Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de positie van de deskundige in het strafproces (Wet deskundige in strafzaken) (31116)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 916-930

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-02-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 18, pagina 916-930

20-01-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31116Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 20 januari 2009)Pagina 915-916
Lijst van besluiten (dinsdag 20 januari 2009)Pagina 930-931
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de positie van de deskundige in het strafproces (Wet deskundige in strafzaken) (31116)Pagina 916-930
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 20 januari 2009)Pagina 931-933

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 75 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de
positie van de deskundige in het strafproces (Wet deskundige in strafzaken)
(31116).De voorzitter:Ik heet de minister van Justitie van harte welkom in dit huis.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Mevrouw de voorzitter, de rol van forensische expertise in de rechtspleging –
en zeker in de strafrechtspleging – is als gevolg van samenhangende
technisch-wetenschappelijke en maatschappelijke ontwikkelingen steeds dominanter
en onmisbaarder geworden. Er wordt dan ook steeds vaker een beroep gedaan
op deskundigen. De Schiedammer parkmoordzaak en de evaluatie daarvan door
de commissie-Posthumus in opdracht van het College van procureurs-generaal
hebben bloot gelegd dat er heel wat schort aan de kwaliteit van en de waarborgen
rondom het verrichten van feitenonderzoek door deskundigen, de rapportage
door deskundigen, de interpretatie van de resultaten van deskundigenrapporten
enzovoorts. Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, heeft tot doel de
regeling met betrekking tot de deskundige in het strafproces te verbeteren.
De VVD-fractie ondersteunt dit streven. Mijn fractie beoordeelt het positief
dat in het Eerste Boek een afzonderlijke titel is opgenomen met de rechten
en plichten van de deskundige als procesdeelnemer. Daardoor krijgt de deskundige
een meer volwaardige positie in het strafproces.Mijn fractie beoordeelt het daarnaast positief dat de positie van de verdediging
verbeterd wordt, onder andere doordat in het voorbereidende onderzoek de verdediging
om aanvullend onderzoek of om een tegenonderzoek kan vragen. Tot slot is belangrijk
dat de rechter-commissaris ook buiten het gerechtelijk vooronderzoek een rol
krijgt toebedeeld en bijvoorbeeld ook ambtshalve de bevoegdheid krijgt tot
het inschakelen van deskundigen buiten het gerechtelijk vooronderzoek.De minister is bij de beantwoording van de schriftelijke vragen van mijn
fractie uitvoerig op de vragen ingegaan. Dank daarvoor. Desalniettemin zijn
er nog enkele punten waarover ik vandaag, namens de VVD-fractie, met de minister
van gedachten wil wisselen: 1) wie bepaalt de vraagstelling aan de deskundige;
2) wat is de positie van degene die het onderzoek daadwerkelijk uitvoert;
3) de scheidslijn tussen technisch onderzoek door de politie en deskundigenonderzoek;
4) de beëdiging van de deskundige; 5) het groeimodel van het deskundigenregister;
6) de DNA-wet als lex specialis; 7) overgangsregeling; en tot slot 8) de stand
van zaken tussen NRGD en LRGD.1. Op pagina 2 van de nadere memorie van antwoord staat te lezen: "Het
wetsvoorstel biedt de mogelijkheid – en stimuleert dat ook – om
te komen tot een betere rapportage, doordat contact tussen opdrachtgever en
deskundige wordt aangemoedigd ter verduidelijking van de vraagstelling." Hoe
ver kan of moet dat contact gaan? Anders gezegd: stel de rechter of de officier
van justitie is de opdrachtgever, wie bepaalt dan uiteindelijk de vraagstelling
voor het deskundigenonderzoek? Naar de mening van de VVD-fractie dient dat
de rechter of de officier van justitie te zijn. Deelt de minister die mening?
Zo ja, hoe kan voorkomen worden dat de deskundige te zeer vanuit zijn deskundigheid
de vraagstelling beïnvloedt en dus tot op zekere hoogte het onderzoek
als het ware in eigen hand kan nemen?2. Het is niet ongebruikelijk dat degene die tot deskundige is benoemd,
het onderzoek niet zelf uitvoert, maar dit doet uitvoeren. De deskundige coördineert
slechts het onderzoek en verdedigt, indien nodig, het door de onderzoeker
opgestelde rapport ter zitting. Indien daarnaar gevraagd wordt ter zitting,
zal de deskundige antwoorden: "Ik heb het onderzoek niet zelf uitgevoerd."
Betekent dit dat de onderzoeker ook als deskundige moet worden aangewezen
en dus opgenomen moet zijn in het deskundigenregister, het NRGD? Of omvat
de deskundigheid van de in het deskundigenregister opgenomen deskundige tevens
de hulpkrachten/onderzoekers die hij inschakelt?3. Uit de memorie van antwoord komt op pagina 2 duidelijk naar voren dat
technisch onderzoek door de politie geen deskundigenonderzoek is. De minister
stelt echter: "Zodra het onderzoek zodanig technisch of specialistisch is
dat het niet meer binnen de politie kan worden uitgevoerd, is er sprake van
deskundigenonderzoek dat door de politie onder verantwoordelijkheid van het
OM wordt opgedragen. De aanwijzing van het College van procureurs-generaal
zal nader aangeven wanneer daarvan sprake is." Is de bedoelde aanwijzing inmiddels
beschikbaar? Is inmiddels duidelijk wanneer er sprake is van technisch onderzoek
dat geen deskundigenonderzoek is en wanneer het omslagpunt wordt bereikt dat
er wél sprake is van deskundigenonderzoek?4. De deskundige wordt pas beëdigd wanneer hij wordt opgeroepen om
ter terechtzitting zijn rapport te verdedigen. Bij het opstellen van het schriftelijke
rapport is de deskundige dus niet beëdigd. Wél moet hij verklaren
het rapport naar waarheid, volledig en naar beste inzicht te hebben opgesteld,
art. 51, letter L, lid 3 van het wetsvoorstel. Of de deskundige nu wel of
niet ter terechtzitting verschijnt, feit is dat het rapport van de deskundige
een belangrijke rol zal spelen in de procedure. De vraag blijft dan ook: waarom
wordt de deskundige niet sowieso beëdigd, dus ook voor het opstellen
van het rapport? Praktisch gezien hoeft dat niet gecompliceerd te zijn. De
rechter benoemt een deskundige en bij gelegenheid van zijn benoeming wordt
de deskundige in de desbetreffende zaak beëdigd. Beëdigen ter zitting
zou dan niet nodig zijn. Graag een reactie van de minister.5. Het Nederlands register gerechtelijk deskundigen, het NRGD, heeft een
groeimodel, zo stelt de minister in de stukken. Door dit groeimodel kunnen
zich steeds meer deskundigen op verschillende terreinen aansluiten. Juist
vanwege dit groeimodel wil de minister de werking van het NRGD over vijf jaar
evalueren. Mijn fractie vraagt zich af hoe zij zich dit moet voorstellen.
Wat wil de minister precies evalueren? Dat deskundigen op allerlei terreinen
zich hebben aangemeld voor inschrijving in het register? Of wil de minister
evalueren hoe de toetsing is uitgepakt voor de DNA-deskundigen en de gedragsdeskundigen,
waarop het NRGD op dit moment ziet? Deze deskundigen worden de eerstkomende
vier jaar voorwaardelijk in het register opgenomen, aangezien er op dit moment
nog geen toetsing is. Bij de evaluatie over vijf jaar zal duidelijk zijn of
deze deskundigen aan de kwaliteitseisen en aan de toetsing van de verwachtingen
hebben beantwoord. Dat lijkt mijn fractie een nuttige evaluatie, waaruit lessen
voor de toekomst kunnen worden getrokken, bijvoorbeeld wat betreft kwaliteitseisen
en toetsing voor andere deskundigheidsgebieden.6. Voor zover valt te overzien, is de bestaande DNA-wet, de Wet DNA-onderzoek
bij veroordeelden, een lex specialis ten opzichte van het voorliggende wetsvoorstel.
In de DNA-wet is de notificatieverplichting van de officier van justitie aan
de veroordeelde c.q. de raadsman van de veroordeelde niet opgenomen. Het wetsvoorstel
kent wel die notificatieverplichting op het moment dat door de officier van
justitie deskundigenonderzoek wordt opgedragen. Betekent het feit dat de DNA-wet
ten opzichte van het voorliggende wetsvoorstel een lex specialis is, dat de
officier van justitie daarvan geen notificatie aan de veroordeelde of diens
raadsman behoeft te doen wanneer hij DNA-onderzoek opdraagt?7. Wanneer dit wetsvoorstel wordt aangenomen en vervolgens duidelijk zal
zijn op welk moment de wet in werking zal treden, is het NRGD leeg. Pas vanaf
het moment van in werking treden van de wet kan het NRGD worden gevuld. Uit
de conceptnota van toelichting op de concept-AMvB van 12 februari 2008
blijkt dat het de bedoeling was om per 1 januari 2009 te starten met
het vullen van het register. Ik neem aan dat dit niet is gebeurd nu de wet
niet per die datum in werking is getreden. Is die veronderstelling juist?
Is tevens de veronderstelling juist dat er dus ook nog geen College voor de
gerechtelijk deskundige is om de aanvragen van deskundigen voor opname in
het NRGD te beoordelen? De vraag blijft dan wel of in een overgangsregeling
is voorzien en zo ja, hoe deze eruit ziet. Op het moment van in werking treden
van de wet kan de rechter niet voldoen aan het vereiste om een DNA- of een
gedragsdeskundige uit het NRGD te benoemen. Voor de rechter bestaat de uitwijkmogelijkheid
van artikel 51, k, lid 2, om, mits hij dit motiveert, een deskundige te benoemen
die niet in het NRGD is opgenomen. De officier van justitie daarentegen, is
verplicht deskundigen uit het NRGD te benoemen. Kortom, hoe stelt de minister
zich voor dat voldaan kan worden aan de vereisten van de wet op het moment
van in werking treden ervan?8. Tot slot, voorzitter. Zowel in het voorlopig verslag als in het nader
voorlopig verslag zijn vragen gesteld over het in het wetsvoorstel voorgestelde
NRGD en het uit particulier initiatief ontstane LRGD. Kan de minister nadere
informatie verschaffen waaruit blijkt hoe thans de stand van zaken is bij
beide registers, of stappen worden ondernomen en, zo ja, welke om tot een
mogelijke samenwerking tussen beide registers te komen?Wij wachten met belangstelling de beantwoording van onze vragen door de
minister af.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Ook vandaag spreek ik zowel namens de fractie van
de ChristenUnie als namens de fractie van de SGP.Vandaag debatteren wij over de Wet deskundige in strafzaken en de daarop
gebaseerde AMvB over de aan deze deskundige te stellen kwaliteitseisen. Wij
hebben reeds bij het voorlopig verslag gemeld dat dit wetsvoorstel op onze
steun kan rekenen.Met genoegen hebben wij kennisgenomen van de nieuwsbrief van het Landelijk
register van gerechtelijke deskundigen, het LRGD, van 19 december 2008
waarin wordt gemeld dat de besprekingen tussen de besturen van het NRGD en
het LRGD heeft geleid tot het besluit om gezamenlijk op te trekken en de samenwerking
te verstevigen. Wij zijn blij met dit besluit, vooral gelet op het doel dat
beide besturen voor ogen staat, namelijk de totstandkoming van één
openbaar register van gerechtelijk deskundigen, teneinde de kwaliteit van
de inbreng van forensische expertise te vergroten. Wij steunen het voornemen
van beide besturen om eveneens samenwerking te zoeken met andere Nederlandse
en Europese initiatieven gericht op kwaliteitsbevordering van forensische
deskundigheid.In de brief van het LRGD van 13 november 2008 aan de minister wordt
gesteld dat hetgeen in de nadere memorie van antwoord wordt gesteld over de
verschillende kwaliteitseisen van het NRGD enerzijds en het LRGD anderzijds,
niet spoort met hun perceptie. Zij vinden dat de minister op dit punt de Eerste
Kamer op zijn minst niet volledig heeft ingelicht en stellen het op prijs
wanneer de minister de Eerste Kamer nader informeert over de toelatingsvereisten
voor het LRGD en zijn conclusie op dit punt bijstelt. Wil de minister hierop
reageren? Kan de minister ons ook informeren over de wijze waarop de hierboven
genoemde samenwerking tussen het NRGD en het LRGD inhoudelijk vorm zal krijgen?
Is het uiteindelijke streven gericht op een fusie?In het blad PM van 5 december 2008 wordt aandacht besteed aan het
wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen. Volgens Jan Boksem, bijzonder hoogleraar
verdediging in strafzaken, hoeft de invoering van dit register niet te betekenen
dat de kwaliteit van de onderzoeken door deskundigen verbetert. Immers, uit
de conceptaanwijzing van het College van procureurs-generaal waarin gedefinieerd
wordt wat deskundigenonderzoek behelst, kan worden afgeleid dat praktisch
onderzoek niet als deskundigenonderzoek wordt aangemerkt. In de memorie van
antwoord heeft de minister dit onderscheid tussen deskundigenonderzoek enerzijds
en technisch onderzoek van de politie anderzijds uitvoerig uiteengezet en
toegelicht. Boksem concludeert op grond van dit onderscheid, in navolging
van het eerder uitgebrachte preadvies van de Adviescommissie Strafrecht van
de Nederlandse Orde van Advocaten, dat op deze wijze politie en justitie het
formeel goed geregelde deskundigenonderzoek kunnen omzeilen. Wij vragen de
minister om een reactie op deze conclusie van Boksem.Bij het nader voorlopig verslag zijn door de VVD-fractie vragen gesteld
over de beëdiging. Er is aandacht gevraagd voor die gevallen waarin het
blijft bij een schriftelijke rapportage op grond van een opdracht van de officier
van justitie of de rechter-commissaris, waardoor de schriftelijke verklaring
is opgemaakt door een persoon die niet is beëdigd. In de nadere memorie
van antwoord heeft de minister hierop aangegeven dat geen generale afzonderlijke
beëdiging van deskundigen plaatsvindt. De hierboven genoemde situatie
wordt volgens de minister echter ondervangen door de in de voorgestelde artikelen
51j, derde lid, en 51i, tweede lid, neergelegde eis dat de deskundige dient
te verklaren dat hij het verslag naar waarheid, volledig en naar beste inzicht
heeft opgesteld. Deze verklaring in combinatie met de omstandigheid dat de
deskundige door het College voor de gerechtelijke deskundige is getoetst en
in het deskundigenregister is opgenomen, zou een betere waarborg geven dan
een eenmalige beëdiging van de deskundige om in de toekomst voor alle
rapportages naar waarheid en zijn geweten te verklaren.Onze fracties merken hierover het volgende op. De genoemde situatie is
niet nieuw. Reeds in de huidige praktijk komt het voor dat een persoon die
geen vaste gerechtelijke deskundige is en die dus niet is beëdigd, in
opdracht van de officier van justitie of de rechter-commissaris een schriftelijke
rapportage uitbrengt. Mij is bekend dat in een dergelijke situatie de betreffende
deskundige telefonisch door de rechter-commissaris in bijzijn van de griffier
wordt beëdigd, waarna hiervan proces-verbaal wordt opgemaakt. Deze praktische
oplossing gevoegd bij de twee door de minister genoemde omstandigheden vervolmaakt
de "betere" waarborg tot een "beste" waarborg. Een beëdiging voegt namelijk
substantieel iets toe, temeer wanneer geen sprake is van een generale op alle
toekomstige rapportages betrekking hebbende beëdiging, maar van een specifieke
op de betreffende rapportage betrekking hebbende beëdiging. Bovendien,
en dat is niet onbelangrijk, is het een wettelijk vereiste dat de rechter-commissaris
de deskundige beëdigt – let wel, imperatief – indien er naar
zijn oordeel gegrond vermoeden bestaat dat deze niet ter terechtzitting zal
kunnen verschijnen. Ook het onderhavige wetsvoorstel kent deze bepaling (artikel
216, eerste lid, onder a). Wij beseffen dat er in deze bepaling wordt gesproken
over "niet zal kunnen verschijnen" in plaats van "niet zal verschijnen". Hieraan
ligt echter de fictie ten grondslag dat alle deskundigen ter zitting worden
gehoord. Het is ons allen bekend dat dit niet het geval is. Is de minister,
met name gelet op deze wettelijke bepaling, inmiddels overtuigd dat een deskundige
beëdigd dient te worden? Wat vindt de minister van de genoemde praktische
oplossing om de deskundige telefonisch te beëdigen? Indien de minister
met onze fracties van mening is dat op deze wijze de beste waarborg wordt
bereikt, is hij dan bereid hiertoe een wijziging in de regelgeving voor te
bereiden?Onze fracties zien met belangstelling de reactie van de minister tegemoet.Mevrouw Van Bijsterveld (CDA):Voorzitter. De CDA-fractie heeft waardering voor het voorliggende wetsvoorstel.
Het is belangrijk dat de positie van de deskundigen in het strafproces opnieuw
wordt geregeld en dat parallel daaraan de bevoegdheden van de officier van
justitie, van de rechter-commissaris en van de verdediging ten aanzien van
het deskundigenonderzoek opnieuw worden gedefinieerd. De noodzaak van een
nieuwe regeling voor de deskundigen in strafzaken wordt ook in de wetenschap
en de praktijk breed gevoeld. De beschikbaarheid van niet-juridische expertise
biedt grote mogelijkheden voor opsporing, vervolging en berechting die voorheen
niet aanwezig waren. Daarmee zijn zorgvuldigheid in de omgang met die expertise
en helderheid over de betekenis daarvan in het concrete strafproces ook van
groot belang. De beroering die ontstaan is in een aantal recente geruchtmakende
strafzaken waarin deskundigenadvies en de omgang daarmee met de rechter centraal
stonden, onderstreept het maatschappelijke belang van een goede regeling.
Zonder dit alles tot in detail toe te lichten, is de CDA-fractie van oordeel
dat in het voorliggende wetsvoorstel een goed systeem van "checks and balances"
wordt gecreëerd, zowel bij de regeling van de positie van de deskundige
als zodanig, als bij de vaststelling van onderlinge posities van de betrokken
procesdeelnemers.De belangrijkste vernieuwing in het wetsvoorstel voor de deskundigen zelf
is de instelling van een landelijk openbaar register van gerechtelijke deskundigen
in plaats van het huidige stelsel van deskundigen die zijn gekoppeld aan een
bepaald ressort. De geschiktheid om als deskundige in strafzaken op te treden,
wordt bepaald door objectieve kenmerken van deskundigheid en persoonlijke
integriteit. Het is goed dat beide elementen uitwerking hebben gevonden in
het wetsvoorstel. Ook hier is er dus een evenwichtige benadering. De keuze
voor een aanbouwregister voor het invullen ervan, achten wij verstandig.Tijdens de eerdere fase van de behandeling is de verhouding van het NRGD
tot het op particulier initiatief tot stand gekomen LRGD aan de orde gekomen,
in termen van zowel naamgeving als inhoud. De laatste berichten van december
2008 zijn dat na wat aanloopproblemen het LRGD en het NRGD in wording nu in
goede verstandhouding met elkaar optrekken en hun activiteiten op elkaar afstemmen.
Wij zijn zeer verheugd over deze ontwikkeling.In de eerdere fase van de behandeling heeft de CDA-fractie een paar concrete
vragen gesteld, die goed zijn beantwoord. Daarom komen wij daarop hier ook
niet meer terug. Wij stippen nu slechts een paar concrete zaken aan in het
verlengde daarvan. Die betreffen het register en het begrip "deskundige".
Daarna vragen wij nog aandacht voor een tweetal wat meer fundamentele zaken.Het eerste punt is de mogelijkheid om deskundigen te benoemen die niet
in het register zijn opgenomen. Met de minister acht de CDA-fractie het evident
dat een register niet in alle gevallen kan voorzien in beoogde deskundigheid.
Er kan sprake zijn van specialismen waarvoor nog geen uitgekristalliseerde
kwaliteitscriteria aanwezig zijn, of specialismen die zo incidenteel en specifiek
zijn dat een register daarvoor per definitie geen uitkomst kan bieden. De
toelichting op het wetsvoorstel is hierover duidelijk. Bovendien houdt het
wetsvoorstel zelf uitdrukkelijk rekening met de mogelijke benoeming van niet-geregistreerde
deskundigen en bevat het een nadere regeling. Het register is volgens ons
bedoeld om in het gros van de gevallen uitkomst te bieden, terwijl een
realistische openheid, een "antenne", moet blijven bestaan bij de betrokkenen
voor de mogelijkheid van een afwijking daarvan. Kan de minister deze zienswijze
onderschrijven?Wij zijn ingenomen met de toezegging van de minister op onze vraag om
het functioneren van het register te evalueren. De termijn van vijf jaar die
de minister noemde om tot een evenwichtige evaluatie te komen, achten wij
realistisch.Dan nog een aspect van overgangsrecht. Zien wij het goed dat wanneer het
wetsvoorstel in werking treedt als wet, in alle gevallen dat het register
nog niet is gevuld, de deskundige volgens de procedure van niet-geregistreerde
deskundige wordt benoemd?Ik kom bij het kernbegrip "deskundige" van het voorliggende wetsvoorstel,
waarover in de eerdere fase al het nodige is gewisseld. Wij hebben hierover
nog twee korte vragen. Ten eerste: is al meer bekend over de in het vooruitzicht
gestelde aanwijzing van het College van procureurs-generaal om het begrip
"technisch onderzoek" te verduidelijken? Ten tweede: zien wij het goed dat
de bestaande Landelijke Deskundigen Makelaardij (LDM) een niet aan het wetsvoorstel
gerelateerde voorziening is, die vooral ten behoeve van de politie functioneert
en waarvan het gebruik doorgaans buiten het begrip "opdracht aan een deskundige"
valt, maar waarvan de opgenomen experts daarnaast eventueel ook nog geregistreerd
kunnen zijn als deskundige in de zin van de wet?Ik kom nu bij twee wat meer fundamentele zaken: de waardering van het
deskundigenverslag door de rechter en de opdracht aan de deskundige. In het
voorlopig verslag brachten wij al te berde dat de crux van het vraagstuk dat
het wetsvoorstel beoogt te regelen, is dat een rechter bij zijn finale oordeelsvorming
een waardering moet hechten aan niet-juridische expertise, terwijl hij daartoe
zelf eigenlijk niet in staat is. Het wetsvoorstel richt de procedure zo goed
mogelijk in om deze kloof te dichten. Bovendien zijn er ook buiten het wetsvoorstel
om initiatieven ontwikkeld om zowel deskundigen als rechters hierin nader
op te leiden. Natuurlijk heeft de rechter een motiveringsplicht, maar de uiteindelijke
waardering door de rechter van het deskundigenverslag onttrekt zich aan een
directe regeling. Goede communicatie tussen deskundige en rechter is van groot
belang. De deskundige kan ter zitting worden uitgenodigd voor een toelichting
en daar nader bevraagd worden, maar het blijkt dat van deze mogelijkheid slechts
weinig gebruik wordt gemaakt. Vandaar dat wij hier nog eens expliciet aandacht
vragen voor die mogelijkheid. Het is een heel eenvoudig middel om op een rechtstreekse
manier beter zicht te krijgen op het voorgelegde materiaal. Wij zijn dan ook
positief over de opmerking van de minister naar aanleiding van onze suggestie
dat het wetsvoorstel de voorwaarden schept waaronder tot zodanige oproeping
meer kan worden overgegaan.De opdrachtverstrekking aan de deskundige vindt plaats in een eerder stadium
van het proces. Ook daarin is een goede communicatie tussen de betrokken partijen
essentieel. De opdracht die aan de deskundige niet-jurist wordt verleend,
is namelijk bepalend voor het uitbrengen van het verslag en daarmee ook voor
de relevantie van de inhoud voor de rechter. Bij het formuleren van vragen
speelt de deskundige geen enkele rol. Voor eenvoudige en routineuze onderzoeken,
zoals het vaststellen van bloedalcoholgehalte of vingerafdrukken, is dat nauwelijks
een probleem. Zeker waar er sprake is van een complexer onderzoek is het eigenlijk
merkwaardig dat de voorbereiding, uitvoering en rapportage louter in abstracto
plaatsvinden, zoals wij al in het voorlopig verslag opmerkten. In ingewikkelde
zaken kan het verschil in beroepsachtergrond en perspectief van de betrokken
partijen gemakkelijk leiden tot een formulering van een opdracht, waaraan
de deskundige op zich wel kan voldoen, maar die niet de kern van het probleem
raakt, zonder dat zowel de deskundige als de opdrachtgever dat beseffen.Om kort te gaan, wij deden in het verslag de suggestie van een regiezitting
waarbij de deskundige of de aspirant-deskundige wordt betrokken, zodat ook
van diens expertise gebruik gemaakt kan worden bij het formuleren van de opdracht
van de onderzoeksvragen. Dit voorkomt verkeerde vraagstellingen die vervolgens
de rechter bij de beoordeling weer op het verkeerde been kunnen zetten. Wij
hebben de indruk dat zo'n werkwijze ook bij het onderzoek door deskundigen
in strafzaken een heel nuttige, uiteindelijk tijdbesparende en foutenvoorkomende
rol kan spelen. Dat zou betekenen dat onder leiding van de rechter-commissaris
een soort regiezitting gehouden zou moeten worden bij complexere zaken. Wij
gaan ervan uit dat de gevallen waarin de officier van justitie een deskundige
benoemt, de doorgaans wat eenvoudiger zaken zijn.Wij zijn blij dat de minister geen beletselen ziet voor het houden van
een dergelijke regiezitting. Gelet op de eenvoud en de naar ons oordeel grote
toegevoegde waarde ervan brengen wij dat hier nogmaals nadrukkelijk onder
de aandacht. Wij zien natuurlijk ook wel het verschil in karakter tussen civiele
zaken, waarbij zulk soort zittingen wel voorkomen, en strafzaken. Wij hebben
echter ook het gevoel dat de minister door in de reactie op onze suggestie
juist zo heel diep op die civiele zaken in te gaan de praktische mogelijkheden
van deze werkwijze ook bij strafzaken misschien wat onderschat. Het gaat hierbij
vooral om het dichten van de kloof tussen juridische en niet-juridische expertise.Het resultaat van zo'n onderzoek zou misschien ook kunnen zijn dat de
deskundige of aspirant-deskundige tot de conclusie komt dat hij eigenlijk
niet zelf aan de opdracht kan voldoen of dat er misschien beter gebruik gemaakt
kan worden van een ander specialisme dan zijn eigen specialisme. In ieder
geval is dit naar ons idee ook van belang voor de discussie over de verruiming
van de mogelijkheden tot herziening in strafzaken. Het kan namelijk een mismatch
voorkomen, juist in de fase van de opdracht aan de deskundige. De hoge kosten
die juist met herzieningen gemoeid zijn, de nadelige gevolgen voor slachtoffers
en verdachten c.q. veroordeelden en de schade die daaruit voortvloeit voor
het aanzien van de rechtspraak, kunnen misschien voor een deel vermeden worden
als in een eerdere fase van de procedure geïnvesteerd wordt in goede
formulering van de deskundigenopdracht. Wij vragen de minister daarom of hij
bereid is om zo nodig extra middelen ter beschikking te stellen voor experimenten
op dit gebied. Wij wachten met belangstelling de reactie van de minister af.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Een statisticus verklaarde in de strafzaak tegen Lucia de
B. dat de kans dat haar aanwezigheid tijdens de sterfgevallen op toeval berustte, gelijk stond aan 1 op 342 miljoen. Onder meer die grote
mate van onwaarschijnlijkheid heeft een grote rol gespeeld in haar uiteindelijke
veroordeling. In een later stadium stelde een econometrist dat dit fout was.
De statisticus gaf geen antwoord op de vraag hoe groot de kans was dat de
verpleegster de moorden had gepleegd. Zijn statistiek zei alleen hoe onwaarschijnlijk
een gebeurtenis is, als er verder niets aan de hand zou zijn. Dit voorbeeld
illustreert niet zozeer een misser die nooit meer zal voorkomen als het vandaag
voorliggende wetsvoorstel aanvaard wordt, als wel het belang dat zo'n register
er, inclusief alle kwaliteitseisen en periodieke toetsingsmomenten, nu echt
komt. Het gaat erom, juridische missers als deze zo veel als menselijk mogelijk
is, te voorkomen en om de kans op dit type misslagen die erg diep ingrijpen
in iemands persoonlijke levenssfeer, zo ver als mogelijk is, terug te dringen.Wij moeten niet de illusie hebben dat menselijke fouten echt helemaal
te voorkomen zijn. Dat is ook niet het geval in het strafrecht, hoe graag
wij dat ook zouden willen. Hetzelfde geldt voor de al vele malen besproken
tunnelvisie bij politie en justitie. De minister zal dat ongetwijfeld met
ons eens zijn. Waakzaamheid blijft geboden, juist in een verharde samenleving
waar wraak en vergelding weer meer bon ton lijken te zijn en waar de druk
op politie en justitie om na een gruwelijk misdrijf meteen met een dader te
komen – "een" dader is toch echt iets anders dan "de" dader –
alleen maar is toegenomen. Ik heb een Tweede Kamerlid van de VVD-fractie eens
horen zeggen dat het tijdvak van de aandacht voor daders voorbij is en dat
dat van de aandacht voor slachtoffers is aangebroken. Het aardige van het
wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, is dat het zich op het snijvlak van
deze twee thema's bevindt. Dat maakt het zo belangwekkend, zo partij- en ook
partij-issue-overstijgend. Als een veroordeelde achteraf onschuldig blijkt
te zijn, promoveert hij namelijk vanzelf van dader tot slachtoffer. Geen slachtoffer
van een vileine misdadiger maar van de overheid die zijn veroordeling heeft
bewerkstelligd of althans niet heeft weten te voorkomen. In dit verband is
mijn fractie benieuwd naar de reactie van de minister op de vraag van de CDA-fractie
over de regiezitting.De PvdA-fractie is een warm voorstander van de oprichting van dit register
en van de steviger juridische verankering die de deskundige in het strafrecht
met dit wetsvoorstel krijgt. Zij heeft waardering, dat mag hier ook wel eens
gezegd worden, voor de gedegen voorbereiding die het wetsvoorstel ten deel
is gevallen, zowel op het departement als nadien in de Tweede Kamer. Zij ziet
de inrichting van het landelijke register met veel belangstelling tegemoet.
Wel willen wij de minister vragen om nog eens in te gaan op de vragen die
zijn opgeworpen door het bestuur van dat andere al bestaande register, het
LRGD. Is samenwerking nu wel of niet een goede zaak? Uit de inbreng van de
CDA-fractie hebben wij begrepen dat die samenwerking intussen begint te lopen.
Wij willen graag van de minister horen of dat zo is en of hij daarin voor
zichzelf een taak ziet weggelegd.Mijn fractie heeft in dit laatste stadium van de behandeling van het wetsvoorstel
de behoefte om de minister nog eenmaal te bevragen over de rechtsgrondslag.
Dat lijkt misschien wat laat op de dag, maar het is mijn fractie opgevallen
dat de toelichting op dat onderdeel niet zo sterk is. Dat geldt ook voor de
beantwoording van latere vragen op dit punt. De minister zal het ongetwijfeld
met ons eens zijn: voor een latere wetsuitleg is een heldere markering van
wat het wetsvoorstel precies nastreeft en dus van de doelen die, neven- of
ondergeschikt, worden nagestreefd, toch wel belangrijk.Het wetsvoorstel strekt, aldus de toelichting, tot uitbreiding en aanvulling
van de regeling van de deskundige in het strafproces. Het heeft tot doel de
regeling van de deskundige te verbeteren, het geeft een versterking van de
positie van de verdediging en het kent aan de verdachte het recht toe een
tegenonderzoek te vragen. Verder wordt met dit wetsvoorstel de positie van
de rechter-commissaris versterkt en ten slotte wordt de verwachting uitgesproken
dat met dit wetsvoorstel een beter evenwicht tot stand komt tussen aan de
ene kant de toepassing van dwangmiddelen en de uitoefening van bevoegdheden
door het Openbaar Ministerie, en aan de andere kant de mogelijkheden van de
verdediging om wezenlijke invloed uit te oefenen op de onderzoekshandelingen
en het vergaren van de onderzoeksresultaten.Bij het versterken van de positie van de verdachte kan mijn fractie zich
alles voorstellen. Als die versterking resulteert in een beter evenwicht betekent
dit kennelijk dat zijn positie onder het huidige strafrecht te zwak was. Zien
wij dit juist? Wat wordt bedoeld met een versterking van de positie van de
rechter-commissaris? Ten opzichte van wie behoeft diens positie versterking?
Gaat die versterking ten koste van de positie van de andere actoren in het
strafproces? Zo ja, welke zijn dat dan? Wat vindt de minister in dit verband
bijvoorbeeld van de rechtsgrondslag die namens de CDA-fractie werd gegeven
in het voorlopig verslag? In de memorie van antwoord werd op dit onderdeel
niet ingegaan, terwijl mijn fractie erg benieuwd was naar een reactie van
de minister, afwijzend of instemmend, op de formulering dat met dit wetsvoorstel
een betere markering wordt aangebracht van de posities van Openbaar Ministerie,
rechter-commissaris en verdediging. Met "beter" wordt hier "duidelijker en
evenwichtiger" bedoeld. Wij horen graag van de minister of hij dit onderschrijft.
Dan is dat punt ook uit de wereld.Een tweede rechtsgrondslag die wij ons onder dit wetsvoorstel kunnen voorstellen,
is dat het Openbaar Ministerie, meer dan vroeger, beschikt over geavanceerde
opsporingsmethoden en dat die methoden, meer dan vroeger, kunnen resulteren
in de heropening van zogenaamde cold cases, waarbij een grote rol toekomt
aan deskundigenonderzoek. In dat kader zijn ook initiatieven gaande om de
klassieke verjaringstermijnen open te breken. Ook dat element vraagt om een
goede verankering van de positie van degene aan wie binnen het strafvorderlijke
proces opeens erg veel macht begint toe te komen, namelijk de echte of vermeende
deskundige. Is de minister dit met ons eens? Is ook dat een onderdeel dat
als grondslag voor dit wetsvoorstel kan worden genoemd?Tot slot nog twee inhoudelijke vragen, die betrekking hebben op de beoogde
versterking van de rechten van de verdediging. De Orde van Advocaten stelt
zich op het standpunt dat ieder onderzoek in de opsporingsfase onder de verantwoordelijkheid
valt van de officier van justitie en dat om die reden alle opdrachten aan
deskundigen, in welke fase ook, moeten worden uitgevoerd overeenkomstig de
regeling in artikel 150 van het Wetboek van Strafrecht. De minister
heeft in zijn antwoord gezegd dat die consequentie hem te ver gaat. Kan hij
zijn bezwaren op dit punt nog eens duidelijk benoemen? Wat is erop tegen de
strafvorderlijke waarborgen toe te passen op alle handelingen in de opsporingsfase?Onze tweede vraag sluit aan bij eerdere vragen van de fracties van de
VVD en de ChristenUnie. Hij betreft de invulling van het begrip "deskundigenonderzoek".
De Adviescommissie Strafrecht heeft gezegd te vrezen dat de voorliggende regeling
in de praktijk niet of nauwelijks zal worden toegepast, omdat de opsporingsambtenaar
volgens de relevante aanwijzing alle ruimte heeft om zelf deskundigenonderzoek
te verrichten of te laten verrichten. Hoe denkt de minister het gevaar te
beteugelen waarvoor de commissie vreest, namelijk dat opsporingsambtenaren
deze zijweg in de praktijk zullen prefereren boven de met veel waarborgen
en dus rompslomp omgeven hoofdroute, en zij aldus de met de regeling beoogde
bescherming effectief zullen omzeilen? Ook mijn fractie ziet de antwoorden
met veel belangstelling tegemoet.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Voorzitter. De belangstelling van deze Kamer voor dit wetsvoorstel vloeit
waarschijnlijk minder voort uit het voorstel zelf en meer uit de maatschappelijke
onrust die is ontstaan na een aantal onterechte veroordelingen. Dit is een
goed wetsvoorstel. Tegelijkertijd weten wij dat het niet alle problemen zal
en kan oplossen. De toegenomen technische kennis stelt de rechtspraak voor
problemen. Dit wetsvoorstel zal een bijdrage leveren aan het vinden van de
juiste deskundige in een zaak en geeft enige garantie dat de geregistreerde
deskundige aan bepaalde kwaliteitseisen voldoet. Met zo'n register wordt in
civiele zaken al enige tijd ervaring opgedaan en het is dan ook goed dat beide
registerhouders met elkaar in gesprek zijn om van elkaars ervaring en kennis
te profiteren en overlap te voorkomen.Dat het niet alle problemen zal oplossen, illustreert het volgende voorbeeld.
Als wij bij de rechtbank vroeger een kind uit huis wilden plaatsen, wisten
wij precies welke goede deskundigen er waren om te zeggen of het kind nog
thuis kon blijven, wat de mogelijkheden van de ouders waren en of het wel
of niet goed ging. Als de rechter zelf het idee had dat een kind uit huis
zou moeten, nam hij altijd Pieters, want die adviseerde bijna altijd tot uithuisplaatsing.
Als de rechter dacht dat het kind toch beter thuis kon blijven, werd altijd
Jansen benoemd. Hij wist op een gegeven moment welke visies de deskundigen
hadden. Dat zal met dit register zo blijven, dus het zal echt niet alle problemen
oplossen. Het is echter goed dat er kwaliteitseisen zijn en dat de deskundigen
op een rijtje worden gezet.Mijn partijgenoot De Wit maakt zich, samen met de KNAW, zorgen over de
vraag hoe de rechter zich in een individueel geval kan vergewissen van de
kwaliteit van de deskundige en vooral over vraag of de deskundigheid wel specifiek
op het terrein van de vraag ligt. Sprekers van andere fracties willen dat
wellicht met een regiezitting oplossen, maar ik vraag mij af of je het op
een zitting kan beoordelen. Het feit dat er kwaliteitswaarborgen zijn, biedt
geen garantie. Iedere rechter zal zich daarvan bewust zijn. De vraag van de match wordt door het register ook niet opgelost. Die match
is van vitaal belang, maar de oplossing voor het matchen kan, vrees ik, niet
in deze wet gevonden worden en ook niet in een regiezitting. Rechters en deskundigen
moeten elkaars taal verstaan. Daarom moeten de deskundigen in een deel van
het recht thuis raken en de rechters in bepaalde deskundigheden. In het eerste
wordt in een van de voorgestelde AMvB's voorzien. Het tweede heeft de volle
aandacht van de rechterlijk macht zelf. Randvoorwaarde is dat rechters de
kans krijgen om zich te specialiseren en dat daarmee rekening wordt gehouden
bij het roulatiebeleid. Ik weet dat de minister daar niet over gaat, maar
het kan toch geen kwaad om het maar weer eens te roepen. Rechters die zich
specifieke deskundigheden hebben eigengemaakt, zouden ook landelijk inzetbaar
moeten zijn. Daarbij zou het beleid moeten zijn dat landelijk wordt vastgesteld
op welke gebieden, bijvoorbeeld DNA, psychiatrie of statistiek, deskundigheid
nodig is, waarna enkele rechters zich diepgaand kunnen specialiseren op elk
van deze gebieden. Dat zal geld kosten voor opleiding en voor aanvullende
man- of vrouwkracht in de rechtspraak. De rechterlijke macht zou niets liever
willen. Hoe denkt de minister erover? Is hij, desgevraagd, bereid om hiervoor
extra gelden vrij te maken?Een probleem dat niet rechtstreeks met deze wet te maken heeft, maar wel
met de ongerustheid over de onterechte veroordelingen, is het eerste verhoor
bij de politie. Ik heb begrepen dat advocaten inmiddels het recht hebben bedongen
om bij dat verhoor aanwezig te zijn. Zij beroepen zich op een uitspraak van
het Europese Hof. De rechtspraak heeft nog geen eenduidig standpunt ontwikkeld
over de vraag wat dit in de praktijk precies betekent. Het lijkt mij echter
inzake ernstige delicten en zeker in levensdelicten in elk geval van belang
dat het verhoor niet begint voordat de advocaat aanwezig is. Als liefhebber
van Engelse detectives op de televisie zie ik met voldoening dat ieder verhoor
aldaar wordt opgenomen. In Nederland gebeurt dit incidenteel. Zijn er richtlijnen
voor wanneer dit moet gebeuren? Zo nee, is de minister bereid hieraan te werken?
Ik ga er daarbij van uit dat de rechter niet in iedere zaak die opnames hoeft
te bestuderen, maar slechts wanneer hij, de verdachte, de advocaat of eventueel
de deskundige daar behoefte aan heeft. Ik realiseer mij dat deze vraag buiten
het bereik van het wetsvoorstel valt, maar dit is van groot belang. Wij moeten
immers niet vergeten dat er bij de Schiedammer parkmoord sprake was van een
bekentenis.Ik heb niet kunnen vinden dat de deskundigen qualitate qua beëdigd
worden, dus, zoals dat nu het geval is, in één keer worden beëdigd
voor alle verdere zaken. Er is sprake van beëdiging als zij ter zitting
worden gehoord bij de rechter-commissaris, alleen als deze dat nodig vindt.
Het lijkt mij zeer gewenst dat de deskundige ook als hij niet gehoord wordt,
hetgeen toch zeer vaak het geval is, onder ede verklaart dat hij zijn rapport
naar eer en geweten heeft opgemaakt. Gaarne hoor ik van de minister of ik
iets over het hoofd heb gezien en, zo nee, hoe hij over dit punt denkt.Ik heb nog een opmerking over het college dat zal worden opgetuigd. Het
is bekend dat kwaliteit van wetgeving speerpunt van deze Kamer is en dat de
aandachtspunten daarbij het voorkomen van onnodige bureaucratie, uitvoerbaarheid
en handhaafbaarheid zijn. De concept-AMvB stelt mij op dit punt niet helemaal gerust. Voor zover mij bekend, is het reeds bestaande register minder
zwaar opgetuigd. Nu beide registers met elkaar in gesprek zijn, vertrouw ik
erop dat zij van elkaars kennis en ervaring gebruik zullen maken. Toch vraag
ik de minister of de AMvB zal worden voorgehangen.De vergadering wordt van 14.28 uur tot 15.00 uur geschorst.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun opmerkingen over dit wetsvoorstel.
Ik dank de Kamer ook voor het voorrecht – al heeft zij dat niet speciaal
aan mij willen toebedelen – om als eerste namens het kabinet een wetsvoorstel
in deze Kamer te mogen verdedigen in dit kalenderjaar. Zij zal begrijpen hoeveel
plezier mij dat doet als oud-lid van deze Kamer. Het is een belangrijk jaar
in ons wetgevingsprogramma. De wetsvoorstellen die zijn ingediend in de eerste
helft van deze kabinetsperiode bereiken deze Kamer in de loop van dit jaar.
Ik verheug mij erop om hier vele malen te mogen terugkeren na de behandeling
van het allereerste wetsvoorstel in 2009.De voorzitter:Het verheugen is wederzijds, minister.Minister Hirsch Ballin:Dank u wel, voorzitter. Ik kijk nu even met bijzondere aandacht naar de
degenen die zorg dragen voor de Handelingen van deze Kamer om te zien of alle
opmerkingen de kans maken hierin te worden opgenomen, naar ik vrees inclusief
deze.Ik begin met de verhouding van het Landelijk Register van Gerechtelijke
Deskundigen tot het Nederlands register gerechtelijk deskundigen. De kwartiermakers
van het NRGD, namelijk de beoogde voorzitter en de secretaris-directeur, hebben
op 24 november 2008 een gesprek gevoerd met het LRGD. Hun status is verschillend.
Het ene is een straks op de wet gebaseerd college dat door de overheid is
ingesteld en een publieke functie heeft. Het andere is een gewaardeerde privaatrechtelijke
instelling waarvan gebruik wordt gemaakt op terreinen die niet door dit wetsvoorstel
worden bestreken in bestuursrechtelijke en civielrechtelijke zaken. In hun
gezamenlijke verklaring die aan Nederland is toevertrouwd, hebben het college
in oprichting en het bestuur van het LRGD uitgesproken dat zij hetzelfde doel
nastreven, namelijk de totstandkoming van één openbaar register
waarin gerechtelijk deskundigen zijn opgenomen die voor die taak voldoende
zijn toegerust. Het optreden als deskundige in rechte is een vak, zeggen zij
allebei. Het gaat niet alleen om voldoende kennis van de vakgebieden, maar
ook om het verstaan van hetgeen nodig is in de rechtspraak. Ik vat het nu
maar in mijn eigen woorden samen. Dat overkomt deskundigen vaker. Ik meen
dat ik hiermee de strekking goed heb weergegeven.Ik zal naar aanleiding van de brief van het LRGD nader ingaan op deze
verhouding. Ik zie een ontwikkeling waarin om te beginnen door synergie van
het LRGD en het NRGD in toenemende mate tot praktische eenheid wordt gekomen.
Wellicht krijgt dit ooit nog een vervolg in wetgeving, maar daar hoeven wij
vanmiddag niet over te spreken.Mevrouw Quik stelde een vraag over de toerusting van het LRGD in vergelijking
met het NRGD. Haar signalering is op zich begrijpelijk tegen de achtergrond
van het verschil in wettelijke positie. Het ene is wel wettelijk geregeld
en het andere niet. Een zekere formalisering is bij het NRGD noodzakelijk
omdat de wettelijke taken moeten worden vervuld.De Landelijke Deskundigen Makelaardij die door mevrouw Van Bijsterveld
ter sprake is gebracht, is ook van belang in het tableau van instellingen
waar men terecht kan bij het zoeken naar deskundigen die in rechtszaken, in
dit geval in strafzaken, een rol kunnen spelen. Ik heb eigenlijk niets toe
te voegen aan de voortreffelijke weergave van de positie van de Landelijke
Deskundigen Makelaardij door mevrouw Van Bijsterveld, dus elke poging om dat
beter weer te geven, is zo niet tot mislukken gedoemd, dan toch minstens overbodig.Mevrouw Lagerwerf heeft net als mevrouw Broekers, mevrouw Westerveld en
mevrouw Quik een opmerking gemaakt over de situatie dat het aanvankelijk blijft
bij het uitbrengen van een schriftelijke rapportage, en over de mogelijkheid
dat de rechter-commissaris met het oog daarop alvast wordt beëdigd. Daarbij
is verwezen naar artikel 216a, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering.
Misschien mag ik aansluiten bij wat mevrouw Lagerwerf daarover al terecht
zei.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Niet naar artikel 216a, maar naar artikel 216, eerste lid, onder a.Minister Hirsch Ballin:Ik breng deze correctie aan in de aantekening die voor mij ligt, maar
dat hoef ik nauwelijks te doen, want dit komt ongetwijfeld straks goed in
de Handelingen van uw Kamer terecht. Artikel 216, eerste lid, onder a van
het Wetboek van Strafvordering zou daarvoor de ruimte bieden. Mevrouw Lagerwerf
heeft terecht al opgemerkt dat deze situatie niet nieuw is in de gevallen
waarin het gaat om deskundigen die thans niet als vaste gerechtelijke deskundige
zijn beëdigd. Het is verder zo dat in de huidige situatie aan de beëdiging
van gerechtelijke deskundigen geen eisen zijn verbonden, ook geen kwaliteitseisen.In de nieuwe situatie zullen zij bij het uitvoeren van een schriftelijke
opdracht van de rechter-commissaris of de rechtbank al moeten verklaren dat
zij die opdracht naar waarheid, volledig en naar beste inzicht hebben opgemaakt.
Bovendien zal de rechter die een deskundige benoemt die niet is opgenomen
in het register, moeten motiveren op grond waarvan hij de deskundige als zodanig
aanmerkt. Zodra deskundigen worden opgeroepen ter zitting om daar vragen te
beantwoorden, worden zij aldaar beëdigd. Het lijkt mij niet in overeenstemming
met de manier waarop deze eenvoudige procedure is geregeld om dan alvast op
grond van artikel 216 over te gaan tot beëdiging. Dat zou dan telefonisch
moeten om het praktisch te houden. Als je het anders zou willen doen, zou
je ook op afwezigheidsproblemen stuiten.Ik denk niet dat het nodig is. Ik denk dat de waarborgen in de regeling
die wij hebben – de registratie, de motivering – voldoende verbetering
inhouden. Als er twijfel ontstaat over wat de deskundige naar voren brengt,
zal een zitting volgen. Dan moet de beëdiging alsnog plaatsvinden en
dan zal de deskundige zich moet realiseren dat de eed of belofte uiteraard
ook betrekking heeft op wat hij ter zitting zal verklaren, ter toelichting
van het eerder uitgebrachte rapport. Als er nadere vragen zijn, kan de deskundige
aanstonds worden beëdigd.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):U zegt dat er nu een nieuwe situatie is, namelijk dat de deskundige bij
aanvang moet verklaren. Dat heb ik ook genoemd in mijn inbreng. Artikel 216,
eerste lid, onder a, blijft echter staan. Volgens mij staat daar imperatief
dat de rechter-commissaris de getuige of deskundige beëdigt. Dan maakt
het helemaal niet uit of het gaat om de deskundige die op de zitting verschijnt
of dat het gaat om een deskundige die alleen maar schriftelijk een rapportage
maakt. Los van de vraag hoe je dit praktisch oplost – ik heb een voorbeeld
genoemd, maar je zou dit ook anders kunnen oplossen – is mijn vraag
of u met mij van mening bent dat in artikel 216, eerste lid, onder a, verplicht
wordt dat een deskundige wordt beëdigd.Minister Hirsch Ballin:Afgaande op de formulering zou je dat zeggen, maar uiteraard – dit
geldt voor meerdere bepalingen – komt dit pas aan de orde wanneer de
situatie zich voordoet waarin dat naar de gebruikelijke werkwijze kan geschieden.
Als er geen zitting volgt waar die deskundige verschijnt, doet de situatie
die in artikel 216 tot toepassing kan komen zich niet voor. Dat is ook in
het verleden zo opgevat in de rechterlijke praktijk, ook in situaties van
afwezigheid. Het is niet de bedoeling om met dit wetsvoorstel een wijziging
aan te brengen in de toepassing van deze bepaling.Ik hoop hiermee ook de vragen die door mevrouw Broekers-Knol en mevrouw
Quik-Schuijt hierover zijn gesteld, voldoende te hebben beantwoord.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Wij hebben ook gesproken over een evaluatie, die de minister bij de schriftelijke
voorbereiding van dit wetsvoorstel, over vijf jaar heeft toegezegd. Mag ik
de minister vragen om de beëdiging op het moment dat de deskundige wordt
benoemd in die evaluatie mee te nemen? Het gaat dan om de resultaten van het
niet beëdigd hebben van deskundigen die alleen maar een schriftelijke
rapportage verzorgen. Misschien zou het toch wel heel prettig zijn om hieraan
expliciet aandacht te besteden. Ik heb het niet over telefonische beëdiging,
want dat is volgens mij iets wat juridisch eigenlijk niet eens mogelijk is.
Ik zou toch ook nog graag van de minister horen wat hij vindt van die telefonische
beëdiging, want niemand kan zien wie aan de andere kant van de lijn zit.Minister Hirsch Ballin:Dat ligt eraan of ook een beeldverbinding met de telefoon tot stand wordt
gebracht. Ik wilde ook niet aanbevelen om dit te gaan doen. Ik probeerde even
mee te denken met wat wij ons erbij zouden moeten voorstellen om te beëdigen
terwijl er geen zitting plaatsvindt. Dan lijkt het mij het meest praktisch
om ervan uit te gaan dat beëdiging plaatsvindt op het moment dat er een
zitting is. Dan komt de telefoon er niet aan te pas. Ik ga zo dadelijk nog
in op de evaluatie, maar ik zal graag vragen om daarbij aan eventuele knelpunten
op dit terrein aandacht te besteden.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Als je in het register zit, hoef je niet te worden beëdigd, tenzij
je op de zitting komt. Dat is een achteruitgang vergeleken met de huidige
situatie, waarin iedere gerechtelijke deskundige beëdigd wordt. Heb ik
dat goed begrepen?Minister Hirsch Ballin:Ik heb het eigenlijk van de andere kant benaderd. Bij een zitting zal
net als nu beëdiging plaatsvinden. De mate waarin wordt vertrouwd op
de gebruikelijke werkwijze, wordt uiteraard versterkt door de opneming in
het register. Door dit wetsvoorstel komt geen wijziging in de vraag of al
dan niet beëdiging is voorgeschreven.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Bij mijn weten wordt nu iedere gerechtelijke deskundige beëdigd.Minister Hirsch Ballin:Op het moment dat er een zitting plaatsvindt.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Het is toch hoge uitzondering dat deze deskundigen op de zitting komen?Minister Hirsch Ballin:Op de een of andere manier zal de deskundige moeten verschijnen bij de
rechter om beëdigd te worden. Daarin komt geen wijziging.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Het is toch niet uitgesloten dat een beëdiging plaatsvindt wanneer
zij in aanmerking komen om voor eens en voor altijd te worden ingeschreven
in het register, zoals nu ook het geval is voor heel veel beroepen, onder
andere voor rechters en advocaten?Minister Hirsch Ballin:Jazeker. Dit was een denkbare vormgeving van het wetsvoorstel geweest,
waarvoor niet is gekozen. Daarvoor is niet gekozen omdat wij deze regeling
in het Wetboek van Strafvordering hebben.Mevrouw Van Bijsterveld heeft gesproken over de communicatie tussen de
rechter en de deskundige. Het wetsvoorstel schept de voorwaarden waaronder
een betere communicatie tot stand kan komen tussen de deskundige en de rechter
die de rapportage moet waarderen. Het Openbaar Ministerie en de verdediging
kunnen daarbij kanttekeningen aan de rechter voorleggen. Over de problemen
die over en weer in het verleden een rol hebben gespeeld, is inmiddels heel
wat gepubliceerd, bijvoorbeeld door de hoogleraren Nijboer en Wagenaar. Hierbij
zijn ook publicaties van belang over de kennis van kansberekening en de betekenis
daarvan in het strafrechtelijke bewijsrecht van Sjerps en van Coster van Voorhout,
de beoogde voorzitter van het college.De voorgestelde bepalingen stimuleren overleg van beide zijden over verduidelijking
van de taakopdracht. Formuleringen daarin worden soms onnodig restrictief
opgevat. Deskundigen die een volledig beeld willen geven van de context waarin
hun oordeel moet worden gezien, moeten daarin enerzijds zeker niet worden
belemmerd. Anderzijds moeten zij zich bewust zijn van de juridische implicaties
van hun opvattingen. Deze toename in communicatie tussen disciplines, waarover
mevrouw Van Bijsterveld sprak, behoort tot de kern van de werking van de regeling
die ons voor ogen staat. Het is ons doel om daarin verbeteringen aan te brengen.
Wij hopen dat deze procedure tegemoetkomt aan de kwaliteitseisen die wij stellen.Mevrouw Van Bijsterveld en mevrouw Quik hebben gevraagd of de rechtspraak
terecht kan bij een deskundige die beschikt over zeer specifieke deskundigheid
op een bepaald terrein, ook als die nog niet in het wetsvoorstel is opgenomen.
Zij hebben ook gevraagd hoe de rechter zich in zo'n geval moet vergewissen
van de deskundigheid. Het wetsvoorstel bevordert in ieder geval
meer transparantie en openheid over de gronden waarop iemand als deskundige
wordt aangemerkt. Dit geldt op grond van artikel 51k als het gaat om een deskundige
die niet in het register is opgenomen. Op grond van artikel 51l moet de deskundige
zelf ook in zijn rapportage zo veel mogelijk aangeven welke methode hij heeft
toegepast, in welke mate de methode en de resultaten betrouwbaar kunnen worden
geacht en welke bekwaamheid hij heeft bij de toepassing van de methode.Een delegatie van de KNAW die met mij een overleg heeft gevoerd, heeft
gewezen op mogelijke problemen bij het zoeken van bijzondere, dus hoogspecialistische
deskundigen. Uiteraard bestaat nog steeds de Landelijke Deskundigen Makelaardij.
Die kan worden geraadpleegd. Mevrouw Van Bijsterveld heeft hierover gesproken.
Het raadplegen daarvan heeft voor- en nadelen. Er bestaat sinds kort ook een
privaat initiatief waar de advocatuur met haar vragen ten aanzien van deskundigen
terecht kan. Dit initiatief is te vinden onder www.phi-advies.nl. De markt
kan hierin voorzien als hieraan behoefte bestaat. Dat is ook de betekenis
van bijvoorbeeld dit initiatief Phi Advies.Een andere vraag die wij onder ogen moeten zien, is de vraag op welke
wijze het houden van een regiezitting hieraan kan bijdragen. Deze vraag is
opgeworpen door mevrouw Van Bijsterveld en mevrouw Quik. Voorafgaand aan grote
strafzaken wordt veelal een regiezitting georganiseerd. De rechtbank vraagt
tijdens zo'n zitting aan de verdediging en het Openbaar Ministerie welke getuigen
en deskundigen zullen worden voorgedragen voor oproeping. Voor zover dit in
het vooronderzoek nog niet is gebeurd of door de rechter-commissaris is afgewezen,
kan in het bijzonder de verdediging tijdens zo'n zitting wensen over aanvullende
rapportages of aanvullend tegenonderzoek presenteren.Mevrouw Quik heeft gevraagd of ook specialisatie van rechters nodig is.
Het antwoord is "ja, graag". Wij hebben het hierover eerder gehad. Dit veronderstelt
echter uiteraard wel dat er een doelmatige organisatie van de rechtspraak
is.Mevrouw Quik heeft terecht opgemerkt dat rechters en deskundigen elkaars
taal moeten verstaan. Dit punt kwam ook aan de orde in de opmerking van mevrouw
Van Bijsterveld over de communicatie. Het elkaar verstaan betekent dat men
zich tot op zekere hoogte moet verdiepen in een bepaald vakgebied. Het moet
daarbij niet zo ver gaan dat de deskundigen voor rechter gaan spelen. Evenmin
mag van de rechter worden verwacht dat hij of zij zelf de deskundige is buiten
het eigen terrein. Het is bekend uit de strafrechtspraak, maar ook uit de
bestuursrechtspraak en de civiele rechtspraak, dat een zekere specialisatie
nodig is als rechters in staat willen zijn om de implicaties van adviezen
van deskundigen echt te verstaan. Dit vergt namelijk een zekere vertrouwdheid
met de materie. De initiatieven op het punt van de gerechtelijke kaart en
het vormen van hiervoor voldoende draagkrachtige eenheden in de rechtspraak
zijn manieren waarop wij daar in de toekomst in kunnen voorzien. Wij zijn
bovendien bezig met de kwaliteitsimpuls van de rechtspraak. Daarover zijn
afspraken tussen justitie en de Raad voor de rechtspraak tot stand gekomen.
Voor de periode van 2008 tot 2010 wordt oplopend 62 mln. beschikbaar gesteld
voor deze kwaliteitsimpuls. Dit is een structurele verruiming van het budget.
Het geld wordt onder andere ingezet voor deskundigheidsbevordering.Mevrouw Westerveld heeft de positie van de rechter-commissaris en de rechtsgrondslag
aan de orde gesteld. De positie van de rechter-commissaris wordt versterkt
doordat hij meer wordt betrokken bij het gewone voorbereidende onderzoek.
De huidige wettelijke regeling is al in redelijke mate toereikend voor het
gerechtelijk vooronderzoek, maar het aantal gvo's is nog steeds tanende. Het
is daarom goed dat de verdediging zich tijdens het gewone onderzoek al tot
de rechter-commissaris kan wenden om aanvullend of tegenonderzoek te laten
verrichten. In de bij de herziening van het Wetboek van Strafvordering aangekondigde
herstructurering van het vooronderzoek wordt ruim aandacht besteed aan de
wenselijkheid van versterking van de positie van de rechter-commissaris in
het vooronderzoek.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik heb in mijn inbreng aan de minister gevraagd ten opzichte van wie de
positie van de rechter-commissaris wordt versterkt. Stelt de minister nu dat
de versterking van deze positie eigenlijk inhoudt dat de positie van de rechter-commissaris
ten opzichte van de zittingsrechter wordt versterkt, omdat in het gerechtelijk
vooronderzoek een aantal zaken plaatsvinden die op de zitting niet meer hoeven
plaats te vinden? Moet ik het woord "versterking" in die zin verstaan? Ik
stelde eigenlijk dat het consequenties heeft als je deze positie versterkt
en als je tegelijkertijd iets wil doen met het evenwicht. Begrijp ik de minister
goed?Minister Hirsch Ballin:Ik ben het met mevrouw Westerveld eens dat het woord "versterking" ook
vragen kan oproepen. Wij willen eigenlijk van een sterkere positie van de
rechter-commissaris in het geheel van de procesvoering gebruikmaken om de
rechterlijke waarborg bij de inzet van deskundigen beter te benutten. Wij
spreken dus over de versterking van de positie van de rechter-commissaris,
maar wellicht kunnen wij beter zeggen dat door het op dat moment inschakelen
van de rechter-commissaris, de waarborgfunctie van het procesrecht wordt versterkt.Mevrouw Westerveld heeft verder gevraagd of er extra middelen beschikbaar
zijn voor de regiezittingen. Het is aan de rechtspraak zelf om zijn werkwijze
te bepalen binnen de wettelijke grenzen. Ik zie daarin geen beletsel om een
regiezitting te doen plaatsvinden. Ik voorzie overigens niet dat het houden
van dergelijke regiezittingen een zodanige invloed heeft op de capaciteit
dat daarvoor extra middelen ter beschikking zouden moeten komen. Dat zou ten
koste moeten gaan van iets anders. Daarvoor hebben wij geen aanknopingspunten.Mevrouw Lagerwerf heeft, net als mevrouw Broekers-Knol en mevrouw Quik,
een vraag gesteld over de opmerkingen die de advocaat en bijzonder hoogleraar
Boksem hebben gemaakt over de mogelijkheid voor het Openbaar Ministerie om
het formeel goed geregelde deskundigenonderzoek uit het wetsvoorstel te omzeilen...Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voor alle duidelijkheid zeg ik dat ik daarnaar niet heb gevraagd. Ik heb
het artikel van mijnheer Boksem niet aangehaald in mijn bijdrage.Minister Hirsch Ballin:Oké, ik corrigeer dat graag. Ik kijk nu bezorgd naar mevrouw Lagerwerf
en mevrouw Quik. Adresseer ik hen wel goed? Ik zie mevrouw Quik
ook al nee schudden. Gelukkig zie ik aan mevrouw Lagerwerf dat zij het artikel
van prof. Boksem wel heeft aangehaald. Gelukkig maar, want anders zou ik het
artikel van hem geen eer meer kunnen bewijzen. Mevrouw Lagerwerf heeft dus
gevraagd naar de mogelijkheid van het Openbaar Ministerie om het formeel goed
geregelde deskundigenonderzoek uit dit wetsvoorstel buitenspel te zetten door
het aan te merken als praktisch of technisch onderzoek.De heer Boksem heeft gesproken over een conceptaanwijzing van het College
van procureurs-generaal. Het ging hierbij dus om een concept. Dit concept
is niet in deze vorm voorgelegd aan het college. Dit was dus een bericht over
werk in uitvoering. Het is uiteraard goed dat hierover is meegedacht. Vandaar
dat er bij de voorbereiding van deze aanwijzing contact is gelegd met de Nederlandse
Orde van Advocaten. Het ging hierbij dus niet om een stuk dat in die vorm
al door het college werd vastgesteld, maar het betrof werk in uitvoering.
Het college heeft rekening kunnen houden met de hierover op verschillende
plaatsen gemaakte opmerkingen.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Dat is duidelijk. Ik heb wel gevraagd of de aanwijzing al beschikbaar
is. Ook heb ik gevraagd of al duidelijk is op welk moment een technisch onderzoek
overgaat in een deskundigenonderzoek. Dat zou uit de aanwijzing namelijk moeten
kunnen blijken. Dat heb ik gevraagd.Minister Hirsch Ballin:Ik tracht deze vraag te beantwoorden. In aanvulling op de uitsluitend
door mevrouw Lagerwerf gestelde vraag, zeg ik dat ik niet verwacht dat de
aanwijzing een substantiële wijziging zal brengen in de praktijk, in
die zin dat de door de heer Boksem gevreesde verschuiving zich zal voordoen.
Er is ook geen reden om aan te nemen dat het college daarop uit zou zijn.
Een strikt onderscheid tussen beide soorten onderzoek is niet altijd goed
te maken. Dat moeten wij wel onderkennen. Op basis van de aanwijzing die door
het college wordt vastgesteld, zal daarmee rekening worden gehouden.Mevrouw Broekers heeft gevraagd naar de resultaten van technisch specialistisch
onderzoek dat wordt verricht ten behoeve van de opsporing in een concrete
strafzaak. Deze resultaten worden weergegeven in een ambtsedig proces-verbaal
of in een relaas van bevindingen. Dit gaat deel uitmaken van het strafdossier.
Op grond van de artikelen 30 tot en met 34 krijgt de verdediging daarvan een
afschrift. Er wordt mededeling gedaan van de processtukken die in het voorbereidende
onderzoek en in het gerechtelijk vooronderzoek in de zaken zijn vermeld. Het
onderzoek dat wordt uitgevoerd door een deskundige, heeft een beperktere reikwijdte.
De deskundige rapporteert op grond van een specifieke opdracht en een specifieke
vraagstelling over wat zijn wetenschap en kennis hem leren over datgene wat
aan zijn oordeel is onderworpen. Daarbij moet hij zich uiteraard bewust zijn
van de strafvorderlijke consequenties die aan de rapportage zijn verbonden.
Op grond van de voorgestelde regeling zal deskundigenonderzoek ook kunnen
worden gevraagd door de verdediging, ook wanneer het tegenonderzoek betrekking
heeft op onderzoek dat aanvankelijk door de politie als specialistische opsporing
is aangemerkt. Als dus het resultaat van specialistische opsporing bij iets
in het strafproces een rol kan spelen, staat ook de weg open om een deskundigenonderzoek
te vragen, als het ware bij wijze van tegenonderzoek.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Is dit afkomstig uit de aanwijzing of is dit hoe de minister erover denkt?
Mijn vraag was namelijk of de aanwijzing van het College van procureurs-generaal
er al is.Minister Hirsch Ballin:Die aanwijzing is er nog niet. Men is daar nog mee bezig.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Dat wilde ik weten. Die aanwijzing is er dus nog niet. Maar gaat het ongeveer
de kant op die de minister zojuist beschreef?Minister Hirsch Ballin:Deze kant gaat het ongeveer op. Het werk aan de aanwijzing is gaande.
De heer Boksem heeft gereageerd op een concept dat in discussie was. Dit is
dus het inhoudelijke punt.Mevrouw Quik heeft gevraagd naar de invloed van het eerste politieverhoor,
als de verdachte daarbij niet wordt bijgestaan door een raadsman, de verplichte
bijstand en de audiovisuele registratie. Over de betekenis van het arrest
van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak-Salduz heb ik
de Tweede Kamer een brief toegezegd. Overigens is er inmiddels ook een andere
uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens over hetzelfde
onderwerp. Die zullen wij bij de voorbereiding van die brief betrekken.In het kader van het verbeterprogramma naar aanleiding van de Schiedammer
parkmoord heeft het Openbaar Ministerie een aanwijzing opgesteld over het
opnemen van verhoren van verdachten in ernstige zaken en bij het horen van
bepaalde categorieën van kwetsbare verdachten en getuigen. Die aanwijzing
wordt nu uitgevoerd. Ook in het kader van het lopende experiment "Raadsman
bij politieverhoor" in zaken waarin verdenking van een levensdelict bestaat,
worden verhoren nu audiovisueel opgenomen.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Krijgt de Eerste Kamer die brief ook?Minister Hirsch Ballin:Die krijgt zij feitelijk altijd. Formeel zal ik ervoor zorgen dat deze
ook aan de Eerste Kamer wordt toegestuurd. Ik zei "feitelijk" omdat de Handelingen
van de Staten-Generaal voor alle leden van de Staten-Generaal vanzelf beschikbaar
zijn. Uiteraard ben ik graag bereid om de brief tevens aan de voorzitter van
de Eerste Kamer te doen toekomen, zodat de brief ook in formele zin deel uitmaakt
van de stukken van de Eerste Kamer.Er is gevraagd hoeveel keuze het Openbaar Ministerie heeft uit geregistreerde
deskundigen en of de selectie via de rechter-commissaris moet lopen. Dit is
inderdaad het geval zolang het register nog niet gevuld is. Dan komt het op
de rechter-commissaris aan. Daarvoor zullen wij praktische werkwijzen in de
overgangsperiode moeten hanteren. Het NIFP zoekt bijvoorbeeld mensen die hiervoor
in aanmerking komen. In de overgangsperiode kan deze selectie van deskundigen
nog een tijdje lopen via de gebruikelijke kanalen. Er moet inderdaad een overgangsperiode
zijn, omdat een AMvB pas in werking kan treden op het moment dat de wet in
werking is getreden. Daar bereiden wij ons uiteraard op voor, ook via de kwartiermakers.Ik kom op de reeks vragen van mevrouw Broekers, voor zover ik deze nog
niet heb beantwoord. De eerste vraag heeft betrekking op de vraagstelling
van de deskundige. De opdrachtgever bepaalt de omvang van de vraagstelling.
De inbreng van de deskundige zal er vaak toe strekken dat wordt voorkomen
dat de deskundige vragen krijgt voorgelegd die tegen de achtergrond van zijn
kennis of wetenschap niet kunnen worden beantwoord.Verder vroeg mevrouw Broekers of dit betekent dat alleen deskundigen in
het NRGD worden aangewezen of ook de personen die onder de verantwoordelijkheid
van de deskundige het onderzoek uitvoeren. Alleen de deskundige zelf wordt
in het NRGD opgenomen, want deze heeft de verantwoordelijkheid. Hij ziet vanuit
zijn deskundigheid toe op de personen die het onderzoek feitelijk uitvoeren.
Hij is daarvoor dus ook verantwoordelijk. Dit moet zorgvuldig, integer en
op een toereikende wijze geschieden. Daarvoor is de deskundige dus verantwoordelijk.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik hoor de minister zeggen dat de deskundige verantwoordelijk is voor
degene die hij gebruikt om het onderzoek voor te bereiden, voordat hij zijn
rapport kan uitbrengen. Als daarbij dingen fout lopen of als de onderzoekers
die gebruikt worden door de deskundige fouten gemaakt hebben, zou de uiterste
consequentie kunnen zijn dat een civielrechtelijke procedure gestart wordt
tegen de deskundige voor het gebruik van onderzoekers of medewerkers die niet
voldoende gekwalificeerd zijn. Dan kom ik in de sfeer van de culpa in eligendo.
Zou dat zelfs mogelijk zijn?Minister Hirsch Ballin:In het recht geldt in het algemeen dat in uiterste situaties een beroep
kan worden gedaan op de civiele rechter. In het geval van een deskundigenregister
is uiteraard de primaire lijn dat de verantwoordelijkheid bij de deskundige
wordt gelegd. Hij of zij moet deze ook in acht nemen, wil de inschrijving
in het deskundigenregister worden gehandhaafd. Deskundigen die tekortschieten
in het toezicht op de hulppersonen, diskwalificeren zichzelf. Daarvan is elke
deskundige die verantwoordelijk handelt, zich bewust. Dit is onomstreden en
wordt in de context van het NRGD volledig onderkend. Deze professionaliteit
wordt van de deskundige geëist.Mevrouw Broekers heeft verder gevraagd naar de evaluatie na vijf jaar.
Zij wilde weten wat zou worden geëvalueerd. Eén punt heeft mevrouw
Broekers bij wijze van interruptie al onder de aandacht gebracht. Ik heb daarop
gereageerd. De evaluatie zal meer in algemene zin geformuleerd betrekking
hebben op het functioneren van het register. Daarbij denken wij vooral aan
de werking bij de onderscheiden deskundigheidsgebieden, de toereikendheid
van de inschrijvingen in het deskundigheidsregister, de mate waarin de behoefte
aan deskundigen daardoor wordt gedekt en de mate waarin daarnaast nog behoefte
bestaat aan contradeskundigen. Het is denkbaar dat bij het uitwerken van de
evaluatieopdracht nog andere aspecten naar voren komen, maar aan de genoemde
zaken wordt voorshands gedacht bij de evaluatie na vijf jaar.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik stelde deze vraag omdat de minister op blz. 4 van de nadere memorie
van antwoord naar aanleiding van een vraag van de CDA-fractie daarover, stelt
dat "ik vijf jaar na de oprichting van het NRGD de werking daarvan zal evalueren.
Deze langere termijn acht ik aangewezen, omdat voorzien is in een groeimodel,
waardoor zich steeds meer deskundigen op verschillende terreinen kunnen aansluiten."
Daarom dacht ik dat het alleen maar daarop gericht zou zijn en niet op hetgeen
waar het uiteindelijk om draait, namelijk om de vraag hoe het met de toetsing,
de kwaliteitseisen et cetera zit.Minister Hirsch Ballin:Wat u zegt, klopt. Ik heb het groeimodel niet ter sprake gebracht vanwege
de vraagstelling, maar vanwege de evaluatieperiode. De behoefte aan een evaluatieperiode
van vijf jaar is simpelweg daardoor ingegeven. Als wij na twee jaar zouden
evalueren, zou namelijk nog te veel ingroeiperiode in de evaluatie worden
verdisconteerd. Wij willen uiteraard alleen de volledige werking, dus na de
ingroei, evalueren.Mevrouw Westerveld (PvdA):Nu u al iets zegt over de omvang van de evaluatie, wil ik nog een aanvullende
vraag stellen. In de eerdere antwoorden is erop ingegaan dat het natuurlijk
de bedoeling is dat de rechter niet op de stoel van de deskundige gaat zitten
en andersom. Bovendien was er sprake van een verruiming van het budget voor
de kwaliteitsimpuls. Worden deze elementen meegenomen, in de zin dat gekeken
wordt in welke situaties daarvan mogelijk sprake is? Het is natuurlijk gemakkelijk
om te zeggen dat dit niet mag gebeuren, maar het is nog niet zo eenvoudig
te meten of het daadwerkelijk niet gebeurt. Is de vraag in hoeverre dit wetsvoorstel
hieraan bijdraagt, een zorgpunt voor de evaluatie?Minister Hirsch Ballin:Het was niet mijn bedoeling om een uitputtende opsomming te geven van
wat in de evaluatie aan de orde kan komen. Volgens mij ligt wat u nu zegt,
eerder op het niveau van mogelijke oorzaken van mogelijke tekortkomingen in
de werking. Wij zullen daar door een goede vraagstelling over de werking van
de wettelijke regeling op moeten uitkomen. Dat betekent dat bijvoorbeeld het
punt van de capaciteit aan de orde komt, indien blijkt dat de werking van
de wet tekortschiet; vervolgens moet je uiteraard naar de oorzaken kijken.Voorzitter. Mevrouw Broekers vroeg ook naar de verhouding met de DNA-wet
en of dat een lex specialis is. Op het punt van het deskundigenonderzoek is
dat inderdaad een lex specialis. In de DNA-regelgeving is voorzien dat de
uitslag van het DNA-onderzoek wordt meegedeeld aan de verdachte en de veroordeelde.
Er is één uitzondering: wanneer in het kader van Wet DNA-onderzoek
bij veroordeelden een DNA-onderzoek is verricht en het DNA-profiel van de
veroordeelde geen hit geeft met een DNA-profiel van een onopgelost misdrijf,
dan wordt de uitslag van het DNA-onderzoek niet meegedeeld aan de veroordeelde.
Dit gebeurt niet omdat in dat geval – een "no hit"-situatie –
er voor de veroordeelde geen aanleiding bestaat om eventueel om een tegenonderzoek
te vragen.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik hoor u spreken over de uitslag van een DNA-onderzoek. De Wet DNA-onderzoek
bij veroordeelden is natuurlijk wel een andere categorie. Daarbij
wordt de uitslag weliswaar meegedeeld aan degene bij wie dat onderzoek is
verricht, met inachtneming van die uitzondering, maar het gaat mij erom of
de persoon in kwestie ook de notificatie ontvang dat het DNA-onderzoek plaatsvindt
en dat een deskundige zich daarmee zal bezighouden.Minister Hirsch Ballin:Dat is inderdaad het geval.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik zie dat u een instemmende knik van uw ambtenaren op de tribune krijgt.
Het staat echter niet in de wet.Minister Hirsch Ballin:Deze werkwijze wordt toegepast. Als er sprake is van een "no hit"-situatie,
wordt deze niet meegedeeld.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik begrijp dat u zegt dat dit de werkwijze is en dat de veroordeelde op
de hoogte wordt gesteld als de officier van justitie volgens artikel 2, lid
3 een deskundige benoemt om dat DNA-onderzoek te verrichten. Mijn punt is
echter dat dit niet wettelijk verplicht is. In het thans voorliggende wetsvoorstel
wordt de notificatieplicht aan verdachten en de verdediging wel verplicht.
Zal de werkwijze voor de DNA-wet worden aangevuld met een notificatieplicht
of zegt u "het gaat om veroordeelden, dus wij hoeven hen niet te notificeren"?Minister Hirsch Ballin:Ik zal naar dit punt kijken. Mocht er aanleiding bestaan om een verduidelijking
aan te brengen in de aanwijzing of in een komende leemtewet, dan zal ik bekijken
of daartoe behoefte bestaat.Voorzitter. Mevrouw Broekers stelde ook een vraag over het NRGD. Aan het
begin van mijn antwoord ben ik daarop al ingegaan.Daarmee kom ik op de vraag van mevrouw Quik over de AMvB. Het wetsvoorstel
voorziet niet in een voorhangprocedure, maar de concept-AMvB is op 14 augustus
2008 aan deze Kamer gezonden. Kamerstuk 31116, letter C bevat de vermelding
daarvan, dus de concept-AMvB staat ter beschikking van deze Kamer.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik had een vraag gesteld over de overgangsregeling. Tegen mevrouw Quik
zei u dat er rekening mee wordt gehouden dat de AMvB tot stand komt voor inwerkingtreding
van de wet.Ik had hierover echter nog meer vragen gesteld. Het was de bedoeling dat
het register per 1 januari 2009 zou worden gevuld. Het wetsvoorstel is
nog niet aangenomen, dus het kan niet zijn gevuld. Ik wil toch weten of het
niet is gebeurd. Is er al een College voor de gerechtelijk deskundige? U zegt
dat er eerst een AMvB moet zijn voordat de wet in werking kan treden. Op het
moment dat de AMvB er is, is echter nog steeds het NRGD niet gevuld. Ik wil
dus nog steeds een antwoord op mijn vraag.Minister Hirsch Ballin:De datum van 1 januari 2009 was inderdaad gebaseerd op eerdere inschattingen
van het moment van behandeling van het wetsvoorstel en van inwerkingtreding
van de wet. Dat is dus later geworden. Het NRGD bestaat juridisch gezien pas
vanaf het moment dat de wet en de AMvB in werking treden, maar de kwartiermakers –
de beoogd voorzitter van het college, de beoogde leden en de beoogd secretaris-directeur –
treffen de nodige voorbereidingen, zodat zij de taken van het college zo snel
mogelijk ter hand kunnen nemen zodra de wet in werking treedt. Ik herhaal
dat het vullen van de registers daarna nog enige tijd in beslag zal nemen,
ondanks alle voorbereidingen en de berichten die inmiddels zijn uitgegaan
naar de beroepsgroep. Zodra dat is gerealiseerd, is sprake van een volledige
werking van de wet.In aanvulling op hetgeen ik aansneed naar aanleiding van de interruptievraag
van mevrouw Broekers over de veroordeelde en de deskundige meld ik voor alle
duidelijkheid dat de huidige werkwijze evenmin als de beoogde werkwijze bepaalt
welke deskundige DNA-onderzoek verricht, maar dat het gaat om een standaardonderzoek.
Voor de veroordeelde is alleen de uitslag van belang; daarvoor geldt de beperking
die ik zojuist aangaf.Voorzitter. Daarmee hoop ik alle vragen uit de eerste termijn te hebben
beantwoord.Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Misschien is het mij ontgaan, maar volgens mij heeft de minister
twee van mijn vragen nog niet beantwoord. Ten eerste had ik de minister gevraagd
of hij toch nog eens wil ingaan op zijn beweegredenen om het standpunt van
de Nederlandse Orde van Advocaten van de hand te wijzen, namelijk dat de opdrachten
aan de deskundige allemaal overeenkomstig de regeling van artikel 150 moeten
worden uitgevoerd. Ik heb begrepen dat de minister dat niet wil, maar ik heb
eigenlijk niet gehoord waarom.Ten tweede vreest de Adviescommissie Strafrecht dat deze regeling een
papieren letter zal worden, omdat in de praktijk de zijweg boven de hoofdweg
zal worden geprefereerd. Volgens mij hebben andere Kamerleden dezelfde vraag
gesteld. Voor mij is de vraag alleen maar klemmender geworden, als ik uit
de antwoorden van de minister opmaak dat het af en toe wat lastig is een onderscheid
tussen het deskundigenonderzoek en een onderzoek in de voorfase te maken.
Heeft de minister daar ideeën over?Minister Hirsch Ballin:De eerste vraag over het standpunt van de Nederlandse Orde van Advocaten
dat ieder onderzoek onder verantwoordelijkheid van de officier van justitie
valt en dat alle onderzoeken daarom altijd moeten worden uitgevoerd overeenkomstig
de regeling van artikel 150 Wetboek van Strafrecht en de tweede vraag hangen
uiteraard inhoudelijk met elkaar samen. Ik meende dat ik eerder in mijn antwoord
wel ben ingegaan op die punten, maar misschien is het goed om er nog iets
explicieter over te zijn.Het is niet de bedoeling om de weg af te snijden voor technisch opsporingsonderzoek.
Dat zou ook niet goed kunnen; het zou te ver gaan. Er is deskundigheid vereist,
ook in het opsporingsonderzoek. Daarvoor zijn wij bezig met een versterking
van de rol van de forensisch assistent in de verschillende instituten die
in de opsporing een rol spelen. Is dat een manier om technisch onderzoek te
omzeilen? Nee. Ondanks het feit dat er geen haarscherpe grenzen vallen te
trekken, gaat het wel om activiteiten van een ander kaliber dan het deskundigenonderzoek.
Dat ligt ook in de aard van de bewijsvoering; het aandragen van de bewijsmiddelen
door het Openbaar Ministerie. Het OM baseert zich aan de ene kant op wat onder
zijn verantwoordelijkheid door opsporingsambtenaren waaronder opsporingsambtenaren
met een technische deskundigheid naar voren is gebracht en waarvan
de bevindingen zijn neergelegd in een proces-verbaal. Aan de andere kant baseert
het zich, bijvoorbeeld als er twijfel is of als er behoefte bestaat aan een
geobjectiveerde vaststelling door deskundigen, op de deskundigenrapporten.In het laatste geval moet wel de werkwijze worden gevolgd, zoals die nu
in dit wetsvoorstel nader wordt geregeld. Dat die twee complementair zijn,
zal niemand ontkennen. Dat er grenssituaties zijn, zal uiteraard evenmin iemand
ontkennen. De bezorgdheid, die mevrouw Westerveld ter ore is gekomen, dat
hiermee de werking van het wetsvoorstel zal worden ontkracht, deel ik absoluut
niet. Zoals ik al zei, zal het OM hierop moeten toezien. Wij doen dit allemaal
met de bedoeling dat de regeling in dit wetsvoorstel werkt, en dat deze bijdraagt
aan de kwaliteit en het gezag van de rechtspraak. En ook daarom zou een ontwikkeling
waarbij dit als het ware wordt uitgehold door technisch opsporingsonderzoek,
tegengesteld zijn aan en absoluut niet sporen met de doelstelling van de wettelijke
regeling die wij hebben voorgesteld en die wij vanmiddag bespreken.De voorzitter:In de tweede termijn van de Kamer is het woord aan mevrouw Broekers-Knol.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording van al datgene
wat hier aan de orde is gesteld. Ik heb nog twee punten, wellicht worden het
drie.Mijn eerste punt betreft de beëdiging. Ik heb dit al in schriftelijke
vragen en ook vandaag mondeling naar voren gebracht. Ik heb gevraagd of de
deskundige niet beëdigd zou kunnen worden op het moment dat hij benoemd
wordt tot deskundige. Ik heb het antwoord van de minister op deze vraag gehoord.
Bij interruptie heb ik hem gevraagd om dit punt heel nadrukkelijk op te nemen
in de evaluatie. Wat mij betreft is er op dit moment voldoende antwoord gegeven.
Maar nogmaals, juist eventuele problemen die zich hebben voorgedaan of rapporten
die minder goed gegaan zijn, misschien omdat er geen beëdiging had plaatsgevonden
zou ik heel graag te zijner tijd bij de evaluatie aan de orde gesteld zien.
De minister heeft dit toegezegd.Ik heb nog een andere vraag ten aanzien van de beëdiging. Hoe zit
het met de geheimhouding door de deskundige bij het dossier dat hem ter hand
wordt gesteld om zijn rapport te kunnen opstellen? Sommige deskundigen hebben
een beroepseed, zoals artsen. Wanneer een patholoog-anatoom een rapport moet
opstellen, valt de geheimhouding onder zijn eed. Hoe zit het echter bij anderen,
bijvoorbeeld bij deskundigen die zich bezig houden met de werking van verkeerslichten
en die geraadpleegd worden naar aanleiding van een verkeersongeval? Ik vraag
mij af hoe het punt van de geheimhouding wordt opgelost.De minister zegt dat de evaluatie gericht is op de werking van het register.
Mijn vraag is of bij de evaluatie ook aan de orde komt of en, zo ja, hoe de
voorbereiding van de deskundige op de toetsing georganiseerd is. Daarover
bestaat nog onduidelijkheid. Ik denk dat de AMvB op een gegeven moment wel
helderheid zal verschaffen, want er komt toetsing. Het lijkt mij echter heel
belangrijk om bij de evaluatie al te weten of en, zo ja, hoe de voorbereiding
op de toetsing georganiseerd is, want het komt natuurlijk niet zomaar in ieders
brein op hoe de forensische en strafvorderlijke procedures allemaal werken.Dan kom ik op de overgangsperiode, de aanwijzing en de AMvB. Ik heb mijn
zorgen geuit over de overgangsperiode, namelijk dat op het moment van inwerkingtreding
van de wet het register nog niet gevuld is. Dat kán dan ook nog niet
gevuld zijn, want pas op dat moment treedt de wet in werking. Ik heb de minister
horen zeggen dat er eerst voor gezorgd wordt dat de AMvB helemaal rond is.
Pas als dat gebeurd is, kan de wet in werking treden. Ik hoop dat ik dit goed
begrepen heb! Ik merk hierbij op dat het mij ook van belang lijkt dat op hetzelfde
moment dat de AMvB gereed is, ook de aanwijzing van het College van procureurs-generaal
gereed is, anders weten wij niet wanneer technisch onderzoek deskundigenonderzoek
wordt.Dan zitten wij dus in de overgangsperiode. Ik wil graag van de minister
horen hoelang hij verwacht dat het duurt voordat de AMvB en de aanwijzing
klaar zijn en vanaf welk moment de wet in werking zal kunnen treden. Het register
is dan nog niet gevuld. De minister heeft in antwoord op vragen van mevrouw
Quik gezegd dat de rechter-commissaris dat soort problemen moet oplossen.
Dat kan deze ook doen. Als de rechter zelf de opdrachtgever is, heeft hij
deze mogelijkheid ook, mits hij het motiveert. Mijn vraag aan de minister
is nog wel wat voor vertraging van strafprocedures hij daardoor eventueel
verwacht. Het is namelijk toch wel veel: de officier van justitie wil een
deskundige hebben, dat kan niet want er zit nog niemand in het register, dan
moet hij naar de rechter-commissaris, en die moet dan weer toestemming verlenen
met uitleg over het hoe en wat.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Ik denk dat het handig is om hierbij aan te sluiten. Ik had dit eigenlijk
in mijn tweede termijn willen zeggen. Wij hebben in het tolkenregister een
voorbeeld van hoe het werkt, maar...De voorzitter:Mevrouw Quik-Schuijt, mag ik vragen, hebt u een interruptie bij hetgeen
mevrouw Broekers zei, of hebt u een vraag? U hebt namelijk zelf een tweede
termijn.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Mijn vraag sluit aan bij wat mevrouw Broekers zei. Het leek mij dus handig
om die nu te stellen. Maar als dat niet mag, dan mag het niet!De voorzitter:Ik heb liever dat u die vraag in uw tweede termijn stelt.Mevrouw Lagerwerf-Vergunst (ChristenUnie):Voorzitter. Ik kan heel kort zijn. Ik dank de minister voor zijn beantwoording.
Ik zeg hierbij dat ik niet geheel gerustgesteld ben door zijn antwoord op
mijn vraag of uit artikel 216, eerste lid, onder a, van het Wetboek van Strafvordering
volgt dat een deskundige altijd dient te worden beëdigd, dus niet alleen
op het moment dat deze deskundige wordt gehoord. Ik ben enigszins gerustgesteld
door de toezegging van de minister, naar aanleiding van de vraag van mevrouw
Broekers, dat hij dit punt te zijner tijd onderdeel zal laten uitmaken van
de evaluatie. Wij zullen dat evaluatierapport dan ook met name op dit punt
kritisch lezen.Mevrouw Van Bijsterveld (CDA):Voorzitter. Wij danken de minister voor zijn heldere beantwoording van
onze vragen, en voor de nadere gedachten over onze zienswijze. Wij zijn blij
dat de minister de communicatie als heel belangrijk ziet, uiteraard met behoud
van ieders eigen verantwoordelijkheid, en dat het wetsvoorstel de goede randvoorwaarden
biedt om tot communicatie te komen. Wij hebben bij de behandeling veel nadruk
gelegd op het belang van het voortraject en op het komen tot de formulering
van een opdracht, ook in samenspraak met de deskundigen. Daarbij speelt voor
ons een rol dat het denkbaar is dat een kandidaat-deskundige na zo'n gesprek
tot de conclusie komt dat hij misschien zelf niet de juiste persoon is en
de opdracht niet aanneemt, en dat iemand anders nodig is, al of niet van een
andere discipline.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Het mag niet zover gaan dat de deskundige de opdracht weigert.Mevrouw Van Bijsterveld (CDA):Dat is juist mijn laatste vraag. Kan een eenmaal benoemd deskundige eventueel
zijn opdracht teruggeven?Mevrouw Westerveld (PvdA):Voorzitter. Ook mijnerzijds dank aan de minister voor de beantwoording.
Ik denk dat de behandeling van dit wetsvoorstel één ding heeft
geleerd: het is een uiterst belangrijke en belangwekkende regeling, maar de
behandeling van dit wetsvoorstel lijkt toch wat op droogzwemmen, omdat wij
nog niet helemaal weten wat er gebeurt. Wat dat betreft komt er erg veel nadruk
te liggen op de evaluatie, waarnaar wij allemaal erg benieuwd zijn. Voor die
evaluatie is een heel goede vraagstelling cruciaal, want bij een onderwerp
als dit is de vraag erg belangrijk wanneer wij de regeling geslaagd vinden.
Ik denk dat dat de openingsvraag voor het evaluatierapport zou moeten zijn.Ik wil nog een vervolgvraagje stellen op het punt waarover ik de minister
wat verder bevroeg. Dat droogzwemmen komt ook omdat die aanwijzing er nog
niet is. Zoals de minister weet, is de vraag die ik heb gesteld, afkomstig
uit de advocatuur. De minister zegt dat het OM erop zal moeten toezien dat
voor het juiste instrument wordt gekozen, want de twee typen onderzoek zijn
complementair en er zullen zich grenssituaties voordoen. Strafprocesrecht
is natuurlijk een botsing van twee belangen, dus dat de advocatuur zich daarover
wat zorgen maakt en niet veel voelt voor een open bevoegdheid van het OM,
daar kan ik mij van alles bij voorstellen. Ook op dat punt wordt de aanwijzing
erg belangrijk. Ook al is het misschien niet altijd goed tot het gaatje af
te bakenen, het is belangrijk dat daarin zo helder mogelijk wordt aangegeven
wat de bedoeling is. Maar de beschouwing die de minister daarover in antwoord
op mijn vragen heeft gegeven, heeft mij gerustgesteld ten aanzien van de intentie.
Wellicht ten overvloede: wij zullen onze goedkeuring aan dit wetsvoorstel
geven.Mevrouw Quik-Schuijt (SP):Voorzitter. Dank voor de beantwoording van mijn vragen. Mijn fractie vindt
dit een goede wet, en dat blijft zo. Wij zijn ons ervan bewust dat deze wet
niet alle problemen zal oplossen. Er blijft voor mij zorg over het niet-beëdigd
zijn van de mensen die in het register zitten, zeker als ze ook andere personen
kunnen inhuren, waarop mevrouw Broekers ook wees. De praktijk laat zien dat
de betaling van deskundigen niet zodanig is dat mensen staan te springen om
in het register te komen. De verleiding zal groot zijn om iemand in te huren
die het onderzoek doet, wat ook vaak gebeurt. Ik had liever gezien dat ze
werden beëdigd, maar goed, ik zal daar geen punt van maken, omdat de
minister duidelijke toezeggingen heeft gedaan over de evaluatie.Ik sluit mij graag aan bij de vraag van mevrouw Broekers om er aandacht
aan te besteden dat de rechter moet motiveren waarom iemand wordt benoemd
die niet in het register staat. Dat gaat tijd kosten en de zitting ophouden.
Ik zie niet in waarom het niet mogelijk zou zijn om de wet pas in werking
te laten treden op het moment dat het register op orde is. Wij hebben met
het tolkenregister gezien tot wat voor problemen dat leidt. Daarvoor geldt
ook dat het register nog niet bestond toen de wet in werking trad. Is het
mogelijk om de inwerkingtreding uit te stellen totdat er een redelijk gevuld
register is?Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Dank voor de instemmende reacties in tweede termijn. Het punt
genoemd door mevrouw Broekers over de beëdiging is voldoende besproken,
en op de evaluatie ben ik ook ingegaan. De vraagstelling wordt preciezer geformuleerd
en zal zodanig moeten zijn dat reëel inzicht ontstaat in de werking van
de wet. Mevrouw Westerveld stelde een vraag over het slaagcriterium. Dat is
af te leiden uit de doelstelling van het wetsvoorstel als zodanig, namelijk
versterking van het vertrouwen in de rechtspraak. Ik doel op de herkenbare,
inhoudelijke kwaliteitsverbetering van de rechtspraak die bij een goede benutting
van de deskundigen wordt beoogd. Verder noem ik verbeterde communicatie tussen
de deskundigen en de rechtspraak en uiteindelijk daarmee het vertrouwen in
de rechtsstaat. Met dit aangrijpingspunt, indachtig de geschiedenis van de
aanleidingen die helaas in vorige jaren voorkwamen, denk ik dat hiermee een
solide basis wordt gegeven. Dat is goed voor het vertrouwen in een goede benutting
van de deskundigheid en het bereiken van een hoge kwaliteit van de deskundigen
die via het deskundigenregister hun weg vinden.Mevrouw Broekers heeft terecht de verantwoordelijkheid voor de geheimhouding
ter sprake gebracht. Deze volgt uit de gedragscode voor de deskundigen, die
noodzakelijk is voor hun inschrijving. De registratie kan worden doorgehaald
als zij zich daar niet aan houden. De toetsing van het register moet goed
worden voorbereid. Hierover is gesproken door mevrouw Quik, aan het eind van
haar tweede termijn. Het wetsvoorstel voorziet in inwerkingtreding van de
wet als geheel, het treedt in werking op een bij KB te bepalen tijdstip. Op
dat moment zal ook de AMvB moeten werken, op dat moment is het college van
deskundigen paraat, op dat moment zijn nog niet alle deskundigen ingeschreven,
maar dat moet plaatsvinden op het moment dat wet en AMvB werken. Hoe de overgangssituatie
gestalte kan krijgen, heb ik in eerste termijn al aangegeven. Ik vermeld
er trouwens bij dat de Nederlandse orde van advocaten het ook op prijs stelt
dat de wet nu snel in werking treedt. Ik vind de verbeteringen die met deze
wet worden beoogd, zo belangrijk dat wij een en ander hopelijk snel kunnen
realiseren.Mevrouw Lagerwerf heeft verder gesproken over artikel 216 van het Wetboek
van Strafvordering. Daarin wordt een regeling gegeven voor de uitzonderingen
op de beëdiging ter terechtzitting. De hoofdregel wordt daarmee gesteld.
Overigens is dat ook bij het bestaande artikel 216 Strafvordering het geval.
Mochten zich op dit punt problemen voordoen, kunnen deze uiteraard bij de
evaluatie aan de orde komen.Mevrouw Van Bijsterveld heeft terecht gewezen op het belang van het voortraject
en op de mogelijkheid dat een deskundige niet kan worden gehandhaafd. Dat
behoort allemaal tot de werking van de wet. Dat betekent inderdaad inschrijving,
maar soms ook doorhaling van de inschrijving. Het college is inmiddels met
de voorbereidingen bezig. De kwartiermakers zullen zich daar terdege rekenschap
van geven; daar twijfel ik niet aan.Mevrouw Van Bijsterveld (CDA):Ik heb het idee dat de minister een vraag beantwoordt die ik niet heb
gesteld. Het ging mij niet om het doorhalen van de deskundige in het register,
maar om het benoemen van een deskundige in een concrete zaak.Minister Hirsch Ballin:Uiteraard zal daarbij worden voortgebouwd op hetgeen hier is geregeld.
Mocht die deskundige in de concrete zaak niet aan de verwachting voldoen,
dan kan dat ook een rol spelen bij de inschrijving van de betrokkene. In de
concrete zaak kan gebruik worden gemaakt van het register, voor zover dit
de vereiste deskundigheid bevat.Mevrouw Van Bijsterveld (CDA):Een kleine verduidelijking. Ik denk dat ik niet helemaal helder ben geweest.
Het gaat om een deskundige die terecht is ingeschreven en die volledig deskundig
is op zijn gebied. In de formulering van de opdracht blijkt echter dat hetgeen
van hem wordt verlangd, net niet tot zijn deskundigheid behoort. Deze deskundige
is verder dus wel in alle opzichten deskundig, maar de vraag valt eigenlijk
net buiten zijn specialisme.Minister Hirsch Ballin:Dan heb ik de vraag van mevrouw Van Bijsterveld inderdaad niet goed genoteerd.Op de vraag die zij stelt over de formulering van de opdracht, ben ik
aan het begin van mijn antwoord in eerste termijn kort ingegaan. Om die reden
is het ook goed dat de deskundige kan reageren op de opdrachtformulering.
Die reactie kan de mededeling bevatten dat de deskundige de geformuleerde
vraag niet kan beantwoorden. De conclusie kan dan zijn dat er behoefte is
aan een andere deskundige. Het is ook mogelijk dat een herformulering van
de vraag voldoende aanknopingspunten biedt in de concrete strafzaak. Daarom
is het van belang dat de deskundige op de vraagstelling kan reageren.Mevrouw Westerveld sprak over het slaagcriterium en de doelstelling van
de wet. Daarop ben ik al ingegaan. Op dit moment spreken wij inderdaad over
een situatie waarin een en ander nog niet werkt. Het college is nieuw. De
deskundigen zullen eraan moeten wennen. Zij worden opgeroepen om zich in te
schrijven. Of zich voldoende deskundigen inschrijven moet goed worden gevolgd.
Uiteraard zal moeten worden gemonitord in hoeveel gevallen behoefte bestaat
aan deskundigen die niet of nog niet zijn ingeschreven in het deskundigenregister.
Na enige tijd ontstaat de situatie waarin de wet volop wordt toegepast. Die
situatie zullen wij over vijf jaar evalueren.Mevrouw Westerveld (PvdA):Ik vind dit een mooi antwoord. Gelet op de eerdere beschouwing van de
minister, wil ik hem vragen of zijn eerdere doelstelling, het toegenomen vertrouwen
in de rechtstaat, voor een evaluatierapport niet wat hoog gegrepen is.Minister Hirsch Ballin:Het is de daarachter liggende doelstelling. De evaluatiecriteria zullen
lager bij de grond moeten zijn.Mevrouw de voorzitter. Ik hoop hiermee de vragen voldoende te hebben beantwoord.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik heb nog een puntje gemist, maar dat kan aan mij liggen. Zal de aanwijzing
klaar zijn als de AMvB klaar is? De AMvB én de aanwijzing moeten klaar
zijn. Pas dan treedt de wet in werking. Ik heb de minister wel over de AMvB
horen spreken, maar niet over de aanwijzing.Minister Hirsch Ballin:Het antwoord op deze vraag is ja.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de minister voor zijn reactie in tweede termijn.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.Sluiting 16.12 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-916-930.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl