Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 1057-1085

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-11-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 18, pagina 1057-1085

07-11-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26800-VIToon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28600-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI)Pagina 1033-1056
Regeling van werkzaamheden (donderdag 7 november 2002)Pagina 1056-1057
Behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot een hogere preferentie van havengelden en vorderingen inzake maatregelen met betrekking tot een schip, die noodzakelijk waren ter waarborging van de veiligheid van de haven of van derden (28273); - wetsvoorstel Technische verbeteringen van de Wet op het BTW-compensatiefonds (28496); - wetsvoorstel Verlenging van de werking van krachtens de In- en uitvoerwet ten aanzien van de invoer en de uitvoer van goederen gestelde regels (28500); - wetsvoorstel Wijziging van de Uitkeringswet gewezen militairen (28269)Pagina 1033-1033
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI)Pagina 1057-1085
Voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2003 (28600 XII);het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2003 (28600 A).Pagina 1087-1124
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 7 november 2002)Pagina 1124-1125
Presentie en opening (donderdag 7 november 2002)Pagina 1033-1033
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 29 oktober 2002 over de regeling hygiënevoorschriften besmettelijke dierziekten 2000 (HBD-regeling) en kleine slachterijen (zelfslachtende slagers) die moeten beschikken over een plaats waar veewagens worden gereinigd en ontsmetPagina 1085-1087
Bijvoegsel: Schriftelijke antwoorden van de minister van Justitie en de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor het jaar 2003 (28 600-VI)Pagina 1126-1157

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 151 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Justitie (VI) voor het jaar 2003 (28600 VI).De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter. Het is inmiddels alweer zo'n tien jaar geleden dat ik de collegebanken
heb verlaten. Ik kon het gisteravond niet nalaten enige nostalgie te voelen
tijdens het luisteren naar minister Donner. Minister, het was mooi en is het
mooi luisteren naar u. Maar het oordeel is iets ernstiger als het gaat om
de inhoud van de boodschap die u had te verkondigen, zeker in antwoord op
de vragen die door de PvdA-fractie zijn gesteld. Ik zal ze niet allemaal nalopen.
Op een aantal kom ik terug in de moties die ik zal indienen, maar een paar
noem ik er toch.De PvdA riep op om te komen met een offensief tegen agressie, uitdrukkelijk
ook vanwege het gevoel dat in de samenleving op dit moment heerst en gelet
op de actualiteit. Dit is geen nieuw punt, want er ligt een aangenomen motie-Van
Heemst tijdens de begrotingsbehandeling vorig jaar. De minister heeft daar
niet expliciet op gereageerd. Hij heeft verwezen naar een aantal zaken dat
loopt in het kader van het aanpakken van de agressie, vooral het veiligheidsplan
dat pas in december wordt behandeld. Het siert de minister als hij onomwonden
zou zeggen dat die motie nog steeds erg actueel is en dat de concrete punten
die daarin staan, zullen worden meegenomen bij het uitwerken van de plannen
die hij aankondigde.De minister heeft ferme uitspraken gedaan over minimumstraffen. Hij was
daar duidelijk tegen. Uit dit debat blijkt dat hij een beetje tegen is, want
hij zet de deur weer op een kier. Vervolgens zei de minister dat hij geen
behoefte heeft aan een brief over de rol van het OM anno 2002. Ik heb gewezen
op het ravijn dat aan het ontstaan is tussen het rechtsgevoel van de burger,
die voelt dat het OM niet meer opkomt voor de burger, en de rol die het OM
zich soms zelf in de publiciteit wenst aan te meten. Geen brief dus van de
minister, maar om die reden heb ik een motie van de heer Teeven met veel liefde
meeondertekend.Preventie vind ik nog het meest zwakke punt uit het verhaal van de minister.
Er komt een centrum voor preventie, maar dat wordt op de lange termijn geschoven,
want het is niet duidelijk of er geld voor is. Het is al helemaal niet duidelijk
wat dit centrum moet gaan doen. Het denken duurt voort, maar er is alvast
wel besloten om er geen geld voor uit te trekken. Sterker nog, het budget
loopt achteruit in vergelijking met het geld dat er in eerdere jaren was.
Wat dat betreft deel ik een dikke onvoldoende uit als het gaat om de balans
tussen preventie en repressie. Preventie moet. Sterker nog, het is een belangrijk
onderdeel van de aanpak van de onveiligheid in Nederland. Het zou goed zijn
als de minister daar niet alleen woorden over bezigt, maar vooral zijn daden
laat zien. Ik heb totaal geen reactie gehad op het verzoek van de minister
om het MKB-initiatief dat zich richt op het helpen aan een baan van jeugdige
criminelen te ondersteunen. Ik heb ook geen reactie gekregen op mijn vraag
naar het kabinetsstandpunt over de nota Vasthoudend en effectief, gericht
op jeugdcriminaliteit. De rest zal blijken uit de moties die ik nu indien.
Ik hoef niet te zeggen dat met name de reactie op de twee amendementen die
de PvdA-fractie heeft ingediend ons bijzonder teleur heeft gesteld.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat de positie van slachtoffers van geweldsmisdrijven serieus
dient te worden genomen;van mening dat daarbij hoort dat deze slachtoffers ter wille van een gunstig
herstel en van verwerking van hun leed, eventuele materiële of immateriële
schade zo snel mogelijk vergoed dienen te krijgen;van mening dat de Albayrakoverheid solidariteit dient te betonen met slachtoffers
en dat dit tot uiting dient te komen door het onverwijld betalen van schadevergoedingen
aan slachtoffers;verzoekt de regering, de mogelijkheden tot het oprichten van een solidariteitsfonds
voor slachtoffers van geweldsmisdrijven te onderzoeken en daarbij de volgende
uitgangspunten te hanteren: - de overheid draagt zorg voor de betaling
van schade aan slachtoffers;- de overheid verhaalt deze schadevergoeding
bij de daders;- de doorlooptijd van de aanvraag om een schade-uitkering
dient te worden bekort;- in spoedeisende gevallen waarbij met name
het herstel van de gezondheid in het geding is, dienen voorschotten op eventuele
schadevergoeding te worden verstrekt;- ook bij de financiering van
het fonds dient solidariteit met de slachtoffers voorop te staan,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Albayrak, Van de Camp en Halsema.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 40(28600 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Kamer reeds enkele malen bij amendement stichtingen
die zich bezighouden met de nazorg voor (ex-)gedetineerden subsidies heeft
toegekend;van mening dat reïntegratietrajecten van (ex-)gedetineerden ook als
die in een vrijwillig kader plaats hebben onderdeel vormen van de justitietaak;van mening dat stichtingen zoals de Stichting Exodus en de Stichting Ontmoeting
derhalve blijvend publieke financiering behoeven;verzoekt de regering, indien nodig in samenwerking met de ministeries
van Justitie en VWS, met ingang van het komende begrotingsjaar voortaan zorg
te dragen voor structurele financiering van genoemde stichtingen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Albayrak, Van der Staaij, Rouvoet,
Van de Camp, Halsema en Dittrich.Zij krijgt nr. 41(28600 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat het gratis verstrekken van heroïne op doktersvoorschrift
bijdraagt aan het verminderen van overlast en criminaliteit door verslaafden;verzoekt de regering, de gratis verstrekking van heroïne op doktersvoorschrift
te blijven faciliteren in alle steden waar deze problematiek speelt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Albayrak, Schonewille, Halsema
en De Wit. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 42(28600 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat de strafrechtelijke opvang van verslaafden onder drang
ertoe kan bijdragen dat de kans op recidive wordt verkleind;verzoekt de regering, de strafrechtelijke opvang van verslaafden onder
drang structureel te blijven (co)financieren;verzoekt de regering tevens, deze opvang open te stellen voor vrouwen
en uit te breiden naar een vierde fase waarin ruimte wordt gecreëerd
voor nazorg waarbij ex-verslaafden worden geholpen bij het beheren van hun
inkomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Albayrak, Van de Camp en Dittrich.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 43(28600 VI).De heer Luchtenveld (VVD):Ik wil nog een verduidelijkende vraag stellen over de motie over heroïneverstrekking
op doktersvoorschrift. Mevrouw Albayrak sprak over alle steden. Bedoelt zij
daarmee alle grote steden, de G30, de G4 of alle gemeenten waarin deze problematiek
zich voordoet en dan kan het dus ook gaan om steden met 30.000 of 40.000 inwoners?Mevrouw Albayrak (PvdA):Het antwoord staat in feite al in de tekst van de motie. Het is de bedoeling
dat alle steden waarin deze problematiek speelt en waar de gratis verstrekking
van heroïne een oplossing kan bieden, onder het beleid van de minister
vallen.De heer Dittrich (D66):Ik heb een vraag over dezelfde motie. In de vorige kabinetsperiode toen
de heroïne-experimenten speelden, is nadrukkelijk naar voren gebracht
dat veiligheid en criminaliteit niet echt een criterium waren voor de heroïne-experimenten.
Die beogen in de eerste plaats het welzijn en de gezondheid van de mensen
die aan het experiment meedoen. Waarom licht mevrouw Albayrak nu de aspecten
criminaliteit en veiligheid hier zo uit, terwijl de gezondheid toch voorrang
heeft?Mevrouw Albayrak (PvdA):Beide kanten spelen een rol. De fractie van de PvdA heeft dit onderwerp
nadrukkelijk aan de orde gesteld in de debatten die in het kader van de volksgezondheid
over dit onderwerp zijn gevoerd. Dit neemt niet weg dat de budgetten worden
toegekend door deze minister die een argument nodig heeft om verder te gaan
met de financiering van dit project. Dit betekent dat het overlastcriterium
tijdens de behandeling van de begroting van het ministerie van Justitie wel
van belang is.Mevrouw Adelmund (PvdA):Voorzitter. Wij hebben een heel bijzonder debat achter de rug. Waarom?
Omdat deze combinatie van beleidsterreinen binnen een ministerie zo bijzonder
is. Ik heb aan het begin van dit debat gezegd dat het beleid met betrekking
tot integratie niet in balans is met dat met betrekking tot
immigratie. Door de informatie die ik tijdens dit debat heb gekregen, ben
ik niet van mening veranderd. Ik ben zelfs juist minder gerust gesteld door
de woorden van minister Nawijn, want wie staat er nu nog naast de nieuwe Nederlanders
als zelfs de minister van Integratie dit niet opbrengt en hooguit zegt dat
er nog veel problemen zijn, de goeden niet te na gesproken? Natuurlijk zijn
er problemen, maar het is niet goed daarop steeds maar weer te hameren. De
minister van Integratie moet ook eens naast de mensen gaan staan.Wij zijn voor een streng en rechtvaardig toelatingsbeleid. Dit is op vele
manieren bewezen, onder andere bij de totstandkoming van de Vreemdelingenwet.
Het kabinet heeft een aantal voorstellen in dit kader gedaan. Ik vraag daarover
nu geen uitspraak van de Kamer, omdat ik zeker weet dat in Europa nog het
nodige is te doen over de indirecte discriminatie. Wij hebben daarvan allerlei
voorbeelden gezien in de sociale zekerheid en wij zullen dit debat zeker nog
voeren.Ik wil wel een motie indienen over de inburgeringcursussen waarop bij
voorhand de eigen bijdrage van mensen in mindering is gebracht, terwijl de
minister zelf al heeft gezegd dat er bijna 0,5 miljoen mensen al zo nog in
aanmerking moeten kunnen komen voor de inburgeringcursussen. Die motie luidt
als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat goede inburgeringscursussen van essentieel belang zijn
voor een betere toerusting van nieuwkomers en oudkomers in Nederland;van mening dat intensiveringen op het terrein van veiligheid eveneens
van groot belang zijn, maar niet ten koste mogen gaan van de financiële
middelen voor inburgering;verzoekt de regering om af te zien van haar voornemens om ten behoeve
van de intensiveringen op het terrein van veiligheid middelen aan te wenden
die binnen het inburgeringsbudget vrijkomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Adelmund, Halsema, Dittrich en
De Wit. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 44(28600 VI).Mevrouw Adelmund (PvdA):Voorzitter. Een kleine prijsvraag: wie citeer ik? "In onze Grondwet zijn
normen en waarden vastgelegd van de Nederlandse samenleving. Het gaat om vrijheden
als de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van meningsuiting, maar ook de
gelijkwaardigheid van man en vrouw en het niet-discrimineren op grond van
ras of seksuele voorkeur. Wij zullen deze waarden moeten verdedigen en uitdragen,
ook naar degenen die van buiten Nederland hier zijn komen wonen. Cultuurrelativisme
is niet op zijn plaats." Gezien de mooie woorden die hieraan gewijd zijn in
dit debat, zou ik ervan uit moeten mogen gaan dat de volgende motie door de
Kamer wordt overgenomen. Overigens was het citaat van de heer Zalm.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat allochtone vrouwen die slachtoffer zijn van (seksueel)
geweld binnen de relatie bescherming behoeven;overwegende dat deze vrouwen op basis van het ondervinden van (seksueel)
geweld binnen de relatie alleen, geen voortgezet verblijf wordt toegestaan
na het verbreken van hun relatie;van mening dat het aantoonbaar ondervinden van (seksueel) geweld binnen
de relatie zo ernstig is dat de mogelijkheid moet bestaan voor het slachtoffer
om op zelfstandige verblijfstitel verder te kunnen leven in Nederland;vraagt de regering om het beleid zodanig aan te passen dat het aantoonbaar
slachtoffer zijn van (seksueel) geweld binnen de relatie een zelfstandige
verblijfsgrond wordt voor personen die hun relatie beëindigen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Adelmund, Halsema, Teeven, Dittrich
en De Wit.Zij krijgt nr. 45(28600 VI).Mevrouw Adelmund (PvdA):U begrijpt dat ik zeer hecht aan duidelijkheid op dit punt van de Kamer.
Vandaar dat ik deze uitspraak aan de Kamer voorleg. Verder is hier de vraag
aan de orde of wij de grondrechten wel of niet ook voor nieuwe Nederlanders
willen garanderen.De heer Van de Camp (CDA):Mijnheer de voorzitter. Ik sluit mij aan bij de woorden van mevrouw Albayrak
die zei dat ze diep onder de indruk was van het betoog van de minister in
eerste termijn. Ik was wel een beetje bang dat hier de grenzen van het dualisme
zouden worden overschreden, want na zo'n betoog voel je je meer student dan
controleur! Daar moet je altijd een beetje voorzichtig mee zijn. Wij waren
overigens weer weleens toe aan een fundamenteel verhaal over het recht in
onze samenleving. Ik denk dat de minister dat gelukt is en daarom heb ik zijn
bijdrage toegevoegd aan het mapje dat ik gebruik voor mijn spreekbeurten in
Doesburg en Dieren.De minister heeft met zijn uitspraak dat preventie alleen effectief is
als de repressie is gewaarborgd, ware woorden gesproken. Ik blijf mij echter
zorgen maken over de verkokering binnen de rijksoverheid. Twintig jaar geleden
sprak prof. Brussaert al over de veertien onverenigde departementen. Ik moest
daaraan terugdenken toen hier werd gesproken over preventie in samenspraak
tussen Justitie, OCW en VROM. Ik blijf de minister om aandacht vragen voor
het gegeven dat preventie niet alleen een taak is van het ministerie van Justitie,
maar dat Justitie het wel kan aanjagen.Ik heb er goede nota van genomen dat het door mij op dinsdag jongstleden
gepresenteerde tienpuntenplan wordt meegenomen in de discussie met de Raad
voor de rechtspraak en waarschijnlijk ook in de discussie met
de Nederlandse vereniging voor rechtspraak. Ik heb verder begrepen dat de
ideeën van de heer Dittrich over de verkennende verdachte en het overleg
met de officier van justitie daar ook aan de orde zullen komen. Deze benadering
is een wezenlijke ommezwaai, omdat wij de afgelopen weken te veel hebben gesproken
over de noodzaak dat er meer geld ter beschikking moet worden gesteld. Er
moet iets worden gedaan aan de werklast van de zittende magistratuur. Er zal
dan ook moeten worden geprobeerd om die processen te verlichten. Ik houd de
minister overigens zeker aan zijn toezegging dat hij in 2004 de planning-
en controlecycli binnen de keten op orde zal hebben. Mijn fractie zal hem
daar te zijner tijd zeker op aanspreken.Ik ben zeer content met het schriftelijke antwoord op de vragen van de
collega's Albayrak en Van Oven. In deze brief schrijft de minister namelijk
dat de AMvB inzake de bekostiging nader overleg vergt met de Raad voor de
rechtspraak en dat op een aantal punten de vergoedingen uit de AMvB waarschijnlijk
zullen worden bijgesteld. Daarbij moet onder meer worden gedacht aan de vergoeding
voor ICT. Ik hoop dan ook dat dit een zekere plus oplevert voor de Raad voor
de rechtspraak.Tot slot op dit punt het volgende. Ik heb eens even gekeken naar wat wij
uitgeven in dit land aan rechtspraak en wat wij uitgeven in Nederland aan
rechtsbijstand, rechtshulpverlening. Dat bedrag verhoudt zich als 2 : 1 en
dat vind ik een verhouding die uit de pas begint te lopen. Wij komen nog afzonderlijk
te spreken over rechtshulpverlening, maar ik vraag toch aan de minister om
eens een wat meer fundamentele beschouwing over de functie van de rechtsbijstandsverzekering
te geven. Ik vind eigenlijk dat de Nederlandse burgers meer actief een rechtsbijstandsverzekering
in hun pakket zouden moeten opnemen. De verantwoordelijkheid van de burger
op dit punt kan niet alleen op de overheid worden afgewenteld.Dan kom ik bij het denken over de minimumstraffen...De voorzitter:Denkt u ook aan mevrouw Sterk?De heer Van de Camp (CDA):Ik denk zeker aan mevrouw Sterk; dat doe ik dagelijks. Maar u zegt dit
waarschijnlijk in verband met de spreektijd?De voorzitter:Precies. Nu ik u toch onderbroken heb, geef ik de heer De Wit de gelegenheid
een vraag te stellen.De heer Van de Camp (CDA):Ik ben de heer De Wit daarvoor erkentelijk.De heer De Wit (SP):Mijn vraag gaat over de rechtsbijstandsverzekering. Ik ben het met de
heer Van de Camp eens dat het dringend noodzakelijk is dat wij over het systeem
van rechtshulpverlening in Nederland gaan praten. Hij merkt hier op dat er
meer naar de rechtsbijstandsverzekering gekeken zou moeten worden. Is hij
echter van mening dat dit een deugdelijk systeem van rechtsbijstand is, als
je ziet welke gaten er vallen in de dekking en welke terreinen met name niet
door een rechtsbijstandsverzekering worden verzekerd?De heer Van de Camp (CDA):Hier is weer sprake van het essentiële verschil tussen mij en de
SP. Ik zou dan naar het Verbond van Verzekeraars toe gaan en zeggen: mensen,
dit kan zo niet, u sluit de helft uit ...U weet misschien dat ik in mijn vrije tijd motorrijder ben en dan heb
je nog weleens rechtsbijstand nodig. En inderdaad: alles is zowat uitgesloten
en het ligt altijd aan mij! Nu, ik kan u verzekeren dat dit laatste niet het
geval is.De heer De Wit (SP):Het houdt ongetwijfeld verband met uw gedrag op de weg.De heer Van de Camp (CDA):Dat sluit ik niet uit.Ik vind evenwel dat er overleg moet worden gepleegd – dat kan bijvoorbeeld
de minister doen, maar dat kunnen wij ook bevorderen – met het Verbond
van Verzekeraars om na te gaan: sluiten de rechtsbijstandsverzekeringen niet
te veel uit? Ik vind dat je die discussie wel een keer moet beginnen. U en
collega Halsema zeggen dat het huidige systeem vastloopt. Ik heb gekeken naar
de bedragen in de begroting: 680 mln euro aan kosten van de rechtspraak en
327 mln euro aan rechtshulp. Dat is een verkeerde verhouding en daar moeten
wij iets aan doen. Ik wil dus een betere rechtsbijstandsverzekering en meer
verantwoordelijkheid bij de burger.De heer De Wit (SP):Waarom vindt u dat een verkeerde verhouding? Dat begrijp ik niet. Wij
hebben immers bij de rechtsbijstandsverzekering principieel gekozen, al heel
lang, voor wat in de Grondwet is gegarandeerd: toegang tot de rechter, met
name voor de mensen met een laag inkomen. Hoe kunt u dat afzetten tegen een
bedrag van de rechter?De heer Van de Camp (CDA):Om het heel populair te zeggen: als wij 50 mln uit de ene pot naar de
andere pot zouden kunnen sluizen op een verantwoorde manier, dan hebben wij
heel veel problemen voor de Raad voor de rechtspraak opgelost. Ik begrijp
dat ik dit hier niet op een donderdagmiddag zo even à l'improviste
kan voorstellen en dat doe ik ook niet. Maar ik vind wel dat de verantwoordelijkheid
van de burger inzake zijn eigen rechtsbijstandsverzekering meer in deze discussie
moet worden gepositioneerd.De heer Dittrich (D66):Beseft de heer Van de Camp wel dat een heleboel rechtsbijstandverleners
rechtsbijstand verlenen en daardoor geschillen die er zijn, in der minne kunnen
oplossen waardoor men helemaal niet voor de rechter komt? Daarom klopt de
vergelijking niet tussen "zoveel voor rechtspraak" en "zoveel voor rechtsbijstand",
waarbij dan geconcludeerd wordt dat het een wanverhouding zou zijn. Dat kun
je toch helemaal niet zeggen?De heer Van de Camp (CDA):Dan laat ik toch even het debat op mij inwerken dat wij hier de afgelopen
24 uur gevoerd hebben. Daarbij zegt collega De Wit – ook mevrouw Halsema
zegt het – dat door het huidige systeem met name de toegang tot de rechter
voor de mensen aan de onderkant van onze samenleving in gevaar komt. Daar
ben ik even op afgegaan. Natuurlijk, ik weet dat er bemiddeld wordt, dat er
gesprekken worden gevoerd en dat de toegang tot de rechter wordt beperkt,
maar ik vind dat die post in zijn totaliteit te groot wordt.De heer Dittrich (D66):Als je volgens het voorstel van de heer van de Camp een rechtsbijstands verzekering gaat ontwikkelen die meer moet dekken, betekent het
dat de premies omhoog gaan. Denkt de heer Van de Camp dat de mensen aan de
onderkant van de maatschappij het geld hebben om die rechtsbijstandspremies
te betalen? Dit was de laatste vraag die ik had.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Het is of het een of het ander. Of je laat die post steeds
verder toenemen en durf je nooit een principieel debat te voeren of je bent
van mening dat ook op dit vlak de verantwoordelijkheid van de burger speelt.Voorzitter. Tot slot Exodus. Wij moeten oppassen dat Exodus een soort
totempaal wordt, die tot geweldige irritatie leidt. Ik zou de minister willen
vragen om het amendement zoals wij het hebben ingediend voor 2003 wel positief
te bejegenen, zodat wij aan het begin van het jaar 2004 wel een goede discussie
kunnen voeren over dat beleidskader. Ik begrijp best dat er een verschil is
tussen penitentiaire programma's en vrijwilligheid. Daar is met het CDA over
te praten, maar ik vind wel dat Exodus ook gezien de personeelsproblematiek
recht heeft op duidelijkheid per 1 januari 2003.Mevrouw Sterk (CDA):Voorzitter. Allereerst dank voor uw goede zorgen met betrekking tot mijn
spreektijd. Ik kan u verzekeren dat de goede zorgen van mijnheer Van de Camp
naar alle nieuwkomers, inclusief mij, voortdurend aan de orde zijn.Wij hebben vanmorgen kennis mogen nemen van de visie van de heer Nawijn
op integratie, maar wij blijven bezorgd over het evenwicht tussen zijn hoge
profiel op vreemdelingenbeleid en het profiel op integratie. Wij zijn blij
dat de minister de lijn ondersteunt dat beheersing van de Nederlandse taal
en kennis van de samenleving voorwaarden zijn voor een goede integratie. Naar
aanleiding van de interruptie die ik vanmorgen heb geplaatst, heb ik begrepen
dat hij bereid is om de opbrengst van de eigen bijdrage in de kosten van de
inburgeringscursus in te zetten voor het Taaloffensief Nederlands. Teneinde
dit te markeren dient de CDA-fractie hiertoe een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat nieuwkomers de kosten van hun inburgeringscursus zelf
moeten betalen en bij tijdige/succesvolle afronding de helft daarvan terugkrijgen;verzoekt de regering, de opbrengst van de eigen bijdrage van nieuwkomers
voor inburgeringscursussen in te zetten voor het Taaloffensief Nederlands,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Sterk en Varela. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 46(28600 VI).Mevrouw Sterk (CDA):Voorzitter. In relatie tot het Taaloffensief hebben wij gesproken over
bestaande mogelijkheden inzake het taalonderwijs en eventuele nieuwe mogelijkheden
om dat taalonderwijs te versterken. De minister is bereid om dit in overleg
met de betrokken ministers te bespreken. Wij willen als steun daarvoor een
motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van oordeel dat met het oog op hun integratie nieuwkomers en mensen die
al langer in Nederland verblijven de Nederlandse taal voldoende moeten beheersen
en voldoende kennis moeten hebben van de Nederlandse cultuur, geschiedenis
en staatsinrichting;van oordeel dat schakelklassen en parallelklassen in het onderwijs een
goede bijdrage kunnen leveren aan het bereiken van dit doel;verzoekt de regering, na te gaan hoe het systeem van schakelklassen in
het onderwijs kan worden verbeterd ten behoeve van de integratie van etnische
minderheden en wat daarnaast de mogelijkheden zijn om voor dit doel parallelklassen
te introduceren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden SterkSterk en Varela. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 47(28600 VI).Mevrouw Sterk (CDA):Voorzitter. De minister is met ons van mening dat het belangrijk is dat
mensen kennis hebben van de Nederlandse Grondwet en het staatsrecht en dat
het niet alleen kennis moet zijn, maar dat het ook in de harten van de mensen
moet zitten. Wij hebben uit de beantwoording van onze vraag gisteren begrepen
dat hij er zeer aan hecht dat hieraan aandacht wordt besteed. De CDA-fractie
wil dat het verplicht wordt getoetst. Wij hebben uit de antwoorden van de
minister niet begrepen dat daaraan gevolg zal worden gegeven. Daarom dienen
wij een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat kennis van Nederlandse geschiedenis en het Nederlandse
staatsrecht onontbeerlijk is voor integratie in de Nederlandse samenleving;overwegende dat deze kennis momenteel geen verplicht onderdeel uitmaakt
van de inburgeringstoets;verzoekt de regering, ervoor te zorgen dat kennis van de Nederlandse geschiedenis
en het Nederlandse staatsrecht onderdeel uitmaakt van de inburgeringstoets,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Sterk, Blok, Schonewille, Van
der Staaij, Rouvoet, Dittrich en Teeven.Zij krijgt nr. 48(28600 VI).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Op zichzelf kan ik mij erg veel voorstellen bij deze motie, maar ik heb
er nog wel een vraag over. Als mevrouw Sterk zegt dat kennis van het Nederlandse
staatsrecht een verplicht onderdeel van de inburgering dient te zien, moet
ik mij daarbij dan voorstellen dat wanneer iemand de scheiding van machten
zoals wij die kennen in ons democratisch bestel, niet van buiten kent, hij
niet kan slagen voor de inburgeringscursus? Ik zal u de kost geven waar het
gaat om de hoeveelheid Nederlanders die niet of niet voldoende daarvan op
de hoogte zijn.Mevrouw Sterk (CDA):Ik begrijp uw vraag. Ook wij maken er ons zorgen over dat er een heleboel
Nederlanders zijn die geen blijk geven van voldoende kennis van het staatsrecht,
maar wij vinden dat nog geen reden om die kennis geen onderdeel te laten maken
van de inburgeringscursus. Sterker nog, maatschappijleer, waarbij ook dit
onderdeel aan de orde komt, is een verplicht vak in de tweede fase. In dat
opzicht vinden wij dat deze kennis ook verwacht mag worden van nieuwkomers.Mevrouw Adelmund (PvdA):Ik heb in eerste termijn nagelaten hierover een korte opmerking te maken.
In Nederland zijn de verhoudingen zodanig, dat 37% in de tweede fase terechtkomt,
namelijk leerlingen naar havo en vwo. Derhalve gaat 63% naar het vmbo. Dus
zoekt u uw voorbeelden wat beter. Ik ben voor uw voorstel, laat vooral de
mensen kennis maken met onze samenleving, maar als u een meerderheid wilt
krijgen voor uw voorstel, moet u wel nalaten om steeds te verwijzen naar de
tweede fase. Het is een minderheid in Nederland die dat niveau namelijk haalt.Mevrouw Sterk (CDA):Ik ben blij dat u onze gedachte ondersteunt dat het van groot belang is
dat mensen kennis hebben van het staatsrecht. Als in het vmbo hieraan geen
aandacht wordt besteed, lijkt het mij een goed idee om er de volgende week
tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting aandacht voor te vragen.
Ik zal het zeker aan mijn collega-woordvoerder doorgeven.Wij hebben in eerste termijn gevraagd aan minister Nawijn om met een voorstel
te komen om meer gewicht te geven aan de ceremonie voor het verkrijgen van
het Nederlanderschap. Hij heeft daarop geantwoord dat de ministeriële
regeling in werking zal treden. De vraag is evenwel of en in welke mate er
werk van wordt gemaakt. Daarom wil ik de minister door middel van een motie
oproepen om hiervan nadrukkelijk werk te maken.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat het verkrijgen van het Nederlanderschap voor nieuwkomers
een belangrijke gebeurtenis is;overwegende dat het belang van deze gebeurtenis te weinig wordt benadrukt;verzoekt de regering, te komen met een voorstel om de verwerving van het
Nederlanderschap een waardiger invulling te geven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Sterk, Blok, Varela, Halsema,
Adelmund, De Wit, Teeven en Dittrich.Zij krijgt nr. 49(26800 VI).Mevrouw Sterk (CDA):Voorzitter. In het algemeen overleg van de vorige week heeft minister
Nawijn aangegeven dat hij nader zou bekijken hoe er verder aan de opvang van
ama's kan worden gewerkt, met name gelet op de relatie Valentijn en Nidos.
Wat betekent dit nu concreet voor de positie van Valentijn? Zijn er nog geen
onontkoombare stappen gezet voor Valentijn?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Enigszins ongebruikelijk wil ik beginnen met mij te richten
tot u. Het aantal van 24 interrupties vanochtend is rijkelijk veel, dat erken
ik schuldbewust. Alleen, als kamerlid voel ik mij getergd in mijn controlerende
taak als een minister zijn beleid niet uitlegt of verdedigt en hij vragen
van de Kamer niet beantwoordt. Misschien mag ik de voorzitter van deze Kamer
verleiden om nog eens het belang van de Kamer te benadrukken en om de minister
duidelijk te maken dat de informatieplicht jegens de Kamer dient te worden
nageleefd.De voorzitter:Ik waardeer uw erkenning dat 24 en inmiddels 29 interrupties wat veel
is. Uiteraard is het de taak van de voorzitter om namens de Kamer toe te zien
op het naleven van de informatieplicht. Laten wij er echter nu niet over discussiëren –
dat zeg ik ook tegen mijzelf – maar dat gebeurt natuurlijk in
twee termijnen. Na afloop van een geheel debat is dat te bezien. Als u zegt
dat dit de taak van de Kamer en daarmee van de voorzitter is, voel ik mij
zeker aangesproken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dank u wel, voorzitter. Het contrast tussen twee ministers zal zelden
groter zijn. Evenals de andere leden heb ik met zeer veel waardering naar
het erudiete en diepgaande betoog van minister Donner geluisterd. Over minister
Nawijn zeg ik echter in milde bewoordingen: het was oppervlakkig vanochtend.De minister van Justitie geeft blijk van instrumentele rechtsopvattingen
en ik heb gisteren al gezegd dat dit mij spijt. De minister stelt zichzelf
namelijk boven het recht. De samenleving zoekt repressie en de minister verschaft
zichzelf de machtsmiddelen om die vraag naar repressie te beantwoorden. Ik
heb gisteren in mijn betoog gemarkeerd dat er wat ons betreft een onderscheid
behoort te zijn tussen publiek gezag en machtstoe-eigening. Ik hoop dat de
minister daarop nog eens wil ingaan, vooral omdat hier de pregnante vraag
naar voren komt hoever het vermogen van het strafrecht en de strafrechtelijke
instanties reikt om de criminaliteit te verminderen. Mijn stelling is dat
het strafrecht steeds meer zal teleurstellen, naarmate de pretenties groter
worden en dat de onrust onder de bevolking zal groeien evenals haar afhankelijkheid
van de Staat en de stafrechtelijke instanties terwijl die niet aan de vraag
kunnen beantwoorden.Het aanpakken van de oorzaken van criminaliteit vergt preventie. De minister
verwijst daarvoor naar andere departementen. Ik vind dat hij daarbij zijn
eigen verantwoordelijkheid miskent voor bijvoorbeeld de gezinsvoogdij, de
kinderbescherming, de reclassering en andere instellingen. Ook miskent hij
dat daarop op dit moment bezuinigingen plaatsvinden. Ik heb al eerder gezegd
dat ik ingediende of nog in te dienen amendementen om dit terug te draaien,
zal steunen.Ik heb mijn zorgen uitgesproken over de cultuur van afzijdigheid die in
Nederland dreigt te ontstaan. Mensen durven niet in te grijpen en tegelijkertijd
doen zij een steeds groter appèl op de Staat om hun gevoel van onveiligheid
te verminderen. Wij hebben een verzoek gedaan om een campagne "meer lef op
straat" te introduceren. De minister heeft hierop schriftelijk nogal halfslachtig
geantwoord. Hierover dien ik een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in Nederland een cultuur van afzijdigheid dreigt te ontstaan
waardoor burgers niet durven of willen ingrijpen in gewelddadige situaties
en de afhankelijkheid van de overheid en de strafrechtpleging toeneemt;verzoekt de regering, als onderdeel van het veiligheidsprogramma een landelijke
campagne "Meer lef op straat" te starten waarvan in ieder geval deel uitmaken: - landelijke voorlichting over de wettelijke en realistische mogelijkheden
die burgers hebben om in geweldssituaties in te grijpen;- weerbaarheidstrainingen
voor het publiek, door politie en andere experts te geven;- landelijke
stimulering van gemeentelijke initiatieven "stadsetiquette";verzoekt de regering, de Kamer te informeren over de opzet en de uitvoering,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Schonewille en Teeven.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 50(28600 VI).Mevrouw Albayrak (PvdA):De PvdA-fractie hecht er zeer aan dat de publiekscampagne die tot dit
jaar plaatsvond, wordt geëvalueerd. Afhankelijk van de resultaten van
die evaluatie moet die campagne worden aangepast. Het idee van mevrouw Halsema
is bijzonder sympathiek, maar ook onduidelijk. Wat bedoelt zij met weerbaarheidstrainingen
die door de politie en andere organisaties aan het publiek gegeven moeten
worden?Mevrouw Halsema (GroenLinks):De minister geeft in de schriftelijke beantwoording een zeer adequate
uitleg van weerbaarheidstrainingen. Het gaat om zelfverdediging, maar ook
moet geleerd worden welke vorm van geweld proportioneel is wanneer men tussenbeide
komt. Escalatie van geweld moet uiteraard vermeden worden. Ik wil in dit verband
de volgende suggestie doen, maar ik teken hierbij aan dat ik de motie met
opzet ruim heb geformuleerd, omdat ik vind dat de invulling aan de minister
is. Je zou kunnen denken aan open dagen op politiebureaus, bijvoorbeeld op
zaterdag, waar politieagenten en anderen dit soort cursussen geven. Ik verwijs
naar de geschriften van politiepsycholoog Frans Denkers, die dit heel goed
heeft uitgewerkt. Dat geef ik ook door aan de minister van Justitie.Mevrouw Albayrak (PvdA):Maar dan nog: welke doelgroep heeft u voor ogen? Wilt u bijvoorbeeld iedereen
in Nederland een tae kwando-cursus aanbieden? Dat kan ik mij voorstellen,
want dan kun je je goed verweren als je wordt aangevallen. Maar welk publiek
heeft u voor ogen voor die weerbaarheidtrainingen? Zijn dat slachtoffers?
Is dat iedereen in Nederland? Is het preventief, bijvoorbeeld gericht op kinderen?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Kijk, ik heb het met opzet ruim geformuleerd. De minister mag daar beperkingen
in aanbrengen. Dat staat hem verder vrij. Maar ik kan mij voorstellen dat
er open dagen worden georganiseerd, zoals bijvoorbeeld de rechterlijke macht
organiseert die toegankelijk zijn voor het publiek, op de zaterdag voor weerbaarheidstrainingen.
Die zijn dan bedoeld voor iedereen die daar behoefte aan heeft. Het gaat mij
niet alleen om slachtoffers. Het gaat juist om mensen die zich op straat onveilig
voelen of die zich situaties herinneren waarin zij tussenbeiden hadden willen
komen, maar het niet durfden, omdat zij niet wisten wat zij wel en niet mochten
doen. Die mensen kunnen daar naar toe.De heer Dittrich (D66):Is het niet een beetje een naïef voorstel? HalsemaZou het niet zo
kunnen zijn dat juist mensen die een zekere agressie in zich hebben naar die
weerbaarheidcursussen van GroenLinks gaan en dan vervolgens hun agressie op
straat uiten. Dan zouden wij nog weleens van de regen in de
drup kunnen komen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als u dat denkt, hoorde u mijn antwoord van zo-even niet. Het gaat mij
er niet om mensen te leren gewelddadig te zijn. Juist niet! U kent mij goed
genoeg.De heer Dittrich (D66):Maar ik ken het publiek niet dat van die cursussen gebruik gaat maken.
Daarom zei ik dat het naïef klonk.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ja, maar daarom stelde ik voor dat dit soort cursussen gegeven moet worden
door politie en andere experts. Het gaat hier om het gebruik van ongericht
geweld: te hardhandig geweld, gigantische rotschoppen, natrappen als mensen
op de grond liggen. Dat moet worden tegengegaan en mensen moet geleerd worden
op welke manier zij zich effectief kunnen verdedigen, zonder te veel geweld
te gebruiken. U zult mij en de cultuur van mijn partij goed genoeg kennen
om te weten dat wij juist streven naar geweldloosheid en het tegengaan van
geweld. Dat betekent dus proportioneel gebruik van geweld als dat noodzakelijk
is en niet meer dan dat. Dus juist mensen die de neiging hebben om te gewelddadig
te zijn, zou ik adviseren naar dat soort cursussen te gaan.De heer Dittrich (D66):Toch vind ik het gevaar van knokploegen in spe te groot.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ach, mijnheer Dittrich, dat is toch veel te gemakkelijk en te flauw! Knokploegen
gaan echt niet op een zaterdagmiddag naar het politiebureau om daar onderricht
te krijgen in wat je wel en niet kunt doen. Het grote probleem met knokploegen
is nu juist dat die zich niet aan de wet houden.De heer Luchtenveld (VVD):Ik kan mij voorstellen dat er een aardig budget voor nodig is om die weerbaarheidstrainingen
te financieren, als daar op grote schaal gebruik van zou worden gemaakt. Had
u daar niet een amendement voor moeten indienen? Hoe wilt u de kosten van
deze weerbaarheidstrainingen en de overige zaken waar deze motie om vraagt
dekken?Mevrouw Halsema (GroenLinks):De motie verwijst naar het veiligheidsplan. Het moet opgenomen worden
in het veiligheidsplan. Dat zal inderdaad geld kosten, maar ik laat de minister
vrij in de schaal en in de mate waarin dat plaats zou moeten vinden. Ik vind
dat er een initiatief genomen moet worden. Natuurlijk, mijnheer Luchtenveld,
het kost geld, maar je vindt het belangrijk of je vindt het niet belangrijk.
Je vindt het goed dat er gigantische rotschoppen worden gegeven of je vindt
het belangrijk dat mensen wel tussenbeiden komen, maar proportioneel, met
mate en zonder anderen onnodig en disproportioneel te bezeren.De heer De Wit (SP):Kan mevrouw Halsema aangeven waar haar motie op is gebaseerd? Is dat het
ene geval dat wij allen kennen, waarover ook hier in de Kamer gesproken is?
Of zijn er onderzoeken waaruit blijkt dat het inderdaad zou voorzien in een
behoefte. Ik wil mijn bezorgdheid uiten dat u door het introduceren van dit
verschijnsel iets oproept wat in de samenleving nog geen probleem is of als
zodanig ervaren wordt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben ervan overtuigd dat dit een probleem in de samenleving is. Ik kan
u verwijzen naar het onderzoek van Gabriël van den Brink "Geweld als
uitdaging", een dikke pil. Dat bevat ook empirisch onderzoek waaruit een toenemende
cultuur van afzijdigheid blijkt. Ik verwees al naar het werk van Frans Denkers.
Hij heeft jarenlang geschreven over de noodzaak van het vergroten van de weerbaarheid
en zelfredzaamheid onder burgers, omdat er een te grote afhankelijkheid ontstaat
van het strafrecht en de staatsinstellingen en er verder een cultuur van afzijdigheid
dreigt. Ik ben ervan overtuigd dat daar een probleem ligt. Ik ben er ook van
overtuigd dat het noodzakelijk is om ongerichte pleidooien voor eigenrichting
te voorkomen en tegen te gaan dat mensen vinden dat ze de grens mogen gaan
overschrijden, om dat in goede banen te leiden en dat verantwoord, door de
staat en de politie begeleid, richting te geven.Voorzitter. Ik heb een langdurig verschil met de minister van Justitie
over het uitleveren van Nederlandse onderdanen aan de Verenigde Staten. Ik
ga daar nu niet op in, maar ik wil wel gezegd hebben dat ik vind dat er onvoldoende
bescherming geldt voor Nederlandse onderdanen. Ik dien hierover een motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat uitlevering van Nederlandse verdachten aan Amerika op
dit moment plaatsvindt onder de belofte dat teruglevering door de Amerikaanse
overheid welwillend zal worden beoordeeld, terwijl de Uitleveringswet een
waarborg van teruglevering eist;overwegende dat uitlevering op dit moment ook plaatsvindt in gevallen
waarin strafbare feiten op Nederlands grondgebied zijn begaan;verzoekt de regering, de onderhandelingen met de VS te heropenen met als
doel in het verdrag een terugleveringsgarantie op te nemen en verdachten niet
uit te leveren indien delicten zijn begaan op Nederlands grondgebied,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, De Wit en Dittrich. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 51(28600 VI).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb aan minister Nawijn gevraagd om overzichten van het
migratiesaldo, graag ook in vergelijking met de andere EU-landen. Ik wil de
minister verder alsnog vragen om een toelichting op alle hoofdlijnen van zijn
integratiebeleid. Wat gaat hij doen aan segregatie, zwarte en witte scholen,
arbeidsmarktbeleid en discriminatiebestrijding? Ik heb een voorstel gedaan
om op scholen de inschrijvingssystematiek misschien te gaan wijzigen, waardoor
scholen een inspanningsverplichting krijgen om allochtone kinderen op te gaan
nemen. Ik weet niet of het kan, Halsemamaar ik hoor graag een reactie van
de minister.De minister zei een visie op integratie te geven. Ik heb deze niet gehoord.
Laat ik de vraag daarom herformuleren. Kan de minister voor mij
het onderscheid aangeven tussen integratie en assimilatie? Kan hij mij aangeven
waarin zijn beleid afwijkt van assimilatiebeleid?Voorzitter. Ik heb woorden gewijd aan de noodzaak van emancipatie van
vrouwen in eigen kring en de bescherming van die vrouwen tegen onderdrukking,
geweld en uitbuiting. Een aantal partijen in deze Kamer, met name de VVD,
stelt me uitermate teleur in de ambitie om dat tegen te gaan. Wel mooie woorden,
maar geen maatregelen. Ik spreek dan met name over de noodzaak om de afhankelijke
verblijfsvergunning in ieder geval tot een jaar te verminderen. Ik zou deze
het liefst afschaffen – maar ik realiseer me dat dit niet haalbaar is –
omdat dit de belangrijkste institutionele belemmering is voor vrouwen om zich
tegen onderdrukkende mannen te wapenen en zich los te maken uit huwelijken
waarin ze onderdrukt worden. Ik dien een motie in.De Kamer,overwegende dat middels de wet op de schijnhuwelijken controle plaatsvindt
op oneigenlijke gezinsvorming;overwegende dat een afhankelijke verblijfsvergunning voor partners en
gehuwden van drie jaar een drempel opwerpt voor emancipatie, integratie en
ontplooiing;overwegende dat langdurige afhankelijkheid van partners en gehuwden niet
overeenstemt met de doelstellingen van het overheidsbeleid inzake emancipatie
en het voorkomen van huiselijk geweld;verzoekt de regering, partners en gehuwden na een jaar in aanmerking te
laten komen voor een zelfstandige verblijfstitel,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Teeven, De Wit en Adelmund.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 52(28600 VI).De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Voorzitter...De voorzitter:Ik neem aan dat het niet is naar aanleiding van deze motie, want daar
staat uw naam onder.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Een korte vraag.De voorzitter:Dat vind ik gek. U heeft de motie ondertekend.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Dat heb ik inderdaad gedaan. Maar ik mag toch wel een korte toelichting
vragen op een bepaald punt van de motie?De voorzitter:Nee, dat is vreemd. U ondertekent de motie zelf. Dan moet u geen toelichting
op de motie gaan vragen. Dat heeft u in het vooroverleg bij het opstellen
van de motie gedaan, naar ik mag aannemen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik ben door mijn tijd heen. Ik heb ook woorden gewijd aan
het grote probleem van vrouwenbesnijdenis. Naar schatting 20.000 meisjes en
vrouwen lijden eronder of worden erdoor bedreigd. Ik schaam me, zei ik in
eerste termijn, over de verlegenheid van de Nederlandse autoriteit en de omgang
daarmee. Ik dien hierover een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat meisjes- en vrouwenbesnijdenis een ernstig geweldsdelict
is dat de lichamelijke integriteit van veelal minderjarige slachtoffers ernstig
schendt;constaterende dat tot op heden geen veroordelingen voor meisjes- en vrouwenbesnijdenis
hebben plaatsgevonden, waardoor onterecht de indruk kan ontstaan dat besnijdenis
niet strafbaar is;overwegende dat de inspanningen van het openbaar ministerie om te komen
tot strafvervolging inzake gevallen van meisjes- en vrouwenbesnijdenis moeten
worden geïntensiveerd;verzoekt de regering om binnen de arrondissementsparketten de verantwoordelijke
personen voor de portefeuille "huiselijk geweld" tevens de verantwoordelijkheid
te geven voor de bestrijding van meisjes- en vrouwenbesnijdenis en de resultaten
van hun inspanningen expliciet op te nemen in het jaarverslag van het OM,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Dittrich, Teeven, Albayrak,
De Wit en Schonewille.Zij krijgt nr. 53(28600 VI).De heer Schonewille (LPF):Voorzitter. Ik sluit mij graag aan bij de lovende woorden van mevrouw
Albayrak over de presentatie van de minister. Ik ben ook niet ontevreden over
de inhoud. Ik ben vooral verheugd over het onderzoek naar de inpasbaarheid
van minimumstraffen binnen het Nederlandse strafrechtelijke systeem dat de
minister heeft aangekondigd. Hiermee neemt hij een recent initiatief van de
LPF over.Ik ben niet verheugd over het ontbreken van een reactie op het onderwerp
dat ik uitvoerig heb besproken in mijn eerste termijn, namelijk de vormgeving
van de ontbinding van het burgerlijk huwelijk. Ik ga nu niet herhalen wat
ik daar heb gezegd. Ik vraag de minister mij alsnog van een inhoudelijke reactie
te voorzien, bij voorkeur door middel van een brief, die ik graag uiterlijk
aanstaande maandag ontvang in verband met het algemeen overleg van dinsdag.Ik maak ook een opmerking over het schriftelijk antwoord op mijn vraag
over het niet aanstellen van rechters in Rotterdam en Den Haag. Ik noemde
het paradoxaal dat een budget beschikbaar is gesteld voor een aantal rechters,
maar dat deze niet worden aangesteld om budgettaire redenen. De minister moet
dan niet antwoorden dat hem niet duidelijk is waarom een situatie waarin minder
medewerkers – ik had het niet over medewerkers, maar over rechters –
worden aangesteld dan men aanvankelijk van plan was, paradoxaal moet worden
genoemd. Het lijkt mij toch duidelijk wat daar paradoxaal aan is. Ik heb getracht
mijn zorg op dit punt aan de minister over te brengen en vraag hem om een
beter antwoord. Ik sluit af met het voorlezen van een motie over burgers met lef. Mevrouw
Halsema sprak hier ook al over. Ik verwijs ook naar mijn bijdrage in eerste
termijn.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er in Nederland burgers zijn die hun verantwoordelijkheid
nemen om in te grijpen ingeval zij worden geconfronteerd met een ogenblikkelijke
aanranding van eigen of eens anders lijf, eerbaarheid of goed, zoals bedoeld
in artikel 41 Wetboek van Strafrecht, en in een dergelijke situatie overgaan
tot aanhouding van de verdachte conform het bepaalde in artikel 53 Wetboek
van Strafrecht;overwegende dat het gerechtvaardigd is dat deze burgers in een dergelijke
situatie zich mogelijk genoodzaakt zien enig geweld toe te passen teneinde
aan de situatie een einde te maken, doch deze burgers niet – zoals de
politie – getraind zijn in het effectief en met mate gebruiken van geweld,
zodat het soms voorkomt dat deze burgers – vrijwel steeds onopzettelijk –
over de schreef gaan in het toepassen van geweld;verzoekt de minister van Justitie, op zo kort mogelijke termijn te bevorderen
dat vervolging van de bedoelde burgers in beginsel geen prioriteit meer heeft
voor het opsporingsapparaat,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Schonewille, Luchtenveld en Teeven.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 54(28600 VI).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik begrijp waar de motie uit voortkomt. Ik heb daar eerder in deze Kamer
al het mijne over gezegd. Bent u niet bang dat van deze motie te veel de suggestie
uitgaat dat men de vrije hand krijgt van de overheid als men ingrijpt, omdat
vervolging geen prioriteit heeft? Is dat niet een heel directe bemoeienis
met het opportuniteitsbeginsel dat bij het openbaar ministerie berust en lijkt
dit niet een beetje op een vrijbrief, zo van "hak er maar op los"?De heer Schonewille (LPF):Het is absoluut niet de bedoeling erop los te hakken. Het gaat om een
steun in de rug zodat mensen niet in de zijlijn blijven staan, maar werkelijk
durven in te grijpen. De motie van mevrouw Halsema ging daar ook over. Daarom
heb ik die medeondersteund.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik zei al dat ik wel begrijp waar de motie uit voortkomt en dat ik al
eerder iets in dezelfde richting heb gezegd. Met deze formulering zegt u eigenlijk
dat vervolging van personen die zelf ingrijpen, geen prioriteit moet krijgen.
Is het nou niet juist de essentie dat het openbaar ministerie zelf beoordeelt
onder welke omstandigheden iets heeft plaatsgevonden en of vervolging dient
plaats te vinden? Je kunt je toch niet op voorhand aan richtlijnen binden
waaruit blijkt hoe hard je mag meppen?De heer Schonewille (LPF):Absoluut niet. Ik zeg dat het geen prioriteit heeft. Dat laat onverlet
dat in klemmende gevallen nog steeds tot vervolging kan worden overgegaan.
Dat is helder.De heer De Wit (SP):Heeft de heer Schonewille de brief over dit onderwerp gelezen die de minister
gisteren aan de Kamer heeft gestuurd?De heer Schonewille (LPF):Ja.De heer De Wit (SP):De minister geeft in die brief aan dat enig geweld bij het aanhouden van
een dader in een bepaalde gemoedstoestand begrijpelijk en toelaatbaar is.De heer Schonewille (LPF):Daarom gebruik ik ook de woorden "enig geweld".De heer De Wit (SP):Vindt u het dan nog noodzakelijk dat de minister een soort aanwijzing
of richtlijn uitvaardigt – want daar komt het eigenlijk op neer –
voor het openbaar ministerie, waarin een en ander wordt vastgelegd?De heer Schonewille (LPF):Ik zou inderdaad graag een stapje verder gaan.De heer Varela (LPF):Voorzitter. Allereerst stel ik een vraag namens mevrouw Zeroual, die zich
moest verontschuldigen. Minister Nawijn is nog niet ingegaan op de monopoliepositie
van de ROC's. Blijven de ROC's de enige instanties die de inburgeringscursussen
mogen geven? Dit is vooral van belang gezien de wachtlijstproblematiek.In de strafrechtprocedure moet voor de criminele illegaal te allen tijden
bekeken worden in hoeverre deze direct uitgezet kan worden en niet pas in
de vreemdelingenprocedure. Naar mijn mening zal dit manschappen, cellen, tijd
en uiteindelijk geld opleveren. Volgens mij kunnen wij dat geld nu heel goed
gebruiken. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat op dit moment nog niet de helft van de criminele illegalen
in Nederland effectief wordt uitgezet;overwegende dat door slechte communicatie tussen instanties in de strafrechts-
en vreemdelingenketen de overgang van de criminele illegaal van strafrechtelijke
detentie naar vreemdelingrechtelijke detentie, vaak niet plaatsvindt;verzoekt de regering, te komen tot een maatregel ten gevolge waarvan tijdens
de strafrechtdetentie van de criminele illegaal te allen tijde met de voorbereiding
van diens uitzetting kan worden begonnen, zodat de uitzetting zo mogelijk
aansluitend op de strafdetentie kan worden gerealiseerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Varela, Blok, Teeven en Sterk.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 55(28600 VI).De heer Dittrich (D66):Ik heb een vraag over de motie. Ik hoorde de heer Varela
formuleren dat er tijdens de detentie kán worden begonnen met vreemdelingenrechtelijke
maatregelen. Is hij ervan op de hoogte dat dit al sinds jaar en dag staand
beleid is dat ook in praktijk wordt gebracht?De heer Varela (LPF):Ik ben ervan op de hoogte dat het gebeurt, maar naar mijn stellige overtuiging
gebeurt het veel te weinig. Het moet te allen tijde gebeuren.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U vraagt om een maatregel, dus wilt u iets anders. Wat wilt u dan?De heer Varela (LPF):Wat ik anders wil, is dat het te allen tijde gebeurt en niet te hooi en
te gras. Dat is het verschil.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U wilt dus dat de minister wat harder zijn best doet op wat hij al doet?De heer Varela (LPF):Dat klopt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Waarom vraagt u dan om een maatregel en aan welke maatregel moeten wij
dan denken?De heer Varela (LPF):De maatregel is dat deze weg te allen tijde wordt gevolgd.Mevrouw Albayrak (PvdA):Kan de heer Varela aangeven wat de redenen zijn van het niet voorbereiden
van uitzetting tijdens het uitzitten van de straf? In 1999, dus ruim drie
jaar geleden, hebben wij in de Kamer een debat gevoerd over vreemdelingenbewaring.
En marge van dat debat heeft de PvdA-fractie gezegd dat er niet alleen begonnen
moet worden met het voorbereiden van de uitzetting, maar dat er ook meer gebruik
moet worden gemaakt van de ongewenstverklaring, zodat betrokkene zich rechtstreeks
schuldig maakt aan een strafbaar feit als hij terugkomt. Het strafbare feit
houdt in dat betrokkene zich in Nederland bevindt terwijl hij ongewenst is
verklaard. Wat u voorstelt, is allemaal al in gang gezet. In de praktijk wordt
in álle gevallen geprobeerd om tijdens het uitzitten van de straf de
uitzetting voor te bereiden, tenzij er redenen zijn waarom dat niet lukt.
Kunt u daar iets over zeggen? Welke informatie hebt u dat op dit moment niet
in alle gevallen uitzetting wordt voorbereid tijdens het uitzitten van de
straf?De heer Varela (LPF):U geeft aan dat uw partij dit al eerder heeft voorgesteld, maar uit mijn
informatie blijkt dat uw staatssecretaris Kalsbeek hiertoe niet wilde overgaan
wegens ongewenste vermenging van strafrechtelijke en bestuursrechtelijke regimes.
Bovendien gebeurt het nog te vaak dat, als criminele illegalen hun straf erop
hebben zitten, dit niet wordt aangemeld bij de Vreemdelingendienst, waardoor
zij weer vrij op straat kunnen rondlopen.Mevrouw Albayrak (PvdA):Dit is werkelijk volstrekte onzin. Het eerste is feitelijk onjuist. In
1999 was de heer Cohen staatssecretaris, en niet mevrouw Kalsbeek. Staatssecretaris
Cohen heeft op dat moment gezegd dat er alles aan zou worden gedaan om een
vreemdeling tijdens het uitzitten van de straf voor te bereiden op de terugkeer
naar het land waar hij vandaan komt, omdat hij een bevel tot uitzetting heeft
gekregen. Staatssecretaris Cohen heeft dat beleid dus geïntensiveerd.
Het beleid bestond al en er wordt al drie jaar intensief aan gewerkt.De heer Varela (LPF):Ik val een beetje in herhalingen, maar het gaat mij erom dat het te allen
tijde gebeurt, en niet af en toe wel en af en toe niet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb het dictum van de motie goed beluisterd, maar ik heb de motie niet
voor mij. De heer Varela heeft nu een aantal malen gezegd dat het hem erom
gaat dat het te allen tijde gebeurt. Dat staat echter niet in het dictum van
de motie.De heer Varela (LPF):Dat staat er wel in.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U formuleerde het zo, dat het mogelijk moet worden gemaakt.De voorzitter:Het staat er wel in.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Oké, dan is in ieder geval duidelijk wat de heer Varela bedoelt.De heer De Wit (SP):Voorzitter. Mijn fractie handhaaft de twee amendementen die ik heb ingediend
over de rechtshulp. De praktijk heeft in het verleden uitgewezen dat het verhogen
van de eigen bijdrage en van het griffierecht leidt tot een uitval van de
vraag. Daarmee ontstaat een leemte in de rechtshulp, waarvoor ook het Verweij
Jonker Instituut vorig jaar heeft gewaarschuwd. Dat staat haaks op het grondwettelijke recht dat eenieder toegang heeft tot de rechter.De discussie die de heer Van de Camp bepleit over het stelsel van gefinancierde
rechtshulp en rechtsbijstand juich ik toe. Ik denk alleen wel dat wij daar
snel mee moeten zijn, omdat de maatregelen die jaar in jaar uit genomen zijn
op het vlak van de gefinancierde rechtshulp zo langzamerhand het karakter
krijgen van een sterfhuisconstructie. Als wij er niet snel bij zijn, zal er
straks weinig meer over zijn.Ik had een motie willen indienen over de uitlevering van Nederlandse onderdanen
aan de Verenigde Staten, maar ik heb de motie van mevrouw Halsema meeondertekend.
Dat is dus op deze manier gemakkelijk opgelost.Ik wil ten slotte de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie de
volgende vraag stellen. Wij hebben vorige week tijdens een algemeen overleg
gesproken over het speciale probleem van een groep voormalige bewoners van
Srebrenica. De minister heeft toegezegd dat zorgvuldig te zullen onderzoeken,
dat in het kabinet te bespreken en met een standpunt daarover te komen. Aan
het einde van die vergadering zegde hij toe dat er in afwachting van dat standpunt
van het kabinet geen uitzettingen zouden plaatsvinden. Ik word er door de
betrokkenen van Stari Most – het comité dat met deze mensen contact
heeft – echter op gewezen dat er op dit moment wel degelijk uitzettingen
plaatsvinden. Kan de minister het ertoe leiden dat zijn standpunt in ieder
geval ook bij de IND kenbaar wordt gemaakt?De heer Luchtenveld (VVD):Voorzitter. Ook de VVD-fractie dankt beide ministers voor de gegeven antwoorden.
Wij kunnen in tweede termijn helaas niet meer op alle thema's ingaan. Uit
de in te dienen moties zal blijken dat wij ontevreden zijn over een aantal
antwoorden. Ik zal drie moties indienen, maar maak eerst nog enkele opmerkingen.Wij zijn er allereerst nog niet van overtuigd geraakt dat de minister
zich terdege beseft hoe ernstig het is gesteld met het veiligheidsgevoel van
de burgers in Nederland. Wij onderschrijven de opmerking dat 100% veiligheid
nooit te bereiken is. Wij hebben tijdens ons werkbezoek aan Rotterdam, uit
allerlei krantenberichten en van burgers die ons bellen, schrijven of mailen,
signalen gekregen dat er sprake is van een uitermate ernstige situatie. Er
is gelukkig een veiligheidsplan, maar wij denken dat er op een aantal terreinen
echt nog een tandje bij gezet moet worden. Daarom hebben wij op dat punt amendementen
ingediend waar wij graag aan vasthouden. Wij willen daar dus meer geld voor
uittrekken en wij hebben daar dekking naast gelegd.Dat geldt ook voor het schadefonds inzake geweldsmisdrijven. Wij hebben
er juist op gewezen dat daar door te veel bureaucratie te weinig een beroep
op wordt gedaan. De reactie dat het niet nodig is om daar extra middelen aan
te voegen, terwijl daar wel ruimte voor is, vinden wij dus niet adequaat.
Wij willen immers juist dat er een groter beroep op dat fonds wordt gedaan.Nu een aantal andere moties, eerst over de voorlichtingscampagne: wat
is er mogelijk in de tijd dat de politie er nog niet is?De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat tussen het tijdstip van waarschuwen van de politie en
het tijdstip van haar arriveren een behoorlijke tijd zit, waarbinnen slachtoffers
van criminaliteit zijn aangewezen op eigenhandig optreden;overwegende dat het voor de burger onduidelijk is wat hij wel en niet
mag gedurende die periode;verzoekt de regering, in een voorlichtingscampagne in begrijpelijke taal
uit te leggen waar de grenzen liggen van eigenhandig optreden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Luchtenveld, Van de Camp, Schonewille,
Teeven, Dittrich, Halsema en Albayrak.Zij krijgt nr. 56(28600 VI).De heer Luchtenveld (VVD):De tweede motie betreft het omgangsrecht.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat er te veel kinderen niet in contact staan met de beide
ouders omdat een van de ouders de door de rechter opgelegde omgangsregeling
frustreert;overwegende dat handhaving van een door de rechter opgelegde omgangsregeling
uitgangspunt is;verzoekt de regering, in overleg te treden met de Raad voor de rechtspraak
teneinde te bevorderen dat het instrument van de dwangsom vaker wordt ingezet
in gevallen waarin de omgangsregeling wordt gefrustreerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Luchtenveld, Dittrich, Schonewille,
Halsema en Albayrak.Zij krijgt nr. 57(28600 VI).De heer Luchtenveld (VVD):Dan de laatste motie die ik wil indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat bestuurlijke handhaving de aangewezen aanpak is voor de
bestrijding van overlastgevende, lichte criminaliteit;van mening dat de gemeenten voldoende instrumenten moeten hebben om zichtbaar
lokaal veiligheidsbeleid te kunnen voeren;verzoekt de regering, het gebruik van het instrument van de bestuurlijke
boete te verruimen tot overlastgevende, lichte overtredingen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie Luchtenveldis voorgesteld door de leden Luchtenveld, Dittrich,
Schonewille, Teeven en Albayrak.Zij krijgt nr. 58(28600 VI).De heer Luchtenveld (VVD):Deze motie is mede bedoeld als aansporing om sneller met nadere voorstellen
te komen dan in de schriftelijke beantwoording is aangegeven.De heer Blok (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn antwoorden. Van de drie proefballonnen
die ik in eerste termijn heb besproken, hangen er nog twee in de mist, maar
de minister heeft beloofd dat die mist weggehaald zal worden. Dat betreft
het verbieden van het door gemeenten verlenen van onderdak aan uitgeprocedeerde
asielzoekers en de positie van criminelen met een dubbele nationaliteit.Ik ben zeer verheugd met de mededeling van de minister dat zijn uitlatingen
in de pers over 80% afdoening in aanmeldcentra beschouwd moeten worden als
een toezegging van dezelfde hardheid als een doelstelling in de begroting;
dat bespaart mij namelijk een motie.Minder duidelijkheid heb ik gekregen over het voorstel van de minister
over de uitzetcentra. In grote lijnen kan ik mij daar een hoop bij voorstellen,
maar ik denk dat daarover veel vragen beantwoord moeten worden. Er moet onder
meer vergeleken worden waarom dit een succes kan worden, terwijl Ter Apel
geen succes is geworden. Ook moet duidelijk worden gemaakt hoe wij moeten
omgaan met mensen die afkomstig zijn uit landen die zelf niet meewerken aan
de terugkeer, tenzij de terugkerende personen zelf medewerking verlenen –
dat zijn nogal wat landen – en hoe wij bijvoorbeeld met de zesmaandentermijn
omgaan. Verder mis ik met betrekking tot deze uitzetcentra het opzetten van
een uitzetorganisatie die verder gaat dan wat wij tot nu toe hebben. Dat zal
echt nodig zijn, gelet op het grote aantal landen dat niet of nauwelijks meewerkt
aan terugname van eigen onderdanen. Mijn verzoek aan de minister is daarom
om het plan van de uitzetcentra, gecombineerd met het opzetten van een uitzetorganisatie,
te behandelen in een notitie waarin de precieze uitwerking aan ons wordt voorgelegd,
zodat wij op dit soort punten kunnen ingaan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U hebt mijn amendement gezien met het voorstel voor een aanvulling op
de vrijwillige terugkeer met een specifieke terugkeerregeling. Mag ik de opvatting
van de VVD-fractie over dergelijke stimulansen van die vrijwillige terugkeer
vernemen?De heer Blok (VVD):Wij kennen de terugkeerregeling via de IOM, waarbij wij de terugkeer en
het verblijf gedurende de eerste weken in het land van herkomst voorfinancieren.
Ik kan mij in een enkel geval voorstellen dat, als een land een goede voedingsbodem
biedt voor ontwikkelingssamenwerking, dit aspect eraan gekoppeld wordt. Ik
moet helaas constateren dat de landen waaruit mensen vluchten in het algemeen
landen zijn waar het bestuur dermate slecht is dat ontwikkelingshulp of andere
projecten slecht werken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik verwijs naar een artikel over een plan. De essentie daarvan is dat
van een aantal landen waaruit mensen vluchten op voorhand duidelijk is dat
die landen niet zo onveilig zijn dat deze mensen nooit kunnen terugkeren.
De mensen die in de procedure zitten, moeten wij daarom een eenmalig aanbod
doen om hun kans te grijpen en gebruik te maken van een specifiek terugkeerregeling.
Ik noem in dit verband een land als Armenië.De heer Blok (VVD):Het is mij vooralsnog niet duidelijk wat dit toevoegt aan de IOM-procedure.
Ik ben echter graag bereid om mij in dit plan te verdiepen.Het blijft mij onduidelijk waarom de begroting uitgaat van 40.000 opvangplaatsen
voor asielzoekers, terwijl dezelfde begroting stelt dat de regering uitgaat
van een instroom van 18.000 asielzoekers per jaar. Wanneer ik daar de 80%
van minister Nawijn, of een iets lager percentage, op loslaat, hebben wij
slechts te maken met aantallen van rond de 4000 asielzoekers die huisvesting
nodig hebben na de AC-procedure. Ik kan mij daar geen 40.000 plaatsen bij
voorstellen.Ik heb een schriftelijk antwoord gekregen op mijn vraag over de consequenties
van misdrijven voor de verblijfsvergunning. Het antwoord is mij niet duidelijk.
Het kwam een beetje neer op: aardig idee, maar wij waren er ook al op gekomen.
Het deed mij even denken aan het amendement dat wij hebben ingediend en waarbij
een dag later het geld was verdwenen!De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de huidige vreemdelingenwet weliswaar de mogelijkheid
biedt om bij misdrijven de verblijfsvergunning in te trekken, maar dat de
drempel daarvoor te hoog is;tevens constaterende dat de criteria voor intrekking vastgelegd in de
zogenaamde glijdende schaal zeer strikt zijn: veroordelingen van minder dan
een maand onvoorwaardelijk zijn nochtans niet van invloed op de verblijfsvergunning;verzoekt de regering om een misdrijf veel eerder consequenties te laten
hebben voor de verblijfsvergunning onder meer blijkend uit aanscherping van
de glijdende schaal,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Blok, Varela en Teeven. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 59(28600 VI).De heer Blok (VVD):Er is gisteren uitgebreid gedebatteerd over mijn voorstel om mensen reeds
tijdens de aanvraagprocedure voor een verblijfsvergunning in eigen land kennis
te laten maken met Nederlandse grondrechten en normen en waarden. Ik ben blij
met de steun van de minister voor mijn idee in zijn antwoord in eerste termijn.
Ik heb inmiddels ook de nodige steun in de Kamer gevonden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het onderschrijven van Nederlandse waarden, Bloknormen
en grondrechten noodzakelijk is voor een succesvolle integratie van emigranten
in de Nederlandse samenleving; tevens constaterende dat de integratie van immigranten in de Nederlandse
samenleving sneller kan verlopen indien zij reeds in eigen land kennisnemen
van de Nederlandse waarden, normen en grondrechten en de consequenties daarvan
in de dagelijkse praktijk;verzoekt de regering om met voorstellen te komen om het belang van de
essentiële Nederlandse waarden, normen en grondrechten reeds tijdens
de aanvraagprocedure voor een verblijfsvergunning in het land van herkomst
onder de aandacht van de aanvrager te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Blok, Sterk, Varela en Teeven.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 60(28600 VI).De heer Dittrich (D66):Wat bedoelt de heer Blok met "onder de aandacht brengen"? Gaat het slechts
om onder de aandacht brengen of is er een sanctie aan verbonden als mensen
niet laten blijken dat zij kennis hebben genomen van de inhoud van de documenten
die verstrekt worden tijdens de aanvraagprocedure?De heer Blok (VVD):Het moet een zinvol "onder de aandacht brengen" zijn. Ik vond de vergelijking
die de minister trok met een verblijfsvergunning voor studie van belang. Daarbij
wordt een handtekening gevraagd voor het feit dat de verblijfsvergunning geldt
voor de periode van studie. Ik vond dat een zinvolle vergelijking. Ik denk
dat wij er wel uitkomen.De heer Dittrich (D66):Wat verstaat de heer Blok bij "onder de aandacht brengen"?De heer Blok (VVD):De hoofdlijnen komen in het document te staan. Ik heb er gisteren al een
voorbeeld van gegeven. Mensen kunnen natuurlijk de achterliggende Grondwet
ontvangen als zij dat willen. Er zijn al voorbeelden van de precieze uitwerking,
met handtekening etc. Ik laat het aan de minister over om te bepalen voor
welke techniek wordt gekozen, maar ik denk dat wij daar wel uitkomen.De heer Van der Staaij (SGP):U verwees naar een discussie die daarover zou gaan, maar die discussie
ging niet over het onder de aandacht brengen van waarden, normen en regels,
maar om het vragen van een verklaring over de gezindheid van mensen tegenover
bepaalde nader geformuleerde zaken, waaronder mensen hun handtekening moeten
zetten. Dat komt niet meer terug in het dictum van uw motie. Is dat wel letterlijk
zo bedoeld of maakt u hiermee ook andere vormen mogelijk?De heer Blok (VVD):Die gezindheid was met name uw bijdrage. Het is niet de bedoeling dat
iemand die in Nederland verblijft zich niet aan de wetten en met name de Grondwet
wil houden. Dat gegeven geldt voor ons allemaal.De heer Van der Staaij (SGP):Vraagt deze motie nu inderdaad om het ondertekenen van een verklaring
met de bewoordingen die u gisteren hebt genoemd? Het staat niet in de motie.
Bedoelt u dit nu wel of niet?De heer Blok (VVD):Ik geef de minister iets meer ruimte, gezien zijn commentaar, maar de
strekking is niet anders dan in het debat van gisteren.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb u niets horen zeggen over de emancipatie van vrouwen, allochtone
en met name islamitische vrouwen. Ik heb geen enkele maatregel van de VVD
gehoord. Ik heb zelf een motie ingediend, waarin ik de regering verzoek om
de afhankelijke verblijfsvergunning te verkorten tot één jaar.De heer Blok (VVD):U hebt gisteren al een antwoord gekregen op deze vragen. Ik ben het niet
eens met uw voorstel om de afhankelijke verblijfsvergunning te verkorten tot
één jaar. Verder heb ik in de toelichting op de laatste motie
aangegeven dat het mij juist gaat om fundamentele waarden, zoals de gelijkheid
van man en vrouw. Dit is een van de maatregelen, naast de maatregelen die
al in het Strategisch akkoord genoemd zijn, die wij juist ten behoeve van
vrouwen voorstellen.De heer Dittrich (D66):Mijnheer de voorzitter. Minister Donner heeft interessante vergezichten
geschetst en een mooie beschrijving van een fresco gegeven. De fractie van
D66 vindt alleen dat hij op sommige vitale onderdelen van de begroting van
Justitie verkeerde keuzen maakt. Dan denk ik met name aan het gebrek aan effectieve
preventie. Minister Nawijn heeft veel concrete punten aangestipt. Met sommige
punten ben ik het eens, maar dat zijn dan de punten die een voortzetting zijn
van het oude beleid. Met de nieuwe punten is de fractie van D66 het niet eens.
Ik houd de ingediende amendementen staande en ik beperk mij nu, gelet op het
gebrek aan tijd, tot het indienen van vijf moties.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat door het tekort aan rechters bij sommige rechtbanken de
afhandeling van strafzaken ernstig in de knel komt;overwegende dat niet te verwachten is dat door versterking van de hele
strafrechtsketen alle strafzaken op adequate wijze afgewikkeld kunnen worden;verzoekt de regering, de mogelijkheden te onderzoeken om de wet zodanig
aan te passen dat in juridisch eenvoudige strafzaken de officier van justitie
na overleg met de verdachte en diens raadsman aan de rechter een gezamenlijk
voorstel tot afdoening van een strafzaak kan presenteren, welk voorstel de
rechter op de openbare zitting toetst en bij gebleken akkoordbevinding in
zijn uitspraak kan opnemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden DittrichDittrich, Albayrak, Schonewille
en Luchtenveld. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 61(28600 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat uit buitenlands onderzoek blijkt dat slachtoffers in de
loop der tijd vaak meerdere malen slachtoffer van een misdrijf worden;constaterende dat in het buitenland gebleken is dat de criminaliteit vermindert
door meer nadruk te leggen op (overheids)interventie bij slachtoffers via
bijvoorbeeld politie, Slachtofferhulp, woningbouwcorporaties, justitie in
de buurt, indien die aandacht reeds in een vroegtijdig stadium gegeven wordt;verzoekt de regering, te stimuleren dat de politie risicoprofielen van
herhaald slachtofferschap in het werkproces gaat opnemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Schonewille, Albayrak,
Teeven, Halsema, Luchtenveld en Van de Camp.Zij krijgt nr. 62(28600 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat ouders met kinderen die gaan scheiden, hun conflicten
over de omgangsregeling eerst aan een mediator dienen voor te leggen;overwegende dat conflicten over omgangsregelingen, na echtscheiding tot
stand gekomen, eerst door een mediator dienen te worden behandeld, voordat
de rechter het geschil in behandeling mag nemen;verzoekt de regering, voorstellen te doen om de wet te wijzigen en een
verplichte scheidings- en omgangsbemiddeling te introduceren ingeval van omgangsconflicten
over de kinderen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Teeven, Luchtenveld,
Rouvoet, Halsema, Albayrak, Schonewille en Van der Staaij.Zij krijgt nr. 63(28600 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat strafbaarstelling van illegaliteit tot een enorme toename
van strafprocedures, detentiecapaciteit en bewakingspersoneel leidt met de
daaraan verbonden kosten;verzoekt de regering, in het licht van de reeds bestaande druk op de strafrechtsketen
af te zien van het doen van voorstellen voor het strafbaar stellen van illegaliteit,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Halsema, Adelmund en
De Wit. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 64(28600 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een Nederlander die wil trouwen c.q. getrouwd is met een
partner van buiten de Europese Unie, voor het verblijf van die partner een
machtiging voorlopig verblijf (MVV) als voorbode op een verblijfsvergunning
in Nederland dient aan te vragen;overwegende dat ondanks door de regering gedane toezeggingen, de procedure
tot afgifte van een MVV vanwege bureaucratische redenen ruimschoots langer
bedraagt dan drie maanden na ontvangst van alle benodigde documenten;spreekt als haar mening uit dat liefdesrelaties niet dusdanig lang op
de proef mogen worden gesteld door een traag werkende overheidsbureaucratie;verzoekt de regering, voorstellen te doen om de Vreemdelingenwet 2000
te wijzigen in die zin dat de aanvraag MVV wordt geacht verleend te zijn,
indien de aanvraag niet binnen drie maanden op inhoudelijke gronden is afgewezen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Adelmund, Halsema en
De Wit. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 65(28600 VI).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun reactie in eerste termijn.
Het was voor mij wel een teleurstelling dat net nu ik heb afgezien van een
meer fundamentele beschouwing bij de begroting, minister Donner met een uitgebreide
visie komt op de plaats en de functie van het recht. Ik vond dit een verademing.
Het is jammer dat deze minister demissionair is, want anders hadden wij nog
uitvoeriger over deze missie kunnen spreken. Hij heeft laten zien dat hij
in ieder geval niet devisionair is.Ik zou het debat op het punt van het gedogen graag verder met hem aangaan.
In de komende weken dienen zich daarvoor ongetwijfeld nog wel gelegenheden
aan. Het is mij opgevallen dat de minister het gedoogbeleid met name ten aanzien
van coffeeshops direct koppelde aan de capaciteit van politie en justitie.
Dit vind ik onzuiver. Een van zijn ambtsvoorgangers, mevrouw Sorgdrager, was
indertijd eerlijker. Zij heeft de Kamer in het kader van een discussie over
gedogen gezegd dat de internationale repercussies de enige reden zijn dat
wij bij het softdrugsbeleid niet de consequenties trekken van legalisering.Mijn verwijt aan dit kabinet in eerste termijn was niet dat coffeeshops
niet binnen een maand worden gesloten, maar dat het paarse gedoogbeleid in
essentie gewoon wordt voortgezet. De minister heeft gelijk als hij zegt dat
het gedoogbeleid voor softdrugs niet onder Paars is begonnen, maar door een
CDA-minister is bedacht, namelijk door de heer Hirsch Ballin. Wie ben ik om
dit niet nog eens te onderstrepen. De door mij geciteerde opmerking van de
heer Balkenende in zijn boek Anders en beter gaf mij echter
hoop dat bij het CDA eindelijk het besef is doorgedrongen dat het gedogen
van softdrugs een heilloze weg is, maar die hoop blijkt ijdel. Echt, het kan
anders en beter.De schriftelijke reactie van de minister op mijn voorstel voor een registratie-
en legitimatieplicht voor coffeeshops begrijp ik niet goed. Daarin staat dat
er geen positieve eisen in een gedoogbeleid kunnen worden gesteld, want dat
zou legalisering inhouden. Het gaat mij nu juist om de operationalisering
van de gedoogcriteria. Dit sluit volgens mij weer aan bij wat minister Nawijn
vorige week zei, namelijk dat er een strenger drugsbeleid nodig is dan het
kabinet nu voorstelt. Welnu, ik kom hem nu al tegemoet. Overigens is dit op
zich nogal dubieus, evenals de opmerking van de heer Nawijn dat het veiligheidsplan
van het kabinet niet ver genoeg gaat.Ik dank minister Donner voor zijn bereidheid om te kijken naar de plannen
van Gevangenenzorg Nederland om naar het voorbeeld van de succesvolle projecten
in Brazilië en de Verenigde Staten een bijdrage te leveren aan het terugdringen
van de recidive. Ik zal graag het contact tot stand brengen.Hetzelfde geldt voor de toezegging dat met het ministerie van VWS en maatschappelijke
organisaties zal worden gesproken over de mogelijkheid van uitstapprogramma's
voor prostituees.De essentie van ons samenzijn en eigenlijk van ons ambacht is dat er op
grond van argumenten wordt gedebatteerd. Dat geldt ook voor de campagne, zeg
ik alvast maar tegen minister Nawijn. Bij minister Donner rijst bij mij het
beeld op van een tafeltennisser op hoog niveau: scherp, snel en geoefend.
Bij minister Nawijn heb ik voortdurend het gevoel dat ik een tennisser ben
die iedere bal die ik sla, in de omheining tegenover mij zie belanden, terwijl
de minister op de baan ernaast zijn eigen herenenkelspel probeert te spelen,
vooral door weg te duiken voor iedere bal die toevallig in zijn buurt komt.
Dat is zowel sportief als parlementair buitengewoon onbevredigend.Beide ministers spreken veelvuldig over waarden en normen. Het viel mij
echter wel op dat minister Donner sterk vanuit de waarden denkt. Ik hoor hem
zeggen dat hij geen rechtspositivist is, terwijl minister Nawijn voortdurend
spreekt over normen en waarden, in die volgorde, en bijna iedere passage over
bijvoorbeeld het asielbeleid begint met: zo staat het in de wet. Als hem een
vraag wordt gesteld over waarden, bijvoorbeeld over artikel 1 van de Grondwet,
weet hij niets anders te zeggen dan dat hij het niet eens is met de vragensteller.Gelukkig is er ook de ambtelijk voorbereide schriftelijke beantwoording,
waarvoor dank. Ik markeer dat de motie over de bekeerlingenproblematiek wel
degelijk tot een aanpassing van het beleid heeft geleid en door middel van
een TBV onder de aandacht van de beslismedewerkers is gebracht. Dat betekent
dat de Landsadvocaat niet langer namens de minister het tegenovergestelde
zal mogen beweren.De toezeggingen over het betrekken van ons voorstel over de terugkeerregeling
bij de kabinetsnotitie, die in het voorjaar openbaar zal worden, heb ik ten
slotte in dankbaarheid genoteerd.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik bedank beide ministers voor de beantwoording.Gelet op mijn beperkte spreektijd zal ik mij zeer moeten beperken. Ik
dien allereerst een motie in die voor zichzelf spreekt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat in een eerder uitgevoerd Nisso-onderzoek wordt geconcludeerd
dat prostitutie voor de meeste beginnende prostituees een overlevingsstrategie
bij financiële problemen of een keuze onder dwang van derden lijkt te
zijn;overwegende dat blijkens recent onderzoek een groot deel van de prostituees
in de reguliere sector aangeeft liever met het werk in de prostitutiesector
te willen stoppen;verzoekt de regering, te bevorderen dat de belemmeringen die voor prostituees
in de praktijk bestaan om met prostitutie te breken, worden weggenomen, onder
meer door het stimuleren dan wel faciliteren van zogenaamde uitstapprogramma's,
en de Kamer hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Staaij, Rouvoet, Halsema,
Van de Camp, Albayrak, Dittrich en De Wit.Zij krijgt nr. 66(28600 VI).De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Een opmerking over de reïntegratie van ex-gedetineerden.
Ik concludeer dat de SGP-fractie van mening blijft dat subsidies voor Exodus
en Ontmoeting continuering verdienen, omdat de lopende projecten van groot
belang zijn voor de recidivebestrijding. Zij verdienen steun en mogen niet
het slachtoffer worden van een niet afgeronde discussie over beleidskaders.
Ik geef de minister echter graag toe dat om willekeur en onduidelijkheid te
voorkomen zo snel mogelijk het debat over het beleidskader moet worden afgerond,
opdat alle betrokkenen helderheid kan worden verschaft.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Mijnheer de voorzitter. Ik dank beide ministers namens mijn fractie voor
hun beantwoording. De wijze waarop de minister van Justitie dat heeft gedaan,
was een bijzonder plezierige uitdaging om met hem de discussie aan te gaan.
Ik bedank de minister van Justitie verder voor de schriftelijke beantwoording
en de aanvullende schriftelijke beantwoording van de vragen over het instrument
van cassatie in het belang der wet. Ik geef de minister wel in overweging
om met het college van procureurs-generaal in contact te treden over de mogelijkheden
om noodweer en noodweerexces beter in de jurisprudentie te markeren. Volgens
mij moet je dat doen, voordat je begint met de uitvoering van de motie van
de heer Luchtenveld over voorlichting aan de burgers, die mijn fractie overigens
van harte ondersteunt. Voordat je dat doet, moet je in de jurisprudentie heel
goed afbakenen wat zelfverdediging nu wel of niet inhoudt.De minister moet zich bij de implementatie van de landelijke recherche,
populair gezegd, niet laten piepelen door ambtelijke weerstand.
Projectgroepen die de implementatie van de landelijke recherche moeten voorbereiden,
moeten naar het oordeel van mijn fractie zijn samengesteld uit voor- en tegenstanders
uit de ambtelijke wereld van landelijke recherche.De fractie van Leefbaar Nederland is bijzonder verheugd over de bereidheid
van de minister om de invoering van minimumstraffen in Nederland serieus te
onderzoeken. Zo hebben wij zijn betoog van gisteravond althans begrepen. Verder
steunen wij zijn voornemen om de strafrechtketen te verlichten door de politierechter
meer bevoegdheden te geven en zelfs te onderzoeken of een alleensprekende
rechter in appèl mogelijk is, die tot hogere strafoplegging kan komen.
Dat kan immers zeer wel bijdragen aan het verminderen van de werkdruk binnen
de rechterlijke macht.Ik kom dan op een punt waar wij het al over hebben gehad in de eerste
termijn: wat belangrijk is, is dat het openbaar ministerie aan de maatschappij
vertelt wat het doet en wat het niet doet. Het openbaar ministerie is in dat
verband natuurlijk geen kleuterklasje, alhoewel onze fractie er begrip voor
heeft dat na de roerige jaren in het begin van de jaren negentig de eenheid
binnen het openbaar ministerie moest worden teruggebracht, ook als het gaat
om persvoorlichting. Dat er enige jaren een terughoudend persbeleid is gevoerd
vanuit het openbaar ministerie, valt wel enigszins te begrijpen, maar niet
in een maatschappij waarin er veel maatschappelijke onrust ontstaat en waarbij
de overheid zich moet realiseren dat zij vooral goed moet blijven uitleggen
wat zij doet. Ook als de overheid iets goed doet, moet zij uitleggen waarom
zij dat doet. Immers, als de overheid niets uitlegt, kunnen burgers op z'n
minst de indruk krijgen dat het allemaal maar een rommeltje is.Het is om die reden dat onze fractie aan de persofficieren van justitie
op de onderscheiden arrondissementen meer vrijheid zou willen geven, uiteraard
binnen de grenzen die daarvoor zijn, om te komen tot persvoorlichting –
zelfs als dat er in zeer uitzonderlijke gevallen toe zou kunnen leiden dat
de afdoening van een individuele strafzaak onder druk komt te staan. De meerwaarde
is dan in ieder geval dat maatschappelijke onrust wordt weggenomen. In die
zin zou onze fractie de volgende motie willen indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de maatschappelijke onrust bij geweldsdelicten aanhoudt
bij een onvoldoende actieve persvoorlichting van het openbaar ministerie;constaterende dat de Aanwijzing voorlichting, opsporing en vervolging
(Stcrt. van 25 juli 2002, nr. 140) onvoldoende mogelijkheden biedt voor een
actief persbeleid inzake de persvoorlichting aan de zijde van het openbaar
ministerie;overwegende dat de samenleving is gebaat bij het wegnemen van maatschappelijke
onrust;verzoekt de regering, de Aanwijzing voorlichting, opsporing en vervolging
en het in de praktijk gevoerde beleid in die zin te wijzigen dat bij de persvoorlichting
van de zijde van het openbaar ministerie een betere afweging kan worden gemaakt
tussen het belang van het wegnemen van maatschappelijke onrust en het belang
van de strafrechtelijke beoordeling van individuele strafzaken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Teeven, Van de Camp, Luchtenveld,
Schonewille, Halsema, Dittrich en Albayrak.Zij krijgt nr. 67(28600 VI).De heer De Wit (SP):Er waren in het verleden officieren van justitie die rijkelijk gebruikmaakten
van de pers en aan de hand van die ervaringen is door het college van procureurs-generaal
in een richtlijn aangedrongen op juist terughoudendheid om te voorkomen dat
alles op straat ligt rond de strafzaken, dat dossier worden gelekt enz. Wat
bedoelt de heer Teeven nu met die aanscherping van de aanwijzing? Wat wil
hij dat er veranderd wordt? Wil hij terugkomen op de terughoudendheid die
juist is betracht de afgelopen jaren? Wat wil hij precies?De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Het is altijd goed om geen appels met peren te vergelijken. Wat de fractie
van Leefbaar Nederland niet wil, is terugkomen op de terughoudendheid die
is betracht met betrekking tot het "verkopen" van strafzaken. Als officieren
van justitie te actief de bühne op gaan om, zelfs in het belang van een
vervolging, dingen in de openbaarheid te brengen, dan is dat niet goed. Wat
de fractie van Leefbaar Nederland wel wil, is dat er teruggekomen wordt op
de terughoudendheid als het gaat om de rol die het openbaar ministerie in
de samenleving heeft. Het moet niet alleen naar de rechter in de rechtszaal
kijken, maar het moet ook bedenken dat het vertegenwoordiger is van de staat.
Dat betekent dat het de burgers moet uitleggen wat het doet. Een goed voorbeeld
daarvan is de Albert-Heijnzaak. Ik denk dat het openbaar ministerie heel veel
ellende had kunnen voorkomen, als het eind augustus precies had uitgelegd
wat zijn mogelijke lijn was in die zaak, zelfs als dat had kunnen leiden tot
een geringe beïnvloeding van de individuele afdoening van die strafzaak.
Het gaat er immers om dat maatschappelijke onrust in een vroeg stadium wordt
weggenomen en dat had in dit geval heel goed gekund. Maar het gaat er niet
om dat wij nu komen tot een pers die speelbal wordt van de individuele officieren.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Net als de heer De Wit heb ik wel een flauw vermoeden waar deze motie
ongeveer vandaan komt bij de heer Teeven, maar wat ik niet begrijp, is dat
hij in zijn dictum niet alleen spreekt over de aanwijzing, maar dat hij van
de minister ook vraagt om het feitelijk beleid te wijzigen. Dat moet hij mij
toch eens uitleggen.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):In die aanwijzing staat precies geformuleerd wanneer en waar een persofficier
concreet iets kan doen en moet doen, maar bij het beleid Teevengaat het er
ook om wat er vanuit het college van procureurs-generaal wordt opgedragen
aan de hoofden van de parketten met betrekking tot actieve persvoorlichting.
En dat betekent heel concreet dat niet alles vanuit de ivoren toren in Den
Haag moet worden geregeld, waar het college van procureurs-generaal
is gezeteld, maar dat er in individuele situaties meer moet worden overgelaten
aan de hoofden van de parketten in de arrondissementen. Daar gaat het om.De voorzitter:Wij zijn aan het einde van de tweede termijn van de Kamer gekomen. Gezien
het feit dat de Kamer maar liefst 28 moties heeft ingediend, lijkt het mij
niet onredelijk om tot half vier te schorsen om de ministers in de gelegenheid
te stellen om enige ordening aan te brengen in het antwoord dat zij zullen
geven.De vergadering wordt van 15.22 uur tot 15.30 uur geschorst.De voorzitter:Ik heropen de vergadering. Ik deel de Kamer mede dat het debat over de
intrekking van het wetsvoorstel inzake de verlaging leerplicht (28085, nr.
1), dat gepland stond voor hedenmiddag, vanwege het grote enthousiasme van
de justitiewoordvoerders tijdens hun debat, verschoven is naar de volgende
week. Het onderwijsdebat van hedenmiddag is derhalve van de agenda van vandaag
afgevoerd en wordt toegevoegd aan de agenda van de volgende week. De desbetreffende
woordvoerders alsmede de minister van OCW worden daarvan uiteraard op de hoogte
gesteld.Dan gaan wij nu verder met de behandeling van de begroting van Justitie.
Gezien het feit dat er in eerste termijn lang gediscussieerd en veel geïnterrumpeerd
is, stel ik mij voor dat beide bewindslieden in tweede termijn antwoorden
zonder geïnterrumpeerd te worden. Mochten er na afloop van de beantwoording
nog prangende vragen leven bij woordvoerders, dan geef ik hun alsdan kort
de gelegenheid deze te stellen.Het woord is aan minister Donner.Minister Donner:Mijnheer de voorzitter. Ik dank de Kamer voor de wijze waarop zij is ingegaan
op mijn beschouwing over de plaats van het recht. Ik hoop dat wij bij andere
komende gelegenheden de discussie daarover kunnen voortzetten, omdat het goed
is specifieke aandacht aan dit onderwerp te besteden, zonder overigens te
verzanden in een al te zeer filosofische gedachtewisseling. Het praktische
aspect moet namelijk toch de boventoon blijven voeren. Mijn interventie ter
zake was overigens niet alleen gericht op de plaats van het recht in de samenleving
maar ook op de wijze waarop wij elkaar op het ogenblik aan het opdraaien zijn.Een aantal woordvoerders heeft gesproken over het belang van preventie.
Ik zou bij dezen willen onderstrepen dat ook ik het belang ervan onderken.
Ik ben het overigens niet eens met mevrouw Halsema dat strafrecht geen misdrijven
voorkomt. Zoals zij het schetst, zou in dit verband dan ook niet meer gesproken
kunnen worden van recidive, aangezien zij ervan uitgaat dat straf geen preventieve
werking heeft. Tegelijkertijd ben ik mij er ten volle van bewust dat wij met
het strafrecht de misdrijven niet de wereld uit helpen. In de eerste plaats
is van belang de instelling van mensen ten opzichte van regels. Dat betreft
dus de wijze waarop men in het maatschappelijk verkeer met elkaar omgaat met
bepaalde ordeningen. Alleen dankzij die regels zijn bepaalde zaken mogelijk
geworden. Als men geen zekerheden heeft omtrent het gedrag van medeburgers,
zal men zich op tal van punten moeten indekken om te voorkomen dat dingen
fout lopen. Het beste voorbeeld vind ik nog altijd de banaal lijkende regel
dat men in het verkeer rechts rijdt. Die regel alleen heeft het mogelijk gemaakt
om met 100 km per uur of meer over de snelweg te rijden. Als ieder zijn zijde
van de weg zou mogen kiezen, zouden wij met auto's slechts stapvoets kunnen
rijden. Er zijn tal van andere voorbeelden denkbaar. Tegelijkertijd betekent
het dat, zodra je zulke regels hebt, degene die de mazen in het net zoekt
of de regels overtreedt, daarmee in wezen de ordening ondergraaft. Ook in
gevallen dat dit geen gevaar oplevert, er geen misdrijf wordt gepleegd en
er geen overlast wordt veroorzaakt, moet dit worden voorkomen. Dat alles hangt
in de eerste plaats af van de instelling waarmee mensen daarmee omgaan.Een tweede component hiervan is dat wij de gelegenheid niet moeten scheppen.
Ik bespreek in het platform criminaliteit met het bedrijfsleven welke maatregelen
er mogelijk zijn om misdrijven te voorkomen. Wij eisen, vinden het althans
logisch, dat mensen hun voordeur op slot doen en niet open laten staan. Wij
eisen, vinden het althans logisch, dat mensen hun fiets op slot zetten. Aangezien
de gemiddelde Nederlander iedere avond een klein kapitaal langs de stoeprand
laat staan, is het ook niet onlogisch dat hij enkele voorzorgsmaatregelen
neemt om te voorkomen dat dit kapitaal de volgende ochtend is verdwenen.Wij hebben derhalve nog een forse discussie te voeren over de vraag welke
preventieve maatregelen je redelijkerwijs mag verwachten van burgers. Dit
geldt ook voor bedrijven die tegelijkertijd met allerlei nieuwe methoden mensen
tot kopen trachten te verleiden. Tegenwoordig wordt het bijvoorbeeld aan ieders
eerlijkheid overgelaten om groente bij Albert Heijn zelf af te wegen, terwijl
het heel makkelijk is om even de vinger onder de weegschaal te zetten, waardoor
die wat minder gewicht aangeeft. Als dat niet zo werkt, is dat het bewijs
dat ik het nog nooit heb geprobeerd. Het geeft echter aan dat ook een steeds
groter beroep op de betrouwbaarheid van burgers wordt gedaan. Dat vergt ook
meer ondersteuning en daarmee hangt de discussie over de waarden en de belangen
van de samenleving samen. Dit aspect moet op tal van terreinen van overheidsbeleid
worden meegenomen.Zo ik de indruk heb gegeven dat Justitie daarin niet volledig haar rol
moet spelen, dan is dat onjuist. Ik heb alleen aangegeven dat het, met behoud
van de dingen die wij al doen in de preventieve sfeer, nu even tijd is om
misschien meer op de repressie te letten. Wij hebben die kant volledig verwaarloosd.
Eén van de grote klachten van de politie en van instanties zoals scholen
is dat zij geen zekerheid hebben dat een zaak in behandeling genomen wordt
als een misdrijf of een overtreding geconstateerd wordt. Zij zijn best bereid
om op te treden, bijvoorbeeld tegen het dragen van messen, maar dan moet er
wel een adequate reactie op een eventuele melding volgen. Door de afgelopen
jaren alle aandacht op de preventie te richten, hebben wij dat vermogen enigszins
laten "verflodderen". Vandaar dat ik opnieuw aandacht vraag voor dit aspect.Meerdere woordvoerders hebben gewezen op het belang van voorlichting.
De PvdA-fractie sprak over een offensief tegen agressie. Mevrouw
Halsema had het over een cultuur van afzijdigheid. De heer Luchtenveld wil
een voorlichtingscampagne om burgers duidelijk te maken waar de grenzen liggen
van eigenhandig optreden. Dan is er nog het aspect van de plaats die het OM
inneemt. Kortom, aan de ene kant gaat het om de vraag wat de betrokkenheid
van burgers is bij het acuut tegengaan van misdrijven en misdaden en aan de
andere kant moet duidelijk zijn wat de overheid op dat terrein wel en niet
doet. Ik ben ten volle bereid om te onderzoeken op welke wijze een adequate
voorlichtingscampagne op te zetten is, in samenhang met maatregelen die de
overheid neemt. Daarbij moet men mij nog even ten goede houden of de aandacht
vooral uit zal gaan naar de afzijdigheid of naar de grenzen van wat men wel
of niet kan doen.Ik heb al aangegeven dat ik geen tegenstander ben van het aanbieden van
cursussen weerbaarheid aan burgers voor zelfbescherming, maar ik vind het
gevaarlijk als er cursussen gegeven worden om burgers te trainen op ingrijpen
op straat bij geweldpleging. Naar mijn mening wordt met dat soort cursussen
de kat op het spek gebonden. Het is al opgemerkt dat de burgers die zich moeilijk
kunnen beheersen, waarschijnlijk de eersten zijn die op zo'n cursus afkomen.
Of die met de cursus leren om zichzelf te beheersen, weet ik niet. Anders
krijgen wij de figuur dat je eerst een vergunning moet halen bij de politie
voordat je mag ingrijpen bij geweld op straat. Dat werkt ook niet. Kortom,
ik heb grote huiver of wij op die wijze moeten handelen. Ik ben gevoelig voor
het argument dat er onduidelijkheid is. Wat het specifieke geval in Amsterdam
betreft, acht ik het zeer wel mogelijk dat het beter had gekund. Maar hoe
sterker de overheid daar de nadruk op legt, des te sterker zal men zich gelegitimeerd
voelen om, ook als dat helemaal niet nodig is, in te grijpen. Het is één
element in de kwestie van de spiraal van geweld waarbij wij erg voorzichtig
moeten zijn. Duidelijkheid moet er zijn, maar om vooral op dat aspect de nadruk
te leggen, is weer een andere kwestie. Daarbij houd ik vol, wat op dit moment
in wezen aan de orde is, dat het openbaar ministerie in voorkomende gevallen
niet tot vervolging overgaat als het een kwestie is van noodweer of zelfs
van noodweerexces, maar dat er in gevallen waarin men ver over de schreef
gaat, wel vervolgd moet worden. Daarbij doel ik op gevallen waarin men doorgaat
met het aanpakken van verdachten lang nadat de politie die mensen al heeft
aangehouden. Dan zeg ik: dat moet niet kunnen en daar moeten ook geen moties
over aanvaard worden. Dan moet er juist vervolgd worden om duidelijk te maken
waar de grenzen liggen.Mevrouw Albayrak verwees in dit verband naar de motie-Van Heemst. Daarvan
moet ik in eerlijkheid zeggen dat vrijwel alle punten die daarin staan, onderdeel
van het veiligheidsplan zijn of onderdeel van de begroting. Ik noem het tegengaan
van voetbalsupportersgeweld. Samen met de collega van Binnenlandse Zaken ben
ik daarover in discussie met de clubs. Het punt van de versterking van de
positie van slachtoffers van geweld is besproken in een algemeen overleg.
Over het tegengaan van illegaal wapenbezit is kortgeleden een rapport aan
de Kamer gestuurd, waarin ik heb aangegeven welke stappen ik voornemens ben
te zetten. Kortom, ik meen dat wat dat betreft in deze begroting alle vervolgstappen
genomen worden.Voorzitter. Ik kom bij de afzonderlijke sprekers. Mevrouw Albayrak heeft
gesproken over de minimumstraffen. Ik heb gisteren al aangegeven dat je niet
met zijn tweeën aan twee kanten van een krappe deken moet gaan trekken.
Ik heb geen "ja" en ook geen "nee" gezegd. Ik heb aangegeven dat Nederland
zich op dat punt in ieder geval niet moet isoleren. Ik heb verder aangegeven
dat ik op dat punt een internationale vergelijking wil maken van de situatie
en in het licht daarvan bekijken waar dit een zinvolle bijdrage is aan het
bestaande instrumentarium.Het heeft weinig zin om opnieuw een discussie te voeren over de vraag
wat de verhouding is met het OM. Mevrouw Albayrak verwijst in haar opmerkingen
naar de lezing van de heer De Wijkerslooth. Daaruit blijkt dat het OM heel
goed weet wat zijn plaats is en wat de politie moet doen. Het OM heeft op
het punt van algemeen beleid bepaalde ideeën maar deze zullen niet tot
uitvoering gebracht worden, tenzij ze zijn overlegd met mij. Dat is in die
zin de onafhankelijkheid van het OM. Mevrouw Albayrak roert daarnaast een tweede kwestie aan. Zij vraagt of
het OM naar de burger toe nog het gevoel geeft dat er recht gedaan wordt aan
de gevoelens van onvrede en aantasting van privacygevoelens in geval van geweld
en inbraak. Dat punt komt bij de bespreking van het veiligheidsprogramma aan
de orde. De heer Luchtenveld heeft dat punt ook aangeroerd, namelijk het gevoel
van onveiligheid. Vooruitlopend op zijn inbreng in tweede termijn wil ik bestrijden
dat ik onvoldoende besef zou hebben voor het gevoel van onveiligheid bij de
burger. Ik meen dat zowel de begroting als het veiligheidsprogramma adequaat
tot uitdrukking brengt dat het kabinet zich ten volle bewust is van de inzet
op dat punt, mede in het licht van het Strategisch akkoord. In de amendementen
gaat het vooral over meer middelen voor de rechterlijke macht. Je hebt dan
indirect met het gevoel van veiligheid te maken. Ik ben mij ten volle bewust
van de problematiek dat we de zaak met krappe middelen aan de gang moeten
proberen te houden. Als er meer middelen zouden zijn binnen het totaal van
begrotingsmiddelen, ben ik gaarne bereid om ruimte te zoeken voor het OM en
de zittende magistratuur. Maar ik bestrijd u als u een tandje meer wilt dan
wat in het veiligheidsprogramma staat. Misschien wilt u graag een adequatere
aanpak van wat er in het veiligheidsprogramma staat. Ik ben het geheel met
u eens dat wij daar alles aan moeten doen.Mevrouw Albayrak heeft ook gesproken over het MKB-initiatief. Ik wijs
erop dat van dit initiatief op dit moment al gebruikgemaakt wordt in onder
meer de Glenn Mills inrichting. Ik heb al aangegeven dat ik nog een nadere
notitie over jeugdcriminaliteit in bewerking heb, die voor het eind van het
jaar naar de Kamer zal komen met de bedoeling uitvoering te geven aan dat
onderdeel van het veiligheidsprogramma. Ik zal daar straks nog op terugkomen.
Ik ga daarbij uit van de notitie Vasthoudend en effectief. Ik heb gezegd dat
ik daarop wil voortbouwen. Ik meen dat het beleid op dat punt adequaat is
en dat wij waar mogelijk zeker gebruikmaken van het MKB-initiatief.Waarom wordt toch wat meer gedaan? Hiermee kom ik ook op het punt dat
de heer Van de Camp heeft aangesneden: hoe kan ik een en ander met ander overheidsbeleid coördineren? Ik probeer nu juist om zowel in het kader van
de Wet op de jeugdzorg als in samenwerking met VWS de wetgeving zodanig aan
te passen dat de tussenschotten die nu door de verschillende wettelijke voorzieningen
bestaan, zoveel mogelijk worden weggewerkt. Zo kan een continuüm ontstaan
tussen de verschillende mogelijke maatregelen op het terrein van de jeugdzorg,
de jeugdreclassering en de jeugdbescherming en de verslavingszorg, TBS en
de geestelijke gezondheidszorg. Ook op dat gebied probeer ik dus via wetgeving
eventuele verschillen weg te nemen.Dan ga ik in op de moties die zijn ingediend door mevrouw Albayrak. In
de motie op stuk nr. 40 verzoekt zij om de oprichting van een solidariteitsfonds
voor slachtoffers van geweldsmisdrijven. Het zou erop neerkomen dat de overheid
de materiële en immateriële schade van de slachtoffers onmiddellijk
betaalt. Ik moet in alle eerlijkheid zeggen dat dit een heilloze ontwikkeling
zou zijn voor de overheidsvoorzieningen. Mevrouw Albayrak heeft haar motie
beperkt tot geweldsmisdrijven. Volgens de laatste berekeningen van het CBS
zijn er in Nederland meer dan 1 miljoen slachtoffers van geweldsmisdrijven.
Als hiervoor een fonds wordt ingesteld en ieder slachtoffer van een geweldsmisdrijf
zijn materiële en immateriële leed onmiddellijk kan neerleggen bij
de overheid, die dan moet betalen en maar moet zien hoe en of deze kosten
kunnen worden verhaald, hebben wij in wezen een premievrije volksverzekering
tegen leed ingesteld. Als wij dit fonds al willen overwegen, valt het overigens
eerder onder Sociale Zaken dan onder Justitie. Ik ontraad daarom het aannemen
van deze motie met klem. Alleen al door het aannemen van deze motie, laat
staan door de uitvoering ervan, wordt een verwachting gewekt die de overheid
te enen male niet kan waarmaken.Ik kom nu bij de motie over de Stichting Exodus, de Stichting Ontmoeting
en soortgelijke stichtingen. Deze motie geeft in wezen de problematiek aan.
Mevrouw Albayrak geeft aan dat stichtingen zoals de stichtingen Exodus en
Ontmoeting blijvend publieke financiering behoeven. Kortom: de hele categorie
die zich bezighoudt met de reïntegratietrajecten van ex-gedetineerden,
moet dus in aanmerking komen voor publieke financiering. In het dictum van
de motie wordt echter alleen maar gevraagd om de financiering van de genoemde
stichtingen. Dit betekent in wezen dat de Kamer gewoon gaat discrimineren:
alle stichtingen horen het te hebben, maar alleen deze twee krijgen het.Ik heb aangegeven dat ik het punt wel degelijk zie en dat een beleidskader
is opgesteld. De Kamer heeft zelf besloten om niet te stemmen over de begroting
voor Justitie voordat het veiligheidsrapport is besproken. Ik betreur dat,
maar dat is een besluit van de Kamer. Ik heb begrepen dat het beleidskader
is aangehouden door de kamercommissie. Is het niet zinvol dat wij dat beleidskader
alsnog zo snel mogelijk bespreken? Het ligt al bij de Kamer; het is geschikt
om te bespreken. Het kan worden besproken voordat wordt gestemd over de moties
en de amendementen. De Kamer kan op dat moment overzien wat de implicaties
zijn. De financiering van de ingediende amendementen kan zo in elk geval niet.
Deze motie gaat een stap verder en meent dat er een structurele financiering
moet zijn. Dit betekent dat deze zaak voor alle komende jaren moet worden
gefinancierd. Nogmaals, u creëert hiermee een nieuwe welzijnsvoorziening.
Als dat uw bedoeling is, moet u dat zeker doen, maar dan hoort de motie te
liggen bij de minister of de staatssecretaris van VWS en niet bij mij. Met
aparte welzijnsvoorzieningen voor ex-gedetineerden schept u juist grote verschillen.
Datzelfde geldt voor uw motie over het gratis verstrekken van heroïne
op doktersvoorschrift. Deze materie valt, nu en altijd, onder verantwoordelijkheid
van de minister van VWS en niet onder die van de minister van Justitie, tenzij
erkend wordt dat criminaliteit een ziekte is die wordt veroorzaakt door verslaving.
In dat geval moeten wij inderdaad niet bestraffen, maar een recept uitschrijven
voor gratis heroïne. Ik denk dat dit een verkeerde benadering is en daarom
valt dit onderwerp onder VWS.Mevrouw Albayrak (PvdA):Justitie betaalt er nu ook voor.Minister Donner:Dat klopt, maar in de motie wordt de regering verzocht over te gaan tot
gratis verstrekking van heroïne in alle steden. Deze kwestie valt onder
VWS en dus hoort de motie niet thuis bij Justitie.Ik kom nu te spreken over de motie van mevrouw Albayrak over de financiering
van de strafrechtelijke opvang van verslaafden. Dit is een welzijnsvoorziening
die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten valt. Deze voorziening wordt
medegefinancierd door het ministerie van Justitie en deze medefinanciering
is in 2003 verzekerd. Over de openstellingen van de opvang voor vrouwen besluit
de gemeente die het aangaat en niet het ministerie van Justitie. Op dit punt
kan het Rijk niet aan het verzoek in de motie voldoen, anders dan –
wat dus nu gebeurt – dat de financiering voor de lopende projecten via
deze begroting is zeker gesteld.Ik heb met dank kennisgenomen van het feit dat de heer Van de Camp gaarne
plagiaat zal plegen door de gemaakte opmerkingen over te nemen. Ik geef hem
hierbij toestemming, zodat hij dat met een gerust hart kan doen. Op het punt
van de preventie ben ik ingegaan en ik heb aangegeven dat ik verkokering tracht
tegen te gaan. De heer Van de Camp heeft voorts een aantal maatregelen en
een tienpuntenplan voorgesteld voor de rechterlijke macht. De heer Teeven
heeft een motie ingediend over de uitbreiding van de bevoegdheid van de enkelvoudige
rechter en ook de heer Dittrich heeft in dit kader een motie ingediend. Ik
zal deze punten aan de orde laten komen in de discussie met de Raad voor de
rechtspraak en in het wetgevingsprogramma dat daar mogelijk uit voort vloeit.Voorts heeft de heer Van de Camp gevraagd om een fundamentele discussie
over rechtsbijstand, mede in het licht van de verhouding van de kosten van
de gefinancierde rechtsbijstand tot de kosten van de rechtspraak. De heer
De Wit heeft erop gewezen dat er inderdaad een verschil is tussen de gefinancierde
rechtsbijstand en de eventuele rechtsbijstandverzekeringen waaronder het meerdere
valt dat niet wordt gedekt door de gefinancierde rechtsbijstand. Ik ben het
er volledig mee eens dat wij moeten komen tot een discussie over fundamentele
herziening van de rechtsbijstand. Strikt genomen staat het punt van de heer
Van de Camp over de verzekeringen daar los van en hoeft het, omdat het over
het aanvullende deel gaat, ook niet te wachten op de discussie.
Tegelijkertijd wil ik tegenover de overwegingen van de heer Van de Camp ook
een ander aspect in overweging geven: als wij iets doen op dat terrein, zou
ik eerder geneigd zijn om verzekeringen te verbieden. Het probleem is juist
dat mensen veel te makkelijk, bij ieder conflict, naar de rechter lopen. Ik
heb in die functie ervaren dat het grote gevaar is dat iedere rem op de toegang
tot de rechter wordt weggenomen als die toegang verzekerd is. Men moet dus
beseffen dat de kosten van de rechtspraak vermoedelijk vele malen zullen toenemen
als wij de drempels wegnemen of als wij stimuleren om dit via verzekeringen
te doen. Aan de ene kant ben ik het ermee eens dat je dit vaker zou moeten
doen, maar aan de andere kant dreigen wij daarmee remmen op de toegang tot
de rechter los te gooien. Je kunt hierover dus niet lichtvaardig besluiten.Dit stelt mij in staat om in te gaan op de opmerking van de heer De Wit
inzake de rechtsbijstand. Ik heb niet gezegd dat de verhoging op geen enkele
wijze drempels zal beïnvloeden. Ik zou het geen "rechtsuitval" willen
noemen, maar als men zegt dat het gevolg hiervan wellicht is dat er minder
zaken zijn, zou ik dat niet willen ontkennen. Dat was een van de punten die
meespeelden bij de overweging. Als er wordt gezegd dat daarmee de toegang
tot de rechter wordt uitgeschakeld, zouden wij alle bestaande griffierechten
moeten afschaffen, zouden wij de rechtsbijstand volledig moeten maken en zouden
wij dus ook het graduele systeem niet moeten hanteren. In al die gevallen
is er immers uiteraard een zekere rechtsuitval. De vraag is dus of ik met
de verhogingen een fundamentele grens overga; de vraag is niet of er daardoor
wellicht minder zaken zullen zijn.Tot slot het door de heer Van de Camp genoemde punt van de Stichting Exodus.
Ik heb aangegeven dat ik het punt van de rechtszekerheid zie. Ik meen in eerlijkheid
dat de stichting vanaf het begin volstrekte zekerheid en duidelijkheid heeft
gehad over de rechtspositie van de medewerkers. Ik pleit ervoor om, voordat
de Kamer zich begeeft in een experiment om dit allemaal mee te nemen, dit
punt separaat te bespreken. De Kamer heeft zelf de tijd geschapen om dat te
doen voordat er gestemd wordt over de begroting. De Kamer heeft immers besloten
om pas na 2 december te besluiten over de begroting. Tot die tijd zal er dus
in geen geval duidelijkheid zijn. Die tijd kunnen wij dus net zo goed gebruiken
voor het houden van die discussie.Ik kom bij de opmerkingen van mevrouw Halsema. Ik zal nu niet ingaan op
de instrumentele rechtsopvatting. Ik heb aangegeven dat ik geen voorstander
ben van de positivistische opvatting over het recht als instrument in handen
van meerderheden, maar ik heb ook aangegeven dat ik geen voorstander ben van
het idee van het natuurrecht dat boven en buiten mensen staat en dat mensen
opgelegd wordt. Dat geldt voor bepaald recht wel, waaronder de Tien geboden,
maar ook die zijn gegeven vanwege de hardheid van mensen en niet omdat dat
buiten mensen omgaat. Het recht zoals wij dat gebruiken, wordt echter te vaak
gezien als een monument voor juristen en niet als iets wat een samenleving
in staat stelt om vruchtbaar samen te leven. Dat rechtvaardigt dat je op ieder
moment de uitgangspunten van het recht weer beoordeelt. Het rechtskarakter
van wat je doet, moet wel de kwaliteit daarvan waarborgen. In die zin is er
een rechtsidee en het staat meerderheden niet vrij om te bepalen hoe daarmee
om te gaan. Dat doet echter niet af aan het idee dat het gaat om een bruikbare
en betrouwbare rechtsorde ten behoeve van de samenleving.Mevrouw Halsema heeft een motie ingediend over de landelijke campagne
Meer lef op straat. Ik heb aangegeven bereid te zijn om op dit punt te bekijken
in hoeverre een campagne over duidelijkheid nodig is. Ik maak daarbij een
onderscheid tussen het onderwerp van stadsetiquette en het onderwerp van de
aanhoudingen. Dat laatste gaat meer over de vraag van duidelijkheid: wat kan
wel en wat kan niet. Hetzelfde geldt voor de vraag naar realistische mogelijkheden
van burgers. Het betekent een bijstelling van de huidige campagne over 112.
De collega van Binnenlandse Zaken heeft eerder aangegeven dat het een punt
van overweging is. Ik heb aangegeven wat ik denk van weerbaarheidstrainingen
voor het publiek door politie en andere experts. Om die reden wil ik, los
van de punten die ik meeneem, de motie op dit punt ontraden.Hetzelfde geldt voor de motie over de heropening van de onderhandelingen
met de Verenigde Staten over het onderwerp van de uitlevering van Nederlandse
onderdanen. Ik heb in het schriftelijke antwoord al aangegeven dat ik tot
dusver niet de indruk heb dat het verdrag slecht functioneert wat dit betreft.
In een paar gevallen is er echter vertraging opgetreden, omdat de Amerikanen
er zeer lang over doen om een veroordeelde terug te laten komen naar Nederland.
Ik heb in de tussentijd contact opgenomen met de Amerikaanse minister van
justitie over dit punt. Hij heeft mij toegezegd er achteraan te zullen zitten
dat deze praktijk zal verbeteren. Dat vind ik geen reden voor het heropenen
van de onderhandelingen over het verdrag. Dit is een kwestie van de uitvoering
van het verdrag. Dat is iets anders dan het punt van verdergaande terugleveringsgaranties
en het uitsluiten van delicten begaan op Nederlands grondgebied. Daarbij is
overigens geen sprake van uitlevering. Het gaat om delicten zoals invoer in
de Verenigde Staten, die delicten opleveren in de Verenigde Staten. Het verdrag
heeft in beginsel geen betrekking op zaken die uitsluitend in Nederland spelen.
Daarbij speelt uitlevering geen rol.Ik kom op het punt van de vrouwenbesnijdenis. Ik onderschrijf de kwalificatie
dat vrouwenbesnijdenis een ernstig geweldsdelict is. Ik zal het punt zeker
opnemen met het college van PG's om te bezien op welke wijze er in voorkomende
gevallen opgetreden kan worden. Ik moet tegelijkertijd zeggen dat het openbaar
ministerie bij dit soort delicten afhankelijk is van aangifte. Het openbaar
ministerie kan moeilijk een actief opsporingsbeleid voeren op dit terrein.
Het blijft bovendien een punt waarbij grote terughoudendheid wordt betracht,
ook in de groep zelf. Ik neem het punt op. Ik weet niet of de motie zinvol
is. Die ondersteunt immers het beleid.In reactie op het amendement op stuk nr. 21 van mevrouw Halsema geef ik
aan dat het zeer zeker niet zo is dat er voor het jaar 2003 gelden gevoteerd
zijn die pas na het jaar 2003 nodig zijn. In het kader van de voorbereiding
zijn alle gelden nodig, om te beginnen voor wat wij nu reeds doen. De heer Schonewille heeft gezegd dat ik niet ben ingegaan op zijn opmerkingen
over de ontbinding van het burgerlijk huwelijk. Ik meen echter dat ik daar
wel op ben ingegaan, althans op de plaats van mediation binnen het geheel.
Ik heb gezegd dat wij daarover moeten spreken en ik heb al aangegeven dat
ik daar gaarne toe bereid ben. Dit komt overigens dadelijk ook aan de orde
als ik over de motie van de heer Dittrich spreek. Ik meen dat dit niet moet
worden opgenomen. Het is helaas vrijwel onmogelijk om voor maandag een brief
te sturen waarin ik meer duidelijkheid geef. Zoals de heer Schonewille het
formuleerde, was het een standpunt over de gehele ontbinding van het burgerlijk
huwelijk. Dan zou het hooguit een verwijzing kunnen zijn naar standpunten
die door ambtsvoorgangers zijn ingenomen. Op dat punt heb ik nog geen duidelijk
uitgekristalliseerde ideeën, maar ik zet dit punt wel degelijk actief
op de agenda. Het heeft dus mijn aandacht. Ik heb al gezegd dat ik binnenkort
met een standpunt over mediation denk te komen en ik hoop dat hij mij wil
ontslaan van de verplichting om voor maandag een brief te schrijven. Die brief
zou ik uiteraard kunnen schrijven, maar die zal hem vermoedelijk niet bevredigen.Dan kom ik op het punt van de budgettaire paradox in de gemeente Rotterdam.
Ik noem het een paradox, want het budget is er. De minister van Justitie kan
wel beslissen over de vraag welke budgetten beschikbaar zijn, maar de vraag
of de budgetten die beschikbaar zijn, worden benut, is primair gericht aan
de rechtbank zelf en vervolgens aan de Raad voor de rechtspraak. Ik kan wat
dat betreft dus niet anders. Ik vind het vrij paradoxaal dat er wel een budget
is, maar dat het niet wordt uitgegeven. Dat is meer een kwestie van het beleid
van de rechtbank van Rotterdam. Die rechtbank maakt geen gebruik van de mogelijkheden
die er zijn. Als men beweert 52 nodig te hebben, maar men meent dat men daar
het budget niet voor heeft, is dat een kwestie van de verdeling binnen de
Raad voor de rechtspraak over de claims van de verschillende gerechten. De
minister van Justitie gaat niet in op de budgetten van de verschillende rechtbanken.De heer Schonewille heeft een motie ingediend over geweld, waarin staat
dat het soms voorkomt dat burgers vrijwel steeds onopzettelijk over de schreef
gaan in het toepassen van geweld. Als het onopzettelijk is, is er in wezen
sprake van noodweerexces en dat valt nu al onder de exceptie. Ik heb al aangegeven
dat de praktijk van het openbaar ministerie in die situatie is dat er doorgaans
niet wordt vervolgd, tenzij onduidelijk is of het onopzettelijk was. Het is
mogelijk dat men ver over de schreef is gegaan. Dan wordt er hier een presumptie
gevestigd, namelijk dat alles gerechtvaardigd is als men intervenieert omdat
het weleens onopzettelijk zou kunnen zijn. Ook dat is fout. Ik denk dat de
Kamer ervoor moet waken dat zij op deze wijze ingrijpt in het vervolgingsbeleid
van het openbaar ministerie. Ik heb in reactie op de motie van de heer Teeven
aangegeven dat ik gaarne bereid ben om duidelijk te maken waar de grenzen
zijn, althans duidelijker dan is aangegeven in de brief aan de Kamer. Ik zal
ook ingaan op de situatie van een burgerarrest als er een tijd ligt tussen
het vastnemen van een verdachte en de aankomst van de politie. Men zou deze
motie zo kunnen lezen dat men over de schreef kan gaan omdat er toch niet
vervolgd wordt. Dat zal ik ook zeker niet bepleiten als dat aan de orde komt
met het openbaar ministerie.Ik ben al ingegaan op de opmerkingen van de heer De Wit over de rechtsbijstand,
de vraaguitval en de uitlevering.De heer Luchtenveld heeft gesproken over het veiligheidsgevoel. Ik heb
al aangegeven dat ik bestrijd dat de VVD daarop een beter zicht zou hebben
dan het kabinet. Als dit al het geval is, kunnen wij op 2 december aanstaande
bij de bespreking van het veiligheidsprogramma verder praten over de vraag
wat het kabinet nog meer en anders zou kunnen doen.De heer Luchtenveld heeft verder nog gesproken over uitbreiding van het
schadefonds geweldsmisdrijven. Ik heb al gezegd dat daarvoor op dit moment
nog geen aanleiding is. Er wordt in zekere zin gepland welke claims er zijn
en daaraan moet de situatie dan worden aangepast. Daarom is al tot een zekere
uitbreiding overgegaan. Als er belemmeringen ontstaan door bureaucratische
regels, is het eerder zaak om die bureaucratische belemmeringen weg te nemen
dan om het fonds uit te breiden met een aantal gevallen. Gelet op de herkomst
van de middelen is daarvoor ook geen ruimte.In antwoord op zijn opmerkingen over de tijdsduur tussen het vastnemen
en het ter plaatse zijn van de politie heb ik al gezegd hoe ik hiermee wil
omgaan.Naar aanleiding van de opmerkingen over de bestuurlijke boete en de vraag
om die te verruimen tot overlastgevende lichte overtredingen, wijs ik erop
dat hierop wordt ingegaan op blz. 60 van het veiligheidsprogramma. Het wetsvoorstel
op dit terrein is aangekondigd voor het eerste trimester van 2003.Er is nog gevraagd naar de mogelijkheid van een voorlichtingscampagne.
Ik zal proberen zoveel mogelijk duidelijkheid te scheppen, zo nodig via een
voorlichtingscampagne.Ik zal met de Raad voor de rechtspraak in overleg treden over de vraag
of het instrument van de dwangsom vaker wordt ingezet. De motie zie ik graag
als een ondersteuning van die stap.Ik heb al gezegd dat de bestuurlijke handhaving zo snel mogelijk aan de
orde zal worden gesteld.Motie nr. 61 van de heer Dittrich heeft betrekking op de bekennende verdachte.
Ik heb al aangegeven dat dit een van de elementen is die ik wil meenemen.
Ik ontraad de Kamer om zich nu al vast te leggen op dit idee, maar ik wacht
graag op de resultaten van het onderzoek naar de gevolgen van consequenties
die kunnen worden verbonden aan de proceshouding van de verdachte, en ik zal
het meenemen naar het gesprek met de Raad voor de rechtspraak.Naast de veelplegers wordt nu aandacht gevraagd voor de veelslachtoffers.
Ik hoop dat u het met mij eens bent dat het geen oplossing zou zijn om ook
veelslachtoffers uit de roulatie te nemen opdat wij op die wijze de criminaliteit
zouden verminderen. Dit vergt dus een andere aanpak dan veelplegers. Ik ben
graag bereid om te onderzoeken of en hoe je kunt werken met risicoprofielen.
Ik waarschuw er echter voor om dit bij de politie neer te leggen. De politie
wordt geconfronteerd met een slachtoffer op het moment van aangifte. Dan mag
het niet zo zijn dat de politie zegt: u past precies in het profiel, u komt
hier vaker, behandelen maar. Nee, wij moeten in het kader van
de preventie aandacht besteden aan de begeleiding van slachtoffers en dat
is niet per definitie een taak van de politie. Op deze manier uitgelegd zou
ik met deze motie kunnen instemmen. Overigens heb ik dat al op blz. 16 van
de schriftelijke beantwoording aangegeven.Ik heb al aangegeven dat ik gaarne bereid ben om op zo kort mogelijke
termijn met de Kamer te spreken over de plaats van mediation in het echtscheidingsrecht.
De motie van de heer Dittrich is echter typisch een voorbeeld van een voorstel,
waarvoor geldt dat het betere de vijand van het goede is. In de motie wordt
de regering namelijk verzocht om een verplichte scheidings- en omgangsbemiddeling
te introduceren ingeval van omgangsconflicten over de kinderen. Daarmee wordt
in wezen voorgesteld om in dit soort gevallen mediation op te nemen als een
voorwaarde voor toegang tot de rechter.Nog afgezien van de vraag of dit niet in strijd is met de Grondwet, is
dit ook ongewenst, omdat een middel dan verplicht wordt uitgebreid tot alle
gevallen, ook die waar het niet zal werken omdat het in een aantal gevallen
goed heeft gewerkt. Daardoor zal het hele middel in opspraak worden gebracht,
omdat zal blijken dat het in een groot aantal gevallen zal blijken niet te
werken. Omdat mediation werkt in de gevallen dat het werkt, moet je niet denken
dat je het kunt verbreden door het te verplichten. Je maakt dan een fout die
de overheid al vele malen gemaakt heeft en je krijgt ongetwijfeld te maken
met averechtse effecten, omdat mensen na mediation alsnog de gang naar de
rechter zullen moeten maken voor de oplossing van hun conflict. Ook hier moet
je met de genade meewerken.In alle eerlijkheid denk ik dat ik niet van mening verschil met de heer
Rouvoet over de vraag of wij wel of niet moeten gedogen. Wat ons scheidt,
is de vraag wat de beste weg is om van het gedogen af te komen. Waar hij wellicht
zal zeggen dat je dat in één klap nu moet doen, zeg ik dat wij
nu een weg zijn ingeslagen die leidt tot steeds verdere terugdringing van
het verschijnsel coffeeshop. Ik ben bereid om dat met mijn beleid te bevorderen,
maar ik acht het een heilloze weg om dat bovenmatig te bespoedigen, omdat
ik dan dit verschijnsel de illegaliteit in jaag, waar ik het minder goed dan
nu kan controleren. Wij verschillen dus meer van mening over de te volgen
methode dan over het beginsel.De heer Van der Staaij heeft een motie ingediend over uitstapprogramma's
voor prostituees. Die motie betreft een onderwerp dat niet onder het ministerie
van Justitie valt. Ik ben gaarne bereid om deze motie onder de aandacht te
brengen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Deze sector
valt namelijk onder dit ministerie. Ik zou natuurlijk gaarne als minister
van Justitie de hele rijksoverheid onder mijn hoede kunnen nemen, maar zolang
het kabinet daar niet toe besloten heeft, denk ik dat wij sommige ministers
hun eigen vakterrein moeten laten en alleen aanvullend moeten optreden.Ten slotte kom ik bij de opmerkingen van de heer Teeven. De vraag of het
mechanisme van beroep en van het de zaken weer aanhangig maken bij de Hoge
Raad wellicht in die richting uitwerkt dat het niet duidelijk wordt waar noodweer
en noodweerexces ophouden, zal ik gaarne meenemen om te bekijken of dat inderdaad
zo is en wat eraan gedaan kan worden.Wat betreft zijn zorgen omtrent de samenstelling van de werkgroep die
de nationale recherche instelt, kan ik verzekeren dat er zeker ook duidelijke
tegenstanders van het idee in zitten ... Nu, zij zitten er niet in omdat zij
tegenstanders zijn, maar er zitten juist ook mensen in die de noodzaak inzien
om op dat punt niet de zaak te doen verwateren tot een decentrale of een confederale
structuur van regionale organisaties. Ook al zijn andere geluiden misschien
wat krachtiger in de media te vernemen, dat betekent niet dat er geen aandacht
is voor dit punt.Wat betreft de motie van de heer Teeven over het openbaar ministerie ben
ik volstrekt gevoelig voor het resultaat dat hij wil, namelijk een betere
afweging in concrete gevallen in de zin van: kun je niet door eerder of duidelijker
met publiciteit te komen, onrust wegnemen? Ik begrijp volstrekt dat hij zegt
dat dit niet is het zodanig herzien van de Aanwijzing voorlichting, opsporing
en vervolging dat het OM in alle gevallen maar in de media moet optreden.
Er zijn evenwel een aantal gevallen aan te wijzen en mogelijk moet je achteraf
zeggen dat het in het geval van Amsterdam, in augustus, is misgegaan. Ik ben
helemaal bereid om dat punt met het college van procureurs-generaal te bespreken
maar moet om die reden de motie ontraden dan wel aanbevelen deze iets anders
te formuleren. Als het dictum zou zijn: te bevorderen dat er een betere afweging
wordt gemaakt tussen de belangen van het afnemen van onrust, het individuele
geval en de praktijk, en de aanwijzing, als dat nodig blijkt, aan te passen,
dan kan ik helemaal met de motie instemmen. Maar omdat nu vooropstaat dat
er moet worden gekomen tot een wijziging van de aanwijzing, hoewel naar mijn
mening niet de aanwijzing maar vooral de praktijk het probleem is en de aanwijzing
de ruimte laat, moet ik om die reden de motie ontraden omdat het dan het verkeerde
signaal geeft. Als nu net de volgorde omgedraaid zou worden, zou het veel
beter zijn.Mag ik het daarbij laten, voorzitter, want nu gaat een ander spreken.De voorzitter:Uw timing is bewonderenswaardig, gelet op het geluid van boven.Indien er behoefte bestaat aan een korte vraag over iets dat naar het
gevoel van een woordvoerder niet is beantwoord, wil ik daar nu, bij de minister
van Justitie, de gelegenheid toe geven. Het is geen uitnodiging aan eenieder
om dat te doen en ook geen uitnodiging om de discussie weer te heropenen.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter. Ik heb nog twee vragen. In de eerste plaats betreft dit de
kwestie van de rechtsbijstandsverzekeringen. De minister zegt dat dit een
open deur kan worden. Echter, met een verantwoord eigen risico kun je de kwestie
van de rechtsbijstandsverzekeringen inperken.Minister Donner:Ik heb aangegeven dat het punt ter sprake moet komen. Wat ik nu heb gezegd,
betrof puur een punt voor u ter overweging, als de tegenhanger. U geeft nu
aan dat je dat misschien eventueel zou kunnen voorkomen.De heer Van de Camp (CDA):Het tweede punt blijft de vraag van Exodus. Ik vraag voor de laatste keer
aan de minister om de zaak voor 2003 te laten zoals deze is en begin 2003
het beleidskader te bespreken. De minister zegt dat de zekerheid
niet kan worden geboden omdat er pas later wordt gestemd. Het is natuurlijk
zo dat als er nu een ruime kamermeerderheid is, de verwachting is dat het
amendement wordt aangenomen. Ik ben namelijk bang dat wij onszelf in een buitengewoon
grote tijdsklem zetten en vraag daarom nogmaals: laat 2003 zoals het is en
laten wij de lente van 2003 gebruiken om te kijken hoe wij verder moeten.Minister Donner:Ik zou nu onmiddellijk kunnen toezeggen dat ik voor 2003 de situatie onveranderd
laat. Dan bedoel ik alleen precies het tegenovergestelde van wat de heer Van
de Camp bedoelt. Er is namelijk geen financiering voor Exodus en Exodus wist
dat er geen financiering was. Als ik de situatie dus laat zoals die is, is
er vanaf 1 januari 2003 geen financiering. De heer Van de Camp beoogt een
wijziging in de situatie, maar dat is precies het onderwerp dat wij dienen
te bespreken. Ik heb al aangegeven dat de ruimte die hij zoekt er niet is.
Bovendien snijdt hij een veel principiëler punt aan. Om die reden zeg
ik dat dat zo snel mogelijk dient te geschieden, al zetten wij onszelf sowieso
onder tijdsdruk. Hij heeft zichzelf namelijk onder tijdsdruk gezet, omdat
over die begroting niet voor eind december zal worden gestemd. Daarom heb
ik net een oplossing aangedragen die op dat punt niets afdoet aan de zekerheid
en onzekerheden. Wij zullen het namelijk nog over het beginsel hebben voordat
er zal worden gestemd over de begroting. In het licht daarvan kunnen wij dan
altijd nog beslissen wat wij zullen doen.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter. De minister heeft in antwoord op mijn vraag over het initiatief
"Werk voor criminele jongeren" van het MKB geantwoord dat dit al beleid is.
Dat is niet helemaal waar. Ik heb mij namelijk gebaseerd op een nieuw initiatief
waarbij ID-banen in de veiligheidssector zullen worden gereserveerd voor criminele
jongeren. Dat is althans het plan van ondernemers. Ik snap dat de minister
op dit moment daarop geen antwoord kan geven. Ik vraag derhalve een schriftelijke
reactie van het kabinet, dus een reactie van de minister van Justitie en van
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op dit plan van ondernemers
om criminele jongeren aan werk te helpen.Minister Donner:Ik zal dat aspect gaarne bespreken. U weet dat het kabinet het middel
van de ID-banen wil handhaven, maar de besluitvorming daarover wil overlaten
aan de gemeenten. Ik acht het ten enenmale onjuist dat wij ID-banen, dus banen
tegen een lager salaris dan een marktsalaris, speciaal in de veiligheidssector
reserveren voor ex-gedetineerden. Ik plaats er enige vraagtekens bij of dat
de juiste inzet is van ex-gedetineerden. Het idee van het MKB wordt ten volle
door mij ondersteund in die zin dat er drie vragen aan de orde zijn. Wat kunnen
wij doen om mensen weer aan de slag te krijgen? Wat kunnen wij doen met het
MKB om de veiligheid daarvan te bevorderen? Hoe kan ik een bredere inzet krijgen
op veiligheidsfuncties, welke mensen gaan eruit door het afschaffen van de
ID-banen en is er op een andere wijze financiering voor te krijgen? Maar voordat
wij die drie combineren moet ik er eerst over nadenken of het wel juist is
om ex-gedetineerden tegen een lager salaris dan een marktsalaris in te zetten
in de veiligheidssector van het MKB.Mevrouw Albayrak (PvdA):Het voorstel van de ondernemers en het MKB gaat niet alleen over ex-gedetineerden,
maar ook over criminele jongeren die misschien niet gedetineerd zijn geweest,
maar bijvoorbeeld een taakstraf hebben gehad. Het is expliciet gericht op
jongeren. Ik begrijp dat de minister de details van het voorstel niet kent.
Wil hij het samen met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekijken
en van een reactie voorzien?Minister Donner:Wij nemen het in ieder geval mee in het kader van de ideeën over
de aanpak van de jeugdcriminaliteit. Ik zal het punt met de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid opnemen.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):De minister heeft in tweede termijn gesproken over het dictum van de door
mij ingediende motie. De essentie van de motie is nu juist dat de persofficieren
in de praktijk niet de vrijheid hebben om in voorkomende gevallen adequaat
en snel te handelen, omdat volgens de aanwijzing alles moet worden teruggekoppeld
aan het gegeven beleid. Misschien is het goed dat de minister deze motie nog
eens met het college van procureurs-generaal bespreekt. Dan kan ik er ook
over denken. Als er over een maand wordt gestemd, hebben wij misschien een
beter beeld. Is dat een goed plan?Minister Donner:Dat is uitstekend. In dat opzicht verschillen wij niet van mening. Ik
meen alleen dat, als het al een praktijkprobleem is, het binnen de aanwijzing
kan worden gewijzigd. Daarom heb ik gezegd dat de aanwijzing alleen moet worden
gewijzigd als dat nodig is. Nu stelt u voorop dat de aanwijzing en de praktijk
gewijzigd moeten worden. Laten wij afspreken dat wij er beiden nog even over
denken. Ik neem het in ieder geval mee voor overleg met het college van procureurs.
Ik heb begrip voor uw punt. Het moet niet iedere keer naar het college worden
teruggekoppeld.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Mijn punt is dat het beleid van het college van procureurs-generaal te
strak is.De heer Van der Staaij (SGP):Ik heb nog een opmerking over de motie over de uitstapprogramma's. Ik
heb haar juist bij deze begroting van Justitie ingediend, omdat in het verleden
bij dit onderwerp is verwezen naar de evaluatie van de opheffing van het bordeelverbod.
Ik stel mij echter voor dat bij de uitvoering het voortouw door het ministerie
van Volksgezondheid Welzijn en Sport wordt genomen.Minister Donner:Het opheffen van het bordeelverbod heeft mogelijk bepaalde gevolgen gehad,
maar door die opheffing hebben wij te maken met problemen in de sfeer van
Sociale Zaken of Volksgezondheid en niet meer in de sfeer van Justitie. Alleen
mensenhandel blijft in de sfeer van Justitie.Minister Nawijn:De eerste motie van mevrouw Adelmund gaat over het aanwenden van uit het
inburgeringsbudget vrijkomende middelen voor inburgering. In eerste termijn
heb ik al uitgelegd dat die middelen door het kabinet zijn
bestemd om de maatregelen uit de veiligheidsnotitie te financieren. Ik heb
dus niet de vrijheid om de motie over te nemen en ik moet namens het kabinet
aanvaarding ervan ontraden.De tweede motie van mevrouw Adelmund gaat over slachtoffers van seksueel
geweld binnen een relatie. Men weet al dat ik niet onwelwillend tegenover
deze motie sta. In eerste termijn heb ik al gezegd dat ik aan het einde van
dit jaar de resultaten verwacht van een onderzoek door de IND naar de verlening
van een verblijfsvergunning op humanitaire gronden aan vrouwen die onder meer
slachtoffer zijn van geweld binnen een relatie. Uiteraard zal ik de Kamer
over die resultaten informeren. Wij stemmen pas later over de moties en ik
stel mij dan ook voor dat ik er later op terugkom. De motie komt mij echter
sympathiek voor.Mevrouw Sterk vraagt bij motie om de eigen bijdrage van nieuwkomers voor
inburgeringscursussen in te zetten voor het Taaloffensief Nederlands. Ik zou
dit graag willen, maar de maatregelen uit de veiligheidsnotitie moeten eveneens
worden gefinancierd. Ik vind veiligheid zeer belangrijk, ook met het oog op
integratie. In eerste termijn heb ik al aangegeven dat in achterstandswijken
veiligheid een absolute prioriteit is. Ik heb niet de vrijheid om deze motie
namens het kabinet te omarmen. Ik ontraad dan ook aanvaarding ervan.Mevrouw Sterk heeft vervolgens een motie ingediend met het oog op verbetering
van het systeem van schakelklassen ten behoeve van integratie van etnische
minderheden. Daarnaast wordt gevraagd, te bezien wat de mogelijkheden zijn
om voor dit doel parallelklassen te introduceren. Ik zie deze motie als een
ondersteuning van mijn beleid. Ik zal op dit punt in overleg treden met de
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en ik zal de Kamer over de
uitkomsten hiervan informeren.Ook de motie van mevrouw Sterk waarin wordt verzocht om de Nederlandse
geschiedenis en het Nederlandse staatsrecht onderdeel te laten uitmaken van
de inburgeringstoets acht ik sympathiek. Ik wijs er overigens op dat het Nederlandse
staatsrecht ook bij autochtone jongeren minder bekend is. Ik zal ook op dit
punt overleggen met de minister van Onderwijs. Wat mij betreft, kan deze motie
overgenomen worden.Dat geldt ook voor de volgende motie van mevrouw Sterk op stuk nr. 49
die ertoe strekt meer gewicht te geven aan de ceremonie voor het verkrijgen
van het Nederlanderschap. Ik heb in Amerika gezien hoe men daarmee omgaat.
Daar is het een heel feestelijke, officiële gebeurtenis. Ik zal die motie
overnemen. Het is wel zo dat de verantwoordelijkheid daarvoor bij de gemeenten
ligt, maar ik zal de gemeenten stimuleren het voorstel over te nemen.Mevrouw Sterk heeft ook gevraagd naar de positie van Valentijn, de overgang
van het COA naar Nidos. Het gaat hier om minderjarige asielzoekers van 13
en 14 jaar. Er is een afspraak dat minderjarige asielzoekers van 1 tot 12
jaar vallen onder Nidos en dat minderjarige asielzoekers van 15 jaar en ouder
vallen onder het COA. Deze groep valt ertussen. Op zichzelf ben ik ertegen
dat deze jongeren zomaar in huizen worden geplaatst in grote steden. Bescherming
via een gezamenlijke opvang vind ik absoluut noodzakelijk. Ik heb tegen het
bestuur van het COA gezegd dat ik mij daarover nog beraad. Ik wil daar nog
nader over spreken, met name met het Nidos, om garanties te krijgen dat kinderen
niet zo maar in grote steden in huizen worden geplaatst. Het is natuurlijk
geen goede zaak als dat gebeurt met kinderen van 13 en 14 jaar. Ik zal de
Kamer daar nader over informeren.Mijnheer de voorzitter. Ik maak er ernstig bezwaar tegen dat mevrouw Halsema
mij ervan beschuldigt dat ik de informatieplicht – de belangrijkste
plicht van een minister aan deze Kamer – niet waarmaak. Ik wil dan ook
van haar horen op welke punten ik haar niet heb geïnformeerd. Zij heeft
vier punten opgesomd, waarop ik nog inga in tweede termijn. Ik had daar in
eerste termijn op in willen gaan, maar die gelegenheid werd mij haast onmogelijk
gemaakt omdat mevrouw Halsema mij regelmatig interrumpeerde. Ik zou willen
voorstellen dat als een minister spreekt in deze Kamer, er misschien wat minder
geïnterrumpeerd wordt zodat hij zijn verhaal kan afmaken.De voorzitter:Dat is wel aan de voorzitter, uiteraard.Minister Nawijn:Dat weet ik, maar ik mag het wel even zeggen, mijnheer de voorzitter.De voorzitter:Ja, u mag alles zeggen, maar de voorzitter laat zich wat dat betreft niet
door de regering beïnvloeden.Minister Nawijn:Voorzitter. Mevrouw Halsema vroeg mij naar het verschil tussen assimilatie
en integratie. Met betrekking tot wat het kabinet in dit licht bedoelt met
integratie citeer ik uit het Strategisch akkoord: de effectieve integratie
van bevolkingsgroepen is een zaak van lange adem en van wederzijdse aanpassing.
Die wederzijdse aanpassing onderscheidt integratie van assimilatie, want assimilatie
legt de volle verantwoordelijkheid en de gehele last van aanpassing eenzijdig
bij de migrant, de nieuwkomer of de minderheidsgroep. Dat wil ik uitdrukkelijk
niet. Ook de ontvangende samenleving heeft de plicht om nieuwe landgenoten
op gelijke voet te accepteren als medeburgers en hun de ruimte te geven, zich
te ontwikkelen tot een verantwoord burger, met alle rechten en plichten die
daarbij horen. Ik ben mij ervan bewust dat het zwaartepunt van het beleid
daar ligt waar mensen van verschillende afkomst elkaar ontmoeten, in wijk
en buurt, op school, in de werkplaats en in de winkel. Daarom zijn de gemeentebesturen
de eersten om die dialoog en ontmoeting te bevorderen. In de beleidsagenda
integratiebeleid op lokaal niveau zal ik dan ook proberen tot afspraken te
komen met gemeentebesturen. Maar ook dit had ik al in eerste termijn gezegd.Mevrouw Halsema had ook mijn mening gevraagd over de zwarte scholen. Ook
daarop ben ik ingegaan in eerste termijn. Mevrouw Halsema heeft waarschijnlijk
niet geluisterd. Ik ben er dus wel op ingegaan en ik ga er nu niet meer op
in.Het volgende punt waar zij mij naar vroeg betreft het arbeidsmarktbeleid
etnische minderheden. Voor het arbeidsmarktbeleid ten aanzien van etnische
minderheden zijn er twee belangrijke uitgangspunten. Het kabinet wil een jaarlijkse
toename van de arbeidsparticipatie van etnische minderheden realiseren van
0,75 procentpunt tot 54% in 2005. Dat betekent dus: meer mensen aan het werk.
Ik begrijp echter heel goed dat dit, gelet op de economische situatie
op dit moment en de toename van de werkloosheid die daarmee samenhangt, niet
eenvoudig zal zijn. Wat de werkloosheid betreft mogen etnische minderheden
niet onevenredig worden getroffen door de verslechtering van de arbeidsmarkt.
Daar zal het kabinet op toezien. Om de doelstellingen te realiseren, zal de
intensivering van het arbeidsmarktbeleid voor etnische minderheden, zoals
al eerder is aangekondigd, onverminderd worden voortgezet. Dat betekent dat
binnenkort de convenanten met de grote ondernemingen worden verlengd. We zullen
de succesvolle aanpak om mensen aan het werk te helpen die met het MKB ontwikkeld
is, in het werkproces van de CWI's opnemen. Ik zal met de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid praten over de arbeidsmarktpositie van bijvoorbeeld
hoog opgeleide vluchtelingen en het stimuleren daarvan. De minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid heeft met de grote gemeenten in het kader van de
agenda voor de toekomst de afspraak gemaakt dat zij zullen zorgen voor een
evenredige uitstroom van etnische minderheden uit de bijstand. Ik ben al ingegaan
op het combineren van de duale trajecten van werk en inburgering, zoals TPG.
Aanvullend op wat ik al eerder zei, kan ik meedelen dat het kabinet de SER
om advies heeft gevraagd over de wijze waarop we dit soort trajecten verder
kunnen ontwikkelen.Mevrouw Halsema vroeg wat gedaan werd aan de bestrijding van discriminatie
en racisme. Hierop zal stevig worden ingezet. In het Strategisch akkoord en
de Beleidsagenda is dit onderwerp nader uitgewerkt. Belangrijke instrumenten
om discriminatie en racisme te voorkomen en te bestrijden zijn de professionalisering
van de antidiscriminatiebureaus, het Nationaal platform voor overleg en samenwerking
tegen racisme en discriminatie, het Nationale actieprogramma ter bestrijding
van racisme en rassendiscriminatie, de Modelgedragscode voor de rijksoverheid
tegen rassendiscriminatie en de Monitor racisme. Daaruit valt af te lezen
dat het wel degelijk het voornemen is van dit kabinet om de bestrijding van
discriminatie en racisme aan te pakken. Mevrouw Halsema zal natuurlijk zeggen
dat dit nu ook al het geval was. Ik ben echter van mening dat zij en ik principieel
van mening verschillen over de wijze waarop je de integratie van minderheden
in dit land moet aanpakken. Je moet beginnen met het aantal migranten te verminderen,
de veiligheid in de wijken aan te pakken en de illegalen die overlast bezorgen.
Dat is een randvoorwaarde wanneer je ervoor wilt zorgen dat de integratie
een betere kans kan krijgen. Mijn beleid is erop gericht om dringende zaken
die in het verleden in gang zijn gezet en goed zijn, te behouden. Zaken die
niet goed zijn, moet je stoppen. Er moet geen vrijblijvendheid zijn. De migrant
moet zelf kiezen en willen kiezen voor integratie in deze samenleving. Ik
zag afgelopen zondag een televisieprogramma over de problemen in Leerdam,
waarbij een jonge Marokkaanse vrouw opstond en zei: we moeten het zelf doen.
Dat is precies wat ik bedoel. Migranten moeten zelf aangeven wat zij willen.
De overheid kan hoogstens de randvoorwaarden scheppen en de mogelijkheden
creëren om in deze samenleving te integreren.Voorzitter. Ik kom bij de moties. Mevrouw Halsema heeft een motie ingediend
op stuk nr. 52 om de afhankelijke verblijfstitel na een jaar te beëindigen
en partners en gehuwden na een jaar in het bezit te stellen van een zelfstandige
verblijfstitel. Deze motie komt op mij niet sympathiek over. Ik zie de motie
heel duidelijk als opnieuw een verruiming van het toelatingsbeleid. Dat is
niet de inzet van dit kabinet. Ik moet het aannemen van de motie dus ontraden.De heer Varela heeft vragen gesteld over de monopoliepositie van de ROC's.
De monopoliepositie van de ROC's is bekend. Het beleid is erop gericht om
de monopoliepositie te verlaten en andere instanties de gelegenheid te geven
om bij de inburgering betrokken te worden.De heer Varela heeft een motie ingediend op stuk nr. 55 om tijdens het
strafrechttraject al te beginnen met de voorbereiding van de verwijdering
van criminele illegalen. Mevrouw Albayrak zei dat dit in 1999 ook al was afgesproken.
Dat is inderdaad waar, maar het kwam nog steeds heel slecht van de grond.
De vreemdelingendiensten kwamen hier niet aan toe vanwege de slechte communicatie
tussen de vreemdelingendienst in de plaats waar de vreemdeling woonde en de
strafinrichting die ergens anders was. We gaan dat nu veranderen door middel
van de terugkeerorganisatie op Justitie. Deze zal het voortouw nemen om tijdens
de strafrechtketen de voorbereiding van de verwijdering aan te pakken. Ik
beschouw de motie van de heer Varela als een ondersteuning van het beleid.De heer De Wit heeft vragen gesteld over het Comité Stari Most.
Ik heb dit comité inmiddels uitgenodigd. Uiteraard heb ik nog eens
de opdracht gegeven uitzettingen niet te doen plaatsvinden voordat ik daarover
een definitief standpunt heb ingenomen. Ik heb het comité inmiddels
benaderd voor het maken van een afspraak.De heer Blok heeft gevraagd naar de betekenis van de uitzetcentra. Ik
ben er in eerste termijn al op ingegaan. Ik kom daar nog op terug, zeker in
de notitie over de bestrijding van illegaliteit. Ik beschouw de twee uitzetcentra
als twee heel belangrijke instrumenten voor het aanpakken van illegaliteit.
Die instrumenten heb ik daarvoor ook nodig. In de notitie zal ik aangeven
hoe ik deze centra zal gebruiken. Ik hoop dat de heer Blok daarmee instemt.
Misschien kan dit debat daardoor iets worden verkort.Verder heeft de heer Blok gevraagd waarom de structurele opvangcapaciteit
op 40.000 wordt gesteld, terwijl de instroom onder de 20.000 uitkomt en in
het Strategisch akkoord wordt gestreefd naar een instroom van 18.000 asielzoekers.
De gemiddelde bezetting van de opvang wordt mede bepaald door de instroom
en de doorlooptijd van de asielprocedure. Op basis van de huidige instroom
en het hoge AC-afdoeningspercentage mag worden verwacht dat een lagere gemiddelde
bezetting kan worden gerealiseerd. Op dit moment verblijven echter nog ruim
70.000 personen in de opvang. Pas wanneer bestaande achterstanden zijn weggewerkt –
ik noem met name de achterstanden bij de vreemdelingenkamers; het is bekend
dat hierover nog veel zorg is – zal de bezetting substantieel dalen.
Bij iedere begrotingsronde worden meerjarige doorrekeningen gemaakt op basis
van de stand van zaken van dat moment. De dalende instroom zal bij een volgend
begrotingsmoment worden verdisconteerd in de berekeningen. Er moet wel rekening
mee worden gehouden dat opbreng sten van bezuinigingen terugvloeien
naar de algemene middelen.De heer Blok vroeg mij een plan van aanpak te maken, ook inzake de uitzetorganisatie,
en dit naar de Tweede Kamer te sturen. Ik zal dat aspect meenemen. Ik verwacht
daarover begin 2003 een notitie aan de Kamer te kunnen zenden.De heer Blok heeft een motie ingediend over de glijdende schaal. Mijn
voorgangster heeft de glijdende schaal afgelopen zomer al aangescherpt. Deze
aanscherping diende hetzelfde doel. Delicten zoals mishandeling en vernieling
kunnen ook nu aanleiding zijn om tot intrekking van een verblijfsvergunning
over te gaan. Ik heb de heer Blok al eerder gezegd dat ik mogelijke nadere
aanscherpingen zal onderzoeken. Ik zie de motie als een ondersteuning van
hetgeen ik wil. Ik zal hier zeker op terugkomen.Dan kom ik op de motie waarin de regering wordt verzocht voorstellen te
doen om het belang van de essentiële Nederlandse waarden, normen en grondrechten
reeds tijdens de aanvraagprocedure voor een verblijfsvergunning in het land
van herkomst onder de aandacht van de aanvrager te brengen. Ik wil dit op
dezelfde manier doen als bij de bewustverklaring die wordt ingevuld bij de
aanvraag voor een vergunning tot verblijf voor studie. Er kan een vergelijkbaar
formulier worden ontworpen. Ik neem de motie dus over.De heer Dittrich verzoekt de regering in een van zijn moties illegaliteit
niet strafbaar te stellen. Deze strafbaarstelling staat echter in het Strategisch
akkoord, zodat ik daaraan absoluut gebonden ben. Ik zie het probleem echter
wel en ik denk ook na over de vormgeving van de strafbaarstelling van illegaal
verblijf. Ik vind wel dat criminele illegalen het eerst moeten aangepakt.
Illegaal verblijf kan op verschillende manieren strafbaar worden gesteld.
Er kan een overtreding van worden gemaakt of een misdrijf. De discussie daarover
wil ik nog met de Kamer aangaan. Ik zal hierop terugkomen in de notitie over
bestrijding van illegaliteit. Wij moeten nader overleggen over de vraag of
wij er een misdrijf van willen maken of een overtreding. Als het een overtreding
is, kan worden volstaan met een geldboete. Als het een misdrijf is, zijn cellen
nodig. Het probleem van de cellen kennen wij allemaal. Ik kom hier later op
terug. Ik ontraad het aannemen van de motie.De heer Dittrich heeft voorts een motie ingediend over de procedure voor
de machtiging tot voorlopig verblijf. Ik heb tijdens een AO aangekondigd dat
ik de MVV-procedure volledig wil wijzigingen en dat gaat ook gebeuren daar
ik heb besloten toelatingstaken van de vreemdelingendiensten over te hevelen
naar de IND. De grote bottleneck bij de behandeling van MVV-aanvragen zat
met name in de lange termijn die de vreemdelingendiensten nodig hadden om
de aanvragen te beoordelen. Door de overheveling van taken komen er meer middelen
en personeel vrij om die aanvragen te behandelen en moet het mogelijk zijn
de procedure binnen drie maanden af te ronden. Ik heb tijdens het AO toegezegd
dat ik de Kamer over de nieuwe procedure een nadere notitie zal zenden. Begrijpelijkerwijs
ga ik niet akkoord met een automatische verlening van de MVV na drie maanden.
Overigens is de MVV een visum en geen verblijfsvergunning. Wij hebben net
de driejarentermijn afgeschaft en ook het automatisch verlenen van een MVV
na overschrijding van de termijn, vind ik geen goed principe. Derhalve ontraad
ik aanname van deze motie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zal niet proberen de discussie van zo-even te herhalen. De minister
ontraadt aanvaarding van mijn motie nr. 52 over het verkorten van de afhankelijke
verblijfsvergunning tot één jaar. Ik begrijp zijn argument niet.
Hij noemt het versoepeling van het toelatingsbeleid, maar het een heeft niets
met het ander te maken. Een afhankelijke verblijfsvergunning is namelijk ook
een verblijfsvergunning. Het enige verschil is dat de minister mensen dwingt,
getrouwd te blijven, ook als vrouwen bijvoorbeeld geslagen, onderdrukt of
uitgebuit worden. Ik wil dat zij dan zelfstandig hier mogen verblijven. De
minister kan dan altijd nog besluiten, de verblijfsvergunning in te trekken.
Dat is een andere kwestie. Mij gaat het om de gedwongen afhankelijkheid.Minister Nawijn:Ik heb gezegd dat ik oog heb voor het geweld tegen vrouwen tijdens de
huidige termijn van drie jaar van de afhankelijke verblijfstitel. Daaraan
wil ik wat doen. Als de vrouwen worden mishandeld en de mannen worden daarvoor
veroordeeld, mag de sanctie niet zijn dat die vrouwen alsnog het land uit
moeten. Dat is ongeveer de strekking van de motie van mevrouw Adelmund. Daarvan
ben ik een voorstander, maar het gaat mij een stap te ver om in het algemeen
het beleid te wijzigen, zodat de afhankelijke verblijfstitel na een jaar een
zelfstandige verblijfstitel wordt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U miskent dat u ook nog de Wet ter voorkoming van schijnhuwelijken heeft.
Dat is het controle-instrument om na te gaan of mensen op oneigenlijk gronden
een gezin proberen te vormen. Daarin heeft u blijkbaar geen vertrouwen. Het
lijkt mij heel goed dat vrouwen niet meer behoeven te bewijzen dat zij mishandeld
worden, maar als u de termijn van de afhankelijke verblijfsvergunning niet
verkort, doet u niets voor vrouwen die weliswaar niet geslagen worden, maar
wel onderdrukt en uitgebuit worden en bijvoorbeeld niet naar buiten mogen.Minister Nawijn:Dat zegt u, maar er zijn ook nog mensen die een huwelijk of een relatie
na een jaar beëindigen op normale gronden. Wat u vraagt, gaat mij te
ver.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het gebeurt ook na drie jaar dat mensen hun relatie of huwelijk beëindigen.
U dwingt vrouwen in een afhankelijke situatie, ook als zij bijvoorbeeld onderdrukt
worden. De afhankelijke verblijfsvergunning is een oneigenlijk regulerend
instrument in het asielbeleid. Daarvoor heeft u de Wet voorkoming schijnhuwelijken.
Ik verzoek u met klem, uw standpunt te heroverwegen. U behoudt ook met mijn
motie de mogelijkheid om in een jaar nog extra controles uit te oefenen, terwijl
u vrouwen een extra mogelijkheid geeft tot emancipatie.Minister Nawijn:Ik vind het op dit moment een te grote verruiming van het toelatingsbeleid,
want die termijn van drie jaar wordt toch gebruikt. Relaties en huwelijken
eindigen ook binnen die drie jaar. Dat zou betekenen dat er meer mensen direct
in Nederland mogen blijven. De afhankelijke verblijfstitel is bedoeld om te
voorkomen dat mensen op andere gronden dan waarvoor de vergunning
bedoeld is in Nederland worden toegelaten.De heer Dittrich (D66):Ik heb een vraag over de motie op stuk nr. 64 inzake de strafbaarstelling
van illegaliteit. De minister zei dat hij erover nadenkt om daarvan een overtreding
te maken waarop een geldboete staat, maar dit is juist steeds in de discussie
gebracht om illegalen van straat te halen en op te sluiten om hen uit te zetten.
Als de minister overweegt om er een boete op te zetten, gaat het dus helemaal
niet meer via het strafrecht, maar via het bestuursrecht: handhaving met een
boete.Minister Nawijn:Zelfs via de Vreemdelingenwet, want die wet kent in andere gevallen het
systeem van overtredingen. Ik moet dit punt nog uitzoeken en ik moet ook nog
in het kabinet bespreken hoe ver wij gaan met die strafbaarstelling van illegaal
verblijf.De heer Dittrich (D66):Begrijp ik het goed dat u eigenlijk terugkomt op het eerdere standpunt
dat mensen via de overtreding of via het misdrijf van strafbare illegaliteit
moeten worden opgesloten?Minister Nawijn:Ik zie het probleem van de cellen; dat ziet u ook en dat heeft u terecht
aangegeven. Ik ben er ook helemaal niet voor om illegalen alleen met het oog
op uitzetting op te sluiten. Als je mensen snel kunt uitzetten, moet je hen
niet eerst in een strafrechtelijk circuit brengen. Dat is mijn opvatting.
Daar moeten wij over spreken. De vraag is hoe het Strategisch akkoord op dit
punt moet worden uitgelegd. De notitie die ik ga maken, gaat eerst via het
kabinet en dan gaan wij daarover praten.De heer Dittrich (D66):Ik heb ook een vraag over de motie op nr. 65 inzake het MVV-vereiste.
Ik was heel blij met uw antwoord: u gaat de procedure helemaal veranderen,
de Vreemdelingendienst wordt eruit gehaald, het gaat allemaal bij de IND en
het kan allemaal veel sneller; ook de driemaandentermijn hebt u min of meer
toegezegd. De IND heeft dan echter ook een stok achter de deur nodig om de
aanvraag binnen drie maanden goed te laten beoordelen.Minister Nawijn:Ja, maar u weet, die termijnen... Ik heb er goede hoop op dat wij naar
die drie maanden toe kunnen. De vraag is natuurlijk ook hoeveel aanvragen
er komen. Het aantal aanvragen fluctueert; op dit moment stijgt dat aantal
weer. Het is dus de vraag of je dat allemaal aan kunt, maar ik heb goede hoop
dat de IND die drie maanden gewoon kan halen, tenzij er nadere informatie
is. Met de overheveling van die taken krijgt de IND personeel; mensen die
nu asielzaken doen, worden bovendien nu al omgevormd om juist dit soort zaken
te gaan doen. Een stok achter de deur vind ik te ver gaan.De heer Dittrich (D66):Met betrekking tot termijnen bij de IND hebben wij al eerder meegemaakt
dat bewindspersonen goede hoop hadden en toch...Minister Nawijn:Dat is al twintig jaar zo.De heer Dittrich (D66):Dat weet ik, maar daarom heb ik juist goede hoop op basis van uw goede
hoop dat die drie maanden gehaald moet kunnen worden. Ik vind echter wel dat
burgers er dan recht op hebben om te weten dat, als de overheidsorganisatie
toch in gebreke blijft en langer dan drie maanden over zo'n aanvraag doet,
de vergunning wordt toegekend.Minister Nawijn:Dat laatste stapje gaat mij te ver; verder ben ik het helemaal met u eens.Mevrouw Sterk (CDA):Het is mij nog niet helemaal duidelijk of dit nu betekent dat Valentijn
wordt gesloten. Volgens mij kan de minister daar met "ja" of "nee" op antwoorden.Minister Nawijn:Dat kan ik nu nog niet zeggen. Ik ben bezig met overleg. Ik heb het COA-bestuur
gezegd dat ik mij nog beraad. Ik ben een heel groot voorstander van Valentijn.
Ik vind op zich dat men het daar heel goed heeft gedaan, maar je hebt natuurlijk
wel te maken met een verminderde instroom van ama's en dergelijke. Ik kan
daar op dit moment dus nog niets over zeggen. Ik zal hier eerst over moeten
praten en dan zal ik u nader inlichten.Mevrouw Adelmund (PvdA):Ik liet mevrouw Sterk even voorgaan, omdat wij een motie met dezelfde
strekking hebben ingediend: kan het geld dat hier in de raming vanaf is gehaald
via het inschatten van de eigen bijdrage voor de inburgering, terug naar het
verruimen van de mogelijkheid tot inburgering? Omdat wij wat later stemmen
in verband met de nog te bespreken veiligheidsnotitie, omdat er tussendoor
nog een derde ronde van de financiële beschouwing plaatsvindt en omdat
ik in uw eerste termijn heb gehoord dat u zich ook zelf tot Financiën
hebt gericht, vraag ik of u dit mogelijkerwijs zelf oplost voordat wij gaan
stemmen. Dan hoeven wij die twee moties zelfs niet in stemming te brengen.
Daarbij kunt u zeggen dat de kamermeerderheid achter u staat, gelet op de
ondertekening van de motie van mevrouw Sterk.Minister Nawijn:Ik moet de aanneming van de motie namens het kabinet gewoon ontraden,
maar in het duale stelsel past het dat uw Kamer moet doen wat zij meent te
moeten doen.Mevrouw Adelmund (PvdA):Wij vinden het helemaal niet erg als u alvast zaken doet met die motie,
die nog niet in stemming is gebracht.Minister Nawijn:Ik heb u goed beluisterd.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Ik heb een vraag over het initiatief van de minister, samen met de minister
van VROM, om gemeenten actiever te betrekken bij de bestrijding van illegaliteit.
Is het wellicht een goed idee om de motie van mevrouw Halsema toch nog eens
in overweging te nemen en gemeenten meer aan te sporen om te kijken naar schijnhuwelijken?
Als wij dat doen, kunt u de motie van mevrouw Halsema misschien toch in overweging
nemen. Wat is daarop uw antwoord?Minister Nawijn:Het zou op zichzelf goed zijn als het zou gaan om een middel tegen schijnhuwelijken.
Het gaat echter om twee verschillende dingen. Ik wil de gemeenten betrekken
bij de bestrijding van de illegaliteit. Mevrouw Halsema doelde niet op illegalen,
maar op mensen die een verzoek indienen om in Nederland toegelaten te worden.
Dat is iets anders.De heer Teeven (Leefbaar Neder- land):Wij praten over misbruik van huwelijken. Het is toch het idee van de staatssecretaris
om de gemeenten aan te sporen om het misbruik tegen te gaan? Als wij dat bestrijden
via een wet op de schijnhuwelijken, verzet zich er niets tegen om nog eens
goed na te denken over de motie van mevrouw Halsema over de positie van de
vrouwen.Minister Nawijn:Bij de wet inzake het tegengaan van schijnhuwelijken heeft de ambtenaar
van de burgerlijke stand een belangrijke taak. Zij proberen zich ook goed
van hun taak te kwijten. Dat is wat anders van het verzoek van mevrouw Halsema.
Wij zouden verder kunnen praten als er geen schijnhuwelijken meer zouden zijn.
De praktijk is echter anders.De voorzitter:De motie-Halsema c.s. (28600-VI, nr. 53) is ook medeondertekend door mevrouw
De Pater-van der Meer.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank iedereen voor dit drie dagen durende debat. Ik hoop dat de woordvoerders
op het terrein van justitie vanavond aan hun voorzitter denken, die dan met
de begroting Verkeer en Waterstaat bezig is.Zoals afgesproken, wordt er in ieder geval niet volgende week gestemd
over de begroting en de daarbij behorende moties en amendementen. Ik stel
voor, op een nader te bepalen moment te stemmen. Daarover kan zo nodig nog
van gedachten gewisseld worden, wellicht in de commissie. Wij hoeven nu geen
beslissing te nemen.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20022003-1057-1085.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl