Behandeling van het wetsvoorstel Opneming in de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet toezicht effectenverkeer 1995, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf 1993, de Wet inzake wisselkantoren, de Wet melding zeggenschap in ter beurze genoteerde vennootschappen 1996 en de Wet financiële betrekkingen buitenland 1994, van bepalingen betreffende handhaving door middel van een dwangsom of een bestuurlijke boete en van bepalingen betreffende de rechtsgang (25821)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 4287-4295

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

29-04-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 73, pagina 4287-4295

22-04-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25821Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 22 april 1999)Pagina 4298-4300
Stemmingen over vijf moties, ingediend tijdens het debat over de opvang van etnische Albanezen uit Kosovo, te weten: * de motie-Rosenmöller over de opvang van etnische Albanezen uit Kosovo vanuit Albanië (22181,19637 , nr. 258); * de motie-Rosenmöller over uitbreiding van de visumregeling tot tweedegraads familieleden (22181,19637 , nr. 259); * de motie-Middel/Dittrich over het opnemen van substantieel meer vluchtelingen uit Kosovo (22181,19637 , nr. 260); * de motie-Verhagen over aanvullende opvang voor vluchtelingen die in Albanië verblijven en medische verzorging behoeven (22181,19637 , nr. 262); * de motie-Dittrich/Middel over versoepeling van de visumregeling voor tweedegraads familieleden (22181,19637 , nr. 263).Pagina 4286-4287
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met het uitsluiten van het recht op een socialeverzekeringsuitkering bij vrijheidsontneming en het openstellen van socialezekerheidsregelingen in die gevallen waarin de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel buiten een justitiële inrichting plaatsvindt (Wet socialezekerheidsrechten gedetineerden) (26063), en van: * de motie-Van Dijke over een eigenbijdrageregeling (26063, nr. 16); * de motie-Harrewijn over een eigenbijdrageregeling voor gedetineerden met eigen inkomen (26063, nr. 17); * de motie-Harrewijn over een detentie- en resocialisatiefonds (26063, nr. 18); * de motie-De Wit over een volwaardige beloning voor in detentie verrichte werkzaamheden (26063, nr. 20)Pagina 4296-4298
Behandeling van het wetsvoorstel Opneming in de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet toezicht effectenverkeer 1995, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf 1993, de Wet inzake wisselkantoren, de Wet melding zeggenschap in ter beurze genoteerde vennootschappen 1996 en de Wet financiële betrekkingen buitenland 1994, van bepalingen betreffende handhaving door middel van een dwangsom of een bestuurlijke boete en van bepalingen betreffende de rechtsgang (25821)Pagina 4287-4295
Behandeling van het verslag van een algemeen overleg met de minister van Economische Zaken over haar voornemens met betrekking tot het CBS (26465, nr. 2).Pagina 4261-4271
Stemmingen over zeven moties ingediend tijdens het debat over het strategisch concept NAVO * de motie-M.B. Vos over de nucleaire strategie van de NAVO (26200 V, nr. 63) (herdruk); * de motie-M.B. Vos over de consequenties van de crisis in Kosovo (26200 V, nr. 64); * de motie-Van Bommel over de noodzaak van een expliciet mandaat van de Veiligheidsraad bij NAVO-acties (26200 V, nr. 65); * de motie-Van Bommel over het niet als eerste inzetten van nucleaire wapens (26200 V, nr. 66); * de motie-Koenders c.s. over het partnership for peace (26200 V, nr. 67); * de motie-Koenders/Hoekema over versterking van het non-proliferatieverdrag (26200 V, nr. 68); * de motie-Hoekema c.s. over de centrale rol van de VN op het terrein van vrede en veiligheid (26200 V, nr. 69).Pagina 4285-4286
Regeling van werkzaamheden (donderdag 22 april 1999)Pagina 4283-4285
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet voor het reserve-personeel der krijgsmacht 1985 alsmede wijziging van de Algemene militaire pensioenwet in verband met de overgang naar een geheel uit vrijwilligers bestaande krijgsmacht (26139)Pagina 4279-4283
Presentie en opening (donderdag 22 april 1999)Pagina 4261-4261
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 21 april 1999 over de opvang van etnische Albanezen uit Kosovo.Pagina 4271-4279

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 74 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Opneming
in de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet toezicht effectenverkeer
1995, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf
1993, de Wet inzake wisselkantoren, de Wet melding zeggenschap in ter beurze
genoteerde vennootschappen 1996 en de Wet financiële betrekkingen buitenland
1994, van bepalingen betreffende handhaving door middel van een dwangsom of
een bestuurlijke boete en van bepalingen betreffende de rechtsgang (25821).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter! Vandaag is aan de orde een wetswijziging die met name beoogt
door de invoering van de dwangsom en de bestuurlijke boete in de financiële
wetgeving een effectief en doelmatig handhavingsbeleid te bewerkstelligen.
Mijn fractie ondersteunt die elementen van het wetsvoorstel. Ik heb echter
wel een aantal vragen. Verder zal ik ook een paar punten noemen die wij belangrijk
vinden en die onze steun krijgen.Een zwaar accent bij de handhaving van de financiële wetgeving lag
tot nu toe bij het strafrecht en de strafrechtelijke instanties. De toezichthouders
konden de vergunninghouders aan beperkingen en voorschriften onderwerpen en
uiteindelijk de vergunning intrekken. Dat was een zeer zwaar middel. Deze
wetswijziging maakt het mogelijk dat zware, kostbare en tijdrovende strafrechtelijke
procedures worden voorkomen. Een bijkomend voordeel is dat het justitiële
apparaat hierdoor wordt ontlast, omdat niet iedere zaak strafrechtelijk afgehandeld
zal worden. Dit is niet de hoofddoelstelling, maar een bijkomend voordeel.Het uitgangspunt van het wetsvoorstel is dat een bestuursorgaan zelf verantwoordelijk
is voor de handhaving van de uit te voeren regelgeving. Dat brengt een grote
verantwoordelijkheid met zich, want de bevoegdheid om in individuele gevallen
een dwangsom of een bestuurlijke boete op te leggen wordt toegekend aan de
desbetreffende toezichthouder. Om te voorkomen dat de organisatie rechter
gaat spelen in een eigen zaak, moet de toezichthouder zorgen voor een interne
scheiding, zoals de wetgeving aangeeft, tussen het opleggen van de dwangsom
of de boete en het vaststellen van de overtreding in het voorafgaande onderzoek.
Daar ligt nu juist een knelpunt dat ik nog eens extra onder de aandacht van
de minister wil brengen.De VVD wil geen monopolies en zeker geen toezichtsmonopolies. De minister
wil dat ook en heeft dat aangegeven bij een ander onderdeel waardoor met name
de raden van toezichthouders straks samengaan. Op zich is dat een gunstige
ontwikkeling. Juist ter voorkoming van dat toezichtsmonopolie blijf ik aandringen
op een zorgvuldige scheiding van opsporing, controle en sancties bij de uitvoering
van het handhavingsbeleid. Immers, indien die functiescheiding niet voldoende
is gewaarborgd, kan dit schadelijke gevolgen hebben voor de rechtszekerheid
van de onder toezicht gestelde ondernemingen of rechtspersonen. De FIOD heeft
een duidelijke scheiding in kamers. Ik zou de minister willen vragen om dat
bij zijn oordeel te betrekken. Ik verzoek de minister erop toe te zien dat
er een goede scheiding tot stand komt. Ik verzoek hem tevens dit onderdeel
na twee jaar te evalueren. Wij hebben datzelfde punt opgebracht bij de behandeling
van de Mededingingswet. Bij de Nederlandse mededingingsautoriteit zijn opsporing,
vervolging en sanctie ook in één hand. Daarmee hadden wij exact
dezelfde problemen. Ik ben van mening dat wij hier uiterst zorgvuldig moeten
zijn in het kader van de rechtsbescherming.Voorts dringen wij er bij de minister op aan toe te zien op de deskundigheid
van de toezichthouder, ook op dit onderdeel. Want de rechtszekerheid staat
of valt met goede deskundigheid.Een derde punt is dat de boetes en dwangsommen zullen worden geïnd door de toezichthouder ten eigen bate. De toezichthouder kan die
bedragen in zijn eigen budget opnemen. Ik heb daarover vragen gesteld en die
zijn door de minister beantwoord, maar wij willen expliciet van de minister
horen of dit budgettair neutraal zal gebeuren. Het kan niet zo zijn dat de
toezichthouder de boete oplegt en dat bedrag ook nog eens extra bovenop zijn
begroting krijgt. Is het duidelijk dat het nooit een extraatje kan zijn en
dus van die begroting afgetrokken wordt? Uiteindelijk zijn het toch de onder
toezicht gestelden die voor de toezichthouder moeten betalen, zoals de STE.
De boetes zullen dan ook in mindering van de lasten moeten kunnen komen van
degenen die aan die toezichthouder moeten bijdragen. Dat lijkt mij ook correct.
Graag een reactie van de minister daarop.Voorzitter! Er is nog een kwestie die wat ons betreft wat meer duidelijkheid
vereist, namelijk de keuze van het meest effectieve handhavingsinstrument
bij die bestuurlijke boete. Het is mogelijk om een bestuurlijke boete op te
leggen, de dwangsom, de strafrechtelijke sanctie of zelfs een toegestane combinatie.
Als uiteindelijk de weg van de bestuursrechtelijke boete is toegepast, kan
op basis van het nebes in idem niet meer de strafrechtelijke weg worden gegaan.
Wel is het mogelijk om de combinatie te kiezen. Naar onze mening is dat toch
wat onduidelijk. Ik verzoek de minister dan ook iets meer duidelijkheid te
verschaffen over de uiteindelijke vormgeving daarvan. Datzelfde geldt voor
het convenant en de categorie bepalingen die uitgaan van de bestuurlijke boete
of de strafrechtelijke sanctie.Voorzitter! Wij hebben dus nog wel enkele vragen over dit belangrijke
wetsvoorstel waarover wij graag duidelijkheid verkrijgen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Dit wetsvoorstel vloeit voort uit een aanbeveling van de destijds
naar aanleiding van de Vie d'Or-zaak ingestelde parlementaire onderzoekscommissie.
De PvdA-fractie kan grotendeels instemmen met dit aangepaste wetsvoorstel
en met de antwoorden van de regering in de nota naar aanleiding van het verslag.
Zij ziet dit als een stap vooruit in de verfijning van het toezichtstelsel
en naar een volwassen financiële markt in het algemeen. De toezichtsorganen
De Nederlandsche Bank, de Stichting toezicht effectenverkeer en de Verzekeringskamer
moeten niet alleen toezicht kunnen houden, maar ook de door hen opgestelde
regels kunnen handhaven. Daarom juichen wij het toe dat het bestuurlijk instrumentarium
wordt gediversifieerd en de slagvaardigheid van de toezichthouders wordt vergroot
door een zekere accentverschuiving van het strafrechtelijke naar bestuursrechtelijke
handhaving.Op een aantal punten hebben wij nog wel wat nadere vragen en kanttekeningen
en die hebben vooral te maken met de ingewikkeldheid van deze technische materie.
Onze algemene indruk is dat de scheiding tussen het bestuurlijke traject enerzijds
en het strafrechtelijke traject anderzijds nog onvoldoende helder is en dat
ook in samenhang met de Algemene wet bestuursrecht, internationale verdragen
inzake rechten van de mens en daaraan verbonden Europese arresten. Daarbij
speelt ook een rol dat een algemene visie van de regering op de sectoren,
zoals de financiële, ontbreekt waar het gaat om bestuurlijke dwangsommen
en boetes. Ik wil de minister dan ook dringend verzoeken te bevorderen dat
zijn collega van Binnenlandse Zaken uitwerking geeft aan een dergelijke algemene
visie.Voorzitter! De PvdA-fractie is niet tevreden met de reactie van de regering
op de toepasselijkheid van de Algemene wet bestuursrecht op de toezichthouders.
Volgens de memorie van toelichting van de Algemene wet bestuursrecht zouden
toezichthouders personen zijn, zoals milieu- en arbeidsinspecteurs, en zouden
De Nederlandsche Bank en andere financiële toezichthouders toezichthoudende
instellingen zijn. Paragraaf 5.2 en andere onderdelen van de AWB zouden daardoor
niet van toepassing zijn op de financiële toezichthouders. De vraag rijst
dan of medewerkers van de financiële toezichthouders geen strafrechtelijke
en/of bestuursrechtelijke opsporingsbevoegdheden hebben. Als ik dan de nota
naar aanleiding van het verslag van dit wetsvoorstel op bladzijde 3 lees en
de paragraaf over de bestuurlijke handhavingsinstrumenten, dan beschikken
de financiële toezichthouders over geen enkele opsporingsbevoegdheid.
Ik twijfel aan die uitleg van de regering. De stelling dat paragraaf 5.2 van
de AWB niet van toepassing is op de financiële toezichthouders, staat
niet duidelijk in de AWB zelf, maar slechts in de memorie van toelichting.
Daarnaast zijn wij principieel van mening dat de AWB wel degelijk op de toezichthouders
van toepassing zou moeten zijn. Kan de minister daarop reageren? Ook verzoek
ik de minister duidelijk aan te geven welke onderdelen volgens hem op dit
moment onder de AWB vallen. Wij zouden het op prijs stellen als de minister
de Kamer hierover helderheid verschaft via een notitie.Verder vindt de PvdA de scheiding van functies van toezicht en sancties
binnen de toezichthouders belangrijk in verband met de rechtsbescherming.
Het in één hand houden van deze twee taken is strijdig met het
principe van onafhankelijke rechtsgang. De minister onderschrijft deze visie,
hij schrijft over een verplichte functiescheiding, maar het is niet duidelijk
wat zijn inzet zal zijn. Welke regels worden gesteld aan een zo zuiver mogelijke
scheiding? Zullen die regels inhouden dat met verschillende afdelingen zal
moeten worden gewerkt? Een actieve in plaats van een afwachtende houding van
de minister met betrekking tot de instelling van de afdelingen voor de gescheiden
functies achten wij op haar plaats. Kan de minister dit toezeggen?De PvdA-fractie heeft er met instemming kennis van genomen dat de regering
het voorstel van de STE om sancties te kunnen matigen, via een nota van wijziging
heeft overgenomen. Hiermee wordt voorkomen dat onevenredig zware boetes worden
opgelegd, of dat boetes helemaal niet worden opgelegd. Ook kunnen wij ons
vinden in de toepassing van het una-viabeginsel. De consequentie daarvan is
wel dat als een bepaalde overtreding bestuursrechtelijk is afgedaan, strafrechtelijke
vervolging in principe niet meer mogelijk is, tenzij zwaarwegende nieuwe feiten
op tafel komen die een nieuwe overtreding opleveren. Ik verzoek de minister
toe te lichten wat hij in dit geval verstaat onder zwaarwegende nieuwe feiten.
Een ander punt van zorg is dat toezichthouders niet verplicht zijn om sancties
op te leggen. Dat kan leiden tot rechtson gelijkheid en een
minder strikt toezichtsbeleid. Aangezien de minister daarnaast in individuele
gevallen geen aanwijzingsbevoegdheid heeft, kun je je afvragen of de ministeriële
verantwoordelijkheid hierbij voldoende is geregeld. Hoe denkt de minister
in dat probleem te voorzien?Ik stel met instemming vast dat in de toekomst wordt bekeken of recidive
een rol zal spelen bij de bepaling van de hoogte van boetes. Op welke termijn
vindt de evaluatie plaats?De rechtsgang wordt ondergebracht bij de rechtbank van Rotterdam. Amsterdam
is eigenlijk het financiële centrum van Nederland; De Nederlandsche Bank
en de STE zijn daar gehuisvest. Kan de minister zijn keuze voor Rotterdam
toelichten? Hoe is het op dit moment eigenlijk geregeld? In juridische termen
wordt dit, geloof ik, relatieve competentie genoemd. Wij zijn daar wel nieuwsgierig
naar.De PvdA-fractie betwijfelt of het een goede zaak is om het recht om gehoord
te worden niet te laten gelden bij boetes van ten hoogste ƒ 10.000.
De regering geeft toe dat dit hoorrecht een belangrijk uitgangspunt is in
het administratieve recht, terwijl zij ook toegeeft dat een boete van ƒ
10.000 door bedrijven lang niet altijd als gering zal worden ervaren. Hoe
valt dit te rijmen? In de schriftelijke voorbereiding heeft D66 hiervoor aandacht
gevraagd en ik ben heel nieuwsgierig naar de reactie.De minister heeft ook problemen met de afbakening van informatie afkomstig
van de toezichthouder, die de strafrechter al dan niet mag gebruiken in een
strafprocedure. Uit de nota naar aanleiding van het verslag komt niet glashelder
naar voren waar precies de grens ligt. Om toekomstige problemen bij de rechtspraak
en bewijsvoering te voorkomen, wil ik de minister verzoeken om hierover helderheid
te scheppen. Wellicht is het beter om dit via een notitie te doen. Ook wil
ik weten hoe dit afbakeningsprobleem op dit ogenblik in de praktijk wordt
ondervangen.Voorzitter! Ten slotte ga ik in op enkele punten die te maken hebben met
de rechten van de mens. Onderschrijft de minister dat het recht om niet actief
medewerking te verlenen aan alles wat tot de eigen veroordeling kan leiden,
bij iedere vervolging in de zin van artikel 6 van het Europese verdrag voor
de rechten van de mens van toepassing is en dat daarmee genoemd beginsel ook
voor administratieve boetes geldt, of geldt het principe dat een verdachte
niet mag worden verplicht actief mee te werken aan iets wat tot zijn veroordeling
kan leiden? Graag krijg ik hierop een toelichting. Niet volstrekt helder is
verder op welk exact moment het zwijgrecht intreedt. Tot mijn verbazing kwam
dit uit de nota naar aanleiding van het verslag naar voren. Ik verzoek de
minister om de criteria ter bepaling van dit moment duidelijk op een rij te
zetten en deze, zo nodig, in de vorm van een notitie aan de Kamer te doen
toekomen. Hoe groot acht de minister de kans dat strafrechtelijke zaken zullen
mislukken doordat het bewijs achteraf onrechtmatig wordt geoordeeld?Voorzitter! Er zitten nogal wat haken en ogen aan dit wetsvoorstel met
een hoog technisch gehalte. Graag wacht ik de antwoorden van de minister af,
maar nu al wil ik de vraag in het midden leggen of het niet zinnig zou zijn
om de tweede termijn van de behandeling ervan wellicht op een later tijdstip
te houden.Mevrouw Giskes (D66):Mevrouw de voorzitter! Al tijdens de schriftelijke voorbereiding heeft
de fractie van D66 aangegeven het zeer eens te zijn met de uitbreiding van
het wettelijk toezichtsinstrumentarium en met de mogelijkheid tot het opleggen
van een dwangsom of een bestuurlijke boete. Wij denken namelijk dat dit een
nuttige toevoeging is op de manier waarop regels kunnen worden gehandhaafd,
met name in de overgang naar de bestuursrechtelijke kant. Een groot deel van
de gerezen vragen is bevredigend beantwoord. Ik dank de minister voor het
verstrekte overzicht van de situatie in andere Europese landen. Graag had
ik overigens gezien dat alle boetes in euro's waren vermeld. Dat zou een vergelijking
hebben bevorderd.Op een vraag van de fractie van de PvdA antwoordde de minister dat de
minister van Justitie ook een rol speelt bij het nader vormgeven van de uitvoering
van de bevoegdheid tot het opleggen van boetes. Waarom speelt de minister
van Justitie hierbij een rol? Immers, dit raakt louter de bevoegdheid van
de minister van Financiën. Er is nogal wat keren sprake van een convenant
met toezichthoudende instanties. Op zich kan ik mij voorstellen dat men dit
op deze manier wil proberen te organiseren. Het lijkt mij heel goed dat dit
convenant wordt gepubliceerd, want dan weet iedereen waar hij aan toe is.
Mij is opgevallen dat het zich in het belang van enige zaak kan voordoen dat
het openbaar ministerie gegevens uitwisselt met toezichthouders. Mij dunkt
dat het convenant er moet liggen op het moment van inwerkingtreding van deze
wet. Als dat niet zo is, wordt wellicht een vacuüm gecreëerd waarin
betrokkenen niet precies weten waar zij aan toe zijn. Graag krijg ik hierop
een reactie van de minister. Welke oplossing ziet hij hiervoor? Uit de stukken
maak ik op dat er sprake is van gegevensuitwisseling tussen diverse instanties.
Mij is niet helemaal duidelijk of ook dit onderdeel zal zijn van het convenant.
Het lijkt mij heel nuttig dat ook dit heel goed wordt geregeld. Het lijkt
mij verder heel goed dat ook het convenant wordt betrokken bij de evaluatie.
Dan moet ook worden bezien of het werken met een convenant afdoende is. Dit
lijkt mij overigens bijna vragen naar de bekende weg.Alles wat tot nu toe schriftelijk aan gedachten is gewisseld over de cautieplicht
heeft de fractie van D66 overtuigd. Ik heb derhalve geen aanleiding om daarover
op dit moment door te vragen. Ook dat zal bij de evaluatie moeten blijken.Ten slotte kom ik dan nog te spreken over de kwestie van de rechtspraak
in twee instanties. Nadrukkelijk wordt in verband met dit onderwerp gesteld
dat het heel belangrijk is dat er twee instanties zijn. Kan de minister aangeven
hoe reëel het is te denken dat de rechtspraak op korte termijn ook op
die manier zal gaan verlopen?De heer De Haan (CDA):Mevrouw de voorzitter! De CDA-fractie is ingenomen met dit wetsvoorstel,
want het is een stap in de ontwikkeling naar een verbeterd toezicht op allerlei
financiële markten. De instelling van boetes en dwangsommen draagt er
mede toe bij dat de toezichthouders, zoals De Nederland sche
Bank, de STE en de Verzekeringskamer, veel adequater kunnen reageren om het
toezicht werkelijk ook van een goed karakter te doen zijn. Dat is niet alleen
van belang voor de cliënten of klanten van deze instellingen, maar het
is ook voor de instelling zelf van grote betekenis teneinde gewoonweg systeemrisico's
te vermijden. Het heeft dus een dubbel doel. Niet alleen wij als klanten hoeven
er blij mee te zijn, maar gezonde financiële instellingen moeten er zelf
ook blij mee zijn.Toch heb ik een paar vragen, mevrouw de voorzitter, en ik zal daarbij
zoveel mogelijk aansluiten bij vorige sprekers.In de eerste plaats deel ik de zorg van mevrouw Voûte, dat de opbrengst
van de boeten en dwangsommen geneutraliseerd dient te worden. Het moet eigenlijk
voor de instelling budget neutraal zijn. Ik wil graag van de minister horen
hoe hij, als hij dit standpunt althans deelt, dit in de praktijk bij de verschillende
instellingen zou kunnen en willen regelen.In de tweede plaats heeft mijn fractie dezelfde wat juridische vragen
die mevrouw Witteveen reeds heeft gesteld, in de zin van: is dit zaakje eigenlijk
wel in overeenstemming te brengen met de Algemene wet bestuursrecht, de AWB?
Die problemen hebben wij ook en ik verzoek de minister om dat zeer goed te
verhelderen, eventueel bij nota. Als hij dat ook van mening is, zou ik er
graag mee willen instemmen dat we de tweede termijn wellicht later doen, want
ook de juridische experts van mijn fractie hebben hier wel vraagtekens bij
geplaatst.Ten slotte, voorzitter, wil ik hier graag het verzoek van vorige sprekers
herhalen: hoe kan de minister de garantie geven dat tussen twee afdelingen
die behoren tot dezelfde toezichthouder, waarbij de een de delicten constateert
en de ander tot de veroordeling overgaat, in de praktijk echt een waterdichte
scheidingswal gemaakt kan worden? Dat is, denk ik, buitengewoon van belang.
Als dat niet lukt, moet je toch eigenlijk stellen dat die bestuurlijke boeten
en dwangsommen in de praktijk wel eens grote problemen kunnen opleveren.Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter! Laat ik beginnen de Kamer te danken voor de algemene
steun die er voor dit wetsvoorstel is. Het maakt deel uit van een hele serie
ter verbetering van het financieel toezicht en ter verbetering van de integriteit.
Ik zal graag ingaan op de vragen die gesteld zijn over een aantal aspecten.In de eerste plaats is gevraagd door mevrouw Voûte, maar ook door
mevrouw Witteveen en de heer De Haan en naar ik meen ook door mevrouw Giskes,
naar de scheiding tussen degene die een delict constateert en degene die een
boete oplegt. Het is in de wet verankerd dat die scheiding moet plaatsvinden.
Het is zo dat ik zal beoordelen of de toezichthouders daar een adequaat voorstel
voor hebben gedaan. Als ik meen dat dit onvoldoende adequaat is, kan ik via
regelgeving – want er zit een algemene regelgevende bevoegdheid in de
wet – dat anders doen zijn dan de manier waarop zij het wellicht hadden
gedacht. Ik laat echter graag dit soort praktische dingen, namelijk hoe je
binnen een organisatie de functiescheiding het beste kunt doen – het
wettelijk vereiste is duidelijk – in eerste instantie over aan degene
die de organisatie leidt, om vervolgens wel zelf te toetsen of het inderdaad
een adequate vorm is.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):De minister geeft aan dat hij eerst wil zien hoe het geëffectueerd
wordt. Ik heb met name het punt van de Chinese walls genoemd. Hoe kun je erop
toezien dat die Chinese walls niet overschreden worden? Ik denk dat dit zelfs
voor de minister een probleem zal zijn. Ziet de minister mogelijkheden om
dat wel duidelijk te scheiden? En is het mogelijk reeds na twee jaar te evalueren?
Voor mijn fractie is het echt een punt van zorg.Minister Zalm:Ik kan mevrouw Voûte toezeggen dat ik dat onmiddellijk zal evalueren.
Ik wil zien met welk voorstel de toezichthouders komen. Er zijn natuurlijk
voorbeelden, want er zijn meer toezichthouders die een boete kunnen opleggen.
Dat geldt bijvoorbeeld voor de Opta en voor de Nederlandse mededingingsautoriteit.
En op het gebied van de arbeidsomstandigheden is de minister van Sociale Zaken
én toezichthouder én oplegger van boeten. Met de FIOD hebben
wij ook enige ervaring. Mede aan de hand van hoe het elders is georganiseerd,
wacht ik de voorstellen af van de toezichthouders. Persoonlijk denk ik dat
een scheiding in een aparte enforcementafdeling voor de hand ligt. In vind
het niet nodig dat nu al op te leggen. Wellicht dat men aldaar een nog intelligenter
idee heeft en dat wil ik toetsen. Ik zal scherp toezien op het beginsel van
de wettelijke scheiding. Zoals ik al zei, door de algemene regelgevende bevoegdheid
die mij in de wet is gegeven, kan ik zo nodig corrigerend optreden. Ik laat
toch graag het initiatief bij hen, ongeacht de zware ministeriële verantwoordelijkheid
om dat zeer kritisch te toetsen, zeker waar de Kamer zo breed uitspreekt dat
die scheiding goed geregeld moet worden.Mevrouw de voorzitter! Natuurlijk zal de toezichthouder op dit vlak deskundigheid
moeten ontwikkelen. Voor een nieuwe wet kun je niet makkelijk deskundigheid
inkopen en ervaring in ieder geval niet. Men kan natuurlijk wel enige ervaring
opdoen bij andersoortige toezichthouders die al met dit bijltje hebben gehakt.
Ik zal dat graag bevorderen.Dan de kwestie van boete en dwangsommen en de vraag of het daarmee gemoeide
geldt al dan niet naar het budget van de toezichthouder gaat. De ondertoezichtgestelden
draaien op voor de kosten van het toezicht. Dat geldt althans voor de Verzekeringskamer
en de STE. Wij hadden ervoor kunnen kiezen het naar de overheidsbegroting
te laten terugvloeien. Het is echter wel aardig dat degenen die overtredingen
begaan extra betalen voor de kosten van het toezicht. Dat is de filosofie.
Dat betekent dat de "nette" ondertoezichtgestelden wat minder hoeven bij te
dragen aan het toezicht. Overigens kan dit niet tot extra budgetten leiden.
Het budget wordt autonoom vastgesteld. Daarop is ook toezicht wat de STE en
de Verzekeringskamer betreft. Dat moet ontwikkeld worden aan de hand van een
activiteitenplan. Men kan niet leuke dingen gaan doen onder het motto "wij
hebben lekker veel boeteopbrengst en gaan iets extra's doen of extra personeelsuitkeringen
verschaffen". Het is meer het idee de kosten en de opbrengst van het toezicht
op de sector te laten drukken. Mochten wij erg veel opbrengsten krijgen, méér
dan de kosten van organisatie, dan vloeien die uiteraard naar de schatkist.
Ik ben wel schatkistbewaarder, maar ik hoop dat er nooit iets
naar de schatkist zal vloeien wat dit betreft.Bij De Nederlandsche Bank wordt de winst voor 95% uitgekeerd aan de Staat.
Daar is wél sprake van een relatie met de schatkist. Daar gaan wij
niet apart toezicht verhalen op de ondertoezichtgestelden. Allereerst omdat
de scheiding tussen toezichtsfuncties en andere functies van de bank vrij
lastig te maken is. Op de tweede plaats omdat die sector al zeer zware informatieverschaffingsverplichtingen
heeft die de nodige administratieve lasten met zich brengen. Die discussie
hebben wij al eens eerder gevoerd.Dan kom ik bij de kwestie van het bestuursrecht en het strafrecht. Het
gaat dan om het una-viabeginsel. Dit is een belangrijk onderwerp, waarvoor
een convenant in de maak is dat ik in mei aangereikt hoop te krijgen. Uiteraard
moet worden getoetst of dat voldoende is. Het is inderdaad belangrijk dat
er een goede afstemming is tussen de strafrechtelijke sancties en de bestuursrechtelijke
boeteopleggingen. Als iets strafrechtelijk vervolgbaar is, moet natuurlijk
met het openbaar ministerie overleg worden gepleegd over de vraag of de strafrechtelijke
route dan wel de bestuursrechtelijke route moet worden gevolgd. In dat convenant
wordt waarschijnlijk een categorie overtredingen opgenomen waarover altijd
overleg met het OM moet plaatsvinden. Daarbij kan worden gedacht aan de mogelijkheid
die is geopperd om bij voorwetenschap ook bestuursrechtelijk op te treden.
Maar dan moet het om lichte gevallen gaan. Dan moet altijd met het OM overleg
worden gepleegd. Er kan ook een categorie worden opgenomen waarover geen enkel
overleg nodig is. Ik geef als voorbeeld dat iemand te laat zijn maandstaat
heeft ingediend. Dan kan een boete worden opgelegd. Het is niet nodig om daarover
met het OM overleg te voeren. En dan is er nog een grijs gebied waarover nadere
afspraken moeten worden gemaakt. Ik wil ook hier de lijn volgen om de mensen
die er echt verstand van hebben, die er dagelijks mee bezig zijn, met elkaar
tot afspraken te laten komen. Het is uiteraard mijn verantwoordelijkheid om
die afspraken te toetsen. Als zij mij niet bevallen, kan ik ze terugsturen
of kan ik een ministeriële regeling maken die anders luidt dan het convenant.
Maar dat is natuurlijk niet de route die ik graag bewandel. In ieder geval
zal publicatie in de Staatscourant plaatsvinden. Overigens is ook het boetebeleid
van de FIOD in de Staatscourant gepubliceerd. Dat past in de traditie.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik heb de minister gevraagd of het hem wenselijk lijkt dat
het convenant er ligt voordat de wet ingaat. Normaal gesproken is dat misschien
ook het geval.Minister Zalm:Ik heb aangekondigd dat in mei de besprekingen waarschijnlijk zijn afgerond.
Maar het kan natuurlijk zijn dat de Tweede Kamer en de Eerste Kamer pijlsnel
zijn. Ik vind het een goed uitgangspunt dat er, voordat de wet in werking
treedt, duidelijkheid aan alle mensen wordt verschaft die van plan zijn de
wet te overtreden.Dan kom ik bij mevrouw Witteveen. Zij heeft gevraagd of het niet beter
is om eerst een algemene visie op bestuurlijke boetes en dwangsommen te ontwikkelen
voordat hiermee verder wordt gegaan. Ik kan haar op haar wenken bedienen.
Die algemene visie ligt er al vanaf 1 juli 1994, in Kamerstuk 23400, nr. 48.
Een en ander is bevestigd door het vorige kabinet op 17 oktober 1995 in Kamerstuk
23117, nrs. 3 en 4. En er is een overleg geweest met de vaste commissie voor
Justitie op 29 maart 1995, waarin althans de vaste commissie voor Justitie
de algemene visie van het toenmalige kabinet, die door dit kabinet is overgenomen,
op dit vlak ondersteunde. Wij volgen de algemene lijn om het strafrecht te
ontlasten ten gunste van bestuurlijke boetes. Er zijn al een heleboel wetten
in werking getreden, zij het niet op mijn terrein, waarin dit principe al
verder is uitgewerkt. Ik noem de Opta en de Mededingingswet. Er zijn ook nog
wetten aanhangig bij de Kamer, zoals de Pensioen- en spaarfondsenwet, de Mijnbouwwet
en de aanpassingswet coördinatie wet sociale verzekeringen, waarin het
mechanisme wordt geïntroduceerd om het strafrecht te ontlasten. Dat past
dus in de algemene filosofie van het kabinet.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Gelet op de uitwerking naar de verschillende sectoren is datgene wat een
aantal jaren geleden is gebeurd gewoon onvoldoende. Wij hebben begrepen dat
dit punt een belangrijk onderdeel zal zijn van de vierde tranche ABW. Misschien
is een geactualiseerde algemene visie op haar plaats waarin de problemen in
de verschillende sectoren worden meegenomen. De opsomming van de minister
was overigens uitstekend.Minister Zalm:Voorzitter! Een actualisering zal ongetwijfeld een keer volgen. Alleen,
ik zou het met het oog op de effectiviteit van het toezicht jammer vinden
als wij met de aanneming van dit wetsvoorstel daarop zouden moeten wachten,
maar ik meen dat dat niet de bedoeling is.Voorzitter! Vervolgens wil ik iets zeggen over het lastige punt van de
Algemene wet bestuursrecht en de daarin opgenomen definitie van de toezichthouder.
De Algemene wet bestuursrecht komt uit een geheel andere traditie voort dan
de financiële wetgeving. Beide wettelijke regelingen kennen het begrip
toezichthouder, maar beide bedoelen daarmee iets volstrekt anders. In de financiële
wetgeving denkt men bij toezichthouders aan instituten, terwijl in de Algemene
wet bestuursrecht de toezichthouder wordt gedefinieerd als een persoon en
niet als een instituut. Ik zal het nu hebben over financiële toezichthouders
versus AWB-toezichthouders.Het is niet zo dat de toepasselijkheid van de AWB ter discussie wordt
gesteld. Deze wet kent enkele honderden artikelen. Het overgrote deel ervan
is van toepassing op de financiële toezichthouders. Het gaat alleen maar
om de afdeling 5.2, die bevoegdheden van AWB-toezichthouders regelt. Zoals
mevrouw Witteveen zei, is de AWB-toezichthouder een persoon. In artikel 5:11
van de AWB staat dat onder toezichthouder wordt verstaan een persoon bij of
krachtens wettelijk voorschrift belast met het toezicht op de naleving van
het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk voorschrift. In de financiële
toezichthouderij is geen enkele persoon daarmee belast. Daar zijn instituten
daarmee belast. Met de AWB is gedacht aan milieu- en arbeidsinspecteurs. Zij
kunnen op eigen houtje boetes opleggen. Zij hebben een eigenstandige bevoegdheid.
Dat is niet het geval bij de financiële toezichthouderij. Daar is het
instituut, de organisatie, verantwoordelijk. Daarmee is er
een wezenlijk verschil tussen de financiële toezichtsystematiek en de
AWB-systematiek, die toezichthouders als arbeidsinspecteurs en gezondheidsinspecteurs
kent.Het is niet zo dat de financiële toezichthouders niets zouden kunnen
doen. Zij hebben de bevoegdheid om onderzoek te doen en om informatie op te
vragen. Een instituut wordt natuurlijk uiteindelijk gerepresenteerd door zijn
medewerkers, zoals de minister van Financiën heel vaak wordt gerepresenteerd
door zijn medewerkers. De medewerkers voor het financiële toezicht hebben
dus absoluut geen strafrechtelijke opsporingsbevoegdheid. Als die nodig is,
zal de ECD moeten worden ingeschakeld. Hopelijk kan die dienst binnenkort
ook in eigen huis worden ingeschakeld en dat zal het een en ander vergemakkelijken.
Het is evenwel lang niet altijd nodig om de opsporingsbevoegdheid te activeren.
Soms kun je op grond van je toezichthoudende bevoegdheden ver genoeg komen.
Ik hoop dat ik hiermee mevrouw Witteveen enigszins gerust heb gesteld.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter! Ik ben blij met de opmerking van de minister over de medewerkers
voor het financiële toezicht. Ik veronderstelde zelf al dat dit de gang
van zaken was. Het is evenwel goed dit vast te leggen. Wel blijft de vraag
bestaan of de AWB wel of niet van toepassing is op de financiële toezichthouders.
De minister zegt dat dit niet het geval is, maar dan is er een hiaat in het
verkeer tussen de overheid en de burger. De AWB is namelijk bedoeld de burger
waarborgen te bieden zodra sprake is van ingrijpen van overheidswege.Minister Zalm:Laat ik mijn antwoord iets anders formuleren dan ik zojuist deed. De toezichthouder
zoals gedefinieerd in de AWB kennen wij bij het financieel toezicht niet.
Dus die definitie is bij het financieel toezicht niet van toepassing. Het
desbetreffende artikel in afdeling 5.2 heeft betrekking op personen die een
individuele toezichtsbevoegdheid hebben, maar bij de financiële sector
kennen wij dergelijke personen niet. Daarmee is dat stuk van de AWB irrelevant
voor het financieel toezicht. Ik zeg niet dat dat gedeelte van de AWB uitgeschakeld
is of dat wij het prettig vinden dergelijke bepalingen voor onze sector niet
te hebben, maar ik zeg dat wij de figuur van toezichthouder als in de AWB
geformuleerd niet bij het financieel toezicht kennen. Daar kennen wij alleen
instellingen. Het desbetreffende artikel regelt zaken rondom personen die
krachtens wettelijk voorschrift belast zijn met toezicht. Wij kennen in de
financiële sector geen personen die zijn belast met financieel toezicht.
Ik zie enthousiast geknik op de tribune bij deze improvisatie. Afdeling 5.2
is dan ook irrelevant voor de financiële sector. Naar mijn gevoel is
er geen strijdigheid tussen de Algemene wet bestuursrecht en de wetgeving
inzake financieel toezicht. Misschien ben ik nu iets overtuigender geweest
dan bij mijn eerste poging.Mevrouw Witteveen heeft gevraagd naar de zwaarwegende nieuwe feiten. Dat
is niet volledig ex ante te definiëren. Dat zal van geval tot geval moeten
worden bekeken. Hierover is veel jurisprudentie in het strafrecht. Het openbaar
ministerie heeft bijvoorbeeld iemand vervolgd vanwege eenvoudige mishandeling.
Als uit nieuw materiaal blijkt dat hij ook vanwege zware mishandeling had
kunnen worden vervolgd, dan is dat jammer, maar dat kan dan niet opnieuw gebeuren.
Als bijvoorbeeld iemand een kleine voorkennistransactie heeft gedaan, dan
wordt hem daarvoor een bestuurlijke boete opgelegd. Als echter blijkt dat
hij een hele serie heeft gedaan, dan is hij wel degelijk opnieuw te vervolgen.
Het moet om een nieuwe overtreding gaan. De strafrechter heeft al uitvoerige
jurisprudentie op dit gebied ontwikkeld. Je mag aannemen dat ook de bestuursrechter
zich bij die jurisprudentie zal aansluiten.Ik kom bij de verplichting om sancties op te leggen en de ministeriële
verantwoordelijkheid. Toezichthouders moeten zich houden aan de algemene beginselen
van bestuur. Zij kunnen niet naar willekeur zeggen: ik doe het nu maar eens
niet. Vergelijkbare gevallen moeten op een vergelijkbare manier worden behandeld.
Zoals een politieagent ook wel eens iemand die een snelheidsovertreding maakt
om zijn zwangere vrouw naar het ziekenhuis te brengen omdat zij op het punt
van bevallen staat, zonder boete ervandoor laat gaan, moet dat in principe
ook mogelijk zijn voor de financieel toezichthouders. Ik verwacht hier geen
problemen over. Ook het OM heeft geen vervolgingsplicht, om maar eens een
analogie te trekken. Er kunnen wel eens omstandigheden zijn waarin van sancties
wordt afgezien en waarin wordt volstaan met een waarschuwing of een andere
corrigerende actie, bijvoorbeeld als evident is dat men zich vergist heeft
of echt iets is vergeten. De beginselen van behoorlijk bestuur en de rechtsgelijkheid
moeten echter wel in het oog worden gehouden, omdat de toezichthouder anders
op den duur in problemen komt. Willekeur mag niet de maatstaf zijn.Mevrouw Witteveen en mevrouw Voûte hebben gevraagd naar de evaluatie.
Ik meen dat wij het beste voor de driejaarstermijn kunnen kiezen. Dan kunnen
wij zien hoe de zaak heeft gefunctioneerd en of er aanleiding is om aanpassingen
aan te brengen. Ik heb in de richting van mevrouw Voûte al gezegd dat
er in ieder geval een evaluatie ex ante is van de functiescheiding. Ik zal
de Kamer berichten over mijn bevindingen in dat verband. Het convenant wordt
eveneens van tevoren getoetst. Ik zal de Kamer ook mijn bevindingen daarover
graag doen toekomen, zodat zij is betrokken bij een evaluatie ex ante van
de verdere uitwerking van de wet. Het lijkt mij verstandig om dan alles, inclusief
het functioneren van het convenant, de functiescheiding en de tarifering van
boetes, etc., in één keer te evalueren nadat wij enige ervaring
hebben opgedaan.Ik had dezelfde vraag als mevrouw Witteveen: waarom hebben wij niet de
rechtbank te Amsterdam bevoegd verklaard? Er zijn enkele overwegingen waarom
mijn collega van Justitie de rechtbank van Rotterdam heeft gekozen. Bij de
bestuursrechtelijke kamer van Rotterdam zit al expertise op financieel-economisch
terrein. Rotterdam is al aangewezen voor de Mededingingswet; voor de Warenwet
is dat ook de bedoeling. Dat is ook voor deze wetgeving mogelijk. Dan heb
je een soort centrale expertise op het gebied van het bestuursrecht. Het probleem
is dat Amsterdam overbelast is en dat de expertise op financieel-economisch
terrein daar puur op strafrechtgebied ligt. Dat is een andere kamer dan de
bestuursrechtkamer. De strafrechtelijke kamer heeft veel ervaring, welke kamer
wij als centrum willen houden voor strafrecht. Maar op het
gebied van het bestuursrecht geldt dat niet. Rotterdam is hiervoor een goede
oplossing. Au fond is het primair aan mijn collega van Justitie om te kijken
hoe de lasten het beste kunnen worden gespreid binnen de rechterlijke macht.De huidige competentie op het gebied van financiële wetgeving gaat
eigenlijk wat het bestuurs- en administratief gedeelte betreft voorbij aan
de rechtbank. Daarvoor hebben wij het College van beroep voor het bedrijfsleven.
Daarmee kunnen wij niet meer volstaan, omdat bij het opleggen van boetes een
beroepsmogelijkheid aanwezig moet zijn. Dan beginnen wij bij de rechtbank
Rotterdam, en als men niet gelukkig is met beslissingen van die rechtbank,
kan men alsnog naar het College van beroep voor het bedrijfsleven. Voor strafsancties
is de hoofdregel, neergelegd in de Wet op economische delicten, dat de rechtbank
bevoegd is waar de overtreder zijn woonplaats heeft, of de rechtbank waar
het feit is begaan. Hier hebben wij een uitzondering gemaakt voor het gebruik
van voorwetenschap, waar Amsterdam voor het hele land is aangewezen als de
plek waar strafrechtelijke zaken rond voorwetenschap moeten plaatsvinden.Voorzitter! Ik kom toe aan het hoor- en het zwijgrecht. Het is grappig
dat beide in het belang van de verdachte kunnen zijn: hij kan willen horen,
en hij kan willen zwijgen. "Zien" hebben we dan ook nog! De bedoeling is dat
vlot kan worden geopereerd. Als dan een uitvoerige procedure moet worden gehouden,
met hoorzittingen et cetera, bij een betrekkelijk lichte overtreding en als
de toezichthouder daartoe verplicht is, werkt dat vertragend. De toezichthouder
kan, als hij wil weten wat betrokkene heeft tegen te werpen, hem natuur- lijk
horen. Maar als je hoorrecht introduceert voor iemand die bij- voorbeeld voor
de tweede keer te laat zijn maandstaat indient, leg je gewoon een bestuurlijke
boete op. Die grens van ƒ 10.000 is voor een particulier een zware
boete, maar voor een bedrijf is dat de afdeling lichte boete. In het tarievenstelsel
is de hoogste boete die nu is opgenomen ƒ 192.000. De wet stelt zelf
het maximum op 2 mln., zodat ƒ 10.000 een betrekkelijk lage grens is.
Bovendien is er altijd weer de mogelijkheid om in beroep te gaan. De toezichthouder
die zo'n boete oplegt, zal zich als hij verstandig is ervan vergewissen of
hij dit redelijkerwijs overeind houdt voor de rechter. Het gaat vooral om
het woordje "recht". In veel gevallen zal, ook bij lagere boetes, gehoord
worden. Dan wordt een telefoontje gepleegd, wat iets anders is dan een complete
juridisch voorgeschreven procedure.Voorzitter! Op het zwijgrecht is inderdaad het Europese verdrag voor de
rechten van de mens van toepassing. Niemand kan gedwongen worden tegen zichzelf
te getuigen. Op welk moment gaat dat zwijgrecht exact in? Ook daarbij moeten
wij kijken naar de jurisprudentie van het Europees hof voor de rechten van
de mens. Naar ik heb begrepen, is die niet altijd glashelder. In het wetsvoorstel
is aangesloten bij een criterium dat is ontleend aan fiscale jurisprudentie
van de Hoge Raad. Hoewel dat misschien niet als exact kan worden gekwalificeerd,
biedt dat in de praktijk voldoende houvast. Als wij op dit punt een nieuwe
notitie zouden gaan maken, komen wij niet veel verder dan wat nu al in de
stukken over dit probleem is gezegd. Wij moeten het probleem niet overdrijven.
De vraag waar de inlichtingenplicht ophoudt en het zwijgrecht begint, speelt
al jaren in het strafrecht, in het bijzonder in het fiscaal boeterecht. Het
komt maar zelden voor dat een zaak daarop stukloopt. Het recht op zwijgen
betekent niet dat je de toezichthouder documenten kunt onthouden die je wettelijk
verplicht bent aan de toezichthouder te geven. Dat is ook in jurisprudentie
al eens naar voren gekomen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):De minister is dus van mening dat de kans dat bewijzen achteraf gezien
als onrechtmatig moeten worden beschouwd, heel klein is, gelet op ervaringen
in andere sectoren en op grond van jurisprudentie.Minister Zalm:Ja, en daarom hebben wij ook aangesloten bij de jurisprudentie op fiscaal
terrein, waar dit zwijgrecht een rol speelt. Daar kan de rechter in ieder
geval mee uit de voeten. Dan heeft hij een referentiepunt.Mevrouw Giskes heeft gevraagd waarom de minister van Justitie een rol
speelt bij het nader vormgeven van de uitvoering van de bevoegdheid tot het
opleggen van boetes. Ik refereer wat dit betreft graag aan de uitlating van
mevrouw Witteveen, dat er sprake moet zijn van enige coördinatie op dit
gebied. De minister van Justitie is de coördinerend minister wat bestuurlijke
boetes betreft. Om ervoor te zorgen dat er één lijn gevolgd
wordt, is het nuttig om de minister van Justitie hierbij te betrekken.Op de vraag van mevrouw Giskes over het convenant ben ik al ingegaan.
Gegevensuitwisseling is inderdaad nodig zo nu en dan.Dan de rechtspraak in twee instanties. Dat zal van start gaan zodra de
wet is ingevoerd. Dan zijn wij op grond van de Europese dimensie verplicht
om bij boetes van enige betekenis rechtspraak in twee instanties toe te staan.
Men kan bezwaar maken bij de toezichthoudende autoriteit bij het opleggen
van een boete. Vervolgens kan men naar de rechtbank gaan. En dan is er nog
het College van beroep voor het bedrijfsleven. De schaduwzijde van deze procedure
is dat het tempo zal worden vertraagd. Aan de andere kant zijn er wel heel
wat zaken die buiten de rechtbank om afgedaan kunnen worden.Mevrouw Giskes (D66):Dus dit is geen onderwerp dat afhankelijk is van de reorganisatie rechterlijke
macht?Minister Zalm:Nee, dat kan gewoon nu van toepassing zijn bij de Kamer in Rotterdam.Voorzitter! Ik ben al ingegaan op de punten die de heer De Haan naar voren
bracht met betrekking tot de budgetneutraliteit, de wijze waarop de scheiding
van sanctieoplegging plaatsvindt en de kwestie van delictvaststelling en delictveroordeling.
Ik teken hierbij nog aan dat wij vroeger alleen maar beschikten over zware
wapens. Dit is de pepperspray van het financieel toezicht. Wij hadden vroeger
het wapen van het intrekken van de vergunning of een strafrechtelijke procedure.
Gelukkig is er nu een maatregel die er tussenin ligt, waardoor effectiever
en beter corrigerend kan worden opgetreden. Wat dat betreft zou ik het zeer
prettig vinden als deze wet zo snel mogelijk in werking gaat.De heer De Haan (CDA):Ik ga er volstrekt mee akkoord dat het aan de organisaties wordt overgelaten
om die scheiding organisatorisch tot stand te brengen. Ik vraag u wel om daarbij
de omvang van een dergelijke organisatie in ogenschouw te nemen. Ik kan mij
voorstellen dat die scheiding in grote organisaties feitelijk tot stand kan
worden gebracht. Gaat het echter om kleine toezichthouders, waar iedereen
elkaar kent, dan geloof ik daar niet in.Minister Zalm:Ik denk dat de opmerking van de heer De Haan mijn mening bevestigt dat
het verstandig is om op maat gesneden oplossingen per organisatie te kiezen.
Het lijkt mij zinnig dat de organisaties zelf met een voorstel komen en dat
zij aannemelijk moeten maken dat de wettelijke functiescheiding in de praktijk
goed geregeld is. Overigens zijn er geen echt kleine toezichthouders meer.
De STE was een kleintje, maar is inmiddels uitgegroeid naar 90 man. Ik zal
erop toezien dat het naar genoegen gebeurt. Ik zal op dit punt, net als bij
het convenant, de Kamer informeren zodra het naar mijn oordeel naar genoegen
geregeld is. Dit zijn immers voor de praktijk van de uitvoering belangrijke
aspecten.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de minister voor zijn uitgebreide beantwoording.
Een aantal zaken is nog duidelijker geworden.De minister heeft toegezegd dat bij de opsporing, vervolging en sanctie
in één hand, een eerste evaluatiemoment aan bod is als de toezichthouder
komt met het voorstel waarop de functiescheiding zal plaatsvinden. Op zichzelf
is het prima dat de minister daar kritisch naar kijkt. Dat verwacht ik ook
van hem. Het gaat ons echter vooral om de periode daarna. Hoe functioneert
het daarna? Vooral dat moet worden geëvalueerd.De minister beantwoordt de vraag of er een visie is van het kabinet met
de mededeling dat die reeds is vastgelegd in de bestuurlijke boetes en dwangsommen.
Een en ander wordt nu in verschillende sectoren geïmplementeerd. Ik noem
de NMA en de Opta. Op de vraag per sector komen dezelfde antwoorden en wel
dat het al bij de toezichthouders functioneert. Dat neemt niet weg dat hierdoor
juist de zorg blijft bestaan. Als de ene sector naar de andere sector verwijst,
is er immers sprake van een soort impliciete goedkeuring die niet als een
evaluatie kan gelden. Wat het convenant en "boete en sanctie in één
hand" betreft, dring ik aan op een duidelijke evaluatie na twee jaar. Ik vind
drie jaar al aan de lange kant.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de minister hartelijk voor zijn uitvoerige
beantwoording. Enerzijds heb ik het idee dat er sprake is van een stap in
de goede richting. Anderzijds heb ik het idee dat het goed is om het nog eens
extra te bekijken met een juridische bril. Een koppeling aan de Algemene wet
bestuursrecht is immers een cruciaal punt in deze materie.Ik ben er tevreden over dat de minister heeft gezegd dat de AWB van toepassing
is op deze wet, behalve paragraaf 5.2. Dat is overigens heel eigenaardig.
Hoe kan dit zodanig helder geregeld worden dat de rechtsbescherming en rechtszekerheid
van alle kanten uitstekend geregeld is? Met name op dit punt acht ik het niet
uitgesloten dat mijn fractie tot de conclusie komt dat een heropening voor
de stemmingen nodig is.Mevrouw Giskes (D66):Mevrouw de voorzitter! Op de scheiding van functies als het gaat om toezicht
en het eventueel opleggen van straffen ben ik niet uitvoerig ingegaan na hetgeen
al in de schriftelijke ronde is gewisseld. Wij denken dat het nu goed is om
de evaluatie af te wachten en conform de uitspraken van de minister te bekijken
of het goed werkt.Ik krijg de indruk dat het voor de toezichthouders interessant wordt om
de opbrengst zo hoog mogelijk te krijgen door een soort klikfonds in te stellen.
Hoe meer men elkaar aangeeft, hoe beter het gaat met de kosten van het toezicht.Er is een punt dat blijft hangen. Na de improvisatie van de minister,
die bij de vier niet-juristen in de zaal heel goed overkwam, moet ik toch
bekennen dat ik de behoefte heb aan het plegen van een kleine terugkoppeling.
Dat moet de minister niet dreigend opvatten. Het gaat hier om een laatste
check.De minister spitst zijn verhaal toe op het punt dat het om instanties
gaat en in de AWB om personen. Dat kan niet echt de reden zijn. De reden zal
meer zijn – als ik het goed lees – dat het in de
AWB gaat om toezicht op uitvoering van een wet en het in dit geval gaat om
toezicht op het functioneren van een groep bedrijven op basis van een wet.
Ik ben zelf hierbij het spoor een beetje bijster geraakt. Vandaar dat ik de
mogelijkheid voor een terugkoppeling graag openlaat.De heer De Haan (CDA):Voorzitter! Ik sluit mij geheel aan bij de woorden van mevrouw Giskes
en mevrouw Witteveen. Ik heb een beetje de indruk – de minister kent
mij wel – dat hier de dove de blinde de juridische weg wijst. Ook wij
hadden deze week in de fractie een discussie over de vraag of het kan. Vandaar
dat wij ons in het weekend nog even willen beraden. Ik wil overigens mijn
complimenten aan de minister voor dit wetsvoorstel herhalen, want het is een
belangrijk wetsvoorstel dat moet doorgaan. Wij willen de juridische basis
echter nog even bekijken.Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter! Ik dank de geachte afgevaardigden voor hun reacties
op mijn betoog. Het had inderdaad een voor mijn doen ongewoon hoog juridisch
gehalte. Mijn medewerkers hebben mij goed voorbereid en dat wil nog wel eens
helpen.Mevrouw Voûte heeft de wens om de functiescheiding eerder te evalueren.
Ik zou er niet gelukkig mee zijn dat wij allerlei deelonderwerpen uit deze
wet gaan evalueren. Ik weet niet wat het algemene gevoelen hierover in de
Kamer is. Tot nu toe dringt alleen mevrouw Voûte aan op een evaluatie
na twee jaar. Als de Kamer in het algemeen zou vinden dat een evaluatie na
twee jaar beter is dan een evaluatie na drie jaar, wil ik daar wel aan tegemoetkomen,
mits de wet echt twee jaar volledig heeft gefunctioneerd, met alle toeters
en bellen. Ik wil dan wel de hele wet en alle aspecten van de wet evalueren.
Ik vind het zinloos om er één onderdeel uit te lichten dat weer
samenhangt met andere onderdelen. Twee jaar is echter ook weer wat kort. Ik
zit daar een beetje mee, maar ik laat mij graag leiden of verleiden door de
Kamer.Mevrouw Giskes (D66):Voor mijn gedachtevorming zou ik graag enige indicatie krijgen van het
aantal keren dat men verwacht dat er boetes en dwangsommen in een jaar zullen
worden opgelegd. Heeft de minister daar een beeld van?Minister Zalm:Ik hoop dat het nooit gebeurt, maar ik vrees dat het met enige frequentie
zal gebeuren. Het is maar een gok, maar ik denk dat het wel twee of drie keer
per jaar zal gebeuren.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik denk dit instrument als het moet worden ingezet, heel nuttig zal zijn.Ik heb de argumenten voor mijn pleidooi voor een evaluatie na twee jaar
al gegeven. De minister al heeft gesteld dat het een pepperspray moet zijn
en niet een zwaarder middel.Minister Zalm:Voorzitter! We kunnen altijd sneller evalueren dan in de wet wordt voorgeschreven.
Ik zal er met de toezichthouders over van gedachten wisselen. Ik heb er niet
zo'n probleem mee de evaluatie te vervroegen, maar wijs er wel op dat wij
voldoende ervaring moeten hebben opgedaan om zinnig te kunnen evalueren. Misschien
dat ik de Kamer op dit punt nog even schriftelijk bericht kan geven. Zelf
heb ik er een zekere voorkeur voor om als wij evalueren, in één
keer het hele complex te evalueren en niet slechts een onderdeel ervan. Ik
geloof niet dat het wetsvoorstel hoeft te worden opgehouden. Als ik de Kamer
daarover na overleg met de toezichthouders informatie kan verschaffen, doe
ik dat graag.Ik heb er alle begrip voor dat mevrouw Witteveen, mevrouw Giskes en de
heer De Haan mijn betoogje over de Algemene wet bestuursrecht ook nog met
anderen willen spreken. Ik probeer hen nog wat munitie mee te geven. Het is
niet zo dat paragraaf 5.2 een uitzondering voor het financieel toezicht geeft.
De paragraaf is ook van toepassing op de Tweede Kamer. Alleen, de Tweede Kamer
heeft geen toezichthoudende functie noch enigerlei bevoegdheid volgens deze
definitie. Dat de paragraaf in de praktijk niet van toepassing is op de Kamer,
vloeit dus voort uit het feit dat de Kamer dat type toezichthoudende functie
niet uitoefent. Dat geldt ook voor andere instanties, zoals het CBS. Ik denk
dat daardoor het misverstand is ontstaan. Het woord toezichthouder wordt in
de AWB gebruikt voor personen die als functionaris een bevoegdheid hebben
die zij min of meer autonoom kunnen uitoefenen, terwijl in de financiële
toezichthouderij het woord toezichthouder wordt gebruikt voor een instelling,
waarbij geen enkele functionaris een persoonlijke bevoegdheid heeft om dingen
te doen, maar altijd de organisatie als geheel verantwoordelijk is voor daden.
Ik denk dat hier het misverstand is ontstaan. In het ene geval is een toezichthouder
een persoon die bepaalde bevoegdheden min of meer autonoom kan uitoefenen,
terwijl het in het andere geval – de financiële sector –
gaat om een instelling waar geen enkele functionaris een persoonlijke bevoegdheid
heeft. In het laatste geval is de organisatie altijd als geheel verantwoordelijk
voor haar activiteiten. Overigens is de desbetreffende tekst in overleg met
juristen ten departemente opgesteld. Het zijn niet alleen de vreemde vogels
van Financiën die hiernaar hebben gekeken en ik heb dan ook de overtuiging
dat wij ons niet op dun ijs bewegen.De voorzitter:Als de minister nog nadere informatie naar de Kamer stuurt, moet dat gebeuren
voor de stemmingen. Of hoeft dat niet in dit geval?Minister Zalm:Mijn suggestie was om geen nadere schriftelijke informatie aan de Kamer
te verschaffen voor de stemmingen, maar los daarvan nog eens met de toezichthouders
te overleggen over de datum van de evaluatie en de Kamer daarover te berichten.De voorzitter:Ik heb de indruk dat de woordvoerders daarmee instemmen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-4287-4295.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl