Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Fonds economische structuurversterking (26842)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 3420-3428

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

14-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 46, pagina 3420-3428

08-02-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26842Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling vanhet wetsvoorstel Vervanging van hoofdstuk IV van de Wet verontreiniging oppervlaktewateren (26367)Pagina 3444-3461
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Fonds economische structuurversterking (26842)Pagina 3420-3428
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de wet tot wijziging van de Wet algemene regels herindeling, de Provinciewet en de Gemeentewet (Wijziging procedurele bepalingen) (Begrip grenscorrectie) (26655)Pagina 3438-3444
Vragen van het lid Vendrik aan de minister van Financiën, over het plan van de minister om het huurwaardeforfait af te schaffen voor huiseigenaren die hun hypotheek hebben afgelost (Algemeen Dagblad, 4 februari 2000)Pagina 3407-3410
Vragen van het lid Kant aan de minister-president, over diens uitspraken met betrekking tot de Wet openbaarheid van bestuurPagina 3413-3416
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van artikel 141 van het Wetboek van Strafrecht (26519)Pagina 3418-3418
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 8 februari 2000)Pagina 3461-3462
Vragen van het lid De Wit aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over diens uitlatingen over de bestrijding van de armoedevalPagina 3410-3413
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de wet tot wijziging van de Huisvestingswet (doorwerking ruimtelijk beleid) (26471)Pagina 3417-3417
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de evaluatie van de TOG-regeling, te weten: de motie-Schimmel c.s. over aanpassingen met terugwerkende kracht (24170, nr. 51).Pagina 3418-3418
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het debat over het bordeelverbod, te weten: - de motie Barth over toepassing van de Arbeidsomstandighedenwet (25437, nr. 21); en - de motie-Van der Staaij over het toelatingsverbod voor niet-EU/EER-onderdanen (25437, nr. 22)Pagina 3419-3420
Stemmingen over vijf moties, ingediend tijdens het debat over het asielbeleid, te weten: - de motie-Dittrich/Wijn over de overeenkomst met de KLM (19637, nr. 496); - de motie-Dittrich c.s. over categoriale opvang vluchtelingen (19637, nr. 497); - de motie-Halsema over de gezinseenheid (19637, nr. 498); - en twee andere motiesPagina 3418-3419
Presentie en opening (dinsdag 8 februari 2000)Pagina 3407-3407
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Tracéwet (eerste tranche) (26343), en over: - de motie-Van der Steenhoven over de wijze waarop belanghebbenden van het begin af aan bij een project zullen worden betrokken (26343, nr. 20).Pagina 3417-3418
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Een aantal wijzigingen van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen op technische punten onder meer naar aanleiding van de evaluatie (26527), en over: - de motie-Hermann over voorwaarden op materieel en personeel gebied (26527, nr. 10).Pagina 3418-3418
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 8 februari 2000)Pagina 3416-3417
Het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 2 februari 2000 over xenotransplantatiePagina 3428-3438
Het opmaken van een voordracht van drie kandidaten ter vervulling van een vacature in de Hoge Raad (26997)Pagina 3420-3420

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet Fonds economische structuurversterking (26842).(Zie wetgevingsoverleg van 7 februari 2000.)De voorzitter:Ik stel de leden ervan op de hoogte dat het ook bij een plenaire afronding
gebruikelijk is om op de sprekerslijst in te tekenen. Dat blijkt nog niet
bij alle leden bekend te zijn.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Bos (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ook gisteren heb ik in het wetgevingsoverleg gezegd
dat dit debat over veel meer gaat dan alleen de Wet FES. Dit zeg ik niet omdat
onze meer technische vragen over dwarsverbanden met gasbaten en PPS adequaat
zijn beantwoord.Net als komende discussies over wijsheid in tijden van overschot gaat
deze discussie eigenlijk over de essentiële vraag hoe in voorkomende
gevallen de afweging dient uit te vallen tussen het aflossen van de staatsschuld
enerzijds en het investeren in de toekomst van Nederland anderzijds. Vandaag
hebben wij het nog niet eens over structurele begrotingsoverschotten en de
meest verstandige besteding daarvan. Nee, het onderwerp van deze discussie
is uiterst beperkt, overzichtelijk en beheersbaar: het zijn incidentele baten
die niet anders dan aan FES-projecten besteed kunnen worden. Zelfs in dit
beperkte en beheersbare kader lijkt het kabinet tot dit moment geen ruimte
voor zo'n afweging te willen bieden.Eerst wil ik nog enkele mogelijke misverstanden uit de weg ruimen. De
PvdA houdt hier vandaag geen groot verhaal met de bedoeling om meer geld uit
te kunnen geven. De minister heeft immers al gezegd: of je nu de hoofdsom
van een verkoop van een staatsdeelneming in het FES stort of de vrijvallende
rentelasten, op de lange termijn gaat het om precies dezelfde hoeveelheid
geld. Evenmin houdt de PvdA hier vandaag een pleidooi om de hoofdsom van een
verkoop van een staatsdeelneming altijd in het FES te storten. Wij zijn door
het regeerakkoord eraan gebonden om dat sowieso niet te doen voor de eerste
300 mln. vrijvallende rentelasten. Maar daarna is het voor ons bepaald geen
automatisme dat de hoofdsom altijd voor investeringen moet worden aangewend.
Het gaat ons er evenwel om dat wij de mogelijkheid willen behouden om op voorkomende
momenten af te wegen wat verstandiger is: aflossen op de staatsschuld of het
FES aanvullen.Ook zal de PvdA hier vandaag geen pleidooi houden om de FES-criteria op
te rekken tot ICES-wijdte. Wij blijven van mening dat het vreemd is om te
denken dat investeringen in wegen wel bijdragen aan economische structuurversterking
en investeringen in de economische infrastructuur van binnensteden, sanering
van bedrijfsterreinen, waterbodemsanering of ICT in het onderwijs niet. Het
is vreemd om dat vervolgens budgettair te vertalen door voor het één
wel een fonds en voor het ander geen fonds in te stellen.Het is ons wel meer dan duidelijk geworden dat er in deze Kamer een zekere
angst bestaat dat oprekking van het FES mogelijkerwijs een beweging in gang
zet, die kan leiden tot uitgave van middelen die bedoeld zijn voor investeringen,
maar die uiteindelijk terechtkomen bij meer consumptieve doelen. Dat is de
bedoeling van niemand en zeker de onze niet. Wij moeten in een ander verband
nog maar eens van gedachten wisselen over de vraag hoe wij er met ons allen
toch voor kunnen zorgen dat in de praktijk investeringen in "nieuwe infrastructuur",
wat ik gemakshalve zo omschrijf, niet het onderspit delven in vergelijking
of in concurrentie met investeringen in meer "klassieke infrastructuur". Dat
lijkt ons een buitengewoon belangrijk debat, maar voor het moment zal ik het
hierbij laten.Ik wil toch nog op één punt dat gisteren aan de orde is
geweest, verder ingaan. Het kan aan mijn aantekeningen liggen of aan het debat
dat gisteren is gehouden, maar volgens mij is er geen antwoord gekomen op
de volgende vraag, die volgens mij ook mevrouw Voûte heeft gesteld.
Tot 2010 worden er in het kader van ICES 28 mld. extra middelen aangewend,
waarvan 15 mld. via het FES lopen en 13 mld. niet. Zijn de projecten die via
die 13 mld. gefinancierd worden, niet FES-waardig in die zin dat zij niet
onder de criteria vallen? Of konden wij met het FES maar 15 mld. behappen,
omdat de voeding ervan ons slechts daartoe in staat stelde? Als het eerste
het geval is, roept dat de vraag op of ook volgens de minister met de definitie
van het FES investeringen in ICT, het onderwijs, het ontwikkelen van bedrijfsterreinen,
binnensteden en waterbodemsaneringen worden uitgesloten van de categorie FES-waardige
bestedingen. Als dat inderdaad de redenering is, lijkt het ons zinnig hierover
de komende tijd met elkaar te blijven spreken. Deze specifieke voorbeelden
noem ik bewust. Juist bij deze voorbeelden gaat het namelijk om het feit dat
het onderscheid tussen projecten die niet en die wel via het FES gefinancierd
kunnen worden, tamelijk marginaal is. Voorzitter! Wat thans nog overblijft, is de cruciale vraag of de voorgestelde
voedingswijziging van het FES wel of niet onze mogelijkhe den
beperkt om voorgenomen investeringsplannen daadwerkelijk uit te voeren. Wij
blijven van mening dat dit wel het geval is. Niet ontkend kan worden, en volgens
mij wordt dat ook niet ontkend, dat het bij het opstellen van investeringsplannen
in de praktijk wel iets uitmaakt of je in het fonds een hoofdsom ter beschikking
hebt die je in een zelf te bepalen kasritme kunt uitgeven of dat je stromen
van lagere inkomsten over de volgende 20 tot 25 jaar tegemoet kunt zien. Dit
blijft voor ons een heel belangrijk gegeven, gelet op de onvervulde investeringsambities
waarvoor nu geen geld is of die als zodanig nog niet zijn afgerond. Ik noem:
een Zuiderzeespoorlijn, een HSL-Oost, projecten voor ondergronds logistiek
transport, de realisering van de ecologische infrastructuur, de technocentra
en de sleutelprojecten in de binnensteden. Let wel, dit zijn allemaal voorbeeld
van keurige, FES-waardige projecten.Ook is voor ons relevant dat het voor zou kunnen komen, bijvoorbeeld ten
gevolge van ontwikkelingen op de gasmarkt, dat er voor het fonds een tekort
dreigt te ontstaan. Beide mogelijkheden, een dreigend tekort in het fonds
én de mogelijkheid van een hernieuwde afweging bij veranderende investeringsprioriteiten,
brengen ons ertoe vast te houden aan ons voornemen een amendement in te dienen
dat ertoe strekt dat er een keuzemogelijkheid blijft met betrekking tot het
storten van de hoofdsom in het fonds of het aflossen van de staatsschuld.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter! Versta ik het goed dat de heer Bos vasthoudt aan zijn voornemen
om een amendement in te dienen om het mogelijk te maken dat de hoofdsom in
het FES kan worden gestort, maar ook anderszins kan worden aangewend? Wijkt
de heer Bos hiermee definitief af van de afspraken in het regeerakkoord?De heer Bos (PvdA):U wordt op uw wenken bediend. De volgende regels van mijn tekst gaan hier
namelijk over. Zij luiden: Met dit voornemen houden wij consequent vast aan
de interpretatie van het regeerakkoord die wij in het afgelopen anderhalf
jaar hebben verwoord. Reeds tijdens de formatie, zoals door de minister is
opmerkt, hebben wij gezegd dat wij het wetsvoorstel op dit punt op zijn merites
zullen beoordelen, zonder daarbij de budgettaire afspraken, namelijk dat er
ten minste 300 mln. in het FES moet stromen, ter discussie te stellen. De
visie van de minister op deze interpretatie zoals die gisteren tot ons kwam,
deed mij net iets te veel aan Henry Ford denken: een Ford mag elke kleur hebben,
als hij maar zwart is. Eigenlijk mag de PvdA alles nu op zijn eigen merites
beoordelen, als zij het maar met het voorstel eens zijn. Maar zo werkt het
systeem natuurlijk niet.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Er zou misschien nog iets anders mogelijk kunnen zijn dan rood of zwart.
De kleur zou ook wel eens blauw kunnen zijn. Waar gaat het hier om? Overigens,
we kennen de teksten zo langzamerhand uit ons hoofd. Van de kant van de Partij
van de Arbeid is bij het debat over de regeringsverklaring inderdaad gezegd:
wij zullen het voorstel op zijn merites beoordelen. We hebben echter ook te
maken met een tekst in het regeerakkoord. Daarin is bepaald dat in het vervolg
de hoofdsommen zullen worden aangewend voor reductie van de staatsschuld.
Dat staat er letterlijk.De heer Bos (PvdA):In het regeerakkoord staat dat een wetsvoorstel zal worden ingediend met
een dergelijke strekking. Al tijdens de formatie hebben wij gezegd dat wij
dat wetsvoorstel bij de behandeling ervan op zijn merites zullen beoordelen.
Dat doen wij nu. Maar misschien wilt u mij de gelegenheid bieden hierover
nog iets te zeggen. Ik wil vanmiddag namelijk nog een poging doen om tegenstellingen,
voorzover zij ook op dit punt aanwezig zijn, weg te nemen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik ben zeer benieuwd.De heer Bos (PvdA):De reden dat het amendement nu niet in druk wordt verspreid, is dat wij
nog studeren op de tekst ervan, wetend wat op inhoudelijke gronden de bezwaren
zijn die hiertegen naar voren zijn gebracht. Wij beraden ons op de mogelijkheid
om in de tekst van het amendement of in de toelichting een formulering op
te nemen dat het storten van de hoofdsom in het FES slechts in bepaalde situaties
is toegestaan. Dat betekent dat niet elke keer dat er incidentele baten zijn,
weer de volle afweging en strijd kan ontstaan wat er moet gebeuren. Het gaat
erom dat nader wordt gedefinieerd in welke situaties het zinnig is om te overwegen
om de hoofdsom in het FES te storten. Je zult wellicht moeten denken aan een
tekst in de wet of in de Bostoelichting waarin concreet wordt verwezen naar bijvoorbeeld dreigende tekorten in het FES die de lopende investeringsplanning
dreigen aan te tasten of naar veranderende investeringsprioriteiten. Wij zijn
er nog niet uit. Wel willen wij de gelegenheid van vandaag benutten om de
regering te vragen om ook over die denkrichting haar licht te laten schijnen.De heer Leers (CDA):Voorzitter! Ik wil toch opheldering hebben over dit punt, want het lijkt
mij in tegenspraak met datgene wat de heer Bos zelf heeft aangegeven. Hij
heeft grote zorgen over de voeding van het FES: als wij die incidentele baten
voortaan niet meer rechtstreeks in het FES kunnen laten vallen, wordt het
minder gevoed. Nu wil hij een amendement voorstellen waarin de afgesproken
moet-bepaling, dat de incidentele baten en rentevrijval in het FES moeten
vallen, wordt weggestreept. Ik snap er niets van. Dan bewerkstelligt hij toch
zelf datgene waarvoor hij zo bang is, namelijk dat het FES minder wordt gevoed?De heer Bos (PvdA):Ik denk dat wij elkaar verkeerd begrijpen. Door de regering wordt voorgesteld
dat er helemaal geen incidentele baten in het FES worden gestort, maar dat
ze worden gebruikt voor aflossing van de staatsschuld en dat een bedrag ter
waarde van de vrijvallende rentelasten in het FES stroomt. Wij hebben daar
tegenover gesteld dat het ons goed lijkt om te allen tijde die afweging te
kunnen maken. Daartegen is een aantal bezwaren ingebracht. Wij bekijken nu
of het mogelijk is om die afweging te maken in die concrete gevallen waarvan
wij op dit moment al kunnen bedenken dat het wellicht zinnig is, namelijk
als er een tekort dreigt in het FES of als de investeringsprioriteiten veranderen.
Onze oorspronkelijke gedachte van gisteren was: elke keer als er sprake is
van incidentele baten moeten wij die afweging kunnen maken. Nu vraag ik de
regering om met ons na te denken over een variant waarin wij dat niet elke
keer doen, maar alleen in die gevallen waarin dat volgens nadere criteria
zinnig is. Nogmaals, ik denk vooral aan situaties waarin een tekort dreigt
of investeringsprioriteiten veranderen.De heer Leers (CDA):Hoe komt u erbij om aan te nemen dat er ruimte is om daarover te praten?
Gisteren heeft de heer Zalm gezegd dat het voor een aantal van zijn collega's
ontzettend lastig is dat hij hen verplicht die opbrengsten in het FES te storten,
maar dat dit wel zijn positie versterkt om collega's te pareren die fantastische
ideeën hebben over de besteding van hun eigen tafelzilver. Hoe komt u
erbij dat er nog enige ruimte is?De heer Bos (PvdA):Ik ben gevleid door de gedachte dat minister Zalm mij fantastische ideeën
toedicht. Ik heb goede ervaringen met de capaciteiten van de heer Zalm om
op grond van heel inhoudelijke argumenten een goed debat te voeren over voorstellen
die wij doen. Ik wacht het antwoord van de regering dan ook af.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Onze fractie heeft gisteren aangegeven dat de eventuele dreigende tekorten
ook voor ons een zorg zijn, omdat wij vele wensen hebben op het gebied van
de infrastructuur. Ik noem er een paar: ICT, de Coentunnel en de A4 door Delfland.
De regering antwoordde dat, juist om een aantal projecten te realiseren, de
gaswinsten op 41,5% zijn gesteld en dat een bedrag van 4 mld. naar voren is
gehaald om het FES voldoende te vullen, opdat de afspraken in het regeerakkoord
over de investeringen kunnen worden nagekomen.De heer Bos (PvdA):Dat is helemaal correct. In die zin gaat er ook een compenserende werking
van uit. Maar als u het voorstel dat er nu ligt, vergelijkt met het voorstel
dat wij naar voren brengen, zal de conclusie moeten zijn dat in ons voorstel,
hoe je dat ook verder ook zou wensen te clausuleren, de flexibiliteit toch
groter is om een adequate respons te bieden op andere problemen of veranderende
prioriteiten. De vraag is of dat niet een zinnige weg is die wij op zijn minst
moeten overwegen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter!...De voorzitter:Wij zijn nu bezig met een politieke afronding. Ik heb begrepen dat dit
onderwerp gisteren ook besproken is.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ja, maar het punt is...De voorzitter:Nou, gaat u mij dat maar niet uitleggen. Stelt u uw vraag nu maar aan
de heer Bos.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dank u wel, voorzitter. Ik wil de heer Bos graag nog het volgende voorhouden.
Er is mijns inziens wat meer flexibiliteit gecreëerd ten opzichte van
de afspraken in het regeerakkoord, in de zin dat wanneer er meer rentevrijval
is, er meer projecten via FES-criteria kunnen worden uitgevoerd. En dat is
wat wij beogen.De heer Bos (PvdA):U haalt mij de woorden uit de mond. In mijn afrondende paragraaf wilde
ik daarover ook nog iets zeggen. Gisteren is er bijna tussen neus en lippen
door een optie door de minister van Financiën op tafel gelegd. Wij hadden
toen een discussie over het zogenaamde bruggetje van De Graaf. Daarbij was
tevens de vraag aan de orde of een bedrag aan vrijvallende rentelasten dat
hoger is dan thans geraamd in het regeerakkoord en dat ontstaat doordat er
meer verkocht wordt of doordat er tegen een hogere prijs verkocht wordt, via
dat bruggetje van De Graaf mag leiden tot uitgavenintensiveringen die zich
ook buiten het FES zouden kunnen afspelen. De minister van Financiën
heeft daarvan in eerste instantie gezegd dat dit niet zijn gedachte was, omdat
hij dit niet als een meevaller kwalificeert maar als een consequentie van
beleid. Daarna heeft hij aangegeven dat wat te willen nuanceren. Aan het slot
van zijn verhaal heeft hij gezegd dat je ten aanzien van alle vrijvallende
rentelasten ten gevolge van het afstorten van incidentele baten op de staatsschuld,
de mogelijkheid open zou kunnen houden om dan te bepalen wat je ermee gaat
doen. Dus in plaats van hetgeen nu wordt voorgesteld, waarbij er sprake is
van het automatisme dat vrijvallende rentelasten altijd in het FES worden
gestort, zou volgens de opening die de minister gisteren leek te bieden, het
ook mogelijk zijn dat dit automatisme vervalt en dat die rentelasten in het
FES kúnnen worden gestort. Dan ontstaat er niet steeds over de hoofdsom
maar over het bedrag aan vrijvallende rentelasten een debat, waarbij er de
keuze is om dat binnen dan wel buiten het FES aan te wenden. Mijn vraag aan
de regering is heel concreet of dit meer was dan alleen een
suggestie tussen neus en lippen door. Stel dat de Kamer een amendement in
die richting op zou stellen, hoe beoordeelt de regering dat dan vervolgens?
Komt dit dan feitelijk niet neer op het formaliseren van de brede interpretatie
van het bruggetje van De Graaf, zoals die gisteren door de fractie van D66
en mijn fractie werd gegeven?De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Bos lijkt op weg een amendement in te dienen dat ertoe strekt
dat opbrengsten uit verkoop van overheidsbezit gesaldeerd kunnen worden met
de staatsschuld dan wel toegevoegd kunnen worden aan het FES. Vervolgens geeft
hij aan dit weer wat te willen inperken door bijvoorbeeld projecten die er
uit gefinancierd worden te binden aan bepaalde criteria, dan wel door een
tekort te laten ontstaan op lopende projecten. Is het dan niet logisch om
de behandeling van het wetsvoorstel te verbreden door de criteria ten principale
te bespreken?De voorzitter:Heeft u dat gisteren ook gevraagd?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik was er gisteren niet bij, maar ik heb dat in de schriftelijke voorbereiding
wel voorgesteld.De voorzitter:De afronding van een debat is in ieder geval niet het opnieuw alles ter
discussie stellen.De heer Bos (PvdA):Ik poog wijzigingen bespreekbaar te maken op het voorstel zoals dat gedaan
is door de regering, op een manier waarbij ik enige kans maak om er meerderheden
voor te verwerven. Ik ben zelf niet de grootste supporter van het indienen
van amendementen waarvoor geen meerderheden te halen zijn. Ik probeer dus
tegemoet te komen aan sommige bedenkingen die gisteren door een aantal van
mijn collega's naar voren zijn gebracht, bijvoorbeeld over het oprekken van
FES-criteria en de ongeclausuleerde afweging tussen enerzijds afstorten op
de staatsschuld en anderzijds aanwending ten behoeve van investeringen. De
richting die ik zo-even aangaf, is een poging om hier te komen tot een communis
opinio.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter! De VVD-fractie ondersteunt de voorstellen van de regering.
Deze zijn naar onze mening de interpretatie van het regeerakkoord. Ik noem
even de afspraken, omdat dat voor ons gisteren belangrijke punten van beoordeling
waren. Wij hebben dit wetsvoorstel aan vijf criteria getoetst. De voordelen
zijn als volgt.Er zijn naar ons gevoel heldere afspraken gemaakt in het regeerakkoord.
De voedingssystematiek van het FES zal worden gewijzigd teneinde de stabiliteit
te vergroten. Het storten van de hoofdsom is niet voldoende voor de stabiliteit
en daar komen de vrijvallende rentelasten voor in de plaats. Dat vinden wij
belangrijk. De hoofdsom wordt dus uiteindelijk ten gunste gebracht van de
staatsschuld. Wij hebben daarvoor gekozen en worden daarin gesteund door instanties
als de WRR.Wat zijn de voordelen van de criteria van het FES? Dragen die bij aan
de economische structuurversterking van Nederland? Als wij de concurrentieslag
niet willen verliezen, is met name de bereikbaarheid een belangrijk punt.
Wij hebben er daarom geen enkele behoefte aan om de criteria voor het FES
op te rekken. Een belangrijk criterium is dat de investeringsprojecten van
nationaal belang moeten zijn en de structuur moeten versterken. Het biedt
mogelijkheden voor verkeers- en vervoersinfrastructuur, technologie, telecommunicatie
en kennisinfrastructuur en uiteindelijk ecologische hoofdstructuur.Gisteren kwam de oprekking van de ICES-criteria aan de orde. Wij hebben
daar op dit moment absoluut geen behoefte aan. De vraag aan de regering is
of wij de mogelijkheid hebben om de investeringen in kennisinfrastructuur,
wat ICT betreft, op te rekken. Kunnen er, als er door vrijvallende rentelasten
meer dan die 300 mln. in het FES wordt gestort, meer projecten op het gebied
van ICT en onderwijs, desnoods zelfs computers in het onderwijs, gefinancierd
worden? Uiteindelijk zijn computers in het onderwijs van nationaal belang.De heer Bos (PvdA):Stel dat het antwoord van de minister daarop is dat de FES-criteria zo'n
investering op dit moment in de weg staan, sluit u zich dan bij ons voorstel
aan om de FES-criteria op dit punt te verruimen?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Nee. Ik heb al een aantal keren geprobeerd aan te geven dat de criteria
in het FES volgens ons al zodanig zijn dat ze echt technologie, telecommunicatie
en kennisinfrastructuur benoemen. Als er nieuwe initiatieven zijn op het gebied
van ICT – zoals een uitbreiding van gigaport of iets op het gebied van
computers – moet dat kunnen boven die 300 mln. Als KPN voor 40 of 50
mld. vervreemd wordt, komen er meer vrijvallende rentelasten en dan zou kunnen
worden gekeken of Nederland op dat gebied kan worden versterkt. Wij willen
daarover meedenken, maar wij vinden het niet nodig om de criteria op dat punt
op te rekken.Een ander belangrijk punt betreft de reductie van de staatsschuld. Wij
vinden dat er een grote noodzaak is om die torenhoge last voor de toekomst,
520 mld., te reduceren. Wij hebben alles goed nagekeken en er is naar ons
gevoel bij het regeerakkoord geen voetnoot gemaakt. De echte voetnoot was
het wetsvoorstel dat ik heb geciteerd. Wij kunnen ons dan ook vinden in de
zienswijze van de regering en wij ondersteunen die. Gisteren werd minister
Zalm op een gegeven moment tot voedingsdeskundige van dat fonds betiteld.
Wij moeten stellen dat de ingrediënten van het dieet waarover wij het
vandaag hebben, namelijk de voeding van het FES, is samengesteld uit goede
en gedegen ingrediënten voor het regeerakkoord. Het is verstandig om
ons aan dat dieet te houden, want dat moet leiden tot afslanking van de staatsschuld!De heer Leers (CDA):Voorzitter! Voetnoten in het regeerakkoord kunnen een explosieve lading
hebben. Dat is gisteren gebleken bij de behandeling van het FES. De behandeling
van een stelselwijziging lijkt op het eerste gezicht een technisch onderwerp,
maar deze behandeling heeft tot een interessante politieke situatie geleid.
In de voetnoot in het regeerakkoord is de afspraak gemaakt om de voedingssystematiek
van het FES, het aardgasbatenpotje van vroeger, te gaan wijzigen. Ik hoef
niet uitgebreid op die wijziging in te gaan. Deze is bij iedereen
bekend. In de eerste plaats wijziging van de 41,5%-regel en verder de afspraak
dat de incidentele baten niet meer rechtstreeks naar het FES gaan, maar eerst
van de staatsschuld worden afgeboekt, terwijl de rentelasten naar het FES
komen.Ik heb gisteren reeds gezegd dat de CDA-fractie de stelselwijziging kan
billijken. Ik heb daar echter meteen bij aangetekend dat een systeemwijziging
niet moet leiden tot een ander verdelingsmechanisme. Ik heb ook mijn ongerustheid
uitgesproken over het tweede onderdeel dat incidentele baten niet meer rechtstreeks
naar het FES gaan. Wij begrijpen de bedoeling van deze wijziging heel goed
en wij zien ook de voordelen hiervan. Wij hebben echter zorgen of het FES
op korte termijn voldoende gevuld blijft om alle afspraken die wij met elkaar
gemaakt hebben over de infrastructuur naar de regio's toe, na te komen. Iedereen
weet dat dat moeilijke afspraken zijn geweest. Wij hebben daarom tot twee
keer toe keiharde garanties gevraagd. Wij hebben van de beide bewindslieden
tot twee keer toe de garantie gekregen dat de regiocontracten ongeclausuleerd
en op tijd kunnen worden uitgevoerd. Op een dergelijke staatsgarantie moet
je toch kunnen vertrouwen! Wij doen dat ook. Gezien de toezeggingen van de
regering zullen wij het door de fractie van de Partij van de Arbeid ingediende
amendement om de keuzemogelijkheid van de directe storting van de incidentele
baten alsnog open te houden, niet steunen. Zoals ik gisteren al klip en klaar
heb gezegd, verzet de CDA-fractie zich ook tegen een verdere oprekking van
de FES-criteria. Wij zijn bang dat het FES daarmee zijn bestaansrecht verliest.
Dat is natuurlijk niet in het belang van de economische structuurversterking
van ons land.Voorzitter! Ik keer terug naar de voetnoot in het regeerakkoord waarmee
ik begonnen ben. Minister Zalm heeft gisteren gewaarschuwd voor grote problemen
als de fractie van de Partij van de Arbeid zich niet houdt aan de in het regeerakkoord
gemaakte afspraken. Ik heb gisteren en vandaag onze opvatting uiteengezet.
Die is helder en solide. Dat blijkt niet zo te zijn als het de interpretatie
betreft die de coalitiepartijen elk aan het regeerakkoord geven. Die blijkt
zeer verschillend te zijn. Dat brengt mij tot de stellingname dat de Paarse
coalitiepartijen zelf moeten beslissen of hun onderlinge onenigheid over het
FES uitdraait op het "fonds einde samenwerking".De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! De woordvoerder van de CDA-fractie brengt mij in verwarring.
Hij spreekt over het ingediende amendement. Ik heb begrepen dat het amendement
nog niet is ingediend. Wat is de stand van zaken op dit moment? Graag even
helderheid.De heer Bos (PvdA):Ik heb gisteren aangekondigd dat wij twee amendementen overwegen. Het
ene amendement beoogde om vanuit het FES ook andere projecten dan die welke
op dit moment onder de definitie vallen, te financieren. Ik heb net aangekondigd
dat wij...De voorzitter:Daar gaat het volgens mij niet om. Dat heeft u net ook al gezegd. Het
ging erom dat de heer Leers zei dat er een ingediend amendement lag. De heer
Van Dijke wijst er terecht op dat het een aangekondigd en geen ingediend amendement
is.De heer Van Walsem (D66):Voorzitter! Wij hebben gisteren een buitengewoon boeiend debat gehad over
het FES, over het belang daarvan en over het belang van de criteria en de
voeding van het fonds. Die belangen onderschrijven wij allemaal, ook D66.
D66 heeft altijd een wat brede interpretatie gegeven aan de criteria voor
de bestedingen die zijn genoemd in de Wet FES. Het zou zeker onze instemming
hebben als de criteria – kennisinfrastructuur en technologie –
werden uitgebreid met ICT, ook in het onderwijs. Wij kunnen wel meegaan in
zo'n brede interpretatie, maar zij hoeft niet verder te worden opgerekt. Wij
zijn het eens over het percentage van 14,5, waarin eventueel nog wat ruimte
zit. Het voldoet aan alle criteria die wij eraan zouden willen stellen.De uiteindelijke vraag is wat wij doen met de interpretatie van hetgeen
is opgenomen in het regeerakkoord: het storten van een hoofdsom ter vermindering
van de staatsschuld en het storten van vrijvallende rente in het FES. Wij
zijn daar nog niet goed uit. Toch mogen wij met elkaar vaststellen dat opbrengsten
die hoger zijn dan werd geraamd, via het bruggetje van De Graaf ook andere
bestedingen kunnen hebben. Kan de minister dat nogmaals bevestigen? Het staat
op bladzijde 72 van het regeerakkoord, dus daar zal niet aan getornd worden.
Wij kunnen in elk geval de afweging maken om de meeropbrengsten ook in het
FES te storten.De heer Bos sprak over inruilen en over het storten van een hoofdsom,
met de mogelijkheid om in vast omschreven situaties een uitzondering te maken.
Dat zou een manier kunnen zijn om eruit te komen. Er is echter ook een andere
manier. D66 hecht er namelijk aan ook de staatsschuld te verminderen. Naar
onze mening is daarover in de voetnoot ook gesproken. Er zou nagedacht kunnen
worden over de volgende formule: tweederde van de hoofdsom wordt besteed aan
vermindering van de staatsschuld en over eenderde wordt een ad-hocbeslissing
genomen. Dat zou een oplossing kunnen zijn, want wij moeten niet vergeten
dat verkoop van staatsdeelnemingen heel grote bedragen kan opleveren. Zojuist
werd al een bedrag van 40 à 50 mln. genoemd. Dergelijke bedragen zouden
besteed kunnen worden aan de uitvoering van grote projecten die zijn gepland.
Ook zou eenderde van een dergelijk groot bedrag aan FES-doeleinden besteed
kunnen worden.De heer Leers (CDA):Dit verbaast mij geweldig. Er ontstaan ter plekke allerlei nieuwe ideeën
over het verdelingsmechanisme en de voeding van het FES. Kan de heer Van Walsem
zijn oplossing wat genuanceerder aan de orde stellen dan hij deed tijdens
het wetgevingsoverleg? Vindt hij ook niet dat een constante voeding van het
FES de basis moet zijn en dat hij er met zijn voorstel toe bijdraagt dat er
in de toekomst een tekort in het FES zal ontstaan?De heer Van Walsem (D66):Blijkbaar druk ik mij erg onduidelijk uit. Mijn bedoeling was dat óf
de vrijvallende rente naar het FES gaat óf in nader te omschrijven
gevallen de hoofdsom. Het FES zal dus niet tekortkomen. Daar zou ik op tegen
zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Ik wil namens mijn fractie nog enkele concluderende opmerkingen
maken. Ik wil allereerst mijn excuses maken voor mijn afwezigheid tijdens
het debat van gisteren, maar het valt af en toe niet mee om dit kabinet in
fysieke zin bij te benen.Wij hebben er tijdens de schriftelijke behandeling voor gepleit om eerst
een discussie te voeren over de criteria van het FES. Ik beluister ook in
dit debat dat de criteria zoals die op dit moment gelden voor het FES, door
sommige fracties wat ruimer worden geïnterpreteerd dan door andere fracties.
Bij die fracties gaat het meer in de richting van de ICES-criteria. Onze preoccupatie
in politieke zin is met het vraagstuk van duurzaamheid. Wij zouden eigenlijk
graag zien dat het debat over het FES meer in principiële zin wordt gevoerd.
Wat ons betreft, zou het omgevormd moeten worden naar een fonds voor duurzame
ontwikkeling. Het zou dus geen fonds voor economische structuurversterking
moeten zijn. Dat maakt verschil uit voor de projecten die eronder zullen vallen.Vervolgens is de vraag aan de orde, op welke wijze je een nieuwe voedingssystematiek
beoordeelt. Laat ik het maar zo zeggen: staatsschuld verminderen ja, maar
op het moment dat daar dan vervolgens wegen voor worden aangelegd, heb ik
er alweer een probleem mee. Dan ben ik meer voor de lijn van de VVD. Zij zegt:
laten wij de staatsschuld maar verminderen en laten wij het FES maar een klein
beetje voeden, om vervolgens daar – kennelijk noodzakelijk geachte –
wegen uit te financieren. Als het erom gaat om snel daadwerkelijk een deltaplan
voor het openbaar vervoer in Nederland te financieren, dan ben ik er erg voor
om de miljarden onmiddellijk in te zetten voor dat deltaplan. Misschien verdienen
wij wel 140 mld. met KPN telecom. Wat dat betreft, ligt mijn sympathie dan
weer bij de lijn van de heer Bos.Zo zou volgens mij de volgorde moeten zijn. Wij voeren nu een discussie
over een systematiek, waarbij wij snel geld beschikbaar willen krijgen uit
de verkoop van staatsdeelnemingen voor allerlei investeringen. Vervolgens
is echter niet helemaal duidelijk welke kant het nu precies opgaat. Waarin
zou dan extra geïnvesteerd moeten worden? Het amendement van de heer
Bos is mij niet geheel duidelijk. Kan hij nog even ingaan op de precieze formulering
ervan? Het amendement heeft op zichzelf wel mijn sympathie.Voorzitter! Ik wil de minister ter afronding nog de volgende vraag stellen.
Zou het niet toch verstandiger zijn om de discussie in die volgorde te voeren?
Zouden wij niet eerst ten principale moeten bepalen waar het FES nu precies
voor bedoeld is? Zullen de criteria die op dit moment voor het FES gelden,
ook de komende jaren door dit kabinet worden gevolgd? Of zijn die ook aan
verandering onderhevig? Ik beluister in ieder geval bij een aantal fracties
in de Kamer dat dit laatste het geval is.De voorzitter:Mijnheer Vendrik, ik onderbreek u even. Dit is echt een discussie die
gisteren had moeten worden gevoerd. De afronding van een debat is niet het
begin van een nieuw debat. Ik wil hier geen discussie over voeren. Ik zeg
het ook opdat de bewindslieden horen dat dit de afronding van een debat is,
en niet een nieuw debat. Ik zie dat de heer Bos u wil interrumperen. Het woord
is aan hem.De heer Bos (PvdA):Voorzitter! Het was de heer Vendrik niet duidelijk aan welke projecten
volgens de PvdA zo'n hoofdsom besteed zou kunnen worden. Ik heb geprobeerd
om daarover vandaag geen misverstand te laten bestaan. Dat zijn en blijven
gewoon projecten die ook op dit moment onder de FES-criteria vallen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan moet ik constateren dat daar met een beetje goede wil veel onder valt
en dat het, wat mij betreft, nog te onhelder is om op voorhand mijn steun
aan het amendement uit te spreken. Volgens mij moet de discussie worden gevoerd
over de vraag: waar willen wij het FES nu precies voor benutten en hoe is
vervolgens de uitruil tussen een acute vermindering van de staatsschuld en
vrijvallende renteopbrengsten versus het benutten van de verkoop van staatsdeelnemingen
voor investeringen? Ik constateer dat hierover verschillend worden gedacht
en hoop tijdens dit debat in ieder geval duidelijkheid te krijgen over hetgeen
nu precies onder het FES wordt verstaan. Welk type investeringsprojecten zal
met de gewijzigde systematiek worden gefinancierd?Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Vandaag is inderdaad de afronding van het debat aan de orde.
Ik zal dan ook pogen om mij te beperken tot het beantwoorden van nieuwe vragen.
Ik zal allereerst een antwoord herhalen, waarvan de heer Bos meende dat het
gisteren nog niet gegeven was. Hij zei dat hij geen antwoord had gekregen
op de vraag inzake de 13 mld. Het is inderdaad waar dat de projecten voor
13 mld. niet FES-waardig zijn. Dat is overigens ook in een brief aan de Tweede
Kamer vastgelegd. Misschien is het goed om daar nog iets meer over te zeggen.
De criteria voor het FES zijn al genoemd en zijn mijns inziens duidelijk:
verkeers- en vervoersinfrastructuur met inbegrip van de kosten die samenhangen
met milieumaatregelen, technologie, telecommunicatie, kennisinfrastructuur,
bodemsanering voorzover die betrekking heeft op de eerste categorie. Daarom
valt ICT in het onderwijs ook niet binnen de FES-criteria. Natuurlijk is er
indirect wel enig effect, maar het gaat altijd om projecten die een direct
effect hebben op de economische structuur van dit land. Van gigaport zitten
er wel enkele elementen in, maar in het basis- en voortgezet onderwijs niet.
Daarmee is natuurlijk niet gezegd dat het geen belangrijke investeringen zijn
en dat wij daar de komende tijd niets aan moeten doen, maar dan niet onder
het FES. Dat is ook niet nodig, want wij hebben daar andere middelen voor
beschikbaar gesteld en overigens liggen er ook geen grote sommen geld in het
FES die nog niet besteed zijn. Waarschijnlijk zullen er op het terrein van
de harde infrastructuur de komende jaren inderdaad nog wel weer nieuwe vragen
komen en in alle gevallen zal dan moeten worden afgewogen waaraan het geld
moet worden besteed, wat er uit het FES kan en wat op een andere manier moet
worden gefinancierd.In die zin ben ik van mening dat de FES-criteria uitsluitend slaan op
duurzame investeringen. Ik snap wel dat de heer Vendrik geen enkele weg een
duurzame investering vindt, maar die zijn toch wel degelijk gericht
op de economische structuur van dit land voor de toekomst en dat kan nooit
anders dan duurzaam gebeuren.De heer Leers vroeg hoe het zit met de garantie. Een van de belangrijkste
redenen voor deze wijziging is om ook op lange termijn de garantie te hebben
dat het fonds voldoende gevoed is, in de beginfase wat meer uit het gas. Dat
zal daarna wat minder worden en dan is het des te belangrijker om alleen de
rentevrijval van staatsdeelnemingen en niet de hoofdsom te gebruiken. In het
begin zullen er geen problemen zijn, maar later wellicht wel en dan hebben
wij een extra bodem in het FES om structureel op langere termijn FES-projecten
te kunnen blijven financieren. De andere vragen over de voeding van het fonds
laat ik graag over aan collega Zalm.De heer Bos (PvdA):Begrijp ik het nu goed dat u zegt dat het verschil tussen een project
als ICT in het onderwijs en FES-waardige projecten gelegen is in de vraag
of het ene een directe bijdrage levert aan economische structuurversterking
en het andere wellicht hoogstens indirect? Als dat zo is, impliceert u daarmee
dat een subsidie aan het Kenniscentrum verkeer en vervoer een directe bijdrage
levert aan de economische structuurversterking, terwijl sanering van bedrijfsterreinen,
sleutelprojecten in de grote binnensteden, bedrijfsterreinen in de binnensteden
en ICT in het onderwijs dat allemaal niet doen?Minister Jorritsma-Lebbink:Ja, die zijn indirect gerelateerd aan een verbetering van de economische
structuur. Ik zeg niet dat het slechte investeringen zijn omdat ze niet direct
de economische structuur verbeteren. Investeren in het onderwijs en niet alleen
in ICT levert op termijn zeker een bijdrage aan verbetering van de economische
structuur, maar je mag ze niet beschouwen als een directe investering in de
economische structuur. Daarin zit inderdaad het onderscheid, maar ongetwijfeld
zijn er af en toe projecten in het grensgebied. Ik verbaas mij overigens wel
een beetje over deze discussie, want op 18 december 1998 heeft de Kamer van
ons een brief gekregen met een keurige uitsplitsing van FES- en niet-FES-waardige
projecten, en daarover heeft nog nooit iemand een vraag gesteld en ik heb
er ook nog nooit kritiek op gehoord.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter! Inderdaad was het overzicht van FES- en niet-FES-waardig heel
duidelijk, maar als er meer dan die 300 mln. rentevrijval komt, kunnen nieuwe
projecten op basis van deze criteria op het terrein van ICT en kennis, en
wellicht daardoor ook onderwijs, van groot belang zijn voor de economische
structuurversterking.Minister Jorritsma-Lebbink:Als er meer geld in het FES zou zitten dan nodig voor de investeringsprojecten
zoals die nu zijn geanalyseerd, dan zijn er twee mogelijkheden: óf
nieuwe FES-waardige projecten worden uit het FES gefinancierd, óf er
is een reden om elders te investeren of het geld anders te gebruiken, maar
dan voor een breder doel dan alleen investeringen. Die afweging zal dan worden
gemaakt, maar het is vast niet uw bedoeling dat de criteria na de 300 mln.
worden opgerekt.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dat is absoluut niet mijn bedoeling. Het moet binnen de criteria voor
economische structuurversterkende projecten plaatsvinden. Ik ben het daarmee
dus eens.Minister Zalm:Voorzitter! Graag ga ik, als voedingsdeskundige en inmiddels kennelijk
ook bruggendeskundige, in op de vragen. De algemene beschouwing van de heer
Bos over het belang van investeringen wordt door het kabinet natuurlijk gedeeld.
Bij de twee mogelijkheden die hij schetst, is het enigszins verrassend dat
hij in het eerste deel van zijn verhaal pleit voor het storten van hoofdsommen
in het FES omdat er misschien sprake van een groot tekort zal zijn, terwijl
zijn tweede optie het aftappen van het FES behelst, alsof er te veel geld
in zou zitten. Hij suggereert althans om van het bruggetje een bredere brug
of zelfs een snelweg te maken, zodat gelden uit de verkoop van deelnemingen
nog gemakkelijker aan andere dan FES-bestemmingen ten gunste kunnen komen.
Uiteraard is het aan de heer Bos om de consistentie in zijn eigen betoog te
bewaken, maar deze zaken lijken mij op gespannen voet te staan: ofwel je bent
bang voor te weinig FES-investeringen, of voor te veel FES-investeringen,
maar niet voor beide tegelijk.Wat wordt nu met het FES en de voeding daarvan beoogd? Je visie daarop
hangt af van je visie op overheidsinvesteringen in de infrastructuur. Zeggen
wij dat Nederland in 2015 af is en er dus geen investeringen meer nodig zijn,
of zien wij investeren als een permanent proces waarmee de overheid jaar op
jaar bezig moet zijn? Wij weten dat voor de voeding het tafelzilver eindig
is: als alles op een gegeven moment is verkocht, dan is het ook op. Ook weten
wij dat de gasvoorraad eindig is. Als je de hoofdsommen steeds verspijkert,
dan kan dat dus resulteren in een FES zonder voeding. Het aardige is dat door
de rentereeksen de voeding structureel wordt verhoogd en dat door deze techniek
ook een tegenbeweging tegen de aflopende gasbaten wordt ingezet. In het regeerakkoord
staat mooi beschreven dat op die manier een permanente bron van financiering
van overheidsinvesteringen wordt gecreëerd. Om de sympathie van het CDA
hiervoor nog meer op te wekken: het doet mij allemaal haast denken aan het
kruikje van de weduwe van Zarfath. Hoewel het CDA volstrekt niet is gebonden
aan het regeerakkoord, is het overigens pikant dat het loyaal steun verleent
aan de voetnoot, terwijl die door de PvdA juist ter discussie wordt gesteld.
Ik wil hieraan niet een al te grote betekenis hechten, maar het is opmerkelijk.Het staat de Kamer uiteraard vrij om een wetsvoorstel dat is gebaseerd
op een afspraak in het regeerakkoord op diens eigen merites te beoordelen.
Wel zijn de coalitiefracties bij die beoordeling op eigen merites gehouden
aan de context van het regeerakkoord. Over de hoofdsommen biedt het regeerakkoord
naar mijn mening geen enkele vrijheid. Er staat immers: bij eenmalige opbrengsten
in de vermogenssfeer wordt in het vervolg niet meer de hoofdsom in het FES
gestort en daarna besteed, doch wordt de hoofdsom ten gunste van de staatsschuld
gebracht en de voeding van het FES structureel verhoogd met de daardoor vrijvallende
rentelasten. Het is natuurlijk mogelijk om kritiek en commentaar
te leveren op dit wetsvoorstel, maar die mogen dus nooit strijdig zijn met
het regeerakkoord. Een en ander geldt ook voor eventuele amendementen.Hetgeen ik tot nu toe naar voren heb gebracht, zijn extrinsieke redenen.
Een en ander neemt natuurlijk niet weg dat ik de overtuiging ben toegedaan
dat het wetsvoorstel ook intrinsieke merites heeft. Waren die er niet, dan
zouden wij dit wetsvoorstel niet verdedigen. Uit hoofde van het regeerakkoord
zijn de partijen die geen voorbehoud hebben gemaakt, gehouden om loyaal te
beoordelen of het wetsvoorstel zich binnen de spelregels van het regeerakkoord
beweegt. Mevrouw Giskes heeft mij er overigens terecht op gewezen dat alleen
individuele fractieleden een voorbehoud bij een regeerakkoord kunnen maken,
aangezien een voorbehoud van een fractie betekent dat er geen regeerakkoord
is. Wijzigingen in het wetsvoorstel zullen zich ook binnen deze spelregels
moeten bewegen. Dat zijn namelijk de regels van het spel.De heer Bos heeft de mogelijkheid geopperd dat de regering op een gegeven
moment acuut geld tekortkomt. De gasmarkt is immers volop in beweging. Dat
is natuurlijk mogelijk, maar in de begrotingen voor 2000 t/m 2002 zal in ieder
geval geen sprake zijn van een kastekort. In de becijferingen voor deze begrotingen
is sprake van een overschot dat gecumuleerd uit zal komen op ruim 2 mld. In
de Voorjaarsnota zal de raming van de gasbaten en dus ook de voeding van het
FES worden verhoogd met drie keer 0,5 mld. Daarmee komen wij uit op een cumulatief
overschot in 2002 van tegen de 4 mld. Menselijkerwijs gesproken, kunnen wij
deze kabinetsperiode niet in de situatie terechtkomen dat wij door de middelen
van het FES heen zijn. Uiteraard zal het kabinet de aanmoediging van de Kamer
navolgen om staatsdeelnemingen tegen een goede prijs te verkopen.Er is gevraagd of door het kabinet een serieuze suggestie is gedaan om
het bruggetje van De Graaf te verbreden. Ik heb daarover inderdaad tussen
neus en lippen door een opmerking gemaakt. Ik wilde daarmee aangeven dat er
amenderingen denkbaar zijn die minder opzichtig in strijd zijn met het regeerakkoord.
Vroeger kende de wet een kan-bepaling voor stortingen. In het voorstel van
de regering is echter een moet-bepaling opgenomen. Die bepaling is niet expliciet
terug te vinden in het regeerakkoord, hoewel ik denk dat die daar impliciet
wel te vinden is. Dit betekent in ieder geval dat er ruimte is om te twisten
over de vraag of een continuering van de kan-bepaling in plaats van een moet-bepaling
als een respectabel amendement kan worden gezien. Het kabinet zou uiteraard
tegenstander zijn van de aanneming van een dergelijk amendement, omdat wij
niet voor niets een moet-bepaling in het wetsvoorstel hebben opgenomen. Het
kabinet is een voorstander van de regeling dat alle "verkoopdeelnemingen"
en de rentestromen die daardoor worden gegenereerd, verplicht naar het FES
worden gestuurd.Een en ander staat los van de interpretatie van het bruggetje van De Graaf.
Wellicht sta ik op dit punt dichter bij de heer Bos en enkele andere sprekers.
Tijdens de formatie is gesproken over mogelijke meevallers bij de gasbaten.
Gezien de tekst van het regeerakkoord kan ik niet bewijzen dat een en ander
geen betrekking kan hebben op mogelijke extra rentestromen die het gevolg
zijn van "verkoopdeelnemingen". In het wetgevingsoverleg heb ik betoogd dat
het woord "meevaller" mijns inziens niet van toepassing is op een kabinetsbesluit
om deelnemingen te verkopen. Als anderen daar echter anders tegenaan kijken,
kan ik niet bewijzen dat dit in strijd is met het regeerakkoord. Een en ander
neemt niet weg dat onze voorkeur hier zeker niet naar uitgaat.De heer Bos (PvdA):Minister Zalm zegt dus eigenlijk dat hij geen voorstander is van het voorstel
dat hij gisteren tussen neus en lippen door heeft gedaan. Verder merkt hij
op dat hij zich niet zal verzetten tegen aanneming van het voorstel als een
en ander mogelijk is binnen een interpretatie van het bruggetje van De Graaf.Minister Zalm:De heer Bos herhaalt vandaag wat hij gisteren ook al heeft gezegd, en
wel dat de regering alles mag doen, mits zij met een wetsvoorstel komt. Ik
bestrijd dat met de stelling dat van de regering alles mag, mits het maar
niet in strijd is met regeerakkoord. Ter illustratie heb ik een voorbeeld
genoemd. Als dit was voorgesteld, had ik moeilijker kunnen bewijzen dat het
in strijd is met het regeerakkoord. Als het regeerakkoord zegt: in het vervolg
worden hoofdsommen in de staatsschuld gedaan, dan is er strijd met het regeerakkoord
als wordt gezegd: wij willen in het vervolg de hoofdsommen niet in de staatsschuld
storten. Nogmaals, het was meer een illustratie van het scala van aperte strijd
tot en met op gespannen voet. In die zin is het geen voorstel van de kant
van de regering tussen neus en lippen door. De regering meent dat de verplichting
om rentevrijval van verkoop deelnemingen in het FES te storten een goede zaak
is. Het biedt ook een goede garantie voor een structurele financiering van
de investeringen die wij nog geruime tijd moeten doen.De heer Leers (CDA):Als ik het goed begrijp, doet de minister van Financiën een handreiking
richting de heer Bos om het bruggetje wat te verbreden: niet alleen de meeropbrengsten
van het gas. Het moet ook worden betrokken bij eventuele meevallers met betrekking
tot incidentele verkoop. De heer Bos zal slim genoeg zijn om de suggestie
van de minister om te zetten in een amendement. De minister moet wel helder
aangeven wat meevallers zijn bij incidentele verkopen. Is dat het meerdere
boven de raming van Financiën?Minister Zalm:Ik denk dat dit de interpretatie van de heer Bos is: het creëren
van een extra aftapmogelijkheid van het FES naar andere uitgaven. Je kunt
het ook anders interpreteren: een meevaller is iets wat over je heen komt.
Dat is de gebruikelijke definitie van een meevaller: je hoeft er niets voor
te doen. De extra verkoop van deelnemingen ten opzichte van de planning in
het regeerakkoord is geen meevaller, maar een beleidsdaad. De interpretatie
van de heer Leers is geen kwaadwillende interpretatie van het regeerakkoord.
Het is een interpretatie die niet de voorkeur van het kabinet heeft. Ik kan
niet zeggen: als de Kamer die interpretatie heeft, handelt zij in strijd met
het regeerakkoord. Het kabinet is er wel tegen. Wij menen dat wij in de toekomst
veel moeten investeren. Ik sluit mij aan bij het eerste deel van het betoog
van de heer Bos. Wij hebben gedurende een lange reeks van jaren
veel te investeren in de toekomst. Het is bepaald geen overbodige luxe om
alle rentestromen die voortvloeien uit verkoop deelnemingen ten gunste van
het FES te brengen. Ik wees op de spanning tussen het eerste deel van het
betoog van de heer Bos en het tweede deel. In het eerste deel bekommert hij
zich over het gebrek aan middelen voor de investeringen en in het tweede deel
maakte hij een aftapkraantje van het FES naar de reguliere begroting. Wij
hebben geen behoefte aan meer aftapkraantjes dan het aftapkraantje dat in
het regeerakkoord al staat. Wat mij betreft laten wij het hierbij.De heer Bos (PvdA):Het aftapkraantje dient voor de PvdA uitsluitend in dienst te staan van
de investeringsuitgaven en niet van consumptieve uitgaven. Wij praten dan
wel over een iets breder kader dan het FES.Minister Zalm:Het bruggetje van De Graaf is algemeen en legt geen beperkingen op. Ik
begrijp dat het bruggetje van de heer Bos, dat naast het bruggetje van de
heer De Gaaf zou komen, een bruggetje is dat alleen maar naar andersoortige
investeringen dan FES-investeringen gaat. Je krijgt dan leuke tonelen in bruggenbouwend
Nederland.Ik ben de heer Leers erkentelijk voor de royale steun aan het wetsvoorstel.
De extra gasbaten zullen waarschijnlijk bij voorjaarsnota in het FES vloeien.
De contracten die de minister van Verkeer en Waterstaat heeft gesloten met
de regio's, zijn inderdaad qua financiering gegarandeerd.De heer Van Walsem heeft een andere brug willen bouwen namelijk tussen
het kabinet en de verschillende partijen. Ik vind het op zichzelf sympathiek.
Ik houd ook hem aan zijn uitdrukking die hij in het wetgevingsoverleg deed:
als je eenmaal iets hebt afgesproken, moet je je daaraan houden, een man een
man, een woord een woord. De tekst van het regeerakkoord op dit punt is glashelder
en kan niet dan nadat alle drie partijen daarover overeenstemming hebben en
het kabinet het daarmee eens is plotseling worden veranderd. Ik denk niet
dat wij kunnen marchanderen over deze glasheldere tekst van het regeerakkoord.
Overigens denk ik dat de zorg over die heel grote bedragen niet geheel terecht
is. Ten eerste moeten wij nog maar zien of die bedragen er inderdaad komen,
want er staan soms beperkingen in contracten inzake verkoopdeelnemingen die
het niet mogelijk maken om het voor een bepaald tijdstip te doen. Ten tweede,
juist als die bedragen heel groot zijn, is er des te meer reden om de rentestroom
in te zetten, want dan is er een prachtige, omvangrijke en permanente financieringsbron
voor tal van investeringen. Dit soort projecten zijn zeer langjarige projecten
en zo'n structurele voeding door middel van rentestromen is, zoals in het
regeerakkoord wordt bepleit, een ideaal instrument.De voorzitter:Hoewel het hier om een wetsvoorstel gaat, neem ik aan dat er geen tweede
termijn nodig is, omdat het de afronding betreft van een debat dat gisteren
gevoerd is. Naar mij blijkt, is dit het geval.De algemene beraadslaging wordt gesloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-3420-3428.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl