Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2008 (31200 XV) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Spaarfonds AOW (E) voor het jaar 2008 (31200 E)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 2629-2654

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 34, pagina 2629-2654

11-12-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-XVToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31200-EToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer der Staten-Generaal in verband met toevoeging van een regeling voor deelname aan de beraadslaging van in Nederland gekozen leden van het Europees Parlement (31299, nr. 1)Pagina 2621-2622
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over vernieuwing van de rijksdienst, te weten de motie-Pechtold over een nulmeting van externe inhuur (31201, nr. 6), de motie-Pechtold over wijziging van de fasering (31201, nr. 7), de motie-Pechtold over het verlenen van doorzettingsmacht aan de minister van BZK (31201, nr. 8) en een aantal andere motiesPagina 2620-2621
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over filmbeleid, te weten de motie-Leerdam c.s. over het oormerken van het eventuele positieve liquidatiesaldo voor de filmsector (25434, nr. 34), de motie-Leerdam c.s. over het oormerken van het eventuele positieve liquidatiesaldo voor onder andere het filmfonds (25434, nr. 35) en de motie-Leerdam c.s. over investeringen in de Nederlandse film door de bioscoop- en filmverhuursector (25434, nr. 36)Pagina 2622-2622
Vragen van het lid Halsema aan de minister-president over het interview met oud-minister Ben Bot en de vraag of de aanval op Irak een vergissing was (mondelinge vragenuur)Pagina 2607-2610
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2008 (31200 XV) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Spaarfonds AOW (E) voor het jaar 2008 (31200 E)Pagina 2629-2654
Vragen van het lid Mastwijk aan de minister van Verkeer en Waterstaat over het bericht dat conducteurs van de NS vanaf 1 januari hun geweldsbevoegdheid kwijtraken (mondelinge vragenuur)Pagina 2614-2617
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het verslag van een schriftelijk overleg over de brief van 24 september 2007 inzake het risicovereveningssysteem 2008 (29689, nr. 164), te weten de motie-Omtzigt c.s. over de financiële effecten van substitutie (29689, nr. 170) en de motie-Omtzigt/Van der Veen over de onderzoeksvragen voor evaluatie van de nieuwe Zorgverzekeringswet (29689, nr. 171)Pagina 2622-2622
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling inzake het voorzitterschap van de gemeenteraad en van provinciale staten (31013), en over de motie-Van Beek/Heijnen over wijziging van de Gemeente- en de Provinciewet (31013, nr. 7)Pagina 2619-2619
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet, strekkende tot het vervallen van de bepaling over het uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrecht (31012)Pagina 2619-2619
Stemming over een aangehouden motie, ingediend bij het debat over het taxibeleid, te weten de motie-Roemer over een voorstel tot tarifering (25910, nr. 71)Pagina 2627-2627
Behandeling van het voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer der Staten-Generaal in verband met verruiming van de bepalingen met betrekking tot de rapporteur (31297, nr. 1)Pagina 2621-2621
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 december 2007 over uitbetaling bedrijfstoeslag (28625)Pagina 2628-2629
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Enige wijzigingen in de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en enige andere wetten (31226)Pagina 2654-2662
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 11 december 2007)Pagina 2617-2617
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 11 december 2007)Pagina 2662-2664
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 21 november 2007 over de Landbouw- en Visserijraad (21501-32)Pagina 2627-2628
Behandeling van het voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer der Staten-Generaal in verband met de openbaarheid van procedurevergaderingen van commissies (31298, nr. 1)Pagina 2621-2621
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de evaluatie van de modernisering van de rechterlijke macht, te weten de motie-Teeven/Heerts over het zelfstandig laten voortbestaan van de arrondissementsrechtbank Almelo (29279, nr. 60)Pagina 2619-2620
Stemming over een motie, ingediend bij de interpellatie-Duyvendak over de inzet op de klimaatconferentie, te weten de motie-Duyvendak over een inhoudelijk fundament voor het post-Kyoto-akkoord (31302, nr. 1)Pagina 2626-2627
Vragen van het lid Kant aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de zorg van apothekers dat verzekeraars steeds vaker op de stoel van de arts gaan zitten (mondelinge vragenuur)Pagina 2610-2614
Presentie en opening (dinsdag 11 december 2007)Pagina 2607-2607
Behandeling van het voorstel van het Presidium tot wijziging van de Regeling financiële ondersteuning fracties (23686, nr. 21)Pagina 2622-2622
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) (30844), en over de motie-Koopmans/Vermeij over integratie van toetsingskaders tot één toetsingskader (30844, nr. 23), de motie-Van Leeuwen over het betrekken van bescherming van mens en milieu bij evaluatie van de Wabo (30844, nr. 26), de motie-Van Leeuwen over rechtsbijstand en voorlichting in het kader van de Wabo (30844, nr. 27) en een aantal andere motiesPagina 2617-2619
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) (30844), te weten de motie-Van Leeuwen over het eerst bespreken van het rapport over kosten en baten van ICT-projecten (30844, nr. 25)Pagina 2617-2617
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over Awacs en de NAVO-vliegbasis Geilenkirchen, te weten de motie-De Wit c.s. over het stellen van voorwaarden voor het vliegen met Awacs-vliegtuigen boven Nederlands grondgebied (31200 XI, nr. 71)Pagina 2623-2624
Behandeling van de brief van het Presidium over een adviesaanvraag aan de Kiesraad over het initiatiefwetsvoorstel-Van Bommel c.s. over het houden van een raadplegend referendum over het Hervormingsverdrag van de Europese Unie (31259, nr. 4)Pagina 2621-2621
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van de begroting Wonen, Wijken en Integratie (XVIII) voor het jaar 2008 (31200 XVIII), te weten de motie-Jansen c.s. over het regeringsstandpunt over het advies 'Tijd voor keuzes' (31200 XVIII, nr. 15), de motie-Jansen over financiële ondersteuning van goede projecten buiten de krachtwijken (31200 XVIII, nr. 16), de motie-Jansen over het ongedaan maken van de korting op de huurtoeslag (31200 XVIII, nr. 17) en een aantal andere motiesPagina 2624-2626
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2008 (31200 IV), te weten de motie-Van Raak over beëindiging van de vervuiling door de olieraffinaderij in Willemstad (31200 IV, nr. 12), de motie-Van Bochove c.s. over bevordering van het staatkundige hervormingsproces (31200 IV, nr. 13), de motie-Van Bochove/Leerdam over de haalbaarheid van een (basis)ziektekostenverzekering (31200 IV, nr. 14) en een aantal andere motiesPagina 2622-2623
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de ov-chipkaart, te weten de motie-Roemer over een gratis eerste ov-chipkaart (23645, nr. 174), de motie-Roemer over een andere opbouw van de tarifering (23645, nr. 175), de motie-Roemer over kostenneutraliteit voor de reiziger bij de invoering van de ov-chipkaart (23645, nr. 176) en een aantal andere motiesPagina 2620-2620

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 249 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(XV) voor het jaar 2008 (31200 XV);het wetsvoorstel
Vaststelling van de begrotingsstaat van het Spaarfonds AOW (E) voor het jaar
2008 (31200 E).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter. Deze bewindslieden lijken wel in een andere tijd te leven,
in een tijd van economische recessie. De minister heeft zich maandenlang beziggehouden
met ontslag in plaats van aan de slag. Nu stellen de bewindslieden maatregelen
voor die neoliberalen bij een crisis zouden toepassen. Werklozen moeten na
een jaar werkloosheid banen onder hun niveau aanvaarden. Daarmee wordt een
beeld uit de dertiger jaren opgeroepen. De ingenieur op de tram en de chemicus
als postbode. Is dat het beeld van de bewindslieden van een kenniseconomie?
Mensen in de bijstand kunnen worden gedwongen maar liefst vier jaar te werken
zonder loon, zonder rechten. Dit roept het beeld op van de gedwongen werkverschaffing.
Gaan de bewindslieden dwangarbeid toestaan? Mensen met een kleine baan in
de persoonlijke dienstverlening worden uitgesloten van verzekeringen tegen
werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. Wel werken, geen rechten. Dit zou een
links kabinet zijn.Sinds de privatisering van de arbeidsbemiddeling door de paarse kabinetten
hebben wij nu ruim 1700 commerciële re-integratiebedrijven, maar hun
prestaties zijn slecht, met uitzondering van een aantal gespecialiseerde kleine
bedrijven. Deze marktwerking heeft geen maatwerk opgeleverd, maar maatpakken
des te meer. Uit onderzoek blijkt dat de prestaties van de publieke arbeidsvoorziening
van toen beter waren dan de prestaties van de re-integratiebedrijven van nu.
Wij zijn er dus niets mee opgeschoten. Symbool daarvoor zijn de tarotkaarten.
De minister laat toe dat publiek geld wordt besteed aan een re-integratiebedrijf
dat werk zoekt met behulp van tarotkaarten. Kun je nog dieper zakken? Kan
een re-integratiebedrijf met een wichelroede op zoek gaan naar werk? Zou dat
bedrijf geld krijgen van de minister?De private arbeidsbemiddeling faalt. Die arbeidsbemiddeling moet opnieuw
worden uitgevonden. In de arbeidsbemiddeling moet de menselijke maat terugkeren,
want waar is de arbeidsbemiddelaar die zijn werkzoekenden en zoekende werkgevers
kent en bij elkaar brengt? De groep mensen die nu in een uitkering zit en
graag aan de slag wil, treft dichte deuren bij bedrijven en instellingen.
Voor hen moet leren en werken in de buurt, in de wijk of in het dorp worden
georganiseerd. De SP stelt voor om leerwerkbedrijven in de wijk op te richten.
Het leerwerkbedrijf geeft scholing en ontwikkelt vaardigheden die nodig zijn
op de arbeidsmarkt. Het leerwerkbedrijf bemiddelt tussen werkzoekenden die
niet zelfstandig aan de slag komen, en werkgevers. De leerwerkbedrijven scheppen
werk in de wijk voor hen die nog niet geschikt zijn voor een private werkgever.
De leerwerkbedrijven detacheren mensen bij werkgevers en nemen begeleiding,
coaching en administratie uit handen van de werkgever. Dat is arbeidsbemiddeling
versie 3.0, want loonkostensubsidies helpen niet. Werkgevers nemen mensen
aan als zij werk hebben. Zij nemen mensen aan die iets kunnen. Ik garandeer
dat het eerste van Ajax, Feyenoord of PSV de heer Donner of de heer Aboutaleb
niet zal opstellen, zelfs al krijgen zij een subsidie van een miljoen mee.De SP-fractie heeft een amendement ingediend om de menselijke maat in
de arbeidsbemiddeling door werken en leren in de buurt terug te brengen. Ons
plan is het alternatief voor de bizarre toestand van nu. Het CWI heeft vacatures,
maar bemiddelt niet. Het UWV heeft mensen die aan de slag willen, maar heeft
geen banen. De re-integratiebedrijven die behoren te bemiddelen, hebben geen
vacatures.De fracties van CDA en PvdA willen de tewerkstellingsvergunningen voor
arbeiders uit Bulgarije en Roemenië kennelijk ook na 2009 handhaven.
Terecht! Gelukkig zien ook zij nu in dat het najagen van het Europese ideaal
van vrij verkeer van werknemers grote sociale problemen oplevert in wijken
van grote steden, maar ook op het platteland. En eindelijk
zien zij in dat de SP gelijk had, want de argumenten die wij voor 1 mei
aanvoerden tegen het openstellen van de grenzen voor Polen, gebruiken zij
nu tegen het openstellen van de grenzen voor Bulgaren en Roemenen.Nederland is nog steeds niet in staat om grote groepen buitenlandse arbeiders
fatsoenlijk te ontvangen. Het besluit van mei van dit jaar om de grenzen open
te stellen voor Polen en voor werknemers van een aantal andere Oost-Europese
landen was onjuist. PvdA en CDA erkennen dit nu blijkbaar; geldt dit ook voor
de minister?De Poolse regering is begonnen met een terugkeercampagne: wie terugkeert,
kan belastingvoordelen tegemoet zien. Wil de minister deze campagne steunen?
Morgen houden honderd gemeenten een Polentop, ter onderstreping van de ernst
van dit probleem. Wat gaat de minister daarbij voorstellen? Wil hij de instroom
opnieuw reguleren? Hoe zou hij anders willen voorkomen dat de toestroom van
Polen naar de toekomstige prachtwijken tot prutwijken zal leiden?De onbillijke herkeuringseisen voor WAO'ers zijn nog steeds niet volledig
ongedaan gemaakt; voor hen zijn er nu brugbanen. Wil de minister toezeggen
dat herbeoordeelde WAO'ers die niet via zo'n brugbaan aan werk kunnen komen,
volgens het oude besluit herbeoordeeld zullen worden?Het Breed Platform Verzekerden en Werk, de vraagbaak voor werk, verzekeringen
en uitkeringen, dreigt te verdwijnen. Waarom wil de minister hiervan af?Echt werk bieden kan bijvoorbeeld door de wachtlijsten voor de sociale
werkplaatsen te verkorten. Daarom heb ik een amendement ingediend om vierduizend
banen in de sociale werkvoorziening mogelijk te maken, opdat de mensen die
hierop aangewezen zijn, in ieder geval verzekerd zijn van werk.Mevrouw Karabulut (SP):Voorzitter. Na het zuur komt het zoet, nog even de broekriem aanhalen
en het zoet komt eraan, zo luidde het credo in de afgelopen jaren. Het kabinet-Balkenende
IV is bijna een jaar bezig, de economie draait op volle toeren, de werkloosheid
neemt af, de winsten stijgen, maar waar blijft het zoet? Ook in 2008 gaat
vrijwel niemand erop vooruit. Dit kabinet volgt de koers van zijn voorgangers:
wel beloven maar niet doen. Het is wel consequent, consequent zuur.Een lichtpuntje bij de plannen is dat werkende ouders met een laag inkomen
nu wel aanspraak kunnen maken op kinderkorting. Daarnaast wil het kabinet
dat werk loont. Dat willen wij ook. Kirtie, een jonge moeder van 24 jaar,
probeert zich al jarenlang te ontworstelen aan de armoede. Vanuit de bijstand
werkt zij nu wekelijks 35 uur, maar toch loont haar werk niet. Zij houdt maar € 58
per maand over om samen met haar zoontje rond te komen. Iedereen zal begrijpen
dat het erg lastig is om met zo'n bedrag rond te komen, het is meer een kwestie
van overleven. De inkomensafhankelijke arbeidskorting zou voor Kirtie uitkomst
kunnen bieden, maar deze zal pas in 2009 worden ingevoerd. Wij vinden dit
een gemiste kans. Kan de regering invoering van deze korting per 1 januari
2009 garanderen?Dit kabinet zegt dat het de koopkracht van sociale minima en ouderen met
een klein aanvullend pensioen heeft gerepareerd, maar kan de minister mij
uitleggen wat het kabinet dan precies heeft gerepareerd? Bedoelt hij met reparatie
het bedrag van € 1,75 per maand dat een alleenstaande AOW'er erbij
krijgt? Of het koopkrachtverlies van chronisch zieken en gehandicapten als
gevolg van bezuinigingen op de aftrek van buitengewone uitgaven? Ik maak mij
zorgen over wat er zal gebeuren, want het leven is alleen maar duurder geworden;
ik noem de ziektekosten en de prijzen van levensmiddelen. Van de meeste mensen
gaat de koopkracht er nu al niet op vooruit, kan de minister toezeggen dat
de mensen er niet meer op achteruit zullen gaan? Zal hij de belofte van het
zoet in het nieuwe jaar waarmaken?"Armoede is echt de schandvlek van Nederland. Ik leg mij daar niet
bij neer", aldus Wouter Bos, die Balkenende vorig jaar opriep om de voedselbanken
binnen twee jaar overbodig te maken. Waar blijft het kabinet met de plannen
om de voedselbanken overbodig te maken? Nu, een jaar later, blijkt het beroep
op voedselbanken zelfs met 25% te zijn gestegen. Vrijwel alle voedselbanken
die door de SP zijn benaderd, zien een stijging van het aantal voedselpakketten
in 2007 en verwachten voor volgend jaar opnieuw een toename. De mensen van
de voedselbanken willen nog wat meegeven aan het kabinet. Voorzitter, staat
u mij toe om deze boodschap over te brengen aan de bewindslieden: maak de
afbraak van de sociale voorzieningen ongedaan, zeker nu het economisch goed
gaat. Geef toe dat er veel armoede is. Zorg dat de mensen hun uitkering op
tijd krijgen, want die laat te lang op zich wachten. Dit laatste blijkt trouwens
ook uit de wachtkamerenquête van de FNV, die afgelopen vrijdag is gepubliceerd.
Ik krijg graag een reactie van de staatssecretaris op deze aanbevelingen.Het kabinet had 5 mln. uitgetrokken voor armoedebestrijding. Dat is een
lachertje en dat vond de Kamer ook. Daarom is 40 mln. uitgetrokken voor bestrijding
van armoede onder kinderen in 2008. Dat is goed en verzacht de pijn enigszins,
tenminste als het geld ook echt terechtkomt waar het hoort. Is het kabinet
bereid om de middelen voor armoede en schuldhulpverlening te oormerken in
plaats van deze in een grote pot te stoppen? Kan de staatssecretaris de Kamer
binnen twee maanden informeren hoe lang de wachtlijsten voor de schuldhulpverlening
inmiddels zijn en hoe hij ervoor gaat zorgen dat die snel worden opgelost?
Is het kabinet bereid om het gigantische niet-gebruik van voorzieningen binnen
nu en twee jaar op te lossen?Naast de 461.000 kinderen in armoede leven nog bijna een miljoen mensen
in armoede. Wat gebeurt er met de 250.000 werkende armen, de 122.00 65-plussers
en de 240.000 alleenstaanden? Zij verdienen te weinig om van rond te komen.
Is het kabinet bereid het sociale minimum te verhogen? Het kabinet ziet werk
als het beste middel tegen armoede, maar daar hebben de werkende armen, bijvoorbeeld
de 150.000 schoonmakers die zich een slag in de rondte werken voor een hongerloontje,
geen boodschap aan.En wat te zeggen over ouderen in armoede? Voor hen is werk beslist geen
oplossing om uit de armoede te komen. Wat doet dit kabinet met onze ouderen?
De rijke ouderen worden ontzien. De beperking van de aftrek van heel hoge
pensioenen wordt vooruitgeschoven en de villabelasting voor ouderen met een
heel duur huis is van de baan, maar wat schieten onze arme ouderen hier nu
mee op? Ruim 26.000 ouderen zijn aangewezen op de bijstand en een even grote
groep heeft hier recht op, maar weet het loket niet te vinden. Ouderen, 65-plussers,
horen niet in de bijstand. Zij horen niet hun hand op te houden
bij de sociale dienst of de voedselbanken. Zij behoren niet belemmerd te worden
door onnodige bureaucratie. Deelt het kabinet mijn mening dat onze ouderen
met respect behandeld moeten worden en recht hebben op een waardig bestaan
in plaats van afhankelijk te zijn van de bedeling of familie? Als dit zo is,
zorgt u ervoor dat de SVB in de toekomst de ouderen automatisch aanvult. Niet
alleen de SP, maar ook de SVB, veel gemeenten, de vakbonden en de Landelijke
Cliëntenraad pleiten hiervoor. Zelfs de PvdA schrijft in haar verkiezingsprogramma
dit te zullen regelen. Uit onderzoek blijkt dat uitvoering door de SVB bovendien
goedkoper, efficiënter en klantvriendelijker is en het niet-gebruik tegengaat.
Ik krijg hierop graag een reactie van de staatssecretaris.Een groep ouderen heeft ook een AOW-gat. Zij zijn nog altijd oud en arm,
zoals Vadertje Drees sprak. Al onze ouderen verdienen een volwaardige AOW.
Daar is deze mooie volksverzekering, die dit jaar 50 jaar bestaat, voor bedoeld.
Solidariteit tussen jong en oud, arm en rijk, een volksverzekering voor iedereen.
Er is lang genoeg gepraat over reparatie van het AOW-gat. Laten wij niet langer
wegkijken of vooruitschuiven, maar dit nu gewoon regelen. Kortom, dit gat
moet dicht!De heer Van Hijum (CDA):Mevrouw de voorzitter. Met de begroting van het ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid voor 2008 zetten wij nieuwe stappen in de omvorming
van de verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. Het CDA vindt het
belangrijk dat mensen zoveel mogelijk naar vermogen meedoen in de samenleving.
Dat is goed voor henzelf, maar ook goed voor de samenleving zelf. Die schreeuwt
om goed gemotiveerde en geschoolde arbeidskrachten. Ons stelsel van sociale
zekerheid moet activerend zijn, het moet minstens stimuleren en ondersteunen
in het zetten van de stap naar werk en het moet een sociaal vangnet bieden
voor de mensen die niet mee kunnen, zonder hen definitief af te schrijven.
Hoewel de afgelopen jaren flinke stappen zijn gezet, is de omslag naar een
participatiesamenleving naar onze mening nog maar half voltooid. Ontwikkelingen
in de wereld om ons heen dwingen ons om nu stevig door te pakken. Het CDA
ziet drie hoofdopgaven voor de komende periode: het versterken van de weerbaarheid
en inzetbaarheid van werknemers op de arbeidsmarkt, het aan het werk krijgen
van meer mensen – 200.000 langdurig werklozen – en betere ondersteuning
in combinaties van werk en zorg. Wij bespreken de begroting vandaag aan de
hand van deze drie punten en doen een aantal aanvullende voorstellen. Mijn
collega Omtzigt zal nader ingaan op het onderdeel inkomensbeleid.Het eerste punt is het versterken van de weerbaarheid van de werknemer.
Hoe graag wij het ook zouden willen, wij kunnen geen baan voor het leven garanderen,
maar wel bijdragen aan de zekerheid van werk en inkomen. Er moet daarom veel
meer aandacht komen voor scholing en het op peil houden van kennis en vaardigheden.
Het Loopbaantraject Bouw & Infra, waar mijn fractie onlangs op werkbezoek
was, laat zien in de bouwsector hoe je met een activerend loopbaanbeleid werknemers
kunt behouden, uitstroom door arbeidsongeschiktheid kunt voorkomen en re-integratie
kunt bevorderen. Deelt de minister onze waardering voor dit traject en is
hij bereid om in overleg met sociale partners te bezien hoe je het gebruik
van dit model ook in andere sectoren kunt bevorderen, bijvoorbeeld in sectoren
die geen O&O-fondsen kennen?Daarnaast is mijn fractie van mening dat de wet- en regelgeving het nemen
van verantwoordelijkheid door werkgevers en werknemers moet bevorderen. Het
CDA constateert dat de invoering van de loondoorbetaling bij ziekte, Poortwachter
en de WIA hebben bijgedragen aan een cultuur waarin veel meer aandacht is
voor preventie, verzuimbeleid en re-integratie door werkgevers. Het heeft
ook geleid tot een sterke daling van de instroom in de WAO en de WIA. De vraag
van mijn fractie is waarom de volledig private uitvoering van de WGA is opgeschort
tot na de evaluatie van 2009. Deelt de minister onze inschatting dat juist
ook deze stap kan leiden tot een nog sterkere stimulans tot re-integratie
en herplaatsing?Zorgen heeft mijn fractie nog over de perspectieven van de zogeheten "35-minners",
mensen met een kleine beperking. Heeft de minister vertrouwen in de maatregelen
die de Stichting van de Arbeid neemt om ook deze groep een betere positie
op de arbeidsmarkt te geven?Mijn fractie is van mening dat een cultuurverandering ook op gang moet
worden gebracht, als het gaat om het voorkomen van werkloosheid. Door te investeren
in kennis en vaardigheden kunnen werkgevers en werknemers de kans op langdurige
werkloosheid verminderen. Het CDA wil daarom net als bij de WIA ook in de
WW werkgevers en werknemers stimuleren om te investeren in scholing, inzetbaarheid
en van-werk-naar-werktrajecten bij onverhoopt ontslag. Dit kan door middel
van premiedifferentiatie in de WW. Daarbij moet dan wel een evenwichtige verdeling
van kosten en verantwoordelijkheden worden gerealiseerd. Deelt de minister
dat premiedifferentiatie hieraan kan bijdragen? Kan hij iets aangeven over
de vormgeving en de termijn waarop hij met voorstellen naar de Kamer wil komen?In de discussie over de toekomstige SUWI-organisatie voor de re-integratie
van werklozen mist mijn fractie de aandacht voor met name de rol van werkgevers
en werknemers bij die re-integratie. Eigenlijk verwachten wij veel te veel
van die publieke re-integratie achteraf. Wij moeten juist veel meer naar meer
en betere voorzorg. Als mensen onverhoopt in een uitkering belanden, moet
de re-integratie direct beginnen, gericht op nieuw werk. De effectiviteit,
efficiency en klantgerichtheid van de re-integratie is op dit moment ver onder
de maat naar de mening van mijn fractie. De voorgenomen fusie tussen CWI en
UWV zal zeker niet automatisch leiden tot betere dienstverlening. Wij zien
een risico van nieuwe bureaucratie en conflicten met gemeenten. Hoe gaat het
kabinet de regierol ten aanzien van de samenwerking in die keten concreet
oppakken? Ik wijs er nog maar even op dat ook in de evaluatie van de SUWI
er nadrukkelijk op wordt gewezen dat hierin ook een belangrijke rol voor het
kabinet zelf is weggelegd en niet alleen voor de samenwerkende partners.Samen met de VVD-fractie is mijn fractie zeer te spreken over het banenplan
van de Overijsselse ondernemer Van der Most. Is de minister bereid om het
proefproject in Twente te monitoren, waar nodig te ondersteunen en bij succes
uit te rollen naar andere landsdelen? Ik heb begrepen dat de minister onlangs
samen met de staatssecretaris in Twente is geweest.Ik kom op het tweede deel van mijn betoog: meer mensen aan het werk.De heer Ulenbelt (SP):De VVD heeft dat banenplan in de regio Twente geadopteerd. Maar op een
vraag in de krant of hij vindt dat voor zijn banenplan de versoepeling van
het ontslagrecht nodig is, antwoordt de heer Van der Most zelf ontkennend.
In het VVD-plan staat dat wel. Bent u het op dit onderdeel met de heer Van
der Most eens?De heer Van Hijum (CDA):In het spoeddebat over het ontslagrecht heb ik precies hetzelfde voorbeeld
gebruikt in de richting van de heer Rutte, toen hij mij interrumpeerde. Er
is gelukkig heel veel mogelijk zonder die versoepeling; die is daarvoor dus
niet per se een keiharde randvoorwaarde. Ik heb expliciet verwezen naar het
plan van de heer Van der Most. Volgens dit plan, kort samengevat, worden vacatures
bij werkgevers geïnventariseerd en leveren CWI, UWV en gemeenten mensen
aan om deze te vervullen. Daarbij kunnen ze gebruikmaken van allerlei instrumenten
die de minister aanbiedt, zoals loonkostensubsidie. Op die manier kun je vraag
en aanbod op de arbeidsmarkt prima bij elkaar brengen.De heer Ulenbelt (SP):Voor alle helderheid: als u dit plan van DGA aan de ministers aanbeveelt,
beveelt u hun dan ook aan om te stoppen met de opdracht aan de commissie die
het ontslagrecht onderzoekt?De heer Van Hijum (CDA):Die conclusie heb ik niet getrokken. Dat is helemaal niet aan de orde.
Het gaat om een banenplan van een ondernemer om werklozen en vacatures aan
elkaar te koppelen. Dat omarm ik.De heer Ulenbelt (SP):Dus banenplannen zonder versoepeling van het ontslagrecht kunnen?De heer Van Hijum (CDA):Natuurlijk kunnen die. Ik heb nooit iets anders beweerd. De vraag is of
je deze twee discussies zo nadrukkelijk aan elkaar moet koppelen als de heer
Ulenbelt dat doet. Ik heb gisteren nog met de heer Van der Most gesproken.
Hij geeft zelf aan dat de versoepeling van het ontslagrecht geen noodzakelijke
voorwaarde is voor zijn plan.Mijn fractie constateert dat veel bedrijven schreeuwen om personeel, terwijl
het tegelijkertijd veel mensen niet lukt om aan de slag te komen. Denk aan
ouderen, allochtonen, mensen met een arbeidshandicap en laaggeschoolden. En
dat terwijl inmiddels meer dan 100.000 Polen en andere Oost-Europese werknemers
in Nederland werkzaam zijn. Het bevorderen van de participatie van die groepen
is een hoofddoelstelling van het kabinetsbeleid. Mijn fractie vindt het gewenst
dat jongeren en jongerenorganisaties meedenken over de aanpak. Ik heb daarvoor
een naar mijn mening bescheiden amendement ingediend.Over de Wajong, de regeling voor jonggehandicapten, hebben wij het onlangs
uitgebreid gehad. Daarbij zal ik daarom niet heel uitgebreid stilstaan. Mijn
fractie maakt zich alleen wel zorgen over de groei van het aantal Wajongers
en heeft kritiek op de achterblijvende re-integratie van deze groep door het
UWV en re-integratiebedrijven. Graag vernemen wij wat de re-integratieambitie
van deze minister is voor het komende jaar. Wij overwegen een amendement in
te dienen om de inspanning op het gebied van bemiddeling en re-integratie
de komende periode op te voeren.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik heb goed naar de heer Van Hijum geluisterd. Hij heeft het over een
participatiemaatschappij. Daar moeten wij naartoe; dat is inderdaad waar.
Ik heb echter geen enkele fundamentele invulling van die participatiemaatschappij
gezien, in de zin dat echt werk wordt gemaakt van het tekort op de arbeidsmarkt.
Een topman van de Rabobank heeft het afgelopen weekend in een interview gezegd
dat het grootste probleem waarop Nederland afstevent, de krapte op de arbeidsmarkt
is, samen met het feit dat het ontslagrecht nog steeds niet is versoepeld.
Nu zegt de heer Van Hijum dat de Polen en de Roemenen, en straks de Bulgaren,
niet meer mogen binnenkomen. Hoe rijmt hij dat met elkaar?De heer Van Hijum (CDA):Ik kom nog uitgebreid te spreken over de Midden- en Oost-Europese landen.
Als het gaat om de participatiemaatschappij, deel ik de waarneming van mevrouw
Koşer Kaya dat er een probleem is, namelijk ontzettend veel vacatures
en tegelijkertijd een grote groep mensen die nog langs de kant staan. Ik heb
aangegeven dat het juist een van de ambities van het kabinet en van de CDA-fractie
is om die groepen bij elkaar te brengen. Ik snap dus niet hoe mevrouw Koşer
Kaya tot de conclusie komt dat ik daaraan geen aandacht besteed.De voorzitter:Uw vervolgvraag, mevrouw Koşer Kaya.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik bewaar die tot de Roemenen en de Polen, want ik begrijp dat wij maar
beperkt vragen mogen stellen. Ik vind dat eigenlijk heel slecht, omdat dit
een begrotingsbehandeling is. Ik zou om wat meer ruimte willen vragen om vragen
te kunnen stellen. Ik zou op het antwoord van de heer Van Hijum al een vraag
willen stellen en op het volgende onderwerp ook.De voorzitter:Dit kost ook allemaal tijd. U hebt vier interrupties. Een interruptie
bestaat uit twee delen. Als wij in de problemen komen, dan ben ik altijd beschikbaar
voor overleg. U kent mij.De heer Van Hijum (CDA):Ik kom echt te spreken over de Polen en de Roemenen.Zorgwekkend vindt mijn fractie het dat de Wajongers met een SW-indicatie
lang thuiszitten vanwege de wachtlijsten. De heer Ulenbelt sprak hier ook
over. Een mogelijke oplossing, naast extra geld, is dat zij vast in dienst
komen bij het SW-bedrijf en dat het UWV de kosten daarvan grotendeels vergoedt.
Dat is een constructie die op veel terreinen al wordt gehanteerd. Klopt het
dat het UWV deze creatieve oplossing slechts een half jaar wil faciliteren?
Als je te maken hebt met heel lange wachtlijsten, soms van twee à drie
jaar, dan biedt dat maar beperkt soelaas. Gemeenten kiezen vaak voor veel
langduriger oplossingen. De vraag is of de minister dit wil stimuleren bij
het UWV. Ook de problemen van de REA-instituten vragen nu eindelijk om een
echte oplossing. Het opleiden van Wajongers hoort naar de mening van mijn
fractie thuis in het onderwijsdomein en niet op de re-integratiemarkt. Is
de minister bereid om het beleid op dit punt te heroverwegen? De CDA-fractie
wil bijzondere aandacht besteden aan de positie van ouderen op de arbeidsmarkt.
Het aandeel ouderen en 65-plussers in de beroepsbevolking neemt toe. De noodzakelijke cultuuromslag bij werkgevers blijft echter achter.
Slechts 55% van de werkgevers, zo blijkt uit een onderzoek van de Raad
voor Werk en Inkomen, weet dat die vergrijzing een feit is, en dat het daardoor
noodzakelijk is geworden om oudere werknemers optimaal in te zetten. De CDA-fractie
biedt de minister hierbij een actieplan oudere werknemers aan met daarin een
aantal voorstellen om de beeldvorming te doorbreken en de positie van ouderen
op de arbeidsmarkt te versterken. Graag vernemen wij op deze punten een reactie
van de minister.De voorzitter:Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat dat dit stuk ter inzage
wordt gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Kamer.(Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal.)De heer Van Hijum (CDA):Voorzitter. Graag krijgt mijn fractie ook inzicht in de uitwerking van
de lastenenveloppen arbeidsparticipatie uit het coalitieakkoord. Dat bedrag
loopt op tot 1,2 mld. in 2011. Het Centraal Planbureau uit twijfels over de
effecten van de verhoging van de aanvullende combinatiekorting en de verhoging
van de kinderopvangsubsidie. De CDA-fractie verneemt graag van het kabinet
waarom toch heel stevig wordt ingezet op deze punten. Welke effecten verwacht
het kabinet daarvan?Tot slot kom ik op de oneerlijke concurrentie door werknemers uit landen
zoals Polen en Roemenië. Mevrouw Koşer Kaya stelde hier eerder
al een vraag over. Deze oneerlijke concurrentie vindt wel degelijk ook plaats
door illegale arbeid, ontduiking van de Wet minimumloon, ontduiking van arbeidsomstandigheden
en arbeidstijden, en schijnzelfstandigheid. Die vormen van uitbuiting en oneerlijke
concurrentie moeten keihard aangepakt worden. Dat is ook belangrijk met het
oog op het draagvlak voor het vrije verkeer van werknemers. Op zichzelf is
de CDA-fractie nog steeds voorstander van het vrije verkeer van werknemers,
ook uit Roemenië en Bulgarije. In de toekomst kan hier niet aan ontkomen
worden. Niettemin achten wij het verstandig om overgangsbeleid en overgangsmaatregelen
te hanteren, net als is gebeurd bij de acht Midden- en Oost-Europese landen
die al zijn toegetreden. Mijn fractie wil hetzelfde regime handhaven ten aanzien
van Roemenië en Bulgarije.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik begin al terugtrekkende bewegingen te bespeuren bij de heer Van Hijum.
Ik las toch echt dat het de bedoeling was dat er geen Roemeen of Pool, niemand
meer, mocht binnenkomen. In het verleden is mijn fractie samen met die van
het CDA opgetrokken voor sociaaleconomische hervormingen. Daar hebben wij
keihard aan getrokken. Nu zie ik een standstill bij de CDA-fractie. Het zou
de CDA-fractie sieren als zij juist op dit punt de hoofdzaak van bijzaken
onderscheidt. Hoofdzaak is het aanpakken van de krapte op de arbeidsmarkt.
Daar horen de Polen ook bij. Zij zorgen ook voor economische groei; dat zou
de heer Van Hijum toch moeten aanspreken. Bijzaak is waar de heer Van Hijum
het over heeft: het zorgen voor goede woningen, scholing en Nederlandse les.
Voor die bijzaken vindt de heer Van Hijum mij aan zijn zijde. Hoofdzaak blijft
echter nog steeds dat de arbeidsmarkt te star is. De heer Van Hijum geeft
daar geen enkele invulling aan. Hij voert goedkope politiek als hij zegt dat
de Polen en Roemenen er niet in mogen.De heer Van Hijum (CDA):Mevrouw Koşer Kaya haalt er nu wel heel veel dingen bij. Ik heb
het in mijn uitlatingen afgelopen week niet over de Polen gehad. Voor dat
besluit staat mijn fractie. Wij constateren op dit moment een aantal problemen
op het gebied van huisvesting en handhaving. Die problemen moeten aangepakt
worden. De vraag is of op heel korte termijn die problemen vergroot moeten
worden door ook direct de openstelling van de grenzen voor Roemenen en Bulgaren
te eisen. Wij denken dat het kabinet heel verstandig een overgangstermijn
van twee jaar heeft gehanteerd. Ik sluit een verlenging daarna niet uit. Op
die manier is destijds over de toelating van de Polen besloten. Ik wijs erop
dat de verschillen in welvaart tussen die landen en ons deel van de wereld
buitengewoon groot zijn. Wij zouden in Europa vrijwel het enige land zijn
dat tot een dergelijke openstelling van de grenzen zou besluiten. Dat zou
op dit moment onverstandig zijn.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik begrijp dat de CDA-fractie inmiddels een stap in de juiste richting
zet door mogelijk te maken dat straks Roemenen en Bulgaren wel toegelaten
worden.De heer Van Hijum (CDA):Laten wij elkaar geen fabeltjes vertellen. Deze landen zijn lid geworden
van de Europese Unie. Dat betekent dat wij gewoon een overgangsperiode van
twee jaar en daarna nog een verlenging van drie jaar kunnen hanteren. Daarna
kun je wellicht opnieuw met twee jaar verlengen, maar dan moet je wel heel
goede argumenten hebben. De CDA-fractie wil in ieder geval de eerste twee
jaar vol maken, zonder tussentijdse versoepelingen. Wij willen heel kritisch
kijken naar de verlenging met nog eens drie jaar. Nogmaals, Nederland moet
immers niet de gekke Henkie van Europa worden. Maar uiteindelijk zal de arbeidsmarkt
ook voor die landen opengaan.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Hoe gaan wij uiteindelijk om met de Polen, Bulgaren en Roemenen die een
bijdrage leveren aan de Nederlandse economie? De Kamer heeft over de toelating
van de Polen een heldere afspraak met het kabinet gemaakt. Bent u het met
mij eens dat het zinvol is om die concrete afspraken adequaat te regelen?
Het gaat dan om inlenersaansprakelijkheid, "gelijk loon, gelijk werk",
werkgevers die een bijdrage leveren aan de huisvesting en het feit dat kinderen
die zich in Nederland vestigen met hun ouders hier ook naar school kunnen.
Wij voeren volgende week nog een overleg over dit onderwerp. Wilt u dat op
een goede manier doen, zodat de Polen niet langer in de verdachtenhoek worden
gezet en dat de Bulgaren en Roemenen misschien eerder naar Nederland kunnen
komen? Het gaat allemaal om werk dat mensen in Nederland niet willen doen
of waarvoor geen mensen zijn. Hoe kijkt u daar tegenaan?De heer Van Hijum (CDA):U vraagt wel een beetje naar de bekende weg. Dit zijn natuurlijk allemaal
onderwerpen waarover met het kabinet een afspraak is gemaakt in het kader
van het flankerend beleid. Het is heel goed dat het kabinet de komende dagen
spreekt met gemeenten, werkgeversorganisaties, woningcorporaties
en scholen over de oplossing van die problemen. Dat ben ik volledig met u
eens. Er is echter nog wel een aantal problemen die het kabinet zelf moet
aanpakken, zoals de handhavingsproblematiek, illegaliteit en uitbuiting. Ik
vind echt dat de Arbeidsinspectie uitgebreid moet worden om het aantal inspecties
te kunnen opvoeren. Ik ben er namelijk niet van overtuigd dat het handhavings­offensief,
zoals wij dat met elkaar hebben afgesproken, er daadwerkelijk is.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het is evenzeer een wens van de fractie van GroenLinks dat mensen niet
uitgebuit worden noch slecht behandeld worden en dat zij niet via schijnconstructies
in Nederland aan het werk gaan, met alle problemen van dien. Maar dan moeten
wij wel doorpakken en dat beter regelen. Kan ik deze en volgende week met
u optrekken om de minister een beetje tot actie te bewegen?De heer Van Hijum (CDA):Wij hebben goede ervaringen met elkaar, dus dat kan de komende week evenzeer.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat zal mij benieuwen!De heer Blok (VVD):De heer Van Hijum zei zo-even dat deze coalitie 1,2 mld. aan loonkostensubsidie
wil gaan besteden – dat is veel geld – en dat hij op dat punt
een onderzoek wil van het CPB. Dat laatste lijkt mij heel wijs. Wel ben ik
benieuwd wat de CDA-fractie gaat doen als het CPB kritisch is over de plannen
van het kabinet op dit punt.De heer Van Hijum (CDA):Het ligt op dit punt iets anders. Het gaat over de invulling van 1,2 mld.
voor de Lastenenveloppe arbeidsparticipatie. Het CPB is al kritisch geweest
over een aantal maatregelen die in dat kader worden voorgesteld. Daar ging
mijn vraag over.De heer Blok (VVD):Mijn vraag was dus niet voor niets.De heer Van Hijum (CDA):Dat klopt, maar mijn vraag was ook niet voor niets.De heer Blok (VVD):Maar wat gaat u doen als het CPB kritisch blijft?De heer Van Hijum (CDA):De dingen moeten wel in de goede volgorde gebeuren. Ik stel vast dat het
kabinet om bepaalde redenen kennelijk toch kiest voor een aantal maatregelen.
Ik wil de argumenten hiervoor nadrukkelijk horen. Dat past ook binnen de rol
die wij als parlement te vervullen hebben. Het gaat niet over niets. Het gaat
om honderden miljoenen euro's. Dan mag je ook kritisch kijken of de doelstellingen
scherp zijn geformuleerd en wat ermee beoogd wordt. Dat moet u toch ook aanspreken,
mijnheer Blok.De heer Blok (VVD):Ik heb niets dan lof daarvoor, maar de heer Van Hijum moet kiezen. Ofwel
is hij bereid om de plannen bij te stellen – in dat geval heeft het
onderzoek zin – ofwel voelt hij zich 100% gebonden aan het coalitieakkoord.
Ik kijk even naar de PvdA-fractie. Zij zitten in hun papieren gedoken. Als
de heer Van Hijum zich 100% gebonden voelt aan het coalitieakkoord,
hoeft hij het onderzoek van het CPB niet te laten uitvoeren.De heer Van Hijum (CDA):De heer Blok heeft het over loonkostensubsidie. Ik heb gesproken over
de aanvullende combinatiekorting. Dit is de fiscale korting die wordt gegeven
wanneer de minst verdienende partner weer gaat werken. Het Centraal Planbureau
zegt dat het effect hiervan op de vergrijzingsdruk minimaal is. Toch wordt
er heel veel geld in gestoken. Ik vraag mij af waarom wij dit doen. Een reden
kan zijn dat de korting een inkomenseffect heeft. Het participatie-effect
is echter heel beperkt, terwijl dit een van de beweegredenen is om zo'n maatregel
te nemen.De combinatie werk, zorg en onderwijs moet worden ondersteund. Mijn fractie
hecht zeer aan ruimte naast betaalde arbeid, voor opvoeding, mantelzorg en
vrijwilligerswerk. Het Sociaal en Cultureel Planbureau waarschuwde onlangs
nog voor verdringing van deze taken doordat stevig wordt ingezet op beleid
voor betaald werk. Wij concluderen dat de analyse die ten grondslag lag aan
ons pleidooi voor een levensloopregeling onverminderd actueel is. Tijdens
de piekfase tussen de 25 en de 50 jaar zijn gezinnen namelijk mede door de
combinatie van werk en zorgtaken overbelast. Meer ruimte voor een combinatie
van betaald en onbetaald werk levert meer gemotiveerde en productieve werknemers
op en vermindert de druk op het professionele circuit. Helaas moeten wij vaststellen
dat de levensloopregeling de fase van de tekentafel nog niet is ontgroeid.
Vorig jaar namen slecht 350.000 mensen deel aan de regeling. Wat de redenen
ook zijn, burgers ervaren de regelingen niet als aantrekkelijk. Verzekeraars
zien er overigens kennelijk wel steeds meer brood in. Wij zullen deze periode
een slag moeten maken om de regeling aantrekkelijker te maken. De strikte
koppeling aan wettelijk verlof werkt naar ons oordeel in de hand dat werknemers
zich geen eigenaar voelen van het geld. Daarom wil het CDA de huidige regeling
omvormen tot een individuele spaarfaciliteit voor periodes van minder inkomen,
waarin de werkgeversbijdrage gericht gegeven kan worden. Zo worden collectieve
regelingen aantrekkelijker. Kan de minister al zeggen of de richting waarin
het kabinet denkt aansluit bij deze gedachte?Ik zal mij beperken bij de voorstellen tot thuis- en telewerken. Vorige
week bij de begrotingsbehandeling van Verkeer en Waterstaat zijn die aan de
orde gekomen. CDA-collega Koopmans en de heer Anker van de ChristenUnie hebben
daarover een motie ingediend. Wij rekenen erop dat ook de kabinetsleden van
Sociale Zaken bijdragen aan de snelle uitvoering van deze motie.Steeds meer afgestudeerden en werknemers zetten de stap naar zelfstandigheid.
Eind 2006 kende Nederland al bijna een miljoen zelfstandigen zonder personeel.
Deze ontwikkeling is heel positief. Kan het kabinet inzicht geven in de mate
waarin deze mensen zich verzekeren tegen de risico's van arbeidsongeschiktheid?
In welke mate doen zij een beroep op de vrijwillige verzekering bij het UWV
en de vangnetverzekering van particulieren? Wij moeten alert blijven op het
onderscheid tussen werknemer en zelfstandige. Er lijkt zich een aanzienlijk
grijs gebied te ontwikkelen. Te denken valt aan betalingen op basis van stukloon
in de postmarkt en in de land- en tuinbouw via overeenkomsten van opdracht
en aan schijnzelfstandigheid.Mijn fractie hecht zeer aan een flexibele arbeidsmarkt en vindt dat het
voor scholieren, studenten en huisvrouwen niet te moeilijk moet zijn om iets
bij te verdienen. Welke mogelijkheid ziet het kabinet om de administratieve
lasten van kleine baantjes voor werkgevers te beperken? Kan het kabinet ook
toelichten waarom in de agrarische sector de hoge WW-premie moet worden afgedragen
voor baantjes van maximaal acht weken voor scholieren, studenten en vrouwen?
Wij hebben er meer moeite mee indien flexconstructies misbruikt worden om
onder de wettelijke bepalingen van minimumloon, arbo, arbeidstijden of sociale
verzekeringen uit te komen. De CDA-fractie verneemt graag de visie van de
minister op deze ontwikkelingen.De heer Omtzigt (CDA):Voorzitter. Ik begin met het positieve nieuws. Meer mensen dan ooit hebben
een baan, namelijk 7,8 miljoen mensen. Het aantal mensen in de bijstand is
het laagst in 25 jaar. Ook het aantal mensen met een werkloosheidsuitkering
of WAO/WIA-uitkering is historisch laag. Een baan is een goede garantie voor
inkomen. Verder wordt goed gezorgd voor de mensen die zelf niet kunnen werken.
De WAO en WIA is naar 75% van het laatstverdiende loon verhoogd, de
WW eveneens naar 75% in de eerste paar maanden. De armoede onder ouderen
daalt snel, nu die goede pensioenen hebben. En mevrouw Karabulut, er is een
kindertoeslag, zodat alleenstaande ouders met een laag inkomen er dit jaar
het meest op vooruitgaan; dat zal u in de begroting toch niet zijn ontgaan.
Het beleid voor de komende jaren dient te zijn gericht op eenvoudige ondersteuning
waar dat nodig is: gezinnen met kinderen. Werk is en blijft leidend als de
uitweg uit armoede.Ik heb een aantal opmerkingen over het beleid, allereerst over de inkomensondersteuning
voor mensen die het erg moeilijk hebben. Het Nibud heeft een module ontwikkeld
voor mensen, om hen hun weg te laten vinden in de moeilijke regelgeving. Soms
kunnen mensen wel op tien of vijftien regelingen aanspraak maken en voor sommigen
is dat erg moeilijk. De Nibud-module is nu alleen beschikbaar voor de professionals.
We herhalen de vraag die wij ooit hebben gesteld: kan het kabinet ervoor zorgen
dat deze Nibud-module publiekelijk beschikbaar wordt, gewoon via het internet?
Mensen kunnen dan zien waar hun aanspraken liggen, maar ouderenbonden kunnen
hiermee bijvoorbeeld ook ervoor zorgen dat de mensen die zij bezoeken, aanspraak
kunnen maken op de zaken waarop zij gewoon recht hebben. Ik hoor graag een
toezegging.Vanochtend werd ik wakker met een spotje over de AOW-partnertoeslag die
in 2015 vervalt. Wij hebben hierop eerder aangedrongen. Het betreft een fors
verschil, van € 673 in de maand voor een echtpaar met een leeftijdsverschil.
Dat stond in 1994 al in het Staatsblad en er is ook al een Postbus 51-folder
over. In antwoorden op Kamervragen geeft het kabinet echter aan dat twaalf
jaar na de invoering van de wet slechts 23% van de mensen van deze
maatregel weet. Dit is ook niet als doelstelling van het kabinetsbeleid opgenomen
in de begroting. Ik vraag dus om de toezegging om ervoor te zorgen dat over
twee jaar ten minste 75% van de doelgroep van deze maatregel weet,
zodat men zich op tijd kan voorbereiden. De schuldhulpverlening moet beter worden aangepakt. Natuurlijk is dit
in de eerste plaats iets voor het gemeentelijke niveau, maar wij vinden dat
de aanpak voortvarend moet zijn. Hoezo wachtlijsten? Kan de regering aangeven
dat gezinnen met kinderen, een- en tweeoudergezinnen, zo spoedig mogelijk
worden geholpen en dat wachtlijsten als sneeuw voor de zon verdwijnen? Welke
doelstelling heeft de regering voor de komende twee jaar? Graag een toezegging.
Wil de regering daarbij speciale aandacht besteden aan jonge, alleenstaande
tienermoeders? Als die in problemen komen, kan hun toch niet worden gezegd
dat zij een paar jaar moeten wachten? Die mensen moeten meteen worden geholpen;
zij hebben het al moeilijk genoeg met de combinatie van arbeid en zorg, die
voor een alleenstaande ouder zwaar kan wegen. Hoe wordt ervoor gezorgd dat
deze meisjes niet in de schulden geraken en, als zij in de schulden zitten,
buitengewoon snel worden geholpen?Verder zijn er de belemmeringen voor 65-plussers om door te werken. Voor
mensen van 65 is er in dit land een goede AOW. Daar zijn wij buitengewoon
trots op, maar dat hoeft nog niet te betekenen dat mensen niet kunnen werken,
dat zij niet kunnen doorgaan als werknemer. Daarom staat in het aanvalsplan
dat mijn collega Van Hijum zojuist indiende, een laatste paragraaf over doorwerken
na 65 jaar. Dat moet kunnen en dat moet makkelijker. Dat moet makkelijker
voor de werknemer zelf en voor de werkgever. Niet alleen zijn er nog allerlei
belemmeringen in beeldvorming, zoals Bureau AStri die heeft uitgezocht: men
denkt dat 65-plussers wat langzamer zijn en dergelijke. Er zijn ook belemmeringen
in de regelgeving. Zo is er de zelfstandigenaftrek voor de 65-plussers. Zo
is er de verplichte loondoorbetaling van twee jaar: waarom wil je een verplichte
loondoorbetaling voor iemand van zeventig? Zo mag men alleen iemand ontslaan
op de leeftijd van 65 jaar, wat betekent dat een werkgever bijna gedwongen
is om het arbeidscontract dan te beëindigen. Is de regering bereid om
met alternatieven daarvoor naar de Kamer te komen, zodat mensen die dat willen,
de mogelijkheid wordt gegeven om gewoon door te blijven werken en participeren?Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Dit klinkt mij als muziek in de oren. In mijn termijn wilde
ik hierover een motie indienen, ik wil namelijk dat 65-plussers ook gebruik
kunnen maken van de startersaftrek en de zelfstandigenaftrek. Trekt u dan
met mij op?De heer Omtzigt (CDA):U hebt de moties gezien die mijn fractie eerder heeft ingediend.Voorzitter. De vrijwilligersbijdrage bedraagt € 1500 per jaar,
maar iemand met een bijstandsuitkering ontvangt slechts maximaal € 764
per jaar. Waarom kunnen alleenstaanden en bijstandsgerechtigden niet een iets
hogere vergoeding voor vrijwilligerswerk krijgen? Hoe verhoudt een en ander
zich tot de armoedeval en de prikkel om weer aan het werk te gaan? Zijn hier
verbeteringen mogelijk? Werkt het verder niet belemmerend voor iemand die
een tijdje een bijstandsuitkering ontvangt en daarna aan het werk gaat? Het
is immers goed mogelijk dat iemand maar een deel van het jaar in de bijstand
zit. Het is toch zeker ons ideaal dat mensen zo snel mogelijk uit de bijstand
komen?Een ander probleem is dat een aantal gemeenten bij de bijzondere bijstand
de vrijwilligersvergoeding en de TBU als inkomen zien. De CDA-fractie
is van mening dat dit onjuist is. Voor ons is het duidelijk dat het niet mag
meetellen voor de bijzondere bijstand. Het is immers een tegemoetkoming voor
buitengewone uitgaven. Wat heeft de staatssecretaris gedaan met zijn toezegging
om de vrijwilligersvergoeding niet langer mee te laten tellen bij de bepaling
van de bijzondere bijstand? Is deze toezegging wellicht al verwerkt in lagere
regelgeving?Voorzitter. Dit punt zal u zeker aanspreken, want het betreft het amendement-Mosterd/Verbeet.
Met dit amendement is op een fantastische manier tegemoetgekomen aan de wens
van een groep gescheiden vrouwen. Met dit amendement is een historische fout
rechtgezet. Vrouwen die als ambtenaar werkzaam waren, moesten vroeger volgens
de wet stoppen met werken, maar wanneer zij scheidden, hadden zij geen enkel
recht op het pensioen van de echtgenoot. Om hen tegemoet te komen is een eenmalige
regeling getroffen. Daaraan zitten echter nog wel een paar scherpe kantjes.Het eerste scherpe kantje is de eis dat een vrouw ingezetene van Nederland
moet zijn om aanspraak te kunnen maken op deze tegemoetkoming. Het tweede
scherpe kantje is het bruto/netto-traject voor vrouwen beneden de 65. Ik denk
dat de minister weet waarop ik doel, want hij zal ongetwijfeld dezelfde brieven
hebben ontvangen als ik. Is hij bereid om nog eens naar deze regeling te kijken
en deze mensen tegemoet te komen via een hardheidsclausule of een aanpassing
van de voorwaarden? Deze mensen waren vaak jarenlang getrouwd en moeten nu
van alleen AOW of alleen bijstand rondkomen, terwijl hun man geniet van een
goed pensioen.De BU/TBU moet hervormd worden, omdat de compensatie voor ziektekosten
gerichter kan worden ingezet. Ik heb echter geen goed beeld van de uitgaven
die samenvallen met de huurtoeslag en de zorgtoeslag. De BU/TBU verlaagt namelijk
het verzamelinkomen en verhoogt daarmee het recht op huurtoeslag en zorgtoeslag.
Staatssecretaris Bussemaker heeft aangekondigd dat zij de Kamer hierover een
brief zal sturen. Is het mogelijk om daaraan een overzicht toe te voegen van
de huurtoeslag, zorgtoeslag en kinderopvangtoeslag die mensen extra hebben
ontvangen als gevolg van de BU/TBU? Bovendien kan dit overzicht goed worden
betrokken bij de discussie over dit voorstel.Op de onvolledige AOW kom ik op 17 januari terug. Verder zal mijn
fractie later vanavond een voorstel doen voor de OPTAS en de pensioenfondsen
in de Rotterdamse haven.Mevrouw Karabulut (SP):Dat vroeger alleen rijke werkenden gebruik konden maken van de kinderkorting
was onrechtvaardig. Het is dan ook goed dat deze regeling nu ook toegankelijk
is voor mensen met een minimuminkomen. Maar waarom zwijgt u toch over andere
groepen? In uw bijdrage over buitengewone uitgaven zegt u helemaal niets over
chronisch zieken en gehandicapten, terwijl deze groep wel wordt geraakt door
de dekking die u aangeeft voor uw voorstel voor de bestrijding van armoede
onder kinderen. Ik hoor u verder ook niets zeggen over het AOW-gat en ouderen
die als gevolg van het woud aan regels geen gebruikmaken van de aanvullende
bijstand. Ik heb voorstellen gedaan om deze ouderen uit de armoede te halen.
Bent u bereid om die voorstellen te steunen?De heer Omtzigt (CDA):Dat zijn drie vragen. De eerste vraag gaat over de kindertoeslag. Ik ben
blij dat u inziet dat u een rekenfout hebt gemaakt. De alleenstaande ouder
die werkt gaat er dit jaar gewoon op vooruit dankzij de maatregel van het
kabinet die u en ik samen toejuichen.Uw tweede vraag betreft de BU/TBU. Als in dit land meer dan 3 miljoen
huishoudens en 5 miljoen mensen hierop recht hebben, hebben wij in dit land
ofwel 5 miljoen chronisch zieken ofwel gaat de compensatie niet gericht naar
de chronisch zieken. Of u stelt dat er 5 miljoen chronisch zieken zijn die
recht hebben op compensatie of u deelt mijn standpunt dat wij ervoor moeten
zorgen dat de compensatie gericht terechtkomt bij de juiste groep en dat deze
niet verrekend wordt met de bijzondere bijstand. In mijn termijn ben ik hierover
heel helder geweest. Ik neem er akte van dat u kennelijk van mening bent dat
de huidige regelgeving juist is. Deze leidt er ook dit jaar toe dat bijvoorbeeld
een AOW-echtpaar met een aanvullend pensioen van ongeveer € 40.000
standaard recht heeft op de BU-aftrek, hoewel het geen extra ziektekosten
heeft. Wij vragen ons af of dat een ideale regeling is. Als wij ervoor zorgen
dat deze groep, die niet geconfronteerd wordt met extra ziektekosten, volgend
jaar geen recht meer heeft op de BU-aftrek, steunt u ons beleid dan?Ik ben mijn betoog begonnen met een gericht voorstel om ervoor te zorgen
dat het niet-gebruik wordt opgeheven in de regelingen. Iedereen moet kunnen
beschikken over de Nibud-module, zodat direct duidelijk is waarop iemand recht
heeft. Misschien, hopelijk leidt dat tot enige vereenvoudiging in dit woud
van regelgeving. Eerst moet ervoor gezorgd worden dat mensen die nu recht
op vergoeding hebben, hiervan ook gebruik kunnen maken.Mevrouw Karabulut (SP):Het probleem is nu juist dat ouderen door deze regeltjes waarvan zij soms
niet op de hoogte zijn en door de vele loketten die zij moeten aflopen, deze
aanvulling niet krijgen en onder het sociaal minimum terechtkomen. Dat is
eenvoudig op te lossen – ik dacht dat u hiervan ook voorstander was –
door deze aanvulling automatisch over te hevelen naar de SVB. Daarover hoor
ik u niet. U zegt tegen ouderen: zoek het zelf maar uit.De heer Omtzigt (CDA):Mevrouw Karabulut, u hebt de moties-Spies/Spekman gezien. Inmiddels zijn
veel gemeenten, die goed zijn voor twee derde tot drie kwart van de mensen
met een onvolledige AOW-uitkering, overgegaan naar uitvoering door de SVB.
Wij hebben dus grote slagen gemaakt, juist dankzij deze staatssecretaris die
duidelijk stappen onderneemt. Wij hebben afgesproken op 17 januari 2008
nader te bestuderen...Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Bestuderen?De heer Omtzigt (CDA):Ja, mevrouw Van Gent, bestuderen. Wij zijn immers heel zorgvuldig. Uw
laatste maatregel, dat vluggertje dat u scoorde met de inkoop van AOW-rechten
wordt jaarlijks door twintig personen gebruikt, terwijl 10.000 personen per
jaar een AOW-gat hebben. Dat gebeurt als u snel iets aanpast in de wetgeving
en denkt dat het probleem is opgelost. Vervolgens maakt niemand er gebruik
van. Wij willen armoede onder ouderen oplossen en hebben hiertoe heel gerichte
acties ondernomen.Mevrouw Karabulut (SP):Dat wil de heer Omtzigt niet. Als hij dat wel zou willen, zou hij ons
amendement steunen. 30.000 ouderen krijgen nu niet waarop zij wel recht hebben
en leven onder het sociaal minimumniveau. Zij moeten hun hand ophouden bij
de voedselbank. Wij kunnen dit regelen: de SVB wil het en de gemeenten willen
het. Bovendien is het goedkoper en effectiever. Waarom steunt u dit niet?De heer Omtzigt (CDA):Ik ben helder geweest over twee punten. In de eerste plaats waren wij
het die dit een half jaar geleden hebben voorgesteld. Nu zien wij dat u meekomt.
In de tweede plaats zijn de meeste gemeenten, waaronder de gemeenten waarin
de grootste groepen ouderen met een onvolledige AOW wonen, al overgegaan op
uitvoering door de SVB. Wij hebben daar overigens een behoorlijke serie vragen
over gesteld die nu worden beantwoord. Daarom hebben wij een algemeen overleg
gepland op 17 januari 2008.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U moet dat gewoon steunen, mijnheer Omtzigt, maar u komt ons nog wel tegen.
U bent ook financieel erg onderbouwd, dus ik stel u nog een vraag. U sprak
over meevallers, modules en aanvalsplannen. Ik heb begrepen dat er een meevaller
is bij de uitgaven van dit kabinet van 400 mln. Volgens de begrotingsafspraken
van dit kabinet mag een meevaller bij de uitgaven worden besteed bij de najaarsnota.
Ik heb een concreet voorstel dat ongeveer 200 mln. kost. Het heeft te maken
met het armoedeaanvalsplan. Waarom geven wij niet alle huurders met huurtoeslag –
die worden zwaar gekort op de huurtoeslag en het zijn niet de mensen met de
dikste portemonnees – de helft van die 400 mln. zodat zij met de kerst
een gratificatie kunnen krijgen van € 200? Ik hoor graag een concreet
en helder antwoord.De heer Omtzigt (CDA):Dit kabinet maakt serieus werk van armoedebestrijding. Er is dit najaar
niet voor niets twee keer 40 mln. extra uitgetrokken voor armoedebestrijding.
Ik wil uw amendement bekijken, maar ik zeg daar voorshands geen steun aan
toe.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat vind ik niet echt een sterk antwoord. Ik vind het eigenlijk nogal
slap. Je kunt immers niet met de ene hand nemen en met de andere hand geven.
Dat levert per saldo eigenlijk te weinig op voor mensen. Mijn voorstel betreft
een concrete groep. Er is een meevaller bij de uitgaven van 400 mln. Ik heb
u daar niet over gehoord. Het klopt bovendien dat dit mag worden besteed bij
de najaarsnota. Het voorstel is bedoeld voor de mensen die het het allermoeilijkst
hebben in Nederland, dat zijn ook mensen met huurtoeslag en een laag inkomen.
Zij worden jaarlijks met € 200 gekort op die huurtoeslag. Wat is
dan een beter doel voor die meevaller dan een kerstgratificatie voor deze
groep? Waarom doet u nu zo moeilijk?De heer Omtzigt (CDA):U kunt uw plan indienen bij de najaarsnota. Dat bent u kennelijk ook van
plan. Ik heb geen amendement gezien op de begroting voor SZW op dit terrein.
Ik heb bij de najaarsnota overigens een zeer grote financiële tegenvaller
bij de huurtoeslag gezien. Die zal u niet zijn ontgaan.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dit is een soort uitlokking. Wij hebben ook zeer forse tegenvallers bij
de hypotheekrenteaftrek. Dat betreft niet de meest armlastige mensen, maar
hoor ik u niet over. Ik probeer te onderzoeken wat het aanvalsplan is van
de CDA-fractie op het gebied van armoedebestrijding. U kunt concreet met € 200
over de brug komen. Doe dan eens gek!De heer Omtzigt (CDA):Wij hebben een aantal concrete plannen ingediend om ervoor te zorgen dat
mensen via werk – dat is de oplossing die wij prefereren – uit
de armoede komen. Kijkt u nu eens wat er is gebeurd sinds het aantreden van
de kabinetten-Balkenende I, II, II en IV. Er zijn 7,8 miljoen mensen aan het
werk! In 25 jaar tijd zijn de uitkeringen voor bijstand, WW, WAO en WIA niet
zo laag geweest! Ik denk dat wij daar buitengewoon trots op kunnen zijn. Wij
willen daarmee doorgaan. Daarom komen wij ook met voorstellen om de komende
jaren werken gemakkelijker en aantrekkelijker te maken, zowel voor de werkgever
als voor de werknemer. Dat zet zoden aan de dijk!Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik ben zeer teleurgesteld in deze reactie. Dat is geen antwoord.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter. Dit kabinet houdt mensen thuis. Op papier is het "samen
werken", maar in de praktijk blijkt het "samen thuis zitten"
te zijn.Er is nu een ongekend aantal vacatures: bijna een kwart miljoen. Tegelijkertijd
zijn er ongeveer 1 miljoen mensen die wel kunnen werken, maar niet werken
en thuis zitten. Tegen deze achtergrond vind ik dat het kabinet een heel laag
ambitieniveau presenteert om mensen aan de slag te krijgen: 200.000. Ik vind
dat het kabinet in ieder geval een dubbele ambitie aan de dag zou moeten leggen.
Ik zal een aantal voorstellen doen waarmee dat aantal 400.000 kan en moet
worden. Graag verneem ik daarop de reactie van het kabinet.Ik begin met de ontheffing van de sollicitatieplicht. Wij hebben gezien
dat dit in een onaanvaardbaar aantal gevallen voorkomt. In strijd met de geest
van de Wet werk en bijstand wordt bijvoorbeeld bij mensen van 57 jaar en ouder
in de helft van de gevallen geen sollicitatieplicht opgelegd. Zij worden dus
van de sollicitatieplicht ontheven.Nog erger is het voornemen van dit kabinet om gemeenten de mogelijkheid
te ontnemen om zelf een beleid te voeren binnen de grenzen van de Wet werk
en bijstand door categoraal alle bijstandsmoeders uit te zonderen van de sollicitatieplicht.
Zo langzamerhand lijkt dit kabinet ongeveer de enige in Nederland die hier
voorstander van is. Wij hebben net gezien dat de mensen die weten hoe het
werkt, dus de sociale diensten, bij monde van de voorzitter Tof Thissen hebben
bevestigd dat het een slechte maatregel is die averechts werkt om juist die
mensen op deze manier thuis te houden. Ook hebben wij eerder gezien via een
onverdachte bron, namelijk de PvdA-wethouders van de grote steden, dat zij
hartstochtelijk tegen het thuis houden van bijstandsmoeders zijn.Het CDA is opvallend stil. Ik hoor hierover namelijk heel weinig positiefs
van de kant van het CDA. Wij hebben zojuist ook de voorzitter van de SER gezien
die weer eens heeft uitgelegd hoe averechts dit werkt. Als ik dat alles wegstreep,
houd ik eigenlijk alleen de ChristenUnie over die voorstander
is van deze "aanrecht"-verplichting.Mijn tweede punt is het niet-verlagen van de herkeuringsleeftijd van WAO'ers
van 50 naar 45 jaar. Zij worden niet meer herkeurd volgens het strengere schattingsbesluit.
Op deze manier wordt juist niet gekeken naar wat deze mensen nog wel kunnen
en worden zij niet gestimuleerd door een plaats op de arbeidsmarkt.Een derde punt is het niet-verhogen van de uitkering van volledig arbeidsongeschikten
van 70% tot 75%. De VVD is er wel voor dat deze voor de duurzaam
volledig arbeidsongeschikten wordt verhoogd, maar niet voor de andere categorie,
die juist nog wel perspectief op werk moet houden en die met carrot and stick
moet worden gestimuleerd.Het vierde punt is de blamage van dit kabinet, te weten de modernisering
van het ontslagrecht, of beter: het niet-moderniseren van het ontslagrecht.
Het kabinet durft dat niet aan en heeft nu een schaamlapcommissie ingesteld,
terwijl iedereen – ook dit kabinet – heeft geconstateerd dat het
te duur is en te vaak averechts werkt. Het ontslagrecht beschermt misschien
de insiders nog wel, maar meer dan goed voor hen is omdat het hen te lang
op hun plek houdt, terwijl het juist aan nieuwkomers onvoldoende ruimte geeft
om ertussen en erbij te komen.Velen zijn het er ook over eens – de minister van Sociale Zaken
voorop, gelukkig – dat het moderniseren van het ontslagrecht een onlosmakelijk
onderdeel is van het hele functioneren van de arbeidsmarkt en van het glorieuze
resultaat van de participatietop. Daar is het plan in duigen gevallen omdat
de werkgevers logischerwijs zeggen dat dit een onlosmakelijk onderdeel blijft
van het geheel en dat zij daarom hun deel niet kunnen realiseren. Ondertussen
zijn deze mensen wel de dupe van de potsierlijke partijpolitiek.Ik hoor graag het volgende van het kabinet. Wie garandeert mij dat wij
met alle subsidies die nu op banen worden gelegd niet toch weer een stap zetten
op weg naar een Melkertbaan?Betere opvangmogelijkheden voor kinderen van werkende ouders zijn nog
steeds een grote belemmering in Nederland voor velen, vooral voor moeders,
om gezin en carrière te combineren. De arbeidsparticipatie van vrouwen
zou er aanzienlijk door toenemen. Dat weten wij uit verschillende onderzoeken.
Er zijn nu wachtlijsten van ongeveer 20.000 kinderen bij de buitenschoolse
opvang. Wat doet het kabinet om dit nu als de wiedeweerga weg te werken?De heer Van Hijum noemde daarnet al het regionale initiatief in Twente,
waar de VVD samen met een aantal werkgevers praktische plannen heeft gemaakt
om aan mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt werkplekken ter beschikking
te stellen gedurende een proefperiode, waarin zij kunnen bekijken of de betrokkene
daar kan blijven. Dat is natuurlijk wel de hoop en de bedoeling. Dat is een
interessant initiatief. Als dit nu werkt, hoe bevorderen wij dan dat het op
andere plaatsen – ook regionaal georganiseerd, wat mij betreft –
op zo'n manier kan plaatsvinden?Ik kom bij de discussie over het vrij verkeer van werknemers uit nieuwe
lidstaten van de Europese Unie. Ik vind dat er alle reden is om niet te denken
aan enige vervroeging van de datum die wij hebben afgesproken, maar ik vind
dat er wel alle reden is om ons bij voorbaat voor te bereiden op een verlenging
van die periode. Dat hoeft niet noodzakelijkerwijs drie jaar te zijn. Dat
is wel de volgende periode, maar die is niet verplicht. Men kan natuurlijk
wel monitoren, maar laten wij lessen trekken uit wat wij hebben gezien bij
Polen en anderen uit Oost-Europese landen. Ik vind er veel voor te zeggen
om voorbereidingen te treffen voor verlenging en daarmee ook te zorgen dat
wij niet in West-Europa vooroplopen of gekke Henkie zijn.Mevrouw Koşer Kaya (D66):De heer Nicolaï zei net zelf dat wij een krappe arbeidsmarkt hebben.
Dan begrijp ik zijn opmerkingen over Roemenen en Bulgaren niet. Als liberaal
zou hij er toch juist voor moeten pleiten dat ook deze mensen naar Nederland
kunnen komen om toe te treden tot de arbeidsmarkt wanneer daar voldoende vraag
is? Ik begrijp niet dat hij als liberaal zegt dat zij nu niet mogen komen,
terwijl het mkb zonder personeel zit, net als de bouw, de tuinbouw en de zorg.
Wij zitten nu al met een enorm tekort, dat de komende tijd alleen maar zal
toenemen. Waarom vindt u dat deze mensen nu niet naar Nederland kunnen komen?De heer Nicolaï (VVD):Ik neem graag een verwarring weg waarmee ik wel vaker word geconfronteerd.
Ik sta hier niet namens de werkgevers. Ik sta hier namens de VVD. Ik weet
dat de werkgevers dringend behoefte hebben aan mensen en dus ook aan hardwerkende
Polen en Roemenen, maar ik zie tegelijkertijd een miljoen mensen in Nederland
die kunnen werken, maar dat niet doen. Ik wil maximale druk, bijvoorbeeld
met carrots en sticks, of wat er maar te verzinnen is, om die mensen en dat
kwart miljoen aan vacatures bij elkaar te brengen. Dan helpt het niet, ook
al is dat iets gemakkelijker, om daarvoor mensen van elders aan te trekken.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Natuurlijk moeten wij de mensen hier ook inzetten, maar op dit moment
hebben wij een probleem. De Polen doen de werkzaamheden die nu moeten worden
gedaan. Straks doen wellicht de Bulgaren en de Roemenen die werkzaamheden.
De heer Nicolaï weet net zo goed als ik dat zij zorgen voor economische
groei. In Engeland hebben de Polen gezorgd voor een economische groei van
20%. De heer Nicolaï spreekt nu echter van een pas op de plaats,
dat niemand meer binnen mag komen en dat eerst de mensen die wij hier hebben
aan het werk moeten worden geholpen. Dat is naïef.De heer Nicolaï (VVD):Ik kan mevrouw Koşer Kaya geruststellen, want ik ben juist een
pleitbezorger van het vrije verkeer in de Europese Unie, onder andere omdat
ik zie dat dit Nederland economisch profijt oplevert. Het gaat hier echter
om overgangsbepalingen in een periode dat de welvaartsverschillen heel erg
groot zijn, met Bulgarije en Roemenië nog groter als je die vergelijkt
met een land als Nederland dan wanneer je kijkt naar Polen en andere Oost-Europese
landen toen zij toetraden. Ik vind het volstrekt logisch dat er overgangstermijnen
worden gehanteerd. Misschien is het goed ons te realiseren dat het andersom
ook gebeurt. Als boeren uit Nederland grond willen kopen in Polen, hebben
zij te maken met het feit dat voor sommige delen een overgangstermijn van
20 jaar geldt. Geeft ons dan de ruimte om die overgangsbepalingen een aantal
jaren langer te hanteren.Mevrouw Koşer Kaya (D66):De heer Nicolaï gaat voorbij aan mijn principiële vraag. Ook
hij haalt de hoofdzaak en de bijzaken door elkaar. Ik ben het met hem eens
dat wij ook voor die bijzaken oplossingen moeten verzinnen, want ook die moeten
goed worden geregeld. Het gaat mij echter om het principe dat de Bulgaren
en de Roemenen straks ook hier naartoe moeten kunnen komen als wij daarover
afspraken hebben gemaakt. De heer Nicolaï geeft daar geen antwoord op.De heer Nicolaï (VVD):Ik ben het daar niet mee eens. Ik heb wel antwoord gegeven, maar ik heb
nog niet gesproken over de bijzaken. Ik vind die overigens belangrijk genoeg.
Neem de overlastproblematiek. Dat punt is door velen gemaakt en ik ben het
daarmee eens. Ik benadruk in dit geval de verdringing op de arbeidsmarkt.De heer Fritsma (PVV):De heer Nicolaï geeft terecht aan dat wij veel problemen hebben gekregen
door de openstelling van de arbeidsmarkt voor Polen. Mag ik daaruit afleiden
dat de VVD een beetje spijt heeft van die openstelling van de arbeidsmarkt
voor Polen? De VVD was daar destijds een groot pleitbezorger van. Mag ik voorts
concluderen dat de VVD ook spijt heeft van de toetreding van Roemenië
en Bulgarije tot de EU, terwijl de VVD daar eerst ook voor was? Je weet namelijk
van te voren dat, als je Bulgarije en Roemenië tot de EU laat toetreden,
ook de openstelling van de arbeidsmarkt voor de inwoners van die landen aan
de orde komt.De heer Nicolaï (VVD):Ik heb van beide zaken geen spijt. Het kan voor een deel een karakterkwestie
zijn, maar ik kan dat namens mijn fractie ook als politiek statement neerleggen.
Er is geen sprake van dat wij de toetreding om die reden zouden moeten tegenhouden.
Daarvoor zijn de overgangsbepalingen in het leven geroepen. Die gaan heel
ver, want die zijn direct in strijd met één van de vier pijlers
van de EU, namelijk het vrije verkeer. Er zijn dus vergaande maatregelen afgesproken,
maar dit mag nooit een reden zijn een land niet toe te laten treden. Wij staan
dus achter het besluit dat over Polen is genomen, ook wat betreft het vrije
verkeer. De VVD was eerst voor het opschorten daarvan, maar later vonden wij
het moment rijp om tot vrij verkeer te komen. Wij trekken lessen uit wat er
is gebeurd.De heer Van Hijum (CDA):Ik ben in verwarring over waar de VVD staat en wat het echte liberale
geluid is. De heer Visser had jarenlang veel moeite met de toetreding van
Polen, ook vanwege de arbeidsmarkt. Daarna kwam de heer Van der Sande die
het allemaal niet snel genoeg kon gaan. Hij had nog nooit gehoord van verdringing.
Wij moesten ons vooral zorgen maken over het feit dat onze bedrijven naar
het buitenland verhuisden als de grenzen niet eerder open gingen. De heer
Nicolaï laat weer andere geluiden horen. Wat is de koers van de VVD?
Is mevrouw Koşer Kaya of de heer Nicolaï de echte liberaal?De heer Nicolaï (VVD):Dat is de heer Nicolaï. Dat zeg ik mede namens mevrouw Koşer
Kaya. Er is bij de VVD altijd enige ruimte voor nieuwe woordvoerders, nieuwe
rondes en nieuwe accenten. De lijn is echter consequent. De VVD heeft nooit
om deze reden "aan de negatieve kant gehangen" als landen zo ver
waren om toe te treden, omdat er een mogelijkheid was om landen van het vrije
verkeer uit te sluiten. De heer Van Hijum zal zich de discussies over de toetreding
van Roemenië en Bulgarije ook nog levendig herinneren, toen de CDA-fractie
aan de rem hing, en de VVD-fractie niet. Wij moeten beseffen, zo zegt de liberaal
in mij, maar ook de econoom in mij, dat uitbreiding van de Unie voortdurend
aantoonbaar economisch voordeel heeft opgeleverd, juist voor een land als
Nederland. Wij zullen dus niet om principiële redenen aan de rem hangen.
Wij hebben intensief gediscussieerd over het vrije verkeer; wij waren aanvankelijk
een voorstander van uitstel, tot wij het moment rijp achtten om de grenzen
wél open te stellen. Ik denk dat er op dit moment geen enkele reden
is om zelfs maar te overwegen om de toelating van werknemers uit Roemenië
en Bulgarije te vervroegen. En als je de grenzen al wilt openstellen, moet
je het nooit eerder doen dan de landen in je omgeving, want anders wordt je
een magneet. Dus als het al snel zou moeten worden geregeld, dan moet het
in ieder geval breed Europees beleid zijn. Maar ik pleit er juist voor om
voorbereidingen voor verlenging van het uitstel te treffen.Er zijn heel veel verschillende partijen in Nederland die zich op allerlei
manieren met arbeidsbemiddeling bezighouden: gemeenten, UWV, CWI, de uitzendbranche
en re-integratiebedrijven. Er gaat heel veel publiek geld om in deze sector.
Ik vind de verantwoordelijkheidsverdeling tussen deze organisaties niet duidelijk
genoeg. Er wordt nu een poging tot verheldering gedaan door CWI en UWV te
laten fuseren, maar ik maak mij net als de heer Van Hijum al zorgen over hoe
de re-integratie nu functioneert. Deze fusie wordt nu in een geforceerd tempo
gerealiseerd, terwijl er al een autonoom proces van steeds meer samenwerking
tussen deze twee instanties gaande was, wat ik toejuichte. Ik maak mij er
zorgen over dat de bezuinigingsdoelstelling op dit punt de dienstverlening
te zeer in het gedrang brengt.Gelet op mijn spreektijd kan ik niet veel zeggen over de armoedeval, maar
ik vind dit wel een van de belangrijkste onderwerpen. Gelukkig is er een motie-Nicolaï
aangenomen waarin de regering gevraagd werd, al haar maatregelen door te rekenen
om te bepalen of ze niet averechts werken, om na te gaan of mensen gestimuleerd
worden om aan de slag te gaan, harder of meer te gaan werken of een moeilijker
baan te aanvaarden, of dat het door het wegvallen van alle toeslagen juist
de verkeerde kant op gaat. Wat vindt de minister nu zelf van de doorrekening
van het hele Belastingplan, waaruit blijkt dat de situatie nauwelijks beter
wordt, dat het nauwelijks aantrekkelijker wordt om te gaan werken? Het wordt
al helemaal niet aantrekkelijk gemaakt om harder te werken of door te stromen
naar een moeilijker baan, integendeel.De heer Blok (VVD):Voorzitter. Zoals de heer Nicolaï al zei, constateert de VVD bij
dit kabinet een volstrekt gebrek aan ambitie bij het aanpakken van de problemen
op de arbeidsmarkt. Wij willen geen oppositie voeren door alleen maar "boe!"
te roepen, maar vooral door concrete alternatieven te bieden. Daarom zal ik
nu op drie voor ons belangrijke terreinen concrete voorstellen doen, terreinen
waarop dit kabinet de problemen niet aanpakt of ze als niet urgent genoeg
ziet. Dit zijn de terreinen migratie en sociale zekerheid,
ouderen op de arbeidsmarkt en de positie van zelfstandigen.De combinatie van migratie en sociale zekerheid is een van de meest intrigerende
vraagstukken van dit moment. De VVD is geen partij van "de grenzen moeten
dicht", maar zij bekijkt de migratiestroom ook niet naïef. Migratie
is heel sterk economisch gedreven en Nederland moet, met zijn zeer uitgebreide
stelsel van sociale zekerheid, dan ook juist alert zijn en zich aanpassen
aan deze tijd. Onze eigen wetgeving en de internationale verdragen dateren
uit een tijd waarin er nog geen sprake was van grootschalige migratie. Dit
wringt het meest bij de kinderbijslag en bij het mooie, nieuwe kindgebonden
budget. In 1998 is er een wet aangenomen om de uitkeringen te beperken, en
terecht, op basis van het principe dat uitkeringen gebonden zijn aan het Nederlandse
grondgebied. Er wordt een uitzondering gemaakt voor landen waarmee Nederland
een bilateraal verdrag heeft gesloten. Nu is het natuurlijk de vraag, welk
Nederlands belang er nog wordt gediend met grootschalige export van kinderbijslag.
Het ging in het afgelopen jaar om 38 mln. en wij moeten constateren dat de
uitvoeringskosten enorm zijn. Bij de behandeling van de Wet op het kindgebonden
budget antwoordde de minister op mijn vraag dat 4,5 mln. aan kosten moet worden
gemaakt om voor 7 mln. te kunnen exporteren. Dat is een volstrekte wanverhouding.
Die export is bovendien zeer fraudegevoelig. Uit het jaarbericht van de Socialeverzekeringsbank
over 2006 bleek dat in Marokko op grote schaal werd gefraudeerd met de kinderbijslag
door kinderen ten onrechte op te geven als leerlingen van het bijzonder onderwijs.
De controle op deze afstand is natuurlijk bijzonder moeilijk. Bovendien is
de kinderbijslag afgestemd op de Nederlandse kosten van levensonderhoud. Een
kinderbijslag van grosso modo € 1000 per jaar voor een middelbare
scholier komt in Marokko overeen met een jaarsalaris. Dat is echt een volstrekte
wanverhouding.Daarom wil de VVD graag dat de bilaterale verdragen ten minste worden
aangepast, zodat de kinderbijslag niet meer wordt geëxporteerd en, als
het niet anders kan, dat de verdragen desnoods worden opgezegd. Dat geldt
buiten de EU; binnen de EU moeten wij ons aan onze verplichtingen houden,
hoewel wij ook daar de ontwikkelingen kritisch zullen volgen. Natuurlijk zijn
wij bereid een uitzondering te maken voor kinderen die bijvoorbeeld een jaar
onderwijs in het buitenland volgen of voor Nederlanders die tijdelijk worden
uitgezonden.Ook bij de WW is er een duidelijk knelpunt met de migratie. Ik heb daarvoor
eerder aandacht gevraagd. Het EU-verdrag geeft rechten op WW, uitgaand van
de fictie dat er alleen in het laatste land is gewerkt. Dat betekent concreet
het volgende. Als iemand bijvoorbeeld tien jaar in Polen heeft gewerkt en één
jaar in Nederland, is er een recht op WW alsof er elf jaar in Nederland is
gewerkt. De WW in Polen is ongeveer € 200 per maand en in Nederland € 1000.
Voor die € 200 is ook echt premie betaald. Het zou volstrekt rechtvaardig
zijn als de uitkering is gebaseerd op het betalen van tien jaar premie voor € 200
en een jaar voor de Nederlandse uitkering van € 1000. Op dit punt
zou de VVD ook echt graag zien dat het EU-verdrag wordt gewijzigd. Deze bepaling
dateert uit 1972, toen de EU zes leden met een zeer vergelijkbaar welvaartsniveau
had. Het lijkt ons alleszins redelijk dat de minister zich gaat inzetten om
ervoor te zorgen dat de werkloosheidsuitkeringen voortaan gebaseerd worden
op de werkelijk betaalde premies.Anderen partijen hebben al terecht op de positie van ouderen gewezen.
Ik heb een aantal concrete voorstellen van onze kant, waarop ik graag een
reactie krijg. Wij zouden graag zien dat werknemers vanaf 55 jaar volledig
worden vrijgesteld van de werkgeverspremie WW. Dat maakt deze werknemers € 1000
per jaar goedkoper. Dat zou gefinancierd kunnen worden uit een kleine verhoging
van de WW-premie voor andere werknemers. Dat zou ongeveer € 100
zijn en betekent een forse sprong vooruit.Wij zouden ook heel graag zien dat de overheid nadrukkelijk een voorbeeldfunctie
gaat vervullen op twee terreinen. De leeftijdsgrenzen, of zij nu expliciet
of impliciet zijn, moeten weg. Geen grens op 45 jaar bij de politie. Ik weet
dat het niet officieel is, maar iedereen kan de bewindslieden vertellen dat
die in de praktijk wordt gehandhaafd. Iemand van 47 kan nog een uitstekende
wijkagent zijn. Ook in het onderwijs zullen wij ouderen hard nodig hebben.
Bij ABN Amro volgt er straks ongetwijfeld een goudgerande regeling waarbij
duizenden mensen zullen afvloeien. Wat zou ik graag zien dat die als economieleraar
of als wiskundeleraar voor de klas komen, ook als zij 55 zijn. Ook aan de
andere kant, de beëindiging van de arbeidsovereenkomst, zou het goed
zijn als de overheid eens zou stoppen met het automatische ontslag op de leeftijd
van 65 jaar en naar individueel maatwerk zou gaan. Wij zullen de mensen hard
nodig hebben. Als mensen willen doorwerken en er is ruimte voor in de organisatie –
ik ben ervan overtuigd dat dit op grote schaal het geval zal zijn –
in het onderwijs en op andere plaatsen, stop dan met cao's waarin het ontslag
automatisch op 65 jaar plaatsvindt.Ten slotte kom ik op het wezenlijke punt van de zelfstandige zonder personeel.
De VVD heeft sowieso een groot respect voor mensen die het risico van zelfstandigheid
aandurven, maar onze samenleving kan ook niet meer zonder. Inmiddels zijn
er bijna een miljoen zelfstandigen zonder personeel, die tegen zeer grote
praktische problemen aanlopen door de onzekerheid over hun status, waardoor
werkgevers of niet met ze in zee durven of plotseling geconfronteerd kunnen
worden met andere criteria, zoals nu actueel is in de thuiszorg. Bovendien
moet de VAR, de verklaring als zelfstandige, ieder jaar opnieuw aangevraagd
worden. Die kent een wachttijd van acht weken. Terwijl wij deze mensen dus
hard nodig hebben, maken wij ze het leven alleen maar moeilijker.Ook op dit gebied doet de VVD-fractie een concreet voorstel. Laat het
kabinet ervoor zorgen dat er één definitie is in alle wetten
die betrekking hebben op zelfstandigen. Dat betekent dat de definitie voor
de Verklaring Arbeidsrelatie dezelfde wordt als die voor de inkomstenbelasting,
voor de btw en voor het Basisbedrijvenregister. Laten wij er daarnaast voor
zorgen dat deze verklaring niet ieder jaar moet worden aangevraagd, maar dat
ze geldt tot wederopzegging. Hierop ontvang ik graag een heldere toezegging
van het kabinet.De heer Omtzigt (CDA):De heer Blok wil de kinderopvangtoeslag niet langer exporteerbaar maken.
Wat betekent dit voor mensen die grensarbeider zijn? Ik ken de heer Blok als
iemand die houdt van open grenzen; hoe opener hoe beter. Er zijn tienduizenden mensen die in Nederland wonen en in België werken, of in België
wonen en in Nederland werken. Aan de Duitse grens is het net zo'n verhaal.
Wil hij al deze mensen hun kinderopvangtoeslag afnemen?De heer Blok (VVD):Nee hoor. Ik heb nadrukkelijk gezegd dat ik binnen de EU geen wijzigingen
wil. Ik ken weinig grensarbeiders die dagelijks op en neer pendelen naar Marokko
en Turkije. Als de heer Omtzigt er één kan vinden, dan houd
ik mij aanbevolen. Nederlandse grensarbeiders hebben er dus geen last van.De heer Omtzigt (CDA):Kan de heer Blok mij één voorbeeld geven van een kinderopvangtoeslag
die buiten de EU wordt toegekend? Is hij een spook aan het zoeken of bestaat
er werkelijk iemand die vanuit Nederland een kinderopvangtoeslag aanvraagt
om in Tanzania zijn kind in de kinderopvang te hebben?De heer Blok (VVD):Ik ben ervan overtuigd dat zo iemand er niet is, en het woord "kinderopvangtoeslag"
heeft de heer Omtzigt geen moment in mijn betoog gehoord. Dat heeft hij zelf
tien keer genoemd; hij is zichzelf dus aan het interrumperen. Ik heb het gehad
over de kinderbijslag, de kindertoeslag en het kindgebonden budget. Ik ben
het wel met hem eens dat het allemaal wat ingewikkeld is.De heer Omtzigt (CDA):Het staat in alle persartikelen die uitgegaan zijn. Daarom vroeg ik naar
de kinderopvangtoeslag. Dit voor alle helderheid.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Voor de Partij van de Arbeid staat bij deze begroting centraal
dat wij alles op alles willen zetten om er de komende jaren voor te zorgen
dat iedereen die aan het werk kan, aan het werk komt. Alle talenten die wij
kunnen benutten, moeten wij benutten. De Partij van de Arbeid wil zich er
daarbij van verzekeren dat diegenen die onze steun het hardst nodig hebben,
die steun inderdaad krijgen, ook als het gaat om inkomensbescherming. Daarnaast
moeten wij ervoor zorgen dat nieuwe generaties een kans krijgen op de arbeidsmarkt
en moeten wij tegelijkertijd goed voor onze ouderen zorgen.De Partij van de Arbeid vindt dat het kabinet nu zo snel mogelijk de afspraken
die zijn gemaakt op de participatietop, moet gaan realiseren. Vanaf nu is
het credo: aan de slag. De vorige week verstuurde brief aan de Kamer over
de voorgenomen maatregelen voor arbeidsparticipatie zien wij dan ook als een
positief signaal. Daarvoor danken wij het kabinet. Wij zijn blij dat de beloofde
loonkostensubsidies nu ingezet gaan worden.Over de voorstellen voor de invulling van de participatiebanen heb ik
wel een paar vragen. Zoals bekend, had de Partij van de Arbeid bezwaren bij
het wetsvoorstel hierover dat nu bij de Eerste Kamer ligt. Het kabinet zegt
nu met zoveel woorden dat het enerzijds dit wetsvoorstel wil behandelen, maar
anderzijds met aanvullende wetgeving wil komen. Die aanvullende wetgeving
stemt mijn fractie hoopvol, maar ik hoor vandaag graag met meer helderheid
van de bewindslieden wat deze aanvullende wetgeving precies inhoudt.Laten wij vooral eerst bekijken welke groepen mensen wij willen helpen
met deze participatiebanen. Volgens mij hebben wij het feitelijk over twee
groepen. Allereerst is er de groep die weliswaar een grote afstand tot de
arbeidsmarkt heeft, maar met de aanwezige perspectieven toch een reguliere
arbeidsplaats kan verwerven. Een voorschakeltraject kan dan noodzakelijk zijn
alvorens re-integratie-inspanningen bij een werkgever kansrijk te laten worden.
Dergelijke voorschakeltrajecten hebben bijvoorbeeld betrekking op het verwerven
van primaire vaardigheden en Nederlands op de werkvloer. Na afloop van zo'n
voorschakeltraject krijgt de werkzoekende een leerwerkovereenkomst of een
arbeidsovereenkomst aangeboden onder toepassing van de cao van de betreffende
onderneming of de sector. In alle gevallen moet in de visie van mijn fractie
de re-integratie-inspanning gepaard gaan met verplichte scholing en training.Een andere groep betreft mensen in de bijstand van wie niet valt te verwachten
dat zij een reguliere arbeidsplaats kunnen verwerven. Hierbij gaat het veel
meer om maatschappelijke participatie. Wel geldt dat ook hierbij werk moet
lonen. Een en ander betekent dat deze mensen na een zorgvuldige indicatie
een arbeidsovereenkomst krijgen aangeboden bij zogenaamde sociale instellingen.
Uitgangspunt voor de honorering van deze functies is het wettelijk minimumloon
voor het aantal uren dat wordt gewerkt. Concreet betekent dit dat betrokkenen
hun uitkering behouden en daarbovenop voor elk gewerkt uur een aanvulling
tot aan het minimumloon ontvangen. Deelt het kabinet deze indeling met mijn
fractie? Wat wij niet willen is mensen langdurig onder het minimumloon laten
werken zodat er een groep van working poor ontstaat.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het kabinet stelt voor om mensen maximaal twee jaar met behoud van uitkering
te laten werken in de participatiebanen. Begrijp ik het goed dat de PvdA-fractie
hier niet voor is? Klopt het dat zij meer zit op de lijn die ook in Trouw
te lezen was, om met behulp van een uitkering in de participatiebanen mensen
zo snel mogelijk het minimumloon te garanderen? Dat is min of meer conform
de deal tussen VNG en sociale partners.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat klopt. Mijn fractie is, zoals mevrouw Van Gent weet, van het begin
af aan tegen de twee maal twee jaar geweest. Dat was een groot bezwaar van
ons tegen het voorliggende wetsvoorstel. Wij hebben het liever over één
jaar met maximaal een jaar verlenging. Zoals mevrouw Van Gent heeft kunnen
horen, zit er in onze visie op de indeling inderdaad een grote overlap met
de voorstellen van onder andere FNV en VNG.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat betekent dus dat werken met behoud van uitkering wat de PvdA-fractie
betreft niet gebeurt en dat de periode van twee jaar onbespreekbaar is. Geldt
dit voor elke periode? Ik vind het voor geen enkele periode een goed idee,
maar geldt dat ook voor de PvdA-fractie? Wil de PvdA-fractie ook dat op het
moment dat mensen in participatiebanen aan de slag gaan, zij boven op hun
uitkering een toeslag krijgen tot het minimumloon?Mevrouw Hamer (PvdA):Dat heeft mevrouw Van Gent mij net allemaal horen zeggen. Ik raad haar
aan hierover de Handelingen nauwkeurig na te lezen voordat ik mijzelf ga herhalen.
Mijn fractie spreekt liever over "met behulp van uitkering met een plus
erop". Het kabinet schrijft dit ook. Ik lees echter weinig terug in die
brief over de termijn van twee of een jaar. Ik vraag het kabinet daarom om
een aanvullende hoofdlijnenbrief. Die moeten wij eerst hebben om een en ander
goed te beoordelen. Ik hoop dat het kabinet de door mij bedoelde indeling
in tweeën wil hanteren.De heer Ulenbelt (SP):Mevrouw Bussemaker noemde de banen uit het wetsvoorstel "afknapbanen".
Ik kan mij hier erg goed in vinden. Roept mevrouw Hamer met haar betoog het
kabinet op om de behandeling in de Eerste Kamer niet door te zetten?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik zou graag een volgtijdelijkheid willen. Ik begrijp dat het kabinet
nu haast wil maken. Dat wil mijn fractie ook. In het proces van wetgeving
moeten de dingen echter wel op hun eigen tijd gebeuren. Ik vraag het kabinet
de Kamer heel snel een hoofdlijnenbrief te sturen, in de trant zoals mevrouw
Van Gent en ik daar net over spraken. Als wij die brief hebben ontvangen,
kunnen wij daarover hier spreken. Als wij het hier over de inhoud van die
brief eens zijn, dan kan de behandeling ervan in de Eerste Kamer aanvangen;
dan gaat het als het ware parallel lopen. Maar voordat wij aan die behandeling
toe kunnen komen, moeten wij eerst de dingen doen die als eerste gedaan moeten
worden.De heer Van Hijum (CDA):Het eerste deel van uw betoog over het gevoel van urgentie om mensen aan
de slag te helpen sprak mij zeer aan. Maar bent u dan met mij van mening dat
wij op dit punt eigenlijk geen tijd mogen verliezen? Vooruitlopend op de wetgeving
zijn eigenlijk heel veel gemeenten al met de participatieplaatsen aan de slag
gegaan. Ik was onlangs op bezoek bij de gemeente Enschede, die er al mee werkt.
Waarom zouden wij dit dus nog langer opschorten?Gemeenten hebben op dit punt eigenlijk al een aantal mogelijkheden. Zij
kunnen gebruikmaken van het W-deel. Zij kunnen loonkostensubsidies aanbieden
en, ook voor langere tijd, detacheringsconstructies creëren. Waarin verschilt
uw voorstel met die mogelijkheden?Mevrouw Hamer (PvdA):Natuurlijk moeten wij haast maken. Maar aan de andere kant behandelen
wij hier niet voor niets wetsvoorstellen. Als wij wetsvoorstellen behandelen,
moeten ze kloppen. Ik vind het eigenlijk nogal vreemd om gemeenten op te roepen
te handelen naar niet-bestaande wetgeving. Als je de brief kwaadwillend zou
willen lezen, wat ik absoluut niet zou willen doen, kan je die op deze manier
interpreteren. Daarom stel ik een ordentelijke behandeling voor. Ik heb zo-even
het kabinet opgeroepen te reageren op de interpretatie van de PvdA-fractie
op het punt van de invulling van die participatiebanen. Ik zie dat graag terug
in een hoofdlijnenbrief. Wat mij betreft kan zo'n brief al in januari worden
behandeld. Dan kunnen wij haast blijven maken. De PvdA-fractie had een aantal
fundamentele bezwaren tegen het wetsvoorstel. Dat was voor ons reden om tegen
behandeling ervan in de Eerste Kamer te zijn. Ik wil eerst hier helderheid
hebben over hetgeen de Kamer beoogt. Er bestaat toch een groot verschil met
de zienswijze in het verleden. De heer Ulenbelt haalde al aan hoe mevrouw
Bussemaker er destijds over sprak. Ik denk echt dat wij in deze Kamer eerst
de klokken gelijk moeten zetten.Natuurlijk zijn er gemeenten die vooruitlopen. Er zijn evenzeer gemeenten
die mij vertellen: het zal allemaal wel met die wetgeving, maar wij doen het
zoals het ons goeddunkt. Wij staan hier voor ordentelijke wetgeving; wij moeten
gewoon ervoor zorgen dat die klopt.De heer Van Hijum (CDA):Is het niet enorm gevaarlijk om op voorhand een groep mensen als permanent
onbemiddelbaar te bestempelen? Wij hebben al eerder over dit risico gesproken
bij de behandeling van het wetsvoorstel over de participatieplaatsen. Het
bestaat misschien wel niet, maar gemeenten spreken steeds meer over het "granieten
bestand". Gemeenten zijn bezig de Wajongers, mensen met een arbeidshandicap,
over te hevelen van de bijstandsbakken naar het UWV. Moeten wij niet alles
op alles zetten om die mensen aan het werk te krijgen? Moeten wij niet ervoor
waken dat die mensen in langdurige subsidietrajecten worden geplaatst?Mevrouw Hamer (PvdA):Op zich ben ik dat natuurlijk met u eens. Wij moeten altijd blijven proberen
om iedereen die er niet in moet zitten, er weer uit te krijgen. Degenen die
erin zitten en er weer uit kunnen komen, moeten wij eruit halen. Ik heb mij
bewust aangesloten bij de voorstellen van gemeenten. Als je de harde kern
van de WSW en de groep met loonkostensubsidies meetelt, heb je eigenlijk al
vier groepen gedefinieerd. Ik ben het dan ook met u eens dat het altijd lastig
is om mensen in een hokje te plaatsen. Ons streven is om ervoor te zorgen
dat iedereen aan het werk gaat. Tegelijkertijd vind ik dat je wel reëel
moet zijn. Mensen die echt niet op de arbeidsmarkt zullen participeren zonder
langdurige steun moeten wij ook de kans geven om maatschappelijk te participeren.
Waar scholing behulpzaam is om die mensen op latere leeftijd zich daarvan
alsnog los te laten maken, is het goed om daarmee door te gaan. Dat neemt
niet weg dat tevens recht gedaan moet worden aan wat mensen kunnen en dat
je ze niet lastig moet vallen als het echt niet gaat.In de brief van vorige week wordt ook ingegaan op de voorstellen over
de WW. De mogelijkheid wordt besproken om eerder dan nu het geval is te beginnen
met een omscholingstraject. Het kabinet vindt de Partij van de Arbeid aan
zijn zijde als het hiermee een recht op om- en bijscholing voor WW'ers wil
creëren. Ik zet er echter vraagtekens bij als het kabinet een plicht
wil invoeren die eerder dan nu zou moeten gelden. Ik vraag mij af wat "eerder
dan nu" betekent, zeker vanwege het feit dat 85% van de mensen
die het eerste jaar in de WW zit een baan vindt op hun scholingsniveau. Ik
heb er problemen mee als de plicht verder gaat dan de huidige regeling.In dit kader wil ik aandacht vragen voor de wijziging van de Flexwet.
Tijdens het debat over de uitkomsten van de participatietop hebben wij gezegd
dat wij de rechten van flexwerkers willen verbeteren. Kan het kabinet zeggen
wanneer wij hierover zullen spreken?Een ander belangrijk onderwerp is de hulp aan mensen die een re-integratietraject
volgen. In diverse regio's proberen werkgevers vastgelopen werknemers uit
te wisselen om langdurig verzuim te voorkomen. Dit gebeurt op de poortwachtercentra.
Dit initiatief verdient navolging. Wij vragen het kabinet, dit te bevorderen.Wij zijn met het kabinet van mening dat het goed is om na te denken over
een visie op de toekomstige financiering van de werknemersverzekeringen. Ook
wij vinden dat ons stelsel zo veel mogelijk moet voorkomen dat mensen in de
WW terechtkomen en moet bevorderen dat zij aan de slag blijven. Deze verzekering
is een belangrijk onderdeel van ons socialezekerheidsstelsel. Het kabinet
wil de werknemerspremie voor het AWf afschaffen per 1 januari 2009. Dit
leidt tot een structureel exploitatietekort. Dit mag niet op termijn leiden
tot snijden in de hoogte of de duur van de WW. Daarom vragen wij het kabinet
om snel een toekomstfinanciering op de werknemersverzekering te ontwikkelen
en daarbij de rol van de sociale partners te betrekken. Dit betekent ook dat
wij de WW-premie nu nog niet op nul willen zetten. Voor het eerste WW-jaar
geven wij de voorkeur aan de SER-variant met een premieverdeling van 50%
voor de werkgevers en 50% voor de werknemers. De premiedifferentiatie
in de WW moet worden doorgezet. Het kabinet maakt hiermee nog geen haast.
De sleutel voor trajecten van werk naar werk ligt bij werknemers en bij werkgevers.
Zij moeten goed en slecht beleid in de portemonnee voelen. Wij verzoeken het
kabinet om het CPB een verkennende notitie op te laten stellen over de verwachte
effecten van de verschillende vormen.De heer Van Hijum (CDA):Wat stelt mevrouw Hamer voor ten aanzien van de afschaffing van het werknemersdeel?
Dat zou per 2009 gebeuren en dat zou gecompenseerd worden met btw. Zegt mevrouw
Hamer dat de PvdA dit niet wil?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil de verkennende en toekomstgerichte notitie hebben alvorens wij
deze stap zetten.De heer Van Hijum (CDA):Mevrouw Hamer weet dat een belangrijk deel van de uitgangspunten van het
kabinet voor het aantrekkelijk maken van de stap naar werk en het verbeteren
van de koopkrachtpositie voor huishoudens met deze stap samenhangt. Ik begrijp
het voorstel dus niet zo goed. Is mevrouw Hamer met mij van mening dat de
WW-premiedifferentiatie moet maken dat investeren in scholing en inzetbaarheid
door werkgevers meer loont?Mevrouw Hamer (PvdA):Dat laatste ben ik met de heer Van Hijum eens. In de voorstellen zitten
een aantal knelpunten. Ik vraag het kabinet daarom snel met een toekomstvisie
te komen. Tot die tijd moet de WW-premie niet op nul worden gezet. De rol
van de sociale partners daarbij moet goed worden bezien.Een goede aansluiting voor de uitvoeringsketen van uitkering naar werk
is essentieel in ons huidig bestel. Wij komen in januari in een AO over de
fusie van de keten uitgebreid te spreken. Toch wil ik hiervoor alvast een
paar piketpalen slaan. Wij vinden het zeer belangrijk dat het UWV en CWI gericht
blijven op de onderkant van de arbeidsmarkt. Dat betekent voor ons ook dat,
als in de toekomst wordt gesneden in arbeidsplaatsen, dat moet gebeuren in
het management en niet bij de mensen die het echte werk doen. Ook vinden wij
het van belang dat na de fusie gemeenten gaan samenwerken op basis van gemeenschappelijke
doelstellingen en niet op machtsbasis, zoals nu vaak het geval is. De keten
moet gemeenschappelijke doelstellingen en prestatie-indicatoren formuleren
en ook het klantendossier mag niet verloren gaan.Ik kom bij de specifieke groepen. In het debat met de minister van emancipatiezaken
hebben wij al uitgebreid gesproken over de combinatie van arbeid en zorg.
Bij de behandeling van de Emancipatienota heb ik niet alleen aandacht gevraagd
voor de positie hierin van vrouwen, maar ook voor die van mannen. Graag breng
ik ook mijn "Plan voor de Man" onder de aandacht van de bewindslieden
van Sociale Zaken, omdat daarin naast het streven van het kabinet naar deeltijd-plus
voor vrouwen, ook de voltijd-minvariant voor mannen belangrijk is.Met de minister van emancipatiezaken is ook een uitgebreid debat gevoerd
over vrouwen aan de top van het bedrijfsleven en de overheid. De minister
verwees in dat debat nogal eens naar de minister van Sociale Zaken. Daarom
wil ik deze hier en nu vragen hoe hij denkt over quota voor vrouwen voor de
top van het bedrijfsleven. Er zijn nu tal van initiatieven, maar is hij met
mij van mening dat, als die initiatieven niet werken, er binnen nu en een
paar jaar een moment komt waarop aan wetgeving op dat terrein moet worden
gewerkt?Over de 45-plussers is al veel gezegd. Zij komen inderdaad moeilijk aan
het werk. Ik heb de minister van Sociale Zaken al diverse malen gevraagd om
voorstellen om de leeftijdsdiscriminatie aan te pakken. Ook heb ik hem bij
het begrotingsonderzoek gevraagd hoe hij aankijkt tegen een no-riskpolis voor
ouder personeel; vindt hij dat een geschikt instrument? Ik herhaal vandaag
deze vragen aan de minister.Over de Poolse arbeiders is vandaag al veel gezegd. Ook wij maken ons
grote zorgen over de toestanden in de gemeenten, met name de gevallen van
overlast. Natuurlijk kunnen we het de Poolse arbeiders niet kwalijk nemen,
maar bijvoorbeeld wel de illegale uitzendbureaus die mensen in veel te kleine
panden zetten en zorgen voor overlast voor de autochtone bewoners. Volgende
week praten wij hierover uitgebreid in een algemeen overleg, maar hier en
nu wil ik de minister van Sociale Zaken vragen om zijn verantwoordelijkheid
te nemen en vanaf nu als coördinerend projectminister voor deze problematiek op te treden, ook omdat hierover afspraken zijn gemaakt
toen wij ja zeiden tegen de toetreding.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Ik ben het eens met mevrouw Hamer dat er problemen zijn en
dat we die moeten oplossen. Toch wil ik de PvdA-woordvoerder vragen of zij
het beginsel dat in elk Europees verdrag staat, het vrije verkeer van werknemers,
nu verlaat. Wij vinden het immers goed om in Roemenië, Bulgarije en Polen
te verdienen en daarnaartoe te gaan, maar omgekeerd vinden wij dat niet goed.
Verlaat de PvdA dat principe? En mogen de Roemenen en Bulgaren straks ook
komen?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb helemaal niet gezegd dat die mensen weg moeten. Ik heb gezegd dat
de problemen moeten worden aangepakt – en als de donder! Wat mij niet
bevalt, is dat wij hier debatten voeren waarin de verantwoordelijkheid constant
verschillende kanten uit wordt geschoven. Mijn fractie heeft ook in het verleden
keer op keer gezegd dat de huisvesting van die mensen fatsoenlijk moet zijn
geregeld en dat we ervoor moeten zorgen dat er geen problemen in de steden
ontstaan. Omdat ik vind dat wij, noch de gemeenten, van het kastje naar de
muur moeten worden gestuurd, vraag ik het kabinet om een coördinerend
bewindspersoon aan te stellen om de problemen aan te pakken en niet om de
mensen weg te jagen.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Natuurlijk moeten de huisvestingsproblemen worden aangepakt. Ik vraag
mij overigens wel af of minister Donner verantwoordelijk moet worden gesteld
voor deze problemen, aangezien de gemeenten jarenlang hebben nagelaten om
voldoende huizen te bouwen. Hier speelt echter ook een principieel punt: het
vrije verkeer van werknemers. Dit recht staat in elk Europees verdrag vermeld.
Kunnen Roemenen en Bulgaren zich straks nog op dit recht beroepen en naar
Nederland komen?Mevrouw Hamer (PvdA):Alles op zijn tijd. Uiteindelijk moeten wij dat namelijk wel op zijn merites
beoordelen. Zoals ik gisteren in de media heb gezegd: wij moeten de problemen
van vandaag oplossen, voordat wij meer groepen tot Nederland toelaten. Voor
dit urgente probleem is toch echt de minister van Sociale Zaken verantwoordelijk.
De werkgevers moeten immers voor de huisvesting zorgen en de minister onderhoudt
het contact met hen. Het is te gemakkelijk van u om naar de gemeenten te wijzen.
Laat ik u een voorbeeld geven: Den Haag heeft veertig beleidsambtenaren aangesteld
om dit probleem op te lossen, maar op het ministerie is daarvoor nog helemaal
niemand aangewezen.De heer Ulenbelt (SP):Uw fractie heeft mijn partij in het verleden harde verwijten gemaakt.
Toen wij wezen op deze problemen, werden wij weggehoond. Wij zouden xenofoob
zijn en wat al niet meer. Bent u bereid om ruiterlijk toe te geven dat het
achteraf gezien niet zo verstandig was om onze grenzen op 1 mei voor
Oost-Europeanen te openen?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik herinnerde al aan de inzet van Jet Bussemaker en Ton Heerts. Zij hebben
nadrukkelijk gewezen op de problemen die zouden kunnen ontstaan. Dat is ook
de reden dat er afspraken zijn gemaakt over de rol van werkgevers bij de huisvesting.Ik was niet aanwezig bij de debatten waarin uw partij verwijten zouden
zijn gemaakt. Ik wil daarop dan ook niet reageren of woorden terugnemen. Ik
kan u wel zeggen dat het mijn stijl niet is. Ik zou u in ieder geval nooit
zo bejegenen.De heer Ulenbelt (SP):Ik ben het met u eens dat wij naar oplossingen moeten zoeken. Wat vindt
u dan van het idee van de Poolse regering om Polen in Nederland ertoe te brengen
terug te keren naar Polen? Ik heb de minister opgeroepen om de Poolse regering
daarbij te helpen, omdat dat de wethouders echt zou helpen. Bent u bereid
om mijn oproep te herhalen?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik weet nog niet waarmee wij de wethouders het beste helpen. Polen doen
bijvoorbeeld een belangrijk deel van het werk dat Nederlanders niet meer kunnen
of willen doen. Ik zei dan ook niet voor niets dat ik geen bezwaren maak tegen
de komst van Poolse arbeiders, maar tegen hun werkomstandigheden. Zij werken
vaak illegaal onder het minimumloon en worden bovendien ook nog eens slecht
gehuisvest. In het verlengde daarvan ontstaan weer andere problemen, zoals
de instroom van Poolse kinderen in het onderwijs.Wij moeten de problemen als de donder in kaart brengen. Pas als wij dat
gedaan hebben en als de gemeenten en het kabinet een actieplan op tafel hebben
gelegd, kunnen wij verder gaan praten over aanvullende maatregelen. Zover
ben ik echter nog lang niet. Ik ben het wel met u eens dat deze problemen
heel urgent zijn en daarom roep ik de minister ook op om zijn verantwoordelijkheid
te nemen door hier als coördinerend minister op te treden.De heer Van der Vlies (SGP):Wie is nu eigenlijk verantwoordelijk voor wat? Ik erken dat dit urgente
probleem een lange voorgeschiedenis heeft. Wij hebben al heel wat moeilijke
afwegingen moeten maken. Dit kabinet en deze minister zijn voluit verantwoordelijk
voor het openstellen van de grenzen, maar volgens mij zijn vervolgens de lokale
overheden verantwoordelijk voor de huisvesting. De minister kan daarbij als
aanjager optreden, maar dat is nog wel iets anders dan hem tot de eerst verantwoordelijke
te maken. Ik vind overigens dat een belangrijk deel van de verantwoordelijkheid
door anderen opgepakt moet worden.Mevrouw Hamer (PvdA):Natuurlijk hebben gemeenten een rol te vervullen en dat doen zij ook.
Volgens mij is de bijeenkomst die morgen wordt gehouden – wij zijn de
Kamervoorzitter zeer dankbaar dat zij de minister in de gelegenheid heeft
gesteld deze bij te wonen – georganiseerd door de wethouders van de
grote steden zelf. Zij zien dus dat er een rol voor hen is weggelegd. Destijds
hebben wij echter nadrukkelijk gezegd dat er een "zorgplicht" rust
op werkgevers voor wat betreft huisvesting. Ik heb u eerder het voorbeeld
uit Schiedam genoemd. Wijken die net vanuit een achterstandspositie aan het
opkrabbelen zijn, worden geconfronteerd met de komst van illegale uitzendbureaus
die een pand opkopen en hierin 25 Poolse arbeiders plaatsen. Busjes rijden
af en aan. Dat kan je niet alleen de gemeente kwalijk nemen, maar dat moet
vooral de uitzendbureaus kwalijk genomen worden.Ik spreek dan ook de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan,
omdat hij een relatie met deze werkgevers heeft. Ik snap best dat hij niet
al deze werkgevers individueel kent, maar volgens mij heeft hij buitengewoon
goede relaties met de werkgeversorganisaties. Laat hij deze ook benutten om
dit probleem gezamenlijk aan te pakken. Ik wil niet dat wij als Kamer de ene
keer moeten shoppen bij deze minister en de andere keer bij die minister.
Ik vraag het kabinet dan ook een coördinerend bewindspersoon te benoemen.
Het kabinet doet dit wel op meer terreinen. Laat één bewindspersoon
aanspreekbaar zijn. Voor ons is dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Dat laat onverlet dat de overige ministers en de gemeenten ook een rol vervullen.De heer Van der Vlies (SGP):Het is duidelijk dat wij het debat voeren met deze minister en deze staatssecretaris.
Heb ik u goed begrepen, mevrouw Hamer, dat het u vooral te doen is om een
gezamenlijke verantwoordelijkheid, waarbinnen deze minister zijn functie vervult
en anderen verantwoordelijk zijn voor hún taken?Mevrouw Hamer (PvdA):Inderdaad, maar met één persoon die als eerste aanspreekbaar
is. Daarom spreek ik nadrukkelijk van een coördinerend bewindspersoon.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het valt mij op dat mevrouw Hamer bij herhaling zei dat wij deze zaak "als
de donder" moeten aanpakken. Ik houd, zoals bekend, wel van een beetje
pittig taalgebruik. Ik begrijp van haar dat wij het zaakje als de "Donner"
moeten aanpakken. Zij zegt in feite: minister Donner, u bent chef vrij verkeer
van dit kabinet en als u het nog niet bent, mag u het van mij worden. Het
is niet misselijk om zoiets aangeboden te krijgen op een dinsdagnamiddag.
Mevrouw Hamer, vindt u met mij dat de heer Donner, de chef vrij verkeer die
als de "Donner" aan de slag moet, het er tot nu toe te veel bij
heeft laten zitten? Ik denk hierbij aan de inlenersaansprakelijkheid, de Arbeidsinspectie
et cetera. Wanneer wilt u concrete actie van minister Donner, onze nieuwe
chef?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vind deze aanduiding van "chef" in de positieve zin van het
woord wel mooi. Ik neem deze dan ook graag van u over. Als de "Donner"
aan de slag dan maar. De minister heeft eerder bewezen dat hij buitengewoon
voortvarend dingen kan aanpakken. Wat mij betreft gaat hij liever gisteren
dan vandaag aan de slag. Morgen zijn de wethouders bij elkaar, dat lijkt mij
een geschikt startmoment. Bovendien hebben wij volgende week weer een debat.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dan zou het mooi zijn, nu wij zo pittig met elkaar bezig zijn, dat minister
Donner, de nieuwe chef vrij verkeer, volgende week duidelijkheid geeft over
de wijze waarop hij een aantal problemen concreet en op korte termijn gaat
aanpakken.Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, daar ben ik het helemaal mee eens.Wat betreft het debat over de Postwet dat vorige week is gevoerd, is er
een relatie met de minister van SZW. Is hij het met mij eens dat als iemand
norm haalt die is gesteld aan een bepaald werk – dat kan post bezorgen
zijn of een portie garnalen pellen – die persoon ten minste het minimumloon
moet verdienen? Ik vind het van belang om dat te weten om dat debat verder
te kunnen duiden.Samen met de CDA-fractie gaat mijn fractie een voorstel doen voor het
introduceren van een percentage Nederlanders dat bekend is met de afschaffing
van AOW-partnertoeslag in 2015. Dat moet wat ons betreft 75% zijn aan
het einde van deze regeerperiode.Wij hebben afgesproken om in januari een uitgebreid algemeen overleg te
houden over het zogenaamde AOW-hiaat. Ik zeg dat nu, omdat ik niet de verwachting
wil wekken dat ik vandaag met voorstellen op dat terrein zal komen. Ik kan
daar in januari volop op worden aangesproken.Kan het kabinet de hoofdlijnen van de uitwerking van de markt voor persoonlijke
dienstverlening meenemen in de hoofdlijnennotitie die ik eerder heb gevraagd
over de participatiebanen?Mijn laatste punt betreft scholing en een leven lang leren. Wat ons betreft,
zou iedereen tussen 20 en 65 jaar op termijn het recht moeten krijgen om een
keer per vijf jaar een competentietest te doen via het CWI en de LWI. Dat
moet worden gekoppeld aan EVC-trajecten, zodat mensen hun verborgen talenten
kunnen benutten. Wij vragen de bewindslieden om een experiment met competentietests
op te zetten om zo een betere doorstroming op de arbeidsmarkt en een snellere
en duurzamere uitstroom uit uitkeringen te bewerkstelligen. Verder willen
wij graag dat de huidige doelstelling inzake voldoende startkwalificaties
met 15.000 per jaar wordt verhoogd. Daarnaast roep ik de bewindslieden op
om de minister en de staatssecretarissen van OCW keihard te ondersteunen bij
het aanpakken van voortijdig schoolverlaten. Wat mij betreft moet die leerwerkplicht
er nu snel komen.Mevrouw Karabulut (SP):U zei dat wij goed moeten zorgen voor onze ouderen. Daar ben ik het van
harte mee eens. Wij hebben voorstellen gedaan om de problemen rond het AOW-hiaat
en de aanvullende bijstand voor ouderen op te lossen en om de armoede onder
ouderen te verminderen. Ik neem aan dat u deze steunt. Dergelijke zaken staan
immers ook in uw verkiezingsprogramma.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij hebben dit debat al een paar keer in het openbaar met elkaar gevoerd,
ook in de procedurevergadering. U weet dat ik bepaalde opvattingen heb over
de wijze waarop de problemen met het AOW-hiaat moeten worden opgelost. Die
heb ik ook al her en der geventileerd. Wij hebben afgesproken dat wij een
uitgebreid algemeen overleg gaan voeren over deze buitengewoon ingewikkelde
problematiek. Betrokkenen hebben hier heel veel gevoel bij en zij verwachten
ook veel van ons op dit terrein. Ik vind dus dat wij dit debat zorgvuldig
moeten voeren. Ik heb al eerder gezegd dat ik daar niet dit begrotingsdebat
voor ga gebruiken. Ik zal al uw voorstellen met belangstelling bekijken, zoals
ik hoop dat u in januari mijn voorstellen met belangstelling zal bekijken.
Daar komen wij in januari dus echt met elkaar over te spreken en niet eerder.
Het spijt mij als er verkeerde verwachtingen worden gewekt bij betrokkenen,
maar, nogmaals, wij hebben echt met elkaar afgesproken om dit in januari buitengewoon
zorgvuldig te behandelen en niet eerder.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik heb in 2004 een motie ingediend om het mogelijk te maken dat de aanvullende
bijstand door de SVB uitbetaald zou worden. U hebt verschillende woordvoerders
daarover gehoord: het werkt prima en het gaat heel goed. Enige tijd geleden
heb ik gevraagd om dit landelijk uit te rollen. Toen hebt u daar tegen gestemd.
Voorafgaand aan het debat in januari wil ik in ieder geval van u weten of
u vindt dat de SVB dat direct aan de ouderen moet uitbetalen of niet.Mevrouw Hamer (PvdA):U probeert mij nu toch een uitspraak te ontlokken. Ik kan een tipje van
de sluier oplichten, maar ik vind dat eigenlijk niet zuiver. Wij hebben met
elkaar in een procedurevergadering een afspraak gemaakt. U weet dat ik grote
moeite heb met de vakantieweken. U weet hoe ik daar tegen aankijk. Ik heb
daar ook al voorstellen over gedaan. Bovendien weet u hoe ik tegen de SVB
aankijk. Laten wij dat debat zorgvuldig in januari voeren en laat mij niet
de bekende grammofoonplaat worden, iets wat ik niet wil zijn. Ontlok mij in
dit debat dan ook geen verdere uitspraken. Wij komen er echt uitgebreid met
elkaar over te spreken. U kent overigens de motie-Spekman/Spies op ook dit
punt. Het lijkt mij dan ook niet zo zinvol om met een motie van vier jaar
geleden aan te komen. Wij zijn nu namelijk al vele stappen verder.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Het was een recente motie. De motie-Spies/Spekman maakt het weer helemaal
ongedaan door de gemeente of de SVB weer die mogelijkheid te geven. Ik ben
het overigens met u eens dat wij dit debat straks nog inhoudelijk moeten voeren.
Dat wil ik ook met alle plezier doen. Wetende dat het heel goed werkt, dat
de SVB de uitvoering op zich neemt, is mijn vraag: vindt u niet dat die aanvulling
door de SVB betaald moet worden? Daar kunt u wel simpel antwoord op geven.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik geloof dat ik 35 vragen aan de staatssecretaris gesteld heb. De antwoorden
daarop heb ik nog niet ontvangen. Als u mijn vragen goed leest, kunt u heel
goed zien in welke richting ik denk. Ik vind dat ik de staatssecretaris de
kans moet geven om op die 35 vragen te antwoorden. Hoe u het ook probeert,
het gaat u niet lukken vandaag en evenmin morgen.De heer Spekman (PvdA):Voorzitter. Ik wil de minister en de staatssecretaris bedanken voor hun
arbeid die zij hebben verricht, zodat wij vandaag hier bij elkaar zijn.Ik neem het stokje over van mevrouw Hamer. Het centrale punt in haar inbreng
is dat wij als PvdA geen mensen laten vallen. Dit is ook een verandering bij
dit kabinet. Wij zetten dus alles op alles om iedereen aan werk te helpen,
inclusief een goede rechtspositie. Ik neem het stokje over bij het punt dat
wij er ook oog voor moeten hebben dat er mensen zijn die de pech hebben dat
zij langs te kant staan. Wij hebben duidelijk de wens, nogmaals, dat wij geen
mensen willen afschrijven. Wij spreken daarom ook niet zo snel van een granieten
bestand. Er zijn namelijk altijd wel mensen die uiteindelijk toch weer aan
de slag kunnen komen.Het gaat om werk, maar geen werkende armen, dus wel een verplichting,
maar altijd oog voor de uitzondering. Daar er mensen langs te kant staan,
moet er meer geld zijn voor armoedebestrijding, alsook meer mogelijkheden
voor de gemeenten voor inkomensondersteuning van specifieke groepen.Ik ga ook nog in op het bestrijden van misbruik om de solidariteit in
stand te houden met de sociale zekerheid, alsook om het ontduiken van minimumloon
en illegale arbeid tegen te gaan.Wij hebben dus ook voor degenen die de pech hebben dat zij langs de kant
staan. Nogmaals, dus wel werk, maar geen werkende armen. Mevrouw Hamer is
daar ook al op ingegaan. Voor ons is het echt heel belangrijk dat een aantal
voorwaarden heel scherp is. Als het gaat om het voorkomen van werkende armen,
moet er toch altijd een beperking in de tijd zijn, dus maximaal een jaar met
eventueel een gemotiveerde verlenging met een jaar. Bij die verlenging moet
er ook sprake zijn van een arbeidscontract met de werkgever, zodat de werkgever
aan de werknemer gebonden is. Dat moet onze les zijn ten opzichte van de Melkertregeling,
waarvan ik het betreurde dat die werd afgeschaft. Toen dat gebeurde, kwam
er ook wel wat naar boven bij werkgevers waar die regeling niet goed voor
was.Werken moet lonen, ook voor deze mensen, anders krijg je werkende armen.
Dat betekent dat wij er in de premie-uitbetaling echt voor moeten zorgen dat
de beloning ongeveer gelijk is aan het minimumloon.Er is dus wel de verplichting om iets te gaan doen, maar er moet ook altijd
oog zijn voor de uitzonderingen. Dat speelt natuurlijk bij jongeren op school
of op weg naar werk. Wij vinden dat er in dit soort regelingen altijd sprake
moet zijn van een hardheidsclausule. Er zijn altijd jongeren die tussen wal
en schip belanden. Wij moeten nooit de lokale overheid helemaal dichtknijpen
waardoor zij geen vrijheid meer heeft om zo'n individu nog te helpen.Datzelfde geldt overigens voor de ruimte die gemeenten nodig hebben om
bijstandsgerechtigden niet alleen een startkwalificatie te laten behalen maar
misschien ook meer dan dat. Het gaat niet altijd om de kortste weg naar werk.
Ik noem het voorbeeld van een vrouw die jarenlang was misbruikt en mishandeld
door haar man en die uiteindelijk wist te ontvluchten. Zij was gretig om iets
van haar leven te maken en bleek supertalentvol op het ROC. Uiteindelijk had
zij het in zich om een vervolgopleiding te doen. Het was heel lastig om dat
te realiseren omdat zulke uitzonderingen maar heel moeizaam worden toegestaan.
Daarvoor moet men over de wet heen gaan. Dat vind ik jammer. Wij moeten dit
soort vrouwen, die deze kracht hebben, altijd een kans gunnen.Omdat er ook mensen zijn die ernaast staan vinden wij het cruciaal dat
er meer geld is uitgetrokken voor armoedebestrijding en voor meer mogelijkheden
voor gemeenten voor inkomensondersteuning aan specifieke groepen. Ik bedank
mijn medewerkers voor het meewerken aan het boekje Alle kinderen een goede
start. Een goede start is heel bepalend. Ik dank het kabinet oprecht dat het
dit boekje heeft opgenomen in zijn brief. Het kabinet ziet het ook als doelstelling
om iets te doen voor al die kinderen die nu in Nederland niet kunnen meedoen
doordat hun ouders geen geld hebben. Daardoor kunnen zij niet sporten of niet
naar de muziekschool, terwijl zij talent hebben op dat gebied. Of zij hebben
geen computer, waardoor hen eigenlijk hetzelfde overkomt als kinderen aan
het begin van de vorige eeuw die thuis geen boeken hadden. Wij gaan er met dit kabinet voor zorgen – met de coalitiepartijen die
dit allemaal goed hebben gesteund in de motie-Van Geel voor twee maal 40 mln. –
dat alvast de helft van deze kinderen aan het einde van deze kabinetsperiode
kan meedoen aan de samenleving, mee kan spelen op school, muziek kan maken
en meer. Dat is cruciaal. Ik ben er trots op dat dit kabinet zich daarvoor
hardmaakt en ook een hard doel durft te stellen.De heer Ulenbelt (SP):Voorzitter, u hebt in het begin gezegd dat u vier interrupties zou toestaan.
Nu in het debat duidelijk blijkt dat wij daaraan tekort komen en nu wij keurig
op tijd zijn, vraag ik u dit debat niet dood te slaan. Dit gaat over de begroting
van Sociale Zaken.De voorzitter:Ik sla geen enkel debat dood.De heer Ulenbelt (SP):Ja, door geen interrupties toe te staan.De voorzitter:Wij lopen precies in de tijd. Als wij dit debat om 19.00 uur afronden,
kunnen wij volgens de planning om 20.00 uur met het volgende debat beginnen,
want zoals u weet hebben wij ook een verplichte schorsing van een uur.De heer Spekman (PvdA):De hele korting van het vorige kabinet is nu ongedaan gemaakt. Ik vind
dat cruciaal. De erkenning dat mensen pech kunnen hebben in het leven en echt
een extraatje nodig hebben om op te klauteren, om generatiegebonden armoede
te voorkomen, hebben wij nu gerealiseerd met elkaar. Voor het eerst hebben
wij ook een heel scherpe doelstelling genoemd, namelijk dat 50% van
de kinderen die nu in armoede moeten opgroeien aan het einde van deze kabinetsperiode
kan meedoen. Dat is echt heel belangrijk.Een ander punt dat met armoede te maken heeft, zijn begrijpelijke formulieren.
Het kabinet heeft zich ten doel gesteld om de belangrijkste overheidsformulieren
op 1 september 2007 te laten voldoen aan de Richtlijn begrijpelijke formulieren.
Het kabinet is daarmee nog lang niet ver genoeg. Er zijn nog heel veel onbegrijpelijke
formulieren, terwijl heel simpele zaken nog niet zijn verwerkt. Wij manen
het kabinet daarom tot spoed. Formulieren voor de huurtoeslag zijn wel duidelijk,
maar het formulier voor de kinderopvang is vrij ingewikkeld, terwijl het formulier
voor kinderkorting en combinatiekorting helemaal ingewikkeld is. Ik begrijp
wel dat dit niet allemaal rechtstreeks deze minister en deze staatssecretaris
raakt. Wat betreft het armoedebeleid en het niet-gebruik hebben wij te veel
de gewoonte te verwijzen naar de gemeentelijke formulieren, maar daar zitten
ook heel beroerde tussen. Wij moeten echter eerst zelf in de spiegel kijken.
Wij moeten bezien wat wij zelf beter kunnen doen. Ik vind het heel raar dat,
als je recht hebt op kinderopvang, er dan niet automatisch wordt gewezen op
het recht op kinderkorting en de combinatiekorting. Het komt vaak voor dat
mensen dit missen.Dan iets over het bestrijden van misbruik. Als wij de solidariteit in
Nederland in stand willen houden in de sociale zekerheid, moeten wij heel
strak en streng zijn op misbruik. Het ontduiken van het minimumloon en de
illegale arbeid moeten ook worden aangepakt. Wij kunnen nog zoveel plannetjes
bedenken om mensen die nu in de bijstand zitten aan het werk te helpen, als
het voor een werkgever erg eenvoudig is om illegale arbeiders aan te nemen,
of als het erg eenvoudig is om de wet te ontduiken en iemand minder dan het
minimumloon te betalen, dan kunnen wij het schudden. Dan nemen heel veel werkgevers
anderen in dienst. De meeste werkgevers deugen wel, maar zij worden kapot
gemaakt door de werkgevers die de wet ontduiken en voor een habbekrats mensen
in dienst nemen. Het is cruciaal dat wij extra capaciteit vrijmaken voor de
Arbeidinspectie. Ik heb er een amendement over voorbereid, met als doel om
de pakkans wat betreft de ontduiking van het minimumloon en de illegale arbeid
te vergroten. In het jaarplan 2006 komt naar voren wat er aan de hand is.
Er zijn 11.000 controles uitgevoerd door 165 personeelsleden van de Arbeidsinspectie.
Zij houden zich specifiek daarmee bezig. Er is voor 49 mln. aan boetes opgehaald
en er zijn 5500 illegalen gevonden. Mijn complimenten aan het kabinet en aan
de uitvoerders voor dit mooie resultaat, overigens mede dankzij de introductie
door het vorige kabinet van de bestuurlijke boete, want daardoor heeft een
en ander meer effect. Wij kunnen die slagkracht echter nog vergroten. Dat
moet ook als wij ervoor willen zorgen dat het draagvlak voor de sociale zekerheid
in stand blijft en dat de mensen die nu aan de kant staan in Nederland, maar
die graag willen werken, worden aangenomen door werkgevers. Anders kiezen
die voor de gemakkelijkste weg.Ik wijs ten slotte op de Stichting steun remigranten, een stichting die
goed werk doet. Er zijn altijd clubjes die één keer per jaar
bij de begrotingsbehandeling terugkomen. Deze stichting hoort daar ook bij.
Ik heb wat dit betreft het stokje overgenomen van Jeroen Dijsselbloem. Hij
heeft het in het verleden met Mirjam Sterk gedaan. Ere wie ere toekomt overigens.
De SP heeft deze week een soortgelijk voorstel gedaan voor deze club, maar
er was iets met de dekking. Wij hebben een amendement voorbereid om deze club
financieel te ondersteunen en hier voor eens en voor altijd op een goede manier
onder te brengen.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Ik wil mijn bijdrage graag beginnen met een van de grootste
fouten die het kabinet tot nu toe heeft gemaakt, namelijk de openstelling
van de Nederlandse arbeidsmarkt voor Polen en andere Oost-Europeanen. De PVV
is hier altijd tegen geweest en heeft vanaf het begin gewaarschuwd voor een
oncontroleerbare immigratie vanuit deze landen. Het kabinet hoefde alleen
maar te kijken naar de ervaringen van de Britten en de Ieren, die na openstelling
van hun arbeidsmarkt veel meer Oost-Europese immigranten binnen kregen dan
zij dachten, om dezelfde fout niet te maken. Maar het kabinet sloot de ogen
voor wat iedereen met een beetje gezond verstand van verre aan zag komen en
hield vol dat het wel mee zou vallen met de toestroom van Oost-Europeanen.
Dit jaar nog wees het kabinet hierbij steeds op 50.000 of 60.000 Oost-Europese
immigranten die per jaar werden verwacht, maar het zijn er inmiddels twee
keer zoveel geworden. De gevolgen van deze gigantische door het naïeve
kabinet onderschatte toestroom van met name Polen liegen er niet om. Denk
aan overlast, verdere verloedering van stadswijken, problemen met onderwijs
en problemen met integratie. Denk aan de verdringing op de arbeidsmarkt. Het
is natuurlijk slecht dat bijvoorbeeld een Nederlandse vrachtwagenchauffeur
zijn baan verliest of dreigt te verliezen door de massale instroom
van Polen. Wij roepen het kabinet dan ook op, de gemaakte fouten te herstellen
en de openstelling van de arbeidsmarkt terug te draaien, in ieder geval tot
2009. Verder graag de toezegging dat niet dezelfde domme fout zal worden gemaakt
door de arbeidsmarkt open te gooien voor werknemers uit Roemenië en Bulgarije.
Het is al erg genoeg dat deze landen tot de EU zijn toegetreden, maar met
openstelling van de arbeidsmarkt voor Roemenen en Bulgaren zou de ellende
natuurlijk helemaal niet meer te overzien zijn. Dit moet dus worden voorkomen.De toestroom van EU-onderdanen zoals Polen geeft natuurlijk ook een grote
druk op de sociale zekerheid. Zo krijgen onderdanen van een EU-lidstaat gewoon
een bijstandsuitkering, als zij tenminste langer dan drie maanden in Nederland
zijn verbleven. Ik vraag de regering, de Wet werk en bijstand zo aan te passen
dat dit onmogelijk wordt. Dit is echt niet moeilijk, want er is al bepaald
dat EU-onderdanen in principe geen beroep op de openbare kas mogen doen. Maar
omdat de bal bij de IND ligt als het erom gaat, EU-onderdanen die dit wel
doen, het verblijfsrecht te ontnemen, gebeurt dit natuurlijk niet, want deze
organisatie heeft nooit enige gezonde daadkracht getoond. Het resultaat is
dat veel van deze mensen ten onrechte hun verblijfsrecht en hun bijstandsuitkering
behouden. Het is te hopen dat niet meer EU-onderdanen, bijvoorbeeld Roemenen
en Bulgaren, erachter komen dat het in Nederland doodeenvoudig is om een bijstandsuitkering
te krijgen, want dan is binnen de kortste keren het hek van de dam. Ook andere
immigranten die in principe geen beroep op de openbare kas mogen doen, krijgen
van de sociale dienst toch een uitkering, zoals de gezinsmigranten. Dit is
een reden temeer om de Wet werk en bijstand zo snel mogelijk aan te passen,
opdat zeker is dat vreemdelingen die geen beroep op de openbare kas mogen
doen, ook werkelijk geen uitkering krijgen.Het zou natuurlijk het allerbeste zijn om immigranten pas voor sociale
voorzieningen in aanmerking te laten komen als zij hier ten minste tien jaar
legaal hun verblijf hebben gehad. Daarmee zouden drie belangrijke doelen bereikt
worden. De huidige, dramatisch slechte arbeidsparticipatie onder allochtonen
zou verbeteren, Nederland zou een minder aantrekkelijk immigratieland worden
en er zou veel minder belastinggeld in de uitkeringspot verdwijnen.Om fraude effectief tegen te kunnen gaan moet er volgens de PVV een dagelijkse
meldingsplicht voor bijstandsgerechtigden worden ingevoerd. Daarmee zou inkomensfraude
in de vorm van bijvoorbeeld zwartwerken bemoeilijkt worden, want als een zwartwerker
elke dag zijn werkplek moet verlaten om zijn bijstandsuitkering veilig te
stellen, zal dit niet alleen hem zelf gaan irriteren, maar ook de werkgever
van de voortdurend tussen sociale dienst en werkplek heen en weer pendelende
zwartwerker. Met een dagelijkse meldingsplicht zou bovendien fraude van in
het buitenland verblijvende personen die in Nederland ingeschreven blijven
om bijstand te blijven ontvangen, in één klap worden opgelost.
Uiteraard dient het niet nakomen van de meldingsplicht dan meteen beantwoord
te worden met het stopzetten van de uitkering. Het moet in ieder geval duidelijk
zijn dat wie fraudeert, het recht op bijstand verliest. Dit is niet alleen
een passend antwoord op wangedrag, het is ook goed voor de schatkist en het
zal velen er waarschijnlijk ook van weerhouden om fraude te plegen.Het recht op bijstand moet ook komen te vervallen bij agressie of geweld
tegen medewerkers van de sociale dienst of het CWI. Het is de PVV een doorn
in het oog dat maar liefst 64% van deze medewerkers geconfronteerd
wordt met agressie of geweld. Ook op dit punt graag een toezegging van de
regering.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. De term eigen verantwoordelijkheid heeft in de afgelopen jaren
vaak geklonken, als het om de begroting van SZW ging. Deze begroting is wat
dit betreft redelijk in balans: hervormen is niet het enige credo, er wordt
gericht naar oplossingen gezocht. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de gerichte
maatregelen om meer mensen aan het werk te helpen. Het is goed dat de VNG
en de bonden gisteren een akkoord hebben bereikt over de vormgeving van de
participatieplaatsen. Nu de economie zo sterk is, moeten wij ook echt doorpakken.Tegelijkertijd constateren wij dat de welvaart niet voor iedereen is weggelegd
en dat welvaart niet automatisch leidt tot welzijn. De schuldenproblematiek
is groter dan ooit. Ouders voelen steeds meer de druk om arbeid en zorg te
combineren. De ouderenwerkloosheid blijft onverminderd hoog. Als ik dit alles
overzie, komt er één woord bij mij op: balans. In ons persoonlijk
leven zijn wij op zoek naar balans: welke keuzen maken wij? Waar liggen onze
verantwoordelijkheden? Ook de samenleving zoekt naar balans: hoe verhoudt
eigen verantwoordelijkheid zich tot solidariteit? Welke rol speelt de overheid
daarin? Wij geloven dat de overheid mensen ruimte moet bieden om eigen keuzen
te maken en daarnaast een schild moet zijn voor de zwakkeren. Op deze wijze
kan een balans gecreëerd worden in het persoonlijk leven en in de samenleving.Bij het debat over het beleidsprogramma heeft mijn fractie al aangegeven
een spanning te bespeuren in de doelstelling van het kabinet om zowel de arbeidsparticipatie
als het aantal vrijwilligers te vergroten. De toch al fragiele balans tussen
arbeid en zorg wordt zo verder onder druk gezet. Wij voorzien bovendien dat
er budgettaire consequenties zijn verbonden aan de verschuiving van informele
naar formele arbeid. Denk aan de oudere mensen die niet meer thuis kunnen
wonen doordat de kinderen niet meer voor hen kunnen zorgen. Los van de maatschappelijke
wenselijkheid kost dit gewoonweg geld, doordat de oude mensen nu naar een
verzorgingstehuis moeten. Wij willen daarom de SER om een advies vragen waarbij
in kaart wordt gebracht wat het effect is van de verhoging van de arbeidsparticipatie
op het aanbod van vrijwilligers en mantelzorgers, en waarbij in de vorm van
een kosten-batenanalyse berekend wordt wat het budgettaire effect hiervan
is. Hoe staat de minister hiertegenover?De combinatie van arbeid en zorg moet wat ons betreft verbeterd worden.
Dit kan onder andere door het stimuleren van flexibele arbeidstijden. Ondanks
de krapte op de arbeidsmarkt moeten werknemers zich vooral voegen in de ouderwetse
opvattingen over arbeidstijden. Dit moet en kan volgens ons anders. Daarom
heeft mijn fractie met het CDA bij de begrotingsbehandeling van Verkeer en
Waterstaat een motie ingediend om thuiswerk financieel meer te stimuleren.
Dit is niet alleen goed tegen de files en voor het milieu,
maar draagt ook bij aan de onthaasting van het gezin en het verhogen van de
participatie. Graag hoor ik hierop een reactie van de minister.Daarnaast heeft mijn fractie bij de algemene politieke beschouwingen gesproken
over de schooltijdbanen. IMC in Utrecht heeft dit inzicht al eerder gehad
en via schooltijdbanen een tekort aan werknemers grotendeels weggewerkt. De
RWI heeft onlangs aangetoond dat circa een half miljoen niet-uitkeringsgerechtigden
wel aan het werk willen als meer aangesloten wordt bij hun wensen over arbeidstijden.
Wij hebben het dan over een enorm, vaak goed opgeleid arbeidspotentieel. Ik
stel daarom voor om een pilot "schooltijdbanen" op te zetten in
sectoren waar moeilijk vervulbare vacatures zijn. Ook moeten CWI en gemeenten
actiever school- en deeltijdbanen werven en deze in aparte kaartenbakken onderbrengen,
zodat potentiële werknemers het overzicht krijgen welke banen bij hun
keuze passen. Graag ontvang ik hierop een reactie.Verlofregelingen vormen eveneens een essentieel onderdeel bij het in balans
brengen van arbeid en zorg. Ouders krijgen meer fiscale korting als zij ouderschapsverlof
opnemen en deelnemen aan de levensloopregeling, maar nog steeds sparen weinig
ouders voor verlof in de levensloop. Daarom wil mijn fractie dat ook spaarloon
zonder beperkingen gedeblokkeerd kan worden als daarmee ouderschapsverlof
wordt gefinancierd. Zo kom je ouders financieel tegemoet zonder een ingewikkelde
regeling. Graag zou ik hierop een reactie krijgen.Ten aanzien van het pleegzorgverlof heeft mijn collega Voordewind bij
de behandeling van de begroting van Jeugd en Gezin gesproken over de flexibilisering
van het opnemen ervan. Nu is alleen verlof mogelijk binnen vier weken rondom
de periode dat het kind in huis komt. Pleegouders hebben meer profijt bij
dagen die zij kunnen opnemen gedurende het jaar, als zij bijvoorbeeld naar
het Bureau Jeugdzorg moeten. Mijn fractie stelt daarom voor, pleegzorgverlof
flexibel te laten opnemen gedurende het hele jaar. Ook op dit punt vraag ik
om een reactie.Ik kom te spreken over de arbeidsmarktpositie van flexwerkers. Er ligt
een evaluatie van de Flexwet maar nog geen kabinetsreactie. De positie van
flexwerkers moet verbeterd worden, met name op het terrein van scholing. Nu
wordt vaak niet in deze mensen geïnvesteerd, omdat zij dikwijls niet
lang bij één bedrijf werken. Wij stellen daarom voor om te onderzoeken
of flexwerkers meer mogelijkheden voor scholing kunnen krijgen, bijvoorbeeld
in de vorm van een scholingsfonds of door middel van een hogere algemene scholingsaftrek
voor werknemers met een tijdelijk contract. Is de minister bereid dit te onderzoeken?Mijn volgende punt betreft de balans tussen werk en handicap. Voor arbeidsgehandicapten
is het nog steeds niet vanzelfsprekend dat zij werk vinden. Bij het debat
over de Wajong heb ik aandacht gevraagd voor de job coaches. Zij verrichten
zinvol werk om de positie van Wajongers op de arbeidsmarkt te verbeteren.
Het aantal Wajongers neemt toe. Daarom moet ook het aantal job coaches uitgebreid
worden, om alle jongeren optimaal te kunnen ondersteunen. Hiertoe heb ik een
amendement ingediend.Een groep die niet in staat is om te werken, maar die nu niet in beeld
is, is de arbeidsongeschikte nuggers. Nu de overdraagbaarheid van de algemene
heffingskorting wordt afgebouwd, worden nuggers financieel gestraft als zij
niet gaan werken. Sommigen zijn echter niet meer tot werken in staat. Deelt
de minister de mening van mijn fractie, dat het onrechtvaardig is deze mensen
financieel te straffen voor het feit dat zij duurzaam arbeidsongeschikt zijn?
Als dat het geval is, welke financiële mogelijkheden ziet de minister
dan om deze groep te ontzien?Dan kom ik op de balans tussen welvaart en schuldenproblematiek. Werk
is dé manier om armoede tegen te gaan. Zelfs met werk is er echter
verborgen armoede, onder andere omdat mensen hoge schulden hebben. De schuldenproblematiek
neemt steeds meer toe.De heer Van der Vlies (SGP):De coalitie heeft geaccordeerd dat de algemene heffingskorting in een
bepaald ritme wordt teruggenomen, zoals in het coalitieakkoord staat. Vindt
mevrouw Ortega-Martijn dat er toch apart gekeken moet worden naar een bestand
daarbinnen, namelijk naar hen voor wie de gang naar de arbeidsmarkt, die gestimuleerd
zou moeten worden, niet wel meer mogelijk en denkbaar is? Zo heb ik het toch
goed begrepen?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Dat heeft de heer Van der Vlies goed begrepen. De hele afbouw van de heffing
was erop gericht dat mensen meer zouden gaan participeren. Deze groep kan
dat niet. Zij zijn arbeidsongeschikt. In die zin kun je je afvragen of het
wel rechtvaardig is om deze mensen dit ene financiële voordeel te ontnemen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik ben het daarmee eens. Dat betekent dus ook amendering van het coalitieakkoord.
Ik wil niet ingewikkeld doen, maar er is hier al een aantal keer over gesproken
en ik heb er tot nu toe geen greep op gekregen. Nu krijg ik opeens steun van
een van de coalitiepartners. Dat wil ik toch even markeren in dit debat.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Ik krijg veel brieven van mensen die door misstanden van uitvoeringsorganisaties
zwaarder in de schulden zijn terechtgekomen. Mijn fractie ontvangt graag een
reactie van de staatssecretaris welke verbeteringsslag hij voor ogen heeft
om de klachten over de schuldsaneringstrajecten te reduceren.Mijn volgende punt betreft de balans tussen werk en ouder worden. Zoals
gesteld in de inleiding, is de werkloosheid nog nooit zo laag geweest. Helaas
profiteren ouderen daar nog steeds nauwelijks van. De werkloosheid onder ouderen
blijft een groot probleem. Vorig jaar is hierover een motie-Rouvoet/Verhagen
aangenomen om een actieplan op te zetten. Nu de verbetering nog niet significant
is, moeten er verdergaande maatregelen genomen worden. Werkgevers zijn bang
dat oudere werknemers vaker ziek zijn. Dit blijkt overigens niet zo te zijn.
Om deze angst weg te nemen, pleit mijn fractie voor een no-riskpolis van een
jaar bij 55-plussers die meer dan een jaar werkloos zijn. Ik heb hiervoor
een amendement ingediend.Ik heb gepleit voor balans. Wij hebben al een balansdag. Ik hoop dat wij
van volgend jaar een balansjaar kunnen maken, opdat iedereen weer meer in
evenwicht komt.De heer Van Hijum (CDA):Op zich denk ik dat de Kamer uw doelstelling om oudere werkzoekenden aan
het werk te helpen, deelt. Is de no-riskpolis daarvoor echter wel een goed
instrument? Daarmee wordt het vooroordeel – ouderen zijn niet meer productief,
zijn vaker ziek enzovoorts – bevestigd; wij proberen nu juist dat vooroordeel
te ontkrachten. Is dit eigenlijk wel een goed middel voor dit op zichzelf
goede doel?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik vind het een goed middel. Wij kunnen nog zo vaak zeggen dat uit onderzoek
blijkt dat ouderen niet vaker ziek zijn. Maar als werkgevers inderdaad blijven
vinden dat dat wel het geval is, dan moeten wij er op een of andere manier
voor zorgen dat de werknemer bij de werkgever binnenkomt. Hij komt alleen
maar binnen als wij die werkgever een instrument geven waarmee die vermeende
financiële risico's weggenomen worden. In die zin is het op dit moment
wel een goed instrument. Het moet wel voor een korte periode zijn.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter. Als het om het aanvaarden van werk gaat, dan is op dit moment één
ding van belang: het ijzer moet gesmeed worden nu het gloeiend heet is! Maar
als ik deze bewindslieden weer zo relaxed zie zitten in vak K, dan krijg ik
soms wel het idee dat zij niet het ijzer smeden maar dat zij wat aan het filosoferen
zijn bij het haardvuur over hoe het allemaal anders zou kunnen, zonder echt
te komen tot concrete maatregelen. Ik heb erover gedacht om hun bij de behandeling
van de SZW-begroting wat pepertjes aan te bieden. Wat zij er dan verder mee
zouden doen, zouden zij zelf moeten weten. Maar mijn boodschap is dat ik wel
vind dat zij af en toe wat pit kunnen gebruiken. Op de valreep van deze begrotingsbehandeling
kwamen er via de mail allerlei stukken binnen. Wellicht was dit de peper voor
de bewindslieden, in de zin dat zij meenden toch maar eens een beetje voortgang
te moeten maken om te voorkomen dat de Kamer zou gaan zeuren.Het motto van dit kabinet is "samen werken, samen leven". Ik
moet helaas vaststellen dat er ruim een jaar na de verkiezingen op het sociale
terrein niet meer inzit dan "samen vechten over het ontslagrecht".
Dat betreur ik, want er is genoeg te doen. Er is armoede in Nederland en er
staan nog veel mensen aan de kant. Zij moeten juist op dit moment, nu de Nederlandse
economie zo "booming" is, geholpen worden.Ik hoop dat de bewindslieden de indruk die ik heb gekregen kunnen wegnemen
in hun beantwoording, maar het lijkt er een beetje op dat het motto voor het
komende jaar "samen wachten" is. Wachten op de commissie die voorstellen
zal doen om de mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt aan het werk te
helpen. Ondanks de plannen in de brief van eind vorige week, lijkt de doelstelling
om 200.000 werklozen aan het werk te helpen, verder weg dan ooit. Dat is slecht
voor de arbeidsmarkt, slecht voor de werkgevers, slecht voor de economie en
slecht voor het aanzien van de Haagse politiek. Maar het is vooral slecht
voor al die mensen die langs de kant staan, die nu niet meedoen en die moeten
rondkomen van een te lage uitkering.Voor GroenLinks is al dat wachten niet nodig. Je moet nu al maatregelen
nemen om de onderkant van de arbeidsmarkt te activeren. De brief van de vorige
week biedt een paar stapjes in de goede richting: participatieplaatsen, loonkostensubsidies
en "work first" voor mensen in de WW. Ik heb nog wel twee heldere
vragen. Staat de minister nog steeds voor de doelstelling in deze kabinetsperiode
om 200.000 langdurig werklozen aan een baan te helpen? Zo ja, denkt hij die
doelstelling met deze maatregelen te kunnen realiseren. Ik vind het plan dat
wij van gemeenten en vakbonden op dit punt hebben gekregen interessant. Ook
voor GroenLinks geldt namelijk dat werk moet lonen. Wij gaan natuurlijk niet
mensen op uitkeringsniveau aan het werk zetten. Ik verneem dan ook graag de
integrale reactie van de bewindslieden op dit plan.Ik heb twee aanvullende voorstellen. In plaats van de door de minister
voorgestelde bureaucratische procedure wil GroenLinks alle goedgekeurde WAO'ers
en gedeeltelijk arbeidsgeschikten en alle mensen die langer dan een jaar in
de WW zitten, aan het werk helpen met een loonkostensubsidie van 50%
van het wettelijk minimumloon. Die zou niet na een jaar moeten stoppen, maar
zou twee jaar lang moeten worden uitgekeerd aan werkgevers. Graag een reactie.Het verleiden van de werkgevers is altijd een verhaal apart. Ook zij stellen
zich immers vaak op als een soort onwillige minnaar. Zelfs als je met heel
goede huwelijkse voorwaarden komt, zijn zij niet bereid om een relatie met
je aan te gaan. Daarom vraag ik het kabinet hoelang het de werkgevers de kans
geeft om vrijwillig invulling te geven aan het aan het werk helpen van 200.000
langdurig werklozen. Zij zouden toch voor één op de vijftig
werknemers iemand in dienst willen nemen? Hoelang geeft het kabinet daarvoor
de tijd? Is het kabinet bereid om bijvoorbeeld in juni 2008 een tussenevaluatie
te houden en om, als het voor geen meter, geen millimeter of geen centimeter
opschiet, over te gaan tot maatregelen zoals quotering? Ook daarop graag een
reactie.Ik moet helaas vaststellen dat het kabinet te weinig doet aan de bestrijding
van armoede. De staatssecretaris heeft 50 mln. binnengehaald. Dat is natuurlijk
niet niets, maar het is wel te weinig. Daar staat ook tegenover dat bijstandsmoeders
aan de kant blijven staan met een veel te lage uitkering. Het zou mooi zijn
als er juist voor de groepen "deeltijd plus" en "voltijd min"
een gericht aanbod zou komen. Hoe staat het eigenlijk met de taskforce Deeltijd?
Schiet dat nog een beetje op?Dat mensen die een deel van hun leven in het buitenland hebben gewoond,
na hun 65ste hun hand moeten ophouden voor een bijstandsuitkering –
zeg dus maar: de mensen met het AOW-hiaat – vindt de GroenLinks-fractie
schandelijk. Daarom hebben wij samen met de SP twee amendementen ingediend.Dat 1 miljoen huurders ieder jaar € 200 gekort worden op hun
huurtoeslag, is natuurlijk ook geen goed nieuws. Daarom stel ik voor om de
helft van de meevaller van 400 mln. bij de uitgaven van dit kabinet concreet
in te zetten om alle huurders met huurtoeslag een kerstgratificatie te geven
van € 200. Ik overweeg om op dit punt een motie in te dienen. Graag
een reactie van het kabinet.GroenLinks heeft veel kritische vragen gesteld over de zojuist genoemde
AOW-kwestie in de amendementen. Dat moet weer op 17 januari, maar wij
moeten natuurlijk ook bij deze begroting het een en ander regelen. Hoe staat
het kabinet daar eigenlijk in?Daarnaast heb ik een voorstel over de 40 mln. voor armoedebestrijding
onder kinderen, de motie-Van Geel c.s. Wij hebben een brief van het kabinet
gekregen, waarin wordt voorgesteld om de 2 keer 40 mln. te besteden en afspraken
te maken met gemeenten. Ik had vorige week al een amendement gemaakt om 10
mln. concreet aan het Jeugdsportfonds te geven, zodat tienduizenden kinderen
lid kunnen worden van een sportclub. Dat kan echt heel erg snel, want dat
is een geoliede organisatie die dat heel goed aanpakt. Vanmiddag is hier een
motie van mij aangenomen die ik had ingediend bij de behandeling van de WWI-begroting
om ook in de krachtwijken meer te investeren in sportvoorzieningen. Dit zou
daar heel mooi bij aansluiten, want ik vind de kabinetsbrief enigszins vaag
over de concrete termijn waarop die investeringen voor mensen op de armoedegrens
worden gedaan. Ik wil dat echt zo snel mogelijk. Kunnen die twee keer 40 mln.
overigens echt alleen aan armoedebestrijding besteed worden en niet aan lantaarnpalen,
stoeptegels enzovoort? Ook dat is mij niet helder. Ik ben er niet voor om
met dit budget lantaarnpalen en stoeptegels te betalen.Dan nog iets over "baas in eigen agenda". De GroenLinks-fractie
heeft met belangstelling geluisterd naar voorstellen van CDA-collega's over
het stimuleren van thuiswerken. Ik vind het nog wel een beetje traag en voorzichtig:
er wordt onderzoek gevraagd en het kabinet mag er een jaar de tijd voor nemen.
Het grootste knelpunt is natuurlijk dat 48% van de werkgevers weigert
om werknemers thuis te laten werken. Dat is echt een gigantisch probleem,
terwijl het werk daar prima voor geschikt is. Dat is gebleken uit onderzoek
van Motivaction in opdracht van bijvoorbeeld IBM. Ik vraag de minister en
de staatssecretaris om in dit onderzoek ook te kijken naar de halsstarrigheid
van de werkgevers. Het goede nieuws is dat ik voor de fractie van GroenLinks
en de bewindslieden een wettelijk recht op thuiswerken heb voorbereid in de
vorm van een initiatiefwet. Wellicht hoef ik het niet in te dienen en kan
ik nu met de bewindslieden zaken doen. Dat zou ik prettig vinden.Ik maak een opmerking over de Polen, de Bulgaren en de Roemenen. Uit de
krantenberichten vanochtend rees bij mij het beeld van de VOC-mentaliteit.
Wij willen profiteren van de bijdrage die de Polen, Bulgaren en Roemenen leveren
aan onze economie. Tegelijkertijd willen wij niet in hen investeren door middel
van goede huisvesting, sociale zekerheid, het inzetten van de Arbeidsinspectie,
de inlenersaansprakelijkheid enzovoort. Dit bevalt mij niet. Af en toe lijkt
het alsof sommige partijen in de Tweede Kamer de Oost-Europeanen massaal en
zeer tijdelijk betaald naar Nederland willen halen, zodat die een muur om
Nederland kunnen metselen. Deze partijen kunnen zich vervolgens lekker in
zichzelf gekeerd achter deze muur verschansen en zeggen: "ho, bij ons
kom je er niet in!" De fractie van GroenLinks is hier niet van gediend.
Ik vind dat de chef van het vrije verkeer "als de Donner" aan de
slag moet om een aantal dingen beter te regelen. Minister Donner heeft dit
een beetje laten lopen. Daardoor hebben wij nu dit soort problemen. Hoe groot
zijn deze problemen eigenlijk in de wijken waar Polen worden gehuisvest? Wat
doen de werkgevers? Ik ken een aantal mensen uit het Regentessekwartier in
Den Haag. Van deze wijk wordt gezegd dat er grote problemen spelen. De mensen
die er wonen en die ik spreek – dit is niet alleen de elitaire bovenlaag –
zeggen dat er eigenlijk geen probleem is. Er lopen wel wat Polen op straat,
maar dat moet toch mogelijk zijn.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Voorzitter. Ik stel vandaag drie onderwerpen aan de orde: 65-plussers
die willen werken, Oost-Europeanen die willen werken en outsiders die willen
werken. De kernvraag waarvoor Nederland staat, is volgens mij hoe wij meer
mensen aan het werk krijgen en hoe wij onze economie kunnen versterken. Ik
zal een antwoord geven in drie stukken, te beginnen bij de 65-plussers.De meeste sociaaleconomische stelsels zijn nog steeds ingericht alsof
mensen op hun 65ste ziek, zwak en misselijk zijn. Dat was in 1957 misschien
zo, maar nu geldt dit niet meer. Eén op de vijf 65-plussers wil langer
blijven werken. Deze wens sluit goed aan op andere behoeftes in de maatschappij,
zoals het tekort aan arbeidskrachten, dat door de vergrijzing nog zal toenemen.
Veel 65-plussers stuiten op juridische problemen. In veel cao's wordt het
mensen min of meer verboden om door te werken na hun 65ste. Werkgevers zijn
vaak niet bekend met de mogelijkheden om door te werken. Hierdoor maken zij
nog geen optimaal gebruik van deze nieuwe groep op de arbeidsmarkt. Ook 65-plussers
kennen de huidige mogelijkheden niet goed. Het kabinet heeft de Tweede Kamer
in antwoord op vragen van D66 en op aandringen van de vakbonden gezegd het
verbod op doorwerken op te heffen voor rijksambtenaren boven de 65 jaar. Per
1 januari 2008 is bovendien een speciale cao voor 65-plussers afgesproken,
de doorwerk-cao. Ik vraag de minister om 65-plussers en bedrijven proactief
op deze mogelijkheden te wijzen. De overheid moet een campagne starten om
deze mogelijkheid onder de aandacht te brengen. Dat kan aangevuld worden door
het actief benaderen van 55-plussers.Ik vraag het kabinet tevens om een overzichtelijke website te lanceren
waarop werknemers van boven de 65 jaar en hun werkgevers kunnen opzoeken hoe
zij problemen met doorwerken kunnen oplossen. 65-plussers moeten op hun rechten
gewezen worden. Wat is daarop het antwoord van minister en staatssecretaris?Nu de 65-plussers als zzp'ers. Ik doe de minister een paar concrete suggesties
aan de hand en hoor graag zijn reactie. Maak het voor 65-plussers gemakkelijker
om actief te blijven als zzp'er: door een zzp'er in te huren, hebben bedrijven
wel de lusten, maar niet de lasten van het in dienst hebben van een 65-plusser.
Geef 65-plussers recht op zelfstandigenaftrek, geef hun recht op startersaftrek.
Ik sluit me aan bij de opmerkingen van de heer Blok over de algemene belemmeringen
voor ondernemers, ongeacht de leeftijd. Daarop wil ik wel één
aanvulling maken: het urencriterium van 1225 uur moet ook van de baan.Ik kom bij de Roemenen en Bulgaren. Ik wil deze coalitie feliciteren.
Er dreigde iets te gebeuren in Nederland: de economie zou dynamischer worden,
de economische groei zou toenemen, het financiële fundament onder ons
onderwijs zou worden versterkt. Maar door een kloek optreden van de coalitiepartijen
is dit ons bespaard gebleven. Ook hierin toonden de regeringspartijen dat
zij het vooral eens zijn over wat níét moet gebeuren: er komt
geen Pool, geen Roemeen en geen Bulgaar meer in. Dat is weer
een beslissing om toe te voegen aan het rijtje van geen modernisering van
de arbeidsmarkt, geen hervorming van het ontslagrecht voor ambtenaren, geen
oplossing voor de vergrijzing, geen oplossing voor een vastzittende woningmarkt.
Nederland zou volgens de coalitiepartijen niet klaar zijn voor Polen en andere
Oost-Europeanen. De VVD stelde bij monde van Henk Kamp dat de Polen onze banen
inpikken. Dat deze coalitie corrumpeert onder de angst voor het vreemde en
de globalisering is bekend. Maar dat de VVD zich daarbij aansluit, is onverteerbaar;
van een liberale partij verwacht ik anders. Dat Rotterdam zich daarbij aansluit,
is onverteerbaar: van de grootste havenstad ter wereld mag meer ambitie worden
verwacht.Nederland is niet af. Ik wil een Nederland met een economie die zo sterk
is, dat iedereen een baan kan vinden – en daarbij heb ik het niet over
subsidiebanen. Ik wil een Nederland met onderwijs dat zo goed is, dat iedereen
zich kan ontplooien. Ik wil een Nederland zo ontwikkeld, dat het weer het
meest vrije land van de wereld wordt. Oost-Europeanen dragen hieraan bij.
In hun drang om het beste uit hun leven te halen, vergroten zij onze welvaart.
De investeringen die zo nodig zijn voor ons onderwijs worden mede opgebracht
door Poolse schilders, dakdekkers en aannemers.Er zijn geen Nederlandse cijfers voorhanden en daarom neem ik even mijn
toevlucht tot Britse. In Groot-Brittannië hebben Oost-Europeanen voor
20% van de economische groei in 2006 gezorgd. In absolute getallen
hebben zij gezorgd voor een toename van het bnp van 6 mld. pond. De Polen
die naar Groot-Brittannië komen, zijn hoger opgeleid dan de Britten;
zij verhogen dus het kennisniveau van de Britse arbeidsmarkt. Onze economie
dreigt te vertragen door een tekort aan werknemers en een starre arbeidsmarkt.
Een topman van de Rabobank noemde dit afgelopen weekend in de NRC de grootste
bedreiging voor de Nederlandse economie. De modernisering van de arbeidsmarkt
heeft dit kabinet al uitgesteld. Nu zeggen de coalitiepartijen en de oppositie
dus ook nee tegen gemotiveerde, hardwerkende Oost-Europeanen. Ik ben blij
dat in ieder geval de minister zijn rug rechthoudt.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik hoor mevrouw Koşer Kaya een heel betoog houden.
Ik weet niet wat zij vandaag heeft gedaan, maar volgens mij reageert zij op
heel veel dingen die in de Kamer helemaal niet aan de orde zijn geweest. Maar
is zij al eens in de probleemwijken geweest, waarin de huisjes staan waar
al die mensen in zitten?Mevrouw Koşer Kaya (D66):In mijn interruptie van mevrouw Hamer heb ik al gezegd dat die problemen
moeten worden opgelost. De hoofdvraag vinden wij nu echter of Bulgaren en
Roemenen hier straks mogen komen werken of niet. In ieder verdrag staat die
vestigingsvrijheid. Wij gaan daar wel geld verdienen, omgekeerd mag het niet.
Zij dragen bij aan wat in ons land economisch noodzakelijk is. Weet u hoeveel
zorgwerkers we de komende tijd nodig zullen hebben? 700.000 extra zorgwerkers!
Dat betekent dat wij er nu al voor moeten zorgen dat de arbeidsmarkt niet
potdicht komt te zitten.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is een antwoord op een niet-gestelde vraag. U kunt wel allerlei cijfers
in mijn richting gooien, maar ik vroeg u alleen maar of u bekend bent met
de situatie in die wijken. Vindt u het aanvaardbaar dat Bulgaren en Roemenen
straks op dezelfde manier worden behandeld? Zo nee, dan is het toch zeker
volstrekt logisch dat wij snel orde op zaken stellen en deze mensen uit die
mensonterende omstandigheden halen. Waarom blaast u toch zo hoog van de toren?
Wij vragen allemaal alleen maar om een oplossing van de problemen. U bent
volgens mij de enige die hiervoor de ogen sluit.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Ik blaas zeker niet hoog van de toren. Dat doet u. In een interruptie
heb ik u verder al gezegd dat ik natuurlijk ook vind dat de problemen moeten
worden opgelost. D66 sluit namelijk nooit haar ogen voor problemen.Het is een feit dat onze arbeidsmarkt potdicht zit. U hebt desondanks
de modernisering van het ontslagrecht onmogelijk gemaakt en nu wilt u ook
nog eens de grenzen sluiten, zodat die broodnodige nieuwe werknemers Nederland
niet meer in kunnen. U sluit hopelijk uw ogen niet voor dit tekort aan werknemers.Mevrouw Hamer (PvdA):Nou moet ik het toch echt vragen: was u het nu wel of niet eens met de
plannen voor het ontslagrecht? In een radio-interview zei u tegen mij dat
u het niet eens was met de plannen van minister Donner en dat u liever het
CWI zou afschaffen. Ik heb u in deze discussie tot nu toe gespaard, maar nu
u zo'n toon aanslaat, moet ik u er toch op wijzen dat uw standpunt kant noch
wal raakt.Mevrouw Koşer Kaya (D66):Goed dat u deze vraag stelt. Ik zie overigens dat u een beetje boos begint
te worden. Op de inhoudelijke plannen van minister Donner voor de modernisering
van het ontslagrecht viel inderdaad wel iets af te dingen, maar ík
zou nooit weggelopen zijn voor een discussie hierover. Mijn motie over de
afschaffing van het CWI hangt nog in de lucht, maar ik dien haar met alle
plezier in als u met mij wilt optrekken. Dan is er ten minste een instantie
minder.Voorzitter. Kan de minister hoofd- van bijzaken onderscheiden? Als er
een huizentekort is, zetten wij de economie daarvoor toch zeker niet stil?
Wij gaan dan huizen bouwen. Tegen de gemeente Rotterdam zeg ik dan ook: bouw
huizen en pak de overlast aan. Grote steden krijgen namelijk wel meer geld
per inwoner dan andere gemeenten.De CDA-woordvoerder, de woordvoerder van de partij van het rentmeesterschap,
vraag ik of de komende generaties bij hem verhaal mogen halen als zij duizenden
euro's meer belasting moeten gaan betalen. Hij wil de arbeidsparticipatie
immers niet verhogen. Als er straks geen wiskundeleraren meer zijn voor onze
kinderen, neemt hij daarvoor dan de verantwoordelijkheid? Als er straks geen
verplegers meer zijn om onze ouderen te wassen, verdedigt hij die situatie
dan? Als de ambitieuze mensen uit de volgende generatie massaal emigreren
om de hoge kosten van het levensonderhoud te ontvluchten, staat hij dan hun
ouders te woord?Ondernemers klagen dat zij geen opdrachten meer kunnen aannemen omdat
ze te weinig personeel hebben. Kunnen deze ondernemers met hun problemen bij
de VVD-woordvoerder terecht? Eigenlijk is dit een overbodige vraag, want hij
heeft in zijn inbreng gezegd dat hij hier niet voor de ondernemers
staat. Ik doe dat echter wel.Voorzitter. Vorig jaar heb ik samen met de fracties van de PvdA en de
ChristenUnie gepleit voor het opnemen van een diversiteitsparagraaf in jaarverslagen
van de overheid en bedrijven. De Nederlandse arbeidsmarkt laat namelijk nog
steeds weinig diversiteit zien. Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd. De jeugdwerkloosheid
is hoog. Onder allochtonen is de werkloosheid zelfs twee keer zo hoog als
onder jongeren in het algemeen. Van de hoger opgeleide vluchtelingen zit maar
liefst 40% in een uitkering, ook al beschikken ze over een technische
opleiding of een opleiding voor de zorg. Ondertussen geeft een derde van de
allochtone werknemers aan dat ze te maken hebben met discriminatie. Wij moeten
hiervan werk maken.Ik wil het bedrijfsleven niet verplichten tot het opnemen van een diversiteitsparagraaf
in het jaarverslag. Ik adviseer het wel, want het tekort op de arbeidsmarkt
dwingt hen om alle mogelijkheden aan te grijpen. Is de minister bereid om
elk jaar een lijst te publiceren van best practices? De Rabobank verricht
hier uitstekend werk. Ik wil een lijst van bedrijven die divers personeelsbeleid
hoog in het vaandel dragen.Voorzitter. Nederland is niet af! Nederland moet nog verder hervormd worden!
Daar sta ik met D66 voor of het nu gaat om de vergrijzing, de woningmarkt
of het opentrekken van de woningmarkt.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. De economie presteert al een tijd goed, gelukkig maar. De
werkloosheid is gedaald en daalt nog steeds. De bijstandsgerechtigden nemen
in aantal af en het aantal banen groeit, kortom wat dat betreft staan wij
er goed voor. Dat is reden voor dankbaarheid. Hier staat wel het een en ander
tegenover. Neem het onderzoek van het Nibud: de koopkrachtplaatjes van het
kabinet vergeleken met hun eigen bevindingen. 75 van de 100 berekende gezinssamenstellingen
zullen komend jaar duurder uit zijn dan dit jaar. Gezinnen met kinderen krijgen
toch de rekening voorgelegd, soms zelfs met een koopkrachtdaling van bijna
1%. Ik vraag deze bewindslieden hoe zij de verschillen met de door
hen gepresenteerde beelden precies verklaren.Mijn fractie vraagt aandacht voor het koopkrachtbeeld van chronisch zieken
en gehandicapten. Door een aantal maatregelen, zoals de aanstaande versobering
van de buitengewone uitgavenregeling en het terugnemen van de algemene heffingskorting,
worden zij gemakkelijk zwaar getroffen. Dat moeten wij niet willen; zij mogen
niet aan het kortste eind trekken. Wij moeten ons realiseren dat juist deze
groep vaak niet in staat is om te werken. Mevrouw Ortega wees zo-even ook
al met de vinger. Wij verzoeken deze bewindslieden dan ook dringend om dit
goed in de gaten te houden en zo nodig met aanvullende maatregelen te komen.Minstens zo groot als de blijdschap dat wij ouder worden, is de zorg hoe
wij dit als samenleving financieren. Ik doel hierbij op de vergrijzingsproblematiek.
De staatsschuld kunnen wij verminderen. Daarnaast kunnen mensen die hiertoe
in staat zijn, langer en meer actief zijn. Hiermee halen wij de angel uit
het vergrijzingsprobleem. Daarom ondersteunt mijn fractie de maatregelen die
erop gericht zijn om ouderen, waar mogelijk, aan het werk te houden. Daarbij
moet doorwerken tot na de 65-jarige leeftijd mogelijk zijn en met behoud van
de mogelijkheid tot maatwerk worden bevorderd. Ik vraag deze bewindslieden
daarom klip en klaar of zij kunnen stimuleren dat artikelen geschrapt worden
die bepalen dat de arbeidsovereenkomst eindigt als werknemers de 65-jarige
leeftijd bereiken, zoals in diverse cao's nu nog het geval is.Nu het ontslagrecht voorlopig van de agenda is gehaald, richten de bewindslieden
zich terecht op de toename van de arbeidsparticipatie. Tegelijkertijd moeten
wij vaststellen dat ook het huidige ontslagstelsel fors eenvoudiger kan en
dus moet. Daarnaast moet de ontslagvergoeding gelijkgesteld worden aan de
huidige kantonrechterformule. Ik verzoek de minister uitdrukkelijk deze gedachten,
voorgesteld door de RMU, door te geleiden naar de in te stellen commissie.Mijn fractie heeft moeite met de drang van het kabinet om zo veel mogelijk
moeders van jonge kinderen de arbeidsmarkt op te krijgen, zonder rekening
te houden met het feit dat zij er bewust en terecht voor kiezen om niet te
werken of niet meer uren te werken. Uit onderzoek blijkt dat 44% van
de ouders ervoor kiest om kinderen zelf op te voeden en niet naar de kinderopvang
te brengen. Op welke wijze gaan de bewindslieden deze geluiden verwerken in
hun beleid? De mantelzorg, het vrijwilligerswerk en de opvoeding van de kinderen
zouden er wel bij varen.Ik sluit mij in feitelijke zin aan bij alle vragen die zijn gesteld over
de zzp'ers.In de motie-Van der Staaij c.s. is gevraagd om uitstapprogramma's voor
prostituees te stimuleren dan wel te faciliteren. Nu blijkt dat slechts 6%
van de betreffende gemeenten aandacht besteedt aan uitstapmogelijkheden voor
prostituees. Tot onze verbazing dreigt er nu een stammenstrijd tussen SZW
en Justitie over wie er nu eigenlijk verantwoordelijk voor is. Dat kan natuurlijk
niet zo zijn. Welke acties ondernemen welke ministers om meer dan nu uitvoering
te geven aan de motie?Werknemers uit Oost-Europa blijven de gemoederen bezighouden, dat is ook
vandaag wel weer gebleken. Dat is niet ten onrechte. Ook mijn fractie heeft
belangrijke voorwaarden ingebracht, zoals geen verdringing op de arbeidsmarkt
en op orde brengen van de huisvestingsproblematiek. Wij vonden deze voorwaarden
nodig om mee te gaan met de voorstellen. Wat is de reactie van de minister
op de actualiteit? Wat de Roemenen en de Bulgaren betreft, kan van verkorting
van het uitstel dat denkbaar is binnen de gestelde marges geen sprake zijn
als de genoemde problematiek niet gezaghebbend is opgelost.Bij de behandeling van de begroting van Verkeer en Waterstaat vorige week,
heeft mijn fractie aandacht gevraagd voor de schaarste aan bemanningsleden
op de binnenvaart. In dat debat werd verwezen naar deze begrotingsbehandeling.
Er zou ook overleg plaatsvinden, zodat dit onderwerp in dit debat verder aan
de orde gesteld zou kunnen worden. Het gaat om bemanningsleden van buiten
de EU op Nederlandse binnenvaartschepen. Daar is schreeuwend behoefte aan,
maar er is sprake van stagnatie. Ik zou graag zien dat er wat olie in deze
machinerie werd gegooid.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 19.05 uur tot 20.05 uur geschorst.Voorzitter: Ten Hoopen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-2629-2654.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl