Debat n.a.v. een algemeen overleg op 26 februari 1999 over de varkenshouderij
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 3412-3428

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-03-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 53, pagina 3412-3428

04-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25448Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat n.a.v. een algemeen overleg op 26 februari 1999 over de varkenshouderijPagina 3412-3428
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 4 maart 1999)Pagina 3443-3443
Behandeling van het voorstel van rijkswet Instelling van een exclusieve economische zone van het Koninkrijk (Rijkswet instelling exclusieve economische zone) (25446, R1594)Pagina 3428-3443
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (26251, nrs. 31 t/m 44)Pagina 3412-3412
Regeling van werkzaamheden (donderdag 4 maart 1999)Pagina 3412-3412
Presentie en opening (donderdag 4 maart 1999)Pagina 3411-3412

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 110 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat n.a.v. een algemeen overleg op 26 februari
1999 over de varkenshouderij.De heer Atsma (CDA):Mevrouw de voorzitter! Dit is een vervolg op het algemeen overleg van
afgelopen vrijdag en ik spreek mijn dank uit dat dit nu reeds aan de orde
is. Waar gaat het om? Het gaat om een volstrekt heldere uitspraak van de rechter,
die tot drie cijfers achter de komma duidelijk en snoeihard is. Bij nadere
bestudering van de uitspraak blijkt dat het systeem van varkensrechten van
de baan is, inclusief de generieke kortingen, en dat de latente ruimte weer
kan worden benut. Kortom, de beperkingen zijn van tafel.Dit alles overziende, is er maar één conclusie mogelijk,
namelijk dat het op dit moment een chaos is. Niemand weet hoe het verder moet:
de sector niet, LNV niet, de minister niet en de coalitie niet. Kortom, het
is een bende. De oorzaak van dat alles is een wet die niet deugde en niet
deugt, een wet die met – mag ik het zo noemen – dictatoriale arrogantie...De heer Feenstra (PvdA):Voorzitter! Afgelopen dinsdag – ik heb het in het stenogram nagelezen
en ik was sprakeloos – hebt u dezelfde term gebruikt. Ik vind dat dit
niet kan en ik hoop op dit punt mede namens alle andere collega's te spreken.
Men mag kritisch staan tegenover een wet die door deze Kamer is aangenomen –
ik heb zelf gesproken over een "kille" relatie met de wet – maar een
wet die op basis van ons rechtssysteem is overgenomen, mag geen dictatoriale
wet worden genoemd. Ik vind dat u die woorden moet terugnemen.De heer Atsma (CDA):U hebt mij nog niet de gelegenheid gegeven om mijn zin af te maken: een
wet gedicteerd – als u het woordenboek erop naleest, zult u het oorzakelijke
verband tussen "dictatoriaal" en "dictaat" kunnen achterhalen – door
de VVD'er Van Aartsen. Stelen mag niet.De heer Feenstra (PvdA):Ik vind dit antwoord niet voldoende. Dit is een buitengewoon serieus punt.
Ik was sprakeloos toen u dinsdag letterlijk formuleerde: dit is een dictatoriale
wet. In ons rechtssysteem – hoe kritisch u ook tegen de wet kunt aankijken –
is een wet die door de Tweede en door de Eerste Kamer is aangenomen, altijd
democratisch gelegitimeerd. Ik vind de aanduiding "dit is een dictatoriale
wet" niet kunnen. Ik neem aan dat u dat terugneemt. U kunt zeggen dat er een
element van een dictaat in zit, maar u mag het geen dictatoriale wet noemen.De heer Atsma (CDA):Ik hoop dat u er wel mee kunt instemmen als ik "dictatoriaal" tussen aanhalingstekens
plaats. Ik zeg nogmaals dat de wet is gedicteerd door de VVD'er Van Aartsen.
Ik wijs nogmaals op uitlatingen van Eerste-Kamerleden, die
onder politieke druk "ja" hebben moeten zeggen. Ik wijs ook op de politieke
druk die op Tweede-Kamerleden is uitgeoefend, zoals vandaag, gisteren, kortom
iedere dag valt te lezen. Ik kan dan ook niet anders dan concluderen dat de
wet is gedicteerd. Ik neem daar geen afstand van. Ik ben bereid om, als u
dat beter uitkomt, "dictatoriaal" tussen aanhalingstekens te plaatsen, maar
ik blijf bij mijn stelling dat uit alle uitlatingen van Eerste- en Tweede-Kamerleden
glashelder blijkt dat men uit politieke overwegingen met de wet heeft moeten
instemmen en niet anders.De heer Feenstra (PvdA):Ik accepteer dat u het woord "gedicteerd" in uw inbreng gebruikt, maar
ik vind het niet gepast om te spreken over een dictatoriale wet. Dat geeft
werkelijk geen pas.De heer Atsma (CDA):Ik kan het niet beter uitleggen dan ik reeds heb gedaan. Ik heb geschetst
in welke context ik de opmerking heb gemaakt en blijf maken. Ik wijs nogmaals
op uitlatingen van uw eigen collega-Kamerleden over de druk, het dictaat waaronder
"ja" gezegd moest worden. Ik houd daaraan vast.Mevrouw de voorzitter! Stelen mag niet. Ik heb dat vrijdag ook gezegd.
Ik ben en blijf van mening dat deze wet het eigendomsrecht ontneemt. Dat had
niet mogen gebeuren. Het is volstrekt terecht dat de rechter daar een stokje
voor heeft gestoken. Het is een zegen dat wij hier nog een onafhankelijke
rechter hebben, zei het ex-Kamerlid Blauw deze week in een van de dagbladen.Hoe nu verder? Het advies van de CDA-fractie is: uithuilen, puinruimen
en opnieuw beginnen. Het systeem van varkensrechten is van tafel. Wij hebben
dat gezegd, dat zegt inmiddels de Nederlandse vakbond varkenshouders, dat
zegt LTO, dat zegt vandaag ook de Rabobank. Het systeem is van tafel. Met
andere woorden: alle remmen gaan eraf. Het is de vraag of de door minister
Apotheker aangekondigde noodwet/noodvoorziening/noodmaatregel in die context
wel haalbaar is.Het CDA is voor herstructurering.De heer Ter Veer (D66):Mijnheer Atsma, u kijkt hier zo blij en triomfantelijk bij. U bent dus
blij met de situatie die nu is ontstaan? U zegt: varkenshouders, breidt maar
weer uit; melkveehouders, jammer voor u, u moet met veel meer mest komen die
niet plaatsbaar is. Jammer akkerbouwers, jammer tuinders, al het geld dat
wij van het ministerie van LNV te besteden hebben, gaat nu naar de varkenshouders
die door u zo hoog te paard worden gezet. U bent blij, mijnheer Atsma?De heer Atsma (CDA):Nee, ik ben absoluut niet blij. De heer Ter Veer moet mij ook even laten
uitpraten. Het CDA vindt herstructurering van de sector noodzakelijk. De sector
zelf vindt herstructurering ook noodzakelijk. Ik vind het terecht dat de rechter
deze uitspraak heeft gedaan, omdat deze wet niet deugt. Ik heb dat afgelopen
vrijdag betoogd. Ik herhaal dat nog maar eens. Ik kan niet anders dan concluderen
dat de heer Ter Veer deelgenoot daarin is. Dat hij het niet prettig vindt
dat ik die conclusie trek en dat de rechter die conclusie heeft getrokken
is begrijpelijk, maar dat neemt niet weg dat mijn standpunt exact hetzelfde
is als afgelopen vrijdag.Mevrouw Vos (GroenLinks):De heer Atsma zegt dat het systeem van varkensrechten van tafel is. Dat
is naar mijn mening niet het geval. De vraag is of de Staat een schadevergoeding
zou moeten betalen. Als ik de organisaties goed heb begrepen, willen ook zij
dat systeem in stand houden, maar met een schadevergoeding. Vindt de heer
Atsma dat het systeem op zichzelf gehandhaafd moet worden? Zo niet, welk alternatief
heeft hij dan?De heer Atsma (CDA):De vraag of naar onze mening het systeem gehandhaafd moet worden, is iets
anders dan het interpreteren van een uitspraak van de rechter. De interpretatie
van de uitspraak van de rechter is op dit moment dat de varkensrechten van
tafel zijn. Dat is niet alleen de interpretatie van de CDA-fractie, maar ook
van de sector en van een van de belangrijkste financiers in de sector. Dat
is een belangrijk gegeven. Ik ben dan ook benieuwd naar de reactie van de
minister daarop.De minister moet nu praten met de sector in plaats van door te modderen.
De rechter zegt dat het systeem niet deugt. Hij plaatste daar wel twee kanttekeningen
bij: tenzij in hoger beroep anders blijkt of er een schadevergoeding wordt
betaald. Ons advies aan de Kamer, aan de coalitie en aan de minister is dat
men nu het hoofd zou moeten buigen en het verlies moet nemen. Dat geldt voor
de minister en voor de coalitie. Paars I en Paars II zijn debet aan deze situatie.
Wij hebben kunnen lezen onder welke politieke druk deze wet tot stand is gekomen.
De wet heeft drama's en menselijk leed veroorzaakt. Daarom moet er schade
worden vergoed. Begin opnieuw! Dat doet recht aan democratie.De voorzitter:Mijnheer Atsma, probeer niet uzelf te herhalen. U bent al over uw spreektijd
heen. Zegt u nog even wat er gezegd moet worden en rondt u daarna af.De heer Atsma (CDA):Dat doet recht aan ondernemers en hun gezinnen. Ik rond af met het indienen
van de volgende motie.De heer Ter Veer (D66):Heeft de heer Atsma misschien ook een politieke mening over de aankondiging
van de minister die een andere weg ziet? De minister wil de varkensrechten
teruggeven die hij heeft ontnomen. Schadeloosstelling staat dan überhaupt
niet ter discussie. Als je teruggeeft wat is ontnomen, is de schadevraag niet
meer aan de orde.De heer Atsma (CDA):Wij hebben inderdaad de afgelopen vrijdag daarover een brief gekregen
van de minister. De minister heeft getracht die vrijdagavond te verduidelijken.
Wij hebben al eerder aangegeven en doen dat nu nogmaals, dat het teruggeven
van wat is ontnomen, in deze situatie slechts zeer beperkt mogelijk is.Wat doe je met die varkenshouders die hun bedrijf wel hebben opgevuld
en geen milieuruimte meer hebben voor die extra 10%? Wat doe je met die stallen
die uit het oogpunt van dierwelzijn of anderszins geen ruimte bieden aan die
10%? Wat doe je met tal van andere problemen? Wij hebben vorige week gewezen
op de bedrijven die zijn gestopt. Hoe help je die? U geeft het antwoord niet.
Wat doe je met de bedrijven die hebben móéten stoppen. Het is
absoluut niet juist om te veronderstellen dat iemand vrijwillig failliet gaat. En van failliet gaan is op dit moment sprake. Dat is eergisteren
gebeurd, dat is de vorige week gebeurd en dat is het afgelopen halfjaar gebeurd.
Daar moet u nu niet voor weglopen.Ik kom nu tot de motie die ik had aangekondigd, mevrouw de voorzitter.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de president van de arrondissementsrechtbank te Den Haag
heeft geoordeeld dat de hoofdstukken II, III en IV van de Wet herstructurering
varkenshouderij buiten toepassing moeten blijven;verzoekt de regering, gelet op de uitspraak, te komen met een adequate
schadevergoedingsregeling die betrekking heeft op alle ondernemers en ex-ondernemers
in de varkenshouderij die benadeeld zijn door de Wet herstructurering varkenshouderij,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Atsma, Van der Vlies, Stellingwerf
en Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (25448).De heer Ter Veer (D66):Voorzitter! Sprekend namens de fractie van D66 vat ik voor de volledigheid
de situatie van het voorjaar van 1997 nog eens samen. Er was toen sprake van
een ongebreidelde uitbreiding in de sector varkenshouderij. Slimme juristen
in samenspel met projectontwikkelaars hadden een roze invasie ontketend die
in de kustprovincies, bijvoorbeeld op het eiland Tholen, leidde tot grote
aantallen varkens. Ik noem ditmaal Tholen om niet altijd Veendam als voorbeeld
te noemen. Daarnaast was er sprake van een ongebreidelde uitbreiding van het
aantal varkens op individuele varkensbedrijven.De commissie voor Landbouw kwam toentertijd op werkbezoek bij varkenshouders
met een bedrijf van 150 fokzeugen die er vrolijk een tweede stal naast bouwden,
omdat ze het zo leuk vonden om varkenshouder te zijn. Zij zeiden: we doen
er nog eens 150 varkens bij, en over de vraag wat er moest gebeuren met de
extra mest die zou ontstaan, haalden ze de schouders op. Dat was niet de zorg
van de varkenshouder. Dat was de zorg van wie dan ook; laat Roosje maar zorgen.
Het was daarom zeer terecht en zeer logisch dat Paars I kwam met een wet waarin
duidelijk werd gemaakt dat het zo niet verder kon.Ondanks uitvoerige uitnodigingen tot in oktober van dat jaar heeft de
varkenshouderij het laten afweten en hebben wij nul op het rekest gekregen
wanneer de collectieve verantwoordelijk van de sector ter sprake kwam. Daarom
is die wet er gekomen en daarom is de fractie van D66 er onverkort van overtuigd
dat wij toen een goede wet hebben aangenomen. Het ging om een wet die niet
anders dan op deze manier kon worden ingediend en aangenomen. Ik stel vast
dat tot op heden, ook na de uitspraak in twee zaken in hoger beroep, de wet
overeind staat. Ik stel verder vast dat de varkenswet er is en geldt met betrekking
tot welzijnseisen. Je mag niet langer straffeloos varkens in een hokje proppen
en op een te kleine oppervlakte houden. Daarnaast geldt onverkort dat op grond
van artikelen in de wet over de gezondheidszorg en gezondheidsrisico's een
volgende varkenspestuitbraak "rekening man zal zijn" en dat het Rijk niet
nog een keer 3 mld. zal moeten betalen als er onverhoopt weer een varkenspestepidemie
uitbreekt. Ik denk dat dit een goede zaak is.Ik denk echter ook dat wij niet moeten verhelen dat het een streep door
de rekening is dat sommige artikelen van de wet buiten werking zijn gesteld
als gevolg van die juridische uitspraak. Daarom is de fractie van D66 het
eens met deze minister, die heeft gezegd in beroep te zullen gaan, met een
noodwet te zullen komen en ervoor te zullen ijveren dat die tweede korting
van 10% niet via de generieke weg maar via individuele transacties zal worden
gerealiseerd. Daarom steunt de fractie van D66 deze minister volmondig in
zijn beleid.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! In de loop van het varkensdebat heb ik de heer
Ter Veer regelmatig gevraagd naar zijn welstand en in die context moet u mijn
interruptie zien.Ik ben geïnteresseerd in uw relatie tot uw maatjes in het debat.
Toen de heer Feenstra onlangs een keer kuchte, rende u naar het Torentje.
Nu hebt u de wet hier de eindstreep doen halen, gearmd aan de ene kant met
oud-collega Huys en aan de andere kant met oud-collega Blauw, uw maatjes van
toen. Ik kom in de pers regelmatig allerlei uitspraken over hun wijze van
zien naar de wet tegen waarover ik struikel. U toch ook, denk ik?De heer Ter Veer (D66):En u zou van mij een reactie willen? Het antwoord is: koop HP/De Tijd,
want daarin staat mijn reactie te lezen. U zult dan onverkort kunnen nalezen
wat mijn commentaar daarop is. Voor de volledigheid wil ik het ook nog wel
hier zeggen.Het is staatsrechtelijk onbekend en ook niet bestaand om een uitgebrachte
stem bij nader inzien te herroepen. Het is in feite dan ook irrelevant, maar
wel betreurenswaardig en het zegt ook wel iets over de wijze waarop deze collega's
hun taak hebben uitgevoerd, maar het is niet aan mij om daarover met u in
discussie te gaan. Voor alle duidelijkheid wil ik nog wel zeggen dat ik onverkort
sta voor de stem die ik voor de wet heb uitgebracht en ook onverkort de redenering
herhaal die ik toen naar voren heb gebracht. Ik zou met de heer Atsma bijvoorbeeld
in debat hebben kunnen gaan over het feit dat mestproductierechten zijn ontnomen,
dat daarvoor in ruil varkensrechten zijn teruggegeven, dat het eerste zo ongeveer
het innemen van Monopolygeld is geweest en het tweede het terugkrijgen van
goudgerande waardepapieren. Dat wordt een herhaling van zetten die wij in
feite in 1997 al vele malen hebben gedaan en het voegt dus ook geen nieuw
aspect toe. Het enige wat het doet – en daarom dank voor uw interruptie –
is dat het mij de gelegenheid geeft dit te ontrukken aan de vergetelheid en
ik hoop dat dit weer een nieuw argument in de discussie mag blijken.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! Wij zijn al een poosje bezig met het debat over
de Wet herstructurering varkenshouderij en gedurende dat debat klimt de verbazing bij de SGP-fractie van lieverlee ten top. Ik denk nog
niet dat wij aan de top zijn, want ik verwacht nog wel een beetje spektakel
in de komende maanden, maar die verbazing is er in ieder geval heel stellig.
Vrijdagavond jongstleden heb ik al kond gedaan van mijn verbazing over uitspraken
van leden van de Eerste Kamer. Ik moet daar, helaas, nu mijn verbazing over
uitspraken van oud-leden van deze Kamer maar woordvoerders van toen aan toevoegen.
Collega Huys: "De wet is doelmatig noch rechtmatig". Over ferme uitspraken
gesproken! Collega Blauw: "Het is een wanstaltige wet, ik moest hem veel te
snel behandelen..." – warempel, dat waren toen onder andere ook onze
irritaties – "...en er is politieke druk geweest, zowel in de Tweede
Kamer als, zeggen Eerste-Kamerleden, in de Eerste Kamer om deze wet de eindstreep
te doen halen". Wat een Kamerleden die zoiets, kennelijk tegen heug en meug,
moesten slikken. Daar kun je toch alleen maar medelijden mee hebben?Voorzitter! Gelukkig is de SGP-fractie consistent: toen tegen de wet en
nu nog. Ik wil op deze plaats best erkennen dat deze minister diverse pogingen
heeft gedaan om het regime respectievelijk het klimaat te verbeteren. Hem
zij daarvoor dank! Maar, als hij dan vlucht in gerechtelijke procedures die
veel tijd gaan nemen en de onzekerheid doen voortduren, vind ik dat onverstandig.
Ik heb in NRC Handelsblad van eergisteren een artikel gelezen van prof. De
Haan, emeritus-hoogleraar onroerendgoedrecht en bestuursrecht van de vrije
universiteit. Ik citeer hem. Ik moet het helaas kort doen, maar je zou eigenlijk
het gehele artikel voor moeten lezen. Het is van zin tot zin relevant. "De
Staat der Nederlanden als rechtspersoon loopt een grote kans de straks tot
ongekende hoogte opgelopen schaderekening in een later stadium alsnog te moeten
betalen." Wat een wenkend perspectief voor deze minister.De heer Ter Veer (D66):Het curriculum vitae van de geciteerde professor is indrukwekkend. Het
lijstje is niet af, zoals de heer Van der Vlies zal weten. De heer De Haan
is een gekend en bekend lid van het CDA die een zeer grote rol heeft gespeeld
in voorliggende vragen rondom eigendomsvraagstukken. Hij heeft daarmee geschiedenis
geschreven door het kabinet-Den Uyl daarbij in een cruciale fase een grote
dienst te "bewijzen". Ik denk dat elke hoogleraar er recht op heeft zijn mening
te uiten. De argeloze lezer heeft er recht op om een volledig curriculum vitae
onder dit soort artikelen te lezen. Het is absoluut niet te ontkennen dat
wij hier een partijpolitieke discussie hebben. Politieke stromingen strijden
met elkaar. Het is nodig op dit soort punten een kleine aanvulling te geven.De heer Van der Vlies (SGP):Ook ik ken de emeritus-hoogleraar prof. De Haan. Ook ik weet van zijn
politieke thuishaven. Zijn argumenten dan? Zijn die niet van een zodanig gewicht
dat u die op u moet laten inwerken? Als u, geachte collega, iets zegt, is
mijn reactie niet op voorhand: dat is de heer Ter Veer van D66, oren dicht.
Nee, ik ga naar zijn argumenten luisteren. Zo wil ik u afrekenen.De heer Ter Veer (D66):Dat heb ik ook gedaan. Ik beveel u aan bijvoorbeeld het artikel van prof.
Strijker – je moet een professor zijn om tegenwicht in de schaal te
leggen – van de universiteit van Groningen te lezen. Die zegt dat deze
wet veel te laat is gekomen omdat het CDA veel te lang de hegemonie in deze
portefeuille heeft gehad. Dat is de tegenhanger. Ik zet die twee naast elkaar.
Ik vraag mij dan af: waar heb ik dat eerder gehoord? Ik hoor mijn eigen woorden
in een andere vorm terug. De grootste verandering die Paars I heeft gebracht,
is dat het heeft afgerekend met de hegemonie van het CDA op de portefeuille
landbouw. Dat moet u toch bekend in de oren klinken.De heer Van der Vlies (SGP):Ik hoop dat de argumenten van prof. De Haan weergegeven in zijn beschouwing
in NRC Handelsblad van eergisteren toch een wat adequatere weging meekrijgen.
Zou de minister erop willen reageren?Voorzitter! Ik heb straks een motie.De voorzitter:Maar straks kan nooit zo heel lang meer duren.De heer Van der Vlies (SGP):Dat zeg ik u bij dezen toe. Een feitelijke vraag nog omdat na vorige week
vrijdag nadere informatie is gekomen over een toezegging van de minister.
Het is nu de gelegenheid om daarover een nadere vraag te stellen. De minister
had het vrijdagavond over enkele honderden miljoenen die hij beschikbaar zou
hebben om die 5% die nog nodig is, op te kopen. Het zou uit de tweede tranche
worden bekostigd. Nu blijken dat er slechts 200 te zijn. Het is niet weinig,
maar het is wel te weinig om die 5% te halen. Als ik goed ben ingelicht, is
de vuistregel 100 mln. voor 1% varkensrechten.Voorzitter! Ik kom over de latente ruimte te spreken. De motie van collega
Atsma heb ik medeondertekend. Die handelt over de gestopte bedrijven en teruggekochte
varkensrechten. De eerste 10% is tijdelijk teruggegeven. De latente ruimte
ook? Die vraag is niet helder beantwoord. Zo ja, dan komt er gemiddeld gesproken
11% bij. In plaats van die 10% die wij terug moesten geven, nog eens gemiddeld
11% erbij. Over meer varkens gesproken. Er mocht geen varken méér
bij, maar als wij dit niet uitdrukkelijk afkaarten, dreigt een groei van de
veestapel boven het niveau van 1 september vorig jaar. Dat heeft niemand bedoeld.
Dat vinden wij allen een verkeerd signaal.De voorzitter:Mijnheer Van der Vlies, u hebt nu ongeveer twee keer uw spreektijd gebruikt.De heer Van der Vlies (SGP):Ik buig voor u in het stof.De voorzitter:Het is te doen gebruikelijk dat een betoog in een tweeminutendebat twee
minuten duurt. Ik heb de regels niet gemaakt; ik handhaaf ze alleen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik ben het helemaal met u eens; excuses! Mijn motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de rechtbank Den Haag op 23 februari 1999 heeft bepaald
dat de Van der VliesStaat gehouden is om varkenshouders een schadevergoeding
toe te kennen voor de reeds toegepaste korting van 10% op de mestproductierechten
én de vervallen latente ruimte;constaterende, dat door de voornemens om de korting van 10% op de mestproductierechten
uit te stellen de rechterlijke uitspraak slechts ten dele wordt uitgevoerd
en dat derhalve ook voorzien moet worden in een oplossing van de problematiek
van het vervallen van de latente ruimte;overwegende, dat uitstel van het effect van het vervallen van de latente
ruimte leidt tot een beduidende uitbreiding van de varkensstapel, hetgeen
ongewenst is;verzoekt de regering de voornemens ter uitvoering van het bedoelde vonnis
van de rechtbank Den Haag zodanig aan te passen dat nu reeds voor het wegnemen
van de latente ruimte tot een adequate schadevergoedingsregeling wordt gekomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Vlies, Atsma, Stellingwerf
en Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23 (25448).De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik spreek mede namens het GPV. Wij willen niet veel woorden
wijden aan nut en noodzaak van de inkrimping van de veestapel. Daar is de
tijd ook veel te kort voor. Over de doelstellingen, het beheersbaar maken
van het mestprobleem en de herstructurering van de sector is eigenlijk iedereen
het ook eens, inclusief LTO en NVV. Dat is tegelijkertijd juist het wrange
van de situatie.In het geding is de manier van herstructureren en de manier waarop de
overheid omgaat met de beginselen van recht en rechtvaardigheid. Een overheid
die in het verleden impliciet en expliciet de intensivering in de landbouw
heeft gestimuleerd en uitbreiding heeft geaccepteerd, heeft namelijk boter
op haar hoofd. Een overheid met zo'n voorgeschiedenis dient te beseffen dat
je niet achteloos en straffeloos een kwart van de productiecapaciteit van
ondernemingen kunt afnemen. Natuurlijk kun je met zo'n aanpak je doelstellingen
bereiken, maar de vraag is of deze doelen deze middelen heiligen. Doordat
op deze punten vanaf het begin de verkeerde toon is gezet, zijn wij nu vervallen
in een juridisch steekspel, waarvan het einde nog niet in zicht is.Het rechtsgevoel, dat door het rechtsstelsel zou moeten worden bevredigd,
wordt juist eerder op de proef gesteld. In dat licht is de uitspraak van oud-VVD-woordvoerder
Blauw hoogst cynisch.De heer Ter Veer (D66):Ik heb goed geluisterd naar collega Stellingwerf. Hij zegt dat hij mede
namens het GPV spreekt. Ik weet mij nog kristalhelder te herinneren dat het
GPV voor de wet heeft gestemd.De heer Stellingwerf (RPF):Dan moet u het verslag nog eens nakijken, want dat is absoluut onjuist.De heer Ter Veer (D66):Ik zal dat per kerende post doen.De heer Stellingwerf (RPF):De heer Blauw stelde nogal cynisch het een zegen te vinden dat er in dit
land sprake is van een onafhankelijke rechtspraak. Natuurlijk is dat een zegen,
maar als je dat uitspreekt terwijl je weet dat je zelf een slechte wet in
elkaar hebt gezet, lijkt dat mij een vorm van gemakzucht die zijn weerga eigenlijk
niet kent. In de wetenschap dat definitieve duidelijkheid pas over enkele
jaren zal kunnen ontstaan, biedt het recht de politiek een uitweg om voorlopig
maar weer af te wachten.Het moet gezegd, de juristen op het ministerie zijn inventief geweest.
De eerste korting wordt opgeschort en de tweede korting zal helemaal worden
opgekocht. Die laatste route had van het begin af aan gevolgd kunnen en moeten
worden. RPF en GPV hebben er ook van het begin af aan voor gepleit.De regering meent voorlopig weer uit de politieke en juridische gevarenzone
te zijn. Voor wat betreft het grootste deel van de eerste korting zou dit
zo kunnen zijn, hoewel daarmee natuurlijk wel uitstel van het bereiken van
de doelstellingen voor lief is genomen. De ontstane situatie lijkt ons mede
een gevolg van het feit dat twee andere ministers zich met deze kwestie bemoeien,
terwijl zij zich eigenlijk heel terughoudend zouden moeten opstellen. Zij
zouden dat in de eerste plaats uit collegiale overwegingen ten opzichte van
deze minister moeten doen. In de tweede plaats hebben beide ministers blijkbaar
bepaalde belangen om zich met deze materie te bemoeien. Zo heeft minister
Van Aartsen een naam te verliezen. Hij is namelijk de geestelijk vader van
deze bekritiseerde wet. En minister Zalm wil simpelweg dat de financiële
consequenties bij de sector blijven liggen. Bij dat alles komt dat hoe langer
wij deze juridische weg blijven bewandelen, er des te meer slachtoffers langs
die weg zullen blijven liggen. Wij noemen de latente rechten die niet vergoed
worden en wij noemen de groep waarvoor de korting van 1 september 1998 er
daadwerkelijk toe heeft geleid dat men de keuze moest maken het bedrijf te
eindigen. Het minste dat zou moeten gebeuren, is die boeren schadeloos te
stellen, omdat hun situatie onomkeerbaar is geworden. Wij hebben ons daarom
van harte bij de motie van de heer Atsma aangesloten.Een laatste probleem waarover de politiek op dit moment een duidelijke
uitspraak zou moeten doen, betreft de boeren die op basis van de wet hun 10%
korting hebben aangevuld door elders mestrechten aan te kopen. Door de noodwet
zullen deze bedrijven weer worden geconfronteerd met een overmaat aan rechten.
Een aantal bedrijven zal varkens hebben die men niet eens meer kan plaatsen.
En dat is eigenlijk te gek voor woorden. De overheid zou ten minste de bereidheid
uit moeten spreken die rechten van de betrokkenen op te kopen en wel tegen
de prijs waarvoor zij zelf tot 23 februari ook die rechten hebben aangekocht.
Ik dien daarom de volgende motie in, voorzitter.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat: - de regering voornemens is de eerste tranche
van de korting op de varkensrechten van Stellingwerf10% op te schorten;- vele agrariërs na 1 september 1998 weer varkensrechten hebben aangekocht
om de verloren gegane 10% aan te vullen;- deze groep
door het opschorten van de eerste korting wellicht geconfronteerd wordt met
een niet plaatsbare overcapaciteit aan varkens(rechten);verzoekt de regering de bereidheid uit te spreken zo nodig deze varkensrechten
van de betrokken agrariërs over te nemen ten minste voor de prijs waarvoor
men de betreffende rechten heeft aangekocht,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Stellingwerf, Van der Vlies en
Atsma. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24 (25448).De heer Poppe (SP):Voorzitter! De herstructureringswet is een wrak van een wet, onder andere
omdat er een fundamenteel onderdeel aan ontbreekt. De toenmalige belangrijkste
woordvoerders Huys en Blauw deden gisteren uitspraken in Trouw. Huys sprak
over niet doelmatig en niet rechtvaardig. Dat is nogal wat. Blauw sprak zelfs
over een wanstaltige wet, tot stand gekomen onder politieke druk van de VVD-minister
Van Aartsen die met opstappen gedreigd zou hebben. Deze ex-volksvertegenwoordigers
die tóén dus door de knieën gingen voor de regering, proberen
nu de handen in onschuld te wassen. Wij kunnen daar van alles over zeggen,
maar dat lijkt mij niet nuttig omdat hun partijen verantwoordelijk zijn. En
die twee partijen zijn nog niet "ex". Die zitten hier nog.Het is een politieke schande dat deze wet zo door de Kamer is geloodst,
terwijl de ellende voor veel met name gezinsbedrijven toen al bekend was.
Wij hebben dat toen al hier aan de orde gesteld. Het is de minister te prijzen
dat hij pogingen heeft ondernomen om de schade wat te beperken door de vele
knelgevallen, hoofdzakelijk gezinsbedrijven, wat tegemoet te komen. Maar het
is toch niet veel meer dan het oplappen van een wrak. Een auto zou zo niet
door de APK komen. Dat geldt ook voor deze wet: afgekeurd bij gerechtelijke
APK-keuring. In plaats van nieuwe onderdelen te plaatsen, te vervangen of
aan te brengen, gaat de minister in beroep tegen de uitspraak van de keurmeester,
de rechter. En dat vinden wij dom. De gerechtelijke keurmeester heeft al aangegeven
welk onderdeel aangebracht moet worden, namelijk een redelijke schadeloosstelling.
Een noodwetje om te proberen de wrakkige wet te redden, zal weer nieuwe knelgevallen
opleveren. En dat blijft dus broddelwerk. Ik roep de minister dan ook op te
stoppen met verder broddelen aan de, volgens de heer Blauw, wanstaltige wet
van Van Aartsen. Zo'n wrak lap je niet op. Ik stel voor: ga met de sector
aan tafel zitten, zorg voor een overeenkomst met een redelijke schadeloosstelling
zodat de doelstelling van de wet met de eerste korting blijft bestaan, spreek
af dat de schadeloosstelling mede gebruikt wordt voor het bewerkstelligen
van een afstemming van biggenproductie op vleesvarkensproductie en stuur aan
op een gesloten systeem van varkens fokken. Op basis van schadeloosstelling
kan op die punten – en dat is dan de werkelijke herstructurering –
overleg gevoerd worden met de sector. Wat de minister verder ook verzint,
er zullen heel kostbare schadeclaims komen zonder dat sprake is van een werkelijke
herstructurering, wat voor ons nog steeds het doel van de wet is.Voorzitter! De SP-fractie steunt op grond van genoemde overwegingen de
motie van het CDA. Zelf dien ik de volgende in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de herstructurering van de varkenshouderij onder andere
tot doel heeft verbetering aan te brengen inzake het dierwelzijn;overwegende, dat nog geen evenwicht bestaat tussen biggen- en vleesvarkensproductie,
waardoor over grote afstanden transport van biggen plaatsvindt;overwegende, dat daardoor de ontwikkeling van gesloten systemen belemmerd
wordt;verzoekt de regering maatregelen te nemen om zo spoedig mogelijk een evenwichtige
verhouding tussen biggen- en vleesvarkensproductie te krijgen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Poppe, Atsma, Van der Vlies en
Stellingwerf. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25 (25448).De heer Oplaat (VVD):Mevrouw de voorzitter! De VVD-fractie heeft ondanks de toezegging van
de minister in het spoedoverleg van afgelopen vrijdag nog steeds enige twijfels
bij de brief die door de minister naar de Kamer is gestuurd. De twijfels hebben
betrekking op een drietal punten.In het vonnis constateert de rechtbank dat het stelsel strijdig is met
het EVRM door, zo staat er: de korting op de mestproductierechten en het verval
van latente rechten. De minister draagt nu alleen een oplossing aan voor de
generieke korting en niet voor de latente ruimte. Nu vraagt mijn fractie zich
af of dat wel onder het begrip adequaat valt. We hebben dat vrijdag ten enenmale
aan de orde gesteld en wij vragen dat vandaag nogmaals. Over de latente ruimte
wordt door de minister met geen woord gerept. Is deze schadeloosstelling wel
adequaat als de latente ruimte, de helft van de totale korting, niet in aanmerking
wordt genomen? Op basis van het vonnis van de rechtbank zou je immers kunnen
denken dat dit niet het geval is. Is de minister ervan overtuigd dat de rechtbank
zijn oplossing als adequaat zal beoordelen en, zo ja, op basis van welke argumenten
meent hij dat?Dan mijn tweede punt, voorzitter.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Ik ben benieuwd wat de heer Oplaat onder "adequaat" verstaat
als het gaat om de 11% latente ruimte. Denkt hij aan een financiële regeling
of aan iets anders?De heer Oplaat (VVD):Op dit moment denk ik alleen maar aan de vragen die ik aan de minister
stel. Ik wil van hem weten of naar zijn mening sprake is van een juridisch
houdbaar optreden als hij 10% generieke korting teruggeeft
en niet de 11% latente ruimte. Als de minister daarop "ja" zegt, zijn wij
overtuigd en menen ook wij dat deze lijn gevolgd moeten worden. Zegt hij evenwel
"neen", dan zullen wij tot een andere oplossing moeten komen.De heer Atsma (CDA):U heeft dinsdag om twee dagen extra bedenktijd gevraagd. Misschien is
dit nu de cruciale vraag in uw betoog. Ik neem aan dat dat het geval is, want
u heeft hierover gisteren en vandaag het een en ander gezegd in de media.
Dan zult u in ieder geval weten wat u zelf wilt. Zeg dan even tegen ons welke
richting u op wilt.De heer Oplaat (VVD):Ik noemde niet een cruciaal punt. Ik verwoordde zojuist mijn eerste punt
en wilde aan mijn tweede beginnen. Het meest cruciale punt in mijn betoog
is punt 3, maar daar ben ik nog niet aan toe. Bovendien wil ik eerst de reactie
van de minister afwachten en van hem horen of hij ervan overtuigd is dat het
korten met de latente ruimte kan.De heer Atsma (CDA):U heeft hier dus zelf geen mening over.De heer Oplaat (VVD):Op dit moment heb ik daar geen mening over. Ik wacht eerst de reactie
van de minister af.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Ik wijs erop dat de ruimte van 10% tijdelijk is teruggeven.
Over de latente ruimte is geen uitspraak gedaan. De rechter doet daar wel
een uitspraak over en dus moet die ruimte ook teruggeven worden dan wel schadeloos
worden gesteld.De heer Oplaat (VVD):Dat is mijn vraag aan de minister. Is hij ervan overtuigd dat het niet
teruggeven van de latente ruimte juridisch houdbaar is in het spoedappèl
of de bodemprocedure?De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik ben een beetje verbaasd over de uitspraak van de geachte
afgevaardigde van de VVD. Bij de behandeling van de wet is namelijk ook over
de latente ruimte gesproken. Toen is, ik denk onder druk van de VVD-minister,
de aanwezige latente ruimte buiten beschouwing gelaten. Men is uitgegaan van
de op dat moment effectief gehouden varkens. Nu maakt de VVD zich daar wel
zorgen over. Maar hoe zit het nu? Vindt de heer Oplaat dat de wet door zijn
voorganger, de heer Blauw, niet deugdelijk is behandeld?De heer Oplaat (VVD):Dat hoort u mij niet zeggen. Waar het om gaat, is of de minister vindt
dat het niet teruggeven van de 11% latente ruimte een adequate schadeloosstelling
is en of een dergelijk optreden houdbaar is bij de rechtbank. Dát is
de vraag. Als de minister zijn inhoudelijke standpunt heeft gegeven, kunnen
wij debatteren over de vraag of wij dit al dan niet willen. Nu is het puur
een juridische vraag.De heer Stellingwerf (RPF):De heer Oplaat doet het voorkomen alsof wij hier met een full-dress debat
bezig zijn en hij dus nog een tweede termijn krijgt. Dat gebeurt waarschijnlijk
niet. Ik ben dus heel benieuwd naar de opvatting van de heer Oplaat. Hij kan
wel het antwoord van de minister willen horen, maar dan weten wij nog niets
over zijn eigen opvatting.De heer Oplaat (VVD):Het lijkt mij heel verstandig dat de minister eerst een antwoord formuleert.
Als hij daarin iets aangeeft, zal hij dat ongetwijfeld vervolgens aan de Kamer
rapporteren. Op dat moment kunnen wij erover debatteren. Je kunt toch nu niet
even besluiten of het wel of niet wordt teruggegeven? De minister moet aangeven
of hij ervan overtuigd is dat het juridisch houdbaar is. Overigens ben niet
ik het die een full-dress debat maakt. Dat het daarop begint te lijken, komt
door een aantal interrupties.Voorzitter! Ik kom bij het tweede punt. Wat gebeurt er als de noodwet
van de minister in een kort geding onderuit wordt gehaald? Dan ontstaat wederom
een complete chaos. De situatie die zich vorige week voordeed, is naar onze
mening op zijn zachtst gezegd niet voor herhaling vatbaar. Heeft de minister
daar al over nagedacht en welke voorzorgsmaatregelen denkt de minister te
nemen?Het derde punt betreft de financiële middelen. In Buitenhof van afgelopen
zondag gaf de minister aan dat hij beschikt over 200 mln. extra voor de opkoop
van de tweede generieke korting. De VVD-fractie vraagt zich af of deze middelen
ook daadwerkelijk door het kabinet zijn toegezegd of dat de minister al min
of meer een eigen bestemming heeft gegeven aan de 220 mln. die vrijkomen uit
de opbrengst van de verkoop van het staatsaandeel van de VAM. Wat is de reactie
van de minister?De heer Atsma (CDA):Het derde punt zou het meest cruciale zijn. Ik ben benieuwd naar de mening
van de heer Oplaat over de gewenste hoogte van het bedrag. Wij hebben vrijdagavond
kennis kunnen nemen van zijn bezwaren. Vandaag sprak hij van 200 mln. Wat
vindt hij er nu zelf van?De heer Oplaat (VVD):Afgelopen vrijdag hebben wij besloten dat wij zullen overgaan tot een
tweede opkoop. Ik heb net begrepen dat het 100 mln. per procent zou moeten
zijn. Van de minister hoor ik graag of dit genoeg zal zijn. Bovendien wil
ik weten of hij deze gelden al daadwerkelijk heeft ontvangen.De heer Atsma (CDA):Nu zijn wij een punt verder. De heer Oplaat spreekt van 100 mln. per procent...De heer Oplaat (VVD):Dat is mij voorgerekend.De heer Atsma (CDA):Dat is dus 1,1 mld. plus 10%. Is dat uw rekensom?De heer Oplaat (VVD):Ik heb het mij laten voorrekenen door de heer Van der Vlies. Wij spreken
over de tweede 10% generieke korting. De heer Atsma keert alweer terug naar
de latente ruimte, waarmee hij twee dingen door elkaar haalt. Wij zijn nu
bij punt 3: het opkopen van de tweede generieke korting. Afgelopen vrijdag
hebben wij met elkaar besloten om die weg op te gaan. Zelfs de heer Atsma
was van mening dat dat de juiste weg was. Daar spreken wij nu over en niet
over de latente ruimte.De heer Atsma (CDA):Dan hebt u kennelijk begin januari in het Agrarisch Dagblad volstrekt
iets anders voor ogen gehad toen u zei dat er, als de uitspraak van de rechter
voor de minister negatief zou zijn, maar één oplossing zou zijn,
namelijk opkopen. Daar gaat u nu volstrekt aan voorbij. Het eerste punt, die
11%, is wel degelijk cruciaal. Hoeveel geld moet de minister daarvoor beschikbaar
 stellen? Zou dat 11%, 11 maal 100 mln. moeten zijn?De heer Oplaat (VVD):Dat is een onzinnige vraag. De latente ruimte betreft de vraag of het
voor de rechtbank juridisch houdbaar is dat de minister volstaat met het slechts
teruggeven van de 10% generieke korting en niet de latente ruimte. Dat is
een discussie van een andere orde.Al met al blijven er bij de VVD-fractie twijfels bestaan over de degelijkheid
van de aanpak die de minister vrijdag jongstleden heeft aangekondigd. Ik heb
hiervoor drie punten genoemd. Collega Feenstra zal mede namens de fracties
van de VVD en D66 een motie indienen waarin deze zorg wordt verwoord. Hiermee
legt de Kamer duidelijk neer dat uitbreiding van de varkensstapel buiten de
uitbreiding voortvloeiend uit het vonnis door de minister voorkomen moet worden.De heer Atsma (CDA):Het is helder dat wij met z'n allen vraagtekens zetten bij de plannen
van de minister. Zou het niet verstandiger zijn om een antwoord te geven op
de vraag naar de deugdelijkheid van de wet? Hoe deugdelijk vindt deze VVD-fractie
de wet?De heer Oplaat (VVD):De VVD-fractie is ervan overtuigd dat de minister de juiste koers is ingeslagen
met de brief die hij vorige week naar de Kamer heeft gestuurd. Wij hebben
alleen twijfels of het wel waterdicht is. Graag doen wij een stapje extra
om ervoor te zorgen dat wij niet over een jaar geconfronteerd worden met ik
weet niet hoeveel extra varkens, waarna het probleem nog groter is. Die weg
willen wij niet op. Ik ben benieuwd naar de juridische argumenten, op basis
waarvan de minister zegt dat deze wet deugdelijk is. Ik wacht die af, alvorens
wij daarover verder discussiëren.De heer Atsma (CDA):De heer Oplaat krijgt waarschijnlijk geen volgende ronde. Hij heeft in
ieder geval niet geantwoord op mijn vraag. Ik vroeg wat de heer Oplaat vindt
van de deugdelijkheid van de wet. Gisteren of vandaag zei hij in de media
namelijk opnieuw dat het tussen krakkemikkig en bizar ligt. Wat betekent dat?De heer Oplaat (VVD):Dan heeft de heer Atsma dat stuk waarschijnlijk niet goed gelezen. Het
ging over het feit dat diverse mensen momenteel allerlei uitspraken doen.
De een spreekt over "bizar", terwijl de ander van mening is dat sprake is
van een "krakkemikkige democratie".De heer Atsma (CDA):De heer Blauw vindt het een krakkemikkige wet.De heer Oplaat (VVD):De SGP komt met professoren voor de dag. Hetzelfde geldt voor D66. CDA-gedeputeerde
Van Geel vindt dat de varkensstapel moet worden ingekrompen. Hij wil varkensvrije
zones. Iedereen vindt dus wat, maar daar gaat het niet om. Deze wet ligt er
nu. Wij vragen de minister of hij ervoor kan zorgen dat de wet waterdicht
blijft, opdat wij straks niet met een nog veel groter probleem worden geconfronteerd.
Dat is de essentie van mijn verhaal.De heer Poppe (SP):Voorzitter! De heer Oplaat kondigt een motie aan die de heer Feenstra
straks gaat indienen, maar de heer Oplaat verklapt het dictum al wel een beetje.
De minister wordt daarin gevraagd te garanderen, op grond van de uitspraak
van de rechter, dat de varkensstapel niet verder zal groeien dan het aantal
varkens dat er per 1 september 1998 was. Is de heer Oplaat van mening dat
een toename van het aantal varkens zal plaatsvinden, boven het aantal van
1 septem- ber 1998? Als dat het geval is, hoe komt de heer Oplaat daarbij?
Hoe kan de minister zoiets voorkomen, uitgaand van de huidige situatie? Ik
neem aan dat de heer Oplaat daar ideeën over heeft, want als je een motie
indient terzake, dan moet je die kunnen verdedigen. Dan moet je zelf ook enige
ideeën hebben.De heer Oplaat (VVD):De heer Feenstra zal de motie dadelijk toelichten, maar in de motie wordt
de minister opgeroepen om een en ander waterdicht te maken. Hoe hij dat gaat
doen, horen wij dan wel. Het signaal aan de minister is duidelijk. Wij willen
niet nog meer varkens erbij. Dat is de inzet. Dat is het doel van de motie
van de heer Feenstra. Wij ondersteunen die motie. Daarom hebben wij die ook
getekend.De heer Poppe (SP):Dat was een slap antwoord op vraag 2. Ik wil nu een stevig antwoord op
de eerste vraag. Heeft de heer Oplaat misschien gegevens op basis waarvan
kan worden geconcludeerd dat de varkensstapel wellicht uitkomt boven de norm
van september 1998? Zo ja, hoe komt hij aan die gegevens?De heer Oplaat (VVD):Ik heb geen idee, maar ik neem aan dat ook de heer Poppe, als landbouwwoordvoerder
van zijn fractie, de vakpers leest. In verschillende artikelen zeggen advocaten
dat die mogelijkheid wel degelijk aanwezig is. Ik neem aan dat de heer Poppe
daar kennis van heeft genomen. Het is onze taak om dat onder de aandacht van
de minister te brengen.De heer Poppe (SP):Wij kunnen ons hier niet verschuilen achter persberichten en vakliteratuur.
De heer Oplaat heeft een eigen verantwoordelijkheid. Hij gaat ervan dat de
varkensstapel zal groeien. Daarom vraag ik hem waarom dat het geval is en
hoe dat komt.De heer Oplaat (VVD):Wij krijgen die signalen, onder andere via de vakliteratuur. Het lijkt
mij logisch dat ik de minister daarop wijs en dat ik hem vraag of hij terzake
maatregelen wil nemen.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Als de heer Oplaat zich dat signaal eigen heeft gemaakt, dan
is het ook zijn signaal. Dan kan hij toch een inhoudelijk antwoord geven op
mijn vraag!De voorzitter:Mijnheer Poppe! Dit lijkt mij een moment om aan te geven dat de een de
vraag stelt en dat de ander over zijn eigen antwoorden gaat.De heer Poppe (SP):Het is vreselijk.De heer Feenstra (PvdA):Voorzitter! Mijn eerste punt betreft het deksel op de pan. Daar ben ik
afgelopen vrijdag ook mee begonnen. Een vonnis moet in een rechtsstaat gevolgen
hebben. De vraag is dus of wij het over plus 10% hebben of over plus 10% plus
een latente ruimte. Ik vond dat vrijdag niet helemaal helder. Vandaar dat
ik mij aansloot bij het verzoek het verslag nog eens op de
agenda te zetten. Het is ook relevant om te kunnen taxeren of de reparatiewetgeving
die het kabinet heeft aangekondigd, voldoet aan het vonnis. Mocht dat niet
het geval zijn, dan kun je de inschatting maken dat de Raad van State de reparatiewetgeving
van een negatief advies zal voorzien, of dat de sector – zie de LTO-brief
die wij vandaag binnenkregen – opnieuw procedures gaat starten. Dan
gaat het van kwaad tot erger. In beide situaties geldt, dus die van plus 10%
en die van plus 10% plus latente ruimte – dat is politiek volstrekt
helder – dat er geen sprake mag zijn van verdere ongebreidelde groei.
Het deksel moet weer op de pan. Mocht die groei zich wel voordoen, dan is
dat een ontwikkeling in de verkeerde richting ten opzichte van de oorspronkelijke
doelstellingen op het gebied van milieu en op veterinair en economisch gebied.
Het is een verkeerd signaal, terwijl toch al sprake is van een gevoelige relatie
tussen sector en samenleving. Wat er nu extra bijkomt, moet er straks weer
extra af. Vandaar ons verzoek, verleden week al gedaan, om een voorziening
te treffen die ongebreidelde groei voorkomt. Ik vind het ook noodzakelijk
om dat verzoek nu in te dienen, omdat het traject van een reparatiewet zeker
twee maanden duurt – Raad van State, Tweede Kamer, Eerste Kamer –
en dan mag er tussentijds al niets gebeuren. Vandaar dat ik de volgende motie
indien, mede namens de collega's Oplaat van de VVD en Ter Veer van D66.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende de doelstellingen van de Wet herstructurering varkenshouderij;constaterende, dat met het vonnis in kort geding betrokken bedrijven niet
gehouden kunnen worden aan een uit de wet voortvloeiend plafond voor het aantal
te houden dieren;constaterende, dat actief handelen van de overheid met betrekking tot
de handhaving van het verbod meer varkens te houden dan het varkensrecht onmogelijk
is geworden;constaterende, dat het kabinet middels de brief van 26 februari jl. reparatiewetgeving
heeft aangekondigd;overwegende, dat elke uitbreiding van de varkensstapel – anders
dan op basis van het vonnis van 23 februari – de realisatie van de doelstellingen
van de wet bemoeilijkt;verzoekt de regering met spoed maatregelen te nemen in afwachting van
de totstandkoming van reparatiewetgeving, die elke uitbreiding van de varkensstapel
voorkomt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Feenstra, Oplaat en Ter Veer.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26 (25448).De heer Van der Vlies (SGP):De heer Feenstra zei: geen groei, anders dan die waartoe wij genoodzaakt
werden door de rechter. Maar als die latente ruimte daar ook onder valt, dan
gaan wij gemiddeld nog een keer 11% omhoog. Veronderstel dat de helft van
de varkenshouders de 10% korting al had teruggekocht – als je dat met
de afroming versleutelt, dan blijft dat een groei van 7% in plaats van 10%,
want er gaat intussen ook wat af – en dan die 11% er nog bij, dan komen
wij toch fors boven het niveau van 31 augustus 1998 uit. Dat wilde u toch
niet?De heer Feenstra (PvdA):Dat heeft u goed begrepen. Dat laat echter onverlet – daar verwijst
deze motie ook naar – dat wij het vonnis moeten nakomen. Als het vonnis
verplicht tot het nakomen van hetgeen de rechter heeft uitgesproken, dan vind
ik dat waar dat plafond ook komt te liggen, ongebreidelde groei daar boven
in elk geval ook moet worden tegengegaan. Ik neem aan dat niet alleen deze
drie fracties daar zo over denken, maar dat meer fracties daar zo over denken.
Dan zijn wij namelijk nog verder af van de doelstellingen die wij wilden halen.
Dat is door het schrappen van een aantal hoofdstukken wel mogelijk.De heer Van der Vlies (SGP):Dat sluit ik inderdaad niet uit, maar u vraagt om maatregelen om dat te
voorkomen. Waarom zou u daar ook niet de latente ruimte bij betrekken? In
die zin dat je die ook marktconform opkoopt. Dat betreft dus een schaderegeling.De heer Feenstra (PvdA):Ik vind uw vraag helder.De heer Van der Vlies (SGP):Dat is mijn motie; die wil ik naast die van u leggen. Ik ben namelijk
bang dat u alleen naar uw eigen motie kijkt. Dat hebben wij wel eens vaker
meegemaakt. Dat zou ik jammer vinden, want wij hebben dezelfde doelstelling:
geen ongebreidelde groei.De heer Feenstra (PvdA):Ik kan u geruststellen: ik heb een brede blik.De heer Atsma (CDA):Ik heb de tekst van de motie nog niet gekregen, maar heb ik het goed begrepen
dat u de motie indient omdat u de verwachting heeft dat de varkensrechten
op dit moment van tafel zijn?De heer Feenstra (PvdA):De varkensrechten zijn niet van tafel, omdat in hoofdstuk I de definitie
van varkensrechten staat. Maar het operationele deel, de hoofdstukken II t/m
IV, waarin staat wat wij hadden willen doen met varkensrechten, is op dit
moment inderdaad buiten haken gezet.De heer Atsma (CDA):Kunt u mij dan misschien uitleggen wat de consequentie daarvan is? Betekent
dat niet dat de regelgeving als zodanig van tafel is?De heer Feenstra (PvdA):Dat betekent in praktische zin, dat was ook het punt dat ik vrijdag heb
genoemd, dat op het moment een ongebreidelde groei van de sector mogelijk
is, met twee restricties, namelijk dat nagenoeg alle bedrijven een milieuvergunning
hebben, dat zet ook een plafond, en bovendien moeten bedrijven over het kapitaal
beschikken om varkens te kunnen opkopen. Gelukkig loopt de prijs weer een
beetje op. Dat zijn de twee restricties. Strikt formeel, beleidsmatig –
dat is ook het motief geweest waarom wij tot deze motie zijn gekomen –
is er nu niet een systeem operationeel dat plafonds in de sector zet. De twee
constateringen die wij in de motie hebben opgenomen, zijn dan ook letterlijke
citaten uit de brief die het kabinet ons afgelopen vrijdag
deed toekomen.De heer Atsma (CDA):Dan heb ik u goed begrepen. Ik stel vast dat er nu enige duidelijkheid
is over de vraag waar de heer Oplaat de afgelopen twee dagen over heeft nagedacht.De heer Feenstra (PvdA):Communicatie kan tot verrassende uitkomsten leiden.Voorzitter! Wij moeten alsnog inzetten op het snel halen van de doelstellingen.
Ik heb de minister veelvuldig uitgedaagd – ook de sector – en
hem opgeroepen om overleg op te starten, bij voorkeur voordat het vonnis geveld
zou worden. Het vonnis ligt er nu. Ik bemerk desalniettemin – en daar
heb ik waardering voor – dat de sector nog steeds bereid is overleg
op te starten om te komen tot een aanpak die snel zal leiden tot het halen
van de doelstelling: de herstructurering moet weer op gang komen. Ik verzoek
de minister dringend om in gesprek te treden met de sector. Dan gaat het wat
ons betreft om meer dan een toevallig contact. Er moet serieus, inventief
en intensief gezocht worden naar een route om zo snel mogelijk dat proces
van herstructurering op gang te brengen. Kan de minister die toezegging doen?Gisteren lazen wij in Trouw dat Europa bezwaren zou hebben geuit tegen
de wet met betrekking tot de marktordening. De Kamer heeft hiernaar al eerder
geïnformeerd. Toen is geantwoord dat de Europese Commissie formeel geen
oordeel zal vellen over het stelsel van varkensrechten. In het krantenbericht
werd echter gesproken van een faxbericht, waarin de twijfels van de Europese
Commissie kenbaar worden gemaakt. Daarin wordt verwezen naar gesprekken op
30 oktober en op 6 november jl. Nu dit punt dus wel bij de Europese Commissie
ter discussie heeft gestaan, wil ik graag weten wat de uitkomst van die gesprekken
is.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter! De fractie van GroenLinks acht de herstructurering varkenssector
een noodzakelijke maatregel, omdat wij in een maatschappelijk onhoudbare situatie
zijn beland. De sector is niet in staat gebleken dit probleem op te lossen.
Het gaat hier aan de ene kant om een gigantisch milieuprobleem en aan de andere
kant om een sector die een toekomst uitstippelde die tot grote problemen zou
kunnen leiden. Kortom, wij hebben het beleid van de minister gesteund en dat
doen wij nog steeds. Wij steunen ook de beleidslijn die de minister vorige
week in zijn brief heeft aangekondigd, namelijk dat hij via een noodvoorziening
het systeem van varkensrechten wil handhaven. Het lijkt ons van uitermate
groot belang dat hij dat voorlopig doet totdat er duidelijkheid is over mogelijke
schadevergoedingen en over mogelijke strijdigheid met het Europese verdrag
voor de rechten van de mens. Het lijkt ons een goede zaak dat de minister
heeft aangegeven dat de tweede generieke korting volledig wordt doorgevoerd
op basis van vrijwillige opkoop.Op een aantal punten heeft de fractie van GroenLinks nog vragen. Is het
waar dat er bovenop de korting van 10% – die nu voorlopig is teruggedraaid –
geen extra korting zal komen? Ik sluit mij in dit kader aan bij de vragen
over de latente ruimte. Wij hebben vernomen dat bijvoorbeeld LTO en NVV van
plan zijn om juist op dit punt opnieuw naar de rechter te stappen. Is de regeling
die de minister ons voorlegt wel houdbaar?Een tweede belangrijk punt betreft het feit dat de korting van 10% uiteindelijk
gerealiseerd zal moeten worden. Bereidt de minister nu al wijzen voor waarop
hij dat zal regelen, als dat niet op de wijze kan waarop hij dat tot nu toe
wilde regelen? Hoe staat het met de Europese eisen in het kader van de nitraatrichtlijn?
Naast de eisen van het Europese verdrag voor de rechten van de mens hebben
wij natuurlijk ook te voldoen aan andere Europese regelgeving, die ons opdraagt
om fors te snijden in het aantal varkens dat in Nederland rondloopt.Tot slot sluit ik mij aan bij de vraag van de heer Feenstra over het bericht
in Trouw dat er in december op het ministerie van LNV een interne nota is
verschenen, waaruit blijkt dat de Europese Commissie het signaal heeft gegeven
dat er wellicht in strijd met Europese marktordening varkensvlees verhandeld
wordt. Is dit het geval? Zo ja, waarom is die informatie niet eerder aan de
Kamer verstrekt?De heer Ter Veer (D66):Voorzitter! Ik neem aan dat u op het punt staat de eerste termijn af te
sluiten en ik heb nog de volgende opmerking. Ik zou graag zien dat in de Handelingen
wordt opgenomen dat het antwoord op de vraag die ik stelde, blijkt te zijn
dat het GPV tegen de wet heeft gestemd. Ik vind het correct
om dit te melden, omdat daar geen misverstand over moet blijven bestaan.De voorzitter:Waarvan akte.Minister Apotheker:Mevrouw de voorzitter! Ik wil graag het betoog zoals vrijdag jongstleden
door mij gehouden, hier nog eens kort en duidelijk aan de Kamer voorhouden.
Ik heb met overtuiging de stappen gezet die ik de afgelopen week met de vaste
commissie heb besproken. Ik heb enerzijds een tijdelijke wet in voorbereiding
genomen, die het mogelijk maakt om door te gaan met het stelsel van varkensrechten
en tegelijk een plafond stelt aan het aantal te houden varkens. Ik heb anderzijds
het tweede gedeelte van de aanpak, extra middelen voor opkoop, gekoppeld aan
een flexibilisering van de datum van de doorvoering van de tweede generieke
korting. Door de flexibilisering zal deze tweede generieke korting een korting
van nul zijn, waarmee de korting materieel feitelijk vervalt.De heren Van der Vlies en Oplaat hebben gevraagd hoe groot de extra middelen
zijn die het kabinet hiervoor heeft uitgetrokken, of deze voldoende zijn en
of zij een onderbouwing vinden in mijn stelling om de tweede korting definitief
niet door te laten gaan. Uitgaande van de resultaten van het tot nu toe via
opkoop aangekochte geheel van varkensrechten en de gevolgen van afroming,
heb ik de conclusie getrokken dat ik bij voortzetting van dit beleid van afromen
en opkopen aan een extra bedrag van ruim 200 mln. voldoende zal hebben. Wij
zullen de definitieve samenstelling nog bepalen, maar deze zal tussen de 200
en 220 mln. liggen. Deze conclusie is gebaseerd op de volgende benadering.
Voor een bedrag van 200 mln. is via opkoop naar schatting, uitgaande van de
onderbouwing op basis van de resultaten tot nu toe, ongeveer 3,5% van de resterende
5% mogelijk. De resterende 1,5% zal volgens mijn inschatting, op basis van
de afroming tot nu toe, in de periode waarin het opkopen zal duren, via afroming
binnenkomen. Dit zal zijn tot de datum van het daadwerkelijk op nul zetten
van de tweede korting.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! Ik denk dat we dat af moeten wachten. Het kabinet
heeft besloten dat de tweede 10% van de baan is, omdat het instrument van
opkoop wordt geïntensiveerd en geflexibiliseerd. Dat is de doelstelling.
Als dat voor 220 mln. kan, is dat prima. Als er geld tekort wordt gekomen,
doet het kabinet daar het nodige geld bij. Zo begrijp ik de minister.Minister Apotheker:Ik heb het u als volgt gezegd en ik zal het u opnieuw als volgt zeggen.
Het vermijden van een tweede korting is altijd gebaseerd geweest op twee pijlers:
opkopen en de consequenties van afroming inboeken. Ook bij deze voortzetting
is dat het geval. Opnieuw opkopen van 3,5% is mogelijk voor 200 mln. De resterende
1,5% zal volgens de prognose komen uit de afroming die in dezelfde periode
zal plaatsvinden. Daarnaast is er een tweede zekerheid, namelijk dat de datum
van de reparatie van de Wet herstructurering varkenshouderij wordt geflexibiliseerd.
Kortom, wij kunnen een moment kiezen waarop die nul, het verdwijnen van de
tweede generieke kortingsbehoefte, definitief daar is. Ik zal dan met behulp
vn die correctie in de wet de datum bepalen en vervolgens de tweede generieke
korting op nul zetten.De heer Van der Vlies (SGP):Dat heb ik begrepen, mevrouw de voorzitter. De kern is dat de minister
denkt dat hij dat voor 220 mln. kan doen. Zou dat niet zo zijn, dan vervalt
de doelstelling om tot nul te korten niet, maar dan komt er geld bij.Minister Apotheker:Ik ga ervan uit dat het laatste niet nodig is. Het eerste betreft de wettelijke
mogelijkheid, die ik niet anders zal invullen dan de korting nul te doen zijn,
maar wel per iets later dan de nu in de wet voorziene datum van 1 januari.
Het kan februari 2000 worden – het volle jaar 1999 is als zodanig dan
gebruikt – maar ook maart 2000. Het percentage zal echter altijd uitkomen
op nul, dus er zal niet meer verplicht worden gekort op de Nederlandse varkenshouderij.De heer Atsma (CDA):U onderschrijft niet het rekensommetje van de heer Oplaat, dat er per
procent ongeveer 100 mln. nodig zal zijn?Minister Apotheker:Eén varkensrecht kost ongeveer ƒ 600. Op basis van dat bedrag
kunnen er 350.000 varkensrechten uit de markt genomen worden. De andere 150.000
zijn een gevolg van de afroming. Nu reeds zijn via afroming 240.000 varkensrechten
uit de markt genomen. Er zijn 600.000 rechten verhandeld en 40% daarvan levert
240.000 op. Het overige aantal dat ik optel bij de nu al gepasseerde grens
van 50% van de tweede generieke korting, is gebaseerd op de reeds via opkoop
uit de markt genomen rechten. Wij zitten nu al boven de 550.000 uit de markt
genomen varkensrechten, als alle transacties zijn geregistreerd bij het bureau
heffingen.De heer Oplaat (VVD):Heeft de minister geld binnen de begroting van LNV gevonden of drukken
deze kosten op een ander departement? Ik wijs de minister erop dat niet ik,
maar de heer Van der Vlies de rekensom heeft gemaakt, die ik overigens voor
kennisgeving heb aangenomen.Minister Apotheker:Ik hoop dat u kennis hebt genomen van mijn rekensom, waarvan u beiden
gebruik kunt maken.De heer Feenstra (PvdA):Als iemand "als" zegt, vraag ik mij altijd af wat er precies wordt bedoeld.
U zegt "als deze transacties zijn geregistreerd". Ik veronderstel dat de 480.000
varkensrechten die u uit de markt wilt nemen – u zegt dat dit aantal
eigenlijk al binnen is – gebaseerd zijn op transacties die nu lopen.
Of betreft het transacties die daadwerkelijk tot in Assen zijn afgewikkeld?Minister Apotheker:Het was een zorgvuldig antwoord. Het betreft transacties die zijn afgesproken
met de varkenshouder die ingaat op onze opkoopregeling. "Als zij zijn geregistreerd"
doelt op de transacties die als zodanig privaatrechtelijk bij ons bekend zijn
en na registratie – gezien de stand van de gedane zaken – zullen
leiden tot 550.000 uit de markt genomen varkensrechten.Wat het bedrag betreft, in mijn brief staat dat het kabinet middelen beschikbaar
heeft gesteld voor het daadwerkelijk uit de markt halen van
dit aanvullend benodigde aantal varkensrechten. De wijze van financiering
zal ongetwijfeld in de vaste commissie voor Financiën aan de orde komen,
maar het kabinet heeft een heldere lijn uitgezet, dus die hoeft niet meer
bedacht te worden.De heer Poppe (SP):Als de minister spreekt over gedane transacties in het kader van het uit
de markt nemen van varkensrechten – de opkoopregeling – gaat hij
dan ook uit van reeds uitbetaalde varkensrechten? Ik krijg daarover klachten.
Is het juist dat de regering wel opkoopt, maar slecht is van betalen?Minister Apotheker:Mij bereiken geen signalen dat de overheid na gedane zaken niet uitbetaalt.
Het lijkt mij evident dat er enige dagen tussen kunnen zitten. Het signaal
is mij onbekend, maar als dat juist is, wordt het probleem conform zindelijk
en normaal beheer zo snel mogelijk opgelost. Dat hoort bij het zaken doen.
Ik zeg dat toe.De heer Poppe (SP):Enige dagen moet mogelijk zijn. Kunt u toezeggen na te zullen gaan of
het niet om meer dan enige dagen gaat?Minister Apotheker:Ik vind het een kwestie van fatsoenlijk beheer dat zaken op basis van
een nota bene te intensiveren opkoopregeling – wij willen graag de aantallen
noemen voor het behalen van de kortingen, zodat een en ander niet verplicht
hoeft te worden – financieel worden afgewikkeld zoals bedoeld.De heer Poppe (SP):Kunt u dat even nagaan?Minister Apotheker:Het lijkt mij dat mijn antwoord voor u meer dan voldoende moet zijn.De heer Atsma (CDA):Ik ben blij te horen dat er in het kabinet zo'n grote mate van overeenstemming
bestaat en dat de minister van Buitenlandse Zaken Van Aartsen, die hier alles
van af weet, er kennelijk mee akkoord is gegaan. Als je dat in de context
van het door hem gebruikte woord "bizar" plaatst, is dat opmerkelijk.Mijn vraag aan de minister is: wordt er op dit moment nog opgekocht? Mij
bereiken vele berichten dat het met name in Assen volstrekt onduidelijk is
wat er nu nog gedaan wordt.Minister Apotheker:Op dit moment – en daarom kwam dit dubbelbesluit van het kabinet
op mijn voorstel ook wel op een goed moment – lopen de huidige regelingen
zo goed, dat wij kortgeleden moesten zeggen dat het aangaan van nieuwe transactieverplichtingen
bijna niet meer mogelijk was, omdat het einde in zicht was van de eerste daarvoor
bestemde 475 mln. Nu deze 200 mln. erbij komt, kan er door worden gegaan met
het opkopen conform de regeling.De heer Atsma (CDA):De conclusie is dus juist dat de laatste tijd in Assen niet gehandeld
en opgekocht is. Ik mag dus aannemen dat voor het verhandelen van rechten
met afroming hetzelfde geldt.Minister Apotheker:Er is verhandeld en dus wordt er geregistreerd als de transacties binnenkomen
bij het bureau heffingen. Nu gaat het erom dat het volstrekt duidelijk is
dat het kabinet extra middelen ter grootte van 200 mln. heeft uitgetrokken
voor het doorgaan met de opkoopregeling. Vanaf dat moment – en dat was
vrijdag het geval – bestond er geen onduidelijkheid meer over het doorgaan
met deze opkoopregeling.Er is veel meer aan de hand dan het ontwikkelen van een noodwet om de
korting van 10% op de mestproductierechten tijdelijk terug te geven. Om de
sector varkenshouderij een duurzame basis te bieden zijn vele veranderingen
nodig, ook op het terrein van bedrijfsvoering, dierenwelzijn, hygiëne,
marktgerichtheid, ketenontwikkeling, samenwerking in die ketens, etc. Een
belangrijk onderdeel daarvan is ook het meest effectieve pakket van die flankerende
beleidsmaatregelen. Dat betreft onder andere het meest effectieve pakket van
de opkoopregelingen. Wij maken daarin het interessante onderscheid voor de
opkoopregeling van varkenshouderijen aan de rand van natuurgebieden die natuur
en landschap dienen.Met deze extra impuls van ruim 200 mln. zal het meest effectieve pakket
van flankerende beleidsmaatregelen nader worden vastgesteld. Daarover wil
ik graag met de sector overleggen. Ik zeg dat in reactie op de oproep van
de heer Feenstra waarover wij al zo vaak samen hebben gesproken, ook in dit
huis. Ik wil dat met een zekere regelmaat doen in een geïnstitutionaliseerd
verband. Die toezegging doe ik de Kamer, omdat het mijn vaste voornemen is
bij deze extra financiële impuls de sector te betrekken. Ik bedoel daarmee
niet uitsluitend de organisaties in de primaire sector, maar ook de organisaties
die een keten kunnen vertegenwoordigen of dat reeds doen.In dat overleg kunnen ook andere elementen die niet met wetstechniek en
reparatie daarvan te maken hebben, aan de orde komen. Zo'n element is bijvoorbeeld
de vraag wat de echte prioriteiten zijn om te komen tot een iets kleinere
en duurzame varkenshouderij. Ik denk dus aan een iets bredere aanpak voor
de komende jaren, waarbij de vraag betrokken wordt welke elementen centraal
dienen te staan. De wederzijdse juridische positie dient daarbij zorgvuldig
gehandhaafd te worden. Het zal duidelijk zijn dat de Staat der Nederlanden
en deze minister door het aanvragen van het spoedappèl en het willen
doorlopen van de bodemprocedure in een totaal andere juridische positie verkeren
dan enkele van bij dat overleg betrokken partijen. Zij weten dat en zij hebben
er zelf belang bij dat onderscheid goed vast te houden. Dat neemt niet weg
dat over de begrippen flankerend beleid en de vraag wat een duurzame varkenshouderij
is, goed overleg met elkaar kan worden gevoerd. Aan dat overleg zal ik vorm
geven.Mevrouw de voorzitter! Er is veel over gesproken of met deze reparatiewet
echt wordt voldaan aan het doel dat wij met ons allen nastreven: het deksel
weer op de pan; het uitsluitend teruggaan naar de situatie per 1 september
1998 terzake van de toen geldende aantallen varkensrechten. Met de correctie
in de vorm van de tijdelijk ophoging van 10% kan in mijn ogen waargemaakt
worden dat de varkenshouder weer in dezelfde positie komt te verkeren als
om 0.01 uur op 1 september 1998 het geval was. Wij hebben daarmee namelijk
de angel uit de uitspraak van de president gehaald. De overweging in kort
geding sloeg in essentie op het voorkomen van onomkeerbare schade. Die schade
wordt voorkomen door de tijdelijke teruggave van de 10%, in
de vorm van een waardering van het aantal varkensrechten met de formule 10/9.
Hierdoor komt die 10% tijdelijk effectief in handen van de varkenshouder terug.
Er zal geen ophoging ontstaan, omdat het in die redenering niet past om latentie
te activeren voor teruggave.De heer Oplaat (VVD):Mevrouw de voorzitter! Denkt de minister dat het voor de rechter juridisch
houdbaar is dat hij de latente ruimte niet teruggeeft, maar zich slechts beperkt
tot de 10% generieke korting?Minister Apotheker:Het antwoord is: ja.De heer Oplaat (VVD):Dat is duidelijk.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Dit betekent dat er twee soorten rechten zouden zijn, een
gepraktiseerd recht en niet-gepraktiseerd recht. Ik doel hiermee op het verschil
tussen een werkelijk bezette varkensplaats en een varkensplaats die latent
in de vergunning aanwezig is, maar niet wordt gebruikt. Wordt dit onderscheid
werkelijk gemaakt?Minister Apotheker:Per 1 september hebben wij de Wet herstructurering varkenshouderij. Deze
wet als zodanig is met deze uitspraak niet onverbindend verklaard. Het stelsel
is er. Er zijn ook hoofdstukken die voluit hun geldigheid hebben behouden.
Het begrip "varkensrecht" is er als zodanig ook nog als onderdeel van de wet,
zij het niet in het kader van de werking van de hoofdstukken II t/m IV.Het is mijn stellige overtuiging dat wij de uitspraak van de president
zo mogen interpreteren, dat de goede benadering is dat wordt uitgegaan van
de varkensrechten, verkregen op basis van de wet. Wij moeten dan niet naar
de situatie van 31 augustus terugkeren, maar naar het aantal varkensrechten
dat toen werd gepraktiseerd en dat men had gekregen na toepassing van alle
regels rondom de latente ruimte. Hierop werden overigens vele uitzonderingen
gemaakt, omdat men werkte met hardheidsgevallen. Hierdoor konden de mensen
die deze latente ruimte toen al gebruikten, de varkens uit deze ruimte meegeteld
krijgen in hun varkensrechten. Het verkregen varkensrecht op basis van de
wet kan men voluit uitoefenen, omdat die 10% het enige was wat daarop is gekort.
En die krijgt men nu tijdelijk terug.De heer Van der Vlies (SGP):Kan de minister mij dan verklaren waarom in de uitspraak – ik heb
het niet over de overweging – die latente rechten überhaupt worden
genoemd? Dat is dan toch niet relevant?Minister Apotheker:Relevant is vooral de stelligheid waarmee ik kan zeggen dat ik naar ik
meen de angel uit de uitspraak en dus uit de voorziening heb gehaald. Ik ben
er ten volle van overtuigd dat het tijdelijk teruggeven het probleem wegneemt
dat de enige reden voor de rechter was om tot deze uitspraak te komen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik gun de minister graag zijn overtuiging. Het is echter mijn opvatting
dat de minister dan wel de uitspraak "koud zet" door die 10% terug te geven,
maar nog een antwoord moet vinden op die gemiddeld 11% latente ruimte.Minister Apotheker:Er zijn nog vele antwoorden te geven buiten de antwoorden op de vragen
over de tijdelijke 10%. De beantwoording van die vragen moet uit de bodemprocedure
komen. Ik ben mij daarvan bewust. Ik weet natuurlijk ook dat je niet met 100%
zekerheid kunt zeggen dat je alle procedures zult winnen. Dat is op dit moment
zelfs enigszins eufemistisch uitgedrukt. Ik kan niet ontkennen dat er intern
bij mij in huis, in verhoogde mate na de uitspraak, allerlei scenario's worden
ontwikkeld om overal op bedacht te zijn. Dat is ook een antwoord op een vraag
van vele sprekers. Maar dit punt, de latentie teruggeven omdat dat te maken
zou hebben met deze uitspraak in kort geding, is bij mij niet aan de orde!De heer Feenstra (PvdA):Voorzitter! Ik ben de minister erkentelijk dat hij heeft aangegeven snel
gestructureerd overleg met de sector te beginnen over een brede agenda. Ik
zou hem willen suggereren dat op zeer korte termijn te doen en juist dit punt
als eerste agendapunt op te voeren. Wij hebben allemaal verwezen naar het
vonnis van de rechter, maar ons bereiken nu al brieven dat er binnen de sector
anders over wordt gedacht. Het lijkt mij goed om dit zo snel mogelijk op te
helderen voordat dit leidt tot weer allerlei gerechtelijke procedures. Gaat
het nu om het terugdraaien van 10% of over het terugdraaien van 10% en latente
rechten? De minister heeft daar naar zijn overtuiging een helder antwoord
op gegeven, maar ik adviseer hem toch sterk dat snel met de anderen in het
veld te communiceren om te voorkomen dat wij weer terechtkomen in een cyclus
van allerlei juridische acties.Minister Apotheker:Wij moeten elkaar de juridische posities niet opeens minder gunnen, maar
overleg kan dienstig zijn om in elk geval uit te leggen waarom je meent een
bepaalde lijn te moeten volgen. Maar volgens mij heb ik al voldoende over
het overleg gezegd.Mevrouw de voorzitter! De getroffen voorziening maakt de kans zeer reëel
dat bij een eventueel nieuw kort geding geen buitentoepassingsverklaring van
de herstructureringswet meer plaatsvindt. In de tekst van het wetsvoorstel –
dat krijgt de Kamer volgens de normale procedure voorgelegd – en in
de memorie van toelichting krijgt de vraag of dit een sluitende oplossing
is, uitdrukkelijke aandacht.Ik hoop inmiddels duidelijk te zijn geweest over de feitelijke afroming,
verkoop en opkoop van rechten. In totaliteit gaat het om 240.000 varkenseenheden
die uit de markt zijn genomen via de afroming die ons nu bekend is, om 250.000
eenheden via de transacties die ons nu bekend zijn, via opkopen en een extra
aantal van 100.000 varkenseenheden ten gevolge van het opkopen via de zogenaamde
Bevar-regeling. Die totale inschatting leidt tot de conclusie dat er op dit
moment ingeboekt kunnen worden zo'n 550.000 varkensrechten die uit de markt
zijn genomen.Mevrouw de voorzitter! De heer Feenstra vroeg naar het standpunt van de
Europese Commissie over de herstructureringswet als zodanig. Ik heb op dit
moment onvoldoende informatie tot mijn beschikking om u over de briefwisseling
van ver voor 3 augustus jl. – de dag van mijn aantreden – te informeren,
maar ik kan u wel zeggen dat commissaris Fischler mij bij brief van 12 december
1998 heeft laten weten dat het stelsel van varkensrechten
verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt indien het stelsel valt te
beschouwen als een noodzakelijke en geschikte maatregel ter implementatie
van de nitraatrichtlijn. Die aanduiding is ook de aanduiding van de wet als
zodanig. De milieumaatregel, ook in termen van de nitraatrichtlijn, geeft
wat dat betreft duidelijkheid over het standpunt van de Commissie.De heer Atsma (CDA):Mevrouw de voorzitter! Ik denk dat het bij de heer Fischler niet zozeer
gaat om de vraag of varkensrechten wel of niet zijn toegestaan, maar in de
kern om de vraag of het ontnemen van eigendom wel kan. Daar gaat het volgens
mij in de kern om bij de toetsing door de Commissie.Minister Apotheker:Maar dat was niet de vraag van de heer Feenstra.De heer Atsma (CDA):Ik zou het toch wel aardig vinden als u aangeeft of de Commissie ook op
dat punt een indicatie heeft gegeven.Minister Apotheker:En die vraag ligt langs allerlei lijnen op veel andere borden en daar
hebben wij het in dit debat ook steeds over. Daarom is deze noodwetgeving
als correctie via het tijdelijk teruggeven al gezonden aan de Raad van State
en daarom vindt de minister dat dit een sluitende aanpak is.Voorzitter! Ik kom over de moties te spreken. Het zal de Kamer niet verbazen
dat ik de motie van de heer Atsma om nu al over te gaan tot een adequate schadevergoedingsregeling,
ten zeerste moet ontraden. Het gaat nu om de reparatie, de noodwet die het
deksel op de pan houdt. Het gaat ook om – maar dat staat hier buiten –
het definitief vermijden van de tweede verplichte korting. De beantwoording
van de vraag in hoeverre schadevergoeding nodig zal zijn, vindt haar weg langs
de bodemprocedure.Ik kom te spreken over de motie van de heer Stellingwerf, die de regering
verzoekt de bereidheid uit te spreken zo nodig de varkensrechten die in schooltermen
gesproken boventallig zouden zijn, aan te kopen. Het gaat en het blijft gaan
om een tijdelijke ophoging van de effecten van de varkensrechten. Het is niet
een definitief structureel geven van 10% extra varkensrechten. Het is in afwachting
van de bodemprocedure. De noodwet spreekt ook van het tijdelijk ophogen met
10% en dan ook nog in de vorm van de vermenigvuldigingsfactor die de 10% mogelijk
maakt. Dat betekent dat de analyse van de heer Stellingwerf dat een hok te
vol kan zijn en er geen milieuruimte is, kan voorkomen. Dat is dan op basis
van het vrijwillig opkopen in de hoedanigheid van de wet voor 23 februari,
de dag van de uitspraak. De uitspraak van de rechter is ook dat het geen terugwerkende
kracht is. Vanaf 23 februari heeft die zijn betekenis. Een varkenshouder die –
ook al weet hij dat de ophoging maar tijdelijk is – varkensrechten kwijt
wil en dus wil verkopen, kan niet die opgehoogde 10% verkopen. Het begrip
varkensrecht blijft hetzelfde, alleen de betekenis wordt: keer 10/9. De eerste
10 kan hij wel verkopen. Die verkoopt hij dan structureel en definitief. Hij
moet afwegen of dat wel een oplossing is van zijn probleem. De toevoeging
is maar tijdelijk. Op zichzelf zijn varkensrechten blijvend verhandelbaar.De heer Stellingwerf (RPF):Dat begrijp ik. Daarover zijn wij het blijkbaar eens. Het gaat erom dat
bepaalde boeren op bepaalde momenten – de rechterlijke uitspraak was
er nog niet – tegen een bepaalde prijs hebben gekocht. Daar is niets
meer aan te doen. De motie verzoekt de minister als hij opkoopt, desgewenst
door de boer, dezelfde prijs te betalen als waarvoor de boer heeft moeten
opkopen.Minister Apotheker:Als een varkenshouder vindt te veel varkensrechten te hebben, dan moet
hij vooral gaan verkopen. Dat kan in de vrije markt.De heer Stellingwerf (RPF):Dan doet u onrecht aan het onvoorziene van de nu ontstane situatie. Ik
pleit ervoor de kleine ruimte die de motie vraagt, te honoreren.Minister Apotheker:Mijn antwoord is bijna wat u vraagt. Iemand vindt dat hij tijdelijk te
veel heeft en wil op basis daarvan verkopen, wetende dat hij misschien later
weer een tekort heeft omdat die 10% er weer afgaat. Dat kan dus. Daarvoor
hoeft de overheid geen opkoopregeling in te richten. Als het ter verkoop bij
het opkooploket van de overheid wordt aangeboden, waarom niet? De motie raad
ik af; ze is ook overbodig.De heer Stellingwerf (RPF):Met dat laatste ben ik het niet eens. Zij is niet overbodig. Ik vind dat
de minister hier een streep trekt waar hij die een eindje verder had moeten
trekken.Minister Apotheker:Dat komt doordat u in uw motie een streep trekt. U zegt: deze varkensrechten.
Daarmee bedoelt u de opgehoogde 10%. Die bestaan niet. Het varkensrecht als
aantal blijft. In de noodwet komt de vermenigvuldigingsfactor die leidt tot
die tijdelijke verhoging met 10%.De heer Stellingwerf (RPF):Dit is een veel te theoretische benadering.Minister Apotheker:Dat is wel een reden voor mij om hierover zo stellig te zijn.De heer Stellingwerf (RPF):Ik hoop dat de Kamer er een ander oordeel over zal hebben.Minister Apotheker:Ik wijs de motie af.De heer Atsma (CDA):Als ik het goed begrijp, mevrouw de voorzitter, kan een boer die 10% terugkrijgt,
op basis van de voorstellen van de minister, die per definitie niet verkopen.Minister Apotheker:Een boer die er 100 had en er na de korting 90 overhield, maar er na de
tijdelijke ophoging weer effectief 100 heeft, maar er ook 10 bij heeft gekocht,
omdat hij wilde doorgaan, zal vinden dat zijn stalruimte nu voor 10 stuks
te klein is. Hij moet niet denken dat die ophoging verhandelbaar is. Hij moet
beseffen dat hij ze tijdelijk heeft gekregen, maar er de komende negen maanden
met een te kleine stal geen gebruik van wil maken. Hij kan er 10 verkopen.
Dat kan hij gewoon doen in de markt. Er is geen overheid nodig om nog een
voorziening te treffen.De heer Atsma (CDA):En u denkt dat u dat kunt regelen?Minister Apotheker:Ja, dat kan ik regelen.De heer Poppe (SP):Op het moment dat de overheid de 10%, weliswaar tijdelijk,
weer teruggeeft, zal er weinig handel zijn. Dan komen er ineens een heleboel
varkensrechten in de markt. Zoals de minister zegt, kan degene die al heeft
aangevuld, van 900 varkens al is teruggegaan naar 1000, er geen 100 varkens
meer bij nemen. Hij zou voor tijdelijke eigendom nieuwe stallen moeten bouwen.
Zo'n investering kan niet zo worden gedaan. Iedereen heeft er 10% varkens
bij gekregen. Aan wie moet hij verkopen? Hij kan ze gewoon niet besteden.
Dat is toch duidelijk? Dat is toch niet redelijk?Minister Apotheker:Blijkbaar heeft hij eerder al kunnen kopen. Toen was er dus ook iemand
die verkocht.De heer Poppe (SP):U begrijpt mij niet. Hij had ruimte voor 1000 varkens. Na 10% korting
had hij er 900 over. Hij had dus 100 varkenshokken leeg staan. Daar was nog
ruimte. Die heeft hij opgevuld. Nu krijgt hij er weer 10% bij. Hij zou nu
1100 varkens moeten gaan houden, maar dat kan hij niet.Minister Apotheker:U zegt hetzelfde als ik, maar mijn voorbeeld was een factor 10 kleiner.De heer Poppe (SP):U wilt mij misschien niet begrijpen.Minister Apotheker:Ik redeneer kleinschaliger.De heer Poppe (SP):De 10% die de overheid, weliswaar tijdelijk, teruggeeft, kan in dat geval
gewoon niet benut worden. De varkenshouder heeft er niets aan. Alleen degenen
die verkocht hebben en dus ruimte hebben, kunnen die benutten. Ik vind dat
een krakkemikkig zootje zo.Minister Apotheker:De ondernemer heeft zijn benutting al gezocht door vóór
de uitspraak al vrijwillig bij te kopen. Hij mag nu zelf beslissen of hij
de tijdelijke ophoging behoudt, in de hoop dat zij definitief wordt, zodat
hij alsnog kan bezien wat hij doet met zijn bedrijf. Hij kan ook vaststellen
dat hij te veel heeft aan de ophoging en een gedeelte van zijn varkensrechten
verkopen. Maar dan is hij ze definitief kwijt. Hij moet dan later maar weer
zien of hij ze terug krijgt.De heer Poppe (SP):Hij kan ze niet kwijt, want iedereen heeft er net 10% bij gekregen. Er
is geen handel of ze brengen geen stuiver op. Dat is toch een krikkemikkige
onrechtvaardigheid?Minister Apotheker:Wij blijven van mening verschillen. Ik vind dat er voor dit probleem geen
voorziening door de overheid nodig is.De heer Atsma (CDA):Mijn conclusie naar aanleiding van deze conclusie is dat de varkens die
er tijdelijk bij mogen komen, in feite staatseigendom blijven. Daar mag niets
mee gebeuren. Het worden varkens van de minister. Hij houdt ze. Hij neemt
ze op enig moment weer terug.Minister Apotheker:Blijkbaar is er een grote behoefte om in termen van dictatuur en staatseigendommen
te spreken. Dat zijn voor mij als sociaal-liberaal nog niet echt woorden die
ik voor in de mond heb. Ik heb een duidelijk antwoord gegeven. De rechten
zijn verhandelbaar. Men is vrij om ermee te doen wat men wil.De heer Atsma (CDA):U wilt het niet begrijpen of u begrijpt het niet. In uw eigen voorbeeld
gaat het in de kern om een boer met 100 varkens die er 10 moest inleveren.
Hij heeft daarna zijn stallen weer volgezet, misschien wel omdat de bank erom
vroeg; wie zal het zeggen? Vervolgens zegt u dat hij tijdelijk weer 10% terug
kan krijgen. Op mijn vraag of die boer rechten voor 10 varkens kan verkopen,
zei u dat dit niet kan. Mijn conclusie is dus dat u iedereen voor de gek houdt.
Het blijft gewoon staatseigendom.Minister Apotheker:U luistert gewoon niet. Ik zei op uw vraag of die boer die 10 kan verkopen
volmondig "ja". Alleen moet die boer goed beseffen dat hij dat misschien doet
in de veronderstelling dat die ophoging met 10% definitief is. Dat is niet
zo. Die krijgt hij maar tijdelijk. Het blijft zijn afweging. Daar kan toch
geen onduidelijkheid over zijn?De heer Oplaat (VVD):Ik heb het idee dat wij langs elkaar heen praten. Dat hebben wij afgelopen
vrijdag eigenlijk ook al gedaan. Het probleem is dat er varkensboeren zijn
die hun 10% weer opgevuld hebben voor ƒ 4000 per varken. Nu blijkt
dat die varkensrechten bijvoorbeeld nog ƒ 2000 waard zijn. Die boer
gaat niet verkopen en zit tijdelijk met 110% varkens. Hij heeft een milieuvergunning
voor 100%. De minister gaat toch straks die 10% niet als latente ruimte rekenen?
Dan hebben wij wel een probleem.Minister Apotheker:Volgens de noodwet krijgt het varkensrecht een vermenigvuldigingsfactor
van 10/9. Dat betekent dat de effecten van de eerste korting ongedaan worden
gemaakt.De heer Van der Vlies heeft de regering gevraagd de latente ruimte te
gebruiken voor een adequate schadevergoedingsregeling. Wij hebben al gesproken
over de latente ruimte binnen de noodwetgeving. Ik ben en blijf van mening
dat de beantwoording van de vragen over de latente ruimte een onderdeel vormt
van de bodemprocedure. Bij het wegnemen van de angel, volgens de uitspraak,
is het regelen van schadevergoedingsregelingen en zeker het benutten van de
latente ruimte niet aan de orde.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Ik wil niet meer ingaan op het begrip latente ruimte en de
daaronder liggende rechten. Daarover hebben wij zojuist gesproken. Maar aanvaardt
de minister dan ook het risico dat het plafond van mestproductierechten er
beduidend, gemiddeld 11%, door omhoog wordt getild? Dat is de consequentie
van het feit dat hij het nu laat rusten totdat de bodemprocedure ten einde
is.Minister Apotheker:Wij verschillen van mening over dit punt. Ik ben van mening dat deze uitspraak
niet betekent dat de latente ruimte ingevuld kan worden. En dus ga ik dat
niet via de noodwet repareren. De noodwet zal alleen gaan over de feitelijke
korting van 10% en niet over de latente ruimte. Er zijn per 1 september 1998
varkensrechten met 10% gekort. En dat wordt tijdelijk gecorrigeerd.De heer Van der Vlies (SGP):Een boer heeft 100%, waarop 10% is gekort. Die 10% krijgt hij tijdelijk
terug. Dat maakt weer 100%. De boer had, modelmatig geredeneerd, 11% latente
ruimte. En die hebt u afgepakt.Minister Apotheker:Omdat ik ervan uitga dat de wet onverbindend is. Hiermee is het punt latente
ruimte behandeld: ofwel door een generieke 11% korting – onderdeel van
de wet en dus democratisch vastgesteld – ofwel door compensatie van
hardheidsgevallen. En ook die is democratisch vastgesteld, namelijk door het
beleid van de minister dat is teruggekoppeld met de Kamer. Kortom, er kan
berekening van varkensrechten plaatsvinden. Die heeft plaatsgevonden. Slechts
daarop is 10% gekort. En dat leidt tot teruggave.De voorzitter:Ik geloof dat ik het nu zelfs begin te begrijpen. Dat lijkt mij het moment
waarop de minister op een volgend onderwerp kan overstappen.De heer Ter Veer (D66):Ten behoeve van het stenogram wijs ik erop dat de minister "onverbindend"
zei waar hij "verbindend" bedoelde.Minister Apotheker:In ieder geval is mijn interpretatie en daarmee de inhoud van de noodwetgeving
zodanig dat ik geen poging meen te hoeven doen om de latentie te activeren
en dus zeker niet om een schadevergoedingsregeling te maken. Ik ontraad derhalve
aanvaarding van de motie.De heer Poppe heeft in zijn motie de wens uitgesproken om te komen tot
een evenwichtige verhouding tussen biggen- en vleesvarkensproductie. De wet
gaat natuurlijk al uit van gescheiden productierechten voor zeugen en vleesvarkens.
En daarmee wordt een verdere groei van de export van het aantal biggen voorkomen.
Door korting zullen meer biggen nationaal worden afgezet. Daarmee wordt feitelijk
voldaan aan in ieder geval de strekking van de motie. Bovendien zijn verdergaande
maatregelen EU-rechtelijk niet mogelijk. Ik ontraad daarom aanvaarding van
deze motie. Ik probeer de heer Poppe met deze uitleg ervan te overtuigen dat
de wet in deze richting werkt. De wet doelt op een dergelijk evenwicht.De heer Poppe (SP):Kan de minister aangeven op welk moment dat evenwicht er zal zijn? Er
zijn zaken waaraan eeuwen kan worden gewerkt zonder dat het doel wordt bereikt.
Mijn opzet is om het evenwicht op zo kort mogelijke termijn te verkrijgen.Minister Apotheker:Als ik dat antwoord kan geven, zal ik het u geven. Ik kan het nu niet
geven.De heer Poppe (SP):Daarom is die motie nu juist van belang. Ik hoop dat daarvoor steun is
in de Kamer. De minister wordt daarmee wat peper toegediend om hieraan te
werken, zodat er snel maatregelen komen om dat doel wel te bereiken.Minister Apotheker:Van ieder goed idee dat deze lijn kan verstevigen, zeg ik: prima. De wet
is er evenwel op gericht onderscheid aan te brengen. Over de beleidsintentie
zijn wij het niet oneens. Zojuist heb ik al gezegd dat verdergaande maatregelen
hun EU-rechtelijke beperkingen kennen.De heer Poppe (SP):Voorzitter! In mijn inbreng heb ik ook gezegd dat de minister overleg
moet plegen met de sector op basis van een redelijke schadeloosstelling, zodat
het geld dat met die redelijke schadeloosstelling is gemoeid, onder andere
kan worden gebruikt om deze motie snel uitgevoerd te krijgen. Verder denk
ik aan een gesloten systeem. Kortom, de bedoeling is te komen tot een werkelijke
herstructurering van de varkenshouderij. In het algemeen overleg van vrijdag
en in dit overleg hebben wij alleen maar over geld en varkensrechten gesproken,
maar niet over herstructurering. Daarom wijs ik de minister erop dat deze
motie onderdeel uitmaakt van mijn vraag aan de minister: is hij bereid met
de sector overleg te plegen en op basis van een redelijke schadeloosstelling
te komen tot nadere afspraken over de werkelijke herstructurering? Ik meen
dat wij daarmee zouden opschieten. Wat nu gebeurt, is gekissebis met rechters.
Daarmee schieten wij echt niet veel op.Minister Apotheker:In mijn opmerking over het overleg dat ik wil gaan voeren, stonden en
staan twee elementen centraal: werken met het meest effectieve pakket flankerende
maatregelen met de extra financiële impuls, ook vanaf dit moment, en
werken aan de hand van de hoofdlijnen om te komen tot een meer duurzame en
een iets kleinere varkenshouderij. Daarbij kan dit onderdeel een rol spelen.
Het zal ongetwijfeld in dat overleg aan de orde komen.De heer Poppe (SP):Maar zonder een financiële bijdrage...Minister Apotheker:U vroeg aan de minister de toezegging dit in het overleg mogelijk te maken
of aan de orde te stellen. Het antwoord is: ja.De heer Poppe (SP):Maar de zin met "redelijke schadeloosstelling" heeft u geschrapt.Minister Apotheker:Daarover heb ik al heel duidelijke uitspraken gedaan.Voorzitter! Ik kom vervolgens toe aan een reactie op de motie van de heren
Feenstra, Oplaat en Ter Veer. Zijn met de voorziene noodwet voldoende en adequate
maatregelen genomen om uitbreiding van de varkensstapel te voorkomen? Het
kabinet heeft een wetsvoorstel ingediend dat dient om de angel uit het probleem
te halen. Daarmee zal ook de terugwerkende kracht worden geregeld. Daarover
komt namelijk iets in de noodwetgeving te staan. De terugwerkende kracht zal
dus gelden vanaf de datum van de uitspraak. Naar wij mogen hopen, zal deze
wet binnen twee à tweeënhalve maand in het Staatsblad staan en
daarin zal dan de datum van 23 februari zijn opgenomen. Dat betekent dat vanaf
dat moment dezelfde handhavingen en rapportages gaan gelden die zouden hebben
gegolden zonder deze uitspraak en zonder deze correctie, terwijl daarbij zeker
is dat de tijdelijke teruggave van 10% de maatstaf is geworden. Het stelsel
van controle en handhaving is gebaseerd op het jaargemiddelde van de varkenshouder
en dat jaargemiddelde moet overeenkomen met zijn berekend varkensrecht en
straks dus met zijn berekend varkensrecht maal 10/9. Daarmee is dezelfde situatie
van controle, handhaving en beheersing aan de orde dan die welke was voorzien
in de wet voor de herstructurering.Bovendien geldt dat door door te gaan met afromen en opkopen – dat
is hier niet bedoeld door de geachte afgevaardigde, maar ik zeg het toch –
de neerwaartse druk sowieso wordt doorgezet. We hadden al 550.000 varkensrechten
uit de markt geno- men en hiermee zullen wij doorgaan. Naar mijn stellige
overtuiging wordt met deze noodwetgeving voldaan aan de noodzaak
van de opstelling van een dergelijke wet. Zij werkt terug tot 23 februari
en levert dan het normale en toereikende controle- en beheersingssysteem op,
het systeem dat wij zelf met de wetge- ving beoogd hebben. De Kamer heeft
de oproep gedaan om met spoed maatregelen te nemen. Daarom moet de noodwet
snel in het Staatsblad worden gepubliceerd.De heer Feenstra (PvdA):Voorzitter! Dat heb ik begrepen, maar die noodwet – ik blijf het
maar een reparatiewet noemen – kent een traject van twee maanden. De
minister gaf zelf aan dat er ook tweeënhalve maand mee gemoeid kan zijn.
Ik gaf al aan dat de sector andere opvattingen heeft dan de minister. De vraag
is of het vonnis nu al dan niet volledig is gehonoreerd. Daar kunnen waarschijnlijk
ook nog wel wat juridische procedures op volgen. Daarmee zullen volgens onze
analyse minimaal twee maanden verlopen voordat de reparatiewet in het Staatsblad
staat. Is het dan niet mogelijk om in elk geval één maatregel
te nemen, een ministeriële regeling, een AMvB, een noodwetje of anderszins,
zodat boven dat plafond geen groei kan plaatsvinden?Minister Apotheker:De hoofdregel is dat men zijn jaargemiddelde moet halen. Het is helder
wat het nieuwe jaargemiddelde is, omdat de wet met terugwerkende kracht tot
dezelfde datum gaat. Het zou zeer onverstandig zijn om het aantal varkens
uit te breiden vóór het moment dat de noodwet in het Staatsblad
staat. Immers, men moet het jaargemiddelde halen. Dat is namelijk het stelsel
van controle en handhaving. Als men toch zou ophogen, zou men later veel meer
moeten teruggaan dan nu met deze noodwet, waarvan iedere varkenshouder weet
dat hij eraan komt.De heer Atsma (CDA):Vindt de minister het niet vervelend dat thans blijkt dat een meerderheid
van de Kamer kennelijk niet voor 99,9% wil blindvaren op de reparatiewetgeving
die de minister heeft voorgesteld?Minister Apotheker:Ik zou het vervelend vinden als mijn antwoord niet toereikend werd gevonden.De heer Atsma (CDA):U was vrijdagavond met hetzelfde antwoord volstrekt helder. Ik weet wel
dat de heer Oplaat heel lang heeft nagedacht...Minister Apotheker:Ik ben niet van mening veranderd over de doeltreffendheid van de noodwet
en over de doeltreffendheid van het controleren op het jaargemiddelde. Daar
komt bij dat de hele buitenwacht weet dat deze minister binnen twee maanden
met de noodwet in het Staatsblad komt. Men weet precies waar men aan toe is
met de terugwerkende kracht tot 23 februari.De heer Atsma (CDA):Wat doet u als de coalitie de motie handhaaft?Minister Apotheker:De motie vraagt mij met spoed maatregelen te nemen. De noodwet voorziet
daarin.De heer Ter Veer (D66):Ik wijs de heer Atsma erop dat de Kamer medewetgever is. Zij geeft een
signaal af. Zowel van de zijde van de regering als van de zijde van het parlement
gaat een overduidelijk signaal naar de sector: weet wat u te wachten staat,
weet dat daarover geen enkel misverstand bestaat.De heer Atsma (CDA):Wij vinden dat natuurlijk ook. Daar is geen enkele discussie over. Wij
weten heel goed dat de Kamer medewetgever is, maar op dit moment gaat het
om een kernvraag. Wij zitten met een rampzalige wet van Van Aartsen. Daar
is deze minister mee opgescheept. Hij heeft een erfenis met een hypotheek
gekregen, een hypotheek die zich moeilijk laat aflossen. Vervolgens komt de
minister met reparatiewetgeving en zegt de heer Ter Veer: het gaat ons niet
ver genoeg. Wie heeft nu vertrouwen in wie?De heer Poppe (SP):De minister zegt in feite dat hij bezig is met de uitvoering van een motie
die overbodig is. Nu wordt gezegd dat de motie een duidelijk signaal van de
Kamer is. Dat geldt natuurlijk ook voor mijn motie. Ook daarvan zegt de minister
dat hij in die richting bezig is. Desalniettemin ontraadt hij alleen mijn
motie. De Kamer steunt de minister zolang de meerderheid de minister niet
naar huis stuurt. Daar hebben wij geen motie voor nodig.Minister Apotheker:Het is in mijn ogen heel zinvol dat de noodwetgeving voorziet in wat de
motie vraagt: maatregelen om groei te voorkomen. Daarmee zou ik willen afsluiten.De beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-3412-3428.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl