Gezamenlijke behandeling van:  - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop (Wet op het financieel toezicht) (29708);  - het wetsvoorstel Regels inzake het toezicht op en de handhaving van de voorschriften voor financiële verslaggeving van effectenuitgevende instellingen alsmede tot wijziging van enige wetten (Wet toezicht financiële verslaggeving) (30336)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 1-12

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-10-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 1, pagina 1-12

26-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29708Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 30336Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rampen en zware ongevallen teneinde de toegankelijkheid van de provinciale risicokaart te kunnen beperken (30390)Pagina 30-35
Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop (Wet op het financieel toezicht) (29708); - het wetsvoorstel Regels inzake het toezicht op en de handhaving van de voorschriften voor financiële verslaggeving van effectenuitgevende instellingen alsmede tot wijziging van enige wetten (Wet toezicht financiële verslaggeving) (30336)Pagina 12-24
Gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van enige artikelen van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (specialistenregisters) (30207); - het wetsvoorstel Wijziging van artikel 15 van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg in verband met herformulering eisen inzake hernieuwde erkenning als specialist (30443); het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (periodieke registratie) (30463)Pagina 35-38
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met het treffen van een regeling inzake het verhoor van afgeschermde getuigen en enkele andere onderwerpen (afgeschermde getuigen) (29743)Pagina 12-12
Gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop (Wet op het financieel toezicht) (29708); - het wetsvoorstel Regels inzake het toezicht op en de handhaving van de voorschriften voor financiële verslaggeving van effectenuitgevende instellingen alsmede tot wijziging van enige wetten (Wet toezicht financiële verslaggeving) (30336)Pagina 1-12
Lijst van besluiten (dinsdag 26 september 2006)Pagina 50-50
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2002/73/EG (30237)Pagina 38-47
Presentie en opening (dinsdag 26 september 2006)Pagina 1-1
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2002/73/EG (30237)Pagina 24-30
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 26 september 2006)Pagina 50-52
Voortzetting van de gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van enige artikelen van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (specialistenregisters) (30207); - het wetsvoorstel Wijziging van artikel 15 van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg in verband met herformulering eisen inzake hernieuwde erkenning als specialist (30443); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (periodieke registratie) (30463)Pagina 47-50

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de gezamenlijke behandeling van:het wetsvoorstel
Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop
(Wet op het financieel toezicht) (29708);het wetsvoorstel
Regels inzake het toezicht op en de handhaving van de voorschriften voor financiële
verslaggeving van effectenuitgevende instellingen alsmede tot wijziging van
enige wetten (Wet toezicht financiële verslaggeving) (30336).De voorzitter:Ik heet de minister van Financiën van harte welkom.De beraadslaging wordt geopend.De heer Rabbinge (PvdA):Mevrouw de Voorzitter. Met de beide wetsvoorstellen die vandaag worden
besproken, wordt een lang, ingewikkeld en grondig wetgevingstraject afgerond.
De gedegen behandeling van deze wetsvoorstellen in de Tweede Kamer en de uitgebreide
consultaties hebben geleid tot wetsvoorstellen die door de fractie van de
PvdA van harte worden ondersteund. De introductie van wetsvoorstel 29708,
Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht daarop
(Wet op het financieel toezicht), heeft tot gevolg dat zes sectorale wetsvoorstellen
kunnen worden ingetrokken, evenals de Wet financiële dienstverlening,
die op haar beurt twee sectorale wetten intrekt. Dat op zich is al een drastische
sanering, maar het feit dat zo'n vijftig basisrichtlijnen die geleidelijk
aan zijn ingevoerd om op het terrein van de banken, verzekeringen en effecten
vanuit Europees perspectief een goed toezicht te kunnen uitoefenen nu ook
worden geïntegreerd in dit wetsvoorstel, is naar onze opvatting een grote
verdienste. De complexiteit van dit wetgevingstraject en de vereiste nauwkeurigheid
hebben van de minister en zijn ambtenaren veel gevergd en ik wil hem met het
resultaat graag complimenteren.Vanwege de grondige voorbereiding, de zorgvuldige behandeling door de
Raad van State en de uitgebreide behandeling in de Tweede Kamer met zeer deskundige
inzet van onder anderen mijn partijgenoot Heemskerk, is er technisch gesproken
vrijwel niets op beide wetsvoorstellen aan te merken. Ik beperk mij dan ook
in deze inbreng tot een aantal hoofdzaken.Terecht wordt in wetsvoorstel 29708 een functionele scheiding aangebracht
tussen het gedragstoezicht door de Autoriteit Financiële Markten en het
prudentieel toezicht door de Nederlandsche Bank. In verschillende beschouwingen
in de Tweede Kamer is door een aantal sprekers, en ook in vanuit de VVD-fractie
aangekondigde amendementen, enige twijfel geuit over de zin van zo'n rigide
scheiding. Het feit dat die amendementen uiteindelijk niet zijn ingediend
en dat ook bij de stemming van dit essentiële kenmerk van het wetsvoorstel
niet weer een punt is gemaakt, doet niet af aan de noodzaak, de minister te
vragen onomwonden dat principe nog eens te bevestigen. Voor de PvdA-fractie
is juist die stringente scheiding van belang. Ik neem aan dat de minister
de twijfels daarover die in de boezem van de Tweede Kamerfractie van de VVD
bestond, heeft kunnen wegnemen, en hoor, wellicht ten overvloede, nog graag
zijn argumentatie.In de beschouwingen over dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer is vanuit
de CDA-fractie twijfel geuit over de doelmatigheid en doeltreffendheid van
de toezichthouder. De vergelijking die werd gemaakt met zelfrijzend bakmeel
was op zich ongepast en werd ook adequaat weerlegd. Toch is er wel een probleem
met de rol van de toezichthouders. Is de taak een louter technisch controlerende,
die volgens goede protocollen en gedragsregels is vastgelegd, en is er daarom
weinig ruimte voor eigen beleid? Of is het anders? Dit is een dilemma waaromtrent
de minister in zijn beantwoording in de Tweede Kamer het antwoord enigszins
schuldig bleef. Mijn fractie denkt dat een zo precies mogelijke afbakening
van de toezichthoudende taak juist op dit gebied gewenst, en zelfs noodzakelijk
is. Eigen beleid en regelgeving, zoals blijkens de memorie van antwoord in
het zesde wijzigingsvoorstel aan de autoriteit worden toegestaan, zijn minder
gewenst. Toch is de rigide opvatting, zoals ingenomen in de Tweede Kamer door
de CDA-fractie dat de toezichthouder zich in feite moet beperken tot die goed
omschreven technische toezichthoudende taken, op zich ook niet erg positief
en productief. Want die opvatting miskent de deskundigheid die bij de autoriteit/toezichthouder
bestaat en de dynamiek die zich voordoet bij de ontwikkeling van producten
en processen op de financiële markten, bij verzekeringen en bij effecten.
Het is daarom in feite vrijwel onmogelijk, zelfs ongewenst, alles op voorhand
vast te leggen.Het is om die reden, dat ik de minister namens mijn fractie voorstel,
bij de implementatie van de wet het volgende voorstel te overwegen. De toezichthouders
moeten zich ook in de ogen van mijn fractie onthouden van de ontwikkeling
van eigen beleid, doch kunnen jaarlijks in een uit te brengen jaarverslag
wel wijzen op onvolkomenheden en nieuwigheden of inzichten die beleidsuitspraken
vergen. Daaraan kunnen ze in hun jaarverslag expliciet aandacht geven. De
minister moet zich dan verplichten om daarop in het openbaar te reageren,
zodat niet een eigenstandig beleid door de toezichthoudende autoriteit ontstaat,
maar een door de minister eventueel ontwikkelde of anders gelegitimeerde beleidsuitspraak.
Dit is waarschijnlijk een elegante oplossing om het dilemma waarover ik sprak
te doorbreken, zodat er een situatie ontstaat waarin de minister daadwerkelijk
de verantwoordelijkheid kan dragen en niet een situatie waarin strijd met
autoriteiten moet worden gevoerd. Immers, op deze wijze wordt de feitelijke
taak, toezicht houden, beleidsarm uitgevoerd, maar worden de expertise en
het voorschrijdend inzicht maximaal benut bij de beleidsaanpassingen die telkenmale
nodig blijken te zijn. De regering kan dat dan bij monde van de minister van
Financiën doen.In de discussie over dit wetsvoorstel is vaak gesteld dat een aantal voorgestelde
veranderingen ons door Europa niet zijn opgelegd en dat wij die daarom niet
behoeven te introduceren. Dat ze ons niet worden opgelegd, is juist, maar
het is de vraag of het de goede weg is om alleen te reageren op wat door Europa
wordt afgedwongen. In onze ogen moeten het functionele model en de nauwkeurige
wetgeving die is geformuleerd en wellicht vandaag wordt vastgesteld, eerder
worden gezien als een exportproduct dan als een door Europa afgedwongen maatregel.
In verschillende publicaties wordt dit wetsvoorstel geroemd, evenals de mogelijkheden
om door allianties met een aantal Europese landen deze benadering de opmaat
te laten zijn voor het opereren op de financiële markten van Europa.
In de memorie van toelichting en in de beschouwingen in de Tweede Kamer is
gerept van mogelijke allianties met Oostenrijk en Duitsland. Op welke wijze
is de minister bezig of van zins deze benadering en de werkwijze die nu in
Nederland zijn ontwikkeld als exportartikel te slijten in Europa? Dat vergt
een uitgebreide campagne en mijn fractie wil graag weten hoe de minister daaraan
werkt. Het is van grote betekenis, omdat dan niet slechts op Europese regelgeving
wordt gereageerd, maar er in zekere zin sprake is van een proactieve rol.
Mede gegeven het grote belang van de financiële markten voor een klein
land als Nederland, past die rol naar het oordeel van mijn fractie beter bij
Nederland.Ogenschijnlijk is dit wetsvoorstel alleen van belang voor financiële
instellingen, zoals banken, verzekeraars en beleggers, zowel institutionele
als particuliere. In de Tweede Kamer is nog gedebatteerd over de geprivilegieerde
positie die een individuele belegger kan krijgen die beschikt over een groot
kapitaal. Echter, het wetsvoorstel is ook voor consumenten van betekenis.
Ook de consument heeft te maken met dit wetsvoorstel, bijvoorbeeld door de
wijze waarop rentetarieven worden gehanteerd, of de wijze waarop hypotheken
worden afgesloten. De snelheid waarmee de rente die aan consumenten wordt
toegerekend of uitgekeerd, wordt aangepast aan de rentevoet, zoals die door
de ECB of de Nederlandsche Bank wordt vastgesteld, is onderdeel van het toezicht,
maar in welke mate kan de toezichthouder dat afdwingen en over welke sancties
beschikt hij als veranderingen ten voordele van de consument niet snel/tijdig
worden ingevoerd? De gemiddelde consument is met name daarin geïnteresseerd
en het zou goed zijn als de minister bij de introductie van de wet, in een
voorlichtingscampagne duidelijk probeert te maken waarom deze nieuwe wetten
inzake het toezicht ook voor de consument, direct en indirect via de controle
op verzekeraars, banken en effectenhandelaren, voordeel kunnen bieden. Heeft
de minister overwogen ten behoeve van het gewone publiek een loket- of publieksfunctie
bij de toezichthouder neer te leggen?In het voortraject is gesproken over stringente scheiding binnen de toezichthoudende
autoriteit van verschillende functies. Gesproken werd over zogenaamde Chinese
Walls. De minister heeft daarover in zijn beantwoording enige interpretatieruimte
laten ontstaan en het is om die reden dat ik hem verzoek uiteen te zetten,
dat de installatie van deze zogenaamde Chinese Walls slechts schijnzekerheid
brengt en dat het veel beter is, expliciet openbaarheid van de uitoefening
van de toezichthoudende functies te betrachten. De tucht van de openbaarheid
kan soms bij marktpartijen en met name in deze financiële sector louterend
werken. Kan hij dit afdwingen, of kan dat in het invoeringstraject of protocol
worden vastgelegd?Rond het weekend ontvingen wij de antwoorden op de vragen van de VVD-fractie
inzake de ontwerpwet toezicht financiële verslaggeving (30336). Dat was
een snelle beantwoording, want de vragen waren pas op 15 september jongstleden
ingediend. In die beantwoording kwam onder andere aan de orde hoe kan worden
voorkomen dat onhelderheid over transacties gaat ontstaan. Met name de recente
schandalen rond ENRON en, dichter bij huis, Ahold hebben grote gevolgen voor
het vertrouwen van de consument en de kleine belegger in dergelijke organisaties
of bedrijven. Zijn de regels rond de verslaggeving nu zo geformuleerd dat
escapades met side letters, disclaimers en andere onduidelijke en onheldere
afspraken kunnen worden voorkomen? Alleen op die wijze kan het geschade vertrouwen
enigszins worden hersteld.In de memorie van toelichting wordt in het zesde wijzigingsvoorstel aandacht
gegeven aan de mededingingsaspecten. In de antwoorden op vragen over die mededingingsaspecten
en de overlap tussen toezichthouders zoals de Autoriteit Financiële Markten
en de Nederlandse Mededingingsautoriteit, blijkt de minister niet te opteren
voor de stringente/rigide benadering die een aantal fracties in de Tweede
Kamer bepleitten. Die houding wordt door mijn fractie vanwege het scherp houden
van beide ook ingenomen, doch het ware goed als de minister nog eens uitspreekt
dat het voorkomen van overlap gebaseerd is op het nee, tenzij- en niet op
het ja, mitsprincipe, want dan ben je natuurlijk vrij selectief.Ten slotte ga ik nog in op de zogenaamde wildgroei bij toezichthouders,
de onvrede, de toenemende lastendruk en ook de verhouding met de overheid
op het gebied van verantwoording, onder andere van het eigen interne functioneren
van de financiële en andere toezichthoudende autoriteiten en de salariëring.
De minister heeft daarover in de Tweede Kamer duidelijke woorden gesproken,
maar daarbij blijkens verschillende uitlatingen daarover in de pers, lang
niet iedereen overtuigd. Wij hebben in de pers namelijk verschillende reacties
gelezen van woordvoerders van andere fracties dan die van mijn partij waaruit
blijkt dat zij nog niet overtuigd zijn. Ik vraag de minister daarom aan het
eind van deze inbreng, of hij juist op het gebied van de controle op het functioneren
van de toezichthouder nog eens wil uiteenzetten welke mogelijkheden hij voor
zichzelf als politiek verantwoordelijke ziet weggelegd, en welke niet. Mocht
er aanleiding zijn om die verhouding met de toezichthouder op het punt van
de verantwoordelijkheid en verantwoording aan te scherpen, dan zal dat moeten
gebeuren. Wellicht moet de evaluatie die nu is nu voorzien voor over een aantal
jaren, op dit punt eerder, dus over circa twee jaar, plaatsvinden.Aan het eind van de inbreng van de PvdA-fractie complimenteer ik de minister
en zijn medewerkers nog eens met dit huzarenstuk dat deze twee wetsvoorstellen
toch vormen. Wij wachten met belangstelling de beantwoording van onze vragen
af.De heer Doek (CDA):Voorzitter. Vandaag is het voor deze minister een drukke dag. De CDA-fractie
is verheugd dat reeds vandaag het wetsvoorstel Werken aan winst in de Tweede
Kamer wordt behandeld, zodat na aanneming aldaar, deze Kamer snel de behandeling
ter hand kan nemen. Immers, dat wetsvoorstel is weer een van de bouwstenen
in het fundament van de Nederlandse economie, naast de vele structurele maatregelen
die het kabinet reeds heeft genomen.Aan de orde is de wettelijke regeling van het financiële toezicht
in Nederland. De Nederlandsche Bank waarschuwt in het laatste kwartaalbericht
voor de risico's van hedgefunds. De Nederlandsche Bank verwijst op blz. 42
naar de ondergang van Motherrock, dat door een verkeerde inschatting van de
gastermijnmarkt verkeerd heeft gegokt. Schade slechts 450 mln. dollar! Op
de dag van het verschijnen van het genoemde kwartaalbericht meldt de financiële
pers dat Amaranth, een Amerikaans hedgefund, in een week tijd 5 mld. dollar
heeft verloren op dezelfde gastermijnmarkt; ondertussen opgelopen naar 6 mld.
dollar! Deze gang van zaken doet denken aan de ondergang van Long-Term Capital
Management in 1998, toen uitsluitend door snel ingrijpen van de Amerikaanse
centrale bank een internationale bankencrisis kon worden afgewend. Het is
niet bekend of Nederlandse banken en/of pensioenfondsen geld hebben verloren
of gaan verliezen bij het Amaranthdebacle.Waarom dit voorbeeld? Het gaat om dermate grote belangen dat een en ander
kan leiden tot een systeemcrisis in het wereldwijde financiële stelsel
en dan zijn niet alleen de investeerders in dergelijke fondsen de dupe. Vele
mensen kunnen daardoor worden getroffen via kortingen op pensioenen et cetera.
Kan de minister deze Kamer informeren over hoe het staat met internationaal
onderzoek door de centrale banken en hun internationale instituten naar mogelijke
maatregelen om de risico's van dit ongebreidelde speculeren te beperken?Het zojuist vermelde is een voorbeeld van het systeemtoezicht dat van
oudsher samen met het prudentieel toezicht berust bij de Nederlandsche Bank.
Daarnaast is er het gedragstoezicht dat door middel van eerdere wetgeving
en de Wft is/wordt opgedragen aan de Autoriteit Financiële Markten.De laatste maanden heeft het Nederlands beleggend publiek zich massaal
gestort op beleggingen in turbo's, speeders en zelfs best speeders en quanto
speeders. Wat is er nu weer aan de hand? Het gaat om 2 mld. tot half september.
Ik hecht eraan, duidelijk te maken dat ik er zelf niet in heb belegd. Ik zal
niet uitleggen wat het zijn, maar sinds er producten worden aangeboden onder
mooie verleidelijke namen als winstverdubbelaars (legiolease affaire) is een
waarschuwing op haar plaats. Naar mijn oordeel zijn het "financiële
krasloten", maar van gewone krasloten weet het kopende publiek dat het
een loterij is.De uitgevende banken en bemiddelende instellingen hebben natuurlijk allemaal
een vergunning en ook de websites van deze instellingen voldoen keurig aan
de eisen van de financiële bijsluiter. Maar alleen al de kop voor speeders
op de website: "Gratis beleggen in Speeders"! Daarna wordt vermeld
dat u versneld kunt beleggen. Doordat de uitgevende bank een deel van de belegging
voor u financiert, kunt u profiteren van een hefboomwerking. Er worden een
heleboel elementen vermeld. Ongetwijfeld staat er ook op de website
wat een hefboom is. Het toezicht op dit soort producten berust bij de AFM.
Is het de minister bekend hoeveel nettoverlies en nettowinst door beleggers
in dit soort producten is gemaakt in de afgelopen paar maanden? Zo ja, dan
horen wij dat graag vandaag. Wat de banken eraan hebben verdiend, kan ik vrij
snel op de achterkant van een sigarendoos uitrekenen.De fractie van het CDA is bezorgd over dit soort ontwikkelingen. Zoals
gezegd, zal meer dan volledig zijn voldaan aan de regelgeving, maar de vraag
die de CDA-fractie bezighoudt, is of de maatschappelijke zorgplicht van banken
en financiële adviseurs uitsluitend door regelgeving wordt bepaald. Immers,
wij zijn principle based en niet rule based. Naar het oordeel van de fractie
houdt het voor het CDA belangrijke uitgangspunt van gespreide verantwoordelijkheid
ook in, het verantwoording dragen voor anderen.In dit verband vraagt de CDA-fractie een reactie van de minister op uitlatingen
van de heer Moerland in het Financieele Dagblad van 22 september jongstleden.
De heer Moerland stelt: "Wij ontslaan onszelf niet van de zorgplicht
over consumenten, maar ook consumenten moeten zich verdiepen in hoe financiële
producten in elkaar zitten." Vervolgens doet hij namens de Nederlandse
Vereniging van Banken de oproep aan overheid en onderwijsinstellingen om via
het reguliere onderwijs consumenten de basisbeginselen van financiële
planning aan te leren. Dat lijkt ons de omgekeerde weg, want ook voor wie
een redelijke kennis van financiën heeft, zijn de producten waarover
ik net sprak uiterst ingewikkeld. Ik geloof niet dat het bijbrengen van basisbeginselen
van financiële planning in dezen baat zal brengen.Het nu voorliggende wetsvoorstel 29708 vormt het slot van de herziening
van het toezicht op de financiële sector in Nederland waartoe in 2002
is besloten. Later in deze bijdrage ga ik nog in op het wetgevingsproces zelve.
Kern van het wetsvoorstel is de kanteling van het huidige sectorale model
naar het functionele model. De Nederlandsche Bank, waarin wij intussen hebben
opgenomen de Pensioen- en verzekeringskamer, verricht het prudentieel toezicht
en de AFM het gedragstoezicht. De CDA-fractie kan zich vinden in de gronden
waarop deze verdeling over twee toezichthouders is gestoeld. Immers, de Nederlandse
financiële marktsector wordt gekenmerkt door een aantal conglomeraten
met verschillende activiteiten. Daarenboven zijn financiële producten
veelvuldig en in toenemende mate van gemengde aard (bijvoorbeeld beleggen
en verzekeren). Dat de implementering van richtlijnen uit Europa die nog vaak
sectoraal zijn georiënteerd daarbij een belemmerende factor kan zijn,
wordt door ons onderkend. Echter, wij menen met de minister dat dit in de
praktijk oplosbaar moet zijn.In het vervolg van deze bijdrage wil ik nog drie zaken aan de orde stellen:
het gezag van de toezichthouders, de marktvernauwende werking als gevolg van
de regelgeving en het wetgevend proces en de invoeringsdatum.Naar het oordeel van de CDA-fractie valt of staat de effectiviteit van
toezicht en handhaving met de kwaliteit van dat toezicht en die handhaving.
Vertrouwen van de sector en de consumenten in zowel de Nederlandsche Bank
als de Autoriteit Financiële Markten is naar de mening van de CDA-fractie
van eminent belang. De CDA-fractie is in dit kader bezorgd naar aanleiding
van een aantal gebeurtenissen, die de laatste tijd zijn voorgevallen. Ik noem
de ondergang van Van der Hoop en het daarop gevolgde dispuut met de curatoren
over de werking van de garantieregeling, waarbij velen de rol van de Nederlandsche
Bank hebben bekritiseerd. Maar ook aan de uitspraak van het College van Beroep
voor het bedrijfsleven inzake Van der Veer Voûte Palthe geeft aanleiding
tot deze zorg. In dit kader noem ik tevens de vele verwijten richting AFM
inzake de Dexialease affaire. Ik vraag de minister hoe hij denkt samen met
de sector de kwaliteit van deze twee toezichthouders, die ieder voor zich
snel in omvang zijn gegroeid, te waarborgen.Ik wijd nu nog enkele woorden aan de marktvernauwende werking als gevolg
van de regelgeving. Deze Wet op het financieel toezicht en de daaronder hangende
AMvB's en de daar weer onder hangende nadere regelingen van de Nederlandsche
Bank en AFM vormen een uiterst complex geheel. Het gevolg daarvan zou kunnen
zijn dat kleinere spelers in de markt tegen deze achtergrond versneld worden
gedwongen tot een overname. Tevens wordt het starten van nieuwe financiële
ondernemingen bepaald niet makkelijker. De CDA-fractie vraagt de minister
hoe hij deze mogelijke gevolgen beoordeelt. De CDA-fractie doet de suggestie
om bij de voorziene evaluatie binnen drie jaar met name aandacht aan deze
aspecten te schenken. Is de minister bereid deze aspecten mee te nemen bij
de evaluatie?Het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken werd op 3 augustus 2004
ingediend bij de Tweede Kamer en daar op 27 juni jongstleden met algemene
stemmen aangenomen. Door middel van zes nota's van wijziging werden de eerst
nog ontbrekende delen toegevoegd en werden vele wijzigingen aangebracht. De
Raad van State heeft meerdere keren geadviseerd en het bedrijfsleven heeft
intensief meegesproken. De diverse Europese richtlijnen zijn in principe een
op een in wetgeving omgezet, de relatief weinige "nationale koppen"
zijn goed onderbouwd en begrijpelijk, gezien specifieke Nederlandse omstandigheden.
Ik dank voor het goede overzicht dat wij hebben gekregen van die "nationale
koppen". Slechts twee amendementen werden ingediend en met brede steun
aangenomen. Het is opvallend dat de financiële sector zich in deze fase
niet heeft gewend tot deze Kamer. Nu kan dat twee dingen betekenen. Of men
stemt volledig in met deze ontwerpwet, of men is zo murw gepraat dat men het
er maar bij laat zitten. Gezien eerdere ervaringen met de sector, ga ik maar
uit van het eerste.De CDA-fractie is onder de indruk van de prestatie die door de diverse
actoren, waaronder uiteraard de minister, is geleverd en verzoekt de bewindsman
dit in ieder geval over te brengen aan zijn ambtenaren. Het is een indrukwekkend
wetgevend proces om acht op zich al ingewikkelde wetten te comprimeren in één
wet en dertig AMvB's te vervangen door elf. Ik heb nog één vraag:
hoe staat de minister tegenover het pleidooi van de Nederlandse Vereniging
van Banken in hetzelfde artikel van de heer Boerland in het Financieele Dagblad
om de invoering, nu voorzien voor 1 januari 2007, met een aantal maanden
uit te stellen?Mevrouw de voorzitter. Mijn fractie heeft geen nadere vragen over of opmerkingen
bij wetsvoorstel 30336 (Wet toezicht financiële verslaglegging). Wij
steunen dat voorstel.Het antwoord van de minister inzake de ontwerpwet op het financieel toezicht
wachten wij met belangstelling af.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Voorzitter. Een liberaal met een optimistisch mens- en wereldbeeld zal
toch moeite hebben met de regeling van het financieel toezicht, die wij vandaag
bespreken. Immers, het enorme pak aan regels, vervat in het voorliggende wetsvoorstel,
is natuurlijk allereerst de belichaming van een fundamenteel wantrouwen in
de menselijke omgang met geld. In dit voorstel wordt het kapitalisme gedisciplineerd.
Het mag waar zijn dat de "invisible hand" van Adam Smith producent
en consument in een voor ons allemaal gunstige wijze kan prikkelen, de "accumulatie
van kapitaal", om Marx er bij te halen, dient beschermd te worden tegen
de al te menselijke neiging om ongeremd de Mammon te dienen. En zo ben ik
terminologisch weer thuis.Met deze wat luchtige ideologische entree wil ik slechts het grote belang
van de voorliggende regeling aangeven. Men denke zich slechts een samenleving
in zonder dit type toezicht op financiële handelingen van burgers en
bedrijven. Het woord van de Prediker "Wie van geld houdt, kan er niet
genoeg van krijgen. Wie verzot op rijkdom is, is altijd op meer gewin belust"
zou dan vermoedelijk de laatste, zeer onrechtvaardige wijsheid worden. Maar
om de Prediker volledig te citeren: "Ook dat is enkel leegte".Met deze woorden zou ik, sprekend namens de fracties van de ChristenUnie
en de SGP, dit wetsvoorstel positief willen verwelkomen, ook al heeft het
doorworstelen van de weerbarstige materie mij een week van het reces gekost.
Dat wordt echter gecompenseerd door een betere nachtrust nu ik weet dat de
Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten eerdaags op een
geheel bijdetijdse wijze als de geldmoralisten van onze maatschappij waken
over een goede omgang met het aardse slijk. Wat overblijft, is een laatste
reflectie op de inrichting en werkwijze van deze toezichthouders.Dat een beoordeling van het voorliggende wetsvoorstel zowel om redenen
van de omvang als van de complexiteit van de materie geen sinecure is, is
natuurlijk een open deur. Dat onze fracties toch met enig vertrouwen een oordeel
kunnen vormen, vloeit allereerst voort uit een aantal inhoudelijke en procedurele
kenmerken. Zo is het geruststellend dat het voorstel weliswaar ingrijpende
veranderingen beoogt op het terrein van het financieel toezicht, maar ook
kan voortbouwen op een bestaande en beproefde praktijk van een achttal bestaande
toezichtwetten. Anders gezegd: je moet er niet aan denken dat je dit wetsvoorstel
vanaf nul had moeten maken. Vervolgens schenkt het vertrouwen dat dit legislatieve
megaproject een bijzonder traject van voorbereiding heeft gekend, met een
departementale projectorganisatie en uitvoerige consultaties van het veld.
Ten slotte is ook de advisering van de Raad van State in verschillende stadia
zeer uitvoerig, substantieel en vruchtbaar geweest. Het voorliggende wetgevingsproduct
heeft derhalve een lange weg van rijping ondergaan en wekt thans de indruk
in voldoende mate gerijpt te zijn. Om deze redenen, maar ook omdat het na
enkele malen van uitstel van het beoogde moment van in werking treden aanbeveling
verdient om snel tot daadwerkelijke implementatie over te gaan, werk ik graag
mee aan een voortvarende afhandeling en volsta ik met een reflectie van bescheiden
omvang.Laat ik beginnen met de eerste en voornaamste aanleiding tot aanpassing
van het bestaande wettelijk regiem. Nog altijd ben ik niet geheel overtuigd
door de argumentatie die is gegeven voor de keuze voor het functioneel toezichtmodel
met zijn indeling langs de twee pijlers van het prudentieel toezicht en het
gedragstoezicht. Hoe zwaar is bijvoorbeeld het argument dat bij één
toezichthouder de kans bestaat dat het prudentiële dan wel het gedragstypische
aandachtsgebied ondersneeuwt? Zijn er gegevens beschikbaar uit landen met
een concentratiemodel die deze angst schragen? Ik waag het te betwijfelen.
Ook de minister kan moeilijk ontkennen dat in de loop van de uitbouw van het
wetsvoorstel steeds meer voorzieningen voor samenwerking tussen DNB en AFM
moesten worden geconstrueerd. Dat is een deel van de complexiteit van het
wetsvoorstel geworden. Is daarmee niet erkend dat een keuze voor twee toezichthouders
ook schaduwzijden kent? Is wellicht de veronderstelling gewettigd dat de gevestigde
institutionele belangen van de beide toezichthouders een belangrijke factor
zijn geweest in de keuze van het functionele toezichtmodel? Ik zou daar sociologisch
gezien ook alle begrip voor kunnen opbrengen. Het betekent echter ook dat
de wetgever nu wellicht een kans laat liggen om ook institutioneel bijeen
te brengen wat bijeen hoort.Ik voeg daaraan nog iets toe. De regering vindt het kennelijk wenselijk
om een duidelijke link te behouden tussen het aan de Nederlandsche Bank opgedragen
prudentieel toezicht en de DNB-taak van systeemstabiliteit. Is er echter niet
veel voor te zeggen, deze potentieel conflicterende doelstellingen juist institutioneel
gescheiden te houden? Immers, ligt het niet in de rede om te verwachten dat
DNB altijd het systeembelang zal laten prevaleren? Kan dit niet ten koste
gaan van de eigen merites van het prudentieel toezicht? Is het overigens waar
dat er internationaal een tendens is om centrale banken het prudentieel toezicht
te ontnemen? Kan daarom beter worden onderbouwd waarom dit moment niet is
benut om het prudentieel toezicht uit handen van DNB te nemen? Wat is overigens
de betekenis van de geruststellende verzekering van de regering op bladzijde
9 van de toelichting dat dit voorstel scenariobestendig is, zodat desgewenst
altijd nog kan worden gekozen voor het concentratiemodel? Waaruit bestaat
die stelligheid? Laten wij reëel zijn. Bij een dergelijke keuze, dus
door toch over te gaan naar een concentratiemodel, moet toch alles op zijn
kop worden gezet, zowel de wetgeving als de institutionele ordening?Ik wil vervolgens enkele vragen stellen over de ministeriële verantwoordelijkheid.
De minister van Financiën is verantwoordelijk op afstand; de toezichthouders
zijn onafhankelijk in de uitoefening van het toezicht. Als hoofdregel is dit
een goede keuze, maar op onderdelen doen zich risico's voor. Zo ontvang ik
graag een beschouwing over de consequenties van het gekozen regime, waarin
toezichthouders met een beroep op de geheimhoudingsplicht niet verplicht zijn
om de minister inlichtingen te verstrekken, in relatie tot de inlichtingenplicht
van de minister tegenover het parlement op grond van artikel 68 van de Grondwet.
Valt de geheimhoudingsplicht van de toezichthouders onder "het
belang van de staat", zoals vermeld in genoemd Grondwetsartikel? Dat
is toch moeilijk vol te houden. Is daarom de consequentie van het toezicht
houden op afstand dat wettelijk het parlementaire recht om inlichtingen te
verkrijgen wordt ingeperkt? Wat kan daarvoor de rechtvaardiging zijn? Is het
uit democratisch oogpunt niet onverkwikkelijk dat zowel de minister als het
parlement niet aanspreekbaar is wanneer een toezichthouder belast met publieke
taken, in een concreet geval in discussie komt of zelfs in opspraak raakt?
Zal dat nog begrepen worden? Ik wil de minister vragen om die casus helder
voor ogen te nemen – dat moet niet al te moeilijk zijn – en erop
te reageren tegen de achtergrond van de wat meer principiële vragen die
ik heb gesteld.Oplettendheid is altijd vereist wanneer een zbo regelgevende bevoegdheden
krijgt. Daarvan is sprake in artikel 1:11, waar de toezichthouder bevoegd
wordt verklaard om algemeen verbindende voorschriften vast te stellen. In
dat geval blijft "onze minister" op afstand, want hij hoeft slechts
in kennis te worden gesteld. Waarom dat "onverwijld" moet, zoals
het tweede lid voorschrijft, ontgaat mij. Nu gaat het hier niet om een reguliere
uitvoerende werkzaamheid, want die kun je inderdaad ver op afstand plaatsen,
maar om een bevoegdheid tot verfijning van wettelijke en gedelegeerde regels.
Ligt het dan niet in de rede om in elk geval een ministerieel instemmingsrecht
voor te schrijven? Daaraan doet de bepaling van artikel 1:12 niet af, aangezien
het daar slechts gaat om een ministeriële bevoegdheid bij evidente wetschending.Voorgeschreven is ook dat daarvoor in aanmerking komende representatieve
ondernemingen – zo staat het in de wetstekst – eerst zijn geraadpleegd.
Prima, maar is het wel zo verstandig om een toezichthouder zelf te laten bepalen
welke representatieve vertegenwoordiging ex artikel 1:11 kan worden geraadpleegd?
Waarom zou een toezichthouder in de verleiding moeten worden gebracht om slechts
die organisaties uit te nodigen waarvan hij de minste kritiek behoeft te verwachten?
Ik heb nog een aanvullende vraag. Welke weg moet een niet uitgenodigde organisatie,
die meent dat zij ten onrechte wordt buitengesloten, bewandelen? Kan worden
uitgelegd waarom de toezichthouder op grond van artikel 1:24 alleen "desgevraagd"
mag adviseren over algemene beleidsvoornemens en voorgenomen wettelijke voorschriften?
Vanwaar deze passieve rol? Heeft deze bepaling, zo vraag ik de minister met
een verwijzing naar ons debat over de accountantswetgeving, een bredere strekking
in die zin dat een toezichthouder geacht wordt zich in te houden op het punt
van het ventileren van kritische opvattingen in het openbaar? De minister
zal zich herinneren dat er in het kader van de accountantswetgeving stevige
uitspraken zijn gedaan, dit keer niet door de heer Docters van Leeuwen maar
door een van zijn medebestuursleden, waarover enorm veel onrust ontstond.
Ik heb toen de vraag gesteld of dit enkel de bevoegdheid kan zijn van zo'n
zbo-bestuur, omdat het tenslotte uitspraken waren die niet konden worden uitgevoerd,
omdat daarvoor weer de medewerking van de minister nodig was. Hetzelfde probleem
kan zich hier wellicht ook voordoen.Ook over de geheimhoudingsplicht, vervat in hoofdstuk 1.5, heb ik enkele
vragen. In artikel 1:76 krijgt de toezichthouder de bevoegdheid om af te wijken
van de geheimhoudingsplicht ex artikel 1:72. Het gaat hier om de medewerking
van de toezichthouder aan het OM in het kader van het strafrecht. Het is mij
niet helemaal duidelijk wie nu ten slotte mag bepalen of vertrouwelijke informatie
in een strafzaak al dan niet een rol mag spelen. Dit is ook in de vakliteratuur
en in de Tweede Kamer een belangrijk punt geweest. In de toelichting op bladzijde
53 wordt de indruk gewekt dat het OM om deze informatie mag vragen, de toezichthouder
vervolgens mag uiteenzetten waarom het belang van geheimhouding kan prevaleren,
waarna ten finale de officier van justitie beslist. Zo vat ik het maar even
in mijn eigen woorden samen. De formulering van het eerste lid van artikel
1:76 bevat echter een kanbepaling die doet vermoeden dat de toezichthouder
desgewenst in alle gevallen de vertrouwelijke informatie mag achterhouden.
In een dergelijke situatie verliest het tweede lid natuurlijk ook nog eens
alle zin. Kan worden uiteengezet wie nu in welke omstandigheden waartoe bevoegd
is en het laatste woord heeft?Ik heb er begrip voor dat de beginselplicht tot handhaving niet met zoveel
woorden in deze wet wordt verankerd. Dat laat onverlet dat het kan voorkomen
dat de toezichthouder in opspraak kan komen als bekend wordt dat in een concreet
geval niet tot sanctionering is overgegaan, terwijl dit in de openbaarheid
weinig begrip ontmoet. Wij hebben de afgelopen jaren natuurlijk analogieën
daarvan meegemaakt, toen het OM bepaalde bouwbedrijven niet wenste te vervolgen.
Dat heeft zelfs tot een parlementaire enquête geleid. Iets vergelijkbaars
kan zich hier voordoen. De geheimhouding kan zich dan tegen de toezichthouder
richten. Wil de minister erkennen dat er een publiek belang gemoeid is met
in elk geval openbaarheid over het omgaan met genoemd dilemma? Verdient het
daarom geen aanbeveling dat daaraan als vaste regel in algemene bewoordingen
in het jaarverslag aandacht wordt gegeven c.q. daarover verantwoording wordt
afgelegd? Dat lijkt mij toch wel het minimum. Vervolgens krijg ik graag bevestigd
dat op de toezichthouder ook de plicht rust om, bij niet honorering van het
verzoek van een consument om tot handhaving over te gaan, dit in een beargumenteerde
reactie terug te melden. Ik mag verwijzen naar de analogie van het petitierecht
dat het openbaar bestuur altijd verplicht om in elk geval te reageren.Ik vind het passend dat, afgezien van een uitzonderingsmogelijkheid, het
publiceren van een boete of last onder dwangsom niet discretionair van aard
is. Van toezicht moet de markt kunnen leren, de minister zal het daarmee eens
zijn. Eveneens is het een goede zaak dat de toezichthouders gerechtigd zijn
om een waarschuwing te geven. Of zulks al dan niet een punitief karakter heeft,
is voor de wetgever weliswaar een zaak van belang. Voor de geadresseerde is
het echter niet alleen onaangenaam, maar ook een financieel en economisch
risico. Mijn vraag is daarom of de wet niet de gronden zou dienen te noemen
voor het geven van een openbare waarschuwing. De burger heeft immers recht
op bescherming tegen willekeur van de zijde van de toezichthouder. Functioneel
toezicht vergt ook functionaliteit in de handhaving. Aan wie mag overigens
een waarschuwing geadresseerd worden: uitsluitend instellingen of ook met
name genoemde personen? Is de toezichthouder ook verplicht, een waarschuwing
in te trekken als de gronden daarvoor zijn komen te vervallen? Gelden daarvoor
normvereisten? Is de toezichthouder ook gerechtigd, een lijst van als onbetrouwbaar aangemerkte personen te publiceren, hetgeen de facto een beroepsverbod
kan betekenen?Ten slotte sta ik nog een moment stil bij de vraag of deze wet privaatrechtelijke
normen moet bevatten. Ik heb kennis genomen van het feit dat de regering ter
zake nadrukkelijk de relatie met artikel 3:40 van het BW in ogenschouw had
genomen en ook van het opnemen van de bepaling vervat in artikel 1:6p. Daarover
is in de vakliteratuur het nodige in kritische zin gezegd. Nu erken ik onmiddellijk
dat ik mij nauwelijks bevoegd acht, mij met enig gezag in dit debat te mengen –
het is een beetje abracadabra wat ik hier uitspreek – maar ik heb nog
wel de vrijmoedigheid om een intuïtief oordeel te hebben over de relevantie
van een en ander. Daarvan is hier naar mijn intuïtieve mening sprake.
Mag ik het mij wat gemakkelijker maken door de minister te vragen om te reageren
op de juridische kanttekeningen, ongetwijfeld bekend bij zijn ambtenaren,
die ter zake zijn gemaakt door prof. mr. drs. C.M. Grundmann-van de Krol in
het tijdschrift Ondernemingsrecht? Kan in elk geval worden gereageerd op de
bedenking dat een dubbele – privaatrechtelijke en publiekrechtelijke –
normstelling ook met name genoemde gevolgen kan hebben waaraan tot op heden
te weinig aandacht is gegeven? Al was het maar om mijn legislatieve geweten
tot een aanvaardbaar niveau van rust te brengen.Ik sluit af, enigszins tegen mijn gewoonte in, door naast de minister
ook zijn ambtelijke staf nadrukkelijk te betrekken bij mijn slotwoord van
waardering. Zij hebben zeer professioneel een enorme klus geklaard. Wij hebben
als commissie een gesprek met hen gehad, waarvoor dank. Welke kritiek ook
gerechtvaardigd kan zijn op het financiële beleid van minister Zalm,
hij zal zich altijd met gepaste trots kunnen verweren met een verwijzing naar
dit wetgevingsresultaat. Het staat als een huis!De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Het is al gememoreerd dat wij vandaag een enorme financiële
wetswijzigingoperatie bespreken. Het zwaartepunt ligt duidelijk bij de Wet
op het financieel toezicht. De heer Rabbinge heeft als eerste, maar alle anderen
hebben zich daarbij aangesloten, complimenten uitgedeeld aan zowel de minister
als de ambtenaren. Ook ik sluit mij daar graag bij aan. Bovendien heeft de
heer Rabbinge gewezen op de gedegen behandeling in de Tweede Kamer, die het
voor ons relatief eenvoudig maakt om dit wetsvoorstel vandaag te bespreken.
Ook de Raad van State is terecht gememoreerd.De belangrijkste wijziging in de Wet op het financieel toezicht is dat
het toezicht anders wordt ingericht. Nu wordt het toezicht per sector geregeld,
maar met de nieuwe wet wordt het toezicht opgedeeld in gedragstoezicht en
prudentieel toezicht. De Autoriteit Financiële Markten neemt het gedragstoezicht
op zich en de Nederlandsche Bank zal zorg dragen voor het prudentieel toezicht.
Mijn fractie vindt dat een heldere verdeling. Het wetsvoorstel speelt in op
de veranderingen in de markt. Het is immers allang niet meer zo dat bepaalde
financiële producten alleen in bepaalde sectoren worden verkocht. In
de praktijk bieden veel bedrijven producten uit meer dan een sector aan. Naast
dat de wet op deze werkelijkheid wil inspelen, zijn er nog andere bedoelingen
met de Wft. Doelstelling is mede om het aantal regels fors terug te dringen –
dat is ook goed gelukt – en de administratieve lasten met maar liefst
5% á 10% te laten dalen. Of dat laatste lukt, zal moeten
blijken, maar de aanzet ertoe is in ieder geval gegeven. De fractie van D66
kan zich uiteraard in die doelstellingen vinden. Tot voor kort hebben wij
daarvoor ook de volledige verantwoordelijkheid willen dragen. Zij vraagt zich
wel af of de wet dat ook allemaal kan waarmaken. Naast de administratieve
lasten zijn er nog enkele punten waarover opmerkingen te maken zijn. Ik noem
er straks eentje die wij heel belangrijk vinden. Sluit de wet bijvoorbeeld
wel aan bij de volledige Europese richtlijnen? Krijgen marktpartijen genoeg
tijd voor consultatie bij de AMvB's? En, dat is een belangrijk punt, is de
invloed van consumenten op het toezicht voldoende verzekerd?Het is duidelijk dat de Wft inspeelt op ontwikkelingen in de markt, maar
houdt de wet ook gelijke pas met de ontwikkelingen in Europa? De Europese
richtlijnen gaan uit van een sectoraal toezicht, net zoals in de andere lidstaten.
De minister ziet Nederland als een voortrekker en verwacht dat andere landen
het systeem wel zullen volgen. Tot nu toe is van enige navolging nog geen
sprake. Waarop is dat optimisme eigenlijk gebaseerd? Op het vlak van het toezicht,
dat zal worden ondergebracht bij twee verschillende toezichthouders, staat
Nederland tot nu toe ook alleen. In andere landen is eerder een trend zichtbaar
naar één toezichthouder. De minister laat in de memorie van
toelichting nadrukkelijk de mogelijkheid open dat altijd nog kan worden gekozen
voor concentratie van het toezicht bij één toezichthouder. Hij
stelt later wel dat dit niet betekent dat het onderscheid tussen gedragstoezicht
en prudentieel toezicht ongedaan moet worden gemaakt. Kan de minister uitleggen
wat dit in de praktijk zou betekenen?Ik kom dan bij datgene wat de fractie van D66 het belangrijkste vindt
om vandaag te bespreken: de consumentenvertegenwoordiging. De heer Doek heeft
in zijn bijdrage terecht de aandacht gevestigd op de turbobelegging en alle
verborgen verleiders die daarin zijn gebracht. Als dat speelt, is het toch
van buitengewoon groot belang dat ook de consumentenvertegenwoordiging daarin
een belangrijke rol speelt. Ik ken de minister vanaf de eerste dag van zijn
optreden niet anders dan dat ook hij dit een buitengewoon belangrijk punt
vindt. Sterker nog, hij heeft in de afgelopen twaalf jaar heel wat op zijn
naam geschreven om de verdediging van de consumentenbelangen goed te borgen.
Daarom begrijpen wij toch niet goed waarom aan de toezichthouder wordt overgelaten
welke organisaties van consumentenvertegenwoordiging zitting hebben in het
panel dat daarmee rekening moet houden. Is het nu niet verstandig om vanuit
de wet, of in ieder geval vanuit een aanwijzing, te regelen dat bepaalde consumentenvertegenwoordigers,
zoals de Consumentenbond en de Vereniging van Effectenbezitters, qualitate
qua een rol krijgen in dat panel? Waarom wordt dat overgelaten aan de toezichthouder
die, ook al is dat op dit moment een theoretisch model, daarmee toch een invloed
krijgt die de consumentenbelangen kan minimaliseren? Dat lijkt ons geen goed
punt. Mijn fractie hoort graag nog eens een uitvoerige toelichting waarom
de minister hiervoor heeft gekozen. Als wij het verkeerd zien, krijgen wij
graag een geruststellende gedachte op dit punt mee. Wij wegen dit zwaar. Weliswaar
niet in ons stemgedrag, want het is duidelijk dat wij voor dit wetsvoorstel
zullen stemmen, maar niettemin willen wij toch graag toelichting dat dit goed
wordt geborgd.Een punt van iets minder gewicht is dat er de laatste jaren wel heel veel
nieuwe wet- en regelgeving over de financiële sector is uitgestort. Dat
is niet ten onrechte, dat moge duidelijk zijn na alle ellende die de financiële
sector voor de consumenten heeft teweeggebracht. Die schandalen hebben het
vertrouwen in de sector in ernstige mate ondermijnd. Dat is, denk ik, ook
de reden dat men er begrip voor heeft en het zelfs steunt om het toezicht
aan te scherpen. Dat neemt niet weg dat men heel veel zijn bordje heeft gekregen.
Dan heb ik het nog niet eens gehad over allerlei internationale regelgeving.
De minister heeft bij de voorbereiding van dit wetsvoorstel zijn oor wel goed
te luisteren gelegd, maar met de ingang van 1 januari is de sector bepaald
nog niet klaar. Er komen nog heel wat uitwerkingen in de vorm van algemene
maatregelen van bestuur. De sector wordt slechts een termijn van zes weken
gegund om daarop te reageren. Is dat nu niet heel erg kort? Zou het niet verstandig
zijn om die tijd nu wat op te rekken naar acht, negen of misschien zelfs twaalf
weken? Dit geldt temeer daar er verschillende consultaties tegelijkertijd
moeten plaatsvinden. Omdat de financiële sector zich niet ten principale
verzet, lijkt zorgvuldigheid bij de AMvB's van belang. Wij pleiten ervoor
dat de minister nog eens in overweging neemt of die termijn van zes weken
niet wat aan de korte kant is.Een belangrijke wijziging in het toezicht is dat de AFM de mogelijkheid
krijgt om in een vroeg stadium misstanden in de sector openbaar te maken.
Opgelegde boetes kunnen openbaar worden gemaakt. Over deze publicatiemogelijkheid
is aan de overzijde een uitgebreide discussie gevoerd. Twee belangen staan
tegenover elkaar: het tijdig waarschuwen van consumenten en de goede naam
van de bedrijven waarover informatie openbaar wordt gemaakt. De fractie van
D66 vindt het een goede zaak dat de AFM de mogelijkheid krijgt om consumenten
te waarschuwen, maar heeft wel wat bedenkingen. De toezichthouder krijgt met
de mogelijkheid tot publicatie wel een heel machtig wapen in handen. Om te
publiceren is het niet noodzakelijk dat de rechter eerst vaststelt dat er
een overtreding is gepleegd. Bovendien is het in eerste instantie de toezichthouder
die kan beoordelen of de wet wordt overtreden. Vervolgens maakt de toezichthouder
zelfstandig de afweging of wel of niet tot publicatie wordt overgegaan. Een
bedrijf kan dan alleen nog via de kortgedingrechter proberen te verhinderen
dat een en ander openbaar wordt. Er is wel een beroepsprocedure maar het is
voor een toezichthouder mogelijk om te publiceren terwijl het beroep nog open
staat. Sommige situaties vragen toch om snel optreden. Soms moeten consumenten
zo snel mogelijk worden gewaarschuwd.De fractie van D66 vindt het een goede zaak dat de AFM de mogelijkheid
krijgt om consumenten te waarschuwen. Zij heeft echter wel wat bedenkingen.
De toezichthouder krijgt met de mogelijkheid tot publicatie wel een heel machtig
wapen in handen. Om te publiceren, is het namelijk niet noodzakelijk dat de
rechter eerst vaststelt dat er een overtreding is gepleegd. Bovendien is het
in eerste instantie de toezichthouder die kan beoordelen of de wet wordt overtreden.
Vervolgens maakt de toezichthouder zelfstandig de afweging of er wel of niet
tot publicatie wordt overgegaan. Een bedrijf kan dan alleen nog via een kort
geding proberen te verhinderen dat een en ander openbaar wordt. Er is wel
een beroepsprocedure, maar het is voor een toezichthouder mogelijk om te publiceren
terwijl het beroep nog open staat. Sommige situaties vragen toch om snel optreden
en soms moeten consumenten zo snel mogelijk worden gewaarschuwd.De fractie van D66 vindt het op zich dan ook een goede zaak dat het belang
van de consumenten het zwaarst weegt. Er moet alleen wel heel goed worden
opgelet dat deze maatregel alleen als waarschuwing en niet als straf wordt
toegepast. En dat is toch nog een heel lastige zaak. Nogmaals, de minister
zegt weliswaar dat publicatie puur en alleen als waarschuwing dient en niet
als straf, maar hij gaat er toch aan voorbij dat publicatie door de bedrijven
die ermee te maken hebben wel als een straf zal worden ervaren.Bovendien laat de bestuursvoorzitter van de AFM, de heer Docters van Leeuwen,
er ook geen twijfel over bestaan dat hij een dergelijke publicatie wel degelijk
als straf ziet. Hij zegt hierover in het boek Handhavingsbeleid STE: wil de
AFM waarschuwen, dan zal zij in duidelijke bewoordingen een openbare waarschuwing
geven, wil zij daarnaast nog straffen, dan zal zij de opgelegde boete publiceren.
Deze uitspraak vindt de fractie van D66 toch zorgelijk, vooral omdat de minister
blijft benadrukken dat er geen sprake is van een straf, maar van een waarschuwing.
Verder blijkt uit een recente zaak dat de financiële toezichthouders
niet altijd even zorgvuldig handelen. In de zaak tegen de ontslagen bestuurders
van de vermogensbeheerder Veer Palthe Voûte werden de toezichthouders
op alle punten in het ongelijk gesteld. De hoogste bestuursrechter oordeelde
zelfs dat er sprake was van willekeur. De AFM moet waarschijnlijk zelfs een
forse schadevergoeding betalen wegens die blamage. Het lijkt de fractie van
D66, met deze zaak in het achterhoofd, dat er voorzichtig moet worden omgegaan
met het geven van extra machtsmiddelen aan de AFM. Hierop vernemen wij graag
de reactie van de minister.Hierop aansluitend hebben wij nog een vraag over de aansprakelijkheid
van toezichthouders. Er is een mogelijkheid dat de minister in individuele
gevallen schadeclaims moet betalen vanwege falend toezicht. De minister zag
ook het gevaar van aansprakelijkheid in en zou onderzoek laten doen naar de
aansprakelijkheid van de toezichthouders. Dat onderzoek zou deze zomer afgerond
zijn. Wij hebben dat onderzoek nog niet aangetroffen. Als dat er inmiddels
is, wat zijn daarvan de bevindingen? Ook hierop vernemen wij graag de reactie
van de minister.De heer De Graaf (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik voer kort het woord over het wetsvoorstel Wet
toezicht financiële verslaggeving. De leden van de VVD-fractie hebben
met belangstelling kennis genomen van dit wetsvoorstel. Het past in de lijn
die onder meer met de code Tabaksblat, het versterkte toezicht op accountantsorganisaties
en het tuchtrecht voor accountants in gang is gezet. Het wetsvoorstel kan
een verdere bijdrage leveren aan het efficiënt functioneren van de openbare
kapitaalmarkt.De transparantie en de vergelijkbaarheid van de financiële verslaggeving
worden zeer gediend met het naleven van verslaggevingsvoorschriften. Nieuwe
boekhoudschandalen zoals Enron en Parmalat dienen zoveel mogelijk te worden
voorkomen. Dergelijke schandalen hebben een verlammende uitwerking
op het maatschappelijk vertrouwen in de navolging van verslaggevingsvoorschriften
en als gevolg daarvan op de integriteit van bestuurders en soms zelfs van
de externe accountant van ondernemingen.De leden van de VVD-fractie zijn ervan overtuigd dat het onderhavige wetsvoorstel
een bijdrage levert aan het vertrouwen dat aan een jaarverslag moet kunnen
worden ontleend. Door deze nieuwe regelgeving en de regelgeving voor accountants
en hun organisaties wordt het bewustzijn, dat de jaarverslaggeving een getrouwe
weergave moet zijn van de (financiële) positie van een onderneming, duidelijk
wettelijk (her)bevestigd. Op die getrouwe weergave moet men kunnen vertrouwen.
De overheid heeft in dat licht de taak, ervoor te zorgen dat de door haar
gestelde normen worden nageleefd en dat overtreding daarvan aan de kaak wordt
gesteld.De AFM gaat toezicht op de jaarverslaggeving houden. "Het is de taak
voor de overheid in het algemeen – en de AFM in het bijzonder –
om voor het publiek begrijpelijk te maken wat dat toezicht van de AFM op financiële
verslaggeving concreet inhoudt", schrijft de regering in de nota naar
aanleiding van het verslag in antwoord op een vraag van de leden van mijn
fractie. De leden van de VVD-fractie zijn content met deze toezegging van
de regering. Immers, te allen tijde dient te worden voorkomen dat aan het
toezicht niet waar te maken verwachtingen worden ontleend. Duidelijkheid over
de kaders van het toezicht door de AFM is niet alleen van belang voor de beperking
van de civielrechtelijke aansprakelijkheid van de AFM als toezichthoudende
instantie, maar ook voor het niet te beschamen van het vertrouwen van de burger
in zijn overheid.Mevrouw de voorzitter. Ik rond af met de hoop uit te spreken dat ons,
mede door dit wetsvoorstel, nieuwe financiële schandalen bespaard blijven.
De integriteit van ondernemingen dient weer vanzelfsprekend te zijn. Als dat
het geval is, kunnen de bestuurders zich weer voluit richten op het ondernemen.
De (helaas noodzakelijk gebleken) indringende aandacht voor de interne organisatie
en de financiële verslaggeving kan immers ook een verlammende werking
hebben op dat ondernemen.Het moge duidelijk zijn dat mijn fractie gaarne instemt met dit wetsvoorstel.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de voorzitter. Het wordt een vrolijke dag. Laat ik daarover maar
direct duidelijk zijn. Namens de leden van de VVD-fractie complimenteer ik
de minister – en uiteraard via hem zijn ambtenaren – met het wetsvoorstel
Wet op het financieel toezicht en de wijze waarop het tot stand is gekomen.
Daarmee breng ik tot uitdrukking dat dit wetsvoorstel onze volledige instemming
heeft. Ik zou het hierbij kunnen laten, maar dat doe ik niet.Ik heb namelijk nog meer complimenten. De complimenten zijn allereerst
op hun plaats omdat met dit wetsvoorstel, dat al het meest omvattende van
de laatste decennia is genoemd, een grote stap wordt gezet om het maatschappelijk
vertrouwen in de financiële markt te vergroten. Vergroting van vertrouwen
is door diverse wantoestanden noodzakelijk gebleken.Met deze herziening wordt het toezichtmodel marktconformer. Het sluit
aan bij de crosssectorale ontwikkelingen die de financiële markt en haar
producten de laatste tien jaar hebben doorgemaakt. Het sectorale toezichtmodel
wordt daartoe verruild voor het functionele toezichtmodel.De complimenten zijn ook op hun plaats, omdat met dit wetsvoorstel de
wetstructuur verhelderd wordt, hetgeen bijdraagt aan de inzichtelijkheid van
de wetgeving en de beperking van de administratieve lasten.De leden van de VVD-fractie erkennen wel dat er sprake is van een uiterst
complexe wet. Dit is een logisch gevolg van het feit dat dit wetsvoorstel
8 wetten, 30 AMvB's en 15 ministeriële regelingen vervangt, alsmede ervoor
zorgt dat een veelheid aan Europese richtlijnen in de Nederlandse wetgeving
wordt geïmplementeerd. De leden van de VVD-fractie vragen de minister
wel, na te gaan op welke wijze de inzichtelijkheid in de wet en de parlementaire
geschiedenis daarvan voor de praktijk vergroot zou kunnen worden. Deze vraag
klemt te meer daar er zes nota's van wijziging zijn met even zovele memories
van toelichting.De complimenten zijn ook op hun plaats voor de wijze waarop de minister
het wetsvoorstel het licht heeft doen zien. Consultaties zijn gehouden, adviserende
panels zijn ingesteld, de wetsbehandeling vond in de Tweede Kamer in tranches
plaats, expertmeetings zijn gehouden, een operatie stofkam en zelfs een operatie
fijnstofkam zijn uitgevoerd. Daar de leden van de VVD-fractie ervan uitgaan
dat de wet nog onvolkomenheden bevat, stellen zij de instelling van het meldpunt
tekortkomingen zeer op prijs.Dat de wet principlebased en niet rulebased is, vereist wel dat de Nederlandsche
Bank en de AFM – zeker in aanvang – in redelijkheid met de wet
omgaan. Zij roepen de minister op om deze zienswijze met genoemde instanties
te delen, daarop toe te zien en daarvan verslag te doen bij de evaluatie over
drie jaar.Mevrouw de voorzitter. Genoeg complimenten? Een wil ik er nog maken en
dat geldt voor de overkant. De wetsgeschiedenis toont dat de overkant dit
wetsvoorstel met veel toewijding en elan heeft behandeld. Het wetsvoorstel
is er evenwichtiger en meer voldragen door geworden. Uit het feit dat de Tweede
Kamer het wetsvoorstel met algemene stemmen heeft aangenomen, blijkt dat het
draagvlak voor dit wetsvoorstel daar optimaal is.Na veel lovende woorden vraag ik aandacht voor enkele vragen over de inhoud
van het wetsvoorstel en de keuzes die de regering aangaande het wetsvoorstel
heeft gemaakt. De eerste vraag gaat over het toezicht op de pensioenuitvoerders.
Op deze uitvoerders is het onderhavige wetsvoorstel niet van toepassing. Op
zich is dat jammer, omdat er meer argumenten zijn om ook die uitvoerders onder
deze wet te laten vallen dan argumenten voor de keuze van de regering om het
toezicht op die uitvoerders in een aparte wet te regelen. De regering voert
argumenten aan, zoals pensioenen vloeien voort uit arbeidsovereenkomsten en
pensioenen vallen onder een ander ministerie. Kan de minister bevorderen dat
er een overzicht opgesteld wordt van relevante verschillen in de regelgeving
inzake het toezicht op pensioenuitvoerders en het toezicht in de onderhavige
wet? Dat zou onze taak namelijk een beetje vergemakkelijken.De tweede vraag gaat over de exploitatiebegroting van de toezichthouders.
De kosten van het toezicht worden doorbelast aan de ondertoezichtgestelden.
In artikel 1:62 is bepaald dat de bestuurlijke boete toekomt
aan de toezichthouder. Volgens de nota naar aanleiding van het verslag van
de Tweede Kamer geldt dit, hoewel dat niet in de wet staat, ook voor een opgelegde
dwangsom. Bij de leden van de VVD-fractie is de vraag gerezen of dit wel een
gewenste handelwijze is. De toezichthoudende instantie krijgt een direct eigenbelang
bij het opleggen van boeten en dwangsommen, al is het maar omdat daarmee het
eigen budget wordt uitgebreid. Kan de minister aangeven waarom voor deze handelwijze
is gekozen en de boetes en dwangsommen niet, zoals eigenlijk altijd het geval
is, naar de algemene middelen toevloeien? Hoe houdt de minister in dit verband
toezicht op de toezichthouders? Welke afspraken heeft de minister conform
zijn toezegging in de nota naar aanleiding van het vierde verslag aan de Tweede
Kamer inmiddels gemaakt met de Nederlandsche Bank en de AFM inzake de toezichtskosten
boven een bepaald maximum? Indien hierover nog geen afspraken zijn gemaakt,
welke gedachten heeft de minister hier dan over? Hoe groot is de premie van
het eigen risico van de toezichthouders dat doorbelast wordt aan de ondertoezichtgestelden?Aan de minister is toezicht op afstand toegekend. In principe zijn de
toezichthouders onafhankelijk in hun toezicht. De minister kan ingrijpen in
geval van strijdigheid met de wettelijke grondslag van het toezicht of EU-regelgeving
of de hoogte van de administratieve lasten. Dé vraag waar het hierbij
om gaat, is welke waarborgen er zijn dat de toezichthouders op een legitieme
en effectieve wijze het toezicht uitoefenen. Het wetsvoorstel bevat daartoe
een nauwkeurig omschreven opdracht aan de toezichthouders. De toezichthouders
hebben evenwel ook behoefte aan de nodige beleidsvrijheid. Het opstellen door
de toezichthouders van een code, waarin zij aangeven hoe zij de good governancebeginselen
naleven, zoals door mevrouw A. Lavrijssen-Heijmans ook is bepleit voor onder
andere de NMa, kan deze beleidsvrijheid verschaffen zonder de legitimiteit
geweld aan te doen. Kan de minister toezeggen dat hij het opstellen van een
dergelijke code zal bevorderen?Kan de minister, mede in het licht van de notitie van de minister van
Justitie ter zake, zijn visie geven op de aansprakelijkheid van de toezichthouders
voor onrechtmatig of nalatig handelen? Hoe kijkt de minister in dit verband
aan tegen het op aandringen van de Nederlandsche Bank en de AFM verleende
ontslag aan de bestuurder van Kempen & Co? Is deze kwestie te vergelijken
met het ontslag van de twee directeuren van bank Veer Palthe Voûte,
die volgens het college van beroep voor het bedrijfsleven ten onrechte door
de AFM uit hun functie zijn gezet? Een dergelijke kwestie ondermijnt het vertrouwen
in de toezichthouders. De toezichthouders treden in deze kwesties op als regelbedenker,
controleur en rechter. De vraag zou gesteld kunnen worden of straffen niet
door een ander orgaan opgelegd zouden moeten worden. Overigens is het opleggen
van een materieel beroepsverbod naar de mening van de leden van de VVD-fractie
wel een heel vergaande straf.Aan de Nederlandsche Bank en de AFM wordt een groot aantal bevoegdheden
toegekend. Ook kunnen zij de ondertoezichtgestelden aan een indringend onderzoek
onderwerpen. Momenteel is bij de Tweede Kamer het initiatiefwetsvoorstel-Dezentjé-Hamming/Crone
aanhangig. Dat wetsvoorstel geeft een belastingplichtige de mogelijkheid om
beroep aan te tekenen tegen de in zijn ogen te ver gaande controle-initiatieven
van de belastingdienst. Zou het wellicht goed zijn, zo vragen de leden van
de VVD-fractie aan de minister, om in dezen een soortgelijk recht aan de ondertoezichtgestelde
te geven? Of is de minister van mening dat zij voldoende beschermd zijn?De Nederlandse Vereniging van Banken heeft onlangs het verzoek gedaan
om voorlopig geen nieuwe toezichtseisen meer te stellen aan de banken. Tevens
pleiten zij voor vier maanden extra tijd om te voldoen aan de eisen van het
onderhavige wetsvoorstel. Tot slot pleiten zij ervoor om de consumenten te
onderwijzen over de basiskennis van financiële dienstverlening. Hoe kijkt
de minister tegen deze verzoeken aan?Mevrouw de voorzitter. Via u dank ik de minister reeds nu voor zijn ongetwijfeld
gedegen reactie.De heer Thissen (GroenLinks):Voorzitter. Mij past een compliment aan het adres van de heer Biermans
voor zijn vooruitziende blik. Hij weet nu kennelijk al op welke wijze de minister
zijn opmerkingen zal beantwoorden.De financiële wereld is veelal de eerste wereld die zich van landsgrenzen
niets aantrekt. Het vrije verkeer ontwikkelt zich vooral en in de eerste plaats
via de betaalmiddelen, het kapitaal. Onze wetgeving en normen, hoe mooi en
prachtig ook geformuleerd, gelden niet voor de vestigingen van Nederlandse
banken in het buitenland. Die internationale bancaire sector is groot en groeit
enorm.Ook in Nederland zien wij steeds meer internationale financiële instellingen
doordringen als individuele nieuwe aanbieder dan wel door overname of fusie
van Nederlandse instellingen. Van een aantal instellingen is al nauwelijks
meer vast te stellen of het Nederlandse dan wel buitenlandse instellingen
zijn. De onderhavige wetgeving hoopt door steeds achter deze ontwikkelingen
aan te lopen, tot een normering van gedrag van deze sector te komen. Het blijft
echter, zeker in deze vorm, een poging to control the uncontrollable.De Wet op het financieel toezicht kent een gedegen en langdurige voorbereiding.
Het is een enorm wetgevingsproject geweest dat het toezicht op de gehele financiële
wereld denkt te regelen, zonder er feitelijk grip op te krijgen. De minister
geeft zelf toe dat de Wet op het financieel toezicht zo omvangrijk is dat
het voor de meeste betrokkenen als te belastend wordt ervaren om het in een
keer inhoudelijk te behandelen. Blijkbaar gold dat ook voor de Raad van State,
de Tweede Kamer, de betrokken instanties en de financiële wereld. De
ambtenaren en de minister hebben veel gedaan aan vergroting van het draagvlak.
Voor ons als Eerste Kamer, de chambre de réflexion par excellence,
geldt dat niet. Wij staan hier namelijk zonder schriftelijke inbreng gelijk
in het plenaire debat met de minister. Wij kunnen het ook als een compliment
aan onszelf beschouwen dat wij in zo'n korte tijd de portee van deze wet hebben
begrepen en dat wij het aandurven om het debat met deze minister over deze
wet aan te gaan.De heren Doek en Biermans zeiden ook al dat wij in de afgelopen weken
uit de financiële wereld weinig brieven hebben ontvangen. De heer Doek
noemt daar twee mogelijke redenen voor. Er is nog een reden: de financiële
wereld ligt er niet wakker van; men denkt namelijk dat het een
papieren tijger is, een instrument dat geen tanden heeft om, zoals de heer
Van Middelkoop zei, te dresseren dan wel te disciplineren.Is de financiële wereld op de invoeringsdatum klaar? Met andere woorden:
kan deze wet per 1 januari 2007 in werking treden? Verwacht de minister
geen enkel probleem of verwacht hij weinig problemen? Deze vraag slaat op
zowel de marktpartijen als de toezichthouders.Mijn fractie ziet de consumentenbescherming toch als cruciaal onderdeel
van de wet. Het gaat om overheidsingrepen in de marktsector, en dan nog wel
de machtige financiële en verzekeringssector. De vraag hierbij is altijd
of dat op basis van sterkte of zwakte gebeurt. Het toezicht was niet goed
ten tijde van de deconfiture van Slavenburg's Bank. Toen werd de regelgeving
aangepast. Uit het faillissement van de verzekeraar Vie d'Or bleek echter
dat dit niet goed was. Daarin vond de wet haar oorsprong. De versnelling in
de hypotheekmarkt in de jaren negentig tot heden heeft geleid tot nieuwe regelgeving.
Die komt echter altijd achteraf en laat.Na alle jaren van achteraf bijslijpen van negatieve uitingsvormen van
marktaandelen had dit wetsvoorstel nu aanleiding kunnen zijn om van overheidswege
voor de toekomst een inhoudelijke visie te geven met duidelijke normen van
ethisch gedrag, integriteit, transparantie van de bedrijven en daadwerkelijke
bescherming van de consument. De consument wordt namelijk steeds meer geconfronteerd
met een relatie tussen hem en het private bedrijfsleven, terwijl de consument
eerst over dat soort zaken een relatie had tot de publieke overheid, bijvoorbeeld
in de zorg. Ik doel op al dit soort privatiseringen.In plaats daarvan handhaaft de regering de financiële staat in de
staat. Toezicht en handhaving (repressie) zijn immers een sluitstuk van beleidsontwikkeling
en geen begin. Voor marktpartijen onderling is dat geen belemmering, maar
het zou interessant zijn om de ontwikkeling na te gaan van de wisselwerking
tussen toezichthouders en instellingen naar aanleiding van individuele klachten
van burgers. De memorie van toelichting erkent het belang van consumentenbescherming
als belangrijke pijler. De kern van het toezicht is niet alleen ingegeven
door een macro-economisch algemeen belang dat ziet op het voorkomen van marktverstoorde
machtsposities, maar het is vooral ook een punt voor consumentenbescherming,
zo is verschillende malen in de memorie van toelichting te lezen. Het bescherming
bieden aan degenen die dat nodig hebben in het grote machtsspel van de markt
is in onze visie toch een primaire verantwoordelijkheid van de overheid. Deelt
de minister deze visie?De vraag is welke grenzen de minister heeft getrokken om deze bescherming
te concretiseren. Feitelijk moet worden vastgesteld dat verzelfstandiging
van het toezicht een belangrijker doel was dan bescherming van de burger.
Dat is evenwel een politiek zwaktebod: liever minder verantwoordelijk voor
maatschappelijke ellende dan ruzie met de financiële sector. Is de minister
bereid om over bijvoorbeeld vijf jaar een onafhankelijk onderzoek in te stellen
naar de effectiviteit van consumentenbescherming, die deze wetgeving beoogt?
Zou hij ten behoeve van deze toekomstige evaluatie nu nog eens helder uiteen
kunnen zetten welke gedragsnormen van financiële instellingen hij essentieel
en kritisch acht bij een dergelijke evaluatie? Ik kom te spreken over de rol van de regering bij het toezicht. Onder
anderen bestuursjurist professor Verheij heeft aangegeven dat de verzelfstandiging
van het toezicht te ver doorschiet. Als het alleen bij toezicht en sanctioneren
van bijvoorbeeld kartelvorming zou blijven, was er niet zo veel aan de hand.
AFM, Opta, DNB en NMa hebben echter steeds meer bevoegdheden, als het gaat
om normering, regelgeving, geschillenbeslechting en bestuursrechtelijke handhaving.
Ook die aspecten zijn aan ministeriële verantwoordelijkheid onttrokken
of op afstand gezet. In deze nieuwe wet krijgt de minister minder bevoegdheden
om de regelgeving van de Autoriteit Financiële Markten te corrigeren.
Heeft de minister nu uiteindelijk nog wel (of niet) het vernietigingsrecht?
Heeft hij als basale bevoegdheid een instemmingsrecht inzake die normering
of regelgeving? Zo nee, wordt de verantwoordelijkheid op afstand niet erg
afstandelijk?Het kan toch niet zo zijn dat de minister op deze manier afstand houdt
en afstand doet van zijn sturingsambitie? Als het zo is wat ik zojuist suggereerde,
zegt de minister als het ware toch tegen de sector dan wel toezichthouders "ga
je gang"? Dat kan toch niet de ministeriële verantwoordelijkheid
zijn.Er blijven nog vragen over met betrekking tot de adviezen van de Raad
van State.Door de onduidelijke toelichting en onduidelijke transponeringstabellen,
kan de Raad van State niet nagaan of deze wet aan de huidige Europese vereisten
voldoet. De wet moet binnenkort grondig worden heroverwogen omdat de nieuwe
Europese richtlijnen – het financial services actionplan – moeten
worden geïncorporeerd. Wellicht is het daarom verstandiger om een aantal
maanden of een jaar te wachten met de invoering van deze wet.De Raad van State pleit ervoor om de pensioenfondsen als financiële
instellingen te behandelen. De regering wijst dit in onze ogen met een onduidelijke
motivatie af. Wil de minister hierop ingaan?Het eindoordeel over de wetsvoorstellen kan verschillend worden gedefinieerd.
Je kunt in dit geval stellen dat een half ei beter is dan een lege dop. Voorheen
was er namelijk sprake van een keuze tussen acht halve eieren of acht lege
doppen. Uiteindelijk meent mijn fractie dat de handhaving van de sector versterkt
en verduidelijkt is. Het instrumentarium is uitgebreid, maar de normen zijn
nog niet ingevuld. Ondanks het lange voortraject lijkt het erop dat in technische
zin haastwerk is geleverd. Misschien is daardoor het tempo van de implementatie
te hoog.Op de volgende punten schort een visie. Er worden geen materiële
uitspraken gedaan over de vraag hoe de financiële sector zich volgens
de regering moet gedragen. Vage termen worden niet gedefinieerd. Het zou van
durf getuigen als de minister duidelijker is over de invulling van termen
als "prudentieel", "integer gedrag" en "het naar
de consumenten gerichte gedrag". Een beroep op de financiële sector
om zich meer te richten op haar maatschappelijke meerwaarde ontbreekt. Hoe
sterk zal het element van consumentenbescherming moeten zijn? Zijn hiervoor
voldoende instrumenten beschikbaar? Staat te minister niet te ver van de toezichthouders
af? Is er wellicht aanleiding om die verhouding tegen het licht te houden,
zeker als de consumentenbescherming niet duidelijk is. In dit licht vraag
ik of over een paar jaar een onafhankelijke evaluatie kan worden gehouden.De fractie van GroenLinks zal niet tegen beide wetsvoorstellen stemmen.
Wij gaan uiteindelijk akkoord omdat wij in onze totale afweging hetgeen nu
wordt voorgesteld beter vinden dan de oude situatie.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.35 uur tot 13.45 uur geschorst.De voorzitter:Ingekomen is een brief van de Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets
van 14 september 2006 aan beide Kamers met het advies en bijlagen ter
zake van COM (2006) 399 (voorstel voor verordening van de Raad houdende wijziging
van Verordening (EG) nr. 2201/2003 wat de bevoegdheid betreft en tot invoeging
van regels inzake toepasselijk recht in huwelijkszaken) (30671, D). Ik stel
voor, in te stemmen met het advies.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-1-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl