Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele andere onderwijswetten in verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie wachtgelduitgaven bve) (25899)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 5848-5854

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-06-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 85, pagina 5848-5854

10-06-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25899Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 10 juni 1998)Pagina 5841-5842
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele andere onderwijswetten in verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie wachtgelduitgaven bve) (25899)Pagina 5848-5854
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 10 juni 1998)Pagina 5863-5863
Stemmingen over twee moties, ingediend in het debat over de CO2-reductiedoel- stelling, te weten: - de motie-Vos over een reductie van 8% (21501-08, nr. 75); - de motie-Crone c.s. over het realiseren van een communautair beleid (21501-08, nr. 76)Pagina 5854-5854
Het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 juni 1998 over de CO2-reductiedoelstellingPagina 5842-5848
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet van 16 december 1993 tot wijziging van de Wet op de belasting van personen- auto's en motorrijwielen 1992 in verband met verruiming van het begrip personenauto (Stb. 673) (beëindiging grootwagenparkregeling) (25904); - het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen (25766); - het wetsvoorstel Tijdelijke regels in verband met de overgang naar de non-profitsector van zorginstellingen waarvan de werknemers deelnemen in de Stichting Pensioenfonds ABP (25767) en vier andere wetsvoorstellenPagina 5842-5842
Presentie en opening (woensdag 10 juni 1998)Pagina 5841-5841
Voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele andere onderwijswetten in verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie wachtgelduitgaven bve) (25899).Pagina 5854-5863

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele andere onderwijswetten in
verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie
wachtgelduitgaven bve) (25899).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Dit wetsvoorstel is eigenlijk het eindpunt van een heel lange
discussie. In de afgelopen jaren hebben we heel wat onderzoeken en een aantal
debatten over wachtgeld gehad. Dit waren jaren waarin de wachtgelduitgaven
onbeheersbaar bleken of leken te zijn. Eigenlijk is de minister in de negen
jaar van zijn bewind tot nu toe niet in staat gebleken de wachtgelduitgaven
in de hand te houden. Maar goed, zijn bewind is nog niet voorbij. Het wordt
dus tijd dat er naar andere oplossingen wordt gezocht, met name in de sfeer
van decentralisatie van de financiële verantwoordelijkheid naar de instellingen.
Dit kan een van de oplossingen zijn.Het laatste onderzoek, "De jaren tellen", bevatte ook een aantal andere
aanbevelingen voor een toekomstig wachtgeldbeleid. Die zijn niet gericht op
de financiële decentralisatie, maar op activiteiten ter voorkoming van
de instroom. Wij hebben in een eerder stadium gezegd dat wij dat soort aanbevelingen
graag ondersteunen als zij in de vorm van wetgeving aan ons worden voorgelegd.
Een van de noodzakelijke instrumenten om te voorkomen dat mensen in het wachtgeld
instromen, is ongetwijfeld een personeelsbeleid op instellingsniveau. Dat
klinkt gemakkelijker dan het is, want een groot aantal zaken rond rechtspositie
wordt nog altijd centraal geregeld. En personeelsbeleid kost geld: met name
het seniorenbeleid verdient extra aandacht en extra financiële mogelijkheden.
Daarover zijn afspraken gemaakt met de BVE-raad, maar daar kom ik zo meteen
op terug.Voorzitter! Dit wetsvoorstel gaat niet over die zaken. Dit wetsvoorstel
gaat over een ander financieringsmodel van de wachtgelduitgaven: de decentralisatie
van de financiële verantwoordelijkheid, en dus ook van de financiële
risico's, naar de instellingen in de BVE-sector. Op deze manier is de minister
uiteindelijk af van de steeds voorkomende overschrijdingen, want de openeinderegeling
wordt dichtgeschroeid door een toevoeging aan en vermindering van de rijksbijdrage
binnen een vastgesteld budget met het oog op de kosten van werkloos heidsuitkeringen
en suppleties inzake arbeidsongeschiktheid.De fractie van het CDA is van mening dat deze toevoegingen en verminderingen
herkenbaar in de rijksbijdrage terug te vinden moeten zijn. Wij willen dus
niet alleen maar een totaalbedrag in het eindplaatje zien, maar willen dat
het zichtbaar is wat er toegevoegd wordt en wat ervan afgaat.Ook blijft het onduidelijk hoe het zit met de hoogte van de wachtgeldbijdrage
als totaalbudget. Verandert dit nu wel of niet jaarlijks? Het is nodig om
hierover duidelijkheid te krijgen.In de nota naar aanleiding van het verslag staat een aantal budgetreeksen
opgenomen. Het budget daalt over tien jaar in totaal met ongeveer 25%. De
vraag is of het nettobudgetreeksen betreft, dus budgetreeksen waarin zowel
de toevoegingen als de verminderingen zijn verwerkt. Hoe verhouden deze budgetreeksen
zich met de toezegging dat besparingen die de instellingen behalen op de geraamde
wachtgeldkosten, beschikbaar blijven voor de sector?De minister is de vorige week in aanvaring met de BVE-raad gekomen over
de interpretatie van het budgettaire kader. Wij hebben hierover eerder een
brief van de BVE-raad ontvangen en vanochtend weer. In zijn eerste brief zette
de BVE-raad de zaak op scherp door te stellen dat hij, als de minister zijn
afspraak over het beschikbaar blijven van de besparingen voor de sector niet
nakomt, tegen de aanvaarding van het wetsvoorstel is. Dat is nogal wat. In
de brief van vanochtend staat dat men het weer eens is. Ik hoor graag waarover
de minister en de BVE-raad het nu eens zijn geworden. Ik kan dit uit de tweede
brief niet opmaken. Hierin staat dat voor de financiering van het terugdringen
van de instroom van wachtgelders een constant in plaats van een aflopend budget
noodzakelijk is. Over welk constant budget gaat het hierbij? Ik weet niet
welke afspraken inmiddels tussen de minister en de BVE-raad gemaakt zijn,
maar wil graag weten om hoeveel geld het gaat. Het lijkt mij dat het nu niet
meer om die budgetreeksen gaat, maar om andere bedragen. Ik kan dit niet beoordelen.
Voor de eindbeoordeling van het wetsvoorstel vind ik het noodzakelijk te weten
welke afspraken er uiteindelijk gemaakt zijn.Er zijn nog een paar onduidelijkheden. Wat ik nog niet gezien heb, zijn
de door het CDA gevraagde financiële risico's per instelling. Misschien
is het hiervoor nog te vroeg, maar dan wil ik deze wel op termijn zien. Ik
begrijp dat hiervoor eerst het bestand moet worden opgeschoond en het zogenaamde
zittend wachtgeldbestand definitief moet zijn vastgesteld. Dat is waar, maar
de vraag is dan hoever het hiermee is. Op het moment dat je dit soort dingen
weet, kun je zien in hoeverre de voorgestelde verdeling van het budget naar
rato van de omvang van de instelling overeenkomt met de feitelijke situatie
per instelling. Mijn fractie wil weten wat er gebeurt als de normverdeling
afwijkt van de feitelijke situatie.Vorige week ontving de Kamer de mededeling dat er een uitvoeringstoets
had plaatsgevonden en dat er geen vuiltje aan de lucht was. Een dergelijke
mededeling zegt natuurlijk niets. Ik weet wel dat wij als Kamer in eerdere
instantie hadden moeten aangeven wat wij feitelijk getoetst hadden willen
hebben. Als de minister ons dat verwijt maakt, heeft hij gelijk. Dit neemt
echter niet weg dat zo'n briefje minimaal is. De vraag is wat er eigenlijk
is getoetst, bij wie en met welke criteria. Waarop baseert de minister zijn
stelling dat er geen extra administratief werk voor de instellingen zal zijn?
En natuurlijk is er de vraag of de instellingen dan wel de BVE-raad een rol
hebben of heeft gespeeld bij de uitvoeringstoets. Dat zijn vragen die ten
aanzien van dit onderwerp gesteld kunnen worden. Maar eigenlijk is het zo,
voorzitter, dat mijn fractie vindt dat de Kamer vooraf moet worden geïnformeerd
over de opzet van de door de Kamer gevraagde uitvoerings- of invoeringstoets.
Dan kan de Kamer ook aangeven of hetgeen bedoeld wordt, er inderdaad in staat.
Ik denk dat het goed is als de minister op dat punt aangeeft of hij in voorkomende
gevallen in de toekomst van plan is het op deze manier te doen.Voorzitter! Geen onhelderheid: mijn fractie is van mening dat de wachtgelduitgaven
in het onderwijs moeten worden teruggedrongen, zeker in een tijd van toenemende
schaarste aan leerkrachten. Leerkrachten horen thuis voor de klas en dat vereist
een flexibel personeelsbeleid om problemen op te kunnen vangen. Dat kost geld
en dat geld is er als de wachtgelduitgaven kunnen worden teruggedrongen. Daarover
zijn we het met elkaar eens. Dan moet het geld ook daarvoor worden aangewend;
het is dus geen bezuiniging.Decentraliseren van financiële verantwoordelijkheden en risico's –
dat is wat we nu gaan doen en daar is dit de eerste stap voor – moet
verantwoord gebeuren. We doen het nu in de richting van de BVE-sector. Het
is alleszins de moeite waard om dat te doen, mits inderdaad de financiële
risico's helder zijn, zodat we weten waaraan we beginnen. Maar de CDA-fractie
wil graag na een jaar weten hoe het in de praktijk uitwerkt, zodat we op basis
van de ervaringen die we in deze sector opdoen, kunnen zien of we op deze
weg moeten voortgaan voor wat betreft andere sectoren van het onderwijs.Mevrouw Dijksma (PvdA):Voorzitter! Menigeen ziet wachtgelduitgaven als sneu geld, want het betreft
moeilijk beheersbare uitgaven die drukken op de onderwijsbegroting, zonder
dat daarmee onderwijsactiviteiten worden gerealiseerd. Sinds het verschijnen
van het rapport "De jaren tellen" weten we echter dat de hoogte van de wachtgelduitgaven
in de onderwijssector sterk samenhangt met de veroudering van het personeel.
Dit betekent dat de wachtgeldproblematiek een weerbarstigheid kent die eenvoudige
oplossingen uitsluit.Vandaag bespreken we een wetsvoorstel waarmee de wachtgelduitgaven voor
de BVE-sector worden gedecentraliseerd naar de sector zelf. Over dit wetsvoorstel
hebben we via een schriftelijke ronde al enigszins van gedachten gewisseld
met de minister, maar voor mijn fractie resteren er nog wel enige vragen.
Voordat onze fractie kan instemmen, achten wij een bevredigende beantwoording
noodzakelijk; dat is ook een normale zaak in deze Kamer.Dit wetsvoorstel hangt samen met een onderhandelaarsakkoord, een zogenoemd
protocol, tussen het ministerie en de BVE-raad. Het verdient waardering dat
zo een overstemming met het veld mede ten grondslag wordt gelegd aan de veranderingen die nu worden voorgelegd, want het is zo dat we van
een openeinderegeling naar een meer dichtgeschroefde regeling gaan; dat is
dus erg belangrijk.De minister meldt in de memorie van toelichting dat het wetsvoorstel geen
gevolgen heeft voor de rijksbegroting. Nu, dat is ook niet de bedoeling, zo
zeg ik maar tegen de minister, want het betreft hier, wat ons betreft en,
naar ik aanneem, ook wat de minister betreft, een budgettair-neutrale decentralisatie.
De gedachte is dat het geld dat eventueel wordt bespaard op de wachtgelden,
teruggaat naar de sector. Kan de minister precies uit de doeken doen hoe deze
gedachte vorm krijgt? Er is al eerder over gesproken en wij kregen zo-even,
op de valreep, nog een briefje onder onze neus. Wij werden echter begin deze
week verrast door de BVE-raad met het bericht dat deze een verschil in interpretatie
met de minister had omtrent de besparingen die het wetsvoorstel oplevert.
De minister, zo stond erin te lezen, zou besparingen pas voor rekening van
de sector laten komen wanneer er sprake zou zijn van extra besparingen ten
opzichte van wat men noemt de aflopende reeks. Dat lijkt ons geen goede zaak,
omdat decentralisatie van de wachtgelden ook iets moet opleveren voor de sector
zelf. Er zou, met andere woorden, een positieve financiële prikkel moeten
komen die juist kan bijdragen aan het succes van zo'n soort decentralisatie.
Inmiddels hebben wij, met het genoemde briefje in het achterhoofd, begrepen
dat het probleem is opgelost. In navolging van collega Van der Hoeven wil
ik graag heel precies van de minister horen hoe die overeenkomst luidt en
waar men het over eens is. Is daarmee ook het interpretatieverschil betreffende
extra besparingen en reguliere of verwachte besparingen, waarover in de brief
van de BVE-raad van eind vorige week wordt gesproken, de wereld uit?Deze decentralisatie verlegt bepaalde risico's naar de instellingen zelf.
Nu kunnen instellingen in verschillende mate te kampen krijgen met de wachtgeldproblematiek.
Kan de minister precies uiteenzetten op welke wijze de instellingen worden
geacht deze risico's op te vangen en erop te anticiperen? Wat moeten instellingen
ondernemen zodra zij echt in de problemen komen? Ik meen dat het heel belangrijk
is dat wij daarvan een idee krijgen. Wij gaan nu een weg op die op papier
heel goed lijkt – de systematiek deugt – maar het is van belang
dat wij over een of twee jaar niet met de gebakken peren zitten.Op de valreep ontvingen wij nog een extra nota van wijziging die de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel bij koninklijk besluit regelt. Ik kan mij allerlei goede
redenen voorstellen waarom dit zou moeten, maar misschien kan de minister
iets explicieter dan in zijn toelichting aangeven waarom hij hiertoe heeft
besloten. Het lijkt mij ook een goed idee dat wij met de minister een evaluatie
afspreken, zodat de Kamer bijvoorbeeld over twee of drie jaar in de gelegenheid
is om te bekijken hoe deze decentralisatie uitpakt. Dan hebben wij er een
beeld van wat de instellingen is overkomen, hoe zij er zelf mee omgaan, welke
keuzes zij maken en welke problemen er zijn. Zo kunnen wij wat breder zien
in hoeverre de weg die wij nu inslaan, die naar onze mening op zichzelf een
goede weg is, daadwerkelijk in orde is. Het is goed om maatregelen te nemen
die de wachtgelduitgaven mede beheersbaar maken. De PvdA-fractie wil zich
evenwel eerst laten overtuigen dat er in dit geval geen grote problemen naar
de sector worden afgeschoven.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! De Kamer heeft diverse malen met de minister gesproken over
het wachtgeldbeleid en het onderhandelingsakkoord "De jaren tellen". Ondanks
een aantal kritische kanttekeningen, vooral over de uitwerking, hebben wij
ingestemd met de richting van dat akkoord. Dit wetsvoorstel is op een onderdeel
een herkenbare uitwerking daarvan.Ons is gevraagd om dit wetsvoorstel met voorrang te behandelen, zodat
het nog het komend jaar in werking kan treden. Op zichzelf is mijn fractie
graag daartoe bereid, temeer daar wij ook zelf steeds hebben gepleit voor
de mogelijkheid van verdere decentralisatie van de wachtgelden en meer eigen
verantwoordelijkheid van besturen. De voorwaarde is altijd dat het wel moet
kunnen. Wij moeten er redelijk vertrouwen in kunnen hebben dat het voorstel
instellingen niet in de problemen brengt. Wij hebben tenslotte niet alleen
de verantwoordelijkheid om een wet er snel doorheen te krijgen, maar vooral
ook de verantwoordelijkheid om dat zorgvuldig te doen. Ik moet bekennen dat
ik toch nog met een aantal vragen zit.Omwille van de zorgvuldigheid heb ik net als anderen heel uitdrukkelijk
gevraagd om eerst de uiteindelijke beoordeling van CFI van
de uitvoerbaarheid te mogen ontvangen voordat wij tot de behandeling van het
wetsvoorstel overgaan. Wederom zou ik er graag zekerheid over hebben hoe met
die uitvoerbaarheid is gesteld, ook op het niveau van de instelling. Wij hebben
van CFI te horen gekregen dat de systematiek op hoofdlijnen in principe uitvoerbaar
is, aangevuld met een halve regel dat dit ook geldt voor de ministeriële
regeling. Dat is mooi, maar slechts tot op zekere hoogte geruststellend. Wie
langer te maken heeft met dit dossier van de wachtgelden, weet dat het venijn
en de pijn juist vaak zitten in de ingewikkelde uitvoeringsregels, waardoor
schoolbesturen en uitvoeringsorganisaties niet in staat blijken te zijn om
ze naar behoren uit te voeren.In de memorie van toelichting staat dat er een daadwerkelijke uitvoeringstoets
zal worden uitgebracht zodra de uitvoeringsregels in concept gereed zijn.
Ik had mij die toets uitgebreider voorgesteld. Ik verwachtte op zijn minst
de onderbouwde uitspraak dat een en ander administratief en financieel voor
de instellingen uitvoerbaar is. Kan de minister ons garanderen dat de inrichting
administratief en financieel zodanig is dat instellingen daarmee uit de voeten
kunnen?Voorzitter! Er is nog een ander punt dat mij verontrust. Ik heb overigens
wederom gemerkt dat ik daarin niet alleen sta. Er was een akkoord tussen de
minister en de BVE-sector. Vervolgens was er geen akkoord en inmiddels is
er weer wel een akkoord. Het is allemaal nogal mistig. Toch vind ik het buitengewoon
belangrijk om te weten dat de financiële voorwaarden zodanig zijn dat
wij vertrouwen in de uitvoering kunnen hebben. Hoe zit het precies met de
beschikbare budgetten? Gisteren hebben wij ook naar aanleiding van de voortgang
van de WEB gesproken over de wens dat het lerend vermogen van de instellingen
in de BVE-sector toeneemt. Ik heb het gevoel dat ons lerend vermogen, maar
met name dat van het departement van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
over helder communiceren ook nog kan toenemen. Is er nu wel of niet een taakstellende
bezuiniging in de budgetten opgenomen? Of blijven de opbrengsten van besparingen
beschikbaar voor de sector? Gelukkig lijkt het laatste het geval te zijn.
De BVE-sector laat in de brief aan ons weten ervan uit te gaan dat dit het
geval is. Als de middelen inderdaad beschikbaar blijven, snap ik niet dat
er tegelijkertijd – mevrouw Dijksma sprak daarover – sprake is
van een budgettair-neutrale operatie. Ik heb de begroting niet bij de hand,
maar ik dacht dat er wel degelijk wordt uitgegaan van een omlaaggaande reeks,
waardoor er een besparing op de wachtgelduitgaven wordt gerealiseerd.Voorzitter! Mijn laatste punt betreft het participatiefonds. Ik heb zelf
al eens de mogelijkheid geopperd dat bij volledige decentralisatie het fonds
overbodig wordt, want het voortbestaan daarvan is geen doel op zichzelf. Er
gebeurt nu echter wat anders. Door de decentralisatie van de wachtgelden in
de BVE is er sprake van een reductie van de taken van het participatiefonds.
De minister stelt dit overigens ook in de nota naar aanleiding van het eindverslag.
Hij stelt echter niet dat de inkomsten en daarmee ook het vereveningsbudget
van het participatiefonds verminderen vanwege de beëindiging van de afdracht
van de BVE-sector. Heeft dit wetsvoorstel gevolgen voor de afdracht van bijvoorbeeld
basisscholen aan het participatiefonds? Met andere woorden: zijn de nog wel
aangesloten sectoren bij het participatiefonds straks duurder uit omdat de
BVE-sector wellicht goedkoper uit is? Ik zou die consequentie niet voor mijn
rekening willen nemen. Ik hoop dat het antwoord op mijn vraag dan ook is dat
dit niet het geval is en ook niet mag zijn.De voorzitter:Voordat ik de heer Cornielje het woord geef, feliciteer ik hem met zijn
verjaardag!De heer Cornielje (VVD):Mevrouw de voorzitter! De leden van de VVD-fractie willen hun instemming
betuigen met de doelstellingen van het aan de orde zijnde wetsvoorstel. De
eerste doelstelling is het vergroten van de eigen verantwoordelijkheid van
instellingen voor beroepsonderwijs met betrekking tot het voorkomen van wachtgelduitgaven
en het terugdringen van het aantal wachtgelders door het versterken van financiële
prikkels op instellingsniveau. De tweede doelstelling is het afschaffen van
de belemmerend werkende instrumenten zoals de eigen wachtgeldbepaling, de
ADV-BAPO-herbezettingsregeling en de TWAO-toets.Onze steun voor deze doelstellingen hebben wij reeds op 27 november 1997
naar voren gebracht toen wij spraken over het zogenaamde wachtgeldakkoord
BVE-sector, dat is gesloten met de BVE-raad in het kader van het rapport "De
jaren tellen". Een belangrijke vraag die in dit debat beantwoord moet worden,
is of dit wetsvoorstel een correcte vertaling is van het gestelde in het wachtgeldakkoord
van 3 juli 1997. De tweede belangrijke vraag is of deze wettelijke regeling
uitvoerbaar is zonder dat er vervelende neveneffecten optreden. Bij het beantwoorden
van de tweede vraag moet met de volgende aspecten naar ons oordeel rekening
worden gehouden: de financiële positie van de instellingen; het instrumentarium
van instellingen om het aantal wachtgelders te beïnvloeden; de uitvoeringstoets
door CFI.Allereerst de vraag of dit wetsvoorstel een correcte vertaling is van
het akkoord dat met de BVE-raad gesloten is. Op 5 juni jl. hebben wij een
brief ontvangen van de BVE-raad waaruit een verschil van mening blijkt tussen
de raad en de minister over de uitleg van het protocol van 3 juli 1997. Een
belangrijk onderdeel van de afspraken met de minister is de bepaling dat besparingen
op de wachtgelduitgaven ten goede komen aan de sector. De BVE-instellingen
dragen immers de risico's ofwel de lasten, dus vanuit het perspectief van
deze instellingen lijkt het mij logisch dat zij hiervan ook de lusten krijgen
in de vorm van eventuele opbrengsten. Deze zijn bijvoorbeeld nodig om het
seniorenbeleid te financieren. De leden van de VVD-fractie vragen zich af
of de minister zich niet ten onrechte rijk rekent door artikel 3, de leden
4 en 5, van het protocol eenzijdig te interpreteren. Dit leidt tot de volgende
vraag. Waarom zou de BVE-raad akkoord zijn gegaan met de aflopende reeks van
174,7 mln. naar 132,2 mln. als het verschil niet aan de sector, maar aan de
minister ten goede zou komen? Kan de minister zijn visie hierop kort en krachtig
uiteenzetten?Voorzitter: BiesheuvelDe heer Cornielje (VVD):In mijn tekst staat nu een passage over een eventuele bemiddelingspoging
door een onafhankelijke deskundige op basis van het overleg dat gevoerd is
en dat heeft geleid tot het protocol. De desbetreffende vraag stel ik nu niet
meer omdat wij zojuist een tweede brief van de BVE-raad hebben gekregen die
is gedateerd 10 juni 1998 en waarin staat dat er opheldering is gekomen na
ambtelijk overleg tussen de BVE-raad en het departement. Daar wordt ook een
en ander over opgemerkt, zoals andere woordvoerders al zeiden. Ik heb zelf
niet zulke goede ervaringen met het reageren in de zaal op een brief die ons
net is aangereikt. Dit hebben wij ook gedaan tijdens het debat over de tweede
fase van het voortgezet onderwijs: er werd ons wat gevraagd, maar tijdens
het debat kwam er een brief waarin werd aangegeven dat het allemaal anders
moest. Ik wil niet aan dit signaal voorbijgaan, maar vraag toch aan de minister
om precies aan te geven wat de afspraken waren, waarom zijn uitleg goed is
en dat de opbrengsten wel degelijk ten goede komen aan de sector. Misschien
kan hij ook verklaren hoe het misverstand tot stand heeft kunnen komen, want
het is raar dat er een akkoord wordt gesloten en dat het misverstand pas uit
de wereld wordt geholpen op de laatste dag van de plenaire behandeling, nadat
er een halfjaar voorbij is gegaan en er een wetsvoorstel over is uitgebracht.Voorzitter! Mijn derde punt betreft de uitvoerbaarheid. Los van de financiële
problematiek die ik zojuist heb aangesneden, is er de vraag naar de financiële
positie van de BVE-instellingen. Kunnen deze instellingen in staat worden
geacht om de uit dit wetsvoorstel voortvloeiende risico's te dragen? Zelf
heb ik namens de VVD-fractie tijdens de behandeling van de OKF-BVE een motie
ingediend om de financiële positie van de instellingen in deze sector
te versterken. Dit was een uitvloeisel van de onderzoeken van Moret Ernst
& Young en van Berenschot, waaruit bleek dat de BVE-instellingen er in
financiële zin slecht voor stonden. Ook de heer Bolkestein heeft vorig
jaar tijdens de algemene beschouwingen een motie ingediend waarin werd gevraagd
om 30 mln. extra voor deze sector. Dit bedrag was vooral bedoeld voor de uitvoering
van de nieuwe taken. Beide moties zijn gelukkig uitgevoerd: er is 23 en 30
mln. voor uitgetrokken. Desalniettemin bereiken ons berichten dat zelfs grote
BVE-instellingen de financiële risico's van de onderhavige operatie niet
alleen durven en kunnen dragen. Dit leidt tot de volgende vragen. Acht de
minister het mogelijk dat BVE-instellingen als gevolg van deze wettelijke
regeling in een financiële noodsituatie terechtkomen? Zou de uitvoeringstoets
niet juist hierop betrekking moeten hebben, aangezien de middels het participatiefonds
afgedwongen solidariteit plaatsmaakt voor individuele verantwoordelijkheid
voor de mogelijke problemen van de instellingen?Een vervelend neveneffect zou ook kunnen zijn dat er na de SVM-operatie
en de ROC-vorming nu een derde fusiegolf over de sector gaat spoelen. De VVD-fractie
is hier mordicus tegen. Dit impliceert dat volstrekt duidelijk moet zijn dat
de huidige regionale opleidingscentra en agrarische opleidingscentra deze
beleidslast kunnen dragen. Kan de minister dat bevestigen? Zo ja, op welke
wijze zal hij deze instellingen tegemoet treden, mocht dit onverhoopt toch
niet het geval blijken te zijn? Het ware wellicht te overwegen om eerst een
uitvoeringstoets op instellingsniveau uit te voeren, alvorens tot overdracht
van deze verantwoordelijkheid te komen. Hoe staat de minister hier tegenover?Als de verantwoordelijkheid voor de wachtgelden wordt overgedragen aan
de instellingen, moeten deze instellingen voldoende instrumenten hebben om
zelf beleid te voeren. Kan de minister kort aangeven over welke instrumenten
de instellingen nu reeds beschikken? Hebben de instellingen gevraagd om aanvullende
bevoegdheden om het wachtgeldvraagstuk beter te kunnen beheersen? Zo ja, om
welke bevoegdheden hebben zij gevraagd? Is de minister voornemens dat voor
te bereiden en mogelijk te maken? Zo nee, waarom niet?Het laatste punt is de uitvoeringstoets door CFI. De laatste toets van
CFI die wij hebben ontvangen, zegt ons niet zoveel. De administratieve procedures
moeten correct verlopen. De Tweede Kamer moet er ook van uit kunnen gaan dat
dit goed is geregeld. Belangrijker is de vraag of de instellingen er na aanvaarding
van dit wetsvoorstel beter van worden in plaats van slechter. Wij hebben behoefte
aan een uitvoeringstoets op een simulatie die ons dit beeld laat zien. Mevrouw
Van der Hoeven en mevrouw Lambrechts hebben hier ook over gesproken. Is de
minister bereid om een dergelijke uitvoeringstoets op korte termijn te laten
uitvoeren? Dat zal nog wel voor de stemming moeten zijn.Met dit wetsvoorstel versterken wij het beleidsvoerend vermogen van de
BVE-instellingen. Beleidsruimte en verantwoordelijkheid gaan hand in hand.
Na deze decentralisatie moeten de rijksoverheid en dus ook de Tweede Kamer
zich terughoudend opstellen tegenover de instellingen. Zij moeten de ruimte
bieden om die eigen verantwoordelijkheid waar te maken.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Bedoelt u met de uitvoeringstoets een uitvoeringstoets op instellingsniveau?De heer Cornielje (VVD):Ja, dat is de bedoeling. Wij hebben 46 ROC's, 19 overige instellingen
en nog een aantal AOC's. Zij moeten straks deze last gaan dragen. Mijn interpretatie
van de uitvoeringstoets was: wat betekent het voor instellingen als zij deze
verantwoordelijkheid zelf waar moeten maken? Tot nu toe is er een verevening
in het participatiefonds. Als zij die verantwoordelijkheid zelf moeten dragen,
kan dat voor sommige instellingen een forse last betekenen. Ik dacht dat dit
met die uitvoeringstoets in beeld was gebracht en dat er dus ook geen instellingen
failliet zouden gaan. Ik heb al vaker gezegd dat ik niet hoop mee te maken
dat een instelling de deuren moet sluiten, omdat zij failliet is gegaan.De heer Stellingwerf (RPF):Ik denk dat dit een terechte zorg is, maar het betekent nogal wat voor
de invoering als u vraagt om een uitvoeringstoets te doen voor de stemming.
Blijkbaar vindt u dit geen onoverkomelijk bezwaar.De heer Cornielje (VVD):Ik wil eerst de beantwoording van de minister afwachten. Als de minister
zegt dat hij er goed naar heeft gekeken en dat dit risico er niet is, zal
hij ook de garantie willen geven dat er iets gebeurt voor die instellingen
als die situatie zich toch voordoet. Hij zal die instellingen
dan niet zomaar om laten vallen.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik zal mede namens de SGP en het GPV spreken. Voordat ik op
het wetsvoorstel inga, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om de minister
te feliciteren met zijn benoeming bij de Wereldbank. In de pers heeft hij
ondertussen al een soort afscheidstournee gehouden en dit is voor de Kamer
een van de laatste mogelijkheden om de minister op deze manier toe te spreken.
In mijn herinnering zullen niet de forse meningsverschillen over bepaalde
bezuinigingen blijven hangen, maar vooral zijn creativiteit en politieke behendigheid.
Ik wens hem in de toekomst al het goede en vooral ook veel wijsheid om zijn
weg te gaan in die mondiaal werkende en per definitie grootschalige organisatie.Voorzitter! Er is in de BVE-sector een draagvlak voor decentralisering
van de wachtgelduitgaven. Het akkoord is daar het tastbare bewijs van. Ook
in de Kamer leeft de wens om instellingen te prikkelen de wachtgelduitgaven
terug te dringen. In die zin is dit wetsvoorstel zeer gewenst. Dat betekent
natuurlijk niet dat daarmee het laatste woord is gezegd over de invulling
van de decentralisatie. Voor onze fracties is het van belang te zoeken naar
een goede uitwerking van het akkoord tussen de minister en de sector, en wel
zo dat enerzijds alle instellingen geprikkeld worden om te voorkomen dat oudere
docenten het onderwijs vroegtijdig verlaten, terwijl anderzijds de instellingen
die buiten hun schuld te maken hebben met bijvoorbeeld dalende leerlingenaantallen
en een vergrijsd lerarenkorps wel op de solidariteit van het collectief kunnen
blijven rekenen.Wat het laatste betreft, is het de vraag of het percentage van 35 voor
het individuele deel van de wachtgeldkosten wel altijd zonder aanzien van
individuele instellingen gehanteerd kan worden. Immers, hoe rechtvaardig is
het om een instelling die in een krimpende leerlingen- of studentenmarkt opereert,
blijvend met eenzelfde percentage aan te slaan als een instelling met stijgende
leerlingenaantallen? Dat is voor ons een vrij reële vraag. Moet er geen
onderscheid worden gemaakt tussen deze twee soorten instellingen, dus tussen
de instelling waarvan het leerlingen- of studentenaantal groeit en de instelling
waarbij het tegenovergestelde het geval is? Verdienen zij niet een afzonderlijke
behandeling? Zou er niet op z'n minst rekening moeten worden gehouden met
het feit dat scholen zich niet in een statische positie bevinden en dat zij
na verloop van jaren in een veel ongunstiger positie kunnen komen te verkeren?
Hoe wordt dit probleem afgedekt? Of is er voorzien in een oplossing op dit
punt? Dat kan bijvoorbeeld via de evaluatie, maar ik denk ook dat de toets
een heel goede bijdrage kan leveren om helderheid op dit punt te verkrijgen.
Het spreekt voor zichzelf dat ik er niet op uit ben om dit wetsvoorstel nodeloos
gecompliceerd te maken, maar tegelijkertijd mag de invoering van dit wetsvoorstel
er niet toe leiden dat instellingen buiten hun schuld in financiële problemen
komen.Bij een ander onderdeel van de uitwerking is onenigheid ontstaan tussen
de minister en BVE-raad. Er was tenminste sprake van onenigheid over de besteding
van de door de sector gerealiseerde besparingen. De minister interpreteerde
het akkoord zo dat alleen de besparingen boven het afgesproken gemiddelde
van 4,5 mln. per jaar naar de sector gaan, terwijl de sector meende recht
te hebben op al die gerealiseerde besparingen. De BVE-raad heeft ondertussen
reeds een tweede brief geschreven, met de mededeling dat het probleem is opgelost.
Ik constateer dat dit niet de allerzorgvuldigste weg lijkt. Ik heb het onderhandelingsakkoord
blijkbaar iets meer met het oog van de minister gelezen, maar dat leek wel
haaks te staan op het belang van de sector. Ik onderkende dat probleem. Gezien
het belang van voldoende mogelijkheden voor het seniorenbeleid was er dus,
wat onze fracties betreft, zeker het nodige te zeggen voor de interpretatie
van de BVE-sector. Maar goed, het probleem is nu blijkbaar opgelost. Ik ben
echter zeer benieuwd naar de visie van de minister op het precieze probleem.
En wat is er nu precies opgelost? Dat zijn immers reële vragen.Voorzitter! Nu de BVE-sector inderdaad meer eigen verantwoordelijkheid
krijgt – en wat ons betreft dus terecht – vraag ik bij dezen of
de regering voornemens is om deze sector in de toekomst ook verantwoordelijk
te maken voor nog meer zaken, zoals bijvoorbeeld ook in het HBO het geval
is. Daar wordt de primaire loonvorming, de arbeidsduur en de sociale zekerheid
op decentraal niveau geregeld. Ik krijg op dit punt gaarne even een blik op
de toekomst.Ik had nog een vraag over de invoering, maar ook dat probleem is reeds
opgelost met een brief en een nota van wijziging van de minister. Daarin staat
dat de datum via een koninklijk besluit zal worden geregeld. Mij dunkt dat
het probleem daarmee is opgelost.Voorzitter! Ik wil mij ten slotte aansluiten bij de benadering van de
heer Cornielje op het punt van de uitvoeringstoets. Ik kan mij eigenlijk geheel
in zijn woorden vinden.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-5848-5854.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl