Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in verband met de invoering van een aftrekverbod voor de aankoopkosten van een deelneming (29381)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 48-56

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-11-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 3, pagina 48-56

02-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29381Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de wetsvoorstellen Wijziging van de Werkloosheidswet en de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen in verband met de vervanging van fictief arbeidsverleden door feitelijk arbeidsverleden en de beperking van het verzorgingsforfait (29249), Goedkeuring en uitvoering van het op 3 september 2003 te Den Haag totstandgekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Vlaamse Gemeenschap van België inzake de accreditatie van opleidingen binnen het Nederlandse en Vlaamse hoger onderwijs (29419), Uitvoering van de verordening van de Raad van de Europese Unie betreffende Gemeenschapsmodellen houdende aanwijzing van de rechtbank voor het Gemeenschapsmodel (Uitvoeringswet EG-verordening betreffende Gemeenschapsmodellen) (29631) en Verlenging van de Tijdelijke instellingswet Raad voor strafrechtstoepassing en jeugdbescherming (29710)Pagina 48-48
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in verband met de invoering van een aftrekverbod voor de aankoopkosten van een deelneming (29381)Pagina 48-56
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 2 november 2004)Pagina 57-60
Presentie en opening (dinsdag 2 november 2004)Pagina 47-48
Lijst van besluiten (dinsdag 2 november 2004)Pagina 56-57

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in verband met de invoering van
een aftrekverbod voor de aankoopkosten van een deelneming (29381).De voorzitter:Ik heet van harte welkom in dit huis de staatssecretaris, de heer Wijn.De beraadslaging wordt geopend.De heer Essers (CDA):Mevrouw de voorzitter. Vandaag maken wij het slotstuk mee van een treurspel
in zes delen. De afloop is nog ongewis, maar mijn fractie hoopt van harte
dat ondanks de treurige omstandigheden er toch nog sprake zal zijn van een
redelijk happy end. Voor degenen die het spoor bijster zijn geraakt, zal ik
kort de vorige delen van het treurspel samenvatten.Het eerste deel speelt zich af op 8 juli 1996. Op die dag wijst de
Hoge Raad twee arresten waarin wordt beslist dat de door een moedervennootschap
betaalde aankoopkosten ter zake van een dochtervennootschap tot de kostprijs
van die deelneming moeten worden gerekend en derhalve moeten worden geactiveerd.
Door de werking van de deelnemingsvrijstelling zijn die kosten ook door afschrijvingen
niet meer in aftrek te brengen. De Hoge Raad liet zich in deze arresten niet
uit over de vraag of die kosten wellicht wel op het moment van verkoop van
de deelneming in aftrek zouden kunnen worden gebracht. Daarover bleef onzekerheid
bestaan. Ook in de literatuur werd uitdrukkelijk op die mogelijkheid gewezen,
zij het dat de meeste auteurs ervan uitgingen dat de Hoge Raad in de 8 juli-arresten
de aftrek van aankoopkosten definitief had geblokkeerd.Het tweede deel van ons treurspel vindt plaats op 24 mei 2002. Wederom
is de plaats van handeling het gebouw van de Hoge Raad. Op die dag wijst de
Hoge Raad het arrest BNB 2002/262, waarin hij uitdrukkelijk terugkomt op zijn
8 juli-arresten. Thans is hij van oordeel dat de bijzondere aard van
het bedrijfsmiddel deelneming meebrengt dat goed koopmansgebruik toelaat om
kosten ter zake van de aankoop van een deelneming meteen in aftrek toe te
laten. Om het feest voor belastingplichtigen compleet te maken, gaf de Hoge
Raad nog een toegift voor gevallen waarin in het verleden de aankoopkosten
waren geactiveerd: deze kosten moesten, aldus de Hoge Raad, alsnog in aanmerking
worden genomen.Het derde deel duurt erg lang. Op 12 juni 2002, dus drie weken na
het verschijnen van het arrest, publiceert de toenmalige staatssecretaris
een besluit waarin hij zegt dat hij zich over de gevolgen van het arrest beraadt
en waarin hij de inspecteurs opdraagt om verzoeken van belastingplichtigen
om aftrek toe te staan voorlopig aan te houden. Later zou het Hof Den Bosch
een inspecteur die dit beleid uitvoerde misbruik van procesrecht verwijten.
Het duurt tot 13 december van 2002, totdat er een persbericht komt, waarin
wordt aangekondigd dat het arrest met terugwerkende kracht zal worden gerepareerd.
Het duurt daarna nog meer dan een jaar voordat het wetsvoorstel uiteindelijk
op 24 december 2003 bij de Tweede Kamer wordt ingediend. Op 9 december
2003 had de staatssecretaris zijn inspecteurs opgedragen aanslagen op te leggen
met inachtneming van de aftrek van aankoopkosten, mits daarom was gevraagd
door belastingplichtige in zijn aangifte, indien de termijn waarbinnen
een aanslag kan worden opgelegd dreigde te verlopen. Wel moest de inspecteur
in die gevallen de belastingplichtige er op wijzen dat er wetgeving op komst
was waarin de aftrek met terugwerkende kracht ongedaan zou worden gemaakt.Het vierde deel van het treurspel speelt zich af in de Tweede Kamer. In
de eerste plaats dringt de Kamer er met succes op aan dat het voorstel om
de aftrek van aankoopkosten te schrappen, wordt ontkoppeld van een ander in
het wetsvoorstel opgenomen voorstel dat in het voordeel van belastingplichtigen
werkt, namelijk de regeling inzake omzetting en kwijtschelding van afgewaardeerde
vorderingen. Het resultaat was dat het aankoopkostenvoorstel separaat kon
worden behandeld, hetgeen vooral was geschied met het oog op de behandeling
van dit voorstel door de Eerste Kamer, die nu eenmaal geen recht van amendement
heeft. Wij zijn daar onze collega's aan de overkant dankbaar voor.In het wetsvoorstel stelt de staatssecretaris ondanks de kritiek van de
Raad van State een terugwerkende kracht voor, die ongekend is, omdat deze
qua feitelijke uitwerking onbeperkt was. Indien een belastingplichtige in
een jaar aankoopkosten in aftrek brengt, wordt in datzelfde jaar de winst
verhoogd met hetzelfde bedrag. Indien de aankoopkosten in aftrek zijn gebracht
in een jaar waarover reeds een onherroepelijke definitieve aanslag is vastgesteld,
wordt in het eerstvolgende nog openstaande boekjaar de fiscale winst verhoogd
met het bedrag van de in aftrek gebrachte aankoopkosten.Het vijfde deel laat een dramatische versnelling van de gebeurtenissen
zien. Na de forse kritiek in de pers, literatuur en de Tweede Kamer dient
de staatssecretaris een nota van wijziging in waarin het overgangsregime wordt
versoepeld. Gesauveerd werden – grofweg, de feitelijke regeling was
gecompliceerder – nog niet onherroepelijk vaststaande aanslagen over
jaren waarin aankoopkosten zijn opgenomen ter zake van tussen 1 januari
2000 en 13 december 2002, de datum van het persbericht, verworven deelnemingen.
Ook werden de belastingplichtige die de procedure BNB 2002/262 had gewonnen
en zijn "lotsverbondenen" alsnog gesauveerd. De Tweede Kamer neemt vervolgens
twee amendementen aan, die enerzijds tot een verdergaande versoepeling leiden,
maar anderzijds voor sommige belastingplichtigen ook weer tot een aanscherping
omdat zij hun aankoopkosten pas op het moment van verkoop van de deelneming
in aftrek kunnen brengen.Thans staan we voor het zesde en laatste deel van deze tragedie. Het resultaat
van alle voorgaande delen van het treurspel is dit wetsvoorstel met een ongekend
gecompliceerd overgangsrecht. Dit overgangsrecht maakt namelijk onderscheid
tussen vier variabelen: ten eerste, het al dan niet verworven hebben van de
deelneming vóór 1 januari 2000; ten tweede, het al dan
niet geclaimd hebben van aftrek vóór of op 13 december
2002; ten derde, het al dan niet onherroepelijk vaststaan van de aanslag op
het moment van inwerkingtreding van de wet; en ten vierde het al dan niet
maken van aankoopkosten vóór of op 13 december 2002.Uit de wiskundelessen kunnen we ons nog herinneren dat als je meer variabelen
dan vergelijkingen hebt, er sprake is van een onoplosbare casus. Dat doet
zich ook hier voor. Een mogelijke oplossing is dan om het aantal variabelen
terug te brengen. Ik doel in dit geval op de variabele van het al dan niet
onherroepelijk vaststaan van de aanslag.Belastingplichtigen die een deelneming hebben verworven op of na 1 januari
2000 hebben met betrekking tot aankoopkosten die zijn gemaakt vóór
of op 13 december 2002 alleen dan recht op aftrek van deze aankoopkosten
indien de aanslag op het moment van inwerkingtreding van de wet nog niet onherroepelijk
vaststaat. Indien deze aankoopkosten echter in enig jaar zijn geactiveerd
en de aanslag over dat jaar op het moment van inwerkingtreding van de wet
reeds onherroepelijk vaststaat, komen deze kosten niet alsnog in aftrek. Er
dreigt daardoor een verschil in behandeling te ontstaan tussen belastingplichtigen
die wel en belastingplichtigen die geen onherroepelijk vaststaande aanslag
hebben ontvangen op het moment van inwerkingtreding van de wet. Daarmee is
de aftrekbaarheid van deze kosten afhankelijk gemaakt van toevalligheden als
de snelheid waarmee de aangifte is ingediend en de snelheid van behandeling
van de zijde van de inspecteur.In zijn antwoord op dit door ons aangedragen aspect antwoordt de staatssecretaris
in zijn memorie van antwoord dat in de bedoelde gevallen normaliter op de
datum van het arrest, 24 mei 2002, de aanslagen over de jaren 2000 en
2001 nog open zullen staan. In die gevallen zullen belastingplichtigen aftrek
van aankoopkosten hebben geclaimd en kan er alsnog aftrek worden toegepast.
Het kan echter naar onze mening heel goed zijn dat vóór 24 mei
2002, afhankelijk van de snelheid van handelen van de inspecteur of de snelheid
waarmee de aangifte is ingediend, die aanslag wél al onherroepelijk
vaststaat. Het is dan niet redelijk om de aftrek in zijn geheel te weigeren.
Op zijn minst moet dan aftrek worden verleend in het jaar van vervreemding
of liquidatie conform de behandeling van aankoopkosten met betrekking tot
deelnemingen verworven vóór 1 januari 2000. Aangezien volgens
de staatssecretaris in diezelfde memorie van antwoord hiermee geen budgettaire
derving is gemoeid, verzoek ik om een duidelijke toezegging om deze gevallen
alsnog te sauveren. Voor deelnemingen die op of na 1 januari 2000 zijn
verworven, zou dit betekenen dat altijd aftrek van aankoopkosten wordt toegestaan
als deze kosten vóór of op 13 december 2002 – de
datum van het persbericht – zijn gemaakt. Mijn fractie hecht zeer aan
een toezegging op dit punt om tot een positieve beoordeling te kunnen komen.Voor deelnemingen die zijn verworven vóór 1 januari
2000 geldt een soortgelijk onderscheid, maar dan met een tegengesteld effect.
Er dreigt dan een ongelijke behandeling te ontstaan van twee belastingplichtigen
die beiden vóór 1 januari 2000 een deelneming hebben verworven,
die vóór of op 13 december 2002 aftrek hebben geclaimd,
maar waarvan de ene belastingplichtige een onherroepelijke aanslag heeft ontvangen
en de aanslag van de andere belastingplichtige nog niet onherroepelijk is.
De eerste belastingplichtige krijgt meteen de aftrek, de tweede belastingplichtige
krijgt de aftrek eerst op het moment van vervreemding of liquidatie. Is dit
rechtvaardig? Dit geldt te meer voor de groep belastingplichtigen die al vóór
het arrest van 24 mei 2002 de aftrek hadden geclaimd. Zij
worden nu op dezelfde manier behandeld als de belastingplichtigen die pas
na 24 mei 2002 maar vóór of op 13 december 2002 alsnog
de aankoopkostenaftrek hebben geclaimd. Ik roep de staatssecretaris op, ook
deze ongelijke behandeling weg te nemen.Het antwoord van de staatssecretaris in de memorie van antwoord ziet niet
op het door ons bedoelde geval, maar op twee belastingplichtigen die vóór
1 januari 2000 een deelneming hebben verworven en geen aftrek hebben
geclaimd. In het geval de aanslag nog open staat en vóór of
op 13 december 2002 alsnog aftrek is geclaimd, is aftrek mogelijk in
het jaar van verkoop of liquidatie. Indien de aanslag echter onherroepelijk
vaststaat, is geen aftrek meer mogelijk. Is dit rechtvaardig? Graag verzoek
ik de staatssecretaris dan ook over deze casus zijn mening te heroverwegen.Het beroep van de staatssecretaris op de "leer van de formele rechtskracht"
maakt weinig indruk, al was het maar omdat door de wetgever zelf in artikel
II, tweede lid, een inbreuk op die leer wordt gemaakt. Bovendien leidt het
arrest van de Hoge Raad niet direct tot een verbreking van de formele rechtskracht.
De overgangsregeling die de Hoge Raad heeft gecreëerd, leidt wel tot
materiële terugwerkende kracht, maar deze is in casu in het voordeel
van belanghebbenden. Het moge duidelijk zijn dat deze terugwerkende kracht
de overheid vanwege de budgettaire gevolgen onwelgevallig is, maar het is
niet juist de wettelijke reparatie ervan te plaatsen in het kader van de formele
rechtskracht. Per slot van rekening bevat ook het huidige voorstel nog steeds
formele terugwerkende kracht tot de datum van het persbericht. Die situatie
betreuren wij, hoezeer wij ook de argumenten om er in dit geval toch toe over
te gaan begrijpen, vooral omdat de terugwerkende kracht thans in een veel
mildere vorm is gegoten dan aanvankelijk werd voorgesteld. Dat neemt echter
ons dringende verzoek om een toezegging op een aantal punten niet weg.Tot slot verzoek ik de staatssecretaris alsnog in te gaan op de in het
verslag gestelde vraag over de behandeling van aankoopkosten die zijn gemaakt
in een later jaar dan in het jaar van verwerving van de deelneming. Aanspraak
op aftrek van deze kosten kon dan niet in het jaar van aankoop worden gemaakt.
Het antwoord van de staatssecretaris op deze door de fractie van de VVD gestelde
vraag dat deze situatie ongebruikelijk is, bevredigt niet. Immers, zo ongebruikelijk
hoeft dit niet te zijn en bovendien, ook al zou het ongebruikelijk zijn, dan
nog is het de verantwoordelijkheid van de wetgever om hierover duidelijkheid
te verschaffen. Anders voegen we aan de vier thans bestaande variabelen in
het overgangsrecht nog een vijfde variabele toe, namelijk het al dan niet
gebruikelijk zijn van de situatie. Dat kan toch niet de bedoeling zijn!Voorzitter. Ik wacht met vertrouwen het antwoord van de staatssecretaris
af.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de Voorzitter. In deze Chambre de Réflection heb ik namens
de leden van de VVD-fractie tijdens de behandeling van het Belastingplan 2004
een aantal stellingen geponeerd. Ik noem daarvan de volgende: - oneigenlijke of niet noodzakelijke combinaties van regelingen in één
wetsvoorstel belemmeren de vrijheid van besluitvorming van deze Kamer;- de overheid dient zich zonder dralen neer te leggen bij een voor de
overheid negatief uitgevallen slotuitspraak van de rechter. De overheid dient
het verlies sportief te dragen. Het aanhouden van bezwaarschriften is in dat
licht ongewenst;- dat een uitspraak die in het voordeel van de belastingplichtige
uitpakt, doorwerkt naar gelijke gevallen waarin geen bezwaar is aangetekend,
is een voorbeeld van fair play door de overheid;- terugwerkende kracht
vormt een grote inbreuk op de fundamentele regels van onze rechtstaat en dient
daarom slechts in uiterste nood te worden toegepast.In casu praten wij over een wetsvoorstel waarbij tegen al deze ook door
de staatssecretaris – zij het in beginsel – onderschreven regels
is gezondigd. Daar de staatssecretaris het bovendien op prijs stelt dat deze
Kamer hem scherp houdt, verneem ik graag hoe hij het rechtvaardigt dat deze
regels bij dit wetsvoorstel overtreden mochten worden of nog steeds overtreden
mogen worden. Deze verklaring klemt te meer daar wij vorig jaar zo indringend
met elkaar hebben gesproken over de noodzaak van een betrouwbare overheid.Uiteraard dank ik, namens de VVD-fractie, de staatssecretaris voor zijn
antwoorden op de door deze leden schriftelijk aan hem gestelde vragen. Mede
in het licht van het voorafgaande ontvangen wij nog graag een reactie van
hem op de volgende punten.1. De Hoge Raad heeft met zijn aankoopkostenarrest de leer van de formele
rechtskracht doorbroken. Door dit wetsvoorstel is voor deelnemingen die verworven
zijn vóór 1 januari 2000, aftrek alleen toegestaan als
vóór 24 mei 2002 al aanspraak is gemaakt op aftrek van
aankoopkosten. Degenen van wie de aanslag nog niet vaststond doch die hun
aanspraak niet vóór 24 mei 2002 kenbaar hebben gemaakt,
komen derhalve niet voor aftrek in aanmerking. Als redenen voor het niet claimen
kunnen bijvoorbeeld gelden: beperking van de adviseurskosten (sic) of het
hebben van een fiscale verliespositie.De staatssecretaris is van mening dat er op geen enkel moment sprake was
van "gerechtvaardigde verwachtingen welke worden beschermd door artikel 1,
Eerste Protocol bij het EVRM". In dit artikel 1 wordt gesproken over "possessions".
Het is duidelijk, dat er bij de belastingplichtigen met een aangifte die nog
niet definitief geregeld is, de legitieme verwachting postvat dat de aftrek
van aankoopkosten alsnog zal worden gehonoreerd. Is zo'n legitieme verwachting
nu een "possession", zo vragen de leden van de VVD-fractie zich af. Onder
verwijzing naar de zaken Brumarescu, Antonakopoulos, Prince Hans-Adam of Liechtenstein,
Ambruosi en andere zaken beantwoorden zij deze vraag met ja.De volgende vraag is: is er sprake van een uitzondering voor de bescherming
van eigendom? De leden van de VVD-fractie menen van niet. Zij komen tot deze
conclusie, omdat er in de onderhavige wetgeving geen sprake is van een compensatie
voor het door de overheid geschonden individuele belang. Ik verwijs naar de
zaken Pressos Compania, de varkenshouderszaak van de Hoge Raad, en M.A. van
Finland. Bij het onderhavige wetsvoorstel is er geen sprake van terugwerkende
kracht ter voorkoming van misbruik; er wordt slechts een budgettair
belang gediend. Indringende vragen aan de staatssecretaris zijn derhalve:
hoe kijkt híj hier tegenaan? Verschuift hij niet met dit wetsvoorstel
een claim naar de toekomst? Staat de volgende procedure al niet op de rol?2. Een belastingplichtige heeft ná 1 januari 2000, maar vóór
13 december 2002, een deelneming verworven. De aankoopkosten daarvan
heeft hij geactiveerd en de aanslag is vastgesteld. Zou de aanslag nog openstaan,
dan zou de belastingplichtige de aankoopkosten wel kunnen aftrekken. De leden
van de VVD-fractie zijn tegen deze ongelijkheid. Dat er wellicht sprake is
van een theoretische situatie zonder enige budgettaire derving en dat daarom
het verschil in behandeling acceptabel is, spreekt deze leden niet aan. Graag
krijg ik hierop een reactie van de staatssecretaris.3. De tijd tussen 13 december 2002, de datum van de aankondiging
van de reparatiewetgeving, en 24 december 2003, de dag waarop het wetsvoorstel
aan de Tweede Kamer is aangeboden, is in de ogen van de VVD-fractie "onbehoorlijk"
lang. Wat vindt de staatssecretaris hiervan?4. De reactie van de staatssecretaris op de schriftelijke vraag hoe belastingplichtigen
aanspraak moeten hebben gemaakt op aftrek van aankoopkosten in de aangifte
van het jaar van verwerving van de deelneming als deze kosten in een later
jaar zijn gemaakt, is een ontwijkende reactie. Ook de wellicht in de ogen
van de staatssecretaris ongebruikelijke situaties zijn situaties. Graag krijg
ik alsnog een inhoudelijke reactie op de gestelde vraag.5. De door de Tweede Kamer gewijzigde regels voor de zogenaamde lotsverbondenen –
dat zijn belanghebbenden die voor 1 januari 2000 een deelneming hebben
verworven en hun lot hebben verbonden aan dat van de procedurerende belanghebbende –
achten de leden van de VVD-fractie buitengewoon ongelukkig. Wat is de visie
van de staatssecretaris hierop?6. Kortheidshalve wil ik de CDA-fractie ondersteunen met haar voorbeeld
bovenaan bladzijde 3. Dan hoef ik al die zinnen niet te herhalen.Mevrouw de voorzitter. De staatssecretaris zou de leden van de VVD-fractie
en de fiscale praktijk oneindig plezieren, wanneer hij de gevolgen van het
onderhavige wetsvoorstel in een stroomschema samenvat. Wellicht wil hij die
toezegging doen. Wij zijn benieuwd naar de reacties van de staatssecretaris.
De instemming van de leden van de VVD-fractie is erg afhankelijk van de toezeggingen
die de staatssecretaris aan deze Kamer doet.De voorzitter:Misschien is de staatssecretaris bereid en in staat om direct te antwoorden.Staatssecretaris Wijn:Mevrouw de voorzitter. Ik ben bereid om meteen te antwoorden, maar of
ik daartoe ook in staat ben, moeten de komende tien minuten leren. Wij behandelen
namelijk een buitengewoon complex wetsvoorstel. Alle sprekers hebben daaraan
gerefereerd. De heer Essers heeft met zijn inbreng niet alleen een treurspel
geschreven, maar hier en daar ook een vrolijke noot laten horen. Hoe complex
dit wetsvoorstel is, bleek bij de behandeling op ons departement. Misschien
hebben wij wel tien, twaalf keer met elkaar aan tafel gezeten om te bezien
hoe wij het arrest het beste tegemoet zouden kunnen treden. Voor degenen die
nu op de ambtenarentribune zitten heb ik heel veel respect. Steeds moest ik
tegen hen zeggen: begin nog maar een keer bij het begin, leg mij het maar
weer uit. De heer Biermans vroeg om een stroomschema. Ik kan hem zeggen dat
wij hebben gewerkt met data en schema's om duidelijk te maken wat er aan de
hand was.De heer Biermans zei dat de tijd tussen 13 december 2002, de datum
van aankondiging van de reparatiewetgeving, en 24 december, de datum
waarop het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer is aangeboden, erg lang is. Deze
tijdsduur heeft als belangrijkste oorzaak de complexiteit van het wetsvoorstel.
Aanvankelijk leek het dat niet te zijn, maar het proces was niet bepaald eenvoudig.
Het arrest van de Hoge Raad was voor meerdere interpretaties vatbaar. Het
was, ik wil dat toch wel gezegd hebben, een vrij radicaal arrest. Ik kan mij
daarom goed voorstellen dat degenen die ermee werden geconfronteerd, daarvan
schrokken. Naar aanleiding van het wetsvoorstel heeft de Raad van State een
aantal opmerkingen gemaakt, en daarna is er een nota van wijziging gekomen.
Ik heb destijds al gezegd dat ik wat in het voorstel staat niet altijd waar
kan maken.Een van de sprekers heeft erop gewezen dat een aantal oneigenlijke combinaties
de besluitvorming in de Kamer kan belemmeren. Ik begrijp die opmerking wel.
Maar het andere voorstel, dat hiermee oorspronkelijk was gecombineerd, gaat
ook over de deelnemingsvrijstelling. Toch hebben wij beide voorstellen uit
elkaar gehaald. Maar de oorspronkelijke opzet was goed verdedigbaar.Er is gezegd dat de overheid zich sportief heeft neer te leggen bij het
oordeel van de rechter. In principe ben ik het daarmee eens, zij het dat we
dat niet altijd klakkeloos moeten doen. Dat is bijvoorbeeld het geval als
zo'n uitspraak onbillijke budgettaire gevolgen heeft. Ik vind dat het arrest
van de Hoge Raad onbillijk was. Je zou de stelling kunnen verdedigen –
dat is mijn persoonlijke, polariserende mening – dat iemand hier een
gokje heeft gewaagd, een gokje dat goed is uitgepakt.Volgens de heer Biermans is een voorbeeld van fair play om een uitspraak
in het voordeel van de belastingplichtige te laten doorwerken naar gelijke
gevallen die geen bezwaar hebben gemaakt. Bij een normale uitspraak geldt
de leer van de formele rechtskracht waarbij nieuwe jurisprudentie wordt toegepast
op alle nog openstaande jaren, ongeacht het feit of er bezwaar is aangetekend
en dat op vaststaande jaren niet wordt teruggekomen. Het aankoopkostenarrest
is bijzonder omdat de nieuwe leer ook gevolgen heeft voor aankoopkosten die
gemaakt zijn in reeds vaststaande jaren. Zodra je ervoor kiest de gevolgen
van een arrest wettelijk te reguleren, is het aan de wetgever, dus aan de
Kamer en mij, om vast te stellen wat er precies gedaan moet worden.Het wetsvoorstel is daarvan een schoolvoorbeeld. Tijdens de behandeling
in de Tweede Kamer is het wetsvoorstel op een aantal inhoudelijke punten bijgesteld.
Nu heeft deze Kamer uiteraard niets te maken met het totstandkomingsproces
van een amendement. Voor mij is dat soms lastig. Ik heb dat amendement in
de Tweede Kamer ontraden, maar vervolgens is het toch aangenomen. Nu zegt
deze Kamer bezwaar te hebben op principiële punten, dezelfde
principiële punten die ik bij de behandeling in de Tweede Kamer heb genoemd.
Ik kom daardoor in een heel lastige positie, want ik verdedig in deze Kamer
het wetsvoorstel, inclusief de amendering. Intrekken van het wetsvoorstel
leek mij in dit geval geen optie. In het behandelingsproces is gekozen voor
een andere definiëring van het begrip "gelijke gevallen".Ik ben het ermee eens dat wij terughoudend moeten zijn met terugwerkende
kracht, al was het maar om redenen van rechtszekerheid. In dit geval heb ik
daar een substantieel budgettair belang bij. De heer Biermans zei: zeg dat
dan ook ronduit. Ik doe dat bij deze. In dit geval lijkt mij dit gerechtvaardigd.Ik wil de heer Essers en de heer Biermans op een aantal punten enkele
toezeggingen te doen. Ik wil dat doen via een extensieve wetsinterpretatie.
Ik zal mij strak aan mijn tekst houden, zodat straks de praktijk heel goed
naar de wetsgeschiedenis kan kijken om precies te weten wat wel en niet is
toegezegd. Onzes inziens valt het allemaal binnen het kader van de interpretatie
die de wet mogelijk maakt.De heer Biermans (VVD):Voordat wij echt de techniek induiken, wil ik enkele vragen stellen over
het eerste thema. Misschien kan de staatssecretaris zien hoe makkelijk ik
hier sta. In december heeft hij mij erop gewezen dat in de Tweede Kamer een
voetbediening van de interruptiemicrofoon aanwezig is. Ik heb die niet eens
nodig!Ik heb een viertal stellingen geponeerd. Op de eerste stelling reageert
de staatssecretaris met te zeggen dat het heel efficiënt was om de twee
wetsvoorstellen en twee wijzigingen van de deelnemingsvrijstellingen in een
wetsvoorstel te verwerken. Waaruit bestaat dat voordeel? Ik heb dat niet gezien.
Het enige is dat beide over artikel 13, de deelnemingsvrijstelling gaan. Voordelen
van een samenvoeging van de wetsvoorstellen aankoopkosten en de afwaardering
deelnemingen zie ik niet.Mijn tweede punt betreft het budgettaire belang en de terugwerkende kracht
die de Hoge Raad heeft genoemd, en dan met name het feit dat in de visie van
de staatssecretaris blijkbaar belanghebbende per definitie ervan uitging dat
hij in dit arrest ongelijk zou krijgen van de Hoge Raad. De staatssecretaris
kan daarbij kijken naar de schrijvers in de literatuur die van mening waren
dat de Hoge Raad in 1996 ongelijk hadden en dat de Hoge Raad in 2003 gedaan
heeft wat deze in 1996 had moeten doen.Het derde punt is dat van de formele rechtskracht. De staatssecretaris
maakt het ons een stuk gemakkelijker als hij daar niet meer over spreekt.
De Hoge Raad heeft in casu beslist dat als er in het verleden kosten zijn
geactiveerd, die kosten in het eerste openstaande jaar ten laste van het resultaat
gebracht kunnen worden. Ik denk dat formele rechtskracht dus geen passende
term is in dit verband. De staatssecretaris zegt tegen ons dat de Tweede Kamer
een aantal amendementen heeft aangenomen die hij heeft ontraden en dat hij
er nu staat om die te verdedigen. Hij zal het zo niet bedoelen. Hij lijkt
echter de suggestie te wekken dat de leden van de Eerste Kamer de mond moeten
houden. Dat is een verkeerde suggestie. Ik zie de staatssecretaris echter
"nee" schudden. Ik neem dat graag van hem aan.Staatssecretaris Wijn:Ik doelde niet op het probleem dat de heer Biermans heeft met zijn beoordeling
van het wetsvoorstel. Ik doelde op het probleem dat ik heb met dit wetsvoorstel,
althans op het volgende dilemma. In de Tweede Kamer is een amendement ingediend
waartegen het kabinet principiële bezwaren heeft. Dat amendement werd
toch aangenomen. In de Eerste Kamer worden vervolgens diezelfde principiële
bezwaren naar voren gebracht tegen een wetsvoorstel dat in die status voorligt.
Ik wil begrip oproepen voor de positie waarin ik zit. Ik heb de principiële
bezwaren goed gehoord.De derde interruptie van de heer Biermans is een oproep om ergens geen
woorden meer aan vuil te maken. Die bal voor open doel schiet ik in. Ik laat
dat punt liggen.De heer Biermans heeft gesproken over efficiency. Ik noem een voorbeeld.
De praktijk zat te wachten op omzetting van afgewaardeerde vorderingen in
een deelneming. Wat gebeurt er nu? De heer Biermans gaf al aan dat het om
hetzelfde wetsartikel gaat. Het gaat dan nog niet eens om de inhoudelijke
argumentatie voor samenvoeging, maar om het argument van de efficiency. Het
andere wetsvoorstel ligt nog in de fase van schriftelijke behandeling bij
de Tweede Kamer. Ik weet dat de Eerste Kamer soms wordt overvoerd met wetsvoorstellen.
Wij hebben ook nog een technische aanpassingswet, waarin een aantal punten
met terugwerkende kracht in bewilligende zin is opgenomen. Aan de overkant
duurt de procedure immers zo lang dat het wetsvoorstel niet voor 1 januari
gerealiseerd kan worden. Een enkele keer zal ik er wel degelijk voor kiezen
om het efficiënt te doen. Ik geef direct toe dat men dit opportunistisch
kan noemen. Er moet dan echter ook iets van een inhoudelijke argumentatie
zijn, zonder daarbij de bedoeling te hebben om de vrijheid van besluitvorming
in deze Kamer te belemmeren. Dat is nooit de intentie.De heer Biermans (VVD):De staatssecretaris wekt de suggestie dat als het wetsvoorstel zoals het
voorlag niet gesplitst zou zijn in twee voorstellen, beide reeds afgehandeld
zouden zijn. Dat is kijken in de toekomst of in het verleden. Ik weet het
niet. Feit is dat over dit wetsvoorstel heel lang is gesproken. Verder wil
ik graag de discussie over deze punten sluiten.Staatssecretaris Wijn:De heer Biermans interrumpeert met een dusdanige felheid dat ik dit punt
niet wil laten lopen. Ik vind dat de Eerste Kamer soms moet billijken dat
om reden van efficiency bepaalde zaken in één wetsvoorstel worden
gestopt, mits er sprake is van een inhoudelijke verwevenheid. De heer Biermans
heeft aangegeven dat het om hetzelfde wetsartikel gaat. Hij is bovendien iemand
die veel aandacht voor de beroepspraktijk heeft. Hij vroeg daarnaast om de
omzetting van afgewaardeerde vorderingen. Ik wil minimaal de bevestiging horen
van de heer Biermans dat efficiency een legitiem argument kan zijn om zaken
in één wetsvoorstel te stoppen mits het de besluitvorming niet
belemmert.De heer Biermans (VVD):Ik geef toe dat efficiency een argument kan zijn. Als de Eerste Kamer
het daardoor moeilijk wordt gemaakt om uit te spreken wat zij vindt van een
onderdeel van een wetvoorstel heeft de VVD-fractie daar grote moeite mee.
Daarom sluit die fractie zich ook aan bij de heer Essers: de
opsplitsing in twee wetsvoorstellen was heel gewenst.De heer Essers (CDA):Ter nuancering en ter aanvulling wijs ik erop dat er een groot pakket
aan maatregelen komt. Daarin worden verschillende voorstellen gedaan. Waarom
hebben wij met de bedoelde koppeling problemen? Omdat zoet en zuur hier worden
gecombineerd. Het gaat bovendien om "buitengewoon zuur". Wij hebben sowieso
een hekel aan terugwerkende kracht, zeker als die zeer vergaand is. Als dit
wetsvoorstel hier ongewijzigd terecht was gekomen, hadden wij ook tegen dat
deel van het voorstel moeten stemmen dat in het voordeel was van belastingplichtigen.
Wij konden immers onmogelijk akkoord gaan met de terugwerkende kracht. Dat
is het specifieke aan dit voorstel: een buitengewoon vergaande terugwerkende
kracht gekoppeld aan een voorstel in het voordeel van belastingplichtigen.Staatssecretaris Wijn:Met alle respect. Ik vraag mij af of dit juist is. Dit wetsvoorstel behelst
in de optiek van de heer Essers het zuur. Met een beetje geluk komt het er
vandaag door. Het zoet moet nog in de richting van de Kamer komen.De heer Essers (CDA):Ik ben toch blij met de splitsing. Nu kunnen wij het zuur nog afzonderlijk
wegstemmen, los van de vraag of wij het zoet accepteren. Sinterklaas komt
er immers aan.Staatssecretaris Wijn:Ik was net begonnen met toezeggingen. Dat is een nog betere reactie op
deze interruptie.Ik ga mij even strak aan mijn tekst houden. Wij schrijven hier immers
een stuk wetsgeschiedenis dat in de praktijk nauw luistert. De Kamer heeft
ongetwijfeld aan de inbreng gehoord dat de zaak al complex genoeg is. Ik heb
voor het gemak de griffie alvast een proeve van de spreektekst gegeven. Men
hoeft dus iets minder hard mee te schrijven.Wat betreft aankoopkosten ter zake van deelnemingen verworven op of na
1 januari 2000 beoogt het overgangsrecht te bereiken dat deze conform
het arrest van de Hoge Raad aftrekbaar blijven, als deze kosten zijn gemaakt
voor of op de datum van de aankondiging van het reparatiewetsvoorstel in een
persbericht (13 december 2002). Gekozen is voor deelnemingen verworven
op of na 1 januari 2000, omdat het recht op aftrek daarmee toegankelijk
zou worden ten aanzien van jaren die voor álle belastingplichtigen
nog redelijkerwijs openstonden ten tijde van het arrest. De gedachte achter
het wetsvoorstel is dan ook dat de door de Eerste Kamer gesignaleerde situatie
zich niet zal voordoen. Mocht blijken dat deze situatie zich wel voordoet,
dan zullen de belastinginspecteurs gelet op doel en strekking van het overgangsrecht
aftrek moeten toestaan.Tot zover een stukje wetsgeschiedenis. Er komt straks nog een stukje.
De heer Essers signaleert ook een verschil in behandeling tussen twee belastingplichtigen
die voor 1 januari 2000 een deelneming hebben verworven en die beiden
voor de datum van aankondiging van het reparatiewetsvoorstel aftrek van aankoopkosten
hebben geclaimd. Stel dat de een de aftrek inmiddels via een onherroepelijke
aanslag gehonoreerd heeft gekregen, terwijl de aanslag van de ander nog niet
vaststaat. Het resultaat is dat de eerste meteen aftrek heeft gekregen en
dat de tweede pas aftrek krijgt op het moment dat hij de deelneming verkoopt.Daarnaast signaleren de heren Essers en Biermans een verschil in behandeling
tussen twee belastingplichtigen die voor 1 januari 2000 een deelneming
hebben verworven en ter zake daarvan aankoopkosten hebben gemaakt. Stel dat
in het ene geval de aanslag nog openstaat en er voor 13 december 2002
daadwerkelijk aftrek is geclaimd, terwijl in het andere geval de aankoopkosten
zijn geactiveerd en de aanslag reeds vaststaat. In het eerste geval is aftrek
nog mogelijk in het jaar van verkoop, in het tweede geval is geen aftrek meer
mogelijk.Het ontstaan van deze situaties is een direct gevolg van de amendementen
van het Tweede-Kamerlid De Nerée c.s. De Tweede Kamer is dus van oordeel
dat dit onderscheid aanvaardbaar is en vond het blijkbaar geen vergelijkbare
gevallen. Daar heeft men mij te pakken bij het dilemma waarop ik zojuist al
preludeerde. Dat betekent dat ik het wil laten bij de tekst die ik zojuist
heb uitgesproken. Nu komt er weer een toezegging. Ik kondig het maar even aan voor de goede
sfeer. Tot slot signaleert de heer Essers dat volgens de letterlijke tekst
van het overgangsrecht in een bepaald geval nagekomen aankoopkosten niet aftrekbaar
zijn, terwijl de reguliere aankoopkosten van de deelneming op grond van het
overgangsrecht wel aftrekbaar zijn. Het overgangsrecht beoogt met artikel
II, eerste lid, tweede volzin, van het gewijzigde voorstel van wet te bereiken
dat voor deelnemingen verworven voor 1 januari 2000 de aftrek van aankoopkosten
is toegestaan op het tijdstip van vervreemding. Daarbij geldt wel als voorwaarde
dat ter zake van die kosten op of voor de datum van aankondiging van het reparatiewetsvoorstel
om aftrek is verzocht in de aangifte of een bezwaarschrift over een jaar waarin
die kosten op grond van goed koopmansgebruik in aanmerking kunnen worden genomen.
Doorgaans zal dat het jaar van de verwerving zijn. Naar mijn oordeel zal de
door de Eerste Kamer bedoelde situatie zich ook niet voordoen. Mocht blijken
dat die situatie zich wel voordoet, dan zullen de belastinginspecteurs gelet
op het doel en de strekking van de bepaling bij vervreemding van de deelneming
ook aftrek moeten toestaan van de nagekomen aankoopkosten.Voorzitter. Dit waren de belangrijkste pijnpunten. Ik wil nu nog ingaan
op de vraag die de heer Biermans heeft gesteld over artikel 1 van het Eerste
Protocol bij het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mensen. De bescherming
van eigendom is neergelegd in artikel 1 van het Eerste Protocol bij het genoemde
verdrag. In dit artikel zijn drie elementen te onderkennen. In de eerste plaats
het recht op ongestoord genot van eigendom. In de tweede plaats de voorwaarden
waaronder iemand zijn eigendom kan worden ontnomen. In de derde plaats een
bepaling die staten het recht geeft om het gebruik van eigendom te reguleren
in overeenstemming met het algemeen belang of om de betaling van belastingen
of andere heffingen of boeten te verzekeren.Zoals het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in zijn eerdere arresten
heeft uitgemaakt, is belastingwetgeving met terugwerkende kracht onder de
genoemde bepaling niet per definitie verboden. Ook de Hoge Raad komt tot deze conclusie. U weet meer van arresten dan ik, maar ik verwijs naar het
arrest van 8 februari 2002. Wel geeft de Hoge Raad aan dat de wetgever
binnen de beoordelingsvrijheid moet blijven die hem bij het tot stand brengen
van wetten toekomt.Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft in zijn arresten –
de heer Biermans heeft er een aantal genoemd – bepaald dat die beoordelingsvrijheid
wordt begrensd door enerzijds het proportionaliteitsbeginsel en anderzijds
het rechtszekerheidsbeginsel. Met andere woorden: een inbreuk op het ongestoorde
genot van eigendom via wetgeving met terugwerkende kracht is geoorloofd als
aan twee voorwaarden is voldaan. In de eerste plaats moet de betreffende wetgeving
de uitkomst zijn van een redelijke belangenafweging tussen het algemene belang
van de gemeenschap en het individuele belang van de belastingplichtige. In
de tweede plaats mag de betreffende wetgeving geen inbreuk maken op legitieme
verwachtingen. Die worden inderdaad beschermd door artikel 1van het Eerste
protocol, de vertaling van het rechtszekerheidsbeginsel.Dan ben ik terug bij de vraag waar dit debat voor een groot deel over
gaat en waarover u mij reeds hebt geïnterrumpeerd. Mochten de belastingplichtigen
uit de aangehaalde groep legitieme verwachtingen koesteren over de aftrekbaarheid
van de door hen gemaakt aankoopkosten? Dan kom je op het chronologische verhaal
waar al over is gesproken. Ik wil erop wijzen dat voor die groep geldt dat
hen het recht op aftrek niet wordt ontzegd als zij vóór 13 december
2002 – de datum van het persbericht – aanspraak hebben gemaakt
op aftrek van die kosten. Er wordt nu gezegd dat zij op 24 mei 2002 die
aftrek moeten hebben geclaimd, maar ik zie dit iets anders. Voor belastingplichtigen
die pas na de aankondiging van de wetswijziging aftrek hebben geclaimd, kun
je toch in redelijkheid niet langer zeggen dat er op dat moment nog sprake
was van legitieme verwachtingen die worden beschermd door artikel1 van het
Eerste Protocol van het EVRM.Al met al ben ik van oordeel dat aan het onderhavige wetsvoorstel een
redelijke belangenafweging ten grondslag ligt en dat het wetsvoorstel geen
inbreuk maakt op gerechtvaardigde verwachtingen welke worden beschermd door
artikel 1, Eerste protocol bij het EVRM.De heer Biermans (VVD):Nog even een opmerking over het EVRM. De Hoge Raad heeft in het verleden
gezegd dat aankoopkosten die in het verleden zijn geactiveerd, in het eerstvolgende
openstaande jaar mogen worden afgetrokken. Daar gaat de hele discussie over,
maar de staatssecretaris hoor ik er niet over.Mijn overige twee concrete vragen zal de staatssecretaris waarschijnlijk
ontkennend beantwoorden, namelijk of dit wetsvoorstel geen claims naar de
toekomst verschuift en of er geen volgende procedure op de rol staat over
artikel 1, de aftrek van de geactiveerde aankoopkosten die door de inspecteur
worden geweigerd.Staatssecretaris Wijn:Kunt u uw interruptie wat concretiseren?De heer Biermans (VVD):De uitspraak van de Hoge Raad destijds gaf de belanghebbende uiteindelijk
gelijk. Wellicht ten overvloede voegde de Hoge Raad aan zijn uitspraak toe
dat, indien in het verleden een belastingplichtige kosten had geactiveerd –
wat volgens het arrest van 1996 ook moest – dan mocht hij in het eerstvolgende
openstaande jaar, dus 2001, 2002 of 2003, die kosten alsnog in aftrek brengen.
Ik koppel artikel 1 dus aan dit laatste onderdeel van het arrest. Het gaat
dus niet zozeer om een belastingplichtige die een aftrek heeft geclaimd op
enig moment, het gaat erom dat een belastingplichtige zich beroept op het
arrest, met name op de toevoeging. Het gaat om de gerechtvaardigde verwachting
die belastingplichtigen hebben en die op basis van artikel 1 dient te worden
gehonoreerd.Staatssecretaris Wijn:Ik denk dat de crux zit in het woord "wellicht". Na de publicatie van
het persbericht is in ieder geval bekend dat die verwachtingen er niet meer
kunnen zijn geweest. Voor het overige verwijs ik naar het totale complex van
dit wetsvoorstel.En of er een volgende procedure op de rol staat? Niet dat mij thans bekend
is. Ik kan er nu dus geen antwoord op geven, maar ook ik ben ervan overtuigd
dat de discussie over het hoofdstuk van gewekte verwachtingen in de toekomst
andere casussen zal opleveren.De voorzitter:Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoord in eerste termijn. Het
woord is nu in tweede termijn aan de Kamer.Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):Voorzitter. Alvorens met de tweede termijn wordt begonnen, verzoekt mijn
fractie u om een korte schorsing.De voorzitter:Schikt dit de staatssecretaris?Staatssecretaris Wijn:Ik word om half vier aan de overzijde verwacht, maar ik voeg mij, hoe
dan ook, naar uw agenda.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De heer Essers (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor zijn uitgebreide
antwoord en voor de heldere toezeggingen. Ik wil nog even de Hoge Raad in
bescherming nemen. Op twee punten is de Hoge Raad iets verweten. Allereerst
zou het arrest van de Hoge Raad uit 2002 vrij ver gaan wat betreft terugwerkende
kracht in het voordeel van belastingplichtigen. Ik ben het daarmee niet eens.
De Hoge Raad heeft zich heel goed gerealiseerd dat het hier gaat om een zeer
specifieke sector van het belastingrecht, namelijk de winstsfeer. Uitgangspunt
bij de winstsfeer is het totale winstbegrip. De totale winst moet uiteindelijk
in de heffing worden betrokken. Dat wil zeggen dat opbrengsten en stille reserves
in de heffing betrokken moeten kunnen worden en dat kosten uiteindelijk in
aftrek moeten kunnen worden gebracht. Als gezegd wordt dat de aankoopkosten
geactiveerd moeten worden, zou dat normaal gesproken ertoe leiden dat via
afschrijvingen die kosten toch ten laste van de verlies- en winstrekening
worden gebracht. Door de werking van de deelnemingsvrijstelling was dat nu
juist niet mogelijk. Daardoor zou het totale winstbeginsel tekort gedaan worden.
Daarom heeft de Hoge Raad terecht gezegd dat die kosten toch in aftrek moeten
worden toegelaten. Om de totale winst te beschermen, vond de Hoge Raad dat
belasting plichtigen die deze kosten in het verleden niet hebben
kunnen aftrekken, alsnog die mogelijkheid moeten krijgen in het eerste nog
openstaande jaar. Het is in wezen toepassen van de foutenleer. Ik heb daarvoor
alle begrip.Voor mij was het op één punt een volstrekt onverwacht arrest,
namelijk het moment van aftrek. Meteen nadat het arrest gewezen was, waren
er al commentatoren die zeiden dat de Hoge Raad de aftrek in het jaar van
aankoop geweigerd heeft, maar zeer duidelijk de vraag boven de markt liet
zweven of die aftrek van aankoopkosten op het moment van verkoop of liquidatie
alsnog mogelijk was. Ook hier weer met de gedachte dat de totale winst moet
worden nagekomen. Dat zou ook volledig passen binnen het karakter van de deelnemingsvrijstelling
die kosten in beginsel in aftrek toelaat. Het verrassende was dat de Hoge
Raad terugkwam op het arrest van 1996 door te beslissen dat de aftrek in het
jaar van aankoop moet kunnen. Ik zou hebben verwacht dat de Hoge Raad de aftrek
in het jaar van verkoop zou hebben gegeven. Dat was de echte verrassing. Dat
er überhaupt nog een aftrekmogelijkheid inzat, noem ik geen gokje, dat
was een slimme vondst van degene die geprocedeerd heeft. Het was ook in de
literatuur gesignaleerd. Ik heb daarvoor wel begrip.Uiteraard staat het de wetgever vrij om een arrest van de Hoge Raad te
corrigeren. Daarover is geen discussie. De discussie gaat wat mij betreft
over de vraag in welke mate je dat kunt doen met terugwerkende kracht. De
staatssecretaris heeft daarover het een en ander gezegd.Ik ben de staatssecretaris erg erkentelijk voor zijn toezegging met betrekking
tot de deelnemingen die op of na 1 januari 2000 zijn verworven. Dat was
voor mijn fractie een heel belangrijk punt. Als de gevallen zich niet voordoen,
oké, maar ik heb het gevoel dat die gevallen zich wel zullen voordoen.
Ik ben dan ook erg blij met deze toezegging. Wat mijn fractie betreft, is
de kou uit de lucht.Ook vind ik dat de staatssecretaris een heel duidelijke toezegging heeft
gedaan met betrekking tot de nagekomen aankoopkosten, waarvan akte. Het enige
punt dat nog open staat, betreft de kwestie naar aanleiding van het amendement
- De Nerée. De staatssecretaris heeft moeite om daarop een aanpassing
toe te passen. Hij wil liever niet terugkomen op dat amendement uit de Tweede
Kamer. Ik wil proberen hem daartoe toch te verleiden en citeer daartoe uit
de Handelingen van 30 juni 2004, pagina 90-5782. Daar zegt de staatssecretaris:
"Mijn fundamentele bezwaar tegen het voorstel van de heer De Nerée
is dat hij ongelijkheid creëert tussen vaststaande en openstaande aanslagen."
Dat is precies het punt dat ik heb willen maken en ik steun hem dus volledig.
Ik wil niet nalaten om nogmaals een poging te doen en ik vraag de staatssecretaris
of hij niet alsnog aan het fundamentele bezwaar dat hij toen heeft uitgesproken,
tegemoet wil komen en of hij nu de kans wil aangrijpen om op dat terrein een
toezegging te doen.Nogmaals, mevrouw de voorzitter, de eerste toezegging is wat mij betreft
de meest belangrijke en ik zal mijn fractie dan ook adviseren om voor dit
wetsvoorstel te stemmen.De heer Biermans (VVD):Mevrouw de voorzitter. De reactie van de leden van de VVD-fractie zal
kort zijn. Wij missen nog een antwoord van de staatssecretaris op twee punten.
De VVD heeft gezegd dat de tijd tussen 13 december 2002 en 24 december
2003 onbehoorlijk lang was en zij heeft gevraagd wat de staatssecretaris hiervan
vindt.Ik mis in het antwoord van de staatssecretaris ook een reactie op de vraag
naar het stroomschema. De gebruikers van deze wet zouden ontzettend geholpen
zijn wanneer een stroomschema bij deze Handelingen werd gevoegd.In elk geval wil ik de staatssecretaris namens de leden van de VVD-fractie
van harte danken voor de toezeggingen die hij heeft gedaan, maar die kunnen
ons er toch niet toe brengen om erg enthousiast te zijn, en nu druk ik mij
zeer eufemistisch uit. Voor de VVD-fractie geldt een zeer principieel punt
en dat betreft de terugwerkende kracht. Daarover hebben wij ook in eerste
termijn gesproken. Ons bezwaar op dit punt zal ertoe leiden dat de fractie
van de VVD tegen dit wetsvoorstel zal stemmen.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. De heer Essers incasseert de toezeggingen en ik meen dat het
binnenhalen van die toezeggingen de portee van zijn inbreng was. Hiermee wordt
duidelijk dat de rol van de Eerste Kamer niet alleen ja of nee knikken is,
maar dat zij ook werkelijk wat los kan krijgen.Ik ben echter stomverbaasd door de inbreng van de heer Biermans. Ik zal
zeggen waarom. Ik ben uitgebreid ingegaan op zijn punt over de lange periode,
die periode van 13 december 2002 tot 24 december 2003. Ik heb aangegeven
dat ik ook niet gelukkig was met zo'n lange termijn en ik heb daarbij uitgebreid
gesproken over de complexiteit van het wetsvoorstel. Uitgebreid heb ik stilgestaan
bij de diverse invalshoeken waarvan in de literatuur sprake is. Nogmaals,
ik heb aangegeven niet gelukkig te zijn met deze lange termijn en de redenen
daarvoor gegeven. Ik ben mijn inbreng zelfs met opmerkingen hierover begonnen.
Als de heer Biermans dan zegt geen antwoord te hebben gekregen op zijn vraag
hierover, neem ik daar voluit afstand van. Dat is namelijk niet waar. Hij
kan de Handelingen erop na lezen. Dan zal hij zien wat ik heb gezegd. Dat
ga ik niet herhalen.Het andere punt van de heer Biermans betreft een stroomschema. Ik heb
gezegd een stroomschema te zullen maken als de praktijk er wat aan heeft.
Dus dat stroomschema krijgt hij.Waarover ik ook verbaasd ben is dat de VVD-fractie gaat tegenstemmen.
Ik zal vertellen waarom. De slotzin van de inbreng van de heer Biermans in
eerste termijn was: "De instemming van de leden van de VVD-fractie is erg
afhankelijk van de toezeggingen die de staatssecretaris aan deze Kamer doet."
Ik heb alle toezeggingen gedaan waarom de heer Biermans vroeg, met uitzondering
van het onderuit schoffelen van het amendement van de heer De Nerée
en mevrouw Dezentjé Hamming, lid van de Tweede Kamer namens de VVD.
Daarbij heb ik aangegeven grote moeite te hebben met dat amendement. De heer
Essers heeft mij op dat punt nog iets onder de neus gewreven. De heer Biermans
heeft het goede recht om tegen te stemmen, maar ik vraag hem mij toe te staan
om op een moment van teleurstelling hem aan te raden om binnen zijn eigen
partij hierover eens te spreken. Nogmaals, hij heeft het recht om een andere
lijn te kiezen dan die aan de overkant is gevolgd, maar het effect
van het in de Eerste Kamer afwijzen van het wetsvoorstel is een budgettaire
derving van 500 mln euro. Voor die derving moet de heer Biermans dan de verantwoordelijkheid
nemen. Ik ben zoiets niet van hem gewend zonder de suggestie hoe wij wel zouden
moeten opereren. Als ik hier zou voorstellen om het algemene Vpb-tarief met
bijvoorbeeld een volle procent te verhogen, zou hij ook niet gelukkig zijn.
Ik ben dus teleurgesteld. Ik heb de toezeggingen gedaan waar hij om vroeg.
Ik heb in alle eerlijkheid geantwoord op zijn opmerkingen en ik ben daarbij
ingegaan op de problemen die hij aangaf. Ik was daartoe gedwongen door het
amendement dat mede door de VVD-fractie in de Tweede Kamer is ondertekend.
Verder wijs ik erop dat de heer Biermans voor de budgettaire derving geen
oplossing heeft. De stemming moet evenwel vrij zijn. Ik heb in mijn eerste
termijn ook al gezegd dat ik nooit de gang van zaken in de Eerste Kamer wil
belemmeren.De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Ik wil nog even een korte reactie geven op de drie punten.
Ik begrijp de reactie van de staatssecretaris op mijn eerste punt van die
lange termijn. Wellicht had ik dit wat royaler moeten zien en de introductie
van de staatssecretaris moeten vertalen naar het derde punt van mijn betoog.
Als ik dat doe, moet ik inderdaad toegeven dat hij daar op de juiste manier
op gereageerd heeft. Hij heeft in elk geval verklaard waarom die tijdspanne
zo groot is.Wat het tweede punt betreft, dank ik de staatssecretaris voor de toezegging
dat hij het stroomschema in overweging wil nemen. Ik denk dat de praktijk
daar erg mee geholpen is.Wat het derde punt betreft, begrijp ik de teleurstelling heel goed. Die
teleurstelling wordt evenwel veroorzaakt door een wetsvoorstel dat niet in
orde is. Ik denk dat het onze taak is om die teleurstelling om te zetten in
de daad die wij nu menen te moeten stellen.Staatssecretaris Wijn:Dan moet ik zeggen dat ik op het verkeerde been ben gezet door de toonzetting
en de slotconclusie van de heer Biermans in eerste termijn. In zijn slotzin
in eerste termijn zei hij dat de instemming van de leden van de VVD-fractie
erg afhankelijk zou zijn van de toezeggingen die ik aan de Kamer zou doen.
Ik heb die toezeggingen gedaan in mijn eerste termijn, maar daarna heeft de
heer Biermans het hele wetsvoorstel ten principale als teleurstellend beoordeeld
en aangegeven dat het toch door de VVD-fractie zal worden afgestemd. Bij mij
is er echter ook sprake van teleurstelling vanwege het feit dat in de Tweede
Kamer een amendement dat mede door de VVD-fractie is ondertekend, is aangenomen
ondanks dat ik de aanvaarding ervan met kracht heb ontraden. Ik vind ook dat
de heer Biermans mij in zijn eerste termijn niet op de gedachte had moeten
brengen dat hij na een paar toezeggingen van mijn kant zou instemmen met het
wetsvoorstel. Nogmaals, de toezeggingen waar hij om heeft gevraagd, heeft
hij gekregen. Mijn gemoedstoestand is inmiddels dan ook omgeslagen van teleurstelling
in verbazing.De heer Biermans (VVD):Wellicht heb ik zojuist te weinig woorden gebruikt om die teleurstelling
enigszins weg te nemen. U heeft een aantal toezeggingen gedaan en daar is
de VVD-fractie u dankbaar voor. De praktijk heeft daar namelijk veel aan.
De opstelling van de VVD-fractie wordt overigens niet veroorzaakt door alle
andere punten, maar door de reactie op artikel 1 van het verdrag. Dat is een
heel principieel punt, mede vanwege de terugwerkende kracht die daarin zit.
Als ik de laatste zin van mijn betoog in eerste termijn nu nog eens lees,
moet ik zeggen dat ik denk dat die inderdaad te kort geformuleerd is. Er had
moeten staan: is afhankelijk van de toezeggingen en van het antwoord op het
eerste punt dat ik aan de orde heb gesteld.Staatssecretaris Wijn:Dan moet ik zeggen dat uw tweede termijn mij uitermate verbaast. In uw
tweede termijn bent u namelijk helemaal niet ingegaan op de antwoorden die
ik heb gegeven op uw vragen over het EVRM. Ik vind dat u dan in uw tweede
termijn had moeten zeggen op welke punten u het antwoord inzake het EVRM niet
in de haak vond. Ik heb het protocol aangehaald en de drie nadere clausuleringen
daarop genoemd. In die zin vind ik uw tweede termijn dus teleurstellend, want
ik had graag verder met u gediscussieerd over het EVRM: Er is evenwel een
fractievergadering geweest en ik denk niet dat ik de VVD-fractie nog op andere
gedachten kan brengen. Volgens mij moet de discussie hier dan ook maar bij
blijven.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van de VVD wordt conform artikel 121
van het Reglement van orde aantekening verleend dat zij geacht wensen te worden
tegen het wetsvoorstel te hebben gestemd.Sluiting 14.59 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20042005-48-56.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl