI, nr. 15); * de motie-Koekkoek over de behoefte aan cellen tot 2002 (25600 VI, nr. 16); * en negen andere motiesPagina 2157-2158
de stemmingenin verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1998 (25600 XVI), en over: * de motie-Lansink over de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg (25604, nr. 10); * de motie-Lansink over de logopedie (25604, nr. 11); * de motie-Vliegenthart/Van Vliet over extra middelen voor dagbesteding van zeer ernstig gehandicapten (25604, nr. 12); * en elf andere moties.Pagina 2159-2161
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de wet toezicht effectenverkeer 1995 teneinde de effectiviteit van deze wet op het gebied van het bestrijden van gebruik van voorwetenschap te verbeteren (25095), en over: * de motie-Voûte-Droste c.s. over capaciteit en deskundigheid van ECD en OM (25095, nr. 14)Pagina 2156-2157
Stemmingen over vier moties, ingediend bij de behandeling van het verslag van een algemeen overleg over duurzame energie (25276 en25423 , nr. 2), te weten: * de motie-Witteveen-Hevinga over het gebruik van duurzame elektriciteitsbronnen (25276, nr. 3); * de motie-Witteveen-Hevinga over de doelstelling voor zon-PV (25276, nr. 4); * de motie-Witteveen-Hevinga over uitwerking van de energieprestatienorm op locatie (25276, nr. 5); * de motie-Witteveen-Hevinga over de doelstelling van 10% duurzame energie in 2020Pagina 2162-2162
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de regeling betreffende het verlenen van bijdragen van rijkswege aan de Algemene Kas, bedoeld in artikel 71 van de Ziekenfondswet, en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten, alsmede tot het treffen van een wettelijke basis voor het verlenen van rijksbijdragen aan de instellingen die een publiekrechtelijke ziektekostenvoorziening uitvoeren (23652)Pagina 2177-2180
Presentie en opening (dinsdag 25 november 1997)Pagina 2145-2145
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Les- en cursusgeldwet en van de Wet tegemoetkoming studiekosten in verband met het eerder laten ingaan van de lesplicht en met betaling van het lesgeld in termijnen (25321)Pagina 2203-2213
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs inzake samenwerkingsscholen (24137)Pagina 2161-2161
Vragen van het lid M.B. Vos aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, over de berichten dat het kabinet in het NMP-3 zal aankondigen de milieunormen vergaand te versoepelenPagina 2147-2149
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van nieuwe regels met betrekking tot de (re)integratie van arbeidsgehandicapten (Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten) (25478), en over: * de motie-Schimmel over het opnemen van een reïntegratiecontract in de wet (25478, nr. 13); * de motie-Biesheuvel/Van Dijke over een aanvulling tot het functieloon (25478, nr. 14); * de motie-Van Nieuwenhoven over een realistisch ambitieniveau (25478, nr. 15); * en twee andere moties.Pagina 2161-2162
Behandeling van het wetsvoorstel Het verschaffen van een wettelijke basis voor uitkeringen en subsidies op de terreinen van maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid (25397)Pagina 2162-2177
Vragen van Feenstra (PvdA) over de perspresentatie van prof. Schepens van de Universiteit van Antwerpen over gezondheidsproblemen bij vee in Zuid-Holland, Noord-Holland en FrieslandPagina 2145-2147
Vragen van het lid Van Hoof aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over de resultaten van onderzoek door de SVB naar fraude met kinderbijslag in TurkijePagina 2149-2153
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 25 november 1997)Pagina 2213-2214
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 25 november 1997)Pagina 2153-2156
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de begroting van het ministerie van Verkeer en Waterstaat voor 1998, te weten: * de motie-Rosenmöller c.s. over de tariefontwikkeling bij de NS (25600 XII, nr. 11)Pagina 2158-2158

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Les- en cursusgeldwet en van de Wet tegemoetkoming studiekosten in
verband met het eerder laten ingaan van de lesplicht en met betaling van het
lesgeld in termijnen (25321).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Voorzitter! Reeds bij gelegenheid van de begrotingsbehandeling 1997 is
de kwestie van de aanpassing van de ingangsdatum van het heffen van het lesgeld
aan de orde geweest. Op grond van het feit dat de Informatiebeheergroep als
verantwoordelijke instantie voor de inning toen nog niet gereed was om op
die korte termijn tot gewijzigde inning over te gaan, is het voorstel indertijd
vooruitgeschoven. Het ligt nu, helaas moet ik zeggen, in deze Kamer ter behandeling
voor.Het wetsvoorstel dient ter invulling van een taakstelling. De minister
is daar eerlijk over. Dat stelt mijn fractie op prijs. Het wetsvoorstel leidt
ook niet tot een grotere eerlijkheid ten opzichte van de verschillende leerlingen
en hun ouders. Waar eerst leerlingen in dezelfde klas bij elkaar zaten die
op grond van het feit dat zij voor of na een bepaalde datum jarig zijn wel
of geen lesgeld betalen, zitten er nu leerlingen in dezelfde klas die omdat
zij in het voorafgaande kwartaal wel of geen 16 jaar zijn geworden wel of
geen lesgeld betalen. De discrepantie blijft, maar de bordjes zijn verhangen.
Sommige ouders hebben heel veel pech omdat hun kind in het verkeerde kwartaal
is geboren. Daar moet men geen rekening mee houden. Ouders met kinderen die
zijn geboren tussen 31 juli en 1 oktober gaan er gewoon ƒ 1272 op achteruit.
Dat betreft de groep ouders van gemiddeld 29.000 leerlingen. Een aantal daarvan
wordt gelukkig gecompenseerd voor de WTS.Het zou ons best wat waard zijn als dit niet nodig was geweest. Wij zijn
tot nu toe niet tot een goede financiële dekking gekomen. Misschien dat
de minister die ooit vindt. Ook daar zijn wij verantwoordelijk voor. In de
politiek gaat het helaas niet altijd over succesvolle, vernieuwende of leuke
dingen. Soms moeten ook pijnlijke knopen worden doorgehakt. Dit is er een
van. Er ligt een taakstelling en waar mijn fractie tot nu toe niet met een
betere oplossing heeft kunnen komen, zal zij haar verantwoordelijkheid moeten
nemen. Mijn fractie heeft wel een wijzigingsvoorstel.De minister verkrijgt de meeropbrengst door de verplichting tot betaling
van lesgeld reeds in te laten gaan in het eerste kwartaal dat volgt op het
16de jaar. Dit in tegenstelling tot het verleden waarbij het lesgeld pas werd
gevraagd in het eerstvolgende schooljaar na het 16de jaar. Nu de heffing van
lesgelden veel fijnmaziger wordt, acht mijn fractie het redelijk dat lesgeld
alleen verschuldigd is wanneer men daadwerkelijk onderwijs volgt in het betreffende
kwartaal of gedeelte van het kwartaal. Indien een leerling voortijdig het
onderwijs verlaat, acht mijn fractie het redelijk en ook fatsoenlijk om voor
de resterende hele kwartalen geen lesgeld meer verschuldigd te zijn.Op onze vraag aan de minister in het verslag heeft deze negatief geantwoord.
De teneur was dat door restitutie van het resterende lesgeld het voortijdig
schoolverlaten zou worden aangemoedigd. Dat is een redenering die elke onderbouwing
mist. Het gaat er bij mijn fractie niet in dat ouders voor de teruggave van
een paar honderd gulden hun kind niet zouden stimuleren om zijn of haar opleiding
af te maken of, erger nog, hem of haar zouden aanmoedigen om er een punt achter
te zetten.Mijn fractie vindt het een kwestie van bestuurlijk fatsoen om ingeval
men lesgeld gaat berekenen vanaf het 16de jaar, dit niet langer te doen dan
voor de kwartalen of delen van kwartalen waarin van het onderwijs gebruik
wordt gemaakt. Ik heb op dat punt dan ook een amendement ingediend.Bij de schriftelijke behandeling van het wetsvoorstel heb ik het probleem
aan de orde gesteld van de, weliswaar niet veel voorkomende, leerlingen die
instromen in februari en derhalve meer lesgeld moeten betalen dan leerlingen
die in september de opleiding aanvangen. Ik ga daarbij uit van het bestaande
systeem waarbij men voor een heel jaar moet betalen. Op dit probleem is de
minister maar oppervlakkig ingegaan. Hij signaleert het, maar wil het pas
later oplossen. Het door mij ingediende amendement moet ook deze problematiek
ondervangen als het goed is. Het wordt nu immers mogelijk om terugbetaling
te verlangen voor die kwartalen waarin men niet aan onderwijs heeft deelgenomen. Dat lijkt mij ook gelden in het geval men dubbel heeft
betaald. Indien mijn redenering in dezen niet juist is, wil ik dit van de
minister vernemen, opdat ik ook op dit punt een amendement kan indienen. Het
lijkt mij niet juist dat iemand dubbel moet betalen als gevolg van een andere
aanvang van het schooljaar.Mevrouw Lambrechts (D66):Het zou u een lief ding waard zijn als dit voorstel niet gedaan had behoeven
te worden, maar u neemt uw verantwoordelijkheid. Waarom vindt u het een slecht
voorstel?Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Ik vind het geen slecht voorstel. Het is een voorstel waarin een taakstelling
wordt ingevuld. Ik kan daarbij geen mooie politieke doelstelling of een ideëel
doel bedenken. Het verbetert de deelname aan het onderwijs niet. Je kunt zeggen:
sommigen hadden geluk, want die hoefden maar een jaar te betalen en anderen
twee jaar, dat hangt van hun verjaardag af; nu doen wij het per kwartaal.
Dat is gewoon het invullen van een taakstelling. Helaas is mijn fractie daar
met de andere coalitiefracties verantwoordelijk voor. Ik ga niet zeggen dat
het iets prachtigs is, want dat is het niet. Ik heb echter geen betere invulling
voor die taakstelling kunnen vinden en de minister kennelijk ook niet. Ik
heb die ook niet vernomen van andere fracties bij de algemene beschouwingen
noch bij de behandeling van de onderwijsbegroting. Dit maakt dat wij met zijn
allen, in ieder geval de coalitiefracties en de minister, verantwoordelijk
zijn voor het probleem, want het gaat wel om een gat van tegen de 70 mln.
en dat is niet niks.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat is het financiële verhaal. Hebt u geen inhoudelijke redenen op
grond waarvan u zegt: het is jammer dat dit voorstel voorligt? Vindt u het
niet jammer dat de koppeling tussen gratis onderwijs en leerplicht op de helling
gaat?Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Wij kunnen heel huilerig doen en ik wil best mijn zakdoek pakken, maar
regeren doet pijn. U zit ook in een coalitiefractie. Wij zijn verantwoordelijk
voor de portemonnee van de Staat. Daar zijn wij nu mee bezig.Mevrouw Lambrechts (D66):Wij zijn ook verantwoordelijk voor goed onderwijs.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Het onderwijs zelf wordt er niet door aangetast. Voor de inkomensgroepen
onder de ƒ 50.000 is er een tegemoetkoming. Zij zullen er dus niet
eens wat van merken. Andere mensen wel en die zijn mij even lief.De heer Stellingwerf (RPF):Mevrouw De Vries is vrij nuchter in haar analyse. In de afgelopen jaren
is het vaker gebeurd dat bezuinigingen niet doorgingen, omdat men achteraf
tot de conclusie kwam dat zoiets niet juist was, waarna de financiële
problematiek werd opgelost. Dat zou hier toch ook kunnen? Zou dit ook de conclusie
van mevrouw De Vries kunnen zijn?Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Dat vind ik een te gemakkelijke conclusie. Als het om 1 mln. of 2 mln.
gaat – ik wijs op wat wij gedaan hebben bij de begrotingsbehandeling
in het kader van het heffen van hogere collegegelden voor niet-EU-studenten –
durf ik te zeggen: het lukt ons wel om dat op een andere wijze in te vullen.
Als het echter gaat om 67 mln. à 70 mln. en ik meen dat het niet door
moet gaat, vind ik dat ik moet zeggen hoe het gat dan gedekt moet worden.De heer Stellingwerf (RPF):De argumenten zijn voor u niet zwaarwegend genoeg om hieraan iets te doen,
begrijp ik.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):De argumenten moeten onderbouwd worden door een financieel voorstel dat
voor de dekking zorgt. De financiën zijn voor mij net zo belangrijk.De heer Rabbae (GroenLinks):Uw formulering en uw motivering zijn duidelijk. U vindt het een lelijk
voorstel, zeg ik in mijn woorden. De VVD staat als coalitiepartner voor deze
bezuinigingsmaatregel, want deze zaak moet worden geregeld, hetgeen niet gebeurd
is in de begroting en ook niet bij de algemene beschouwingen. Ik had mij kunnen
voorstellen dat u tegen de minister zou hebben gezegd: wacht af wat de Voorjaarsnota
oplevert en als dat geen oplossing biedt, zijn wij bereid ons standpunt te
heroverwegen.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Zo werkt het niet. Bovendien wisten wij al erg lang dat dit wetsvoorstel
eraan kwam. Je kunt natuurlijk zeggen: "als het niet op de agenda staat, bestaat
het niet en is het probleem er niet", maar dat vind ik te gemakkelijk. Wij
wisten al bij de behandeling van de begroting voor 1997 dat dit wetsvoorstel
er lag. Toen was er sprake van een uitvoeringsproblematiek. De behandeling
is toen een jaar opgeschoven. Wij hebben in de tussentijd van niemand gehoord,
ook niet van uw fractie, hoe dit zou kunnen worden opgelost. Als je het niet
kunt oplossen omdat het een te groot bedrag is, betekent het dat je met een
alternatief moet komen. Dan moet je door de zure appel heen bijten.De heer Rabbae (GroenLinks):Toen het ging over het kunstvakonderwijs, heeft mevrouw De Vries zeer
terecht tegen de staatssecretaris van Cultuur gezegd: ga maar eerst uw huiswerk
doen en daarna willen wij praten over het bezuinigen van de 25 mln. Dat zal
zij zich nog herinneren. Dat was volledig juist.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Maar ik heb mij gecommitteerd aan de bezuiniging. Dat was ook omdat ik
zie dat je er op de lange termijn uit kunt komen, overigens misschien niet
op de manier waarop de staatssecretaris het doet. Maar goed, laten wij hier
niet even een heel andere portefeuille behandelen. Op de onderdelen die er
nu komen, zeg ik: op het ene onderdeel kan het wel, op het andere onderdeel
zie ik het niet voor mij. Dat kan ik echter wel overzien. Ik heb het idee
dat wij daar wel uit kunnen komen. Nu gaat het om een veel te groot bedrag.
Als het zo makkelijk was, hadden wij het allemaal al gedaan. Dus ook de heer
Rabbae. Dan was het aanvaardbaar geweest voor de hele Kamer.De heer Ten Hoopen (CDA):Mevrouw De Vries spreekt vandaag over "helaas". Gisteren heb ik haar fractievoorzitter,
de heer Bolkestein, horen spreken over een verlaging van les- en collegegelden.
Hoe verhoudt zich dat?Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Ik denk dat u een aantal dingen door elkaar haalt. Ik wil het u best uitleggen,
want de avond komt toch wel om. Er was gisteren een forum. Daarin
kwamen de technische studies aan de orde. Men heeft gefilosofeerd over de
vraag hoe het komt dat er zo weinig belangstelling is voor de technische studies,
de bètastudies. In dat gesprek opperde mijn fractievoorzitter als mogelijkheid
dat men zou kunnen overwegen, in het kader van het enthousiasmeren van meer
studenten voor die studies, te komen tot een verlaging van het collegegeld.
Dat zou een mogelijkheid kunnen zijn. Ik kan er nog wel een paar noemen. Daarna
heeft de heer Van Zijl, van PvdA-huize, die ook aanwezig was bij het forum,
gezegd dat in dat geval zijn voorkeur ernaar uitging naar het lesgeld te kijken.
Dat is de situatie. Mijn fractievoorzitter heeft het helemaal niet over de
Les- en cursusgeldwet gehad. Die was pas vanmorgen in de fractie aan de orde.
Het ging tijdens het forum om de bètastudies en om het bekijken of
er misschien manieren te verzinnen zijn om deze studies, waar minder studenten
komen dan wij gewenst achten, aantrekkelijker te maken voor studenten. Dat
zou je bij die ideeën kunnen betrekken. Overigens zijn al die ideeën
al eens geopperd, zo niet tien keer geopperd.De heer Ten Hoopen (CDA):Mag ik dan concluderen dat het selectief winkelen is en dat er geen dekking
is voor de verlaging van het collegegeld?Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Het zijn heel andere winkels.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Voor ons ligt een wetsvoorstel met twee gezichten: een somber
gezicht en een mooi gezicht. Het wetsvoorstel behelst invoering van lesgeldplicht
voor leerplichtige leerlingen die de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt.
Daar heeft de PvdA-fractie nogal wat commentaar op. Daarnaast beoogt het wetsvoorstel
betaling van het lesgeld in termijnen te regelen. Het moge duidelijk zijn
dat wij dat een goede zaak vinden. De minister heeft erkend dat de vervroeging
van de lesgeldplicht voornamelijk een financiële achtergrond kent. Het
moet alleen al in 1998 netto 67 mln. opleveren. Dat is een fors bedrag. Het
is een bedrag dat je niet zomaar even op een andere manier bijeengrabbelt.Ik zal achtereenvolgens ingaan op de vervroeging van de lesgeldplicht
en de invoering daarvan. Daarnaast zal ik spreken over de gespreide betaling.Aan de vervroeging van de lesgeldplicht kleeft een aantal bezwaren, die
wij al hebben geformuleerd in onze bijdrage aan het schriftelijk verslag.
Het wetsvoorstel knipt het verband tussen leerplicht en vrijstelling van lesgeld
door, hoewel de minister slechts spreekt van "een nuancering van de lesgeldplicht".
In de nieuwe regeling gaat het nog om jongeren die lesgeld moeten betalen
wanneer zij 16 jaar zijn geworden. Mijn fractie ziet echter een groot gevaar,
namelijk dat de leeftijdsgrens in de toekomst verder naar beneden schuift.
Als het daarop zou neerkomen, is de term "nuancering" toch niet meer aan de
orde. Is de minister van mening dat, wanneer lesgeld geheven wordt bij jongeren
die jonger zijn dan 16 jaar, er wel degelijk sprake is van schending van internationale
verdragen?Voorzitter! Over de financiële gevolgen heeft mijn fractie ook vragen.
Laat ik beginnen te zeggen dat hier niet een wetsvoorstel ligt dat de allerarmsten
pakt. Gelukkig biedt de minister een volledige compensatie voor de lagere-inkomensgroepen.
In hoeverre komen echter mensen met een middeninkomen in de problemen? De
PvdA heeft in haar schriftelijke bijdrage aan de minister gevraagd of het
zinvol zou zijn om in dit verband het lesgeld fiscaal aftrekbaar te maken.
Hij heeft daarop summier gereageerd. Het is een voorstel dat het karakter
van dit wetsvoorstel overstijgt, aldus de minister. De minister maakt zich
er volgens mij toch iets te gemakkelijk van af en wij horen graag zijn mening
over dit idee.De invoeringstermijn van 1 augustus 1998 baart ons zeer ernstige zorgen.
Vorig jaar reeds was dit wetsvoorstel bij de behandeling van de onderwijsbegroting
voor 1997 aan de orde. Het voorstel verdween toen geruisloos van de agenda
in verband met technische problemen bij de Informatiebeheergroep. Die problemen
waren er, maar ze zijn opgelost, zo schrijft de minister op 26 september.
Je zou nu denken dat het glashelder is; wat er ook gebeurt, de invoering verloopt
op rolletjes. Als wij echter de brief van de minister zorgvuldig lezen, dan
blijkt dit alles heel wat genuanceerder te liggen. Het wetstraject zou zo
spoedig mogelijk, doch uiterlijk 1 januari 1998 moeten zijn afgerond en elke
substantiële wijziging zou leiden tot een problematische invoering per
1 augustus 1998. In gewoon Nederlands betekent dit: slikken of stikken voor
de Kamer, of allebei. Dat mag ook! Hoe dan ook, een discussie over de inhoud
zou nergens toe kunnen leiden.Mijn fractie meent dat deze Kamer zichzelf tekort zou doen als zij zich
daarbij zonder meer zou neerleggen. In ieder geval willen wij amendementen
op hun eigen merites beoordelen en zullen wij ook daarover ons besluit nemen.
Als wij dat niet zouden doen, zou het risico immers des te groter zijn dat
de Eerste Kamer het wetsvoorstel vanwege details in zijn geheel zou afschieten?
Ik meld dit maar even voor het goede begrip. Er circuleren reeds enkele amendementen
op dit wetsvoorstel. Juist voor een weloverwogen stellingname verlangen wij
van deze minister dat hij op elk amendement dat voorligt, reageert.Voorzitter! Wij leven nu eind november 1997. De fractie van de PvdA heeft
eerder gevraagd of tijdige invoering van deze wet technisch mogelijk was.
Wil de minister nu nog volhouden dat invoering per 1 augustus a.s. mogelijk
is? De Informatiebeheergroep had eerder problemen. Die krijgen zij opnieuw
wanneer amendementen worden aangenomen en die krijgen zij misschien ook gezien
het late tijdstip – ik bedoel niet op deze avond – waarop wij
dit wetsvoorstel behandelen. Wil de minister nu nog volhouden dat invoering
per 1 augustus a.s. verantwoord is?De fractie van de PvdA is blij met de invoering van de mogelijkheid van
betaling van het lesgeld in termijnen. Dat biedt soelaas voor veel ouders
die zo'n bedrag niet in een keer op tafel kunnen leggen. Toch hebben wij twijfels
bij de voorgestelde aanpak. Het gaat hier om ouders die hun termijnbedrag
niet tijdig betalen. Hen hangt een invordering van het totale lesgeld ineens
boven het hoofd. De fractie van de PvdA vindt het een zeer rigide maatregel,
terwijl het er dik in zit dat mensen met financiële problemen juist sterker
zijn vertegenwoordigd onder diegenen die gebruik maken van
gespreide betaling. Waarom moet een eenmalige betalingsachterstand ertoe leiden
dat zulke mensen zich gigantisch in de nesten werken? Ook het feit dat lesgeldplichtigen
nu in het algemeen een goed betaalgedrag vertonen, rechtvaardigt ons niet
om geen oog meer te hebben voor incidentele problemen. Mijn fractie heeft
eveneens twijfels over de voorgestelde verhoging van het lesgeldbedrag met ƒ
20. Waarom moeten de extra kosten van gespreide betaling specifiek worden
verhaald op degenen die ervan gebruik maken? Waarom kan dat geld niet uit
sociale overwegingen worden versleuteld over het bedrag dat iedereen betaalt?Voorzitter! Ik heb gesproken over gemengde gevoelens ten aanzien van dit
wetsvoorstel. Ik heb twijfels en bezwaren voorgelegd. Niettemin onderkent
de PvdA-fractie dat afwijzing van dit wetsvoorstel betekent dat wij een gat
van netto 67 mln. in de begroting zouden schieten. Los van alle inhoudelijke
punten heeft de PvdA de overtuiging dat invoering van dit wetsvoorstel per
1 augustus a.s. onverantwoord is.De heer Poppe (SP):Ik wil een min of meer principiële vraag stellen. Er is veel kritiek
en er worden voorstellen gedaan om aan te geven hoe het anders zou kunnen.
Maar de principiële vraag is of het voor de PvdA acceptabel is dat er
geknabbeld wordt aan gratis onderwijs voor leerplichtige leerlingen.Mevrouw Dijksma (PvdA):Er ligt een wetsvoorstel voor. En over de inhoud daarvan heb ik mijn mening
uitgesproken. Ook heb ik mijn zorgen uitgesproken. Het is echter niet zo dat
ik op dit moment 67 mln. in mijn achterzak heb. Dat is er op een later tijdstip
misschien wel, maar niet nu al. Wij hopen dan ook dat wij op een bepaald moment
de kans hebben om een dergelijk voorstel niet te hoeven uitvoeren. Maar als
nu zonder meer 67 mln. wordt geschrapt, worden wij waarschijnlijk geconfronteerd
met een bezuiniging van 67 mln. op, laat ik zeggen, de studiefinanciering.
En dan voeren wij vervolgens hier hetzelfde debat.De heer Poppe (SP):Ik heb een nadere vraag. Het is een feit, dat ik niet juist vind, dat
er een taakstelling is van een kleine 70 mln. voor dit kabinet. Er gaat hier
echter iets principieels op de helling, zoals u ook zelf heeft geconstateerd,
voor een veel langere termijn, voor volgende kabinetten. Mijn vraag is: vindt
u het juist dat vanwege een financieel probleempje van deze minister op dit
moment een principe voor de lange termijn, dat al lang bestaat, op de helling
gaat? Dat is de kwestie.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik heb die discussie met de minister willen voeren. Ik wil een kleine
correctie aanbrengen op datgene wat u naar voren brengt, mijnheer Poppe. Het
gaat niet om een financieel probleempje. Het gaat hier om een behoorlijk financieel
probleem, niet zozeer voor dit jaar maar ook voor de komende jaren. Wij zullen
met een oplossing moeten komen. Die heb ik op deze avond niet in mijn achterzak
zitten. Volgens mij heeft niemand die in de achterzak. Ik heb namelijk van
geen enkele partij een voorstel voor dekking gezien.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Mevrouw Dijksma zegt: het is stikken of slikken. Zij voegt
daaraan toe dat zij het niet verantwoord vindt dat deze maatregel wordt ingevoerd
per 1 januari 1998.Mevrouw Dijksma (PvdA):1 augustus 1998.De heer Rabbae (GroenLinks):Inderdaad. Stel dat de minister zegt: ik wil dat het per 1 augustus wordt
ingevoerd, want dat kan. Is het dan toch slikken?Mevrouw Dijksma (PvdA):Volgens mij kan het niet. Maar laten wij dat maar even van de minister
horen. Ik denk dat het heel lastig wordt. Ik heb een aantal redenen naar voren
gebracht waarom het heel moeilijk zal worden. De minister heeft het op een
presenteerblaadje aan de Kamer aangeboden door te zeggen dat amendementen
op dit wetsvoorstel problemen zullen opleveren voor de invoering van de hele
zaak voor 1 augustus 1998.De heer Rabbae (GroenLinks):Mag ik het als volgt zien? U zegt: ik ben overtuigd van mijn gelijk dat
deze zaak niet kan worden ingevoerd per 1 augustus a.s.; zelfs als de minister
mij probeert te overtuigen, zal ik "nee" zeggen en dus niet met hem meegaan.
Mag ik het zo zien?Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik denk dat u dat wel zo mag zien, ja.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! Mevrouw Dijksma vindt het natuurlijk ook niks. Dat laat zij
blijken met haar inbreng nu. Het blijkt nog meer uit het verslag. Zij vindt
het ook niet prettig dat de leerplicht niet blijft gekoppeld aan het gratis
onderwijs. Wij zullen straks horen hoe groot het gat precies is voor 1998.
Dat weten wij nu inderdaad nog niet. Maar is mevrouw Dijksma bereid om met
ons en eventueel met het kabinet nog eens te bekijken of een goede dekking
kan worden gevonden, anders dan die nu wordt voorgesteld?Mevrouw Dijksma (PvdA):Wij zijn daartoe natuurlijk altijd bereid. Maar u moet één
ding niet vergeten. Als dergelijke dekkingen bestonden, dan hadden wij die
naar voren gebracht. Het gaat dan wel om dekking binnen de onderwijsbegroting.
Immers, wij hebben dit niet bij de algemene politieke beschouwingen en zelfs
niet bij de behandeling van de onderwijsbegroting geregeld. Dat verplicht
ons om te zoeken binnen de onderwijsbegroting, als wij het vanavond willen
regelen. Dat zal echter problemen opleveren. Want tot nu toe hebben wij geen
van allen die dekking gevonden. De bereidheid is er dus wel. Maar wij staan
hier vanavond allemaal met aan de ene kant pijn in de buik en aan de andere
kant geen poen op zak!Mevrouw Lambrechts (D66):Ik weet niet of wij dit vanavond kunnen regelen, maar misschien kunnen
wij dat kort daarna. Per slot van rekening hebben wij over de onderwijsbegroting
nog niet gestemd.Verder wijs ik mevrouw Dijksma erop dat deze gang van zaken op buitenstaanders
een rare indruk zal maken. De PvdA heeft namelijk gisteren bij monde van de
heer Van Zijl gepleit voor het in de komende periode doen van een investering
van 200 mln. extra om het lesgeld voor bepaalde groepen te verlagen. Nu zouden
wij echter gedwongen worden om "ja" te zeggen tegen dit wetsvoorstel, maar
wij weten allemaal dat het er zeker niet moet komen.Mevrouw Dijksma (PvdA):Wat is nu zo frappant? Er zijn inderdaad met andere fracties afspraken
gemaakt. Dat gebeurde echter in een andere tijd en wij kunnen niet een ongedekte
cheque aan de minister geven. Er zou zich een probleem kunnen voordoen als
de minister terugkomt met een alternatieve financiering waarvoor het geld
binnen de onderwijsbegroting wordt gevonden. Wij zouden wellicht moeten zeggen:
sorry, maar hier zijn we ook niet tevreden mee. Met dat probleem zouden wij
allen te maken kunnen krijgen, en ik wijs mevrouw Lambrechts er dan ook op
dat wij daar rekening mee moeten houden. Ik sta hier om de inhoud te beoordelen,
maar ook met verantwoordelijkheid waarop wij aangesproken moeten kunnen worden.
Wij zouden niet graag zien dat onze opmerkingen leiden tot een andere financiering
die misschien nog moeilijker is te verdedigen.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! Ik ontken niet dat wij een probleem hebben, maar ik wijs erop
dat het probleem groter wordt als wij allemaal het voorstel van de minister
niet willen, maar toch er "ja" tegen zeggen.Mevrouw Dijksma (PvdA):Maar naar mijn mening zullen wij ook een probleem hebben als wij vanavond
zeggen dat wij het wetsvoorstel niet willen, maar later het geld niet kunnen
vinden voor een ander voorstel. Dan zouden wij met de gebakken peren zitten
en een andere bezuiniging binnen de onderwijsbegroting voor onze kiezen krijgen.
Met die nieuwe bezuiniging zouden wij het dan ook weer niet eens kunnen zijn.
Dat is ons gezamenlijk probleem.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Voorzover ik kan nagaan, is de voorgestelde maatregel niet
afgesproken bij de opstelling van het regeerakkoord. Het is dus een voorstel
van deze minister en wij moeten dat voorstel nu beoordelen. Ik vind dat wij
niet elk gek voorstel van deze minister hoeven te accepteren. Daarom is het
niet stikken of slikken.Stel dat wij de datum van 1 augustus 1998 niet halen. Zou het dan niet
verstandig zijn om, gelet ook wat de heer Van Zijl heeft gezegd, dit vuiltje
maar weg te werken bij de komende onderhandeling over een nieuw regeerakkoord?Mevrouw Dijksma (PvdA):Met dat laatste kan ik zeker instemmen. In haar verkiezingsprogramma heeft
de Partij van de Arbeid niet alleen geld uitgetrokken voor verruiming van
de Wet tegemoetkoming studiekosten – daarover sprak de heer Van Zijl
gisteravond namelijk – maar ook voor het ongedaan maken van een bezuiniging
als deze. Daarover zullen wij natuurlijk met de coalitiepartners moeten spreken.
Echter, op dit moment kan ik daarover niet beslissen. Nu heb ik namelijk geen
67 mln. op zak. Hierin wil ik eerlijk zijn.,Wat dat stikken of slikken betreft, ging het mij om het volgende. De minister
zou kunnen zeggen: als jullie met amendementen op het wetsvoorstel komen,
staat de zaak op losse schroeven; dan hebben wij een probleem. Met het oog
daarop heb ik gezegd: het gaat niet om stikken of slikken, want de Kamer bepaalt
uiteindelijk of amendementen worden ingediend en of ze worden aangenomen,
en niet de minister.De heer Ten Hoopen (CDA):Voorzitter! Het CDA is zeer blij met de mogelijkheid van gespreide betaling
van het lesgeld die nu wordt voorgesteld. Het verdelen van de betaling van
het toch al wat forse lesgeld van nu, zo'n ƒ 1507, over het gehele
jaar, kan voor de gezinnen met een beperkt budget zeker een verlichting betekenen.
Van de vervroegde inning vanaf het kwartaal nadat de leerling 16 jaar is geworden,
is het CDA geen voorstander. Dat hebben wij reeds vorig jaar kenbaar gemaakt,
ook bij de behandeling van de begroting van OCW. Reeds toen hebben wij aangegeven
grote moeite te hebben met het loslaten van de koppeling tussen de leerplicht
en de lesgeldplicht. Internationale verdragen dwingen ook Nederland om het
leerplichtig onderwijs daadwerkelijk kosteloos te houden. Als dit principe
wordt losgelaten, zoals in dit wetsvoorstel wordt voorgesteld, zal naar onze
mening de natuurlijke drempel geslecht zijn, met als gevolg dat de onderwijskosten
voor ouders verder zullen stijgen. De overheid creëert namelijk zelf
de ruimte voor verhoging.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Ook bij de schriftelijke voorbereiding van dit wetsvoorstel
heeft de heer Ten Hoopen dit opgeworpen. De minister kwam tot de conclusie
dat het niet in strijd was met de internationale verdragen. Hoe staat de heer
Ten Hoopen tegenover de verdediging van de minister?De heer Ten Hoopen (CDA):Daar kom ik op; dat is mijn volgende punt.De interpretatie door het kabinet van de verplichte frase uit het IVESCR
in verband met invoering van gratis onderwijs, dat er geen financiële
belemmeringen voor de toegang tot het voortgezet onderwijs mogen worden opgeworpen,
deelt de CDA-fractie niet. De kosten voor het onderwijs in Nederland zijn
substantieel. Dat ouders van kinderen daarover zorg hebben, moge als bekend
worden verondersteld. Door de onderwijskosten nu met zo'n 70 mln. te verhogen
wordt een oneigenlijk beroep gedaan op ouders. Dat staat wat ons betreft dan
ook in schril contrast met datgene wat Kamerbreed wordt onderschreven, te
weten dat investeren in onderwijs een voorwaarde is voor een kennissamenleving
c.q. kennisconcurrentie voor de toekomst. Weliswaar bestaat er een tegemoetkoming
in de studiekosten voor ouders met een gezamenlijk belastbaar inkomen van
zo'n ƒ 50.274. Maar neem een gezin waarvan twee kinderen aan het voortgezet
onderwijs deelnemen en een ander in het hoger onderwijs studeert: het cumulatie-effect
in de gezinnen. Als je daarbij de cumulatieve effecten betrekt van meerdere
kinderen in een gezin die in het voortgezet onderwijs of beroepsonderwijs
een opleiding volgen, dan is het voor de CDA-fractie duidelijk dat een vervroeging
van de inning van lesgeld een verkeerde manier van bezuinigen is. De discussie
over de telkinderensystematiek is blijkbaar nog steeds actueel.De door het kabinet gehanteerde argumentatie dat de sterkste schouders
de zwaarste lasten moeten dragen, heeft ons verre van overtuigd. Wij stellen
door middel van ons amendement voor om van deze maatregel af te zien. Wij
brengen het amendement in – mevrouw Dijksma heeft er
al op gewezen – hoewel de minister in zijn brief van 25 september jl.
over de Informatiebeheergroep zegt dat elke substantiële wijziging van
het wetsvoorstel kan leiden tot een problematische invoering per 1 augustus
1998. Het wordt niet gezegd, maar je zou uit de brief haast kunnen opmaken
dat de minister zegt: Kamer, u mag er wel over praten, maar uw fundamentele
recht van amendement mag u niet gebruiken. Dat is geen winst.Het is in politieke zin op zichzelf ook merkwaardig dat de minister op
dit moment met zo'n voorstel komt. De commissie-Hermans bepleit afschaffing
van les- en cursusgeld, met name in het voortgezet onderwijs en het middelbaar
beroepsonderwijs. De partij van de minister spreekt in haar verkiezingsprogramma
uit dat voor leerlingen die dat nodig hebben de toegang tot het onderwijs
wordt gesteund door een forse verruiming van de tegemoetkoming in de studiekosten.
De PvdA wil meer investeren in onderwijsachterstanden. Door intrekking van
dit wetsvoorstel kan niet alleen de minister maar ook de PvdA-fractie onderwijsachterstand
voorkomen. Dat is beter dan te repareren en later te moeten herstellen.Voorzitter! De CDA-fractie is voor gespreide betaling, maar werkt er niet
aan mee om ouders met 70 mln. aan onderwijskosten op te zadelen.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! De heer Ten Hoopen heeft een heel sympathiek amendement ingediend
waarin hij het wetsvoorstel knipt met aan de ene kant de gespreide betaling,
wat hij wel wil, en aan de andere kant het vervroegd betalen van het lesgeld,
dat hij wegknipt. Ik vraag mij af of dat nodig is. Heeft hij gezien dat er
al een algemene maatregel van bestuur is van 29 april waarin die gespreide
betaling wordt geregeld?De heer Ten Hoopen (CDA):Ja, dat heb ik gezien.Mevrouw Lambrechts (D66):Volgens mij maakt dat uw amendement volstrekt overbodig.De heer Ten Hoopen (CDA):Waarom?Mevrouw Lambrechts (D66):Omdat dat deel al is geregeld en niet afhankelijk is gemaakt van de invoering
van dit wetsvoorstel.De heer Ten Hoopen (CDA):Daarom kan ik er toch nog wel een amendement op indienen?Mevrouw Lambrechts (D66):Maar ook als u het niet indient of als wij het niet aannemen, gaat die
gespreide betaling gewoon door. Misschien moeten wij eens aan de minister
vragen hoe dat zit.De heer Ten Hoopen (CDA):Dat lijkt mij zinnig.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik mag deze bijdrage mede namens de fracties van het GPV en
de SGP uitspreken.Voorzitter! De minister was op zoek naar geld, en de minister heeft geld
gevonden. Daarom dit wetsvoorstel. Over de ene helft van het wetsvoorstel
kunnen onze fracties kort zijn: het gaat dan om de mogelijkheid om het lesgeld
in termijnen te betalen. Dat is een vooruitgang ten opzichte van de huidige
situatie, waarin ouders in één keer soms voor meerdere kinderen
een flink bedrag op tafel moesten leggen. Gespreid betalen kan de acute financiële
pijn verzachten.Over de andere helft bestaat onvrede, en niet alleen bij onze fracties.
Het betreft de vervroeging van de lesgeldplicht naar het moment waarop de
leerling 16 jaar wordt, ook al is dat halverwege het schooljaar. Het is de
vraag of dat voorstel het überhaupt zal halen als de minister met twee
aparte wetsvoorstellen zou zijn gekomen. Nu de minister beide voorstellen
in een geïntegreerd wetsvoorstel heeft gegoten, komt de vervroeging van
de lesgeldplicht waarschijnlijk door het parlement, alhoewel ik daar op dit
moment nog niet zeker van ben, gehoord de voorgaande sprekers. Het onaangename
deel van het wetsvoorstel lijkt het te halen op de slippen van het aangename
deel van het wetsvoorstel.Voorzitter! Het is duidelijk dat wij grote moeite hebben met de vervroeging
van de lesgeldplicht. De minister heeft niet verhuld dat het hem hierbij alleen
maar om het geld is te doen. Die eerlijkheid is oprecht, maar ontnuchterend.
Er zitten verder geen diepere pedagogische motieven achter. In de memorie
van toelichting werd nog even over vermeende onvrede over de huidige situatie
gesproken, maar voorzover er nu van onvrede sprake is, is dat alleen maar
bij de minister zelf. Verder zit niemand op dat deel van het wetsvoorstel
te wachten. Het is namelijk merkwaardig om een ongelijkheid te creëren
tussen de ene leerplichtige en de andere. De ene is net 16 geworden en moet
betalen, zelfs als dat vlak voor de zomervakantie is en de lessen voornamelijk
bestaan uit het spelen van galgje of andere activiteiten. Voorzitter! U zult
begrijpen dat dit een wat vertekend beeld van de werkelijkheid is. Ik wil
hiermee maar aangeven dat met name de kinderen die op dat moment 16 worden,
en met name de ouders wat vervelende gevoelens over dit voorstel zullen hebben.Daarmee begeeft de minister zich volgens ons op glad ijs. Er wordt namelijk
afbreuk gedaan aan het principe dat leerplichtig onderwijs kosteloos onderwijs
is. Dat is een uitgangspunt dat internationaal is vastgelegd. Hoewel in de
schriftelijke voorbereiding een poging is ondernomen om aan te tonen dat geen
afbreuk wordt gedaan aan dit uitgangspunt, overtuigt de minister naar mijn
mening niet. Wanneer leerlingen 16 jaar worden, moeten ze lesgeld gaan betalen.
Maar in deze redenering zou het logisch zijn om vrijstelling dan wel restitutie
van het lesgeld te verlenen op het moment dat zo'n leerling het onderwijs
verlaat. Maar in de nota naar aanleiding van het verslag wordt dit een premie
op schoolverlating genoemd, en wordt gesteld dat dit niet aan de orde is.
Het is van tweeën één: óf je bent ouder dan 16 jaar,
moet lesgeld betalen, bent niet meer leerplichtig en kunt dus kosteloos de
school verlaten, óf je bent wel leerplichtig, hoeft niets te betalen
en mag de school niet voortijdig verlaten. Maar het lijkt erop dat de minister
niet wil kiezen, of omwille van het geld een financieel gezien zo voordelig
mogelijke regeling heeft willen treffen. De minister stelt in de nota dat
het beleidsuitgangspunt slechts wordt genuanceerd, en dat het leidt tot een
meer geleidelijke wijze van de verplichting tot het betalen van lesgeld, zodat
er meer geleidelijkheid wordt gecreëerd. Het moet bijna op een
heel goede maatregel gaan lijken, maar ik denk dat de inbreng van de SGP-fractie
in de nota naar aanleiding van het verslag juist is, waarin zij stelt dat
het wetsvoorstel juist de geleidelijke invoering van kostendragend onderwijs
tot gevolg heeft. Het is dus net andersom, wat de minister in de nota natuurlijk
ontkent.Ondertussen moeten de ouders de begrote tientallen miljoenen gaan opbrengen.
Daarmee wordt risico genomen voor de toegankelijkheid van het onderwijs, en
wordt een extra beroep gedaan op ouders die vaak al zware lasten hebben. Ik
denk dan aan extra kosten van kampen, excursies, boekengeld, reisgeld, kortingen
op kinderbijslag, om nog maar te zwijgen van de dreigende tariefverhoging
bij de NS, die veel gezinnen zal gaan treffen.Daarmee kom ik op het laatste punt: de voorlichting over de mogelijkheid
van compensatie in het kader van de Wet tegemoetkoming studiekosten. Het laatste
wat ik de minister kan vragen, is om hier nog eens serieus naar te kijken,
in die zin dat bekeken zou moeten worden hoe die voorlichting zo kan worden
verbeterd dat meer ouders gebruik maken van de mogelijkheid van compensatie
en dat er geen sprake is van een niet-gebruik, zoals bijvoorbeeld bij de IHS
het geval is.Voorzitter! Het spreekt voor zich dat wij in ieder geval het amendement
van de CDA-fractie van harte zullen ondersteunen.De heer Rabbae (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter! Mevrouw De Vries heeft gelijk als zij zegt dat
het in dit geval eigenlijk gaat om een gewone bezuinigingsmaatregel. Ook de
minister is zo eerlijk om dat expliciet aan te geven. Maar ook een eerlijke
bezuinigingsmaatregel hoeven wij eigenlijk niet over te nemen als deze maatregel
een aantal implicaties heeft op het punt van de toegankelijkheid van het onderwijs.
Dat is toch een belangrijk thema, juist voor de PvdA die als sociaal-democraten
proberen de emancipatie van de zwakke groepen te bevorderen.De minister komt aan – zoals gebruikelijk, is hij kunstig in het
vinden van bezuinigingen – met een geknipte maatregel. Dat moet hem
nagegeven worden, maar die maatregel heeft wel een aantal consequenties. Wat
doen wij bijvoorbeeld met ouders die kinderen hebben die studeren in het voortgezet
onderwijs en in het hoger onderwijs? Wat doen wij met ouders wier inkomen
net boven de ƒ 50.000 ligt? Wat doen wij met ouders die waarschijnlijk
geen beroep doen op verschillende compensatiemaatregelen? De minister zegt
dat wij de Wet tegemoetkoming studiekosten hebben, waar een en ander mee kan
worden gecompenseerd. Iedereen in deze Kamer weet dat deze maatregel zeker
door mijn fractie fel is bekritiseerd, omdat de minister die compensatie niet
zelf regelt, maar de mensen doorstuurt naar de bijzondere bijstand bij de
sociale diensten. Waarom heeft hij dat zelf niet in handen genomen en deze
mensen vanuit het budget voor onderwijs compensatie gegeven?De minister heeft voor 1997 een bedrag van 50 mln. begroot. Uit de berekeningen
komt echter een bedrag van 70 mln. tevoorschijn. Wat doen wij met het verschil?
Daar doet de minister geen enkele uitspraak over. Er is dus kennelijk een
calculatiewinst van 20 mln.Ik sluit mij aan bij de vraag van collega Ten Hoopen of deze maatregel
niet in strijd is met de internationale verdragen.Zoals het gaat in het leven, zijn niet alle dingen slecht. Ook deze maatregel
is niet slecht, want die heeft ook een positieve component, namelijk de gespreide
termijnbetaling. Dat heeft onze steun, maar als het gaat om het eenmalig ophoesten
van het hele bedrag door mensen die achterstallig zijn, is dat te veel gevraagd,
zeker als het gaat om mensen met een laag inkomen. Dat kunnen wij niet steunen.Mevrouw Lambrechts (D66):Mijnheer de voorzitter! Laat ik ook maar meteen de koe bij de horens nemen.
De fractie van D66 heeft echt grote moeite met dit wetsvoorstel. Ik heb dat
overigens ook al kenbaar gemaakt tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting.
Toen dacht ik overigens nog het een tegen het ander te kunnen wegstrepen.
Dat blijkt echter niet te kunnen, omdat de gespreide betaling al bij algemene
maatregel van bestuur is geregeld. Kennelijk ben ik niet de enige die dat
tot nu toe niet echt in de gaten had. Het gaat ons ook niet om die gespreide
betaling. Dat is op zichzelf een prima voorstel. Wij hebben echter wel bezwaar
tegen het eerder betalen van het lesgeld en daarmee het loslaten van de koppeling
tussen leerplicht en lesgeld. Daarvoor hebben wij drie redenen.De eerste is dat leerlingen voortaan lesgeld verschuldigd zijn vanaf het
moment waarop zij 16 worden, ook al zijn ze dan nog leerplichtig. Daarmee
verlaten wij dus een wezenlijk uitgangspunt, namelijk dat tegenover de verplichting
om aan het onderwijs deel te nemen, het recht op bekostiging staat. De Raad
van State verwoordde het ook op die manier. Leerplicht en bekostiging zijn
tot op dit moment aan elkaar gekoppeld. D66 hecht eraan dat dit zo blijft.De tweede reden waarom we dit wetsvoorstel niet zien zitten, betreft de
toegankelijkheid van het onderwijs. In de eerste week van het zomerreces hebben
wij een advies gekregen van de Onderwijsraad. Dat ging over de toegankelijkheid
van het onderwijs. Uit dat advies blijkt hoe ontzettend moeilijk het is om
dit begrip goed te definiëren en precies aan te geven welke factoren
hierbij een rol spelen. In dat advies wordt in elk geval duidelijk dat toegankelijkheid,
in tegenstelling tot wat de term in eerste instantie suggereert, niet alleen
te maken heeft met geen drempels – "komt u binnen" – maar ook
met "hoe blijft u binnen". Het openzetten van de deur voor wie binnenkomt
is één, maar vervolgens moet je de deur heel erg snel dichtdoen
voor degenen die binnen zijn, want je wilt niet dat ze weer naar buiten gaan.
Als wij het advies van de Onderwijsraad serieus nemen, dan betekent dat dat
alle beleidsprikkels er juist op gericht moeten zijn om leerlingen binnen
het onderwijs te houden. Dit wetsvoorstel is in onze ogen zeker geen prikkel
om binnen het onderwijs te blijven. Mijn vraag aan de minister is of hij dit
een prikkel vindt die de toegankelijkheid ten goede komt?Waarom wordt er om 67 mln. te besparen nu zo'n risicovolle maatregel genomen
waarvan het effect niet voorspelbaar is? In onze ogen geldt hiervoor: penny-wise
and pound-foolish. Als we het aantal drop-outs willen verminderen en werkelijk
iets voor kansarme leerlingen willen doen, zouden we eerder
moeten overwegen om leerplicht en overheidsbekostiging uit te breiden tot
en met het behalen van op zijn minst een diploma of startkwalificatie, zelfs
als dat een jaar langer overheidsbekostiging vraagt. "Niemand zonder diploma
de deur uit", zou de leuze moeten zijn. Ik begrijp dat dat nu een stap te
ver is. Ik vraag dat ook niet. Ik zeg dat alleen om de minister ons perspectief
te geven. Maar tot een stap terug zijn wij ook niet bereid.De derde reden waarom we dit wetsvoorstel niet zien zitten, is vanwege
de lastenverzwaring die uit deze maatregel voortvloeit voor al degenen die
het niet geheel of gedeeltelijk vergoed krijgen via een tegemoetkoming in
de studiekosten. Een dergelijke lastenverzwaring is in strijd met de afspraken
die we daarover in het regeerakkoord gemaakt hebben. Voor sommigen, zoals
al door anderen is gememoreerd, zal dit een lastenverzwaring van ƒ
1000 of meer per kind betekenen. In het geval van twee kinderen is dat het
dubbele.Voorzitter! Tot zover onze argumenten, maar ik wil ook nog even ingaan
op de argumenten van de minister.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Voorzitter! Mevrouw Lambrechts houdt een roerend betoog. Niettemin ligt
dit wetsvoorstel er al heel lang. We wisten een jaar geleden al dat het eraan
kwam. Het is toen even weggeschoven vanwege een probleem met de uitvoerbaarheid.
Ik heb bij de algemene beschouwingen 1997, de begrotingsbehandeling 1997,
de Voorjaarsnota 1997, de algemene beschouwingen 1998 en de begrotingsbehandeling
1998 geen amendementen van u gezien, mevrouw Lambrechts. Er is bij de algemene
beschouwingen een slordige 200 mln. extra ter beschikking gesteld voor zaken
die de Kamer graag wilde. Ik geloof dat uw fractie erg enthousiast was om
wat geld voor nieuwe kunstuitingen uit te geven. U houdt nu een betoog dat
het u zeer zwaar op de maag ligt dat de toegankelijkheid van het onderwijs
bedreigd wordt. U hebt meer dan veertien maanden de tijd gehad en u gaat hier
nu zo'n verhaal houden. Het is niet leuk. We doen het allemaal met lange tanden
en pijn in onze buik, maar u hebt medeverantwoordelijkheid. Waarom heeft uw
fractie daar dan geen prioriteit van gemaakt? Het is te gemakkelijk om te
zeggen: "we zeiden het al in het verslag; we hebben er nooit zin in gehad".
Ik vind dat u zich nu ook een beetje als een volwassen coalitiepartner moet
gedragen.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! Als het de VVD zo zwaar weegt als nu blijkt, dan zou ook zij
moeten proberen om alsnog een oplossing te zoeken. Ik weet niet hoe groot
het probleem voor 1998 is. Ik denk dat mevrouw Dijksma gelijk heeft. Zij heeft
gezegd dat wij 1 augustus 1998 niet meer halen. En als we die datum niet meer
halen, dan is het geen probleem van de Kamer om dat gedekt te krijgen.Vervolgens hebben we natuurlijk wel een probleem bij de meerjarenramingen.
Wij zijn bereid te kijken hoe wij dat eventueel kunnen oplossen. Daar zou
echter ook de periode van de onderhandelingen over het nieuwe regeerakkoord
voor gebruikt kunnen worden. Ik sluit niet uit dat wij, als u daartoe bereid
bent en als ook de regering daartoe bereid is, dat dan nu misschien al in
de meerjarenraming moeten aangeven.Mevrouw J.M. de Vries (VVD):Het is geen kwestie van bereidheid. Mevrouw Lambrechts hanteert nu de
tactiek van "van uitstel komt afstel". Zij houdt een betoog waaruit opgemaakt
zou kunnen worden dat D66 de enige is die dit niet over het hart kan verkrijgen.
Er was meer dan een jaar de tijd om daar oplossingen voor te vinden. En dat
is niet makkelijk, want anders hadden wij ze al, en de PvdA en de minister
ook. Niemand vindt het hier leuk, maar mevrouw Lambrechts moet niet doen alsof
zij een soort heilige maagd Maria is die beter dan iedereen weet wat er niet
moet gebeuren, terwijl zij de oplossing ook niet heeft.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik heb vandaag kunnen vaststellen dat velen met mij niet in de gaten hadden
dat de gespreide betaling kennelijk al is ingevoerd. Ik dacht tijdens de behandeling
van de onderwijsbegroting nog dat dan maar het een tegen het ander moest worden
weggestreept, waardoor wij voor drieënhalf, vier jaar, ook voor de meerjarenraming,
uit de kosten waren geweest. Dit blijkt dus niet mogelijk te zijn.Mevrouw J.M. De Vries (VVD):Voorzitter! Mevrouw Lambrechts wilde toch niet beweren dat dit wetsvoorstel
gaat over gespreide betaling? Dat was iets wat annex ook geregeld kon worden.
Het was ook gewoon de invulling van een taakstelling. Doet u nu gewoon eerlijk,
mevrouw Lambrechts.Mevrouw Lambrechts (D66):Het is zeker de invulling van een taakstelling, maar de gespreide betaling
kost wel geld, namelijk 142 mln. als ik het juist heb. Dan kan het één
voorlopig tegen het ander weggestreept worden, maar ik ben het met mevrouw
De Vries eens dat dit nu niet kan. Ik hoor wel van de minister wat voor 1998
het probleem is. Als dat een probleem is dat de Kamer zich zou moeten aantrekken,
dan zúllen wij ons dat aantrekken.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Dit is geen oefening in heiligheid, maar het gaat er natuurlijk
wel om dat eerlijk en duidelijk wordt aangegeven waar de pijn geleden moet
worden. Als wij deze 67 mln. niet via dit wetsvoorstel invullen, waar moet
dat bedrag dan vandaan komen? Mevrouw Lambrechts gaf aan dat D66 zoekende
is. Dat is natuurlijk heel mooi, maar is de fractie van D66 bereid om bijvoorbeeld
ergens anders op de onderwijsbegroting voor meerdere jaren zo'n financiering
te vinden, of moet het volgens haar niet op de onderwijsbegroting gevonden
worden maar elders? Als het laatste het geval is, hebben wij ook een probleem
binnen het kabinet.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik zal eerst ingaan op het eerlijk en duidelijk zijn. Vindt mevrouw Dijksma
het eerlijk en duidelijk tegenover de burgers om nu "ja" te zeggen tegen een
wetsvoorstel waarvan wij allemaal weten dat het bij een volgend regeerakkoord
hoe dan ook weer ongedaan zal worden gemaakt?Mevrouw Dijksma (PvdA):Als ergens geld vandaan wordt gehaald, moet duidelijk verantwoord worden
wie dat moet gaan betalen. Als maatregel X niet gewenst is, moet een slimme
oplossing worden aangedragen waarmee die maatregel op termijn
ongedaan kan worden gemaakt, maar er moet geen ongedekte cheque worden neergelegd.
Dat zou immers betekenen dat misschien zelfs wel D66-bewindslieden in dit
kabinet de minister van Onderwijs terugsturen en het hem op zijn eigen begroting
laten uitzoeken. Is dan volgens mevrouw Lambrechts het probleem opgelost?Mevrouw Lambrechts (D66):Wat mevrouw Dijksma zegt, is misschien mogelijk, maar zullen wij dat dan
even afwachten?Mevrouw Dijksma (PvdA):De vraag is of mevrouw Lambrechts dat accepteert. Zij neemt een politieke
stellingname in.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik heb dezelfde vraag bij de minister neergelegd als mevrouw Dijksma:
hebben wij voor 1998 een probleem dat deze Kamer moet oplossen? Onlangs hebben
wij over de begroting gesproken en daarover gaan wij binnenkort stemmen. Als
dat een probleem voor 1998 bevat dat de Kamer moet oplossen, dan zullen wij
ons dat aantrekken. Wij zullen verder bekijken hoe het met problemen voor
1999 zit. Er is veel voor te zeggen om dat mee te nemen bij de onderhandelingen
voor een nieuw regeerakkoord. Als de PvdA en de VVD daartoe bereid zijn, dan
wil D66 daar ook nu al naar kijken.Mevrouw Dijksma (PvdA):Maar nu al liggen er meerjarenramingen vast, niet alleen voor 1998, maar
ook voor de jaren daarna. Op dit moment kunnen wij daar niet van zeggen dat
wij het dan wel weer zien. Misschien moet nu een, eventueel tijdelijke, dekking
gezocht worden, maar dan hoeven wij in elk geval niet te zeggen dat wij het
dan wel weer zien. Vindt mevrouw Lambrechts het een goede zaak en neemt zij
het politiek voor haar rekening dat het er misschien op neerkomt dat wij het
bedrag van 67 mln. straks ergens anders op de onderwijsbegroting moeten zoeken?
Als dat het geval is, zijn wij er volgens mij geen steek mee opgeschoten.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik zou het absoluut liever voor mijn rekening nemen om nieuwe dekking
te zoeken, bijvoorbeeld in de centraal beheerde middelen, dan om dit wetsvoorstel
door te laten gaan in de veronderstelling dat het misschien straks wel wordt
rechtgezet. Wij moeten nog maar afwachten of dat werkelijk gaat gebeuren als
wij er nu "ja" tegen zeggen. Ik vind het overigens ook niet uit te leggen
aan de burgers.Mevrouw Dijksma (PvdA):Het is ook niet uit te leggen dat je hier "nee" tegen zegt en dat je tegen
een vergelijkbare maatregel ergens anders in het onderwijsveld, bijvoorbeeld
studiefinanciering, "ja" zegt. Wat is nu precies de politieke inzet van de
fractie van D66? Gaat zij dit financiële probleem elders in het kabinet
neerleggen, of moet minister Jo Ritzen dat straks alsnog op zijn begroting
vinden? Dat is de vraag die nu voorligt.Mevrouw Lambrechts (D66):Wij treden toch in herhaling. Ik heb de minister gevraagd of er voor 1998
een probleem is dat wij ons moeten aantrekken. Vervolgens spreken wij over
de volgende jaren. Dan is het de vraag of je het probleem van de dekking nu
zo zwaar moet laten wegen dat je "ja" zegt tegen iets wat wij allemaal –
de een meer dan de ander, maar ik weet dat mevrouw Dijksma dat ook vindt –
verwerpelijk vinden. Daarmee komen wij immers op een glijdende schaal terecht.De heer Stellingwerf (RPF):De conclusie kan nu al zijn dat de duidelijke actie van mevrouw Lambrechts,
die ik overigens zeer waardeer, tot resultaat moet leiden. Gelet op haar woorden
kan het al bijna niet zo zijn dat dit niet tot iets leidt. Of moeten wij haar
interventie als een soort zelfkastijding zien? Dat blijkt straks wel in tweede
termijn.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik snap niet hoe men iets anders uit mijn woorden kan opmaken dan dat
wij dit wetsvoorstel niet willen en er dus tegen zullen stemmen. In het begin
zei ik al dat ik de koe bij de horens zou nemen. Ik dacht dat ik zo duidelijk
was.Voorzitter! Ik ga toch nog even in op de argumenten van de minister. Aanvankelijk
werd gesuggereerd dat het ging om het rechtzetten van rechtsongelijkheid tussen
de ene en de andere 16-jarige, gebaseerd op hun toevallige geboortedatum.
De minister spreekt in de nota naar aanleiding van het verslag van meer gelijkheid
tussen jongeren van dezelfde leeftijd. Dit is een non-argument, aangezien
dezelfde leerlingen ook op verschillende momenten hun zesde of zevende levensjaar
in het onderwijs begonnen zijn. Het aantal jaren genoten onderwijs is dus
waarschijnlijk min of meer hetzelfde. Daarnaast geeft de minister ook nog
het onderwijskundige argument. Tot nu toe heb ik er eerlijk gezegd niet een
gehoord of gelezen. Zelf kunnen wij alleen maar onderwijskundige argumenten
bedenken die juist tegen dit wetsvoorstel pleiten, bijvoorbeeld de toegankelijkheid
van het onderwijs.Inmiddels erkent de minister gelukkig dat het vooral gaat om een financiële
maatregel. Ik zeg met opzet "gelukkig", want dat verheldert de discussie.
Dat is inmiddels gebleken. Dan weten wij waar wij het over hebben.Het is maar de vraag of deze maatregel op den duur niet veel meer kost
dan zij oplevert. Als nogal wat kinderen ten gevolge van deze maatregel het
onderwijs eerder verlaten, zijn wij heel snel meer kwijt dan de 67 mln. die
wij op deze wijze denken te bezuinigen.De minister vraagt ons begrip voor de taakstelling. Wij hebben begrip
voor die taakstelling, maar dat betekent nog niet dat wij daarom instemmen
met een wetsvoorstel dat ons absoluut niet zint. Wij willen wel meedenken
over een andere manier om daaraan vorm te geven. Als er voor 1998 een probleem
is, is dat zeker het geval. Wij zijn ook bereid mee te denken over de jaren
daarna. Dat zou overigens ook bij een volgend regeerakkoord kunnen.De conclusie. D66 wil de koppeling tussen overheidsbekostiging en leerplicht
niet loslaten. Wij hechten zeer aan het gratis onderwijs in de leerplichtige
leeftijd. Als wij daaraan gaan morrelen, komen wij op een glijdend vlak. Wij
gaan ervan uit dat de invoering per 1 januari 1998 heel moeilijk te realiseren
zal zijn. Ik hoor dat zo dadelijk wel. Dat betekent dat pas per 1 augustus
1999 een probleem optreedt. Hierover wil ik geen misverstand laten bestaan:
ook per 1 augustus 1999 willen wij de koppeling leerplicht-lesgeld niet loslaten.De heer Poppe (SP):Mijnheer de voorzitter! Voorzover ik dat in mijn korte
leventje als Kamerlid heb meegemaakt, is dit wetsvoorstel op de agenda het
vaakst doorgeschoven. Keer op keer schoof het op en kwam het op een nieuwe
agenda te staan. Even dacht ik zelfs "dit wordt definitief afschuiven", zeker
gelet op de kritiek van de coalitiepartijen die ik in kranten heb gelezen.
Mooi weer spelen buiten en hier ach en wee roepen. Definitief afschuiven zou
eigenlijk de enig juiste manier geweest zijn omdat, als het aan de SP ligt,
het leerplichtonderwijs zonder kosten toegankelijk moet blijven. Dat is altijd
het uitgangspunt geweest. In dit wetsvoorstel wordt dat uitgangspunt verlaten.
Ik meen dat de staatssecretaris dit ontkende en liever sprak over een nuancering.
De minister moet dat maar eens uitleggen. Er is immers voor gekozen dat de
systematiek van de Leerplichtwet in stand moet blijven, waardoor het eind
van de leerplicht blijft samenvallen met het einde van het cursusjaar. Dat
betekent dat leerlingen die in april jarig zijn, tot september leerplichtig
zijn, maar wel lesgeld moeten betalen. Mevrouw De Vries rekende voor dat dit
per leerling kan oplopen tot ƒ 1200 voor de ouders. Op het moment dat
ook maar één leerplichtige leerling lesgeld moet betalen, is
volgens mij het uitgangspunt dat leerplichtonderwijs gratis toegankelijk moet
zijn, verlaten.Terecht vreest mevrouw Dijksma dat dit wel eens een afglijden zou kunnen
zijn naar verlaging van de leeftijdsgrens. Het is daarom des te vreemder dat
zij niet onverbloemd "nee" zegt tegen dit wetsvoorstel, maar mee gaat jeremiëren
over 67 mln., die ergens anders op de begroting gevonden moet worden, in plaats
van te zeggen: haal het maar ergens anders bij de regering. Er was toch ook
900 mln. voor een tunnel door het Groene Hart?Ik begrijp deze maatregel dus niet, zeker niet van een minister van de
Partij van de Arbeid, of ook weer wel, want hij levert 70 mln. meer lesgeld
op. Daarom is het ook niet anders te zien dan als een ordinaire manier om
lesgeld binnen te halen.Dan kom ik op de lesgeldcompensatie voor ouders met een inkomen beneden ƒ
50.275 per jaar. De minister erkent dat niet alle ouders die hiervoor in aanmerking
komen, er gebruik van maken. Dat is een probleem. Het is niet helemaal duidelijk
waarom zij er geen gebruik van maken. Dat probleem zien wij ook bij de huursubsidie.
Is de minister bereid onderzoek te doen naar het niet-gebruik en voorstellen
aan de Kamer voor te leggen die het gebruik van de Wet tegemoetkoming studiekosten
vergroten?Hoewel de inkomensgrens als zodanig hier niet ter discussie staat, wil
ik er toch een opmerking over maken. Voor ouders die net boven deze grens
zitten en meerdere kinderen hebben, moet de betaling van lesgeld langzaam
maar zeker grijze haren opleveren, of een kale kop van het in het haar wrijven
bij de vraag hoe zij dat probleem op moeten lossen. Tel daarbij op de "vrijwillige"
ouderbijdrage en andere kosten en je snapt dat de ouders voor grote financiële
problemen staan. Het wetsvoorstel maakt weliswaar gespreide betaling mogelijk,
maar het blijft een hoop geld.Het is natuurlijk beter als al die eigen bijdragen zouden worden afgeschaft
en de financiering van het onderwijs gewoon via belastingheffing zou worden
geregeld. Tenslotte is het onderwijs van algemeen maatschappelijk belang en
niet alleen voor de jeugd en hun ouders. Daarmee zou ook een heleboel bureaucratie
en rondpompen van geld worden voorkomen. Dat levert weer geld op dat nu verdwijnt
in uitvoeringskosten. Ik hoor graag van de minister hoe hij hierover denkt.
Naar mijn mening kan hij ook niet gelukkig zijn met al deze regelingen en
met dit wetsvoorstel.Mijnheer de voorzitter! Geen amendementen van onze kant, geen bloemen,
geen zakdoeken met tranen, maar gewoon tegenstemmen, omdat de SP-fractie zeker
in dit geval niet anders kan. Wij zullen de twee amendementen van mevrouw
De Vries en de heer Ten Hoopen wel steunen.De voorzitter:Wij zijn hiermee gekomen aan het einde van de eerste termijn van de kant
van de Kamer. De minister heeft mij meegedeeld dat hij, gehoord de beraadslaging
inclusief de interrupties, niet in staat is om duidelijk te antwoorden voordat
hij nader beraad heeft kunnen voeren. Ik denk dat wij een duidelijk antwoord
prefereren. Dat betekent dat wij ons bij de wens van de minister neer moeten
leggen. Dit impliceert wel dat de verantwoordelijkheid voor het niet tijdig
kunnen indienen van dit wetsvoorstel aan de overzijde, bij de Eerste Kamer,
niet meer bij ons ligt. Die vrijwaringsopmerking wil ik graag hier maken vanwege
het feit dat er in deze tijd van het jaar nogal eens wat verwijten heen en
weer vliegen. In ieder geval zal zo'n verwijt naar onze kant niet ontvankelijk
worden verklaard. Ik vraag de minister wel om zo snel mogelijk de mogelijkheid
te creëren voor een antwoord aan de Kamer. Wij vinden ook dat er voortgang
gemaakt moet worden met behandeling van het wetsvoorstel.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik heb er alle begrip voor dat de minister deze stap nodig
vindt. Ik vraag hem wel om ook duidelijkheid te geven over wat dit uitstel
verder gaat betekenen. Dit plaatst wellicht de discussies van straks in een
heel ander daglicht.De heer Ten Hoopen (CDA):Is het overleg dat de minister gaat voeren overleg op het departement
of in het kabinet? Aan welke termijn denkt hij daarbij?Minister Ritzen:In antwoord op de eerste vraag zeg ik dat ik vanzelfsprekend de consequenties
van enig uitstel meeneem. De termijn waarop een en ander gaat gebeuren, zal
een aantal dagen inhouden. Het zal een breed politiek beraad moeten zijn.De voorzitter:Dat betekent dat het niet voor vrijdag kan plaatsvinden. Dat is de manier
waarop ik dit versta. Dit is de realiteit. Wij wachten het moment af waarop
de minister de Kamer kan antwoorden in eerste termijn. Ik wil hem vragen om
daarbij zoveel mogelijk spoed te betrachten.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Wat betreft de agenda van heden stond de problematiek van de allochtone
levende talen nog op de agenda. Ik zal mijn uiterste best doen om daar morgen
aan het einde van de middag ruimte Voorzittervoor te reserveren, zodat wij
alsdan dit wetsvoorstel kunnen afhandelen in eerste en tweede termijn. Dat
hangt een beetje af van het verloop van de zaken morgen.Sluiting 23.42 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-2203-2213.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl