Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn waarbinnen een afnemer wordt beschouwd als beschermde afnemer in de zin van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998) (29303); - het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering van richtlijn nr. 2003/54/EG, (PbEG L 176), verordening nr. 1228/2003 (PbEG L 176) en richtlijn nr. 2003/55/EG (PbEG L 176), alsmede in verband met de aanscherping van het toezicht op het netbeheer (Wijziging Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer) (29372).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 5053-5075

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 78, pagina 5053-5075

27-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29303Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 29372Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 27 mei 2004)Pagina 5035-5036
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn waarbinnen een afnemer wordt beschouwd als beschermde afnemer in de zin van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998) (29303); - het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering van richtlijn nr. 2003/54/EG, (PbEG L 176), verordening nr. 1228/2003 (PbEG L 176) en richtlijn nr. 2003/55/EG (PbEG L 176), alsmede in verband met de aanscherping van het toezicht op het netbeheer (Wijziging Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer) (29372).Pagina 5053-5075
Presentie en opening (donderdag 27 mei 2004)Pagina 5021-5021
Voortzetting van de behandeling van het wetvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen (PbEG L 212) (29031)Pagina 5043-5053
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 27 mei 2004)Pagina 5075-5076
Hoofdlijnendebat over het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek alsmede van enige andere wetten in verband met de vaststelling van kinderalimentaties (Wet herziening kinderalimentaties) (29480)Pagina 5021-5035
Behandeling van: - het wetsvoorstel Instelling van een Onderzoeksraad voor veiligheid (Rijkswet Onderzoeksraad voor veiligheid) (28634, R1727); - het wetsvoorstel Wijziging van enige wetten in verband met de instelling van de Onderzoeksraad voor veiligheid (28635)Pagina 5036-5043

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 126 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn waarbinnen
een afnemer wordt beschouwd als beschermde afnemer in de zin van de Gaswet
en de Elektriciteitswet 1998) (29303);het wetsvoorstel
Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering van richtlijn
nr. 2003/54/EG, (PbEG L 176), verordening nr. 1228/2003 (PbEG L 176) en richtlijn
nr. 2003/55/EG (PbEG L 176), alsmede in verband met de aanscherping van het
toezicht op het netbeheer (Wijziging Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband
met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer) (29372).(Zie wetgevingsoverleg van 19 mei 2004.)De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik waardeer het dat de minister van Economische Zaken ogenblikkelijk na
zijn bezoek aan Turkije naar de Kamer is gesneld en dat nog wel op de dag
dat het kabinet waar hij deel van uitmaakt, precies één jaar
bestaat.Dit is een plenaire afronding. Dat wil zeggen dat wij vanavond in beginsel
in één termijn spreken. In die termijn worden geen moties ingediend.
Dat kan dan in een "derde" termijn, die dan ook alleen gebruikt kan worden
om eventuele moties in te dienen. De inhoudelijk inbreng moet echter in één
termijn naar voren worden gebracht.De heer Hessels (CDA):Voorzitter. De CDA-fractie is nooit echt warm gelopen om de liberalisering
van de energiemarkt te regelen. Dat was niet onze eerste prioriteit. Nu de
trein echter, mede als gevolg van de Europese regelgeving, loopt, moeten wij
zorgen dat die trein op het goede spoor binnenkomt. Dat betekent voor ons
een goede consumentenbescherming, met redelijke prijzen, een eerlijke en open
markt, betrouwbare levering en een krachtig toezicht. Op al deze punten heeft
de CDA-fractie in de discussies van de afgelopen jaren haar inbreng geleverd.
Wij zijn blij dat de uiteindelijke wet hier, naar het zich nu laat aanzien,
op een goede manier in voorziet.De CDA-fractie heeft altijd de afnemer, klein en groot, centraal gesteld.
Dat moet ook wel in een markt waar grote en machtige monopolistische organisaties
de orde bepalen. Soms betekent dit dat er ten behoeve van deze open markttoegang
duidelijke keuzes gemaakt moeten worden. Hierbij valt te denken aan de behoefte
aan flexibiliteitsdiensten voor met name het gas, waarbij de Gasunie de plicht
krijgt een deel van de gasproductie via een onafhankelijke flexibiliteitsregulator
te verhandelen. Dat kan een onafhankelijke TSO zijn, zoals wij in het amendement
op stuk nr. 31 voorschrijven, maar een onafhankelijke gasbeurs, à la
APX bij de elektriciteit, waar het amendement van de heer De Krom op stuk
nr. 43 over spreekt, zou dit eventueel op termijn ook kunnen invullen. De
CDA-fractie is dan ook blij met het initiatief van APX en GtS, zoals ons in
een persbericht dat vandaag verscheen, gewerd, voor de oprichting van een
gasbeurs. Wij gaan er dan wel vanuit dat die beurs wordt vormgegeven conform
het amendement van de heer De Krom op stuk nr. 43.De heer De Krom (VVD):U heeft een amendement ingediend over de flexibiliteitsdiensten. Wij hebben
in het wetgevingsoverleg al besproken dat ik daar niet echt een voorstander
van ben. Bent u bereid om te overwegen dat amendement in te trekken als de
minister ervoor zorgt dat die gasbeurs er snel komt? Dan is het probleem volgens
mij namelijk opgelost.De heer Hessels (CDA):Ik zal in het volgende deel van mijn betoog proberen daar een oplossing
voor aan te dragen. Die gasbeurs zal er op zijn vroegst op 1 januari
2005 komen, maar eer die fatsoenlijk functioneert, zijn wij waarschijnlijk
nog wel een aantal maanden verder. Het belang van de consument vereist echter
de beschikbaarheid van flexibiliteit tegen redelijke voorwaarden. Daarom is
het belangrijk dat er iets geregeld wordt voor de tijd tussen 1 juli
en het moment waarop die gasbeurs conform het amendement op stuk nr. 43 goed
functioneel en operationeel is. Wij houden daarom vast aan ons amendement,
maar wij zullen bezien of wij het zodanig kunnen aanpassen dat de taak komt
te vervallen indien er sprake is van een goed functionerende flexibiliteitsmarkt.Ik vraag aandacht voor een aantal zwakke groepen. Tuinders, feedstockgebruikers
en andere grote afnemers van gas worden als gevolg van de liberalisering met
een forse stijging van de tarieven geconfronteerd. Het is van groot belang
om na te gaan op welke wijze deze groepen op grond van de wet, zoals die wordt
gewijzigd door de aanvaarding van de amendementen over de gereguleerde toegang
en de flexibiliteitsmarkt, tegemoetgekomen kunnen worden.De gereguleerde toegang is een belangrijk punt voor mijn fractie. Dit
systeem heeft binnen de elektriciteitsmarkt altijd naar tevredenheid van aanbieders
en afnemers gefunctioneerd. In het wetsvoorstel wordt overgegaan op een systeem
van onderhandelde toegang. Voor elk netwerk zouden verschillende voorwaarden
kunnen gelden. In onze amendementen op de stukken nrs. 28 en 30 stellen wij
voor, terug te keren naar de gereguleerde toegang voor elektriciteit en gas.
Naar aanleiding van het wetgevingsoverleg zullen wij deze amendementen zodanig
wijzigen dat de minister het beleidskader kan vaststellen waarbinnen de DTe
dient te functioneren. De regeling in de Elektriciteitswet zal hierbij leidend
zijn.Het grootste zorgpunt van mijn fractie is de positie van de consument.
Het heeft lang geduurd voordat de minister – de eerlijkheid gebiedt
te zeggen dat dit vooral zijn ambtsvoorgangers waren – overtuigd was
van de urgentie van dit probleem. Wij zijn heel blij dat dit nu geregeld wordt.
Hierbij vormt ons amendement op stuk nr. 27 het sluitstuk. Ter verduidelijking
van hetgeen gewisseld is in het wetgevingsoverleg: de opzegtermijn van
30 dagen geldt onverkort zowel voor contracten voor onbepaalde als voor bepaalde
tijd. In contracten voor bepaalde tijd kan de leverancier opnemen dat bij
opzegging een boete door de afnemer moet worden betaald. Deze boete moet uiteraard
in overeenstemming zijn met de eisen van het BW, in het bijzonder met de regeling
inzake de algemene voorwaarden. Daaruit volgt bijvoorbeeld dat een boete redelijk
moet zijn. Onder een redelijke boete moet in dit verband worden verstaan,
een boete van ten hoogste 10% van de waarde van het totale energiecontract
voor de lopende periode.De heer Crone (PvdA):Waarop is het percentage van 10 gebaseerd? Wat is redelijk? De boete is
gerelateerd aan de duur van het contract en dat kan een groot bedrag zijn.
Ik zou de hoogte van de boete liever in het midden laten en alleen uitgaan
van de voorwaarde dat er evenwicht moet zijn tussen de belangen.De heer Hessels (CDA):Ik heb voor 10% gekozen om te voorkomen dat afnemers vanwege een zeer
klein prijsverschil of omdat zij een leuk leeuwtje krijgen, overstappen op
een andere aanbieder. In het wetgevingsoverleg hebben wij met nadruk vastgesteld
dat niet alleen de prijs van belang is, maar ook de kwaliteit van de dienstverlening.
Als een aanbieder er echt een potje van maakt met een continue stroom van
verkeerde nota's of iets dergelijks, kan het de afnemer die 10% waard zijn
om over te stappen. Overigens staat dan ook een gang naar de rechter open,
die conform het BW kan beoordelen in hoeverre een boete redelijk is.De heer Crone (PvdA):Als sprake is van verkeerde rekeningen of van slechte service, mogen afnemers
zonder boete overstappen, want zij hebben recht op naleving van het contract.
Ik word hierdoor bevestigd in mijn overtuiging dat wij niet te gemakkelijk
moeten besluiten om de boete op 10% te stellen, want later kunnen wij tot
de conclusie komen dat dit te hoog of te laag is.De heer Hessels (CDA):Als er dan toch een boete wordt opgelegd, kan de rechter bepalen dat die
onbillijk is.Mevrouw Gerkens (SP):Wij lopen nu wel aan tegen een probleem in de sfeer van consumentenbescherming.
In tijdcontracten voor een bepaalde duur is juist een opzegtermijn opgenomen
om de gang naar de rechter te voorkomen. Het is namelijk vaak een lange weg
die voor de consument ook duur is. U wilt dat voorkomen, maar ik heb het gevoel
dat u van twee walletjes wilt eten. U wilt wel die tijdcontracten voor bepaalde
duur mogelijk maken, bijvoorbeeld door het aanbieden van goedkopere tarieven.
Toch moet de consument, als hij er om wat voor reden dan ook niet helemaal
tevreden over is, er ook weer onderuit kunnen. Dat verhaal van die boete vind
ik wat vaag. Voor mij is het niet hard genoeg.De heer Hessels (CDA):Het is ook in het belang van de consument dat er contracten voor bepaalde
duur mogelijk zijn. Daardoor kan de consument zijn energie voor een lager
tarief inkopen. Het moet dan wel mogelijk zijn om er onderuit te komen. Dat
is juist consumentenbescherming. Wij hebben gezocht naar een goede tussenoplossing
om daar met een kleine boete onderuit te komen. Er moet wel een boete ingebouwd
worden, anders bestaan er simpelweg geen contracten voor bepaalde duur meer
en daardoor zou de consument benadeeld worden.Voorzitter. Met verbazing hebben wij kennisgenomen van de passage in de
brief van de minister van 26 mei met betrekking tot de eigendom van de
netten. Tijdens het wetgevingsoverleg heeft de minister zelf voorgesteld om
de artikelen in het wetsvoorstel omtrent de eigendom van de netten uit het
voorstel te halen en dan op korte termijn met een alomvattende regeling te
komen in overleg met zijn ambtgenoot van Justitie. Uit de brief blijkt dat
de minister deze toezegging niet gestand doet. Voor alle duidelijkheid: mede
gelet op de door ons geuite kritiek in het wetgevingsoverleg handhaven wij
dan ook onverkort ons amendement op stuk nr. 29.Summa sumarum kunnen wij constateren dat, mits de door ons ingediende
en ondersteunde amendementen worden aangenomen, de wet zodanig is aangepast
dat wij met een gerust hart kunnen instemmen met de liberalisering. Wij hebben
ons werk dan gedaan. Nu de energiebedrijven nog. Herhaaldelijk hebben wij
onze grote zorgen geuit over de administratieve stand van zaken bij de energiebedrijven.
Kunnen zij het te verwachten aantal switches wel aan? Er zijn extra onderzoeken
geweest, quick scans en boze gesprekken van de minister met de sector. Er
is in die tijd heel wat gebeurd waardoor de CDA-fractie het vertrouwen heeft
dat de overgang zonder al te veel problemen kan verlopen. De minister heeft
zelfs zijn aftreden aangekondigd als het toch fout zou lopen. Wat ons betreft
een reden extra om te hopen op een goede afloop. Als de liberalisering dan
tot een goed einde is gebracht, kunnen wij gaan praten over het sluitstuk,
de privatisering. Het CDA heeft altijd gezegd: eerst liberaliseren, dan privatiseren.
Daar willen wij ons ook in dit debat aan houden. Het is goed dat de minister
in zijn privatiseringsbrief heeft aangekondigd de tijd te zullen nemen om
ook bij de privatisering niet over een nacht ijs te gaan en in goed overleg
met alle betrokkenen tot een nieuwe structuur van de sector te komen. De CDA-fractie
zal deze discussie in de komende anderhalf à twee jaar graag voeren.De heer Crone (PvdA):Ik ben het met u eens dat het allemaal rustig en zorgvuldig moet gebeuren,
maar soms kan het ook snel. Mag ik de CDA-fractie houden aan haar standpunt
van de laatste zes jaar dat bijvoorbeeld het hoogspanningsnet heel snel onder
volledige controle van TenneT moet komen. Ik voeg daar nog aan toe –
u hebt mij vaak links ingehaald – dat TenneT in overheidshanden moet
komen. Is dat niet iets wat toch snel moet gebeuren? Ik voeg hier ook aan
toe dat je nu veel kritiek hoort in de sector zelf en dat men zegt: wij werken
nergens meer aan mee, wij wachten het allemaal wel af.De heer Hessels (CDA):Wij kunnen over veel punten discussiëren, maar ik denk dat er op
het punt van de hoogspanningsnetten overeenstemming bestaat tussen de heer
Crone en mij.De heer De Krom (VVD):Voorzitter. Wij hebben de plenaire behandeling van deze interventiewet
al uitvoerig in twee wetgevingsoverleggen voorbereid. De complexiteit
van de materie mag zeker enige naam hebben. Veel argumenten zijn al gewisseld.
Ook in juni spreken wij nog over de aanstaande marktopening en over de voorzieningszekerheid.
Daarover krijgen wij nog een brief van de minister. Ik laat al die aspecten
vandaag maar buiten beschouwing.Voorzitter. Wat het voorliggende wetsvoorstel betreft, is de grote lijn
voor mijn fractie duidelijk. De consument is gebaat bij een sterke en transparante
markt, maar daarvoor is ook een sterke overheid nodig. Wij steunen daarom
het voorliggende wetsvoorstel, dat tot doel heeft, de kaders te scheppen waarbinnen
de markt zo goed mogelijk kan functioneren. Regulering en toezicht zijn nodig,
gelet op het grote publieke belang van onze energievoorziening en de specifieke
kenmerken van zowel de gas- als de elektriciteitsmarkt. De kunst daarbij is
natuurlijk om enerzijds voldoende waarborgen in te bouwen, maar anderzijds
niet zoveel te regelen dat de markt doodslaat. Het is balanceren op een koord.
Mijn fractie is, alles overziende, van mening dat die balans met dit wetsvoorstel
redelijk bereikt is. Maar de praktijk zal dat uiteindelijk moeten bewijzen.
Vandaar dat mijn fractie eraan hecht om de werking van de vernieuwde Elektriciteitswet
en Gaswet reeds over twee jaar te evalueren. Uiteraard zullen er kinderziektes
zijn, dat hebben nieuwe automodellen immers ook, maar die kunnen wij dan wel
tijdig corrigeren.Mijn fractie heeft met instemming kennisgenomen van het positieve oordeel
van de minister over de door mij in samenwerking met enkele collega's ingediende
amendementen. De belangrijkste daarvan is dat een wettelijke basis wordt gegeven
aan een elektriciteits- en gasbeurs. Een markt kan immers niet functioneren
zonder voldoende transparantie en liquiditeit. Dit amendement zorgt ervoor
dat deze elementen worden gewaarborgd. Waar sprake is van onvolledige marktwerking
of een feitelijk monopolie, zoals bij de toegang tot de netten of de kwaliteitsconversie,
is mijn fractie van oordeel dat regulering en tariefstelling zijn gerechtvaardigd.
Een elektriciteitsbeurs is er al, maar een goed werkende gasbeurs niet. Ik
heb bij interruptie al gezegd dat ik het op prijs stel als de minister aangeeft
op welke termijn die beurs kan werken.Ik heb in het wetgevingsoverleg al uitvoerig toegelicht waarom mijn fractie
het door het kabinet voorgenomen besluit tot splitsing van energiebedrijven
steunt. Naar het oordeel van mijn fractie is het nu aan de minister om in
goed overleg met de betrokken partijen tot een breed gedragen plan van aanpak
te komen, dat de minister voor december dit jaar heeft aangekondigd. Ik heb
daarbij wel speciaal aandacht gevraagd voor de positie van de aandeelhouders.
Overigens, zo merk ik terzijde op, is mij gebleken dat het nog niet voor alle
aandeelhouders even duidelijk is wat de opties zijn, als het gaat over herkapitalisatie
van de netten. Daarom is het goed als de minister daarop in dit debat scherp
en duidelijk ingaat.Wat de opstelling van de grote energiebedrijven betreft, ben ik nieuwsgierig
naar de strategie die zij de komende maanden zullen kiezen. Blijven zij met
hun volle gewicht aan de remmen hangen of accepteren zij de uitgestoken hand
om constructief met de minister in overleg te treden? De voorkeur van mijn
fractie dienaangaande is, denk ik, duidelijk. Ik hecht eraan, uit te spreken
dat mijn fractie er vertrouwen in heeft dat, ondanks hun bezwaren, de energiebedrijven
ook in deze kwestie hun publieke verantwoordelijkheid zullen nemen. Dat hebben
zij immers, overigens terecht, altijd gedaan. Wij zijn immers met z'n allen
eigenaar van die bedrijven.Dit alles werpt de vraag op wanneer het wetsvoorstel tot splitsing aan
de Kamer wordt aangeboden. Ik heb de minister horen zeggen dat dit in het
najaar zal gebeuren. In hoeverre is dit logisch nu het plan van aanpak ons
pas in december zal bereiken? Graag een meer gedetailleerd inzicht in het
proces vanaf nu tot dat moment, inclusief de te zetten stappen en de tijdsfasering
tot en met december.Ik geloof dat ik kan zeggen dat er brede overeenstemming over is dat voldoende
concurrentie en productie absolute voorwaarden zijn voor het welslagen van
de markt. De minister wijst steeds op het mededingingsinstrumentarium dat
NMa/DTe ter beschikking staan om dat te waarborgen. Vanwege het grote belang
onderzoekt de minister terecht of de gereedschapskist van de NMa wel vol genoeg
zit. Maar dit is niet voldoende. De minister moet wat ons betreft ook met
de Europese Commissie om de tafel, in de eerste plaats om zeker te stellen
dat de Commissie instemt met het gereedschap van NMa en in de tweede plaats
om zeker te stellen dat ook het Europese mededingingsgereedschap voldoende
is, want ook op dat niveau moeten wij ongewenste marktmacht voorkomen. Het
is duidelijk dat er met name op dat Europese vlak nog heel veel moet gebeuren.
Wij worstelen daarbij niet met een teveel aan marktwerking, maar met veel
te weinig.Mijn fractie verwacht dan ook van deze minister dat hij het voorzitterschap
van de EU gebruikt om op Europees niveau voortgang te boeken. Daaronder valt
natuurlijk vergroting van de interconnectiecapaciteit, die niet alleen van
belang is voor de markt, maar ook voor het drukken van de kosten voor het
aanhouden van reservecapaciteit. Daarnaast moet de minister zich inspannen
voor de afschaffing van staatssteun en het ontmantelen van een monopoliepositie
zoals in Frankrijk. Ik realiseer mij dat dit niet morgen zal gebeuren, maar
voortgang op die gebieden is belangrijk. Aan de hand van die voortgang zullen
wij ook het Europese beleid van deze minister beoordelen. En wie, zo vraag
ik mij toch af, is daarvoor nu meer geschikt dan hij? Hij is een liberaal,
overtuigd Europeaan met een grote dosis Europese ervaring.Deze minister permitteert zich af en toe de Kamer een college Europa te
geven, maar nu wil ik wel eens zien dat hij dat op Europees niveau ook inderdaad
waarmaakt. Zoals ik al eerder heb gezegd: met getrokken zwaard Europa in!
Welke doelen heeft deze minister zichzelf gesteld. Ik zie graag dat de minister
de Kamer in januari 2005 over de resultaten van zijn inspanningen rapporteert.In de tweede nota van wijziging heeft de minister aangekondigd, de overdracht
van het economisch eigendom voorlopig niet in werking te laten treden. Tegelijkertijd
is een verbod tot het bezwaren van de netten opgenomen voor zover dat niet
ten goede komt aan die netten zelf. Mijn fractie hecht eraan om tot de splitsing
is uitgevoerd, nog eens helder van de minister te vernemen welk instrumentarium
hem ter beschikking staat om de netten en het belang van de aandeelhouders veilig te stellen. Ik stel de reactie van de minister op prijs.Het Besluit leveringszekerheid gas is vorig jaar min of meer door de Kamer
geglipt, ondanks het feit dat er bij deze Kamer, in ieder geval bij mijn fractie,
nog vraagtekens waren. Ik heb de minister eerder verzocht om dit besluit niet
vijf maar tweeënhalf jaar na inwerkingtreding te evalueren. Hij antwoordde
toen dat een termijn van vijf jaar hem wel vroeg genoeg leek. Dit antwoord
bevredigt mijn fractie niet echt. Daarom vraag ik hem nogmaals toe te zeggen,
dat een evaluatie na tweeënhalf jaar plaatsvindt. Ik zou het op prijs
stellen als hij dat doet.De heer Crone (PvdA):Ik stel allereerst vast dat het goed is dat er vaak wetgevingsoverleg
plaatsvindt waarin al heel zorgvuldig deels technische maar ook heel politieke
debatten worden gevoerd. Dan kan de plenaire afronding kort zijn.De voorzitter:Ik ben dat graag met u eens.De heer Crone (PvdA):Dank u. Ik maakte de opmerking overigens niet om die positieve reactie
uit te lokken; het is gewoon mijn ervaring dat wetgevingsoverleg vaak veel
rust geeft en de sector en de burgers duidelijker maakt waar het om gaat.Dit is inderdaad een heel belangrijke afronding. Wij zijn al heel lang
bezig, maar het is nu echt de laatste keer voor 1 juli dat wij "ja" of
"nee" kunnen zeggen. Ik geef het nog niet weg!Het eerste probleem was natuurlijk de administratieve chaos. Ik kan nog
steeds niet beoordelen of het voldoende is opgelost, maar als lid van de oppositie
ben ik natuurlijk heel tevreden. De minister heeft immers gezegd: bij chaos
ga ik weg, maar de bedrijfstop ook. Een betere garantie kan ik niet krijgen.
Het gaat of goed. En dan heb ik geen fout gemaakt. Of het gaat niet goed.
Maar dan gaat de minister weg. Dat vind ik vanuit de oppositie natuurlijk
heel wenselijk, al weet de minister dat ik persoonlijk daar anders over zou
kunnen denken. Ik vind het echter ook terecht dat de bedrijfstop dan weg gaat.
Wij kunnen immers niet anders – en dat hoort ook zo bij marktwerking –
dan het bedrijf afrekenen op wat goed en fout gaat. Dat zou ook kunnen rechtvaardigen
dat mensen hoge salarissen hebben. Daar gaan wij dus maar op de goede afloop
af.Een tweede hoofdpunt is de eis dat de architectuur van de markt goed moet
zijn. Die eis heeft onze fractie altijd gesteld. De architectuur moet van
het begin af aan goed zijn. Een hoofdpunt daarin is de splitsing van de netten
van de commerciële activiteiten c.q. de splitsing van de monopolistische
activiteiten van de commerciële activiteiten. Dat is van belang. Ik zal
het niet allemaal herhalen, maar de hoofdpunten zijn natuurlijk: de vrije
toegang, het voorkomen van kruissubsidies en ervoor zorgen dat het investeringsniveau
op peil blijft, voor voorzieningszekerheid maar zeker ook om de duurzame energie
aan te kunnen. Dat komt immers op het net. Ik ben in ieder geval heel blij
dat het kabinet die lijn ook heeft gekozen en dat de Kamer daar in overgrote
meerderheid, zo niet unaniem, achter staat.Wat het tempo betreft, wil ik zeggen: hoe eerder hoe beter. Immers, als
je een goede marktwerking wilt, dan wil je dat ook snel. Ik wil de minister
derhalve graag steunen op dat punt. Wat het hoogspanningsnet betreft, is er
natuurlijk geen enkele reden om te aarzelen. Maar ook wat de laagspanningsnetten
betreft, zou ik niet weten waarom dat lang zou moeten duren. Op dat punt steun
ik dus het kabinet. Wat een oppositie!Met de architectuur van de splitsing is natuurlijk maar de helft van de
markt een goede architectuur. Het overblijvende commerciële bedrijf,
de commerciële markt, moet natuurlijk ook nog goed afgerond worden. Er
moet voor de zomer nog een brief van de minister komen over de capaciteit,
de voorzieningszekerheid enz. Ik ga ervan uit dat wij daarover later nog komen
te spreken. Dat is geen probleem van de allerkortste termijn. Die tijd kunnen
wij dus nemen. Een tweede vraag die wel urgent is, is die van de marktmacht.
Er is sprake van aanmerkelijke marktmacht, althans van grote marktmacht waardoor
het maar de vraag is hoe liquide die markt zal zijn en of er echt sprake is
van concurrentie.Collega Vendrik en ik hebben een amendement ingediend op stuk nr. 44.
Langs die weg verzoeken wij de collega's en het kabinet twee extra dingen
te regelen. In de eerste plaats willen wij geregeld zien dat de DTe eenmaal
per drie jaar in een rapport vaststelt of en, zo ja, bij welke omstandigheden
er sprake is van aanmerkelijke marktmacht. Het is van belang te weten wat
daaronder moet worden verstaan, want dit is een specifieke markt en wij kunnen
dus niet werken met algemene criteria als 30%. In een markt waar geen voorraad
kan worden bewaard en waar piekcapaciteiten een rol spelen, kan men misschien
al bij veel lagere percentages een aanmerkelijke marktmacht hebben. In de
tweede plaats stellen wij in het amendement voor dat het dan op basis van
de bevindingen mogelijk moet zijn om zo nodig maatregelen te nemen, ex post
of ex ante.Ik heb eraan toegevoegd dat de minister zelf in stukken over de Mededingingswet
nog onlangs heeft geschreven dat in sectoren in transitie – hij noemde
met name de telecomsector en de energiesector – aanvullende bevoegdheden
nodig zijn bovenop de reguliere mededingingswetgeving. Die voorziet natuurlijk
wel in fusiecontrole en in het aanpakken van machtsmisbruik, die ex post moet
worden aangetoond, maar in dezen is er een gat. Ik hoop op steun van de minister
en de collega's om dit gat op te vullen met dit dubbele doel, want dat is
uiteindelijk van belang om de voorzieningszekerheid optima forma te kunnen
regelen.De heer De Krom (VVD):De heer Crone stelt in zijn amendement voor, DTe ex ante bevoegdheid te
geven bij het controleren op ongewenste marktmacht. Dat is een zeer vergaande
bevoegdheid. Ik zou het op prijs stellen als de heer Crone, en na hem wellicht
ook de minister, inging op de vraag in hoeverre hij hier een relatie ziet
met de ministeriële verantwoordelijkheid.De heer Crone (PvdA):Het nemen van maatregelen ex ante is vooral vermeld in de toelichting
op artikel 42a in de door ons gewenste vorm. Daarin staat dat de directeur
van de dienst, de DTe dus, maatregelen kan nemen die de concurrentie bevorderen
en de consument beschermen. Dat kan dus ook ex post. Echter, ik wil er juist
openheid in hebben. Ik heb ooit gekscherend gezegd dat de Elektriciteitswet
eigenlijk uit maar één zin hoeft te bestaan: De directeur van de Dienst uitvoering en toezicht energie doet alles wat in het
belang is van de consument en andere gebruikers. Dat is juridisch niet zo
sterk. Wij moeten het dus iets concreter maken. Ik ben benieuwd wat de minister
ervan zegt. Het is natuurlijk in zekere zin een specificering van of aanvulling
op de algemene mededingingswetgeving voor een specifieke sector. Wij hebben
zoiets ook, en met goede ervaringen, gedaan in de telecomsector en in een
aantal opzichten ook in deze sector. Als de minister kan zeggen dat het amendement
volstrekt overbodig is, omdat alles wat ik hier wil al kan, dan heb ik een
overbodig amendement ingediend en hoeft u er ook niet tegen te zijn. Of het
gat moet op een andere manier worden gevuld, nu of wanneer dan ook. U had
het er in uw eigen eerste termijn over dat een zorg van ons allen is of het
een flexibele en open markt wordt dan wel een meer oligopolistische.Ik ondersteun de opmerkingen van beide voorgaande sprekers over de gasmarkt
en de flexibilisering ervan én over glastuinbouw. Hoewel ook daar de
kostenoriëntatie voorop moet staan, is er nog steeds geen oplossing gevonden
voor de glastuinbouwers die weinig gas gebruiken en dus een goed op ons klimaat
georiënteerde teelt hebben. Het gaat mij aan het hart dat zij nu wel
erg grote kostenstijgingen dreigen te krijgen.De duurzaamheid is nu ook aanvullend geregeld evenals de bemetering. De
minister heeft althans geen bezwaar tegen de amendementen die ik daarover
heb ingediend. Het amendement-Samsom c.s. is aangepast en regelt een goede
vergoeding voor mensen die kleinschalig duurzame stroom op het net brengen.Op initiatief van de CDA-fractie, van de minister en van ons zijn er veel
dingen geregeld ter bescherming van de consument, maar er zit nog een gaatje
in de consumentenbescherming. Collega Hessels sprak er al over. Ik stel vast
dat met het amendement op stuk nr. 42 er overeenstemming over is dat in het
geval dat vergunninghouders een te hoge prijs vaststellen, DTe de bevoegdheid
heeft om een maximumprijs vast te stellen. Ik heb twee aanvullende amendementen
ingediend op de stukken nrs. 49 en 50 over oneerlijke handelspraktijken. Wij
zijn het daarover eens, maar ik heb deze amendementen ingediend om in de wet
vast te leggen wat oneerlijke handelspraktijken zijn en hoe het zit met boetes.
Bovendien leggen wij hiermee vast dat de vergunning in het geding kan zijn.Er kan sprake zijn van schijnaanbod en van bemiddelaars. In het laatste
geval krijgt men stroom aangeboden door iemand die stroman is van een energieconcern,
groot of klein, of bemiddelt voor verschillende energieconcerns. Wij zouden
in beide gevallen willen regelen – misschien moet hier nog een amendement
voor komen – dat in dat geval het achterliggende bedrijf verantwoordelijk
is. Het bedrijf mag zich niet verschuilen achter de bemiddelaar. In de Wet
financiële dienstverlening is iets vergelijkbaars geregeld voor verzekeraars
en hun tussenpersonen.De minister heeft in zijn jongste brief duidelijk aangegeven dat er een
en ander geregeld moet worden voor de opzegtermijnen. Hij schrijft terecht
dat contracten van onbepaalde duur kosteloos moeten kunnen worden opgezegd.
Vervolgens schrijft hij dat mensen die kiezen voor een contract van bepaalde
duur een expliciete keuze hebben gemaakt. Hij stelt terecht vast dat bedrijven
de consumenten als het ware proberen te lokken in zo'n contract zonder dat
je je daarvan bewust bent. Ik steun de minister dus op dit punt. Hij zegt
dat dat wellicht geregeld moet worden bij amendement. Ik leg bij dezen dat
verzoek bij hem neer.Vervolgens komt de vraag aan de orde of je tussentijds en kosteloos een
contract van bepaalde duur kunt opzeggen. Wat dit betreft zijn er twee begrippen
in omloop die verheldering behoeven. In de eerste plaats moet je elk contract
30 dagen voordat het afloopt kunnen opzeggen en niet bijvoorbeeld drie maanden
van tevoren. In de tweede plaats moet je een contract ook tussentijds kunnen
opzeggen, bijvoorbeeld omdat je ontevreden bent over de service of omdat je
de prijs te hoog vindt. Ook dan geldt een termijn van 30 dagen. Moet dat kosteloos
kunnen gebeuren of mag je niet zomaar een contract van bepaalde duur opzeggen?
Het gaat hier om een markt met weinig spelers waarin de aanbieders enorm veel
macht hebben en de consumenten niet. Wat dat betreft zou ik haast ten principale
willen zeggen dat de consument zonder enige kosten tussentijds een contract
moet kunnen opzeggen. Aan de andere kant kan natuurlijk ook worden gezegd:
als je voor een bepaalde periode de zekerheid hebt van een bepaalde prijs,
is het vanuit de aanbiederskant bezien merkwaardig dat je er zomaar uit kunt
stappen. Ik probeer hier een evenwicht te zoeken. Als het contract een paar
jaar geldt en de prijs staat vast, moet het ook iets kosten om eruit te stappen.
Als echter de aanbieder het recht heeft om tussentijds de prijs te verhogen,
moet de consument het recht hebben om er zonder kosten tussentijds uit te
stappen. Bij voorkeur moet de consument er dus kosteloos uit kunnen stappen.
Dat moet echter billijk en redelijk zijn en tussen beide begrippen moet een
zeker evenwicht zijn. Wat dit betreft is voor mij een boete niet onbespreekbaar,
maar ik kan niet bepalen wat nu veel is. 10% lijkt mij heel veel. Dan moet
je dus de switchkosten plus 10% prijsverschil betalen als je naar een andere
aanbieder wilt. Als iemand een wanprestatie levert, zou het kosteloos moeten
zijn. 10% vind ik erg veel klinken, maar soms denk ik wel eens dat het misschien
wel 20% moet zijn. Moeten wij niet besluiten om de DTe de opzegvoorwaarden –
als onderdeel van de algemene voorwaarden – te laten toetsen? Dan ontwikkelt
zich vanzelf een praktijk tussen de consumenten, DTE en de andere partijen.De heer Hessels (CDA):De heer Crone doet op een indrukwekkende manier zijn best om mijn vraag
te beantwoorden voordat zij gesteld is, maar ik wil hem toch nog verrassen.
Hoe oordeelt hij over een boeteclausule, als de prijs eerst beduidend lager
is en vervolgens in dezelfde contractperiode beduidend hoger wordt? Moet dat
dan ook worden verrekend? Dat lijkt mij nogal moeilijk, want het is een subjectief
oordeel.De heer Crone (PvdA):Om te beginnen, in een normale markt bestaan geen opzegtermijnen en is
zoiets het risico van de aanbieder. Als ik van de een op de andere dag niet
meer naar Albert Heijn, maar naar de Spar ga, dan is er niemand die zegt dat
ik schadevergoeding aan Albert Heijn moet betalen, terwijl Albert Heijn wel
heeft ingekocht op basis van verwachte klanten zoals mijzelf.
Eigenlijk moeten we dus beargumenteren waarom er een opzegtermijn moet bestaan,
of een boete. Welnu, eigenlijk is dat onzin. Bij marktwerking hoort dat de
aanbieder, dus de leverancier, zijn risico's afdekt met de producenten en
dat de markt flexibel is. Stel dat Nuon met deze formule veel klanten zou
verliezen, dan lijdt Nuon even schade, maar als de klant vervolgens bij ENECO
komt, dan zal ENECO die stroom toch weer bij Nuon als producent moeten kopen;
zo klein en gesloten is die markt nu eenmaal. Er is dus niet zoveel reden
om de consument ook hiermee weer lastig te vallen. Het was toch de bedoeling
dat bedrijven achter de toonbank, met elkaar die risico's gingen dragen? Niet
te snel een hoge boete dus, zou ik zeggen.De heer Hessels (CDA):Uiteraard ben ik het ermee eens dat er een dertigdagentermijn moet gelden,
maar ik wijs u er wel op dat het hier niet gaat om een goed dat je bij de
supermarkt kunt kopen. En in dat kader: Albert Heijn biedt ook telefoonabonnementen
aan, maar daar kun je ook niet de dag erna al van af.De heer Crone (PvdA):Daar hebt u een punt, maar bij vaste telefonie kun je er wel meteen van
af. Bij benzine evenzo, terwijl ook daar een enorme infrastructuur achter
ligt; het is dus echt niet leuk als je al je klanten ineens naar de concurrerende
pomp ziet rijden. Iedereen weet dat de risico's anders zijn in een kapitaalintensieve
sector, met een netwerkachtige structuur. Maar bij melk is dat toch niet zoveel
anders? In feite is Albert Heijn ook een netwerkdistributieorganisatie. Die
bedrijven zijn niet zo zielig, dat vind ik te gemakkelijk. Consumenten gaan
pas weg als de prijzen in de hele markt fors dalen, ze gaan heus niet weg
voor 2%. En, die bedrijven hebben ook inkoopmacht – hadden ze maar in
het contract met hun aanbieders, de centrales, moeten vastleggen dat deze
hun prijzen moeten verlagen als de marktprijzen dalen. Met een koppeling van
de inkoopprijs aan de algemene marktprijs is een leverancier ook ingedekt.
Voorzitter, ik lijk wel een marktkoopman!Mevrouw Gerkens (SP):Volgens mij gaat de vergelijking met de supermarkten niet op: ik heb namelijk
geen afspraak met mijn supermarkt om de hoek dat ik het hele jaar bij hem
voor ongeveer zoveel geld boodschappen zal kopen. Dat is precies de kern van
het probleem: je neemt een contract voor een bepaalde duur, omdat dat wederzijds
voordeel oplevert. Voor de leverancier is het voordeel dat hij een jaar lang
op een klant kan rekenen; daarvoor geeft hij enige korting terug. Ik vind
dat u van twee walletjes wilt eten: de lagere prijs, maar er ook zo van af
kunnen als het niet meer bevalt. Het is toch een reële deal om een jaar
aan een contract vast te zitten voor een lagere prijs?De heer Crone (PvdA):Hier zitten meer kanten aan: met een driejarig contract geef je ook zekerheid
aan de producent, die daardoor een sterkere inkoopmacht krijgt en van de centrales
kan eisen dat deze hun prijzen verlagen bij lagere marktprijzen. Zo zou ik
het tenminste doen. Vroeger maakten we van die "baksteencontracten": we kochten
in het buitenland stroom zonder ontbindende voorwaarden voor de wereldprijzen.
Een particuliere ondernemer doet dat nooit; die schat zijn portefeuille in
en dekt zich in bij de inkoop, waardoor het risico wordt gedeeld tussen consument,
leverancier en producent. Dat lijkt me échte marktwerking.Mevrouw Gerkens (SP):Ik vind het altijd sympathiek als de PvdA meer macht aan de consument
wil geven, daarvoor staat ook mijn partij. Maar uw voorstel verbaast me, omdat
u destijds bij de Telecomwet ook niet met een dergelijk voorstel kwam. Dat
is ook een markt met jaar- of tweejaarcontracten.De heer Crone (PvdA):Maar ook daar is er een beweging, in ieder geval naar veel simpeler contracten,
met niet te veel verschillende typen.Mevrouw Gerkens (SP):Dat zal wel, maar daar heeft de PvdA destijds niet voor gepleit!De heer Crone (PvdA):Het ideaal is dat de boete waarmee je eruit stapt, onderdeel is van de
marktwerking. Nuon biedt een driejaarcontract aan met een boete van 10%, ENECO
9%. Maar zoiets zou te complex zijn, dat snappen burgers niet meer. Daarom
pleit ik ervoor om de zaak transparant te maken, zodat men weet hoe het zit.
Het voordeel van 10% is juist die transparantie, want iedereen rekent dat.
Het nadeel voor mij is dat ik nog niet precies kan overzien of dit te veel
of te weinig is. Daarom pleit ik ervoor, aan de DTe advies te vragen en de
DTe ook bevoegdheden te geven.Mevrouw Gerkens (SP):Ik begrijp dat u afstapt van wat u aan het begin van uw betoog zei, namelijk
dat een en ander kosteloos moet kunnen. U zegt dus: een boete is redelijk?De heer Crone (PvdA):Als de aanbieder midden in de periode van drie jaar de prijs kan verhogen
en de enige mogelijke sanctie is dat de klant binnen dertig dagen weggaat,
is er sprake van wel erg eenzijdige macht. Ik vind dat de consument met zo'n
contract ook binnen dertig dagen weg mag wanneer hij dat wil. Als de aanbieder
zich echter in een contract voor drie jaar vastlegt, krijgt de consument zoveel
zekerheid dat hij wat meer boete moet betalen als hij eruit wil stappen.De heer Hessels (CDA):Voorzitter...De voorzitter:Neen, ik zou de heer Crone zijn betoog willen laten voortzetten. U hebt
op ditzelfde punt al interrupties geplaatst.De heer Crone (PvdA):Veel van de zaken die wij in de loop van de jaren hebben besproken, worden
steeds beter geregeld. Het kabinet verdient daarvoor alle lof. Wij kunnen
er in redelijkheid op vertrouwen, uiteraard in de veronderstelling dat alle
amendementen worden aangenomen, dat het proces per 1 juli 2004 van start
kan gaan. Laten wij hopen dat dit gebeurt zonder al te veel kortsluiting.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Het zal de minister niet verbazen dat de SP-fractie fel tegenstander
is en blijft van deze dwaze liberaliserings- en privatiseringsoperatie. Wij
hebben de stille hoop dat regeringen leren van fouten uit het verleden, maar
dat is hier blijkbaar nog niet het geval. Hoewel wij er nu spijt van hebben
als haren op ons hoofd dat wij ooit de kabel uit handen hebben gegeven en
de NS hebben verzelfstandigd, begaat het kabinet simpelweg
dezelfde fout. Ook de ervaringen die in andere landen reeds zijn opgedaan
met energieliberalisering leren ons dat het moeilijk is om in de elektriciteitssector
een echt concurrerende markt te creëren en dat energieliberalisering
vaak resulteert in een slecht gereguleerde private oligarchie.De heer Hessels (CDA):Hoe kijkt u dan aan tegen de Europese regelgeving op dit punt?Mevrouw Gerkens (SP):Dat is altijd het argument dat wordt gebruikt. Europa vindt dat wij dit
moeten doen. Ik constateer dan twee zaken. Wij zijn in Europa niet erg hard
bezig om dit te vertragen, laat staan het tegen te houden. Sterker nog, wij
zijn in Europa haantje de voorste. De aanname dat energieliberalisering leidt
tot meer efficiëntie en lagere prijzen is dan ook een onjuiste aanname.
Niet voor niets zorgt de energieliberalisering wereldwijd voor grote publieke
verontwaardiging. Uit diverse voorbeelden blijkt dat in verschillende landen
vooral de armen hebben te lijden van de gestegen prijzen. Zo gaan bijvoorbeeld
in Noorwegen in de winter vrijwilligers de straat op om hout langs te brengen
bij de minder bedeelden, die sinds de liberalisering aldaar hun rekeningen
niet meer kunnen betalen. Wij hebben het dan over een van de rijkste landen
van de wereld. Het is dus niet ondenkbaar dat dit probleem zich over niet
al te lange tijd ook in Nederland zou kunnen voordoen. Is dat wat wij willen?Ook het argument van de keuzevrijheid is niet sterk. Het interesseert
de gemiddelde burger helemaal niet van wie de stroom uit zijn stopcontact
komt. Mensen hebben wel wat beters te doen. Daarnaast bevat het krantje dat
dezer dagen bij de mensen op de deurmat valt voor de gemiddelde Nederlander
veel abracadabra.De heer De Krom (VVD):De mantra van de overheidseigendom wordt hier weer uitgesproken, maar
hoe verklaart u het dat de DTe heeft uitgerekend dat, als de ontwikkelingen
van de jaren negentig niet hadden plaatsgevonden, de prijzen van energie wel
eens 20% hoger zouden hebben kunnen liggen dan nu het geval is. Hoe kan dat
dan?Mevrouw Gerkens (SP):U zegt het goed: zou kunnen. U hebt het over onze mantra, maar ik kan
het ook hebben over de mantra van de VVD, namelijk dat de markt de enige heilige
weg is. Ik kijk naar de toekomst en ik denk dat wij elkaar over een paar jaar
hier weer in de ogen kijken en dat wij dan zullen zeggen: de prijzen zijn
na de energieliberalisering toch wel erg gestegen. Die signalen zijn er ook,
maar daar rept u niet over.De heer De Krom (VVD):Ik vind dat je in dit soort zaken niet dogmatisch moet zijn. Wat privatisering
en liberalisering betreft is elke casus weer verschillend en moet elke casus
op zijn eigen merites worden bekeken. U blijft toch maar hangen in het dogma
dat het allemaal beter kan als het in overheidshanden blijft. Dat vind ik
teleurstellend.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Dan luistert de heer De Krom niet naar de SP-fractie. Misschien
zou hij dat wel moeten doen. Wij hebben zeker niet gezegd dat wij tegen marktwerking
an sich zijn. Wij zijn geen antimarktpartij, al denken sommige leden van de
VVD-fractie dat nog steeds. Ik kan de heer De Krom geruststellen dat dit niet
zo is. Wij denken wel dat het goed is als de overheid bepaalde publieke belangen
veiligstelt en ik denk dat deze liberaliseringsoperatie het publieke belang
niet dient. Daarin verschillen wij gewoon van mening.Voorzitter. Dan kom ik bij de amendementen die de SP-fractie heeft ingediend.
De SP-fractie houdt vast aan het amendement over de aanmerkelijke marktmacht.
De minister heeft mij niet kunnen overtuigen van de overbodigheid daarvan.
Nu de liberalisering in alle sectoren van de maatschappij doordringt en toezichthouders
zich voor een steeds groter wordend takenpakket zien staan, kan het volgens
de SP-fractie geen kwaad om in de allerbelangrijkste sectoren waar het eerste
levensbehoeften zoals energie betreft, een aanvullende bepaling in de wet
op te nemen die ervoor zorgt dat voldoende marktwerking te allen tijde verzekerd
is. Wel ga ik in de toelichting wijzigen dat de DTe bij de leveringsvergunning
op aanmerkelijke marktmacht zal toetsen, dit ook naar aanleiding van de vragen
die de PvdA-fractie hierover heeft gesteld. De SP-fractie houdt eveneens vast
aan het amendement van het niet privatiseren van de netten. Het verbaast mij
dat de minister zich niet vast wil leggen op deze eeuwigheidsbepaling. Ziet
de minister soms een mogelijkheid dat er over een aantal jaren wel geconcurreerd
kan worden met dezelfde netten? Graag hoor ik een reactie van de minister
op dit punt.Dan kom ik op het punt van de consumentenbescherming. De SP-fractie maakt
zich nog altijd grote zorgen over de consumentenbescherming bij de liberalisering.
Ik ben de minister erkentelijk voor de veranderingen die hij op dit vlak heeft
aangebracht, maar het is mijns inziens niet genoeg. Dat geldt in het bijzonder
voor de administratieve chaos die nog immer plaats lijkt te gaan vinden, zoals
wij ook onlangs weer uit het Fries Dagblad hebben kunnen vernemen. Daaruit
bleek dat het nieuwe systeem van Nuon in Leeuwarden maandag en dinsdag weer
uren platlag. De boel werd met papieren formulieren draaiende gehouden. Ik
probeer mij iets voor te stellen bij "de boel draaiende houden met papier".
Keiharde garanties voor een goed of zelfs maar redelijk verlopen van de overstap
zijn er nog steeds niet gegeven door partijen anders dan de energiebedrijven
zelf. In dit licht zie ik ook de resultaten van het DTe-onderzoek naar Essent.
In het finale rapport dat gisteren is verschenen, worden door de DTe wederom
conclusies getrokken op basis van gegevens die door Essent zelf verstrekt
zijn. Ik blijf toch bij de vergelijking met de slager die zijn eigen vlees
keurt en vrees voor de liberalisering met de toezichthouder zoals die nu kan
functioneren. Ik snap dat de capaciteit vrijwel altijd een probleem is en
dat de druk groot is, omdat de liberalisering van de minister hoe dan ook
op 1 juli moet doorgaan, maar van een goed functionerende onafhankelijke
organisatie lijkt mij geen sprake. Ik vraag mij verder af of de consument
nu wel gebaat is bij al die miljoenenverslindende reclamecampagnes. Je kunt
de straat niet op of de posters van ENECO schreeuwen om aandacht. Wie gaat
dat uiteindelijk betalen volgens de minister?Voorts hoor ik graag de mening van de minister over het verontrustende
punt van de "slamming". Er is sprake van slamming wanneer een consument
buiten zijn medeweten om van de ene energieleverancier wordt overgedragen
aan een ander. Wat kan de minister doen om te voorkomen dat dit soort praktijken
plaatsvinden tot de bevoegdheden van de DTe in de Interventiewet geregeld
zijn? Is het verplichten van een handtekening of een bandopname van het telefonische
verkooppraatje een optie? Is de minister bereid, deze maatregelen per 1 juli
al dan niet tijdelijk in te voeren? Daarnaast hoor ik van de minister graag
of hij nog een toelichting heeft op het punt van schijnaanbod. Kan hij aangeven
waarom hij van mening is dat dit nu afdoende is geregeld?Dan kom ik op het punt van warmte en duurzame energie. Ik ben blij dat
de minister tijdens het wetgevingsoverleg van 29 april te kennen heeft
gegeven dat de consumenten die momenteel gebruik maken van warmtedistributie
met de liberalisering niet de dupe zullen worden van hogere gasprijzen. Omdat
hij dat ook in het programma Kassa heeft gezegd, neem ik aan dat deze belofte
staat. Ik ben ook blij met het voorstel dat de minister gedaan heeft om te
zijner tijd verder te praten over de warmtedistributieproblematiek. Ik ben
wel een beetje ongeduldig, minister, en daarom wil ik daarop nu toch al deels
terugkomen. Ik heb al enkele keren uitgelegd waarom ik dit zo'n belangrijk
onderwerp vind. Warmtedistributie bespaart veel energie. Ik ben niet gerustgesteld
over het voortbestaan van deze markt na de liberalisering. Ik hoop dat de
minister mij alsnog gerust kan stellen en daarbij kan ingaan op meer dan het
"niet meer dan anders"-principe en de leveringszekerheid. Klopt het dat gebouwen
die in de buurt van een warmteleiding staan soms toch op het gasnet worden
aangesloten? Wat vindt de minister daarvan met het oog op energiebesparing?
Hoe en waar ziet hij mogelijkheden om warmtedistributie in een vrije markt
geen ondergeschoven kindje te laten worden? Ik overweeg om een motie in te
dienen over dit punt.Het volgende onderwerp is duurzame energie en liberalisering. Vanmorgen
stond nog in de kranten dat zonder extra inspanning de doelstelling van Europa
om over zes jaar 22% stroom uit alternatieve bronnen te halen in het water
zal vallen. De Palacio noemde Nederland als een van de landen die in gebreke
blijven en die zich extra zullen moeten inspannen. Uit uitgebreid internationaal
bewijs blijkt dat liberalisering van de energiesector zonder strikte overheidsbemoeienis
leidt tot de achteruitgang van ecologisch kwetsbare gebieden, dalende gezondheidsnormen
en verdere bedreiging van het klimaat op aarde door hogere emissie van broeikasgassen.
De roep om kernenergie wordt ook steeds groter. Welke garanties kan de minister
geven dat dit met de invoering van de liberalisering in Nederland niet zal
gaan gebeuren?Ik heb de minister verschillende malen verzocht om mij uit te leggen waarom
de voorwaarden die ongeveer honderd jaar geleden golden voor de nationalisering
van onze energievoorziening niet meer gelden. Hij antwoordde daarop dat anderhalve
eeuw geleden alles anders was. Het is echter de vraag of dat het geval is.
Anderhalve eeuw geleden was het wat dit betreft niet anders. Leuke anekdotes
over dat er toen geen mobiele telefoon was en dat er postkoetsen rondreden,
raken kant noch wal. Zij sterken mij in de gedachte dat minister mij simpelweg
geen goed antwoord kan geven op deze vraag. Daarom vraag ik hem nog één
keer wat de voorwaarden zijn voor een goede marktwerking en of daar in het
geval van de energievoorziening, dus een nutsvoorziening, nu sprake van is.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Ik vervang de heer Vendrik. Hij is helaas ziek geworden, maar
dat kwam niet door de brief van de minister. Wij waren behoorlijk positief
over zijn reactie op een aantal amendementen dat de fractie van GroenLinks
heeft ingediend, met name over de etikettering en de informatievoorziening
over milieuaspecten aan de consument. Deze liberaliseringsoperatie is niet
de grootste hobby van de fractie van GroenLinks. Wij vinden nog steeds dat
het anders had gemoeten op het gebied van milieu, leveringszekerheid en de
positie van de consument. Wij zijn dus over de hele linie kritisch. Soms blijkt
echter dat er met deze minister goed zaken kan worden gedaan. De heer Vendrik
heeft dat al gezegd in het wetgevingsoverleg op 29 april waarin het onder
meer ging over de brief van de minister waarin hij aankondigde dat er nu echt
een splitsing komt van het netwerk en de levering. Wij steunen de minister
op dit punt. Als marktwerking wordt geïntroduceerd, moet het goed gebeuren.
Het netwerkbedrijf hoort dan onafhankelijk te functioneren van het leveringsbedrijf.Wij hebben ook een aantal voorstellen gedaan inzake het goed regelen van
etikettering en informatievoorziening over de milieukwaliteit van de stroom.
Wij zijn erg blij met het positieve commentaar van de minister hierop. Hij
heeft in het wetgevingsoverleg al een positieve reactie gegeven op een aantal
suggesties en hij is daar verder op ingegaan in de brief die hij de Kamer
heeft gezonden. Wij hebben serieus gekeken naar het commentaar en naar de
brief en op basis daarvan hebben wij twee van onze amendementen gewijzigd.De minister gaf ons bij het amendement op stuk nr. 35 in overweging om
het verzenden van informatie met het oog op de administratieve lasten aan
te laten sluiten bij de jaarrekening. Die wordt namelijk niet in alle gevallen
in de eerste drie maanden van het jaar verzonden. Ook wij willen geen onnodige
administratieve lasten, dus wij hebben dit goed bekeken en wij hebben een
gewijzigd amendement ingediend om aan dit bezwaar tegemoet te komen. Wij stellen
voor om leveranciers de keuze te laten om de portfolio-informatie in de eerste
drie maanden van het kalenderjaar of bij de jaarafrekening te verstrekken.
Elke leverancier kan zo kiezen wat het efficiëntst is, terwijl de consument
toch de garantie heeft dat de informatie geen mijlen achter de levering aan
loopt. Daar gaat het ons ook om. Het amendement op stuk nr. 35 is dus vervangen
door een gewijzigd amendement, dat nr. 46 heeft gekregen. Uiteraard wordt
ook dit amendement mede namens de leden Crone en Gerkens voorgesteld.Wij hebben ook ons amendement op stuk nr. 39 gewijzigd, dat eveneens mede
door de heer Crone en mevrouw Gerkens is ondertekend. Bij dit gewijzigde amendement,
dat als stuk nr. 47 is rondgedeeld, gaat het om het meest fundamentele punt.
Wij vinden dat de consument vooraf aan de leverancier moet kunnen aangeven
welk pakket aan stroom hij wil, dat hij niet pas achteraf te horen moet krijgen
wat er aan hem is geleverd. De minister steunt deze ex-ante-etikettering
in principe, maar hij verwacht dat meteen invoeren van deze maatregel een
te grote belasting voor de energiebedrijven zou betekenen. Onze fractie hecht
net als de minister aan zorgvuldigheid en wij delen zijn visie dat wij de
energiebedrijven niet in één keer te zwaar moeten belasten.
Vandaar dat wij in ons gewijzigde amendement hebben geregeld dat deze maatregel
pas op 1 januari 2007 zal ingaan. Mocht bij de voorbereiding blijken
dat het op een soepele manier toch sneller kan, dan geven wij de minister
de ruimte om de maatregel eerder te laten ingaan. En natuurlijk vernemen wij
hierover graag iets van hem. Op onze andere amendementen had de minister al
positief gereageerd, ook in zijn brief. Daarvoor zeggen wij hem dank.Wij hebben in de wetgevingsoverleggen en ook nu veel gesproken over de
implementatiewet, maar het gaat natuurlijk ook om het wetsvoorstel voor volledige
marktopening per 1 juli a.s. De implementatiewet heeft onze instemming,
maar wij overwegen om het wetsvoorstel over de marktopening niet te steunen.
Ik zei het al in het begin van mijn inbreng, dit is niet onze liberalisering.
Wij hebben er nog steeds twijfels over of het geen chaos op de energiemarkt
zal worden als kleinverbruikers op 1 juli a.s. massaal op de vrije markt
komen. Wij vinden dit een te riskant avontuur. Onze fractie wil zo snel mogelijk
naar een duurzame energievoorziening, en dit type marktwerking past daar niet
bij. Wij zijn er blij mee dat er straks een stroometiket zal zijn; dat is
een belangrijke stap, maar een prijskaartje voor de vervuiling is er nog steeds
niet.De voorzitter:De heer Herben heeft mij laten weten dat hij aan twee debatten tegelijk
zou moeten deelnemen, zodat hij zich tot zijn spijt bij dit debat moet laten
verontschuldigen.De vergadering wordt van 20.53 uur tot 21.15 uur geschorst.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Ik ben blij dat de Kamer zo voortvarend meewerkt aan dit belangrijke
debat over de energiemarkt. Wij hebben daar het afgelopen jaar veel met elkaar
over gesproken in verschillende AO's. Dit zou inderdaad het afrondende debat
moeten zijn. Ik ben blij dat de Kamer eraan heeft meegewerkt dat wij het momentum
bewaren. Het lijkt dus haalbaar dat het wetgevingsproces voor 1 juli
is afgerond. Er is natuurlijk nog de Eerste Kamer, maar ik hoop dat daar ook
de mogelijkheid bestaat om de afronding daadwerkelijk voor 1 juli tot
stand te brengen. Ik beschouw dit debat als een heel belangrijke mijlpaal,
maar zeker niet als het einde van dit complexe veranderingsproject. Ik heb
wel eens gezegd dat wij in Nederland niet vaak in staat zijn om gemakkelijk
met veranderingstrajecten, zeker als het om institutionele vormgeving gaat,
om te gaan. Dit is bepaald een uitzondering. In de Kamer is er een belangrijke
steun voor deze ontwikkeling.Misschien is het goed dat ik eerst iets zeg over het vervolg van het veranderingsproject.
Begin juni kom ik, zoals toegezegd, met een brief over de leveringszekerheid
en het investeringsklimaat bij de elektriciteitsproductie. U kunt dit najaar
van mij een concrete uitwerking verwachten van de kabinetsbrief van 31 maart
over de splitsing van energiebedrijven en de privatisering, inclusief een
analyse van de geschiktheid van de bestaande mededingingsinstrumenten. Ik
zal tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie trachten
voorgang te bereiken met onder meer het tot stand brengen van een level playing
field in Europees verband. Verder ben ik bezig met het afsluiten van memoranda
of understanding met de buurlanden, met als doel de interconnectie beter te
regelen. Afgelopen weekend was er in Amsterdam een belangrijke energieconferentie,
het International energy forum. Ik heb daar bilateraal overlegd met mijn collega
Clemens. Hij is ook zeker van mening dat het nuttig is om daaraan mee te werken.
Over de onderhandelingen over het gasgebouw kom ik later nog bij u terug.Vandaag gaat het dus vooral om de afronding van de implementatie- en de
interventiewet. Ik wil eerst echter iets zeggen over de marktopening per 1 juli
2004 en over de splitsing van de energiebedrijven. De marktopening staat inderdaad
voor de deur. Over ruim 30 dagen is het zover. Dat is een heel belangrijk
moment. Ik wil deze gelegenheid niet voorbij laten gaan, zonder te benadrukken
hoe hard iedereen de laatste maanden heeft gewerkt om de marktopening ordelijk
te laten verlopen. De Kamer heeft daar ook een belangrijk steen aan bijgedragen.
Dat harde werken was noodzakelijk. De positie van de consument moest worden
versterkt en er moest een sterke toezichthouder komen. Mijn leuze is: een
sterke markt vraagt om een sterke overheid. Naar mijn mening is daar met het
voorliggende wetsvoorstel een goede basis voor gelegd. Dat harde werken was
ook bij de bedrijven nodig. Wij hebben gesproken over factureringsproblemen,
klachtenafhandeling, een adequaat berichtenverkeer en de afhandeling van switches.
Dat zijn allemaal zaken die verleden jaar nog niet geregeld waren. U weet
dat ik verleden jaar, ongeveer drie weken na mijn aantreden, heb gezegd: omdat
het niet klaar is, gaan wij de zaak uitstellen tot 1 juli 2004.De heer Hessels (CDA):In het wetgevingsoverleg hebben wij gesproken over een switchtermijn van
vijf dagen. De minister heeft toen aangegeven dat hij die zou veranderen in
tien dagen. Is dat inmiddels gebeurd? Is er nu duidelijkheid voor de bedrijven?Minister Brinkhorst:Ik wil zo laat mogelijk besluiten tot een eventuele verlenging van die
termijn. Ik wil graag druk op de ketel houden en de Kamer wil dat trouwens
ook. Het is van groot belang dat deze maatregelen genomen worden. Een dergelijk
signaal wil ik pas geven als daadwerkelijk blijkt dat de termijn van vijf
dagen niet kan worden gehaald.Omdat het een afrondend debat is, lijkt het mij goed om nog eens te memoreren
wat er de afgelopen tijd is gedaan. Het platform Versnelling energieliberalisering
heeft een centrale rol gespeeld in het overleg tussen de betrokkenen om alle
procedures goed op elkaar af te stemmen. Eergisteren heeft dit platform zijn
laatste vergadering gehad. Vanaf deze plaats dank ik de betrokkenen voor het
voortreffelijke werk dat is verricht.De commissie-Van Rooy heeft in drie rapportages geschetst wat nodig was
voor een goede opening van de markt. Elementen uit die rapportages
zijn opgenomen in het wetsvoorstel. Ik denk hierbij aan het boete-instrument
van de DTe en de consumentenbescherming in het BW.Vorig jaar september heb ik persoonlijk geïntervenieerd in de problematiek
van de facturering. Het gevolg daarvan was de resultaatsverplichting die de
directies van de energiebedrijven op zich hebben genomen. Het Lloyd's Register
heeft onderzoek ter zake verricht. Daaruit blijkt dat bedrijven de facturering
van zakelijke afnemers steeds beter onder de knie krijgen. Ook blijkt dat
de klantgerichtheid steeds hoger op de agenda van de bedrijven komt te staan.
Ten tijde van de monopolies was dit wel anders.Om druk op de ketel te houden, heb ik afgesproken dat de DTe nog onderzoek
zal doen naar de switches en de facturering bij de consumenten. Dit betreft
de quick scan die de Kamer inmiddels heeft ontvangen. Daaruit blijkt dat de
bedrijven in staat zijn om de switches af te handelen. Er staan teams klaar
om fouten op te vangen en op te lossen. De DTe heeft geconstateerd dat de
bedrijven beter dan voorheen in staat zijn om eventuele problemen op te vangen.De DTe heeft ook zorgvuldig gekeken naar de klachten over Essent die door
de SP zijn verzameld. Ik dank mevrouw Gerkens daar nog voor. Ik heb de Kamer
daarover in mijn brief van gisteren geïnformeerd. Het blijkt dat er inderdaad
fouten zijn gemaakt, zij het dat het geen zware fouten waren. Van de 132 klachten
die de SP heeft verzameld, bleken er 20 gegrond te zijn. Dat zijn er natuurlijk
20 te veel. Maar berekening over 13 maanden in plaats van over 12 maanden,
is geen zaak die de openstelling van de markt in gevaar brengt. Klachten zijn
onwenselijk, maar bedacht moet worden dat Essent en Nuon tot de bedrijven
behoren met de grootste aantallen klanten in absolute zin. Volgens het jaarverslag
over 2003 had Essent in dat jaar 2,2 miljoen energieklanten. Daarop gelet,
is het klachtenpercentage zeer laag.Voorzitter. Dit is niet mijn gehele oordeel. Op grond van het onderzoek
van DTe blijkt dat het bedrijf in kwestie een normaal bedrijf aan het worden
is, dus gericht op de markt, op de klant. Het kan natuurlijk beter, maar ik
verwacht dat de marktwerking daaraan zal bijdragen. Dat dit het geval is,
blijkt uit de recente melding van de Consumentenbond dat Essent de klachten
tot tevredenheid van de klanten had opgelost.Tot slot van mijn betoog over de marktordening kijk ik even vooruit. Tijdens
het overleg op 29 april vroegen diverse leden zich af of de energiebedrijven
wel voldoende op de problemen rond en na 1 juli waren voorbereid. In
mijn brief van gisteren constateer ik dat de bedrijven goed bezig zijn. Zij
hebben een early warning system ingesteld om de ontwikkeling van de hoeveelheid
switches te kunnen monitoren. Daarnaast zijn er teams ingesteld met in totaal
minimaal 500 en maximaal 1000 mensen die klaar staan om switches die niet
automatisch gaan, handmatig te verwerken. Als Kamer en kabinet hier niet verschillende
malen over gedebatteerd hadden, zouden die duizend mensen niet klaar staan.
Maar het feit is dat in de tweede helft van juni nog eens medewerkers van
Economische Zaken en van de bedrijven bij elkaar komen om de mogelijke problemen
na 1 juli te bespreken. De voorlichtingscampagne draait op volle toeren.
Ook de bedrijven treden steeds meer in de publiciteit. Daarnaast zal ik in
juni met de directies van de grote bedrijven een gesprek hebben. Mijn conclusie
is dat wij er inderdaad klaar voor zijn. De consument heeft een uitstekende
positie. Hij krijgt eindelijk keuzevrijheid en daarmee macht. Leveranciers
zullen moeten presteren om consumenten te winnen en te behouden. Dat kunnen
zij doen door middel van aantrekkelijke prijzen en goede service. Natuurlijk
is die marktopening en marktordening een buitengewoon ingewikkeld proces.
Ik kan niet garanderen dat het voor 100% goed zal gaan.Mijnheer de voorzitter. Ik stel tot mijn spijt vast dat ik mevrouw Gerkens,
wat fundamenteler, en mevrouw Vos, wat minder fundamenteel, niet heb kunnen
overtuigen. Mevrouw Gerkens herinnerde eraan hoe het 150 of 100 jaar geleden
was. Ik vind dat voor een partij die zich modern voelt een wat merkwaardige
vergelijking. De gasvoorziening was 150 jaar geleden in particuliere handen.
Dat moet haar als rechtgeaarde Marxiste geen deugd doen.Mevrouw Gerkens (SP):Sic, is dan mijn opmerking. Sic! Ik ben geen rechtgeaarde Marxiste. Dat
is een andere partij.Minister Brinkhorst:Nee, goed. Maar dan bent u toch een beetje "angehaucht".Voorzitter. Ik wil nu geen fundamenteel betoog houden. Ik zal mevrouw
Gerkens het fundamentelere betoog over marktwerking toesturen dat ik in de
Eerste Kamer heb gehouden. Ik probeer altijd zorgvuldig mijn optredens in
de Eerste en Tweede Kamer te scheiden. Maar alle fundamentele overwegingen
terzijde, ik blijf staan voor een sterke overheid. Daar mag geen enkel misverstand
over bestaan. Ik wens een goede regulering en een krachtig toezicht. Ik wens
een borging van publieke belangen zoals leveringszekerheid. Ik wil ook lage
overstapkosten voor de consumenten. Zoals ik al zei, de voorziening van stroom
en stadsgas was 100 jaar geleden een absoluut monopolie. Er was geen goede
regelgeving, laat staan dat er toezicht was. Consumenten konden niet overstappen,
omdat concurrentie niet mogelijk was. Er is dus wel heel veel veranderd. Het
spijt mij buitengewoon dat de Socialistische Partij die verandering van 100
jaar geleden niet heeft kunnen of willen zien.Voorzitter. Door verschillende afgevaardigden is gesproken over de splitsing.
De kabinetsbrief van 31 maart over de toekomstige structuur van de Nederlandse
energiesector heeft tot veel discussie geleid. Het belangrijkste onderwerp
van het debat is het voornemen van het kabinet om energiebedrijven te splitsen
in een monopoliedeel, een netwerkdeel, en een commercieel deel waarin de leveringskosten
en de productieactiviteiten worden ondergebracht. Dat heb ik eerder in een
overleg met deze Kamer een onhollands voorstel genoemd omdat hier geen sprake
is van een compromisvoorstel waarin getracht wordt aan alle partijen een beetje
tegemoet te komen. Dit is een scherpe beleidskeuze van het kabinet, gebaseerd
op een uitgebreide analyse van de toekomstige ontwikkelingen op de Europese
markt. Daarbij komt dat in mijn visie op de marktwerking de positie van de
afnemer centraal staat. Daarbij is marktwerking geen doel op zichzelf, maar
een manier om afnemers te bedienen met een scherpere prijs-kwaliteitsverhouding
voor hun energielevering. Ik ben natuurlijk zeer verheugd over
de brede steun die de Kamer voor de visie en het voorstel heeft uitgesproken.
De heren De Krom en Crone hebben dat met nadruk gedaan. Ik constateer dat
niemand in de Kamer fundamenteel tegen deze benaderingswijze is.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Ik ga graag met de minister de fundamentele discussie aan
over marktwerking, maar dan misschien op een andere plaats en tijd. Ik kom
terug op het rapport van de DTe. De eerste quick scan naar de klachten over
Essent is door de DTe verricht op basis van interviews. Dat is nu weer het
geval. Ik vraag mij af hoe onafhankelijk het onderzoek is, als het alleen
wordt gedaan door interviews bij Essent. Dan is er toch sprake van een slager
die zijn eigen vlees keurt.Minister Brinkhorst:Ik had als uitsmijter het antwoord op die vraag willen geven, maar nu
u erop terugkomt, moet ik eerlijk zeggen dat ik uw twijfel aan de onafhankelijkheid
van de DTe-organisatie onterecht vind. De DTe heeft buitengewoon veel capaciteit
gestoken in het onderzoek. Het heeft zich niet beperkt tot het opvragen van
gegevens van Essent. De DTe-teams zijn naar Essent gegaan om ter plekke te
controleren of wat werd beweerd, klopte. Er is dus geen sprake van een beetje
flodderig bezien van de gegevens van Essent, waarna is gezegd: zo is het goed
geweest. Als u in het openbaar zo'n opmerking over mijn organisatie maakt,
die onafhankelijk functioneert, moet u daarover gegevens hebben. Anders is
de opmerking dat het onderzoek zo'n beetje is gebaseerd op de gegevens van
de DTe een losse flodder.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Ik waardeer het dat de minister het zo opneemt voor zijn organisatie.
Ik ken hem ook zo. Hij doet dat met verve. Het is ook niet mijn bedoeling
om de DTe in een hoek te zetten waar hij niet thuishoort. Het is een hard
werkende organisatie, die goed kijkt naar het belang van de marktwerking.
Dat is echter ook precies het pijnpunt. Kijkt de DTe daarbij ook naar het
belang van de consument? Men is naar Essent gegaan en heeft de gegevens gecontroleerd.
Ik had echter graag gezien dat ook iets meer het belang van de consument in
ogenschouw was genomen door daar ook mee te praten en verder onderzoek te
doen. Er kan gewezen worden op het grote aantal klanten, maar er komen veel
klachten over deze organisatie. Dat geeft aan dat er iets aan de hand is.
De minister kan het wel afdoen met de opmerking dat het maar om een marginaal
aantal mensen gaat en dat er maar 20 klachten gegrond zijn geklaard. Dat zijn
de cijfers, maar er is onrust. Er is dus iets aan de hand. Het is jammer dat
de DTe daar niet naar kijkt en dat het de minister even niet uitmaakt hoeveel
klachten gegrond of ongegrond zijn, maar signaleert dat er onrust is, die
er niet moet zijn voor 1 juli.Minister Brinkhorst:Maar wij moeten die onrust ook niet door ongemotiveerde aantijgingen aanwakkeren.
Ik kom straks te spreken over de bevoegdheidsverdeling tussen de minister
van Economische Zaken en DTe te spreken. Het belang van de consument staat
voor mij absoluut centraal. Vandaar bijvoorbeeld de discussie over de splitsing.
Het spreekt voor zich dat om die reden de minister daarop aangesproken moet
worden. Als u duidelijk kunt maken dat DTe de belangen van de consument niet
in het oog heeft, en dus niet handelt op grond van mijn aanwijzing, maar op
grond van een eigen oordeel, dan heeft u een punt. De DTe verschijnt niet
in deze Kamer, hoezeer ik ook van mening ben dat degenen die er werken, goed
werk verrichten.Mevrouw Gerkens (SP):Ik waardeer het dat ik u erop kan aanspreken, want ik vind ook dat de
politiek erop aanspreekbaar moet zijn. Zelfs als maar vijf klanten van Essent
erover klagen dat zij een naheffing krijgen van rond de € 2000,
die zij even moeten betalen, omdat zij anders worden afgesloten, vind ik dat
onacceptabel. Ik vind dat zo'n rapportage daaraan voorbijgaat. Ook al zijn
het maar vijf klanten, op die manier mag niet worden omgegaan met de klant
bij zo iets essentieels als de stroom- en de gasvoorziening. U moet daarvoor
opkomen en zeggen dat dit onacceptabel is. Die woorden heb ik in deze rapportage
en van u gemist.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Het is nooit het bedrijf dat afsluit, maar uiteindelijk de
netbeheerder. Die discussie heb ik ook met de heer Crone gehad. Wij kunnen
erover van mening verschillen of uiteindelijk de netbeheerder dat moet doen,
omdat er toch sprake is van een zorgvuldige afweging. Ik ga ervan uit dat
er ook een individuele verantwoordelijkheid is van de afzonderlijke klant.
U kunt niet zeggen dat het bedrijf dat doet en zeker niet dat de DTe, als
hij onderzoek doet bij Essent, dat alleen doet op basis van de gegevens van
Essent. Ik persisteer bij het feit dat ik het niet met u eens ben.Mevrouw Gerkens (SP):Ik probeer het nog een keer. Wij mogen het natuurlijk niet met elkaar
eens zijn, maar waar het mij om gaat is even niet de technische discussie
wie nu uiteindelijk afsluit. Waar het mij om gaat, is dat mensen in Oss deze
brief door hun brievenbus krijgen en vervolgens tegen het plafond vliegen.
Er gebeurt iets ernstigs met hen: zij dreigen afgesloten te worden als zij
niet op korte termijn een aanzienlijk bedrag op tafel leggen. Zij hebben helemaal
niets aan die technische discussie. Zij denken alleen maar: mijn god, wat
moet ik nu? Ik had gewild dat deze minister hier had gezegd dat hij dat afkeurt.Minister Brinkhorst:Ik ken die brief niet. U zult mij er nooit op kunnen vangen dat ik niet
voor de consument ben. Laat u mij die brief zien, dan zal ik er persoonlijk
op toezien dat daar een antwoord op komt. Ik ken dit speciale geval niet.
Wij moeten ons echter niet al te veel op casuïstiek richten.Voorzitter. Ik was ondertussen aanbeland bij de splitsing. Zoals bekend,
hebben de aandeelhouders inmiddels aangegeven dat zij met mij willen optrekken
om de splitsing verder vorm te geven. Ik vind het erg belangrijk – ik
luister ook goed naar de signalen hier in de Kamer – dat de verdere
vormgeving van die splitsing voortvarend wordt aangepakt, omdat daarmee ook
aan de marktpartijen duidelijkheid wordt geboden.De heer De Krom heeft gevraagd naar de relatie tussen het plan van aanpak
en het wetsvoorstel. Het plan van aanpak zal in het najaar worden uitgewerkt
voor verdere implementatie. Daarbij wordt uiteraard rekening gehouden met
de inbreng van de Kamer. De Kamer kan dit najaar een uitwerking
van de concrete voorstellen verwachten. Gelijktijdig zal een wetsvoorstel
in procedure gaan. Ik wil het plan van aanpak en het wetsvoorstel dus gelijktijdig
naar de Kamer zenden.Het is van groot belang dat de Kamer in brede zin heeft aangegeven dat
er snel duidelijkheid aan de energiebedrijven moet worden geboden, zodat zij
hun strategie daarop kunnen herformuleren. Het is van belang dat er een klimaat
ontstaat waarin de overheid, aandeelhouders en bedrijven samen met deskundigen
vorm kunnen geven aan de splitsing. Ik onderschrijf van harte de oproep van
de heer De Krom dat het niet verstandig zou zijn als de bedrijven persisteren
in hun "bunkerhouding", waar op dit ogenblik inderdaad sprake van is. De mate
waarin zij medewerking zullen verlenen aan dit proces, zal naar mijn gevoel
ook bepalend zijn voor de invloed die zij kunnen uitoefenen. Ik voel mij natuurlijk
persoonlijk zeer gesterkt door de brede steun die in de Kamer is uitgesproken
op dit punt. Ik heb niemand horen zeggen dat dit niet het geval was.De heer De Krom heeft in dit verband naar mijn stellingname op het terrein
van de Europese ontwikkelingen gevraagd. Wij kunnen inderdaad vanaf 1 juli
a.s. op dat terrein als voorzitter een rol spelen. Ik zal zowel de splitsing
als de interconnectie stevig aan de orde stellen. Ik heb in het vorige wetgevingsoverleg
gesteld dat alleen de situaties in Frankrijk en Duitsland nog wat afwijken.
Er zal morgen een grote staking in Frankrijk plaatsvinden, met name omdat
mijn collega Sarkozy het voor het eerst heeft aangedurfd om de rol van EDF
ter discussie te stellen. Het aspect marktwerking komt dus voor het eerst
in Frankrijk gewoon op de politieke agenda te staan. Ik geef daarbij prioriteit
aan de leveringszekerheid. Ik zal daarop ingaan in de brief die ik de Kamer
begin juni zal sturen. De heer De Krom wordt in die zin dus op zijn wenken
bediend. Daarnaast zal ik er natuurlijk alles aan doen om bij te dragen aan
een level playing field. Daar heeft de Kamer recht op en daar heeft ook de
Nederlandse samenleving recht op.De heer De Krom heeft voorts een vraag gesteld over de opties in verband
met de herkapitalisatie. Bedrijven die dat willen, kunnen door middel van
herkapitalisatie een deel van het eigen vermogen vervangen door vreemd vermogen.
Dat is als het ware een soort van hypotheek herbevestigen. Dat is dus van
belang als aandeelhouders hun vermogen willen terugbrengen om dat elders te
kunnen aanwenden. Als ik het gesprek met de aandeelhouders goed heb begrepen,
zal een aantal van hen daar waarschijnlijk ook wel gebruik van willen maken.
Dat heeft natuurlijk geen gevolgen voor de aandeelhoudersbevoegdheden. De
meer precieze opties daarvan wil ik ook in samenwerking met financiële
instellingen in de komende tijd uitwerken.De heer De Krom (VVD):Mijn vraag ging nog over de interconnectiecapaciteit. Ik heb de minister
tijdens het wetgevingsoverleg een vraag gesteld over de voortgang met de aanleg
van kabels, met name naar Engeland en naar Noorwegen. Ik heb vanmiddag de
tekst nog eens even doorgelezen, maar er is geen helder antwoord op die vraag
gegeven. Ik stel de vraag dus nog een keer. Wanneer gaan wij dat realiseren?Minister Brinkhorst:Ik kan uit mijn hoofd niet de exacte datum noemen, maar ik ben een heel
eind gevorderd met de Britse collega. Er zal de komende tijd een nadere mededeling
over kunnen komen en hetzelfde geldt eigenlijk voor de beweegreden. Misschien
is het het verstandigst dat ik uw Kamer schriftelijk bericht hoe de precieze
stand van zaken is.De heer De Krom heeft ook nog gevraagd welke instrumenten er zijn om de
netten en de belangen van de aandeelhouders veilig te stellen. Het is duidelijk
dat ik dit voor de netten in regelgeving zal uitwerken. Daarbij zal ik, zoals
gezegd, de energiebedrijven betrekken. Natuurlijk betreft voor de aandeelhouders
de centrale vraag het waardebehoud van hun eigendom. Ik heb in het wetgevingsoverleg
al aangegeven, dat alle berichten wijzen op een waardebehoud, en zelfs op
de mogelijkheid van een waardetoename. Toen ik kortgeleden mijn Britse collega
bij datzelfde energieoverleg sprak, heeft hij mijn vraag daarover bevestigend
beantwoord. Hij heeft gezegd: het is interessant te zien dat in de Engelse
situatie zowel de leveringszekerheid alsook de positie van de consument is
versterkt. Er is aldaar sprake van zeer grote tevredenheid. Men is eigenlijk
van mening dat het systeem dat daar is gegroeid buitengewoon goed functionerend
is. Het spreekt vanzelf, dat ik het punt van het waardebehoud voor de aandeelhouders
bij de verdere implementatie sterk in het oog zal houden.Gevraagd is naar de inwerkingtreding van de bepaling van de economische
eigendom. Zoals bekend, sta ik geheel achter de bepaling op dat terrein. De
vraag over mogelijk uitstel van de inwerkingtreding van deze bepaling is al
eerder aan de orde geweest. In het najaar kom ik, zoals gezegd, met mijn brief
over de splitsing en het wetsvoorstel daaromtrent. Ik stel voor, dat ik op
dat moment een beslissing neem over de inwerkingtreding van de bepaling van
de economische eigendom, aangezien op dat ogenblik bekend is wat beide trajecten
voor de bedrijven betekenen.De heer Hessels (CDA):Hebt u het over de eigendom van de netten, dus ook over mijn amendement,
of over een ander economisch eigendom?Minister Brinkhorst:Het gaat om de bepaling over de economische eigendom. U weet dat er een
discussie is geweest over de vraag of de inwerkingtreding van die bepaling
moet worden uitgesteld. Ik stel voor, ermee akkoord te gaan dat ik het moment
van inwerkingtreding mede bepaal op het ogenblik dat u mijn brief krijgt over
de splitsing en het wetsvoorstel. Tot op dat ogenblik gebeurt er niets. Mede
vanwege het overleg met de Eerste Kamer is het van belang dat wij er zorgvuldig
mee omgaan.De heer De Krom (VVD):In de tweede nota van wijziging hebt u een bepaling opgenomen over het
bezwaar van de netten. Dat is toch uitdrukkelijk gebeurd in de veronderstelling
dat de inwerkingtreding van de bepaling over de economische eigendom zou worden
uitgesteld? Ik ben een beetje verrast door uw opmerking dat u dat nu in het
najaar gaat beslissen.Minister Brinkhorst:Dat is mijn intentie, maar u weet dat er ook nog een debat in de Eerste
Kamer komt. U kunt uw partijgenoten in de Eerste Kamer misschien duidelijk
maken dat het de opvatting van de minister en de Tweede Kamer is, dat de inwerkingtreding
moet worden uitgesteld. Ik zal het wetsvoorstel zoals het er
ligt, inclusief de bepaling over de economische eigendom, naar de Eerste Kamer
sturen, omdat ik heel graag wil dat de zaak voor 1 juli rond komt.Ik ben, zoals ik al zei, heel verheugd dat wij vandaag met elkaar kunnen
spreken over het wetsvoorstel. Wij streven er dus naar de wet voor 1 juli
in het Staatsblad te doen verschijnen. Dat is de datum waarop de richtlijnen
moeten zijn geïmplementeerd en de datum waarop de markt voor kleinverbruikers
opengaat. Omdat er keer op keer aarzelingen over worden uitgesproken, kan
ik niet genoeg herhalen dat er in het wetsvoorstel een aantal maatregelen
is opgenomen om de positie van de consument verder te versterken. Ik doel
op de bepalingen inzake de consumentenkoop, de switchverplichting en het boete-instrument.
Daarnaast gaat het wetsvoorstel over vele andere zaken die ik van groot belang
acht, zoals de verbetering van de betrouwbaarheid van de netten en de aanvulling
op de bestaande tariefregulering, waarbij goede kwaliteit (met name minder
storingen) wordt beloond en mindere kwaliteit wordt bestraft. Het gaat ook
om de aanscherping van de onafhankelijke positie van het netbeheer en om maatregelen
ter vergroting van de transparantie en de liquiditeit van de elektriciteits-
en gasmarkt. Op die manier wordt verzekerd dat het huidige hoge betrouwbaarheidsniveau
in dit land blijft bestaan. Het wetsvoorstel is voor een belangrijk deel de
implementatie van Europese richtlijnen op het gebied van elektriciteit en
gas. Nederland heeft in het verleden uitdrukkelijk met die richtlijnen ingestemd.
Ze hebben tot doel de Europese markt voor energie te versnellen. Mevrouw Gerkens
suggereerde dat Nederland daarmee voorop loopt. Dat is echter niet het geval.
Wij zijn een redelijke middenmoter.Daarnaast bevat het voorstel de instelling van een landelijke netbeheerder
voor de gassector. Ook wordt de toegang tot het gasnet verder gereguleerd.
Ten slotte is er de verplichting voor de Nederlandse overheid met betrekking
tot de monitoring van de leveringszekerheid. Ik heb al gezegd dat ik de Kamer
hierover nog zal inlichten.Ik ben van mening dat dit wetsvoorstel een samenhangend pakket van maatregelen
bevat die de positie van de consument versterken en de kwaliteit en de betrouwbaarheid
van de netten waarborgen. Ik heb al gesproken over de onafhankelijkheid van
de netbeheerder. De Kamer heeft voor al deze zaken in eerdere debatten aandacht
gevraagd. De schriftelijke inbreng van de Kamer en de twee debatten hebben
geleid tot aanvullingen van mijn kant. Vorige week woensdag hebben wij uitvoerig
gesproken over de amendementen. Veel van die amendementen beschouw ik als
een wezenlijke versterking van de doelstellingen van het wetsvoorstel en daarvoor
ben ik de Kamer dan ook erkentelijk.Voorzitter. Het lijkt mij gewenst dat ik amendementsgewijs inga op de
punten die vandaag nog door de Kamer naar voren zijn gebracht naar aanleiding
van mijn jongste brief.Mevrouw Gerkens handhaaft haar amendement op nr. 17. Tegen de achtergrond
van de positie die zij inneemt tegenover het wetsontwerp blijf ik dit amendement
ten principale onaanvaardbaar vinden, ook al zal de toelichting eventueel
gewijzigd worden. Ik verzoek de Kamer nadrukkelijk dit amendement te verwerpen.Amendement nr. 19 betreft de positie van de glastuinbouwers. Ik begrijp
de door de Kamer uitgesproken zorgen en ik vind het dan ook belangrijk dat
dit punt op tafel komt. Het blijft echter een sectorbelang. De transportrekening
hangt niet alleen af van de jaarlijkse hoeveelheid gas maar ook van de fluctuaties
in het gebruik. In een transparante markt betaalt een afnemer meer of minder
al naar gelang zijn behoefte aan transportcapaciteit. Dat geldt ook voor de
tuinbouw. Voor sommige teelten zal naar verwachting de rekening hoger worden.
Als oud-minister van LNV begrijp ik heel goed dat voor die teelten het vraagstuk
van de prijs een rol speelt. Met het oog op het publieke belang vind ik echter
kruissubsidiëring door andere tuinders nog nadeliger. Ik vind het niet
aanvaardbaar dat tuinders moeten opkomen voor de belangen van andere tuinders.
Voor alle afnemers dient een marktconforme prijs te gelden. Tegen die achtergrond
vind ik de bescherming van een bepaald sectorbelang niet gewenst.De heer Hessels (CDA):Als wij iets doen aan de gereguleerde toegang en de flexibiliteit vergroten,
kan dan wel iets gedaan worden voor de sectoren die op onregelmatige basis
een grote behoefte aan gas hebben?Minister Brinkhorst:Daarover zouden wij dan eerst eens gezamenlijk moeten overleggen. Ik hecht
zeer aan een goede marktwerking en daarin past slecht zoiets als kruissubsidiëring.
Tegen die achtergrond vind ik amendement nr. 19 onaanvaardbaar. Het staat
partijen natuurlijk vrij om na te gaan of zij elkaar kunnen helpen, maar daar
staat de overheid buiten. Op stuk nr. 21 – herzien op de stukken nrs.
41 en uiteindelijk 45 – is een belangrijk amendement ingediend, over
het meten van de teruglevering van kleingebruikers. Om het debat niet langer
te verlengen: ik sta sympathiek tegenover hetgeen dit amendement beoogt, ik
heb begrepen dat het amendement is aangepast, ik ga graag akkoord met de hoofdlijnen
van de aanpassing. Met dit amendement heb ik geen probleem.Het amendement op stuk nr. 27 gaat over een aanscherping van de consumentenbescherming.
De gedachte achter dit amendement spreekt mij buitengewoon aan. In onze discussie
over de vormgeving werden "boete" en "evenwicht" genoemd. Wij zijn het globaal
over de grote lijnen eens: de opzegtermijn van dertig dagen, zowel voor bepaalde-
als onbepaaldetermijncontracten. Ik stel voor dat ik een nota van wijziging
aan de Kamer doe toekomen, om ervoor te zorgen dat de genoemde elementen evenwichtig
worden behandeld. Nogmaals, ik signaleer dat het gaat om het belang van de
consument, maar ook om een balans in het geheel. Het lijkt mij verstandig –
tenzij wij nog een tweede termijn hebben – als ik een voorstel voor
een formulering doe en anders met een nota van wijziging kom, die de Kamer
uiterlijk dinsdag ontvangt. Ik laat dat graag aan de Kamer over. In de twintig
minuten die ik had om mijn betoog voor te bereiden, had ik niet de gelegenheid
om dit zodanig te formuleren dat we er meteen uit zouden kunnen komen. Ik
wil de kwestie van de boete van 10% nog eens bezien. Mij gaat het om een evenwichtig
geheel, met in beginsel altijd de opzegtermijn van dertig dagen voor bepaalde-
en onbepaaldetermijncontracten, maar dus wel met een balans.De heer Crone (PvdA):Ik wil de juiste formuleringen ook niet nu uitonderhandelen; dat lijkt
me moeilijk, en niet alleen vanwege de tijd. Maar voor ons Kamerleden is het
lastig dat, als de nota van wijziging ons niet bevalt, we een heropening moeten
aanvragen om er weer amendementen op aan te brengen. Ik ben dus zeker beschikbaar
voor tussentijds overleg. Het spreekt me aan dat u het evenwicht in de belangen
benadrukt: de leverancier mag dus de risico's niet alleen maar afwentelen
op de consument. Mijn uitgangspositie was dat consumenten juist al zo weinig
macht hebben. In deze oligopolistische markt hebben leveranciers een grote
informatievoorsprong. Mijn kernpunt is dat de leveranciers hun risico moeten
afdekken; ze schatten hun portfolio in en als ze dat verkeerd doen, dan moeten
zij op de blaren zitten, niet de consument.Minister Brinkhorst:Daarover zijn we het eens. Dit is eigenlijk een herhaling van hetgeen
u in eerste termijn zei.De heer Hessels (CDA):Een procedureel punt. Ik sta open voor alle goede ideeën uit het
ministerie, maar de minister noemt een termijn voor de nota van wijziging:
aanstaande dinsdag. Gezien de afhandeling vóór 1 juli en
de benodigde stemming in de Eerste Kamer is het van groot belang dat wij woensdag
over deze wet kunnen stemmen. Wellicht gaat de minister met zijn nota van
wijziging wel meer regelen dan hij aankondigde, wat betekent dat de Kamer
ook een groot aantal van haar amendementen moet herschrijven. Ik vraag de
minister dan ook om nog vóór dit weekend met die nota van wijziging
te komen, zodat de Kamer de tijd heeft om zich te beraden en haar amendementen
aan te passen.Minister Brinkhorst:Dat betekent dat wij daarvoor 24 uur hebben... ik kijk even naar mijn
medewerkers op de kleine tribune...De voorzitter:Ik zie dat al uw medewerkers jaknikken!Minister Brinkhorst:U ziet het, ik heb ze goed in de hand, ze zeggen allemaal ja. De Kamer
krijgt morgen aan het eind van de dag, voor twaalf uur morgenavond, voor het
begin van míjn weekend – dat van de Kamer is al eerder ingegaan –
een reactie.Het tweede deel van het amendement-Hessels op stuk nr. 27, dat over de
algemene voorwaarden gaat, acht ik een nuttig element. Ik vind dat het amendement
op het punt van de algemene voorwaarden verdedigbaar is en ik laat het oordeel
daarover aan de Kamer over.Dan kom ik nu toe aan het amendement op stuk nr. 28. Voorzitter. Met uw
goedvinden zou ik u willen voorstellen dat ik daarover een notitie laat uitdelen
aan de Kamer, want het gaat over een zeer wezenlijk punt, te weten de kwestie
van de bevoegdheidsverdeling tussen de minister en de DTe. Wij hebben daarover
vorige week met elkaar gesproken. Omdat ik daarover met name met de heer Hessels
enige discussie heb gehad, lijkt het mij van belang dat ik de Kamer dit punt
uitleg aan de hand van een korte notitie.De voorzitter:Dat is goed. De notitie wordt nu uitgedeeld.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Wij zijn het met elkaar eens over de rol van de representatieve
organisaties en de gereguleerde toegang. Het gaat met name over de kwestie
van de bevoegdheidverdeling tussen de minister en de DTe. Zojuist in het korte
interruptiedebat met mevrouw Gerkens hebben wij het daarover al gehad. In
het amendement staat dat de DTe de mogelijkheid heeft om algemeen verbindende
voorschriften op te stellen. Ik ben daarvan geen voorstander. Dat komt voort
uit mijn staatsrechtelijke opvatting dat ik hier sta als minister van de Kroon,
die een duidelijke algemene invulling geeft aan zijn ministeriële verantwoordelijkheid.
In de notitie die de Kamer zojuist heeft gekregen, gaat het om drie elementen,
naast het punt van de representatieve organisaties, waarover wij het met elkaar
eens zijn.Mijn uitgangspunt is dat de minister de algemene regels vaststelt ten
aanzien van de voorwaarden en de tarieven van de netbeheerders in een ministeriële
regeling. Alleen op die manier kan ik mijn algemene verantwoordelijkheid waarmaken.
Daarbinnen doen de netbeheerders voorstellen voor de tarieven en de voorwaarden.
De DTe keurt deze voorwaarden en tarieven goed of eventueel af, op basis van
de door mij vastgelegde regels. Dit betekent dat de Kamer mij kan controleren
en mij kan aanspreken op de inhoud van de ministeriële regeling. De tarieven
die in concreto worden neergelegd, worden door de DTe goedgekeurd. Dat is
een zeer fundamenteel punt. Dat lijkt mij geheel in lijn te zijn met de Europese
richtlijnen.De heer Hessels heeft een opmerking gemaakt over bezwaar en beroep. Dit
ligt ten grondslag aan zijn amendement. In de Algemene wet bestuursrecht en
in de Telecommunicatiewet staat dat wij geen beroep kennen tegen algemeen
verbindende voorschriften. Dat is een algemene regel van Nederlands administratief
recht. Ook daar geldt dat een controle op algemeen verbindende voorschriften
niet geschiedt via de rechter, maar via de politieke ministeriële verantwoordelijkheid.
Opnieuw gaat het erom, dat de Kamer mij hierop moet aanspreken. Dit neemt
niet weg dat, met inachtneming van de ministeriële regeling, de DTe besluiten
neemt die wel voor beroep vatbaar zijn, namelijk voor zover het gaat om individuele
besluiten, gericht tot bedrijven of instellingen. Er is dus geen sprake van
dat de rechtsbescherming bij DTe-besluiten wordt verminderd; integendeel.Over het derde punt zijn wij het met elkaar eens. Dat gaat over de gelijktrekking
van de positie van de netbeheerders, die in de Elektriciteitswet wel is geregeld,
maar in de Gaswet nog niet. Daarmee trekken wij parallel dat er zowel in de
Gaswet als in de Elektriciteitswet vergelijkbare regels zijn. Ik heb daar
geen enkel probleem mee. Als er op basis daarvan overeenstemming bestaat in
de Kamer, kunnen wij aan de hand daarvan het amendement van de heer Hessels
aanpassen. Dat kan bij de nota van wijziging waarover ik zojuist sprak, of
in zijn amendement. Ik vind het ook uitstekend als de heer Hessels dat zelf
doet, want hij heeft er veel werk aan verricht. Ik hecht er echter zeer aan
dat dit de globale lijn is.De heer Hessels (CDA):In mijn eerste termijn heb ik al aangekondigd dat ik het amendement zal aanpassen. Op hoofdlijnen zal in ieder geval aan de minister die
beleidsbepalende bevoegdheid worden gegeven. Ik heb wel bezwaar tegen het
punt bezwaar en beroep. Voor mijn tijd en voor de tijd dat deze minister aantrad
als minister van Economische Zaken is er in deze Kamer en nog uitvoeriger
in de Eerste Kamer gesproken over de systematiek die nu in de wet is opgenomen
met betrekking tot bezwaar en beroep. Ik vind dat wij die discussie niet moeten
overdoen. Ik houd wat dat betreft vast aan de formulering van het amendement.
Het is de minister bekend dat nagenoeg alle partijen, collectief en individueel,
die bezwaar aantekenen bij de DTe tegen tarieven, niet ontvankelijk worden
verklaard. Ziet de minister dat als een zorgvuldige manier van het beschermen
van de belangen van de afnemer?Minister Brinkhorst:Nee, maar er is geen sprake van dat er geen rechtsbescherming zou bestaan
tegen een besluit van de DTe. Dat moet echt een misverstand zijn. Waar ik
aan hecht, is dat wij een heldere verdeling hebben. De discussie waar u naar
verwijst, heeft in een andere context plaatsgevonden en zij betrof een ander
soort wetgeving. Dat was in een periode waarin wij spraken over een feitelijk
nog niet geliberaliseerde markt. U kunt niet aan de ene kant zeggen dat u
het oude systeem wilt houden, terwijl u aan de andere kant akkoord gaat met
de nieuwe regeling. Ik heb geprobeerd dit zo zorgvuldig mogelijk samen te
vatten. Nu wil ik graag van u en de mede-indieners horen of dit een onaanvaardbare
wijze van zien is. U moet mij werkelijk ten goede houden dat ik er buitengewoon
sterk aan hecht dat mijn centrale verantwoordelijkheid gehandhaafd blijft.
Er zal dus geen sprake van zijn dat wij op dit punt een onheldere regeling
krijgen. Als u op basis van deze wijze van zien akkoord gaat, dan stel ik
u het volgende voor: tegelijkertijd met het opstellen van de nota van wijziging
op het andere punt, waarover wij het globaal eens zijn, trekt u het amendement
in en op basis daarvan maken wij een nota van wijziging, althans geef ik u
de ruimte om uw amendement aan te passen.De heer Hessels (CDA):Voorzitter. Wij hebben geen tweede termijn, dus ik zal direct antwoord
geven aan de minister. Ik zal komen met een gewijzigd amendement, maar het
punt van bezwaar en beroep zal daarin niet omschreven staan zoals het in deze
notitie staat omschreven.Minister Brinkhorst:Maar kunt u dan aangeven wat uw voorstel is? Ik kan niet accepteren dat
u met een regeling komt die in strijd is met de Algemene wet bestuursrecht
en de Telecommunicatiewet.De heer Hessels (CDA):Nee, voorzitter. Zoals ik gezegd heb, is hier al over gesproken. Er bestaat
nu een regeling die uitvoerig bediscussieerd is. Ik heb geen behoefte om daarop
terug te komen. Wij zullen ook de nu voorliggende notitie nog eens zorgvuldig
bekijken en dan met een voorstel komen in ons nieuwe amendement.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Dan zou ik toch graag de andere indieners van het amendement
willen aanspreken op dit punt. Ik wil na een overigens zo plezierig verlopend
overleg met uw Kamer, zeker nu wij geen tweede termijn hebben, niet dat wij
elkaar verlaten en dat u het pinksterweekeinde ingaat met onzekerheid over
de vraag of dit wetsontwerp wel het eindstation zal halen. U moet daar helderheid
over hebben. Ik wil graag van de heren Crone en De Krom horen wat hun positie
is ten aanzien van het stuk dat ik hier voorstel.De heer Crone (PvdA):U hebt ook recht om die positie aan ons te vragen, maar misschien dat
na Pinksteren de geesten weer wat scherper zijn, daar gaat het pinksterfeest
immers over. Ik wil het hier ook wel met de heren Hessels en De Krom over
hebben, want een regeling in strijd met de Awb is niet mijn bedoeling. Ik
ben even de draad kwijt. Het zou kunnen dat ik in het verleden niet goed heb
opgelet toen wij dat hebben geregeld. Ik heb op dat punt ook behoefte aan
een verduidelijking, dus dat zullen wij moeten nakijken, want die strijdigheid
beoog ik niet.De heer De Krom (VVD):Voorzitter. Ik kan kort zijn. Ik sluit mij aan bij de heer Crone. Strijdigheid
met de Awb is natuurlijk niet de bedoeling, dus ik zou de heer Hessels willen
vragen om hier nog even goed naar te kijken. Dat zullen wij dan uiteraard
gezamenlijk doen.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Mag ik dan nu een procedureel voorstel doen. Stel dat wij
in een situatie komen waarin wij geen debat meer hebben. Stel dat er een amendement
komt waarin de heer Hessels het punt bezwaar en beroep niet wijzigt, zodat
hij dus niet ingaat op mijn suggesties die naar mijn gevoel een juridisch
volstrekt sluitende regeling geven. Stel dat het amendement wordt aangenomen,
dan moet de Kamer zich ervan bewust zijn dat ik op dit punt niet zal wijken,
terwijl wij het over 99,9% met elkaar eens zijn. Ik vind het van groot belang
dat wij dat toch weten. Ik houd er niet van de zaak op scherp te zetten, maar
toch. De heer Hessels heeft verwezen naar vorige debatten. Deze vorige debatten
gingen over een situatie waarin DTe de codes vaststelde. In de periode dat
de DTe de codes vaststelde, kon de Kamer de DTe niet ter verantwoording roepen.
Ik wens ter verantwoording te worden geroepen. Als de minister de ministeriële
regelingen vaststelt, dan past bij die algemene regel geen beroep. Dat staat
niet in de Awb en niet in de Telecomwet. Het kernpunt waar het om gaat, is
niet zozeer het beroepsrecht. Het kernpunt is dat de codes in het verleden
door DTe werden vastgesteld. Mijn voorstel is – ik dacht dat wij het
daar de vorige keer over eens waren – dat de minister de algemene regels
waar de tarieven op zijn gebaseerd vaststelt. Dat is voor mij werkelijk een
buitengewoon fundamenteel punt. Ik probeer de Kamer niets af te dwingen. Het
heeft te maken met mijn algemene visie op de staatsrechtelijke verantwoordelijkheid
van de minister ten aanzien van organen als de DTe en de OPTA. Wij hebben
bij de behandeling van Telecommunicatiewet eenzelfde debat gevoerd. De Kamer
is toen akkoord gegaan met mijn voorstel.De heer Crone (PvdA):Wij willen de mogelijkheid hebben om tegen deze vastgestelde algemene
regelingen in beroep te gaan. Als u die vaststelt, kan het parlement beroep
aantekenen.Minister Brinkhorst:Dat klopt.De heer Crone (PvdA):U wilt zich ter verantwoording laten roepen. Mijn wetsgeschiedenis
schiet hier wat te kort, maar is er bij het vaststellen van die codes en voorwaarden
een voorhangprocedure voorzien? In dat geval krijgt de Kamer immers vier weken
de tijd om er even naar te kijken en om u ter verantwoording te roepen.Minister Brinkhorst:U kunt dat bij iedere ministeriële regeling doen. Ik ben bereid om
daarover te spreken. Ik wil mijn verantwoordelijkheid niet wegschuiven. U
kunt bij iedere ministeriële regeling aan mij vragen om een zodanige
procedure te hanteren dat u de gelegenheid krijgt om er iets over te zeggen.
Het gaat mij erom dat de DTe geen zelfstandige verantwoordelijkheid heeft
buiten de afgeleide verantwoordelijkheid die hier staat, namelijk dat de voorwaarden
en tarieven op grond van het kader dat ik heb aangegeven worden goedgekeurd
of afgekeurd door DTe. Daartegen kunt u in beroep gaan. De beroepsprocedure
wordt dus niet afgeschaft. Het punt is dat de minister de verantwoordelijkheid
houdt.De heer Hessels (CDA):Het is niet mijn gewoonte om te citeren uit de wet. Ik wil de minister
nu echter wel voorlezen uit artikel 82 van de Elektriciteitswet 1998: Voor
zover een besluit aangemerkt wordt als algemeen verbindend voorschrift, kan
een belanghebbende in afwijking van artikel 8:2 van de Algemene wet bestuursrecht
beroep instellen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Dat staat
nu in de wet. Ik begrijp dus niet waarom de minister er zulke grote bezwaren
tegen heeft om een artikel van deze strekking te handhaven.Minister Brinkhorst:In de oude situatie werden de codes vastgesteld door de DTe en niet door
de minister van Economische Zaken. Dit blijft een belangrijk punt tussen ons.
Als er geen tweede termijn komt, vind ik het van belang dat wij dit punt nog
eens goed bezien. Mijn suggestie is dat de heer Hessels zijn amendement intrekt
en dat er een nota van wijziging komt waarover wij overleg kunnen plegen.
Er kan wat mij betreft geen sprake van zijn dat de DTe een zelfstandige verantwoordelijkheid
heeft en de minister van EZ het nakijken heeft. De mogelijkheden die de Kamer
heeft om mij te controleren, blijft onverkort overeind. Ik ga snel door naar een aangenamer onderwerp, namelijk het amendement
op stuk nr. 30. Dat levert geen problemen op. De gezamenlijke netbeheerders
worden in de Gaswet geïntroduceerd. Dat is het laatste stuk van dit amendement..Ik heb contact gehad met de heer Hessels over het amendement op stuk nr.
29 over het eigendom van de netwerken. Hij is daarop teruggekomen. Mijn brief
heeft kennelijk verwarring gewekt. Ik begrijp de bedoeling van het amendement.
De heer Hessels heeft bezwaren tegen het opnemen van een bepaling over het
eigendom van de netten in de sectorwetten en hij geeft de voorkeur aan een
generieke regeling. Ik stel voor om dit onderdeel uit de wet te halen en om
samen met het ministerie van Justitie te werken aan een goede generieke regeling.
Ik zou heel graag zien dat de heer Hessels zijn amendement intrekt. Het enige
punt waar wij het nog niet over eens zijn, is het voorstel om een tekst in
het Burgerlijk Wetboek op te nemen. Het lijkt mij van belang om dit punt nu
niet te regelen, maar het nader met Justitie te bespreken om een goede generieke
regeling voor alle leidingen in Nederland te maken.De heer Hessels (CDA):Voorzitter. Ook hierbij geldt dat ik graag de nota van wijziging afwacht.
Ik zal conform het voorstel van de minister het deel van het amendement schrappen
dat betrekking heeft op het eigendom van de netten.Minister Brinkhorst:Akkoord.Ook over het amendement over de flexibiliteitsdiensten, stuk nr. 31, hebben
wij een interessante discussie gevoerd. Ik denk dat wij het eens zijn over
het amendement van de heer De Krom over een wettelijke regeling, stuk nr.
32, dat in aangepaste vorm nr. 43 heeft gekregen. Bij het amendement op stuk
nr. 31 is het alleen nog de vraag of er in afwachting van het instellen van
een beurs, naar alle waarschijnlijkheid per 1 januari a.s., nog een tijdelijke
regeling nodig zou zijn. De heer Hessels en ik zijn het eens over de noodzaak
van zoveel mogelijk marktwerking. Wij zijn het er ook over eens dat het van
grote betekenis is dat dit niet gestoord wordt door welke ontwikkeling dan
ook. Nu heeft de heer Hessels aangegeven dat hij meent dat er voor de flexibiliteit
bij de TSO tijdelijk een monopolie moet zijn, tot het moment van marktwerking
via de gasbeurs.De heer Hessels (CDA):Voorzitter, nu begrijpt de minister mij verkeerd. Er moet geen monopolie
zijn, het wordt namelijk geen exclusieve taak voor de TSO, anders dan die
van TenneT in de E-wet. De TSO krijgt met mijn amendement de bevoegdheid om
flexibiliteitsdiensten aan te bieden, maar er is geen sprake van een monopolie,
want anderen kunnen dit ook doen, bijvoorbeeld via de beurs.Minister Brinkhorst:Maar die beurs is er nog niet, dus de facto is er een monopolie tot de
beurs er is. Mijn bezwaar hiertegen is vooral dat het een aanzuigende werking
op de vraag naar flexibiliteitsdiensten uit het buitenland kan hebben, waardoor
de problemen in de korte tussenperiode juist worden vergroot. Het is eigenlijk
een signaal om niet te investeren in flexibiliteit. Het gaat om een zeer korte
tijd en ik denk dat er zoveel mogelijk signalen vanuit de markt moeten worden
gegeven. Het is een verkeerd signaal, het zou kunnen verhinderen dat de gasbeurs
tot volle ontplooiing komt, want iedereen weet dat het in de tussenperiode
vooral om de TSO gaat. Tegen deze achtergrond heb ik, voorzichtig geformuleerd,
zeer grote aarzelingen om deze tijdelijke bevoegdheid aan de TSO te geven.De heer Hessels (CDA):Ik blijf erbij dat er geen sprake is van een monopolie, want anderen kunnen
dit ook doen, het wordt geen exclusieve taak voor de TSO. En het tegengaan
van die aanzuigende werking is in het amendement verwerkt door de formulering
dat er sprake moet zijn van een economische machtspositie als de TSO flexibiliteitsdiensten
moet aanbieden. Dit hebben wij ook niet zelf verzonnen; ik heb mij laten vertellen
dat het ministerie van Economische Zaken naar aanleiding van het amendement-Van
den Akker/Blaauw zelf heeft voorgesteld om deze constructie in artikel 18
van de Gaswet op te nemen, omdat er dan geen aanzuigende werking vanuit het
buitenland zou ontstaan. Ik bevind mij dus in goed gezelschap als ik dit voorstel.Minister Brinkhorst:Dat was het ministerie van Economische Zaken van vóór
mijn aantreden; dat zal misschien wel eens een andere opvatting hebben gehad.
Ik let nu even op de reacties van mijn ambtenaren, maar ik zet er grote vraagtekens
bij of zij overtuigd zijn door uw betoog op dit punt. Voordat ik de ambtenaren
aan de overkant al dan niet zie knikken, wil ik iets zeggen over de gasbeurs
zelf.In feite zijn wij het met elkaar eens dat wij zo snel mogelijk marktwerking
moeten krijgen. Zowel GtS als APX is druk bezig met de voorbereidingen voor
het oprichten van de gasbeurs. Ik heb begrepen dat vandaag het memorandum
of understanding over de oprichting is getekend en dat op 1 januari a.s.
deze beurs operationeel zou kunnen zijn. Daaruit blijkt dat de marktpartijen
het zelf van groot belang vinden dat er op korte termijn een gasbeurs komt.
Het amendement van de heer De Krom op stuk nr. 32/43 kan daarbij belangrijk
zijn, want een wettelijke aanwijzingsbevoegdheid voor een beurs kan worden
gezien als een belangrijke steun in de rug. Ik zal per 1 januari a.s.
een aanwijzing geven voor de gasbeurs en bevorderen dat die dan ook operationeel
is. Voorts is het van belang dat de Gasunie op korte termijn op TTF gaat handelen.
Ik heb begrepen dat dit ook het geval zal zijn. Als dat onverhoopt niet door
zal gaan, zeg ik ook tegen de heer Hessels, zal ik mijn bevoegdheden op basis
van artikel 66a hanteren en ervoor zorgen dat er voldoende gas wordt verhandeld
op TTF dan wel op de gasbeurs. Met beide ontwikkelingen, handelen op TTF en
het starten van de gasbeurs, wordt bereikt wat wij allen willen zonder de
bijwerkingen van het amendement.Wat de opmerkingen van de heer Hessels betreft, heb ik nog steeds geen
aanmoedigend knikken gekregen van de overkant en daarom zeg ik dat ik tegen
deze achtergrond mijn bezwaren handhaaf tegen het tijdelijke aspect. Wat de
heer De Krom heeft gedaan is heel belangrijk, namelijk het amendement op stuk
nr. 43 over de gas- en elektriciteitsbeurs aanscherpen. Daarmee is een oplossing
geboden met een goede balans.De heer De Krom heeft nog een vraag gesteld over de onafhankelijkheid
van de gasbeurs nu GtS daarbij betrokken is. Wij zijn het er natuurlijk volstrekt
over eens dat de gasbeurs zo onafhankelijk mogelijk moet kunnen opereren.
De twee partijen bij GtS zijn nodig voor het opzetten van een beurs in verband
met de huidige samenhang met het transport. Participatie van GtS lijkt mij
niet voor de hand liggen. In het kader van de aanwijzing van de beurs kan
ik echter regels stellen met betrekking tot de onafhankelijkheid. Ik hoop
dat ik hiermee het punt van de heer De Krom tot tevredenheid heb beantwoord.Voorzitter. Hiermee heb ik gereageerd op het amendement op stuk nr. 32/43
en gezegd dat ik dit kan onderschrijven.De heer De Krom (VVD):Ik steun u in uw argumentatie ten aanzien van de flexibiliteitsdiensten.
Ik meen dat met name het feit van verplicht aanbieden aan buitenlanders zou
kunnen raken aan het punt van het kleineveldenbeleid. Dat lijkt mij niet gewenst.
U noemde de datum van 1 januari voor het instellen van de gasbeurs. Kunt
u de datum naar voren halen?Minister Brinkhorst:Ik heb niet het technisch vernuft in huis om te zeggen dat ik dat kan.
Als het per 1 juli zou kunnen, zeg ik ook tegen de heer Hessels, zijn
wij uit de problemen, maar ik veronderstel dat dat feitelijk niet mogelijk
is. Ik wil er alles aan doen om deze datum naar voren te halen. Ik ben echt
niet uit op polarisatie met de heer Hessels op een punt dat voor mij van ondergeschikte
betekenis is. De argumentatie die ik heb gegeven, is naar mijn gevoel vrij
dwingend. De heer Hessels verwijst naar een argumentatie van het vroegere
ministerie van Economische Zaken, maar hoe ik ook tracht om een bevestigende
reactie te krijgen, zie ik toch dat men aan de overkant alleen maar het hoofd
schudt. Tenzij de voorzitter een schorsing inlast om na te gaan hoe dit precies
zit, kan ik niet anders dan zeggen dat ik vanwege de tijdelijkheid niet kan
ingaan op het amendement. De vraag van de heer De Krom of ik de datum zoveel
mogelijk naar voren wil halen, wil ik bevestigend beantwoorden. Ik zal echter
in de nota van wijziging moeten aangeven dat dit zo snel mogelijk kan. Ik
wil namelijk het gat tussen mij en de gewaardeerde coalitiegenoot de heer
Hessels zo klein mogelijk maken. Als het enigszins kan wil ik het dichten. Voorzitter. Er wordt mij nu een berichtje aangedragen. Het betreft het
artikel 18 waaraan de heer Hessels refereerde. Er staat dat dit artikel het
volledige resultaat is van het amendement-Blaauw/Van den Akker en nooit een
argument van Economische Zaken is geweest.De heer Hessels (CDA):Voorzitter. De minister weet net zo goed als ik hoe dit werkt. Het amendement-Blaauw/Van
den Akker werd door de toenmalige minister van Economische Zaken ook afgewezen.
Het is in overleg met het ministerie van Economische Zaken daarna zodanig
aangepast dat het voor de minister acceptabel zou zijn. Juist deze zinsnede
is toegevoegd aan het voorstel door het ministerie, om die aanzuigende werking
vanuit het buitenland – het ging om de gasopslag – op te lossen.Minister Brinkhorst:De heer Hessels was nog geen lid van de Kamer en ik was nog geen minister.
Wij praten nu dus over personen die politiek niet meer actief zijn. Ik persisteer
op dit punt, de heer Hessels doet eigenlijk hetzelfde. Dit heeft geen betekenis
voor de bevoegdheidsverdeling, maar het is nuttig dat wij het nog eens precies
uitzoeken. Wij zijn het er echter wel over eens dat de gasbeurs essentieel
is en zo snel mogelijk moet functioneren. Het enige punt dat ons verdeeld
houdt, is de vraag of er ondertussen iets moet worden gedaan en of daar een
bevoegdheid voor moet worden gegeven. Mijn opvatting is dat dat niet bevorderlijk
is voor het functioneren van de gasbeurs. De heer Hessels denkt van wel. Bij
redelijke mensen moet daar een oplossing voor kunnen worden gevonden.Het amendement van de heer De Krom op stuk nr. 33 gaat over de evaluatie.
Ik heb geen enkel bezwaar tegen dat amendement.Het amendement op stuk nr. 35 is vervangen door het amendement op stuk
nr. 46 en gaat over stroometikettering. Mevrouw Vos heeft daarover gesproken.
Ik heb geen enkel probleem met dat amendement. Het heeft dus mijn steun. Omdat
zij de formulering heeft aangepast, wil ik het graag overnemen. Datzelfde
geldt voor het amendement op stuk nr. 39 dat is vervangen door het amendement
op stuk nr. 47. Ook dat is aangepast en dat heeft ook mijn
instemming.De voorzitter:De amendementen-Vendrik c.s. (stukken nrs. 46 en 47) zijn overgenomen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Wij zijn er zeer blij mee dat de minister deze amendementen overneemt
en dat ze onderdeel uitmaken van het wetsvoorstel.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Het amendement van de heer Crone op stuk nr. 42 gaat over
de informatie over tarieven voor kleinverbruikers. Ik heb geen bezwaar tegen
dat amendement. Het zou goed zijn als de directeur DTe op de hoogte is van
de nieuwe tarieven. Als de tarieven onredelijk zijn, kan de directeur DTe
ingrijpen.Het amendement van de heer Crone op stuk nr. 44 gaat over de kwestie van
de aanmerkelijke marktmacht van de leverancier. Het gaat vooral om de timing
bij de invoering van dit soort regels. Ik deel de opvatting dat partijen met
een aanmerkelijke marktmacht die niet moeten kunnen gebruiken om de concurrentie
te beperken. Daarom is in het wetsvoorstel de mogelijkheid voor een AMvB opgenomen
over de liquiditeit van de markt, zodat die problematiek kan worden aangepakt.
Sectorspecifieke mededingingsregels komen alleen voor in de telecommunicatiewet,
omdat daarin een ONP-richtlijn is opgenomen. Dat is in deze Europese richtlijn
niet het geval. Ik wil u afraden om dit soort regels op dit ogenblik in te
voeren. In het kader van de voorbereiding van de wetgeving rond de splitsing
van de energiebedrijven, zal onderzocht worden of versterking van de mededingingsregels
nodig is. Ik wil voorstellen de uitkomsten van dat onderzoek af te wachten.
Daarom ontraad ik op dit ogenblik het amendement. Ik ben het echter 100% eens
met de aandacht die de heer Crone voor dit vraagstuk vraagt. In het najaar
kan ik op grond van mijn voorstel en de analyses een reactie geven. Ik vind
het te belangrijk om het nu snel bij amendement te regelen. Ik wil de heer
Crone dan ook vragen of hij zijn amendement zou willen intrekken, gezien de
toezegging die ik op dit punt heb gedaan.De heer Crone (PvdA):Ik ben daartoe genegen. Ik neem aan dat in de brief van juni over de voorzieningszekerheid
ook ingegaan zal worden op de marktverhoudingen en liquiditeit. Ik blijf aandacht
voor dit punt vragen, maar ik kan dit amendement nu intrekken.De voorzitter:Het amendement-Crone (stuk nr. 44) is ingetrokken.Minister Brinkhorst:De heer Crone heeft op stuk nr. 49 een nieuw amendement ingediend inzake
de nadere invulling van het verbod op oneerlijke en misleidende verkoopmethoden.
Daarin wordt een niet limitatieve opsomming van gedragingen van een vergunninghouder
gegeven die als oneerlijk, agressief of misleidend kunnen worden beschouwd.
De voorbeelden zijn ontleend aan de ontwerprichtlijn oneerlijke handelspraktijk.
Deze richtlijn moet nog worden vastgesteld en geïmplementeerd. Het staat
ons natuurlijk vrij om een en ander te specificeren ten aanzien van energie.
Ik heb geen bezwaar tegen aanvaarding van dit amendement. Ik vraag wel om
het redactioneel aan te passen aan de bepalingen van de ontwerprichtlijn.
Het is interessant om bepalingen uit een richtlijn al in te voeren, terwijl
deze nog moet worden vastgesteld. Een enkele keer is Nederland dan wat sneller
met de implementatie van richtlijnen.De heer De Krom heeft gevraagd of het Besluit leveringszekerheid gas eerder
dan na vijf jaar kan worden geëvalueerd. Ik neem heel graag mijn eigen
verantwoordelijkheid. IJs en weder dienende ben ik over tweeënhalf jaar
nog minister van Economische Zaken. Ik vind het erg aardig om deze evaluatie
met de heer De Krom door te kunnen nemen. Tegen die achtergrond en omdat ik
nieuwsgierig ben naar de uitkomst ervan, ben ik graag bereid om de evaluatie
tweeënhalf jaar te vervroegen. Ik neem tenminste aan dat de heer De Krom
er niet van uitgaat dat ik over vijf jaar nog minister van Economische Zaken
ben.De heer Crone (PvdA):Wij zijn op het ergste voorbereid!Minister Brinkhorst:Het zou u sieren wat geduld te hebben. Ik gun u nog een lange tijd in
de oppositie.De heer Crone (PvdA):U was tot het eind van deze middag in het buitenland en dus kunt u niet
weten dat de heer Van Aartsen het gehele kabinet de wacht heeft aangezegd.
Ik nodig u uit om snel terug te komen in het volgende kabinet.Minister Brinkhorst:Het was curieus, maar in Turkije stond dit niet op de voorpagina's.De voorzitter:Ik heb gezien dat uw bezoek op de voorpagina van een Turkse krant stond.Minister Brinkhorst:Inderdaad, dat stond daar op de voorpagina's. Misschien moet ik door een
ander land worden ingehuurd.In het amendement op stuk nr. 50 wordt de mogelijkheid voorgesteld dat
de leveringsvergunning wordt ingetrokken als de consumentenbepalingen worden
overtreden. Dat lijkt mij een zeer verstandige gedachte. Ik ben het daarmee
eens.De heer Crone heeft naar de kwestie van de stroman gevraagd. Volgens mij
is het niet nodig om daar additioneel iets voor te regelen. Ook als een kleinverbruiker
benaderd wordt door een tussenpersoon, komt het uiteindelijke contract tot
stand tussen de achterliggende leverancier en de consument. Zoals men weet,
moet de leverancier aan allerlei voorwaarden voldoen om een vergunning te
krijgen. Ik denk dat de consument voldoende is beschermd.Mevrouw Gerkens heeft naar concurrentie op hetzelfde net gevraagd. Er
is nu al concurrentie mogelijk op het net met groene stroom en bij grote en
middelgrote afnemers. Het valt niet te ontkennen dat dit tot voordelen heeft
geleid. De DTe geeft aan dat de tarieven 25% voordeliger zijn geworden. Ik
heb er het volste vertrouwen in dat de opening van de consumentenmarkt verdere
voordelen zal hebben. Het gaat echter niet alleen om lagere prijzen, het gaat
ook om service en kwaliteit. Het feit dat juist mevrouw Gerkens heeft kunnen
bijdragen aan nog bestaande onvolmaaktheden, geeft aan dat er in de huidige
situatie echt het een en ander aan de hand is. Ik vind het curieus dat, hoewel
wij het over de consumenten eens zijn, wij het zo volstrekt oneens zijn over
het feit dat juist de voorbereiding op een nieuwe situatie heel veel dingen
verbeteren zal. Als wij ons niet zouden voornemen tot liberalisering over
te gaan, zouden alle problemen die mevrouw Gerkens heeft geschetst
onverkort aanwezig zijn. Het zou alleen nooit tot de consument zijn doorgedrongen,
want die wist niet beter dan dat het een gesloten markt was.Ik betreur het dat mevrouw Gerkens de voorlichtingskrant niet zo helder
vindt. Ik zal haar een leesbril geven. Misschien heeft zij daar iets aan,
want ik denk dat die voorlichtingskrant buitengewoon goed leesbaar en heel
helder is.Voorzitter. Hiermee ben ik gekomen aan het eind van mijn beantwoording
in eerste termijn.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. De minister daagt mij uit. Ik heb mijn bril inderdaad thuis
laten liggen, maar het gaat in dit geval niet om mij maar om vele andere mensen
voor wie die krant een hoop abracadabra is. De meerderheid van de mensen in
Nederland zit niet te wachten op liberalisering. Zij willen gewoon goedkope
stroom en leveringszekerheid. Zij zien alleen nog maar meer ellende aankomen.Minister Brinkhorst:Mevrouw Gerkens spreekt een groot woord gelaten uit: de meerderheid van
de bevolking. De meerderheid van de bevolking wordt voorlopig toch uitgemaakt
door de meerderheid in deze Kamer. Als de meerderheid tot een ander oordeel
komt, past het haar niet om over een meerderheid te spreken die zij niet vertegenwoordigt.Mevrouw Gerkens (SP):Dan is het de vraag of wij moeten kijken naar de meerderheid van de bevolking
ruim een jaar geleden toen er verkiezingen waren of naar de steun die het
kabinet nu nog heeft volgens de peilingen. Maar de minister meldde dat hij
aan het einde van zijn beantwoording in eerste termijn was gekomen. Ik heb
hem vragen gesteld over warmtedistributie waar hij nog niet op is ingegaan.
Daar zou ik graag een antwoord op krijgen.Minister Brinkhorst:Ik kan daarover nu niet zo snel iets in mijn aantekeningen vinden. Wilt
u uw vraag herhalen?Mevrouw Gerkens (SP):Ik heb de minister gevraagd om te vertellen hoe hij de warmtedistributie
denkt te stimuleren. Daar geldt straks geen marktwerking voor. Hoe denkt de
minister de consumentenbelangen daarbij te waarborgen?Minister Brinkhorst:Wat de warmtedistributie betreft, hebben wij het niet-meer-dan-andersprincipe
gehanteerd. Ik ben van mening dat die warmtedistributie door dat principe
zoveel mogelijk in stand zal blijven. Er wordt momenteel onderzocht wat er
kan gebeuren als een warmtedistributiebedrijf om technische of economische
redenen ophoudt te bestaan. In het kader daarvan is van groot belang dat de
heer Hessels een initiatiefwetsvoorstel heeft ingediend waarover binnenkort
gesproken wordt. Ik hoop dat wij daar op korte termijn uit kunnen komen.De heer Hessels (CDA):De minister heeft het over het initiatiefwetsvoorstel-Ten Hoopen/Hessels
dat nu voorzien is van een reactie van de indieners naar aanleiding van het
advies van de Raad van State. Het zal binnenkort, met een nota van wijziging,
in druk verschijnen. Dan kan de verdere procedure gevolgd worden.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Nogmaals, ik ben gekomen aan het einde van mijn beantwoording
in eerste en naar ik heb begrepen enige termijn.De voorzitter:Ik constateer dat wij aan het einde zijn gekomen van de eerste termijn.
Ik geef de Kamer de gelegenheid om nog een tweede termijn te houden voor het
indienen van moties en voor het bespreken van amendementen.De heer Hessels (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn uitvoerige beantwoording. Wij
zijn het op heleboel punten eens geworden en op een enkel punt niet, maar
dat heet dualisme. Alhoewel wij zullen proberen om elkaar daarop alsnog te
vinden, moet het mogelijk zijn dat de Kamer en de regering het op een enkel
punt niet eens zijn.Wij hebben gesproken over de bijzondere positie van sommige afnemers van
met name gas. Vooral tuinders komen in een moeilijke positie na de liberalisering
en de stijging van de tarieven. Het amendement van mevrouw Gerkens op dat
punt is door de minister ontraden. Mijn fractie vond dat ook te ver gaan,
want dan zouden er voor een specifieke groep zaken gericht in de wet worden
geregeld. Ik wil de Kamer toch een uitspraak voorleggen waarin de regering
wordt opgeroepen om zich speciaal voor deze groep in te spannen. Ik dien dan
ook de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat als gevolg van de liberalisering van de gasmarkt tuinders
en andere grote gasverbruikers met een sterk wisselend afnamepatroon met aanzienlijke
kostenstijgingen zijn geconfronteerd;overwegende dat het hier gaat om sectoren die van groot belang zijn voor
het goed functioneren van de Nederlandse economie;verzoekt de regering, zo spoedig mogelijk met gebruikmaking van de in
dit wetsvoorstel aangereikte instrumenten, zoals de TSO, de gasbeurs en de
gereguleerde toegang tot de gasnetten, te bevorderen dat de gasmarkt voor
deze sectoren optimaal gaat functioneren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hessels, Gerkens, Crone en Vos.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(29303,29372).De heer De Krom (VVD):In de motie wordt naar de TSO verwezen. Doelt u daarmee op de verplichte
aanbieding van flexibiliteitsdiensten?De heer Hessels (CDA):Het gaat dan over de aanbieding van flexibiliteitsdiensten. Het is niet
verplicht om dit via de TSO te doen, maar het kan wel. Feitelijk gaat het
over de periode tot de door u en mij bepleite beurs optimaal functioneert.De heer De Krom (VVD):Voorzitter. Ik wil de minister nog twee punten voorleggen. Blijkens de
nota naar aanleiding van het verslag dient de tegemoetkomingsregeling
ingeval van stroomstoring als stimulans voor de netbeheerders. Zij moeten
ervoor zorgen dat de leveringsonderbrekingen niet langer duren dan strikt
noodzakelijk en zij moeten eventuele uitschieters in de mate waarin individuele
aangeslotenen leveringsonderbrekingen ondervinden, tegengaan. De stimulans
van de tegemoetkomingsverplichting moet dus uitgaan naar de netbeheerder in
wiens net de storing plaatsvindt. Om dat te bereiken moet, als een storing
in een hoger gelegen net optreedt, de tegemoetkoming die de netbeheerder van
dit hoger gelegen net verschuldigd is aan de netbeheerder van het lager gelegen
net in ieder geval gelijk zijn aan de tegemoetkoming die de laatstgenoemde
netbeheerder aan zijn afnemers dient te verstrekken. Met andere woorden: als
er een storing optreedt in het net, is er een tegemoetkomingsregeling. Als
de oorzaak ervan in het hogere net plaatsvindt, moet de lagere netbeheerder
dat op de hogere netbeheerder kunnen verhalen. Ik vraag de minister om zich hierover
uit te spreken. Naar mijn mening is dat nog niet voldoende geregeld. Ik overweeg
om op dit punt een amendement in te dienen.Ten aanzien van de decentrale warmtekrachtkoppeling doet zich kennelijk
een probleem voor. Volgens de wet is een bedrijf dat decentrale WKK beheert,
dus inclusief een lokaal stand alone netwerk, ingeval het ook netbeheerder
is, zoals Nuon en Essent, onderworpen aan de tariefstructuren en het toezicht
van de DTe. Bedrijven die geen netbeheerder zijn, zoals Electrabel en EON,
vallen niet onder dit regime. Zij kunnen dus lagere tarieven in rekening brengen
voor WKK. Een gevolg hiervan kan zijn dat er oneerlijke concurrentie optreedt
ten aanzien van WKK en er een mogelijke rem op investeringen komt. Erkent
de minister dit probleem? Zo ja, is hij bereid om dit op te lossen?Minister Brinkhorst:Voorzitter. Mag ik misschien even een verhelderende vraag stellen. De
heer De Krom zegt dat bedrijven die geen netbeheerder zijn, lagere tarieven
zouden kunnen berekenen.De heer De Krom (VVD):Dat klopt. Bedrijven die ook netbeheerder zijn, vallen volgens de huidige
regeling onder de tariefstructuren en het toezicht van de DTe. Die tarieven
zouden dus hoger zijn. Daarmee zou dat soort bedrijven, die dus ook netbeheerder
zijn, in een nadelige positie verkeren ten opzichte van de bedrijven die geen
netbeheerder zijn. Vandaar mijn opmerking dat dit zou leiden tot oneerlijke
concurrentie en eventueel een rem op de investeringen.Minister Brinkhorst:Daarmee wordt nog maar eens aangegeven dat de splitsing zo belangrijk
is.De heer De Krom (VVD):Ik vraag de minister om hier nog even kort op te reageren.De heer Crone (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn heldere antwoorden op veel punten.Ik wil nog even stipuleren dat wij de nota van wijziging op het punt van
de consumentenbescherming en de 30 dagen en de voorwaarden daaromheen afwachten.
Ik stel vast dat de minister daarin ook zal regelen dat de consument een expliciete
keuze moet maken voor een contract van bepaalde duur. De minister heeft dat
ook in zijn brief aangegeven, maar hij heeft dat vandaag niet herhaald. Dat
moet dan natuurlijk ook in de wet geregeld worden. Wij zijn in eerste termijn
niet ingegaan op het feit dat nu veel contracten voor bepaalde duur worden
aangeboden, met een stilzwijgende verlenging. Ook dat is natuurlijk niet juist.
Ook dan moet gelden dat mensen 30 dagen voordat het contract afloopt, kunnen
opzeggen. In de telecomsector is het vaak gebruikelijk dat iemand die dat
vergeten is, het een aantal maanden later ook weer kan doen. Dan zit iemand
niet automatisch aan een doorrollend contract vast. Dat lijkt mij een goede
zaak.Wij wachten de nota van wijziging af.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Graag reageer ik nog op de opmerkingen die in tweede termijn
zijn gemaakt. Ik houd daarbij de volgorde van de sprekers aan.De heer Hessels heeft de vraag herhaald over de problematiek van de tuinders
en heeft er een motie over ingediend. Aan het einde van de eerste overweging
staat: zijn geconfronteerd. Ik vraag de heer Hessels of hij bereid is die
woorden te vervangen door: kunnen worden geconfronteerd. Het ligt namelijk
in de toekomst en het is niet helder of het gaat gebeuren.De heer Hessels (CDA):Ons bereiken berichten dat tuinders uiteraard nu al in onderhandeling
zijn over de prijzen die na 1 juli zullen gelden. Daardoor zíjn
zij ermee geconfronteerd. Echter, als de minister zijn oordeel over de motie
laat afhangen van het woordje "zijn" ben ik wel zo flexibel om dat te wijzigen.De motie-Hessels c.s. (29303, 29372, nr. 10) is in die zin gewijzigd dat
aan het einde van de eerste overweging het woord "zijn" is vervangen door
de woorden "kunnen worden".De voorzitter:Naar mij blijkt, wordt deze gewijzigde motie voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(29303,29372).Minister Brinkhorst:Voorzitter. Ik ben het op zichzelf met de geachte afgevaardigde eens dat
het gaat om sectoren die van groot belang zijn voor het goed functioneren
van de Nederlandse economie. Ik heb er in mijn tijd ook zeker toe bijgedragen
dat die sectoren die sterkte konden blijven behouden. In het dictum staat
dat er een aantal instrumenten is. Mits duidelijk is dat het gaat om marktconforme
instrumenten en niet om steunmaatregelen die in strijd zijn met de Europese
wetgeving, heb ik geen bezwaar tegen aanvaarding van deze motie.De heer De Krom heeft nog een suggestie gedaan over het verhaal van de
lagere netbeheerder op de hogere netbeheerders. Ik zie zijn amendement graag
tegemoet. Ik ben van mening dat het inderdaad zal voorkomen dat lagere netbeheerders
in financiële zin de dupe worden van onderbrekingen in het net die worden
veroorzaakt door hogereBrinkhorst netbeheerders. Ik sta er dus positief tegenover en ben eventueel graag bereid om de heer De Krom te steunen
als hij een amendement in die zin wil indienen.Datzelfde geldt eigenlijk voor het punt van de WKK-ontheffing. Het gaat
dan natuurlijk wel om uitzonderlijke en specifieke gevallen. Ik denk daarbij
aan bedrijventerreinen met een WKK-installatie met specifieke kwaliteitseisen.
Ik neem aan dat het niet de bedoeling is dat men met die ontheffing onder
het toezicht van DTe uit kan komen. Graag krijg ik hiervan een bevestiging
door de heer De Krom. Ik zie de heer De Krom knikken. Dat zal een aantal kroongetuigen
later kunnen bevestigen.De voorzitter:Ik verifieer even of de knik als knik was bedoeldDe heer De Krom (VVD):Dat is het geval, voorzitter.Minister Brinkhorst:Het gaat er ook om dat het onafhankelijke netbeheer verzekerd blijft.
Ook daarover wil ik in technische zin amendementbijstand aan de heer De Krom
leveren.Aan het adres van de heer Crone merk ik op dat ik de vorige keer ook heb
gezegd dat de consumenten uiteraard expliciet een keuze moeten doen en dat
het niet kan gaan om een stilzwijgende verlenging. Wij zullen op dat punt
een goed voorstel doen in de komende nota van wijziging.De heer Hessels heeft er in tweede termijn niet over gesproken, maar de
kwestie van de bevoegdheidsverdeling tussen de minister van Economische Zaken
en DTe is, zoals bekend, voor mij een beslissende zaak voor de aanvaarding
van dit wetsvoorstel. Ik heb in de pauze de kwestie waarom het ging laten
nagaan. In de vorige periode stelde DTe de codes vast, maar de kern van dit
wetsvoorstel is juist een nieuwe heldere bevoegdheidsverdeling tussen de minister
en DTe. De notitie die ik heb laten uitdelen, zal de kern zijn van mijn nota
van wijzigingen. Ik wil graag "verkeersongelukken" met betrekking tot dit
wetsvoorstel vermijden en daarom zie ik graag een nieuw amendement van de
heer Hessels tegemoet op het moment dat de nota van wijzigingen voorligt.
Ik vind het van groot belang dat ik de gelegenheid krijg om te reageren op
het amendement voordat er wordt gestemd over dit wetsvoorstel. Ik houd er
niet van om op dit punt voor verrassingen te worden gesteld. De opmerking
van de heer Hessels dat in het verleden de DTe de codes vaststelde, kan ik
begrijpen, maar mijn uitgangspunt is dat er geen wetsontwerp tot stand komt
als er geen sprake is van de bevoegdheidsverdeling die ik voor ogen heb. Ik
spreek nooit ongemotiveerd dergelijke zware woorden uit in deze Kamer en ik
verzoek de heer Hessels duidelijk te maken welke intenties hij heeft met dit
amendement.De heer Hessels (CDA):Ik denk dat wij een groter verschil van mening hebben dan aanvankelijk
gedacht. In het wetgevingsoverleg hebben wij uitvoerig gesproken over de bevoegdheidsverdeling
en ik heb aangegeven dat wij daarop terug zullen komen. In het wetgevingsoverleg
heb ik gezegd dat de minister niet beschouwd kan worden als volstrekt onafhankelijk,
zoals de EU-richtlijn dat voorschrijft. Ons amendement strekt ertoe dat de
minister de algemene beleidskaders vaststelt en daarmee een opdracht geeft
aan de DTe die op basis daarvan de codes en de tarieven vaststelt. Vandaar
ook het misverstand over bezwaar en beroep, want het is een lijn die doorgetrokken
wordt. Daartegen kan dan ook bezwaar worden aangetekend. Misschien dat wij
voor de stemming nog even terug moeten komen op dit misverstand.Minister Brinkhorst:Ik heb de Kamer een notitie gegeven omdat ik hier geen misverstand over
wil hebben. Tegen welke punten van mijn voorstel heeft de heer Hessels precies
bezwaar? Wij zijn elkaar dicht genaderd, maar het is ook voor de Kamer van
groot belang dat volstrekte helderheid bestaat over de liberaliseringsprocedure.
Als de heer Hessels iets wil handhaven wat niet wordt voorgeschreven door
een Europese richtlijn, vraag ik mij af of een zorgvuldige implementatie van
die richtlijn mogelijk is.De heer Hessels (CDA):Wij hebben de notitie net voorgelegd gekregen en het lijkt mij dat deze
manier van werken het niet mogelijk maakt om er tot in detail op in te gaan.
De crux van mijn bezwaar heeft betrekking op de volstrekte onafhankelijkheid
die door de EU-richtlijn wordt voorgeschreven. De minister als aandeelhouder
in de Gasunie en TenneT is niet volstrekt onafhankelijk. Wij hebben gezocht
naar een oplossing en stellen nu voor dat de minister de algemene beleidskaders
aangeeft op basis waarvan hij DTe kan aansturen. DTe stelt vervolgens de codes
en tarieven vast. Dat lijkt mij een goede verdeling van bevoegdheden. De minister
krijgt dan volledig zijn beleidsbepalende bevoegdheid en daarop wordt in het
amendement voortgeborduurd.Minister Brinkhorst:Het komt dus neer op het beleid en de regels. De Kamer blijft soeverein.
Er is geen sprake van een onafhankelijke minister die totaal willekeurig opereert.
Hier staat dat de minister de algemene regels vaststelt ten aanzien van de
voorwaarden en tarieven van de netbeheerders bij ministeriële regeling.
De Kamer heeft de mogelijkheid om mij te allen tijde over die regeling ter
verantwoording te roepen. Er is dus geen sprake van een onafhankelijke minister
die maar doet wat hij wil. Ik zeg uitdrukkelijk dat het mij erom gaat dat
wordt gebroken met de situatie waarin de minister de facto geen uitvoering
kan geven aan zijn verantwoordelijkheid en waarin derden, die niet voor de
ministeriële verantwoordelijkheid staan, het beleid vaststellen waarover
uiteindelijk de rechter beslist. Ik vind dat een onwenselijke situatie. Mijn
uitgangspunt bij de totstandbrenging van deze wet is een bevoegdheidsverdeling
langs deze lijnen. Daar persisteer ik bij. Ik ben zeer bereid tot nader overleg
over de mogelijke oplossingen, maar ben er eerlijk gezegd niet helemaal gerust
op dat de heer Hessels bereid is om zijn amendement langs deze lijn aan te
passen.Misschien mag ik nog iets zeggen over de totstandkoming en werkwijze van
deze richtlijn; ook daarvoor draag ik verantwoordelijkheid. De richtlijn verhindert
absoluut niet – dat is de suggestie van de heer Hessels – dat
de minister als gedelegeerde van de wetgever een lagere wetgeving vaststelt.
We weten allemaal dat in het Nederlands staatsrechtelijk bestel tegen lagere
wetgeving, in dit geval ministeriële regels van algemene aard, geen bezwaar
en beroep mogelijk is. De richtlijn schrijft alleen bezwaar en beroep voor
met betrekking tot besluiten van de toezichthouder. De DTe is onafhankelijk
in zijn besluiten – daar houd ik aan vast – dus
in het vaststellen van de tarieven en voorwaarden. Dat gaat echter binnen
de door de minister gestelde beleidskaders voor de uitvoering van de richtlijn.
Dit is het model van de nieuwe wetgeving waarbij ik persisteer.De heer Hessels (CDA):Als ik het heb over volstrekte onafhankelijkheid, heb ik het niet over
de DTe, maar over de minister, als minister van Economische Zaken medeaandeelhouder
van TenneT en Gasunie. De EU-richtlijn schrijft voor dat degene die de tariefcodes
bepaalt volstrekt onafhankelijk moet zijn. Dat is dus niet de minister. Om
hier een oplossing voor te zoeken, om de minister wel die bevoegdheid te geven
die hij zo graag heeft en die wij hem zo graag willen geven, zeggen wij dat
de minister het beleidskader bepaalt op basis waarvan DTe de tariefcodes bepaalt.
De DTe is wel degelijk onafhankelijk in dat geval. Het probleem zit in de
interpretatie van de EU-richtlijn. Wij zeggen dat de minister niet valt onder
de omschrijving "volstrekt onafhankelijk", maar er is iets op gevonden: hij
bepaalt het beleidskader, waardoor hij precies kan doen wat hij wil, maar
wel via een omweg.Minister Brinkhorst:Als ik u goed begrijp, zegt u: DTe is onafhankelijk, terwijl die aan mij
verantwoording schuldig is, en de minister is niet onafhankelijk. Hoe heb
ik het nu? De Kamer is in staat om mij als minister te controleren, ze is
niet in staat om de DTe te controleren. Om die reden, dus om redenen die volstrekt
niets te maken hebben met energiewetgeving, hecht ik aan een eindverantwoordelijkheid
voor de minister, onder controle van de Kamer. Dat is democratie, dat is de
uitvoering van deze richtlijn.De heer Crone (PvdA):Als lid van de oppositie vind ik dit moeilijk: moet ik de brug verder
openzetten of moet ik overbruggen? Ik kies in eerste instantie voor het laatste.
Ik deel de opvatting van de minister dat hij het beleid bepaalt, dus ook de
codes vaststelt. Daarin is hij controleerbaar door ons. Als mensen in de sector
hun belangen niet gediend achten, kunnen zij via ons de minister aanspreken.
Darvoor zijn wij ook volksvertegenwoordigers, al maken we onze eigen afwegingen.
Ik herhaal echter mijn vraag – en als dit nu niet duidelijk wordt, dan
lees ik het graag in een van de brieven die morgen komen: welke voorhangprocedure
is er voor deze ministeriële regelingen getroffen? Er zijn verschillende
vormen van voorhangprocedures, maar wij en de sector moeten dit ruim op tijd
weten, zodat op tijd kan worden ingegrepen. Dat is het alternatief voor de
oude situatie; daarin kwamen wij er niet aan te pas, maar moest de sector
zelf gaan klagen bij het college van beroep. Dat was een beroepsprocedure,
wij hebben een democratische procedure waarin beroep mogelijk is. In dat laatste
geval is er sprake van een brug: er is een beroepsmogelijkheid, alleen noemen
we dat het politieke en democratische proces. En anders wijzigen wij de voorhangprocedure.Minister Brinkhorst:Ik heb de heer Crone een lange oppositie toegewenst, uit de grond van
mijn hart. Hij geeft precies aan waarom het gaat. Ik sta voor een democratische,
transparante en politiek verantwoorde procedure, waarbij belangenbehartigers
afhankelijk zullen zijn van uw in de openbaarheid geuite politieke verantwoordelijkheid.
Wanneer er geen mogelijkheid is dat de Kamer c.q. de minister ter verantwoording
wordt geroepen, maar een en ander afhangt van de wijze waarop de belangenbehartigers
eventueel in beroep komen in een procedure waar de minister buiten staat,
kan ik aan mijn politieke ministeriële verantwoordelijkheid geen gevolg
geven. Dat is precies het punt waar het om gaat. Al het andere is bespreekbaar,
inclusief uiteraard kwesties als eventuele voorhangprocedures of procedures
die te maken hebben met een termijn waarbinnen de ministeriële regeling
niet tot stand komt. Dat is mijn "bottom line".Ik vind dat wij een op zichzelf genomen nuttige, open en transparante
discussie hebben gevoerd. Zo hoort het in een democratie. Ik heb de heer Hessels
gevraagd of hij bereid is zijn amendement, nader gewijzigd na deze discussie,
in te dienen op een moment waarop ik de nota van wijziging heb. Ik wil namelijk
niet het risico lopen dat deze wetgeving, die door de hele Kamer als belangrijk
wordt gezien, door een "verkeersongeluk" niet tot stand komt. Als er aanstaande
dinsdag een voor mij niet bevredigend amendement op tafel ligt en als er dus
geen debat plaatsvindt en ik geen helderheid heb over de vraag hoe de fracties
van de regeringspartijen en de oppositiepartijen zullen stemmen, kan ik worden
geconfronteerd met een uitspraak van de Kamer op een punt waar ik moet zeggen:
deze wet komt op deze wijze niet in het Staatsblad. Daarmee zijn voor miljoenen
consumenten in Nederland punten aan de orde die ik ongewenst vind. Om die
reden vraag ik of er onder die omstandigheden een heropening van de beraadslaging
mogelijk is, zodat iedereen in deze Kamer, oppositie en regering, weet waar
hij aan toe is.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel vast dat de minister heeft toegezegd om binnen de komende 24 uur
te komen met een nota van wijziging en met eventuele andere schriftelijke
informatie die nog nodig blijkt te zijn na dit debat. Ik doe een beroep op
de leden die nog met gewijzigde of nieuwe moties komen om alles op alles te
zetten om dit binnen dezelfde termijn te doen.De Kamer vergadert dinsdag niet plenair, maar zij heeft wel de mogelijkheid
om dan wetgevingsoverleg te houden. Indien het nodig mocht zijn dat regering
en Kamer aanstaande dinsdag nog met elkaar van gedachten wisselen, suggereer
ik dat dit dinsdag gebeurt in de vorm van een commissieactiviteit, maar daartoe
kan uiteraard niet nu hier worden besloten.Ik stel voor, de stemming aanstaande woensdag te doen plaatsvinden.De heer Hessels (CDA):Wij zullen uiteraard ons uiterste best doen, maar omdat er nog een nota
van wijziging moet komen en gezien het verdere overleg dat nog nodig is, kan
ik niet garanderen dat wij morgen met dat gewijzigde amendement komen. Wij
beschikken immers niet over een ministerie met enkele honderden ambtenaren.
Misschien is dat juist in het belang van hetgeen de minister wil bereiken.Minister Brinkhorst:Ik ben uiteraard bereid aan de heer Hessels alle hulp te verlenen die
noodzakelijk is. Ik geef er verreweg de voorkeur aan dat wij
dit morgen kunnen regelen, want ik geloof niet dat iemand er belang bij heeft
het proces verder uit te stellen. Het zal niet zozeer een technisch punt zijn.
Het gaat om de politieke wil van de Kamer om helderheid te geven over de besluitvormingsprocedure
in dit wetsontwerp.Mevrouw Vos (GroenLinks):Is het mogelijk dat wij de volledige nieuwe wetstekst te zien krijgen,
zoals die luidt na overname van amendementen, voordat het wetsvoorstel definitief
in stemming komt? Ik hecht eraan om te kunnen vaststellen dat de zaken waarvan
de minister heeft gezegd dat hij die overneemt, daadwerkelijk in de nieuwe
wetstekst zijn overgenomen.Minister Brinkhorst:Dat is in ieder geval niet mogelijk voor morgenavond.Mevrouw Vos (GroenLinks):Dat hoeft ook absoluut niet; het mag ook volgende week.Minister Brinkhorst:Wij spreken alleen over specifieke problemen waar wij het hier over hebben.
Ik heb u helderheid gegeven over de lijn waarlangs ik opereer. Ik ben graag
bereid nader overleg met de heer Hessels te plegen om te zien hoe hij zijn
amendement zou kunnen aanpassen. Ik hecht er niet aan als minister de enige
te zijn die hierover spreekt, maar dit is de lijn waarlangs wij dienen te
opereren. Ik zeg graag toe dat wij het overige zullen zien te regelen, maar
uiteindelijk zijn de stemmingen woensdag, want donderdag gaat de zaak naar
de Eerste Kamer. Dat is geloof ik de gang van zaken.De voorzitter:Ik heb beide kanten gehoord en blijf bij mijn voorstel.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Is een plenaire behandeling nog mogelijk op woensdag?De voorzitter:Ik deel de Kamer mede dat er voor donderdag al stemmingen geagendeerd
zijn. Het is ook mogelijk om donderdag na de lunchpauze te stemmen. Dat geeft
u dus enige ruimte voor een eventuele gedachtewisseling. Ik heb een voorkeur
voor afhandeling in commissieverband, omdat wij volgende week een zeer volle
plenaire agenda hebben.Het uitgangspunt blijft dat wij woensdag stemmen, maar stemming op donderdag
is mogelijk. Mocht in de komende dagen blijkt dat er volgende week 24 uur
extra nodig is, dan is dat mogelijk. Het lijkt mij goed om dat nu al te melden.Minister Brinkhorst:Hartelijk dank.Sluiting 23.17 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-5053-5075.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl