Het debat over de benoeming van een voorzitter
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 4881-4893

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-06-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 76, pagina 4881-4893

28-05-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 28 mei 2002)Pagina 4877-4877
Noot met het rapport van de commissie voor het Onderzoek van de geloofsbrieven van mw. De Jong en de heer WijnschenkPagina 4902-4902
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 28 mei 2002)Pagina 4894-4901
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 28 mei 2002)Pagina 4893-4894
Het debat over de benoeming van een voorzitterPagina 4881-4893
Vragen van het lid Dittrich aan de staatssecretaris van Justitie over haar oordeel over de discussie die is ontstaan inzake het generaal pardon en de mogelijke gevolgen daarvanPagina 4877-4881

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 96 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de benoeming van een voorzitter.De voorzitter:Bij de behandeling van de ontwerpprofielschets in de vergadering van 23
mei jongstleden zijn twee moties aangenomen (28285, nrs. 3 en 4). Ingevolge
de motie op stuk nr. 4 dienen kandidaten voor het voorzitterschap zich uiterlijk
twee uur voor de vergadering van heden schriftelijk bekend te hebben gemaakt.
Ingekomen zijn tot die tijd brieven van de leden Weisglas (28285, nr. 5),
Janssen van Raay (28285, nr. 6) en Jorritsma-Lebbink (28285, nr. 8). Voorts
is ingekomen een brief van de heer Zalm (28285, nr. 7), waarin mevrouw Jorritsma-Lebbink
kandidaat wordt gesteld namens de fractie van de VVD.Ingevolge de andere aangenomen motie, op stuk nr. 3, dient de Kamer gelegenheid
te krijgen om de kandidaten in het openbaar naar aanleiding van de profielschets
vragen te stellen over de wijze waarop zij het Kamervoorzitterschap voornemens
zijn in te vullen. Ik verzoek de kandidaten om daartoe achter de regeringstafel
plaats te nemen.Als eerste is het woord aan de heer Zalm die, geloof het of niet, thans
zijn maidenspeech zal houden. Zoals te doen gebruikelijk, mag hij daarbij
niet worden geïnterrumpeerd.De heer Zalm (VVD):Mevrouw de voorzitter. Nu er nog geen nieuw regime geldt, mogen mensen
ouder dan 50 jaar – dacht ik – nog een kleine geheugensteun meenemen.
Na de heren Herben en Teeven ben ik de derde fractievoorzitter die hier zijn
maidenspeech mag houden. Dat doet mij natuurlijk veel genoegen.Ik dank mevrouw Van Nieuwenhoven voor de wijze waarop zij de afgelopen
jaren leiding heeft gegeven aan de Kamer. Zelf heb ik vooral gewaardeerd haar
bodylanguage. Als ik in vak K binnenkwam en naar de voorzitter keek, was er
altijd een glimlach en twinkeling in haar ogen en voelde ik mij echt hartelijk
welkom.Ik constateer dat er voor het voorzitterschap geen kandidaten zijn gesteld
vanuit de CDA-fractie, ook vanuit de gedachte dat er een zeker evenwicht moet
zijn in de bekleding van de posten van voorzitter van de Eerste Kamer en voorzitter
van de Tweede Kamer. Mijn fractie waardeert deze terughoudendheid die aan
CDA-zijde is betracht, zeer.In mijn fractie is erg veel ervaring verzameld. Wij hebben dus meer gekwalificeerde
kandidaten. Eén heeft zichzelf al aangemeld. Dat illustreert dat bij
de VVD het liberalisme en zelfs een vleugje anarchisme goed thuis is. Namens
de fractie stel ik voor om mevrouw Jorritsma te benoemen tot voorzitter. Zij
voldoet uitstekend aan het profiel: zij is twaalf jaar Kamerlid geweest, acht
jaar minister en vier jaar vice-minister-president en zij heeft ook aan het
hoofd gestaan van grote organisaties. Wij nemen daarbij ook de zinsnede serieus
dat bij gelijke geschiktheid een vrouw de voorkeur verdient. Vandaar onze
voordracht.De keuze is nu aan de Kamer. Ieder zal zijn eigen argumenten en motieven
hanteren. Er zijn er twee waarvan ik het niet op prijs stel als die een rol
spelen. Het eerste waarop ik geen prijs stel en wat ik heel moeilijk kan aanvaarden,
is de gedachte dat je voor het leven besmet bent als je in een paars kabinet
hebt gezeten en niet meer voor dit soort functies in aanmerking komt. Het
is niet erg dat je van mening verschilt over het beleid van een vorig kabinet,
maar het gaat ook om het respect dat voor individuele personen moet worden
betracht. Je kunt niet alle paarse bewindslieden in één hoop
op de mestvaalt van de geschiedenis gooien. Dat is althans mijn opvatting.
Als die opvatting elders anders zou zijn, wordt daarmee natuurlijk ook wel
de formatie zwaar bemoeilijkt. Ik hoor echter graag van de heer Herben of
hij mij op dit punt enige geruststelling kan geven. Ik vind het in elk geval
geen sterk argument.Het tweede argument dat ik niet sterk vind, is het verhaal dat er sprake
zou zijn van achterkamertjespolitiek als ik netjes van boven naar beneden
alle fracties langs loop om te horen hoe een kandidaat zal vallen. Ik heb
dat in het openbaar gedaan. Het was ook geen geheim. De journalisten wisten
het ook en ik heb er ook steeds zo op geantwoord. Uiteindelijk is het aan
de fracties om mij al dan niet iets te willen zeggen respectievelijk hun stemgedrag
hier te bepalen. Ik heb het gedaan om te kijken of er draagvlak is voor onze
kandidaat. Dat is toch de normaalste zaak van de wereld. Je kunt wel alles
achterkamertjespolitiek gaan noemen omdat het zo lekker klinkt, maar daarvan
neem ik dus ook afstand.Ik vind dat deze twee argumenten geen rol moeten spelen bij het stemgedrag.Ik wil positief afsluiten. Annemarie Jorritsma is een vrouw uit één
stuk. Zij zegt wat ze denkt en soms kun je zelfs zien wat ze denkt. En dat
is niet altijd een nadeel!De voorzitter:Ik feliciteer u met uw maidenspeech, mijnheer Zalm. Ik stel voor om de
vergadering niet te schorsen om u persoonlijk te feliciteren. Dat kunnen wij
straks doen.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter. Voor de derde keer in korte tijd valt mij de
eer te beurt om de eerste spreker te zijn na degene die een maidenspeech heeft
gehouden. Wederom kan ik dus in ons midden zeer welkom heten de heer Zalm,
nu hij eenmaal gesproken heeft en dus ook echt lid van deze Kamer is. Het
deed mij deugd te merken dat er toch een zekere nervositeit in zin stem doorklonk.
Ondanks alle ervaring in vak K is het toch iets heel anders om hier te staan.
Ik denk dat hij zich dat heel goed bewust is geweest.Alle complimenten ten spijt moet mij van het hart dat ik, eerlijk gezegd,
niet goed begrijp waarom wij op dit verhaal van de VVD-fractievoorzitter zijn
getrakteerd. De Kamer heeft namelijk een normale procedure afgesproken waarbij
een aantal leden die zich ervoor geschikt voelen, zich kunnen kandideren voor
het voorzitterschap van de Kamer. Die procedure hebben wij vier jaar geleden
afgesproken en die bevalt ons zeer. Ik zie dus niet goed in en, sterker nog,
ik begrijp helemaal niet waarom toch weer één fractie meent
bij monde van de fractievoorzitter een kandidaat te moeten presenteren. Helaas
mocht ik niet interrumperen en kon dat dus niet vragen. Vandaar dat ik het
op deze manier toch even aan de orde stel.Ook D66 dankt natuurlijk de vorige voorzitter hartelijk voor al haar werkzaamheden.
Wij hebben daaraan verschillende soorten herinneringen maar overall was het
een hele goede periode. Ik denk dat deze voorzitter veel gedaan heeft aan
een uitstekende presentatie van de Kamer naar buiten. Hulde daarvoor!Ik wil namens mijn fractie een aantal vragen stellen aan onze kandidaten
en merk daarbij op dat onze fractieleden vrij zijn in hun stemgedrag. Ik probeer
dus te verwoorden wat er zoal leeft in mijn fractie. Wij zijn blij dat er
drie kandidaten zijn. Het liefst hadden wij er nog meer gezien want volgens
ons zitten er links en rechts nog wel enkele potentiële voorzitters.Mijn eerste vraag is gericht aan alle kandidaten. Stel dat u voorzitter
wordt, hoe stelt u zich dan voor om een aantal van de vernieuwingen die de
afgelopen tijd bijvoorbeeld door D66 zijn voorgesteld, daadwerkelijk door
te voeren? Heeft u misschien zelf nog ideeën over vernieuwing van het
Kamerwerk, niet omdat vernieuwing per definitief altijd iets goeds is maar
omdat vrijwel iedereen ervan overtuigd is dat enige vernieuwing geboden is?
Wij denken bijvoorbeeld meer aan debatten op hoofdlijnen – waarbij de
tijd wel goed bewaakt wordt zoals deze voorzitter vandaag doet – aan
het niet meer zo verkokerd instellen van commissies maar aan meer thematische
commissies. Wij denken vooral ook aan het versterken van de onderzoeksfunctie
van de Kamer en van de daarbij behorende ondersteuning, zodat de Kamer echt
een tegenwicht kan bieden aan alles wat het kabinet zelf aan ondersteuning
weet in te brengen. Wij horen heel graag van alle kandidaten hoe zij daarover
denken.Aan de heer Weisglas in het bijzonder willen wij in datzelfde kader vragen
wat zijn jarenlange ervaring als lid van de Kamer én van het Presidium
hem aan bijzondere ideeën heeft gegeven en voor welke vernieuwingen van
het Kamerwerk hem dat heeft doen pleiten? Hoe denkt hij daaraan in de toekomst
vorm te geven?Tot slot wil ik mevrouw Jorritsma een vraag stellen. Hoe moet het gemene
Kamerlid hier aanwezig het interpreteren dat u zich pas kandidaat heeft willen
stellen op het moment dat één fractie zich bijna unaniem achter
u geschaard heeft? Wat belooft dit qua politieke onafhankelijkheid die u ten
toon wilt spreiden zoals u in uw brief aangeeft? Eerlijk gezegd vind ik dat
het niet veel goeds belooft. U suggereert in uw brief boven te partijen te
willen staan, maar wij worden door uw fractievoorzitter nu al getrakteerd
op een nogal partijgebonden verhaal. Als de heer Zalm meent ons hier te moeten
uitleggen waar hij geen prijs op stelt en wat hij niet wil horen, vind ik
dat nogal een druk die bij voorbaat op de Kamer en dus ook op haar voorzitter
wordt gelegd. Ik hoor graag hoe u dat ziet en waarom wij eventueel toch op
u zouden moeten stemmen.Mevrouw Dijksma (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Wij hebben vandaag te maken met een unieke procedure
en dat is een compliment waard aan onszelf. De kandidaten zitten allemaal
in vak K en er is vandaag echt iets te kiezen.Voor de Partij van de Arbeid is en blijft uitgangspunt de profielschets
zoals wij die hebben aangenomen. Wij vinden het van belang dat een Kamervoorzitter
een gedegen ervaring heeft in het parlement en over de nodige managementcapaciteiten
beschikt. Het werk dat achter de schermen moet gebeuren, is immers vaak veel
omvattender dan hetgeen wij in de openbaarheid zien. Iemand moet dus volledig
beschikbaar zijn. Daarnaast moet een Kamervoorzitter gezaghebbend zijn, op
een breed draagvlak kunnen rekenen en boven de partijen staan.Wij willen de kandidaten graag een aantal vragen stellen. Wij hebben afgesproken
dat wij hiervan een vrije kwestie maken. Ieder lid van de fractie zal de kandidaten
beoordelen en wegen. Wat het zwaarst weegt, komt terecht op het stembriefje.
Ik moet wel zeggen dat ik het jammer vind dat niet alle kandidaten een uitgebreide
brief met motivatie hebben rondgestuurd. Daar hadden wij wel nadrukkelijk
om gevraagd.Ik ga over tot het stellen van de vragen. Welke verbeteringen in de werkwijze
van de Kamer zouden bij voorkeur moeten worden voorbereid? In het parlement
besluiten wij met meerderheid, maar ook in onze parlementaire democratie hebben
wij respect voor degenen die het minderheidsstandpunt vertegenwoordigen. In
dat licht zijn opmerkingen over kleine fracties met een te grote mond eerlijk
gezegd ongepast. Wat is het oordeel van de kandidaten hierover?De levendigheid in het politieke debat is buiten deze Kamer alom aanwezig.
Ik heb het eerder gezegd: het is voor een Kamervoorzitter een erezaak om samen
met alle leden te trachten dit debat terug te brengen in de politieke arena,
in het parlement dat hier bij elkaar is. Ik vraag de kandidaten op welke wijze
zij die erezaak willen oppakken.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Namens mijn fractie heb ik vorige week helder gemaakt welke
procedure wij het liefst zien: een open procedure met als uitkomst de beste
man of vrouw uit ons midden die onze Kamer voorzit. Vorige week was ik zeer
teleurgesteld dat er twee fracties in deze Kamer zijn, die van de VVD en die
van het CDA, die vasthouden aan een traditie waar wij nu juist zo graag van
afwillen. Ik doel op de traditie van het onder elkaar verdelen
van bepaalde posten. Ik wil mijn tijd vandaag vooral gebruiken om een aantal
vragen te stellen aan de kandidaten.Hoe denken zij in het algemeen over het functioneren van de Tweede Kamer
in de afgelopen periode? Ik koppel daaraan de vraag of zij vinden dat het
anders moet. Hoe zouden zij de controlerende rol van de Tweede Kamer in de
toekomst willen versterken? Hebben zij daar ideeën of voorstellen voor?Van enkele kandidaten heb ik gehoord dat zij onnodig lange debatten willen
voorkomen. Ik hoor graag suggesties hoe zij dat in de praktijk willen doen.
Ik geef een heel specifiek voorbeeld. De spreektijden in wetgevingsoverleg
en algemeen overleg zijn niet altijd evenredig verdeeld, hetgeen soms tot
lange debatten leidt. Hebben de kandidaten daarvoor suggesties? Onnodig lange
debatten moeten worden voorkomen, maar noodzakelijke debatten, die hier in
de afgelopen periode niet hebben plaatsgevonden, moeten juist wél alhier
plaatsvinden. Wat zijn de suggesties om hierin verbetering aan te brengen?
Thans is het de meerderheid van de Kamer die beslist over het recht op het
houden van een interpellatie. Zou dat ook een minderheid of zelfs een individueel
Kamerlid kunnen zijn? Wat vinden de kandidaten van de suggestie om vaker debatten
te voeren zonder dat er een regeringsstuk aan ten grondslag ligt? Wat vinden
de kandidaten van de onderzoeksfunctie van de Kamer en zien zij mogelijkheden
om daarin verbetering aan te brengen? Hoe denken zij over het functioneren
van het mondelinge vragenuur?Ik heb met veel interesse de brief van mevrouw Jorritsma gelezen. In de
brief werpt zij zeer interessante vragen op inzake verbeteringen in de toekomst.
Ik ben benieuwd naar haar eigen eerste antwoord op die vragen. Ik ben het
meest geïnteresseerd in haar reactie op de eerste twee vragen.Aan de heer Van Raay vraag ik recht op de man af hoe hij zelf het ontbreken
van ervaring in het Nederlandse parlement als handicap ziet.Voorzitter. Ik ga afronden. Wij wachten uiteraard de antwoorden af. Ook
mijn fractie is geheel vrij in het uitbrengen van een stem. Wel wil ik nog
kwijt dat wij de manier waarderen waarop de heer Weisglas zichzelf kandidaat
gesteld heeft. Dat is een procedure waar mijn fractie achter staat. Zoals
ik al eerder zei, hebben wij bij voorbaat moeite met een kandidaat die geen
Nederlandse parlementaire ervaring heeft.De heer Teeven (LN):Voorzitter. Allereerst dank aan de vorige voorzitter van de Tweede Kamer
voor de buitengewoon hartelijke wijze waarop zij de nieuwe fractie van Leefbaar
Nederland heeft ontvangen, zelfs voordat wij in het parlement waren geïnstalleerd
op die vreselijke maandag een aantal weken geleden. Het moet mij van het hart
dat de stijl van de waarnemend voorzitter vandaag de fractie van Leefbaar
Nederland bijzonder aanspreekt, zeker als het gaat om de buitengewoon consequente
wijze waarop zij de spreektijden handhaaft en om de buitengewoon krachtdadige
wijze waarmee zij op de procedures toeziet. Dat kan de duur van de vergaderingen
beperken.Mijn eerste vraag aan alle drie de kandidaten is hoe zij de vergadertijden
willen handhaven, onnodige debatten willen voorkomen en de nodige debatten
willen toelaten. Hoe zien zij een stringente toepassing van de procedures
die voor iedereen gelden in dit huis? Ik maak mij namelijk een beetje zorgen
en ik hoop, aangezien ik wat verder weg woon, dat het gebruikelijk zal zijn
dat de vergaderingen voor elven 's avonds eindigen.Dan heb ik nog een specifieke vraag aan de heer Janssen van Raay. De fractie
van Leefbaar Nederland heeft zich verbaasd over opmerkingen in de pers over
de vraag hoe hij zijn rol ziet als Kamervoorzitter in de richting van vertegenwoordigers
van de parlementaire pers wanneer aan zijn adres door die vertegenwoordigers
hem onwelgevallige uitlatingen worden gedaan. Dat vind ik een belangrijk punt
omdat het optreden van de Kamervoorzitter bijzonder bepalend is voor de wijze
waarop in de Nederlandse maatschappij naar de Kamer gekeken wordt. Daar speelt
de parlementaire pers een belangrijke rol in. Misschien kan hij zich daarover
uitlaten.De heer Verhagen (CDA):Mevrouw de voorzitter. Wij vinden het als CDA-fractie buitengewoon plezierig
dat wij in een open debat de kandidaten nader kunnen bevragen over hun opvattingen
over de toekomst en de werkwijze van deze Kamer, aangezien de mening breed
gedeeld wordt dat er het een en ander zou kunnen en moeten veranderen. Nu
is de mogelijkheid van het stellen van vragen geen absolute garantie dat de
Kamer een goede voorzitter krijgt, noch is het een garantie dat de Kamer zonder
het stellen van deze vragen geen goede voorzitter krijgt. Ook de CDA-fractie
was bijzonder ingenomen met de manier waarop mevrouw Van Nieuwenhoven de afgelopen
vier jaar invulling gegeven heeft aan het voorzitterschap, ondanks het feit
dat zij haar destijds geen vragen in een openbaar debat heeft kunnen stellen.
Dat laat echter onverlet dat mijn fractie juist deze nieuwe werkwijze waardeert,
waardoor het mogelijk wordt de verschillende opvattingen te wegen. Van mevrouw
Jorritsma hebben wij hedenochtend een brief ontvangen waarin zij een toelichting
geeft op de wijze waarop zij de werkwijze van de Kamer zou willen reorganiseren.
Van de twee andere kandidaten hebben wij alleen maar de brief gekregen conform
artikel 4, eerste lid, van het Reglement van orde. Ik zal dan ook graag namens
de fractie van het CDA enige nadere vragen stellen.Allereerst aan de heer Janssen van Raay. Uit de profielschets die de Kamer
heeft opgesteld en uit het debat dat daarover vorige week is gevoerd, blijkt
duidelijk dat parlementaire ervaring, met name Kamerervaring, kennis en respect
voor het Reglement van orde en van de gebruiken in de Tweede Kamer, hoog aangeschreven
staan. Nu heeft de heer Janssen van Raay wel ruime parlementaire ervaring,
zij het in het Europees Parlement. Ik weet uit eigen ervaring, onder andere
uit de tijd dat wij samen in het Europees Parlement zaten, dat de werkwijze
in het Europees Parlement een geheel andere is dan die in de Tweede Kamer.
Om maar een voorbeeld te noemen: men kent daar het gebruik van interrupties
niet. De heer Janssen van Raay heeft dus absoluut geen ervaring in het omgaan
met interrupties. Ook het Reglement van orde is in het Europees Parlement
geheel anders dan hier. Op grond van welke overwegingen denkt hij te voldoen aan de expliciet in de profielschets opgenomen voorwaarden?Mevrouw Jorritsma heeft aangegeven dat zij op een vijftal punten het debat
met de Kamer aan wil gaan, onder andere over verbetering van de controlerende
taak van het parlement en het meer zichtbaar en voelbaar maken van de rol
van volksvertegenwoordiger voor het bredere publiek. De vijf punten zijn een
goede aanzet en geven ruimte voor debat. Dit kan ertoe leiden dat het debat
toegankelijker wordt voor een breed publiek. Hoe kijkt mevrouw Jorritsma aan
tegen de huidige gang van zaken rond het vragenuurtje, dat juist is bedoeld
om het debat voor het brede publiek toegankelijk te maken? De voormalige fractievoorzitter
van de VVD, de heer Dijkstal, was van mening dat het vragenuurtje maar moet
worden afgeschaft, omdat het niet zoveel voorstelt.Daarnaast willen wij van mevrouw Jorritsma vernemen hoe zij aankijkt tegen
een mogelijk voorzitterschap in relatie tot het onderzoek van de Rekenkamer
waarin zij zelf onderwerp is. Wij hebben er vorige week goede nota van genomen
dat de VVD-fractie een voorzitter met kabinetservaring een pre vindt. Ik zeg
met nadruk niet dat paarse bewindslieden melaatsen zouden zijn, alhoewel wij
met alle plezier oppositie hebben gevoerd tegen het paarse kabinet en wij
blij zijn dat dit tot het verleden behoort. Heeft mevrouw Jorritsma door acht
jaar deelname aan deze regering niet te veel afstand gekregen tot de Kamer?Van de heer Weisglas weten wij, gelet op zijn vice-voorzitterschap in
de afgelopen periode, op welke wijze hij de Kamer zal leiden. Hoe denkt hij
de controlerende taak van het parlement te versterken? Op welke wijze wil
hij de rol van de Kamer meer zichtbaar en voelbaar maken voor het bredere
publiek? Hoe ziet hij daarnaast de onderzoeksfunctie van de Kamer? Gelet op
de ervaringen die ik zelf in de afgelopen jaren heb opgedaan en op de late
uurtjes waarin ik onder het voorzitterschap van de heer Weisglas het debat
mocht voeren, wil ik graag van hem vernemen op welke wijze hij wil realiseren
dat de normale vergadertijden in ere hersteld worden en dat de vergaderwijze
efficiënter en effectiever wordt. De CDA-fractie heeft duidelijk behoefte
aan een nieuwe politieke cultuur. Ik hoop dat dit debat daaraan een bijdrage
kan leveren. Ten slotte vraag ik de heer Weisglas op welke wijze hij, juist
gelet op de nieuwe rol van de Tweede Kamer, aankijkt tegen vernieuwing ten
aanzien van het functioneren van de Tweede Kamer.Mevrouw Dijksma (PvdA):Deze laatste woorden intrigeren mij. U heeft behoefte aan een nieuwe politieke
cultuur. Wellicht kunt u mij vertellen op welke wijze uw fractie een oordeel
zal vormen over de drie kandidaten. Zijn daar onderlinge afspraken over gemaakt
of is dat een vrije kwestie?De heer Verhagen (CDA):Deze vraag verbaast mij in hoge mate.Mevrouw Dijksma (PvdA):Zij bevalt u niet, denk ik.De heer Verhagen (CDA):Nee, zij verbaast mij. Vorige week hebben wij afgesproken dat er een open
procedure gevolgd zal worden, die zich uiteraard beperkt tot de leden van
de Tweede Kamer. Wij zouden daarbij de mogelijkheid hebben om vragen te stellen.
De afweging die de individuele leden van de CDA-fractie zullen maken, is uiteraard
mede gebaseerd op de antwoorden van de kandidaten. Ik heb die vragen niet
voor niets gesteld! De antwoorden daarop zijn essentieel voor de bepaling
van ons stemgedrag.Mevrouw Dijksma (PvdA):Wilt u gewoon niet toegeven dat het een vrije kwestie is of vraagt u na
afloop van de beantwoording om een schorsing voor fractieberaad om na te gaan
welke kandidatuur gesteund zal worden?De heer Verhagen (CDA):Er worden stemmingen gehouden, waarbij ieder individueel Kamerlid een
stem kan uitbrengen op de kandidaat van zijn of haar voorkeur.Mevrouw Dijksma (PvdA):Dat was wat ik wilde weten.De heer Herben (LPF):Mevrouw de voorzitter. Vorige week zei ik al dat wij eigenlijk een luxeprobleem
hebben. Als ik zo om mij heen kijk, zie ik zeer veel parlementariërs
die over de vereiste kwalificaties beschikken. Aan mijn linkerzijde zie ik
er drie en rechts van mij zie ik er nog een. Wij zijn destijds hartelijk ontvangen
door mevrouw Van Nieuwenhoven en daarna door de heer Weisglas. Het is voor
ons bijna een Salomonsdilemma, ware het niet dat in het midden de heer Jim
Janssen van Raay troont, die over de vereiste politieke ervaring beschikt.
Men kan ervan zijn verzekerd dat hij ook de procedurele kennis heeft, want
men is de laatste dagen regelmatig om de oren geslagen met het Reglement van
orde.Ik zie van links naar rechts: een ervaren ondervoorzitter, een ervaren
politicus die het Reglement van orde zeer goed beheerst, en een zeer ervaren
politica, die ongetwijfeld in staat zal zijn deze Kamer naar behoren te leiden,
dit voor de heer Zalm. Wat mij betreft kan ik mevrouw Dijksma nazeggen dat
het voor ons een vrije keuze kan zijn, ware het niet dat de heer Janssen van
Raay erbij zit. Ik zou zeggen: laat ons gauw gaan stemmen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Vorige week deed ik dit al even kort, maar ik wil graag van
de gelegenheid gebruikmaken om vanaf deze plaats mevrouw Van Nieuwenhoven
nogmaals te bedanken voor de wijze waarop zij de afgelopen jaren leiding heeft
gegeven aan de Kamer. Het was dikwijls kalmerend, soms het debat verhevigend,
maar altijd gepassioneerd. Ik denk dat het grootste compliment wellicht is
gegeven doordat alle kandidaten die hier zitten, op enig moment het voorzitterschap
van mevrouw Van Nieuwenhoven als voorbeeld hebben genomen.Wij hebben drie kandidaten die wat ons betreft over grote kwaliteiten
en elan beschikken. Dat neemt niet weg dat naar ons oordeel twee kandidaten
aan de profielschets voldoen en een andere kandidaat er niet aan voldoet.
Als ik het heb over de kandidaat die niet aan de profielschets voldoet, heb
ik het over de heer Janssen van Raay, en ik merk dat hij daardoor niet verbaasd
is.Ik heb zijn cv met veel interesse gelezen en was er ook van onder de indruk.
Ik wist niet van het bestaan van het jeneverkruis. Ik ben heel benieuwd hoe
je daaraan kunt komen. Het is mij nog nooit aangeboden. De
vraag is evenwel hoe hij denkt te compenseren dat hij niet voldoet aan de
profielschets. Hij knikt dus hij begrijpt de vraag. Het is moeilijk om dat
uit het cv te destilleren. Die woordspeling had ik mij nog niet gerealiseerd.Daarnaast hebben wij twee VVD-kandidaten: een persoonlijke kandidaat en
een partijkandidaat. Voor ons geldt dat de VVD als geheel in de afgelopen
jaren niet het symbool was van politieke en democratische vernieuwing. Wij
hebben een man en een vrouw. De laatste zin van de profielschets is dat bij
gelijke geschiktheid de voorkeur wordt gegeven aan een vrouw. Mijn vraag aan
de heer Weisglas is waarin hij denkt meer geschikt te zijn dan mevrouw Jorritsma.
Verder vraag ik beide kandidaten om in te gaan op de onderlinge verschillen,
want wij vinden het een lastige keuze.Dan heb ik nog een specifieke vraag aan mevrouw Jorritsma. Ik moet zeggen
dat ik deze vraag met enige terughoudendheid stel, maar ik vind wel dat deze
hier gesteld hoort te worden. Er is een Rekenkameronderzoek ingesteld naar
aanleiding van negatieve krantenberichten. Laat ik vooropstellen dat wij het
zeer verstandig vonden dat dit Rekenkameronderzoek zo snel is ingesteld. Wij
hebben daar bij monde van de heer Vendrik ook om verzocht. Als de uitkomsten
van het Rekenkameronderzoek onverhoopt negatief zijn, terwijl mevrouw Jorritsma
Kamervoorzitter is, welke consequenties zal zij daar dan aan verbinden?De heer Weisglas moet het ons maar vergeven dat wij hem de volgende vraag
stellen. Wij hebben namelijk levendige herinneringen aan de discussie die
wij hier ooit gevoerd hebben over de betrokkenheid van europarlementariërs
bij het Kamerdebat. Wij verschilden daarover hevig van mening. Hoe denkt hij
de komende jaren de band met het europarlement te versterken?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Vorige week heb ik in het debat over de benoeming van een
voorzitter namens mijn fractie aangegeven dat wij het een goede suggestie
vinden dat mensen zichzelf kandidaat kunnen stellen. Het betekent dat wij
breken met de gewoonte dat leden van deze Kamer via de media moeten vernemen
welke collega's denken in aanmerking te komen en geschikt zijn voor het voorzitterschap
en dat willen vervullen. Wij vonden dat een belangrijke stap in de vernieuwing
van onze procedures. De geslotenheid wordt doorbroken. Om die reden staat
mijn naam onder de motie van collega Dijksma.Toen gesuggereerd werd, de kandidaten vervolgens vragen te stellen, heb
ik aangegeven dat dit ons wat minder aansprak. Voor ons geldt dat wij ofwel
de kandidaten behoorlijk kennen en een redelijk inschatting kunnen maken van
hun kwaliteiten en de mate waarin zij voldoen aan de profielschets, ofwel
iemand is een onbeschreven blad in deze Kamer. Daarmee komt het criterium
van een ruime parlementaire ervaring algauw in een ander daglicht te staan.Bovendien hebben wij ons de vraag gesteld wat wij nu precies moeten met
de antwoorden die op de gestelde vragen gegeven zullen worden. Het zal veelal
gaan om persoonlijke opvattingen. Die zijn interessant, ook relevant, maar
ik heb vorige week mevrouw Giskes erop gewezen dat het een misverstand kan
zijn te denken dat een persoonlijke opvatting van de Kamervoorzitter over
de wijze waarop de Kamer dient te functioneren, doorslaggevend is. Dat is
niet het geval zoals ik vorige week heb gezegd. Ik hecht eraan, zeker gelet
op de bijeenkomst van vanmiddag, te herhalen dat uiteindelijk de Kamer zelf
haar werkwijze bepaalt, waarbij de opvatting van de voorzitter belangrijk
is, maar niet doorslaggevend en zeker niet de enige. In eerste instantie zit
het Presidium er zelf bij en vervolgens de hele Kamer, waarbij iedere stem
even zwaar weegt. Ik hecht eraan dat nog even te benadrukken.Een andere mogelijkheid is dat wij te maken krijgen met politiek correcte
opvattingen. Dat klinkt een beetje raar, maar is niet helemaal vreemd aan
het verschijnsel van sollicitatiegesprekken en een sollicitatiegesprek is
het toch een beetje. Het is u ongetwijfeld bekend dat gekeken wordt wie de
vraag stelt en wat het gewenste antwoord zou zijn. Bovendien zijn sollicitatiegesprekken
door de bank genomen besloten. Dit geldt niet voor deze gesprekken. Dat alles leidt ertoe dat mijn fractie geen behoefte heeft aan het stellen
van een enkele vraag aan een of meer van de kandidaten. Wij hebben niet de
indruk dat daarmee ineens een toereikende basis zou ontstaan voor onze keuze.
Ik heb een beetje het gevoel dat het een lichtelijk genante vertoning is mensen
vooral te vragen, aan te geven welke kwaliteiten zij meer hebben dan andere
kandidaten en dat hier breed uit te meten. Wij hebben daar zelf geen behoefte
aan. Misschien zou in dat opzicht een proefdebat naar analogie van een proefles
meer helderheid bieden. Alle collega's zouden dan wel moeten worden opgeroepen,
alle procedurele trucs en streken uit de kast te halen om te kijken hoe de
kandidaat-voorzitters daarop reageren. Dat zou misschien een betere indruk
geven van het functioneren als mogelijk voorzitter van deze Kamer.De fractie van de ChristenUnie heeft de drie kandidaten die zich gemeld
hebben, beoordeeld aan de hand van de profielschets. De twee cv's die ons
daarbij zijn aangereikt, evenals de ervaring van een van de drie kandidaten
als langdurig ondervoorzitter van deze Kamer hebben ons daarbij wel degelijk
geholpen. Wij zullen onze keuze straks graag tot uitdrukking brengen.Ik sluit mij volgaarne aan bij de woorden van waardering voor onze vorige
voorzitter, mevrouw Van Nieuwenhoven, voor de manier waarop zij op geheel
eigen wijze deze Kamer heeft voorgezeten. Wij hebben twee weken geleden node,
maar gezien de omstandigheden met begrip kennis genomen van haar abrupte terugtreden.De voorzitter:Dan is het nu aan de kandidaten voor het voorzitterschap om te antwoorden
op de aan hen gestelde vragen.Ik stel voor, door het lot te laten beslissen in welke volgorde zij het
woord krijgen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Ik verzoek de kandidaten om zich te concentreren op hun eigen beantwoording
en niet te reageren op elkaars betoog. Ik zal de kandidaten niet toestaan,
elkaar te interrumperen. De overige leden van de Kamer mogen
de kandidaten wel interrumperen, mits zij een bescheiden gebruik maken van
die mogelijkheid.Ik verzoek de bode, mij de beker voor te houden met de drie briefjes waarop
de naam van een kandidaat staat. Ik zal die briefjes er één
voor één uit halen.Ik constateer dat de heer Weisglas als eerste het woord krijgt, de heer
Janssen van Raay als tweede en mevrouw Jorritsma als derde.Het woord is aan de heer Weisglas.De heer Weisglas (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de collega's voor de gestelde vragen. Om
te beginnen reageer ik op wat de heer Rouvoet heeft gezegd, omdat niet de
indruk mag ontstaan dat een Kamervoorzitter machtiger is dan hij of zij in
werkelijkheid is. Veel opvattingen die ik vandaag naar voren zal brengen naar
aanleiding van de vragen die zijn gesteld, kunnen natuurlijk niet meer zijn
dan persoonlijke opvattingen, zoals de heer Rouvoet al zei. Je hebt dan de
verplichting je ervoor in te zetten, maar uiteindelijk is het uiteraard het
Presidium, al dan niet na voorbereiding in de commissie voor de Werkwijze,
of nog beter de Tweede Kamer die beslist. Dat neemt niet weg dat de Kamer
er recht op heeft te weten welke antwoorden er worden gegeven op vragen die
zijn gesteld.Voordat ik de meer specifieke vragen beantwoord, geef ik een reactie op
een vraag van mevrouw Halsema, omdat die reactie is dat ik die vraag niet
wil beantwoorden, tenzij ik daartoe met parlementaire middelen wordt gedwongen.
Het gaat om haar vraag hoe ik mijzelf vergelijk met mevrouw Jorritsma. Ik
geloof niet dat zij mij vroeg mijzelf te vergelijken met de heer Janssen van
Raay. Ik geef er de voorkeur aan die vergelijking na dit debat door mevrouw
Halsema en haar collega's te laten maken.Ik kom nu tot de meer specifieke vragen. Ik geef mijn antwoord dus tegen
de achtergrond van de opvatting, door de heer Rouvoet verwoord, dat wij de
macht die de voorzitter heeft niet moeten overdrijven. Dat geldt vooral voor
de eerste vraag die mevrouw Giskes ons alle drie stelde, namelijk hoe wij
aankijken tegen specifieke vernieuwingen zoals D66 die in het hoofd heeft.
Zij noemde vorige week in het debat een van die vernieuwingen, namelijk het
op de agenda van de Kamer zetten van zaken via een referendum. Het lijkt misschien
een open deur, maar ik kan niet anders dan zeggen dat ik het een interessante
gedachte vind doch van mening ben dat dit specifiek iets is waarover de Kamer
moet beslissen. Ik ben van mening dat een voorzitter of kandidaat-voorzitter
niet moet zeggen dat hij of zij daarmee aan de slag wil gaan.Dat geldt niet voor een aantal andere vragen over specifieke punten van
het werk van de Kamer. Van vele kanten is gevraagd wat wij willen met debatten.
Eigenlijk is die vraag al door velen beantwoord. Immers, velen hebben gezegd
dat de debatten korter zouden moeten. Alleen al het feit dat de Kamer in haar
nieuwe samenstelling tien fracties kent in plaats van acht dwingt ons er mijns
inziens toe met kortere spreektijden, kortere debatten en vooral debatten
op hoofdlijnen te werken. Ik denk dat uit datgene wat zich de afgelopen maanden
in de politieke discussie in Nederland heeft afgespeeld de les moet worden
getrokken dat de Kamer een betere reflectie moet zijn van politieke opvattingen
zoals die in het publieke en politieke debat buiten de Kamer naar voren komen.
Onze grote opgave is mijns inziens om, zoals mevrouw Dijksma vorige week heeft
gezegd in het debat over de profielschets, de levendige politieke discussie
die de afgelopen maanden buiten de Kamer heeft plaatsgevonden weer binnen
deze arena te brengen met argumenten, met opvattingen, met overtuigingen en
ook met respect. Ik citeer mevrouw Dijksma nu vrij, maar ik geloof dat haar
woorden hierop neerkwamen. Dat vind ik ongelooflijk belangrijk. Dat moet de
invalshoek zijn van waaruit wij een aantal veranderingen in de Kamer doorvoeren.
Die veranderingen, soms meer technisch-organisatorische veranderingen, zullen
inhouden dat er kortere debatten worden gevoerd waarbij uiteraard rekening
moet worden gehouden met de grootte van de fracties. Daar zijn altijd verschillen
tussen, maar je moet hierbij een zekere redelijkheid betrachten. Mevrouw Dijksma
vroeg nog wat ik vind van de opmerking dat kleine fracties een te grote mond
hebben. Als ik vandaag niet mijn beste beentje zou moeten voorzetten, zou
ik mij de opmerking kunnen veroorloven dat het erg interessant is dat zij
die opmerking nu maakt. Het is in ieder geval niet mijn uitgangspunt, maar
wij moeten niet denken dat er geen verschillen zijn tussen de fracties.Mevrouw Dijksma (PvdA):U begrijpt natuurlijk wel dat ik het niet over mijn fractie had!De heer Weisglas (VVD):Ik begrijp het. U begrijpt natuurlijk dat ik ook getracht heb een serieus
antwoord te geven.Ook de verkokering in commissies is naar voren gebracht. De commissies
zijn opgedeeld naar analogie van de opdeling in departementen. Uit de kranten
blijkt dat dat laatste wellicht ook kan veranderen, maar dat is uiteraard
nu niet aan de orde. Naast het feit dat elk departement een eigen aanspreekpunt
in de Kamer moet hebben, is het wellicht van belang om minder verkokerde en
veeleer thematische commissies te hebben. In de commissie voor de Werkwijze
der Kamer en het Presidium zal hierover gesproken moet worden. Ik zie mevrouw
Terpstra zitten en denk dan natuurlijk aan de commissie Biotechnologie die
een goed voorbeeld is van een commissie waarin een aantal disciplines samenkwamen.Op het gebied van onderzoek door de Kamer is onder leiding van de vorige
voorzitter veel gedaan. Ik ben van mening dat de Kamer niet alle onderzoek
zelf moet willen doen. Daarvoor heeft de Kamer onvoldoende capaciteit. Zij
kan er echter wel voor zorgen dat onderzoek vanuit de Kamer wordt gefaciliteerd
en gestimuleerd. Het feit dat er thans twee enquêtes samenvallen, is
daarvan een goed voorbeeld.De heer Teeven vond dat er niet te lang moet worden vergaderd. Ik moet
toegeven dat ik een zekere reputatie op dit gebied heb ontwikkeld, maar ik
heb niet de indruk dat het als erg onplezierig werd ervaren dat er na 23.00
uur werd doorvergaderd. Ik beloof niets, maar ik weet dat deze kritiek ook
leeft bij de ambtelijke diensten. Dat is zeer terecht en begrijpelijk en ik
trek mij de kritiek op hetgeen ik als voorzitter op dit punt heb gedaan aan.
Ik trek mij overigens ook de kritiek aan die door een van de sprekers in het
Algemeen Dagblad naar voren is gebracht. Ik zal in de voorzittersstoel niet
meer de krant lezen – en dit is mijn enige harde belofte – als
de andere leden dat ook niet doen. Ik zag de heer Benschop net nog de krant
lezen.De kern van de controlerende rol van de Kamer zou anders en beter moeten
worden. Daar heeft zij zelf in de hand in. Dat kan alleen als met name de
regeringsfracties bereid zijn zich dualistischer op te stellen. Wat dit betreft
komt hetgeen nu in de informatiebesprekingen gebeurt zeer positief bij mij
over: korte regeerakkoorden, meer dualisme en een debat over een regeerakkoord
tijdens de formatieprocedure en niet aan het einde.Mevrouw Kant (SP):Ik neem aan dat u de mening deelt dat een Kamervoorzitter voorzitter moet
zijn van alle fracties en moet opkomen voor de rechten van individuele Kamerleden.
U weet ook wat er soms gebeurt als bepaalde fracties een debat aanvragen.
Wat vindt u van de suggestie met betrekking tot een recht van interpellatie?
Soms hebben coalitiefracties er niet zoveel behoefte aan om de controlerende
taak van de Kamer goed in te vullen. Daar hebben wij de afgelopen jaren de
nodige voorbeelden van gezien. Hoe wilt u voorkomen dat dat weer gebeurt?De heer Weisglas (VVD):Ik ben geen voorstander van een interpellatierecht. Ik ben wel voorstander
van datgene wat ook bij de vorige voorzitter de gewoonte is geweest: als een
lid om een interpellatie vraagt, moet het uitgangspunt altijd zijn dat dit
wordt toegestaan. Ik heb dat in de rol van waarnemend voorzitter ook een aantal
keer geprobeerd te stimuleren, ook waar het ging om de fractie van mevrouw
Kant of om haar persoon. Interpellatierecht gaat mij te ver. Het is niet zo
dat een druk op de knop en de vraag om een interpellatie betekent dat de interpellatie
er ook komt. Zoals bij iedere regeling van werkzaamheden dient de Kamer daarover
uiteindelijk zelf te beslissen.Mevrouw Kant (SP):Hoe wil de heer Weisglas dan het probleem oplossen dat de Kamer haar controlerende
functie niet goed kan uitoefenen? Het is nogal eens gebeurd dat bepaalde debatten
die wel nodig waren, daardoor niet hebben plaatsgevonden. De controlerende
taak van de Kamer is daardoor uitgehold.De heer Weisglas (VVD):Ik heb zelden meegemaakt dat een onderwerp niet meer in een andere vorm
aan de orde kwam wanneer werd besloten dat een interpellatie niet kon worden
gehouden. Ik weet precies waarop mevrouw Kant doelt. Zij of leden van haar
fractie vragen om een interpellatie, waarna er vanuit de Kamer wordt gesuggereerd
om het in een andere vorm te doen of om in een andere vorm te beginnen, bijvoorbeeld
in een commissievergadering. Uiteindelijk komt het onderwerp hier dan weer
terug.Mevrouw Kant (SP):Ik heb de vorige voorzitter, mevrouw Van Nieuwenhoven, onlangs op de radio
horen zeggen dat zij het achteraf vaak jammer vond dat door de procedures
een debat niet gelijktijdig met de actualiteit en de maatschappelijke discussie
plaatsvond. De heer Weisglas zegt dat het altijd mogelijk is om een onderwerp
aan de orde te stellen, maar dat is geen oplossing voor het probleem dat ik
schets. Het debat in de Kamer moet gelijktijdig met het maatschappelijke debat
kunnen worden gevoerd.De heer Weisglas (VVD):Dat ben ik met mevrouw Kant en mevrouw Van Nieuwenhoven eens. Ik denk
dat wij vandaag, zonder dat wij ons dat wellicht hebben kunnen beseffen, toch
een voorbeeld hebben gezien van hoe het in mijn ogen zou moeten. De mondelinge
vragen van de heer Dittrich waren niet direct gekoppeld aan het regeringsbeleid.
Hij stelde zijn vragen naar aanleiding van een maatschappelijke discussie
die tot stand is gekomen door opmerkingen van verschillende politici in de
media. Formeel had je kunnen zeggen dat dit geen regeringsstandpunt betreft
en dat de vragen daarom niet in het vragenuurtje mogen worden gesteld. Ik
heb het toegejuicht dat het wel is gebeurd. Zo zou het in de toekomst vaker
moeten gebeuren.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het grootste deel van het betoog van de heer Weisglas klinkt mij als muziek
in de oren. Het is alleen jammer dat er maar één harde belofte
is gedaan en die gaat over het lezen van de krant. De heer Weisglas zegt,
geëmotioneerd bijna, dat hij het debat van buiten naar binnen wil brengen.
Dat klinkt prachtig. Dat is evenwel erg moeilijk als de Kamer alleen in debat
mag zijn met de regering. De heer Weisglas maakte net een opmerking over het
niet hoeven te volgen van de plannen en de brieven van de regering. Mijn fractie
is er voorstan der van dat de Kamer debatten kan aanvragen
en voeren zonder dat daarover regeringsstukken of -brieven beschikbaar zijn.
Hoe denkt de heer Weisglas daarover? Het lijkt mij een aardige suggestie om
het debat wat te verlevendigen.De heer Weisglas (VVD):Ik kom even terug op de opmerking dat ik maar één belofte
heb gedaan die dan ook nog van vrij geringe omvang is. De reden daarvoor is
dat ik het eens ben met de heer Rouvoet: een kandidaat-voorzitter moet niet
beloven dat zaken zullen veranderen als hij in die stoel zit. Ik kan intenties
aangeven, maar het is aan de Kamer om te beslissen. Je moet geen gratuite
beloftes doen. Ook mevrouw Kant vroeg om debatten die niet zijn gebaseerd
op regeringsstukken. Daarbij kan ik mij nog wel iets voorstellen. Ik ben evenwel
geen voorstander van debatten zonder de regering en debatten zonder regeringsopvattingen.
Ik vind dat wij in een dualistisch stelsel moeten praten met de regering,
onze medewetgever. Als Kamer hebben wij bovendien een meer controlerende taak.
Ik vind niet dat je dan zonder een regering of een regeringsstandpunt debatten
moet houden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De heer Weisglas begrijpt dat een tikje verkeerd, want ik wil hier niet
eindeloos zonder de regering debatteren. Ik zie ook wel in dat dit niet altijd
even nuttig is. Ik kan mij wel voorstellen dat een regering wordt gedwongen,
vers van de lever te reageren op opvattingen en ideeën die hier in de
Kamer leven. Zo brengen wij natuurlijk wel degelijk het maatschappelijk debat
rechtstreeks de Kamer in, zonder dat er eerst een nota over geschreven moet
worden.De heer Weisglas (VVD):Hetgeen zojuist een uur geleden bij het vragenuur is gebeurd – ik
weet dat het vragenuur een klein deel vormt van het parlementaire werk –
is daar wel een voorbeeld van; zo zou ik het meer willen.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter. De heer Weisglas stelt dat hij geen voorstander is van een
debat indien er geen regeringsstandpunt of -opvatting is. In het kader van
die vernieuwing hopen wij hier binnenkort een debat te voeren over het strategisch
beleidsdocument. Ik hoop juist dat daarover geen opvatting zal zijn van de
demissionaire regering.De heer Weisglas (VVD):Heel slim, de heer Verhagen heeft gelijk. Op dat moment zal het op die
manier gebeuren. Ik heb al gezegd dat ik daar positief over ben.Ik ben bijna klaar met mijn beantwoording. De heer Verhagen sprak over
het naar voren brengen van ons werk naar een breed publiek. Mevrouw Van Nieuwenhoven –
zij wordt terecht vaak genoemd – is, als ik het mij goed herinner, daarmee
begonnen in haar aanvaardingsspeech door te zeggen dat zij hetgeen hier gebeurt
naar buiten wilde brengen. Je moet aan de ene kant het politieke debat naar
binnen brengen en aan de andere kant wat hier gebeurt naar buiten brengen.
Daartoe hebben wij klassieke middelen als voorlichting en communicatie, maar
ook meer moderne communicatiemiddelen. De voorzitter heeft daarbij zelf echter
ook een rol. Ik zou graag in het geval dat ik voorzitter word, zoals mevrouw
Van Nieuwenhoven dat ook heeft gedaan, als voorzitter namens de Kamer als
geheel het land in gaan.Ik dank de heer Herben voor zijn korte, zeer gewaardeerde opmerkingen
over ons alledrie, als ik dat voor één keer zo mag zeggen. De
vragen van mevrouw Halsema over de vergelijking met de andere kandidaten heb
ik beantwoord. Er rest mijn nog één vraag, namelijk die over
de europarlementariërs. Ik blijf bij mijn opvatting dat blauwe stoelen
met het wapen van de Kamer tijdens officiële zittingen van de Kamer alleen
maar bezet mogen worden door gekozen leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
De Kamer heeft daarover in vorige samenstellingen anders beslist. Ik zie geen
aanleiding, te proberen in deze samenstelling van de Kamer die beslissing
te herzien. Ik vind het belangrijker om op andere manieren, ook binnen de
fracties, contacten met europarlementariërs te onderhouden. Uiteraard
is dat niet aan de voorzitter maar aan de fracties zelf. Deze contacten worden
steeds belangrijker. Wat dat betreft, juich ik het zeer toe dat ik hier vanmiddag
samen met collega Janssen van Raay achter deze tafel mag zitten.Mevrouw Giskes (D66):Dat laatste is een standpunt dat ons bekend is van de VVD-fractie als
geheel. Iets soortgelijks speelt bij enquêtes in de Kamer. Het is wellicht
bekend dat de D66-fractie van mening is dat er ook bij een betekenisvolle
minderheid in de Kamer tot een enquête moet worden gekomen. Ik weet
dat de VVD-fractie in het algemeen sowieso niet zo staat te popelen om enquêtes
te houden. Hoe kijkt de heer Weisglas tegen dat hele onderwerp aan?De heer Weisglas (VVD):Ik wil één punt van teleurstelling uitspreken aan het adres
van mevrouw Giskes. Ik heb zó mijn best gedaan om de Kamer te volgen
in een nieuwe procedure. Ik heb mijzelf als individueel Kamerlid kandidaat
gesteld om gekozen te worden door 150 leden, voor 150 leden. Nu stelt mevrouw
Giskes uitgerekend mij vragen die verbonden zijn aan opvattingen van de VVD-fractie.
Als zij het aan mij vraagt, kom ik terug bij de heer Rouvoet; ik ben met hem
begonnen en zal met hem eindigen. Dit is een zaak die uiteraard gewoon besproken
moet worden in het Presidium en in de Kamer zelf. Ik ga daar nu dus geen uitspraken
over doen.Mevrouw Giskes (D66):Elk voordeel heb z'n nadeel. De heer Weisglas is de eerste van de kandidaten
die het woord voert; de vraag kan nog vele malen gesteld worden. Ik ben blij
dat hij de kans heeft gehad om dit nu te zeggen.De voorzitter:Ik dank de heer Weisglas voor zijn antwoord en geef het woord aan de heer
Janssen van Raay.De heer Janssen van Raay (LPF):Mevrouw de voorzitter. Mevrouw Halsema, die over het jeneverkruis heeft
gesproken, vraag ik of zij mijn das ziet. Het is een van de cavaleriedassen
die ik heb. Dat slaat ook een beetje op de vraag van mevrouw Dijksma over
het draagvlak van mijn ondersteuning. Los van het jeneverkruis heb ik drie
van mijn vijf onderscheidingen te danken aan socialisten. Vanochtend nog heb
ik de heer Melkert bedankt. Zoals de heer Verhagen weet, had ik in het Europees Parlement onze ouderdomsdeken Van der Waal verzocht –
ik liep vooruit op de nieuwe regeling, mevrouw de voorzitter – om mijn
benoeming tot ridder in de orde van de Nederlandse Leeuw voor twaalf jaar
goedbetaalde arbeid stop te zetten. Ik vind het onbeleefd om een door Hare
Majesteit verleende onderscheiding te weigeren. Dat is dus stopgezet, maar
wie schetste mijn blijde verrassing toen de toenmalige minister van Sociale
Zaken, de heer Melkert, Hare Majesteit had bewogen om mij voor mijn vakbondswerk
te onderscheiden als officier in de orde van Oranje Nassau. Het is de onderscheiding
waar ik het meest trots op ben. Ik maak misbruik van deze gelegenheid, voorzitter,
om even te zeggen dat de familie Janssen van Raay ontzettend met de heer Melkert
meeleeft. Dat wil ik gezegd hebben.De heer Melkert (PvdA):Voorzitter. Ik hoop dat de heer Janssen van Raay en zijn fractie aan de
vakbeweging blijven denken...De heer Janssen van Raay (LPF):Zonder enige twijfel.Voorzitter. Ik kan mevrouw Dijksma zeggen dat mijn tweede onderscheiding
die van het Legioen van Eer is. Die heb ik te danken aan mijn wetgevende werk
in het Europees Parlement en aan de Franse president Mittérand die
naar mijn bescheiden mening een socialist was.Daarmee kom ik bij mevrouw Halsema. Hoe kom je aan het jeneverkruis? Voorzitter.
Ik ben tankcommandant geweest maar ook in 1966 onder de wapenen geroepen toen
prinses Beatrix in Amsterdam een escorte van cavaleristen te paard wilde hebben.
Ik ben dus niet alleen een tankcommandant maar ook een ruiter. Ik heb door
rookbommen en rotjes in Amsterdam deze das verdiend. Als je 25 jaar officier
was, ging dat toen – nu niet meer, zo zeggen mijn schoonzonen mij –
gepaard met het gebruik van enige hectoliters jenever. Mijn derde onderscheiding,
het jeneverkruis, heb ik dus voor 25 jaar officiersdienst, als huzaar, te
danken aan een socialistische minister, namelijk die van Defensie. Ik zie
dat u, mevrouw Giskes, een vraag voor mij heeft.De voorzitter:Neen, mijnheer Janssen van Raay. Of iemand het woord krijgt, beslist de
voorzitter. En dat bent u nog niet ...De heer Janssen van Raay (LPF):Ik loop helaas op mijn verkiezing vooruit.De voorzitter:Ik stel voor dat u, na uw algemene inleiding, ingaat op de vragen van
de leden. Er zijn er u heel wat gesteld, maar ik begrijp dat mevrouw Giskes
u nog graag een aanvullende vraag stelt. Ik neem aan dat die vraag niet over
het jeneverkruis gaat...Mevrouw Giskes (D66):Dat mag ik zelf uitmaken, voorzitter. Ik wilde alleen even weten of mijnheer
Janssen van Raay het artikel in het Algemeen Dagblad heeft gelezen waarin
staat dat de LPF nu al baalt van het geouwehoer in de Tweede Kamer...De voorzitter:De heer Janssen van Raay heeft het woord voor het geven van antwoorden
en ik behoef de woorden van mevrouw Giskes niet te herhalen...De heer Janssen van Raay (LPF):Voorzitter, het is geen vraag maar een "leading question", een opmerking
in de vorm van een vraag.De heer Verhagen sprak over mijn ervaring in het Europees Parlement, in
het bijzonder met interrupties. De heer Verhagen herinnert zich dat destijds
een jong, briljant, nieuw lid van het Europees Parlement bij mij kwam als
ervaren europarlementariër. Hem bleek dat er daar geen recht van interruptie
is. Ik zat naast de heer Verhagen toen de kwestie van de Europolitie aan de
orde kwam. Hij was zeer teleurgesteld dat Den Haag niet werd vermeld in het
rapport. Dat had hij hier in de vorm van een interruptie kunnen voorleggen
aan de Commissie. Wij kenden echter geen interrupties. Ik fluisterde hem dus
toe: motie van orde. Mijnheer Verhagen vloog daarop overeind en zei: ik heb
een motie van orde. Tijdens een debat kan een voorzitter al dan niet iemand
het woord geven voor een motie van orde. De Luxemburgse voorzitter zei: neen.
Verhagen teleurgesteld. Ik zei: amice, persoonlijk feit. Dan moet de voorzitter
wel het woord geven. De heer Verhagen schoot weer overeind en vroeg het woord
wegens een persoonlijk feit. Hij zei: Ik ben van mening dat Den Haag in dit
rapport thuishoort. Toen dat in het Frans was vertaald, zei de voorzitter:
maar dat is geen persoonlijk feit. Waarop de rapporteur, een Belgische professor,
opstond en – natuurlijk in het Vlaams – zei: ik wil op dat persoonlijke
feit antwoorden. Daarop zei de voorzitter nogmaals dat het niet ging om een
persoonlijk feit. Waarop de rapporteur zei: als u de heer Verhagen het woord
heeft gegeven wegens een persoonlijk feit, dan antwoord ik op dat persoonlijk
feit. Hij zei toen: mijnheer Verhagen, Den Haag komt in uw rapport voor.Toen ik hier terugkwam, heb ik de heer Verhagen als eerste gebeld en gezegd:
toen kwam een jonge, briljante, onervaren europarlementariër bij mij
om het Reglement van orde te leren; ik stap nu naar een ervaren Tweede-Kamerlid
als onervaren oudere om het Reglement van orde in de praktijk te brengen.
Daarop zei hij direct: interrupties, interrupties, interrupties. Zoals u zich
herinnert, heb ik dat reeds twee keer gedaan. Dat was voor mij een nieuwe,
positieve ervaring.De vraag die de heer Teeven mij stelde, is voor mij van groot belang.
Ik had gedacht dat hierop in zou worden gegaan, maar u bent de enige die er,
zij het zijdelings, aan refereert. Ik ben van mening dat ook een lid van de
Tweede Kamer een onbevlekt blazoen moet hebben. Niet alleen de voorzitter,
dus. Zodra de mogelijkheid begon te ontstaan dat ik lid zou worden van dit
hoge college, heb ik onmiddellijk een advocaat ingeschakeld om in de media
alle valse beschuldigingen die smetten zijn op mijn blazoen zouden kunnen
werpen, te verwijderen. Dat is inmiddels gebeurd. Vergelijkt u de websites
van Den Haag Vandaag, de NOS en NOVA, dan ziet u dat twee aan mij toegeschreven,
valse verwijten zijn verwijderd. Die vraag is mij verder niet gesteld en daarom
ga ik er niet dieper op in. Ik ben graag bereid op alle valse beschuldigingen
aan mijn adres – mochten die voor u van belang zijn – te antwoorden.
Vandaar dat ik graag een goede verstandhouding heb met de media, maar ze moeten
stoppen met het uiten van valse beschuldigingen aan het adres van wie dan
ook. Wij zijn nog steeds in een situatie dat de rechter –
mijnheer de officier van justitie – en niet de media uitmaakt of iemand
schuldig is of niet.Dan nog een nader antwoord aan het adres van mevrouw Dijksma. Mocht ik
voorzitter worden, dan zou ik ervoor voelen om de gewoonte van het Engelse
Lagerhuis over te nemen om geen speeches meer voor te lezen. Er mogen dan
wel notities worden gemaakt, maar er moet een levendig debat ontstaan, zoals
onze Engelse collega's – mijnheer Verhagen – in het Europees Parlement
ook altijd deden. Het is daar verboden om notities te hebben. Je praat spontaan,
impulsief. Sommige media zien dat soms als geouwehoer. Dat zij dan maar zo,
maar je praat spontaan, impulsief en direct.De heer Duivesteijn (PvdA):Weg met die notities!De heer Janssen van Raay (LPF):Een puntenlijstje mag wel, maar je mag geen tekst voorlezen die eerst
is goedgekeurd door het Torentje! Dáár gaat het om.De heer Duivesteijn (PvdA):Die zit!De heer Janssen van Raay (LPF):Dan nog iets over het onderwerp parlementaire ervaring, een belangrijk
punt. Ik heb de profielschets zeer zorgvuldig bestudeerd. Daarin staat niet:
Nederlandse parlementaire ervaring. Ik ken de tekst precies, mijnheer Verhagen.
Mijn ervaring is dat ik twee keer een zetel voor de Christelijk Historische
Unie in het Rotterdamse stadsparlement heb bekleed. In 1979 heb ik bij de
eerste rechtstreekse verkiezingen voor de Christelijk Historische Unie een
post bekleed in het Europees Parlement. Daar was mijn hoofdtaak wetgeving,
zoals die daarna hier is binnengekomen. Een van mijn verwachtingen was dat
het mij zou mogen geschieden, dat van de richtlijnen die wij indertijd onder
het parket-Delors hebben gemaakt en die bij deze Kamer als wetgever terechtkomen,
ik misschien een verlate hoeveelheid onder ogen zou krijgen.Mijn parlementaire ervaring is in letterlijke zin buitenparlementair,
omdat ik zeven keer bij de opening van het parlementaire jaar op Prinsjesdag
te paard de koningin heb begeleid, voordat u hier binnenkwam. Vandaar maar
weer die das; het is de escortedas. De echte parlementaire ervaring heb ik
natuurlijk opgedaan in het Europees Parlement. De verschillen zijn mij bekend.
Als u meent dat het in feite belangrijker is om Nederlandse parlementaire
ervaring te hebben in vergelijking met Europese parlementaire ervaring, heeft
u daarin groot gelijk. Dat vind ik namelijk ook. Eigenlijk is de Nederlandse
parlementaire ervaring die ik nu bezig ben op te doen, van groot belang door
de verschillen die er zijn. Maar parlementaire ervaring – ik heb het
achttien jaar gedaan – is parlementaire ervaring en dat is dat.Ik heb hiermee, een beetje door elkaar, alle vragen beantwoord. Als ik
een vraag over het hoofd heb gezien, daarvoor mijn excuses. Dan hoor ik dat
wel.Maar nee, ik heb nog een belangrijk punt. Iemand heeft gevraagd naar de
stijl. Ik heb dat publiekelijk verteld. Hoe denk ik voorzitter te zijn als
ik word verkozen? Dat is uw stijl: dat is zakelijk, warm en objectief.(Applaus vanaf de publieke tribune.)De voorzitter:Wat hier gebeurt, is weliswaar erg interessant, maar ik vraag de mensen
op de publieke tribune om niet te klappen. Dat hoort nu eenmaal niet in dit
parlement thuis.Mevrouw Jorritsma-Lebbink (VVD):Mevrouw de voorzitter. Eén van de dingen die mij vandaag opvallen,
is dat er in elk geval wat humor in de Kamer terug is. Wij waren dat een beetje
kwijtgeraakt in de afgelopen weken. Ik hoop echt dat wij dat weten te behouden.
Dat is namelijk ook een manier om van binnen met van buiten te laten communiceren
en om van buiten met van binnen te laten communiceren. Af en toe een beetje
relativeringsvermogen kan geen kwaad.Er zijn mij een groot aantal vragen gesteld. Bij een aantal vragen sluit
ik mij graag aan bij de woorden van Frans Weisglas. Het gaat dan vooral over
in te voeren vernieuwingen. Niet de voorzitter bepaalt welke vernieuwing uiteindelijk
wordt doorgevoerd, dat doet de Kamer zelf. Dat gebeurt via de Commissie voor
de werkwijze en het Presidium c.q. de Kamer in haar geheel. Natuurlijk kan
de voorzitter bepaalde ideeën hebben. Ik heb regelmatig vanuit vak K
de dingen mogen bekijken en daar heb ik wel ideeën opgedaan, die ik ook
op papier heb gezet. Neem bijvoorbeeld de moties. Mevrouw Van Nieuwenhoven
en ik hebben daarover weleens gesproken. Ik vind eigenlijk dat een motie die
een ondersteuning van het beleid is en die vervolgens door ongeveer de gehele
Kamer wordt gesteund, niet mag worden ingediend. Ik vind het echter een beetje
pretentieus om dat nu al op papier te zetten en te zeggen hoe het zou moeten.
Uiteindelijk bepaalt de Kamer dat. Ik heb vier jaar lang als minister van
Verkeer en Waterstaat heel consequent gezegd dat ik aanvaarding van de motie
dus ontraad. Daarmee maak je je als minister niet populair. Toen ik minister
van Economische Zaken werd, heb ik als eerste goede daad mij voorgenomen om
dat niet meer te doen. Mijn relatie met de Kamerleden werd daardoor prettiger.
Ik weet echter niet of dat goed voor ons is en dan praat ik als Kamerlid.
Eigenlijk moeten wij proberen om dat motie-instrument scherper te maken, zodat
de moties die werkelijk belangrijk zijn, meer zichtbaar worden. Daarover moeten
wij met elkaar praten. Ik wil daarover niet pretentieus doen. Ik vind echt
dat dit ook aan de Kamer is. Uiteindelijk bepalen wij gezamenlijk hoe wij
met instrumenten omgaan.Ook het meer toegankelijk maken van het debat voor het publiek is iets
wat de voorzitter maar zeer ten dele in handen heeft. De voorzitter kan proberen
via het leiden van de vergadering het debat levendiger te maken. Ik zal daarvoor
ook mijn uiterste best doen. Ik heb dat overigens ook in alle functies waarin
ik voorzitter mocht zijn, gedaan. Aan de ene kant moet je ruimte geven en
aan de andere kant moet je het debat een beetje strak houden. Volgens mij
houden mensen niet van zeer grote breedvoerigheid. Wij moeten met elkaar proberen
het een beetje bij de kern te houden en de spreektijden een beetje te beperken;
eigenlijk zou er vanzelfsprekend op hoofdlijnen gedebatteerd moeten worden.
De Kamer heeft het zelf in de hand. Als wij uiteindelijk allemaal over details
praten, kunnen wij het wel een debat op hoofdlijnen nóemen maar dat
is het dan niet. Nogmaals, ook daarover zouden wij met elkaar
verder moeten spreken.Mevrouw Giskes heeft de intrigerende vraag gesteld, hoe een gemiddeld
Kamerlid de totstandkoming van mijn kandidaatstelling moet interpreteren.
U moet het vooral interpreteren zoals u dat wilt, maar laat ik aangeven wat
mij bewogen heeft. Als er een draagvlak in de Kamer is voor een kandidaat-voorzitter,
zou ik het zeer op prijs stellen als dat als eerste blijkt bij de eigen fractie.
Als mijn fractie mij niet zou steunen, zou dat voor mij een doorslaggevende
reden zijn om überhaupt niet mee te doen. Dat betekent overigens niet,
zoals in verschillende kranten stond, dat ik om deel te nemen aan een stemming
naast die steun van mijn fractie eerst moest weten of er voor mij een meerderheid
in de Kamer was. Als dat zo was, had ik hier niet gestaan. Dat vind ik echt
onzin. Ieder Kamerlid is vrij is om te stemmen op de kandidaat van zijn of
haar keuze; ik wilde mijzelf echter vergewissen van enige steun bij de eigen
fractie. Ik ben uiteindelijk wel op die lijst gekozen en maak deel uit van
die fractie. Ik zeg er meteen bij dat één fractie altijd echt
de dupe is en dat is de eigen fractie. Als je echt objectief moet zijn, moet
je je eigen fractie altijd een beetje benadelen. Dat is mijn ervaring. Dat
heb ik vaak gezien en zo hoort het ook te gaan.Mevrouw Dijksma heeft met nadruk een vraag gesteld over de kleine fracties.
De belangrijkste reden waarom ik tegen het districtenstelsel ben, is dat daarmee
kleine fracties niet meer in de Kamer zouden zitten. Ik vind ook de stem van
kleine groepen in het parlement buitengewoon belangrijk. Ik denk dat wij in
Nederland de afgelopen jaren heel veel ellende bespaard hebben omdat bij ons
uiteindelijk iedere mening, mits die maar 50.000 à 60.000 stemmen achter
zich kon krijgen, in het parlement te horen was en niet alleen daarbuiten.
Kleine minderheden moeten serieus genomen worden, overigens wel met respect
voor het tijdgebruik. Het kan niet zo zijn dat wij alleen maar vanwege de
tijd buitengewoon breedvoerige debatten voeren waarbij een overbedeling plaatsvindt.
Er moet voor de kleine stem voldoende tijd zijn maar er moet ook gezorgd worden
dat er beslissingen worden genomen, want daarvoor zijn wij immers ingehuurd.
Dat is een wankel evenwicht.Ik heb daarmee ook al iets gezegd over de erezaak om het debat terug te
brengen. U weet dat ik van het debat houd, ik heb daarbij geen zwart-witte
opmerkingen geschuwd. Ik weet dat dit bij sommigen van u weleens het idee
heeft gegeven dat ik daarmee afstand zou hebben geschapen in de richting van
de Kamer. Daarover zijn ook vragen gesteld. De heer Verhagen heeft met name
gevraagd of in de afgelopen acht jaar de afstand tot de Kamer niet te groot
is geworden. Ik hoop dat dit niet het geval is. Voordat ik minister werd,
was ik stevig in het debat met ministers en toen ik minister werd, was ik
stevig in het debat met u. Ik hoop dat dit altijd zo blijft, sterker nog,
ik hoop dat wij daarin steeds beter worden. Stevig debatteren met elkaar is
namelijk de beste manier om mensen duidelijk te maken hoe je ergens inzit.
Voor mij is het de kern van de democratie dat de Kamerleden stevig zijn tegen
een minister, dat een minister ook de volle kans krijgt om stevig te verdedigen
en dat er uiteindelijk een besluit komt. Ik hoop dat die afstand niet gecreëerd
is, sterker nog, ik hoop dat ik altijd met respect voor de Kamer heb geopereerd.
Ik heb een opmerking in de pers gehoord van een van uw leden. Die vond dat
dit niet zo was. Toen dacht ik even heel ondeugend: dan had je je eigen instrumenten
beter moeten gebruiken. De Kamer heeft immers altijd instrumenten om elke
minister tot de orde te roepen en als een minister zich misdraagt, hoort de
Kamer die ook te gebruiken. Als ik weer Kamerlid ben, zal ik dat ook van harte
doen!Er is nog een belangrijke vraag gesteld die te maken heeft met het onderzoek
van de Algemene Rekenkamer dat ik heb laten instellen naar aanleiding van
een heel vervelend AD-artikel. Dat artikel is op 2 of 3 mei geplaatst; ik
probeer het elke keer te vergeten. Ik had toen heel snel de Kamer willen informeren
over de feitelijkheden. Ik had de brief op 6 mei klaar, maar het is helder
dat ik haar op dat moment absoluut niet naar de Kamer kon sturen. Ik heb de
brief tot na de verkiezingen laten liggen, omdat ik vond dat zij geen onderdeel
mocht worden van onze afspraak dat wij geen campagne meer zouden voeren. Het
onderwerp was mijns inziens zozeer met de campagne verbonden, dat ik de brief
niet eerder wilde publiceren.Ik heb overigens de Rekenkamer gevraagd om nog eens te kijken naar de
feitelijkheden. Dat had ik natuurlijk niet gedaan als ik ook maar een schimmetje
van het gevoel had dat datgene wat ik gedaan had, niet deugde. Als ik dat
gevoel zou hebben gehad, had ik hier niet gestaan en had ik waarschijnlijk
ook niet langer mijn demissionaire ministerspost bezet. Ik ben mij volstrekt
bewust van alles wat er gebeurd is, en alles wat er gebeurd is deugt in mijn
ogen. Om elke schijn van verkeerd handelen te vermijden, heb ik de Rekenkamer
gevraagd om er nog eens een objectief oog op te werpen en er een stempeltje
op te zetten en mogelijk, nog belangrijker, aanbevelingen te doen voor het
zogenaamde blauwe boek. Er is een blauw boek voor bewindslieden, waarin regels
staan die jaren geleden in dit huis zijn afgesproken over de manier van omgaan
met belangen van mensen die minister worden. Mogelijk heeft de Rekenkamer
ideeën over een verdere verfijning daarvan voor de toekomst. Ik denk
dat er in de toekomst meer bewindslieden zullen zijn die een partner hebben die
ook economisch actief is. Dat is redelijk nieuw in dit land. Er komen steeds
meer tweeverdieners. Mannelijke en vrouwelijke bewindslieden zullen in de
toekomst steeds vaker partners en naaste familieleden hebben die economisch
actief zijn. Dat kan iets betekenen voor het nieuwe blauwe boek. Als ik daar
een kleine bijdrage aan heb mogen leveren, dan is de ellende die mij de afgelopen
weken overkomen is, dat ook wel waard geweest. Ik hoop overigens ook dat het
niet meer zo kan zijn dat kranten dingen mogen schrijven die gewoon niet waar
zijn. Wat dat betreft behoud ik mij elk recht voor om, als de Rekenkamer klaar
is met haar onderzoek, verdere stappen te ondernemen. Ik heb niet de allerleukste
weken van mijn leven gehad.De heer Rouvoet kaartte de mogelijkheid van een proefdebat aan. Het zou
fantastisch geweest zijn, maar ik ben toch blij dat het niet georganiseerd
is, want ik vrees dat Frans Weisglas dat met alles zou hebben gewonnen, want
hij heeft hier natuurlijk al regelmatig gezeten. Ik zou het graag willen proberen, maar dan moet de Kamer mij een paar maanden de tijd geven.Mevrouw Giskes (D66):Ik ben het aan de heer Weisglas verplicht om ook aan mevrouw Jorritsma
te vragen hoe zij, als afgevaardigde van de VVD, aankijkt tegen het instrument
van de parlementaire enquête. Daaraan koppel ik de vraag naar haar visie
op de bouwenquête, waarbij zij als bewindspersoon en straks als voormalig
bewindspersoon betrokken zal zijn. Hoe gaat dit zich verhouden tot haar Kamervoorzitterschap?Mevrouw Jorritsma-Lebbink (VVD):Ik heb twintig jaar in de politiek gewerkt en ik heb altijd gezegd: bananenschillen
liggen overal. Er kan altijd iets gebeuren waardoor je tot de conclusie moet
komen dat onder jouw verantwoordelijkheid of door jouw handelen iets gebeurd
is dat later onaanvaardbaar blijkt te zijn. Dan heb je je consequenties te
trekken. Ik hecht niet aan het pluche. Als er onder mijn verantwoordelijkheid
of door mijn handelen, in welke functie dan ook, iets verkeerds gebeurd is,
dan zal ik hier verantwoording afleggen en dan ben ik natuurlijk weg. Zo simpel
is het gewoon. Dat hoort ook zo te blijven.Over de vernieuwingen heb ik echt precies dezelfde opvattingen als de
heer Weisglas. Niet de voorzitter, maar het parlement zelf bepaalt dat soort
zaken. Ik zeg erbij dat ik niet voor niets lid van de VVD ben.De heer Verhagen (CDA):De reactie van mevrouw Jorritsma met betrekking tot het onderzoek is zeer
helder. Wat de rol en de inrichting van de Kamer betreft is het inderdaad
aan de Kamer zelf. Mevrouw Jorritsma zei erbij dat zij lid is van de VVD.
De voormalig fractievoorzitter van de VVD, de heer Dijkstal, ...Mevrouw Jorritsma-Lebbink (VVD):Ja, het vragenuurtje. Ik vind niet dat het afgeschaft moet worden; althans,
nu nog niet. Ik zal ook zeggen waarom niet. Wij zijn af en toe wel een beetje
rare parlementariërs. Wij zitten allemaal ademloos toe te kijken hoe
ze het in Engeland doen. Dat vinden wij spannend en mooi, maar wij slagen
er met elkaar niet in om het hier ook zo te doen. Ik vind wel dat het steeds
leuker wordt. Laten wij daar maar ons best voor blijven doen. Dat is in mijn
ogen ook een taak van de voorzitter. Dat vragenuur moet almaar leuker worden.
Uiteindelijk geldt ook daarvoor: dat doen wij met elkaar hier in de Kamer.
En als het echt niets is, moeten wij met elkaar bedenken of er andere mogelijkheden
zijn om het debat in dit huis verder te versterken.De voorzitter:Ik dank mevrouw Jorritsma, de heer Janssen van Raay en de heer Weisglas
voor de gegeven antwoorden. Ik kijk rond of er behoefte bestaat aan een tweede
termijn. Dat is niet het geval. Dan kijk ik rond of er behoefte bestaat aan
een schorsing. Ook dat is niet het geval. Dat betekent dat wij gaan stemmen.
Om tot voorzitter te worden benoemd is de volstrekte meerderheid nodig van
de uitgebrachte stemmen. De stemming vindt plaats overeenkomstig de bepalingen
van het Reglement van orde over stemmen over personen, de artikelen 74 tot
en met 83. De bodes zullen nu een uitleg over de procedure aan de leden uitreiken.
Voordat tot stemming wordt overgegaan, zal ik daar nog even op ingaan, zodat
iedereen weet wat van hem of haar wordt verwacht.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Aan de orde is thans de verkiezing van de voorzitter.Ik verzoek de leden hun plaatsen in te nemen. Ik ga ervan uit dat iedereen
de presentielijst heeft getekend. Ik maak uit uw lichaamstaal op dat dit het
geval is.Ik benoem tot stemopnemers de leden Van der Knaap, tevens voorzitter,
de heer Eerdmans, de heer Rijpstra en mevrouw Dijksma. Ik verzoek de stemopnemers
om aan de tafel in het midden van de zaal plaats te nemen.Ik verzoek de bodes, de stembriefjes uit te delen. U wordt geacht op het
stembriefje één naam te schrijven. Briefjes met meerdere namen
of met namen van niet-leden van de Kamer zijn ongeldig en tellen ook niet
mee voor het berekenen van het aantal stemmen dat nodig is voor het behalen
van de absolute meerderheid. Om daarover geen misverstand te laten bestaan,
schets ik nog even de praktische gang van zaken. Ieder lid wordt op naam opgeroepen.
U dient op die oproep te reageren door op te staan en u naar het stembureau
te begeven. Zo wordt voorkomen dat u als afwezig lid wordt afgekondigd. U
brengt uw stembriefje dus persoonlijk naar de stemopnemers. Om gedrang te
voorkomen, zullen de namen in een langzaam tempo worden afgeroepen. Ik verzoek
u om aan te sluiten bij uw voorganger. Ik verzoek u dringend om op uw plaats
te blijven zitten tot u bent opgeroepen. Als u uw stem hebt uitgebracht, stel
ik het op prijs als u niet door de zaal gaat lopen en de zaal ook niet verlaat,
want dat bemoeilijkt de overzichtelijkheid. Mijn eigen stembriefje zal door
de Kamerbewaarder bij de stemopnemers worden gebracht en de stemopnemers zelf
zullen aan het slot hun stem uitbrengen.Ik verzoek de griffier om de namen van de leden af te roepen.(Vervolgens roept de griffier de namen van de leden af voor het uitbrengen
van hun stem.)De voorzitter:Ik deel aan de Kamer mede dat de heer Jukema zich tijdig heeft afgemeld
voor deze vergadering. Zijn naam is ten onrechte afgeroepen. Ik geef nu het
stembureau de gelegenheid de stemmen te tellen, waarvoor ik de vergadering
enkele minuten schors.De vergadering wordt enige minuten geschorst.De voorzitter:Ik verzoek de leden hun plaatsen weer in te nemen.Ik geef het woord aan de voorzitter van het stembureau.De heer Van der Knaap (voorzitter
van het stembureau):Mevrouw de voorzitter. Uitgebracht zijn 146 stemmen. Op mevrouw Van der
Hoeven is 1 stem uitgebracht, op de heer Janssen van Raay zijn 24 stemmen
uitgebracht, op mevrouw Jorritsma-Lebbink zijn 41 stemmen uitgebracht en op
de heer Weisglas zijn 80 stemmen uitgebracht.(Applaus)De voorzitter:Ik constateer dat 146 leden de presentielijst hebben getekend,
hetgeen betekent dat de heer Weisglas in één ronde de absolute
meerderheid heeft behaald. Ik dank de leden van het stembureau voor hun werkzaamheden.
Ik vraag de heer Weisglas naar voren te komen, zodat hij de plaats die hem
door de Kamer is toegewezen, kan innemen.Om dat symbolisch met het juiste gebaar te doen, overhandig ik hierbij
de voorzittershamer en wens ik hem namens ons allemaal heel veel succes bij
de werkzaamheden die aan zijn handen zijn toevertrouwd. Proficiat.(Applaus)Voorzitter: WeisglasDe voorzitter:Ik dank de tijdelijke eerste ondervoorzitter, mevrouw Van der Hoeven,
voor de zeer goede en toegewijde wijze waarop zij de vergadering tot nu toe
heeft willen voorzitten.Geachte medeleden. Heel graag aanvaard ik de benoeming als uw voorzitter.
Ik dank u voor het vertrouwen en ik zal mijn best doen om dat niet te beschamen.
Ik dank nogmaals mijn voorgangster, mevrouw Jeltje van Nieuwenhoven, voor
alles wat zij voor de Kamer heeft gedaan. Hier in deze stoel, als leider van
het bedrijf Tweede Kamer en als vertegenwoordiger van de Kamer in binnen-
en buitenland heeft zij zich op bijzondere en bijzonder goede wijze ingezet.
Heel veel dank.(Applaus)De voorzitter:Als grootste uitdaging van de zojuist aan mij toevertrouwde functie zie
ik, zoals mevrouw Dijksma het vorige week noemde, dat het een erezaak is voor
de nieuwe Kamervoorzitter om de overweldigende belangstelling van de mensen
voor politiek, zoals deze de afgelopen maanden is gebleken, vast te houden.
Om het in mijn eigen woorden te zeggen, de politieke debatten zijn in verkiezingstijd
natuurlijk vooral buiten de Kamer gevoerd, maar zij dienen weer hier plaats
te vinden, met duidelijke argumenten en standpunten en met respect en tolerantie,
zoals mevrouw Dijksma zei. Dat kan een voorzitter niet alleen, voeg ik eraan
toe, maar ik wil wel graag leiding geven aan dat proces. De politiek moet
weer toegankelijk worden voor de kiezers. Dat kan in mijn ogen onder meer
door kortere debatten, met slechts korte en flitsende interrupties. De heer
Janssen van Raay heeft hiervoor vorige week het goede voorbeeld gegeven.Ook is het van groot belang dat in de Kamer weer meer dualistisch wordt
gewerkt. Daarom is het zeer toe te juichen dat de huidige onderhandelaars
over een nieuw kabinet onder leiding van informateur Donner lijken te werken
aan een kort regeerakkoord op hoofdpunten. Ook acht ik het positief dat zij
hierover op niet te lange termijn al een debat in de Kamer willen doen plaatsvinden,
al dient de Kamer hierover uiteraard nog te beslissen.Ik wil nu niet te veel vooruitlopen op verdere veranderingen in de werkwijze
van de Kamer. Onder leiding van mijn voorgangers Van Nieuwenhoven en Deetman
is er overigens al veel bereikt. Ik denk onder meer aan de onderzoeksfunctie
van de Kamer. Wellicht kunnen het Presidium en de commissie voor de Werkwijze
zich beraden op een wat aantrekkelijker vorm voor het vragenuur en op het
wat regelmatiger instellen van bredere, thematische commissies, zoals de al
genoemde commissie Biotechnologie.Ik verheug mij overigens zeer op de samenwerking met het Presidium, waar
ik zelf met veel plezier acht jaar lid van ben geweest. Ik verheug mij ook
op de niet eenvoudige taak om leiding te mogen geven aan de Kamer als organisatie
en op de samenwerking met alle medewerkers in de Kamer. Ik neem mij voor om,
net als mijn voorgangster, het werk en de positie van de Kamer te blijven
toelichten bij een breed publiek, met hulp van de afdeling Voorlichting, maar
ook door zelf als Kamervoorzitter veel het land in te gaan.Al mijn recente voorgangers spraken in hun aanvaardingstoespraak over
het belang van de democratische controle op de besluitvorming in de Europese
Unie. Ook ik noem dat met veel overtuiging. Ook daar is de afgelopen jaren
veel bereikt, maar nog niet voldoende.Voorzitter Deetman zei in 1996 in de Kamerbode: Kamervoorzitter is de
mooiste functie in de politiek. Ik ben dat uit de grond van mijn hart met
hem eens. Ik dank u nogmaals voor uw vertrouwen.(Applaus) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-4881-4893.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl