Spoeddebat over banenverlies bij Schiphol
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 4782-4804

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-04-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 68, pagina 4782-4804

26-03-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31396Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring en uitvoering van het op 25 mei 2000 te New York tot stand gekomen Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van het kind inzake de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten (29976, R1780)Pagina 4763-4770
Spoeddebat over banenverlies bij SchipholPagina 4782-4804
Presentie en opening (woensdag 26 maart 2008)Pagina 4741-4741
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 26 maart 2008)Pagina 4804-4804
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) (28867)Pagina 4741-4763
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake colleges van bestuur en raden van toezicht (30599)Pagina 4770-4782
Regeling van werkzaamheden (woensdag 26 maart 2008)Pagina 4763-4763

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 119 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het spoeddebat over banenverlies
bij Schiphol.De voorzitter:De leden hebben drie minuten spreektijd per fractie. Ik heet de minister
van Verkeer en Waterstaat en de staatssecretaris van Financiën van harte
welkom.De heer Madlener (PVV):Voorzitter. Wij houden hier een spoeddebat over de vliegticketbelasting.
Dat is een belangrijk onderwerp, want die belasting is een van de grote fouten
van dit kabinet. In eerste instantie was zij bedoeld om iets voor het milieu
te doen. Het idee was om de belastingen te verhogen, zodat mensen minder met
vakantie kunnen of voor de trein of de auto kiezen. Maar al snel bleek dat
ook de lange vluchten zwaar belast gaan worden: voor een gezin van vier personen € 180
boete. Juist voor die lange vluchten bestaan geen alternatieven; je kunt niet
met de auto of de trein naar bijvoorbeeld Florida. Het is het kabinet dus
om het geld te doen. Dit kabinet heeft geld nodig voor linkse plannetjes en
dacht het wel even uit de zakken van de vakantiegangers te kloppen; snel 350
mln. verdiend.Dit blijkt een grote denkfout te zijn. De Kamer van Koophandel heeft becijferd
dat vanwege de slechter wordende concurrentiepositie van onze nationale luchthaven
Schiphol er maar liefst 12.000 banen zullen verdwijnen: 12.000 mensen zonder
werk, 12.000 uitkeringen, 12.000 mensen en evenzoveel gezinnen gedupeerd.
Moeten wij dit onder de VOC-mentaliteit van de heer Balkenende verstaan? Is
dat het sociale gezicht van de PvdA?De heer Tang (PvdA):Ik weet niet waar ik moet beginnen met dit verhaal. Er zijn vele mogelijkheden
om op dit verhaal te schieten. Laat ik maar even beginnen bij de aanleiding
van dit debat. Het aantal van 12.000 wordt geroepen door een woordvoerder
van Schiphol. U neemt dat klakkeloos over. Hebt u ook nagezocht waar dat aantal
vandaan komt? Bent u ervan overtuigd dat het klopt? Ik herinner u eraan dat
het Centraal Planbureau vorig jaar al in een second opinion heeft vastgesteld
dat de vliegtaks tot gevolg zal hebben dat er 5000 tot 10.000 banen zullen
verdwijnen en dat dat uiteindelijk niet zal leiden tot grote effecten op de
werkgelegenheid voor de economie als geheel, zeker niet bij een gespannen
arbeidsmarkt. Dat aantal van 12.000 komt dus uit de lucht vallen en heeft
eigenlijk ook niet veel betekenis. Kunt u dat begrijpen en kunt u dan ook
uitleggen waarom wij dit debat eigenlijk voeren?De heer Madlener (PVV):Ik vind dit een heel jammerlijke poging van uw fractie om het nu op dat
aantal van 12.000 of 5000 of 10.000 vast te pinnen. Ach, wat maakt het uit?
Mijnheer Tang van de PvdA-fractie, het zijn heel veel mensen! Ik heb mijn
huiswerk gedaan. Het aantal van 12.000 komt uit het SEO-onderzoek dat in opdracht
van dit kabinet is uitgevoerd. Daaraan staat dat er in 2011 met vliegticketbelasting
8% tot 10% minder passagiers zal zijn dan zonder die belasting.De heer Tang (PvdA):Het staat dus niet in het SEO-rapport. Dat is juist het verwijt van het
CPB: het SEO had wat specifieker mogen zijn. Het punt is dat dus alle directe
en indirecte werkgelegenheidseffecten in dit rapport zijn meegenomen. Onderzoeksrapporten
vanuit de lobbygroepen laten altijd hoge indirecte effecten zien. Alle indirecte
effecten tellen op tot vier tot vijf keer de omvang van de Nederlandse economie.
Dat zijn de cijfers waarmee op dit moment gesmeten wordt en u loopt klakkeloos
achter de lobbygroep aan. Wij voeren hier vanavond een debat, omdat u klakkeloos
achter een lobbygroep aanloopt! Daaraan wil ik nog toevoegen dat het in dit
geval om een lobbygroep gaat die in dienst is van de overheid, want de Luchthaven
Schiphol is een publieke onderneming.De heer Madlener (PVV):Ik zal u nog eens wat ergers vertellen: dit debat gaat alleen nog maar
over Schiphol. Beseft u dat er nog meer luchthavens zijn waar mensen werken?
Beseft u dat in Maastricht de gevolgen misschien nog wel erger zijn? Misschien
is het aantal van 12.000 wel een te lage schatting. Het gaat echter niet om
een aantal van 5000 of 10.000 of 20.000. Het gaat erom dat de vliegticketbelasting
een slechte maatregel is; ik zal later in mijn betoog aangeven dat ze ook
voor het milieu niets oplevert. Het kost wel veel geld voor de burger, maar
het levert niets op. Dat is dus de reden voor dit debat. Het is jammer dat
u daar de importantie niet van inziet.Er hebben al luchtvaartmaatschappijen aangekondigd naar buitenlandse luchthavens
te vertrekken. Düsseldorf, Weeze en Charleroi doen allemaal goede zaken
door ons slechte kabinet. Daardoor vliegen de belastingopbrengsten
regelrecht Nederland uit. Waar Duitsland inzet op een stevige groei van de
luchthavens, jaagt de Nederlandse regering de toerismesector de grens over.
De geraamde kosten van 350 mln. verbleken snel bij de geraamde economische
schade van maar liefst 1 mld. Daar gaan je belastingopbrengsten! Kunt u, staatssecretaris
De Jager, nog eens becijferen welke schade de overheid zal lijden? Kunt u
de gederfde inkomsten van de Belastingdienst becijferen? Wat denkt u van al
die reizigers die nu via het buitenland gaan vliegen en eerst met de auto
naar een luchthaven over de grens rijden? Hoezo wordt er milieuwinst geboekt?
De grootste drogreden van allemaal is nog wel dat er steeds maar gezegd wordt
dat het zo eerlijk is en dat de luchtvaartsector momenteel niets betaalt.
Ik zal eens een vergelijking maken met het vervoer over het spoor. Schiphol
betaalt voor de eigen infrastructuur, de Spoorwegen niet. Schiphol betaalt
voor eigen beveiliging, de Spoorwegen niet. De luchtvaartsector betaalt voor
het eigen onderhoud, de Spoorwegen niet. En ten slotte de luchtvaartreizigers:
zij betalen door middel van hun vliegticket voor alle kosten van het vliegen,
inclusief geluidwerende maatregelen rondom Schiphol à 500 mln. De treinreizigers
hebben hier geen last van: ieder treinkaartje wordt zwaar gesubsidieerd met
belastinggeld, want anders zou niemand meer met de trein kunnen reizen. Dat
zijn de feiten.En nu u, minister Eurlings. U hebt het belang te verdedigen van Schiphol
en van alle mensen die er hun brood verdienen. Waar bent u? Kiest u voor 12.000
banen en betaalbaar vakantieplezier of kiest u voor de valse voorwendselen
van de milieulobby en voor de geldhonger van minister Bos?De heer Duyvendak (GroenLinks):Heeft de heer Madlener het zesuurjournaal gezien?De heer Madlener (PVV):Nee.De heer Duyvendak (GroenLinks):Heeft hij gezien wat er met de Zuidpool gebeurde? Er is een enorme schots
ijs afgebroken vanwege de klimaatverandering. Weet de heer Madlener voor welk
percentage het vliegverkeer vanuit Nederland verantwoordelijk is voor het
klimaateffect?De heer Madlener (PVV):Ik weet wel dat het deze Pasen ontzettend koud was. Ik weet dat u mensen
angst probeert aan te praten met dat hele verhaal over die ijsschots. Er zijn
echter evenveel wetenschappers die het betwisten. IJsschotsen breken al jaren
af. Ik zie niet zo'n zwarte toekomst als u.De heer Duyvendak (GroenLinks):Het vliegverkeer vanuit Nederland is voor 10% verantwoordelijk
voor de totale Nederlandse uitstoot van CO2. Die 10% wordt
veroorzaakt door slechts een heel kleine groep mensen die vliegt. Is het dan
niet heel redelijk dat je ook die mensen iets laat meebetalen voor deze enorme
effecten, mijnheer Madlener?De heer Madlener (PVV):Ook die redenering waag ik te betwijfelen. Als die mensen nu eerst naar
België of Duitsland rijden en daar het vliegtuig pakken, levert het per
saldo helemaal niets op.De heer Duyvendak (GroenLinks):U gelooft heilig in marktwerking. U gelooft dat prijzen ervoor zorgen
dat de vraag wat minder wordt en omgekeerd. Zou dat nu helemaal niet het geval
zijn? Zou men nu alles blijven doen en er zelfs verder voor reizen? Gelooft
u helemaal niet dat het effect is dat er minder vraag komt doordat de prijs
stijgt?De heer Madlener (PVV):Ik geloof dat als burgers € 180 belastinggeld kunnen besparen
door een ritje over de grens te maken, zij dat zullen doen. Dat blijkt ook
uit de feiten. Ik zie de milieuwinst dus nog niet.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Uit onderzoek blijkt dat niet iedereen uit gaat wijken naar de ons omliggende
landen. Heel veel mensen zeggen dat zij juist door deze maatregel voor een
andere vorm van vervoer kiezen, bijvoorbeeld voor de trein. Dat is toch winst.De heer Madlener (PVV):Ik moet de eerste trein nog zien die mij naar Florida, Indonesië
of weet ik waar brengt. Juist die lange reizen gaat uw regering belasten met
de hoogste prijs, € 45 per ticket. Dat is toch een onzinredenering?
Je kunt toch geen alternatief hebben voor die lange vluchten? Waarom zou je
dan juist die lange vluchten zo zwaar belasten? Dat is wat uw regering doet.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Hiervoor geldt dus puur het principe dat de vervuiler betaalt. Dat principe
is ontzettend mooi toe te passen en in te voeren in het belastingstelsel.De heer Madlener (PVV):Ik heb zojuist al betoogd dat deze redenering niet klopt. Mensen die met
de trein reizen, zijn ook vervuilers, maar worden zwaar gesubsidieerd. Als
u uw redenering door wilt voeren, mevrouw Wiegman, moet u uw eigen betoog
nog eens goed doorlezen. Het klopt gewoonweg niet. U ziet de luchtvaartreiziger
als een vervuiler. Ik zie hem als een hardwerkende burger die na harde arbeid
op vakantie gaat met zijn gezin. Is dat nu "de vervuiler"? Is dat
nu uw schrikbeeld? Het is gewoon een hardwerkende burger die via zijn ticket
alle kosten betaalt die met luchtvaart te maken hebben.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Uit het onderzoek blijkt dat die hardwerkende burger met zijn gezin, over
wie u spreekt, gewoon iemand is zoals u: een welgesteld persoon van middelbare
leeftijd. Ach, wat jammer dat zulke mensen wat meer voor hun vliegreis moeten
gaan betalen.De heer Madlener (PVV):Als het aan u ligt, kunnen zij niet meer met het vliegtuig op vakantie.
Dat was uw redenering. Dat is niet de keuze van de Partij voor de Vrijheid.
Wij vinden vakantie iets dat je zelf verdient. Wij vinden dat de milieuwinst
te betwijfelen is en dat de opbrengst voor de fiscus te betwijfelen is. De
burger wordt op kosten gejaagd. Dat is slecht beleid. Het is jammer dat u
dat niet wilt toegeven.De heer Tang (PvdA):Is de heer Madlener tegen het principe dat de vervuiler betaalt? Als hij
dat principe wel aanhangt, is het dan niet logisch dat mensen die verder vliegen, wat meer uitstoot met zich brengt, meer betalen?De heer Madlener (PVV):Het principe "de vervuiler betaalt" is niet iets om blind te
volgen, zoals u graag doet. Het is leuk te verkopen en klinkt zo logisch,
maar dat is het helemaal niet. Iedere mens vervuilt; ook u vervuilt. Als u
met uw commissie voor een snoepreisje naar Indonesië gaat, vervuilt u
ook. U kunt het betalen, maar die keuze hebben mensen met een kleinere beurs
niet. Daarom is het principe dat de vervuiler betaalt niet sociaal en niet
eerlijk. Ik dacht dat uw partij van het sociale was.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Voorzitter. De vliegbelasting doet nog steeds veel stof opwaaien in het
land. Zij zou een straf op vakantie zijn. Zij zou niet bijdragen aan de milieudoelstellingen.
En nu is er commotie ontstaan over mogelijk banenverlies.De ChristenUnie is altijd groot voorstander geweest van een vliegbelasting.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om er de nadruk op te leggen dat wij die
nooit primair als een milieumaatregel hebben beschouwd, maar als een goede
maatregel voor de vergroening van het belastingstelsel. Met de belasting op
vliegen wordt er eindelijk een einde gemaakt aan een onrechtvaardige situatie,
namelijk dat burgers, in de woorden van staatssecretaris De Jager, meer belasting
betalen voor een pakje boter dan voor een vliegticket. Ook wordt de belastinggrondslag
verbreedt, met het principe "de vervuiler betaalt".Wij zijn er niet rouwig om als de belasting tegelijk leidt tot een heroverweging
van de keuze van het vervoermiddel door de consument. Uit onderzoek blijkt
dat de vliegbelasting ook bijdraagt aan enige vermindering van de CO2-uitstoot en dat is pure winst.Eerlijk gezegd verbaas ik mij er een beetje over dat de kwestie van het
banenverlies nu weer opspeelt. Eind vorig jaar heeft het CPB een onderzoek
verricht naar de effecten van de vliegbelasting. De voorspelling was dat die
zo'n 5000 tot 10.000 banen zou kosten. Die informatie kenden wij bij de behandeling
van het Belastingplan. Wij hebben er toen nog over gesproken. En nu zou het
opeens nieuwe informatie zijn?Bovendien is de grote vraag waar het aantal van 12.000 op gebaseerd is.
Ik heb alleen krantenberichten, maar geen gedegen onderbouwing van dit aantal
gezien. Misschien heb ik wat gemist, maar dat hoor ik dan natuurlijk graag.
Dat wij hier vanavond weer over spreken is dat wij mondiaal, maar zeker ook
op Europees niveau, tot afstemming van de vliegbelasting moeten komen. Dat
kan in de vorm van een ticketbelasting, maar ook in de vorm van een belasting
op kerosine. Samen met andere collega's heb ik hier al eerder voor gepleit,
ook met collega's uit andere landen. Gaat de minister zich maximaal inspannen
om op Europees niveau tot gezamenlijke afspraken te komen over een vorm van
vliegbelasting?De heer Nicolaï (VVD):Het verhaal van mevrouw Wiegman nam een interessante wending, naar een
Europese aanpak. Dat is precies wat de VVD steeds heeft bepleit. Er liggen
mooie plannen. Over een paar jaar voeren wij de emissiehandel in. Is het dan
niet averechts om iets te doen dat er haaks op staat? Moeten wij niet juist
daarop vooruitlopen?Is mevrouw Wiegman het er voorts mee eens dat op het moment dat op Europees
niveau een heffing wordt ingevoerd wij de boel in Europa zouden moeten regelen
en daar niet een Nederlandse heffing bovenop moeten doen?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Ik vind het ontzettend goed om op Europees niveau tot afstemming te komen.
De ChristenUnie pleit ervoor om het vliegverkeer onder het systeem van CO2-emissiehandel te brengen. Wij hebben echter niet zoveel zin om daar
op te wachten. Wij vinden het een goed idee om, ook vanuit het idee van vergroening
van het belastingstelsel, de vliegbelasting in te voeren. Het is natuurlijk
prachtig als je intussen meer landen achter dit idee weet te krijgen. Er zijn
meer landen die het willen, maar wat ons betreft komen er nog meer bij.De heer Nicolaï (VVD):Dat zijn maar heel weinig andere landen. Als Nederland gidsland moet zijn –
daar kan ik mij nog iets bij voorstellen vanuit de ideeën van de ChristenUnie –
moeten wij toch vooruitlopen op een systeem dat wij Europees willen introduceren?
Dit staat er haaks op.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Nee, niet haaks. Wij nemen deze maatregel en hiermee laten wij voor onszelf,
nationaal, zien waarvoor wij staan, namelijk vergroening van het belastingstelsel
en meer rechtvaardigheid daarin door eindelijk ook het vliegverkeer onder
de werking ervan te brengen. En intussen is er contact met collega-kamerleden
uit België, Duitsland, Engeland en Frankrijk om op deze weg verder te
gaan. Dit is al een mooie groep van landen, en ook nog in onze directe omgeving,
om hiermee in Europees verband verder te gaan.De heer Madlener (PVV):De regering, waarin uw partij deelneemt, wil een Europees emissiehandelssysteem.
Ik neem aan dat de ticketbelasting, mocht dit systeem worden ingevoerd, wat
ik overigens niet hoop, onmiddellijk zal worden afgeschaft.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Wij moeten eerst maar afwachten of het vliegverkeer ook werkelijk onder
zo'n systeem gebracht zal worden en wat dit voor de prijs van het vliegen
zal betekenen, maar dit neemt niet weg dat wij nationaal zelf zeggenschap
hebben over de inrichting van ons belastingstelsel. En ik ben er voor de volle
honderd procent van overtuigd dat het goed is om nationaal het principe "de
vervuiler betaalt" in het belastingstelsel toe te passen. Ik zou het
ontzettend mooi vinden om hierop belasting te heffen en dan bijvoorbeeld de
belasting op arbeid te verlichten.De heer Madlener (PVV):Ik wil een iets duidelijker antwoord. Als er een Europees emissiehandelssysteem
wordt ingevoerd, moet de ticketbelasting dan worden afgeschaft of bent u voor
een dubbele heffing?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Je zult dan eerst heel goed moeten bezien hoe een en ander
uitpakt, maar intussen blijf ik voor de volle honderd procent achter hantering
van het principe "de vervuiler betaalt" in het belastingstelsel
staan. Wij moeten vooral doorgaan met Europese maatregelen tegen klimaatverandering,
maar laten wij deze trajecten zeker voorlopig nog gescheiden houden.De heer Omtzigt (CDA):Voorzitter. Wat onze fractie betreft is dit debat enigszins ontijdig.
De rechter heeft een duidelijke uitspraak gedaan over de tickettaks: die is
juridisch houdbaar. Een paar dagen later bracht de grootste luchthaven van
Nederland nieuwe berekeningen naar voren, zonder onderbouwing. Er is in de
afgelopen jaar een zorgvuldig politiek proces geweest, wij hebben echt vijfentwintig
keer gewikt en gewogen over de juiste vorm voor een ticketbelasting. Mede
naar aanleiding van een motie-Haverkamp/Nicolaï was er een zorgvuldig
rapport samengesteld en is er een zorgvuldige afweging gemaakt. Wij zouden
dan ook graag eerst willen zien hoe de tickettaks uitpakt.Overigens zijn wij benieuwd naar de verwachting van de regering over de
gevolgen van de tickettaks en wij willen graag weten hoeveel grondpersoneel
Schiphol op dit moment heeft, als men stelt dat er 12.000 banen verloren zullen
gaan.De heer Nicolaï (VVD):U zei – en het klonk heel verheugd – dat de rechter de kant
van het kabinet heeft gekozen door de uitspraak te doen dat de ticketbelasting
houdbaar is. Nu heb ik die uitspraak gelezen – u misschien ook –
en ik heb gezien dat er staat dat die belasting vooralsnog niet onhoudbaar
is. Het ging om een kort geding en de rechter heeft uitgesproken dat hij op
dit moment niet kan constateren dat de maatregel zozeer in strijd is met Europese
luchtvaartverdragen en Europees recht dat hij niet genomen zou mogen worden.
Dit lijkt mij toch een heel andere conclusie dan wat u nu formuleert.De heer Omtzigt (CDA):Ik neem aan dat u het ermee eens bent dat een maatregel kan doorgaan als
de rechter niet zegt dat het niet mag. Daarmee is de tickettaks gewoon door
de rechter goedgekeurd. De rechter spreekt altijd van niet schuldig in plaats
van onschuldig, dus dit is een woordenspel. Natuurlijk is de rechter eraan
gehouden dat de maatregel op enig moment nog nader getoetst zal worden, maar
hij heeft nu helder uitgesproken dat de tickettaks ingevoerd kan worden.De heer Nicolaï (VVD):De rechter doet een juridische uitspraak en u klampt u daar nu politiek
aan vast. De rechter zegt alleen maar dat hij op dit moment, in dit kort geding
vooralsnog onvoldoende grond ziet om deze maatregel te verbieden. Dat is natuurlijk
een heel andere conclusie dan wat u er nu van probeert te maken.De heer Omtzigt (CDA):Mijnheer Nicolaï, als u naar de rechter stapt en op grond van bezwaar
A vraagt dat de tickettaks niet doorgaat, toetst de rechter op grond van dat
bezwaar. De lobby heeft van alles gedaan om het grootste bezwaar bij de rechter
te berde te brengen. Op grond van dat bezwaar heeft de rechter geoordeeld
dat de tickettaks niet verboden wordt.De heer Nicolaï (VVD):Ik gun de heer Omtzigt deze strohalm.De heer Omtzigt (CDA):Naar aanleiding van uw motie, mijnheer Nicolaï, heeft de tickettaks
de huidige vorm gekregen. Als u als ex-minister een rechterlijke uitspraak
als een strohalm ziet, ben ik benieuwd op welke rechtsstatelijke manier volgens
u met de rechtspraak moet worden omgegaan.De heer Madlener (PVV):Ik vind dat het CDA probeert zich te verschuilen achter de rechter. Er
is sprake van een politieke beslissing om deze belasting in te voeren. Dat
is gebeurd met steun van het CDA. Het is uw regering, mijnheer Omtzigt. Dat
moet u klip-en-klaar zeggen en de mensen geen zand in de ogen strooien en
doen alsof de rechter daarover gaat. Het is uw regering en niemand anders
die hierover gaat.De heer Omtzigt (CDA):Ik zei zojuist dat wij voor deze tickettaks hebben gestemd. Ik maakte
een totaal andere opmerking. Als een rechter het beroep van een lobby verwerpt
en die lobby komt twee dagen later met een ongefundeerde uitspraak waarover
u hier een spoeddebat wilt houden en de hele Kamer voor bij elkaar roept,
mijnheer Madlener, terwijl er geen enkel nieuw feit op tafel ligt behalve
een krantenartikel, vraag ik mij af waarom wij hier staan. Dat was mijn opmerking.
Ik sta voor die tickettaks en ik sta voor het Belastingplan.De rechter heeft dus geoordeeld dat het juridisch houdbaar is. Ik merk
dat bij een aantal partijen in deze Kamer de rechter geen enkele achting meer
heeft.Wij hebben nog een aantal vragen over de tickettaks. Er is bij het Belastingplan
gesproken over de vraag wat wij doen met de Canarische eilanden die binnen
de EU liggen maar buiten de zone van het lage tarief, wat wij doen met Turkije
dat doormidden gesneden wordt en of het uitmaakt of iemand vanaf Eindhoven
of Groningen naar bepaalde bestemmingen vliegt, zo groot is Nederland immers
ook niet. Is het wel handig dat er gedifferentieerd wordt? Zijn de bewindslieden
bereid om tot een aanpassing te komen?Ik sluit mij volledig aan bij de opmerking van mevrouw Wiegman dat het
idealiter Europees geregeld wordt. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben
al een vorm van tickettaks ingevoerd. Wij willen dat zowel de emissiehandel
als de manier van belasten Europees geregeld wordt. Dat hebben wij ook afgesproken
bij de behandeling van het Belastingplan. Hoe staat het met die afspraken
en hoeveel vorderingen heeft de regering gemaakt sinds de Kamer voor het Belastingplan
heeft gestemd?De heer Tang (PvdA):De vervuiling door de luchtvaart beperkt zich niet tot de uitstoot van
broeikasgas. Het gaat ook om fijnstof, NOx, maar ook om de productie
van stank en lawaai. Dat kan ook een reden zijn om belasting te heffen. Bent
u dat met mij eens, mijnheer Omtzigt? U maakt nu heel snel de stap dat de
vliegtaks Europees moet worden geregeld, maar ook lokale problemen kunnen
om een heffing vragen.De heer Omtzigt (CDA):Er zijn in Nederland allerlei lokale heffingen op vliegtickets. Daaraan
is in dit debat al gerefereerd. Lawaai bijvoorbeeld wordt feitelijk omgeslagen
via de landingsrechten van Schiphol. Wij zitten echter niet
te wachten op 25 nieuwe belastingvormen. Laat ik daarover klip-en-klaar zijn.
Wij horen graag van de regering wat zij van plan is met de tickettaks op het
moment dat die Europees geregeld wordt. Misschien kunnen de bewindslieden
dit toelichten? Gaan die zaken elkaar vervangen? En zorgt de regering ervoor
dat er een redelijke druk blijft bestaan?Voorzitter. Wij hadden wat minder tijd nodig omdat wij dit debat enigszins
ontijdig vinden.De heer Tang (PvdA):Voorzitter. Wij hebben dit debat inderdaad in oktober vorig jaar al lang
en breed gevoerd. Voor de heer Madlener gaan wij nu op herhaling.Het uitgangspunt van de vliegtaks is dat er tegenover elke reis een eerlijke
prijs staat. Er zijn immers kosten verbonden aan de luchtvaart, het milieu
en de leefomgeving. Zojuist heb ik de uitstoot van broeikasgassen als CO2 genoemd. Het gaat tevens om emissies zoals fijnstof, alsmede om de
productie van stank en lawaai. Het is bekend dat het laatste op Schiphol een
groot probleem oplevert. De tickettaks brengt de externe effecten van het
vliegverkeer tot uitdrukking. Als wij verschillende transportmiddelen met
elkaar vergelijken, zal duidelijk blijken dat het vliegverkeer behoorlijk
veel meer schade aanricht dan andere vormen van transport. De uitstoot van
CO2 is, kijkend naar het aantal gram per kilometer, anderhalf keer
hoger dan bij de auto. In vergelijking met de trein is die drie keer hoger.
Daarbij komt dat de uitstoot van broeikasgassen in de lucht schadelijker is
dan op de grond. Dat is een bevinding van het wetenschappelijke panel van
de VN met de naam IPCC. Kan het kabinet dat bevestigen? Zo ja, dient daarmee
rekening te worden gehouden bij het vaststellen van het belastingstelsel voor
de luchtvaartsector?De heer Nicolaï (VVD):Ik ben blij dat de heer Tang dit niet als een stelling poneert. Ik heb
namelijk begrepen dat het wat de vluchten betreft 2% à 3%
van de CO2 -uitstoot betreft. Als twee mensen met de auto naar
een bestemming gaan, is er volgens mijn informatie sprake van meer uitstoot
dan in het geval van een vlucht. Mocht dat juist zijn, dan geeft dat een heel
ander beeld.De heer Tang (PvdA):Ik weet het niet. Gisteren heb ik nog verschillende rapporten doorgekeken.
In het SEO-rapport staat een tabel waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen
vliegen en het gebruik van de auto of trein. Daarbij is echter geen rekening
gehouden met het feit dat IPCC vaststelt dat de uitstoot in de lucht schadelijker
is dan die op de grond. Ik hoop dat de heer Nicolaï mij niet naar de
technische achtergrond vraagt, al heb ik daarbij wel een vermoeden. Hopelijk
aanvaardt hij het gewoon.De heer Nicolaï (VVD):Ik zal het niet direct gewoon aanvaarden. Laten wij afwachten wat het
kabinet zegt en nagaan wat uit de rapporten blijkt. Graag zet ik echter het
beeld recht dat het minder vervuilend is om met twee personen met de auto
te gaan dan met het vliegtuig. Ik heb begrepen dat het eerste meer vervuilend
is. Als het in totaliteit om 2% à 3% gaat, is dat percentage
van een andere orde in vergelijking met dat van andere vervuilers.De heer Tang (PvdA):Als de heer Nicolaï de tabel in de bijlage van het SEO-rapport bestudeert,
ziet hij dat er rekening wordt gehouden met de bezettingsgraad van het vliegtuig
en die van de auto. Het zijn vergelijkingen die grofweg zijn gedaan en daarop
wordt de factor x 1,5 losgelaten. Als wordt gesproken over 50% meer
uitstoot in geval van een vliegreis van 700 kilometer, is het volgens mij
mogelijk dat men er één persoon of twee personen naast zit.De heer Madlener (PVV):De PvdA-fractie probeert nu goed te praten dat mensen minder vaak met
vakantie mogen. Toch blijft het een zwak debat. Zij is toch de partij van
de kolencentrales, of vergis ik mij nu? Ik vind dat een relevante vraag. De
PvdA-fractie kiest volgens mij voor kolencentrales, terwijl wij op kernenergie
willen inzetten. Nu probeert zij te zeggen dat mensen vanwege milieuredenen
minder vaak met vakantie mogen. Dat zal niet werken, maar goed. Waarom is
de PvdA-fractie van plan om zoveel kolencentrales te bouwen?De heer Tang (PvdA):Ik weet niet welke informatie de heer Madlener heeft. Volgens mij komen
die kolencentrales er niet. Er is alleen gesproken over de vraag of er een
vergunning kan worden afgegeven. Dat mag, maar wel onder de voorwaarde dat
het schone centrales zijn. Wij moeten zien of dat haalbaar is, dus of die
kolencentrales dan nog rendabel zijn. De overheid probeert immers de randvoorwaarden
vast te stellen waarbinnen producenten kunnen kiezen om al dan niet hun producten
aan te bieden.Uitgangspunt voor het werken met de vliegtaks is dus dat de vervuiler
betaalt. Ik meen dat de PVV de enige partij is die dat principe niet onderschrijft.
Wij vinden echter dat dat principe zich in het belastingstelsel behoort te
nestelen. Het wordt ook breed gesteund, maar de sector, die zegt het maatschappelijk
verantwoord ondernemen hoog in het vaandel te hebben, keert zich juist steeds
tegen het werken met een vliegtaks. Het is van tweeën één:
of ze willen groen opereren en dan accepteren ze de vliegtaks of ze laten
de pretentie van maatschappelijke verantwoord ondernemen vallen. Als ze voor
het laatste kiezen, kunnen ze zich met een gerust hart uitspreken tegen het
werken met een vliegtaks, maar ze kunnen niet voor beide kiezen. Ik vraag
aan het kabinet hoe het denkt over de rol van Schiphol. Schiphol is een publieke
onderneming, dus ons eigendom, maar het voert keer op keer een proces tegen
de Staat. Ik vind dat het zou passen bij de publieke doelstelling van Schiphol
om verder te kijken dan de neus lang is en om niet protest aan te tekenen
tegen het werken met de vliegtaks.De heer Nicolaï (VVD):U doet het toch weer voorkomen dat dit voorstel reuze goed zou zijn voor
het milieu. Het Natuur- en Milieuplanbureau zegt echter dat het nauwelijks
helpt. In Europa wordt gedacht aan een ander systeem, namelijk aan dat van
handel in emissies. Wij weten van de industrie dat dat systeem echt helpt.
Bent u het met mij eens dat als wij voor dat systeem zouden kiezen en niet
doorgaan met wat u wilt, wij veel meer voor het milieu zouden doen?De heer Tang (PvdA):Ik meen dat het een niet een substituut voor het ander kan zijn. Overigens,
het NMP zegt niet dat de vliegtaks niet goed is voor het milieu. Het
zorgt zelfs voor een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 1,2
megaton. Eigenlijk is het invoeren van de vliegtaks de meest effectieve maatregel
die dit kabinet heeft genomen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen.
Alleen, de treurigheid is dat deze maatregel niet bijdraagt aan het halen
van de Kyotodoelstelling, maar wij moeten niet doen alsof deze maatregel geen
effect zou hebben. Dat is niet zo.Kunnen de emissiehandel en de vliegtaks elkaars substituut zijn of zijn
het elkaars complement? Volgens de Partij van de Arbeid is er wel degelijk
reden om te werken met de vliegtaks, ook als voor de CO2 een Europees
handelssysteem zal gelden. Terecht wees de woordvoerder van de ChristenUnie
erop dat het succes van dat systeem sterk afhankelijk is van de vraag hoe
het wordt ingericht. Het is nog niet duidelijk in hoeverre men met het nieuwe
Europese emissiehandelssysteem rekening houdt met het feit dat in de lucht
de uitstoot van broeikasgassen schadelijker is dan op de grond.De heer Nicolaï (VVD):Mijn vraag is simpel, namelijk of het systeem van emissiehandel dat wij
wel kennen in de industrie en niet in de luchtvaart veel effectiever zal zijn
om te komen tot reductie van de CO2-uitstoot dan wat u voorstelt.De heer Tang (PvdA):Misschien zal dat systeem effectiever zijn voor reductie van de CO2-uitstoot, maar dat is vooral afhankelijk van de vorm die het zal krijgen.
In principe kan het effectiever zijn, maar nogmaals, dat is sterk afhankelijk
van de vorm die het krijgt. Verder wijs ik erop dat er ook veel lokale milieuproblemen
zijn. Daarom zie ik het emissiehandelssysteem eerder als een complement dan
als een substituut van de vliegtaks.Het doorvoeren van het principe "de vervuiler betaalt" betekent
natuurlijk verandering van leefpatroon: verandering van consumptie en verandering
van werkgelegenheid in bepaalde sectoren, niet in de gehele economie. Het
CPB schrijft dat mensen elders emplooi kunnen vinden. Het doorvoeren van het
principe betekent ook een grote verandering voor Schiphol: niet langer zal
elk vliegtuig welkom zijn en geen ongebreidelde groei. Bij dit idee past het
werken met de vliegtaks uitstekend.Het werken met de vliegtaks behoort ook bij de vergroening van het belastingstelsel.
Er is hierbij sprake van twee typen: enerzijds hogere lasten op milieuvervuilende
activiteiten en anderzijds lagere lasten op arbeid. Dat is heel moeilijk zichtbaar
te maken. Daarom is de PvdA er ook voorstander van om het regulerende karakter
van deze heffingen wat meer duidelijk te maken. Wij hebben daartoe bij de
behandeling van het Belastingplan een motie ingediend. Daarmee vragen wij
om te werken met differentiatie naar kenmerken van vliegtuigen, zodat luchtvaartmaatschappijen
geprikkeld worden om te kiezen voor het schoonste en zuinigste vliegtuigtype:
meer groen voor hetzelfde geld.De differentiatie naar afstand en vliegtuigtype, maar met name de differentiatie
naar afstand, hebben het grote voordeel dat bepaalde verschillen in behandeling
verleden tijd zijn. Hierbij denk ik aan het rare idee dat landen als Turkije
als het ware doorsneden worden en aan de verschillende behandeling van Spanje
en de Canarische eilanden. Dat is een bijkomend voordeel. Ik hoor graag van
het kabinet hoe zij het probleem van het "doorsnijden" van Turkije
denken aan te pakken.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter. De vliegtaks is een onding. De VVD heeft dat het eerst, het
hardst en in ieder geval het vaakst geroepen en wij krijgen meer gelijk dan
ons lief is.Wij wisten al dat het weinig hielp voor het milieu. Het kabinet erkent
dat ook. Het heeft ingeslikt dat het een ecotaks is en noemt het nu een vliegtaks.Wij wisten al dat het een heel lelijke maatregel was voor de hardwerkende
burger die nu juist eens met vakantie moet kunnen gaan naar de Canarische
eilanden met kerst en die nu opeens voor zijn gezin zo'n € 200 extra
moet betalen.Wij wisten ook al dat het kabinet krampachtig vasthield aan het regeerakkoord,
maar dan slechts voor een deel, want in datzelfde regeerakkoord stond ook
de mooie zin dat heffingen alleen maar mochten als er alternatieven waren.
Nou, wij kunnen niet met de auto naar de Canarische eilanden.Wij wisten ook al dat het tot banenverlies zou leiden. Wij hebben nu in
het nieuws de 12.000 van Schiphol gezien. Ik vind dat een ernstige zaak, ook
gezien de aard van de banen. Het gaat natuurlijk wel net om de onderkant van
de arbeidsmarkt. Ik heb mij vandaag bijna de hele dag in een hoorzitting met
de re-integratie mogen bezighouden om mensen weer aan het werk te krijgen.
Wij praten over 2 mld. om dat mogelijk te maken. Nu probeert het kabinet op
een gewrongen manier 350 mln. binnen te halen, waardoor minder mensen aan
de slag komen. Is dat niet "penny wise, pound foolish"? Misschien
mag ik het kabinet een nieuw motto meegeven: liever tien mensen werkloos dan één
in de lucht.Ik vind het goed dat wij op dit moment dit debat hebben, omdat er los
van de getallen over banenverlies bij Schiphol ondertussen een paar nieuwe
en verontrustende ontwikkelingen te constateren zijn. Wij hebben gezien dat
Ryan Air bezig was met plannen om van Eindhoven de thuisbasis te maken en
dat het dat nu vanwege de vliegtaks niet meer wil doen, zoals men heeft aangekondigd.
Wij zien een reeks van luchtvaartmaatschappijen die concreet aankondigen,
heel kort geleden, dat zij weggaan van de Nederlandse luchthavens, vaak luchthavens
buiten Schiphol in de regio's van Nederland, naar luchthavens over de grens:
Sky Airlines, Corendon en Volareweb.com. Wij hebben ondertussen gezien dat
Schiphol heeft aangekondigd, als gevolg van deze vliegtaks een nulgroei te
verwachten. Dat is nogal wat. Vandaag heb ik geïnformeerd en gehoord
dat luchthaven Maastricht nota bene vanwege de vliegtaks een negatieve groei
verwacht. Dat klinkt al niet eufemistisch, maar daar gaat het dus achteruit.
Daar krimpt het vanwege de vliegtaks van dit kabinet, dat zo nu en dan zelfs
redelijk hartstochtelijk wordt verdedigd door de coalitiegenoten in de Kamer.Wij zien ondertussen dat de luchthavens over de grens hier al heel effectief
op inspelen. Zij adverteren met "vliegtaksvrije luchthaven" en de
stroom begint nu al toe te nemen naar die luchthavens vlak over de grens in
Duitsland en België. Dat is ernstig. Dit holt werkelijk de regionale
economieën daar uit. Het is vaak een vliegwiel voor andere dingen, maar
het wordt nu uitgehold en draait de verkeerde kant op. Het holt ook werkelijk
onze kenniseconomie uit, gezien de functie die Schiphol daarin
vervult. Daarom heb ik de volgende vragen aan de minister van Verkeer en Waterstaat.U bent toch verantwoordelijk voor de luchtvaartsector, voor de ontwikkeling
en ook voor de concurrentiepositie daarvan? Kijkt u nu eens wat er in Duitsland
gebeurt, waar een collega van deze minister zorgt voor een verlaging van de
kosten voor het luchtvaartverkeer met 20%. Is dit ook niet penny wise,
pound foolish? Deelt deze minister mijn zorg en zo ja, wat gaat hij daaraan
doen?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Ik stoor mij toch een beetje aan het beeld dat nu wordt geschetst van
aantasting van de kenniseconomie en van de hardwerkende burgers die niet meer
op vakantie kunnen. Laten wij ons wel bij de cijfers houden die bekend zijn
en die onder andere zijn gegeven door het CPB. Een onderzoek door de hogeschool
voor toerisme heeft bijvoorbeeld aangetoond dat de vliegbelasting vooral een
belasting is voor de hogere inkomensgroepen, omdat de helft van de Nederlanders
nooit of hooguit een keer per drie jaar vliegt. Dus laten wij wel de dingen
juist benoemen.Met de keuze van dit kabinet om innovatie en duurzaamheid voorop te stellen,
worden innovatie en duurzaamheid op andere terreinen bevorderd. Voor de langere
termijn is dat veel duurzamer en winstgevender. "Winstgevender"
bedoel ik dan in de breedste zin van het woord.De heer Nicolaï (VVD):Ik vind dit eerlijk gezegd nogal ernstig. Grote groepen van de bevolking
vliegen maar één keer in de drie jaar. Mevrouw Wiegman zegt:
wat zou het als deze mensen dat niet meer kunnen doen? Het gaat juist om de
mensen voor wie wij ons hier sterk maken. Het zijn mensen die zoeken naar
de allergoedkoopste prijsvechter. € 200 extra voor je gezin is precies
die drempel om niet meer te gaan of maar één keer in de zes
jaar.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Hoor ik u nu zeggen dat vliegen een soort recht is waar mensen aanspraak
op kunnen maken?De heer Nicolaï (VVD):Het is omgekeerd. Ik heb het gevoel dat dit kabinet en misschien ook wel
de ChristenUnie de mensen het liefst thuis houdt. De files helpen daar ook
al reuze aan mee, dus dat schiet ook niet op. Het lijkt erop dat vliegen als
een soort genot wordt gezien dat eigenlijk een beetje beteugeld zou moeten
worden. Ik vind dat heel slecht. Ik vind dat mensen het recht hebben om de
vakantie te hebben die zij verdienen. En dat kan wel degelijk ook een vliegvakantie
zijn. Naar de Canarische Eilanden kun je niet anders.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):Een fijne vakantie hangt niet af van een vliegreis. Wij moeten elkaar
kunnen aanspreken op het feit dat aan mobiliteit een prijskaartje hangt. Autoverkeer
wordt al jarenlang belast. Het is net zo gewoon om vliegverkeer te belasten.De heer Nicolaï (VVD):Ik ben niet principieel tegen extra belasten. Ik ben ervoor dat de vervuiler
op een effectieve manier betaalt. Ik ben ervoor dat wij dit Europees aanpakken.
Met de mond beleed mevrouw Wiegman dat ook, maar ondertussen doen wij hier
iets wat daar haaks op staat. Het systeem dat wij in Nederland introduceren,
is helemaal geen goede voorloper van het systeem waarover wij in Europa spreken.
Dát systeem heeft zijn effectiviteit op zich bewezen. Het heeft laten
zien dat het in de industriesectoren inderdaad leidt tot een aanzienlijke
reductie van CO2. Het voor Nederland voorgestelde systeem leidt
niet tot een noemenswaardige reductie van CO2. Er is dus een enorm
verschil. Ik ben niet tegen belasten, maar het moet wel op een eerlijke manier
die helpt voor het milieu en die niet en passant Nederland uit de markt prijst.De heer Tang (PvdA):Ik probeer de woorden van de heer Nicolaï te begrijpen. Hij is voorstander
van het principe "de vervuiler betaalt"; ik ben blij dat te horen.
Uit eerdere debatten over Schiphol weet ik dat hij ook niet voor een ongebreidelde
groei van de luchthaven is. Er kleven wel degelijk nadelen aan luchtverkeer,
bijvoorbeeld de overlast voor de omgeving. Als een vliegtaks op CO2-beperking
is gericht, doet de heer Nicolaï het liever Europees. Als het gericht
is op geluid of het terugdringen van NOx of fijnstof, zodat de
kwaliteit van de leefomgeving van Schiphol beter wordt, dan is er dus met
de VVD over te spreken.De heer Nicolaï (VVD):Nee, wij zullen nooit voor een Alleingang van Nederland zijn die ons uit
de markt prijst. Wij hebben bijvoorbeeld in de sfeer van landingsrechten al
allerlei manieren om de lasten voor de omgeving te verdisconteren. Ik ben
er in alle gevallen tegen dat wij in Nederland iets doen alsof wij een eiland
zijn. Het Verenigd Koninkrijk kan dat nog wel eens doen, omdat het letterlijk
een eiland is. Daar rijdt men wat minder makkelijk de grens over naar een
andere luchthaven. Ik ben tegen alle vormen waarmee wij ons uit de markt prijzen.
Ik ben voorstander van alle vormen die werkelijk helpen voor het milieu en
waar Europees afspraken over kunnen worden gemaakt, zodat wij geen concurrentieprobleem
hebben.De heer Tang (PvdA):De reden waarom u niet voor een ongebreidelde groei van Schiphol bent,
schuilt dan toch ook in die lokale problemen? Wat u nu zegt, is dat wij de
lokale problemen maar niet moeten aanpakken vanwege de internationale concurrentie.
Wij moeten ons maar geen zorgen maken over lawaai, wij moeten maar niet kijken
naar de gezondheid van mensen in Zwanenburg. Dat laat u nu gewoon liggen omdat
wij anders niet internationaal kunnen concurreren. Volgens mij gaat er iets
fout in uw redenering. Wilt u echt die lokale milieuproblemen laten liggen?
Of bent u toch bereid die problemen aan te pakken, hetzij door regulering,
hetzij door belasting?De heer Nicolaï (VVD):Lokale problemen kun je over het algemeen het beste lokaal aanpakken.
In Maastricht en Eindhoven rijdt men nu, vervuilend en wel, 30 kilometer verder
om vanaf daar te vliegen, terwijl CO2zich niets aantrekt van landsgrenzen.
Dan schieten wij dus helemaal niets mee op. Wat je lokaal kunt aanpakken,
moet je lokaal aanpakken. De heer Tang weet hoe groot voorstander ik ben van
een goede ruimte, van een goede verantwoordelijkheid voor het geheel. Met
de omgeving moet worden bekeken en besproken wat de beste manier is voor een
verdere groei van Schiphol.De heer Tang (PvdA):U bent dus wel voor een vliegbelasting op basis van geluid of NOx. Dat kan uw goedkeuring wegdragen omdat daarmee lokale problemen rondom
Schiphol, die soms ernstige gevolgen voor de gezondheid hebben, kunnen worden
aangepakt.De heer Nicolaï (VVD):Ik val in herhaling. Ik ben voor geen enkele toeslag die onze concurrentiepositie
in het geding brengt. De meeste vormen van vervuiling en overlast houden zich
niet aan landsgrenzen. De geluidsproblematiek is natuurlijk het eerste onderwerp
dat overal op creatieve manieren wordt bijgehaald.Ik richt mijn volgende vraag specifiek aan de staatssecretaris van Financiën.
De staatssecretaris probeert met deze onderneming 350 mln. binnen te halen.
Wij hebben gezien dat hij er daar waarschijnlijk maar 100 mln. van overhoudt,
omdat het tot zoveel minder bedrijvigheid zal leiden, dat er minder inkomsten
voor de schatkist overblijven. De woordvoerders hebben in de interrupties
al gesteld dat het een aantoonbare en aanzienlijke aantasting is van onze
internationale concurrentiepositie. Is dat nu ook niet bij uitstek "penny
wise, pound foolish"?Tot slot, nog een ander motto: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.
Ik roep het kabinet op om alsnog dit onding in te trekken en zich vooral aan
te sluiten bij wat er op Europees niveau gebeurt. Dat komt het milieu ten
goede en heeft geen nadelen voor de Nederlandse concurrentiepositie. Ik doel
op de emissiehandelsystematiek.De heer Duyvendak (GroenLinks):Voorzitter. Toen ik hoorde dat dit debat over banenverlies bij Schiphol
zou gaan, had ik er eerst wel zin in. Ik dacht dat wij zouden spreken over
het besluit van de provincie Noord-Holland om de tweede Kaagbaan te schrappen.
Dat zou goed nieuws zijn: minder start- en landingsbanen voor Schiphol. Daar
bleek het debat dat de heer Madlener aangevraagd heeft, niet over te gaan;
het ging over minder arbeidsplaatsen als gevolg van de nieuwe tickettaks,
zoals het nu blijkbaar heet. Zo'n debat schenkt mij minder plezier, vooral
omdat het gefundeerd is op zulke boterzachte beweringen en redeneringen. Ik
zou zelf liever hier over een jaar met de Kamer bezien hoe de werkelijkheid
zich ontwikkeld heeft. Nu spreken wij over een getal van 12.000, dat de luchtvaartlobby
al gebruikte bij de start van de petitieactie zes maanden geleden. Wij voeren
nu een debat over een boterzacht getal, dat alleen maar is bedoeld als stemmingmakerij.Ik weet niet of het de heer Madlener en anderen ontgaan is, maar toen
de KLM een week geleden haar nieuwe vluchtschema's bekend maakte, bleek zij
een hele serie nieuwe bestemmingen te introduceren. De KLM gaat meer vliegen
vanaf Schiphol en 80% van de nieuwe bestemmingen zijn ook nog intercontinentaal,
dus voor € 45 extra. Waar de KLM zo'n lawaai heeft gemaakt dat het
allemaal zou instorten, gaat zij zelf gewoon meer vliegen. Het aantal vluchten
vanaf Schiphol groeit. Ik zeg tegen al die mensen die zo enorm onrustig zijn:
rustig, rustig! Wacht even! Kijk even wat er precies gebeurt en laten wij
over een jaar de balans nog maar eens opmaken. Voorzitter. Het is soms prettig om oppositie te voeren voor dit kabinet.
Het is namelijk heel goed en terecht dat de milieuvervuiling van het vliegverkeer
enigszins wordt aangepakt. Het is natuurlijk hoog tijd dat het vliegverkeer
een vorm van belasting gaat betalen. Dit is nog maar een fractie van de belasting
die het vliegverkeer naar de overtuiging van de fractie van GroenLinks uiteindelijk
zou moeten betalen. In het interruptiedebatje met de heer Madlener zei ik
al dat het vliegverkeer verantwoordelijk is voor 10% van de Nederlandse
CO2-uitstoot. Dat is niet terug te zien in grafieken omdat het
volgens het Kyotoprotocol niet meetelt. Ik ben er lichtelijk verbijsterd over
dat de heer Nicolaï blijkbaar niet lijkt te weten dat het vliegverkeer
op 10 km. hoogte driemaal meer bijdraagt aan de klimaatverandering dan de
CO2-uitstoot op de grond. Dat komt door het NOx-effect;
de Nederlander Paul Crutzen heeft de Nobelprijs gewonnen mede dankzij het
feit dat hij dat kon bewijzen. Ik wil dat wel rustig uitleggen, maar ik zie
dat het lampje voor mij al begint te knipperen. Op 10 km. hoogte vormt de
uitstoot een driemaal hogere bijdrage aan de klimaatverandering dan de uitstoot
op de grond. De 3% van de heer Nicolaï klopt niet; dat is een
percentage van de luchtvaartlobby die niet wil erkennen dat vliegen zoveel
vuiler is dan het lijkt. Op die manier ontstaat die 10% bijdrage.Klimaatverandering wordt alleen serieus genomen als de groei van het vliegverkeer
wereldwijd wordt afgeremd. De groei moet fors worden afgeremd want anders
smelten de ijsbergen nog veel sneller. Tegen het invoeren van heffingen ontstaan
onvermijdelijk maatschappelijke weerstanden. Die worden nog groter dan de
heren Madlener en Nicolaï verwoorden. Dat is het moment om de rug recht
te houden. Overigens maakt dit kabinet zich kwetsbaarder dan nodig is met
de manier waarop het de heffing introduceert.Ik merk ten slotte nog drie punten op. Het kabinet heeft geen groen economisch
plan. Het heeft geen visie op de ontwikkeling van een groene economie. Het
doet bijna niets aan duurzame energie. Er is geen sprake van zonne-energieproducenten
die massaal aan het werk kunnen gaan of opbouw van een windmolenindustrie.
Dat zijn gemiste kansen. Het kabinet biedt daarmee geen perspectief. De vliegtaks
is ingevoerd op een manier die niet leidt tot maximaal milieueffect. Het was
beter geweest om een NOx-heffing in te voeren, zoals in Zwitserland
en de Scandinavische landen gebeurt. Met een NOx-heffing kunnen
de klimaateffecten van het vliegverkeer veel beter worden bestreden. Verder
is het idioot dat overstappers niet worden belast. Waarom worden alleen de
mensen belast die in Nederland opstappen? Waarom wordt de overstappers geen
heffing opgelegd?De heer Roemer (SP):Voorzitter. Laat ik duidelijk zijn: deze vliegtaks is niet de mijne. Dat
maakte ik al bekend bij vorige debatten. Een begrotingsmaatregel die ten onrechte
als milieumaatregel wordt gepresenteerd, ondermijnt het draagvlak voor echte
milieumaatregelen. Ik heb al eerder gezegd dat een tweetrapsstelsel, waarbij
iemand die zijn familie in Casablanca bezoekt net zoveel betaalt als iemand
die op weg is naar Sydney, niet uit te leggen is. De Kamer was het hierover
in grote lijnen eens. De staatssecretaris heeft zelfs beterschap beloofd.
Mijn eerste, logische vraag is daarom: hoe staat het met de
voorstellen om verder te differentiëren naar afstand en uitstoot? Gaat
het er nu spoedig van komen? Worden wij deze zomer voor de laatste keer opgescheept
met deze vliegtaks? Wij hebben eerder gepleit voor differentiatie; ook de
vrachtvliegtuigen en de overstappers moeten bij deze belastingheffing worden
betrokken. Hoe staat het daarmee? Ik hoor ook graag een reactie op de door
de Kamer aangenomen motie waarin het kabinet wordt opgedragen om zich hard
te maken voor een kerosineaccijns. Dat is natuurlijk nog steeds de beste optie.
Hoe staat het ermee? Wat is er al bereikt? Is er snel uitzicht op een kopgroep
van vijf landen?Ik heb nogal wat moeite met de informatie over de 12.000 banen. Toen de
tickettaks vorig jaar op de agenda stond, kregen wij rapporten waarin alleen
een afname van de groei werd voorspeld, geen krimp. Dat kreeg ik ook te horen
van de mensen van Schiphol toen ik daar op werkbezoek was. Van wat er nu allemaal
in de kranten staat, geloof ik dus niet zo veel, maar dat is niet echt het
probleem. Het dilemma is als volgt: of het ministerie heeft ons slechte rapporten
over de gevolgen voorgelegd, of de luchthaven Schiphol belazert de kluit met
onzinnige doemscenario's, of de kabinetsplannen zijn inderdaad desastreus
voor de werkgelegenheid. De vraag is natuurlijk welke stelling waar is. Dat
is de tweede vraag die ik vanavond toch echt beantwoord wil hebben. Ik wil
gewoon een goed en helder zicht hebben op de effecten en ik wil weten welke
informatie betrouwbaar is voor ons. Als dat onduidelijk blijft, sluit ik niet
uit dat wij zullen voorstellen om een nieuw onderzoek te doen. Dit werkt zo
niet.De heer Tang (PvdA):Ik raak enigszins in verwarring, want ik dacht dat de heer Roemer al duidelijkheid
had over de effecten op de werkgelegenheid. Hij pleitte namelijk al voor uitbreiding
van de tickettaks – die dan overigens geen tickettaks mag heten maar
een vliegtaks – naar de vracht en naar de transferpassagiers. Het onderzoek
heeft nu net laten zien dat dit heel forse effecten zal hebben op de luchthaven
Schiphol. De effecten op de werkgelegenheid zullen dan vele malen groter zijn.
Ik kan deze twee posities niet rijmen. Enerzijds wil de heer Roemer de taks
uitbreiden; anderzijds maakt hij zich toch zorgen over de effecten en het
onderzoek daarnaar. Kan hij mij dat uitleggen?De heer Roemer (SP):Ja, dat kan ik gemakkelijk uitleggen. Ik maak mij zorgen over de informatie
die wij krijgen. Daar ging het mij om. Daarnaast, en misschien heb ik dat
wat onduidelijk gezegd, vind ik het van de zotte dat een luchthaven die van
de overheid is, zich vervolgens zo keert tegen een bij meerderheid genomen
besluit hier in de Kamer. Ik wil uiteraard de informatie hebben die er is.
Als het werkgelegenheid kost, wil ik dat gewoon weten. Ik wil ook weten waar
dat dan op gestoeld is en wat de effecten zijn. Ik wil die afweging zelf kunnen
maken. Op de andere vraag van de heer Tang zeg ik: ja, ik ga ervoor om de
vliegtaks uit te breiden, want ik vind het oneerlijk en onterecht dat wij
maar één doelgroep hebben gepakt en niet de gehele luchtvaart.
Dat zou een heel terechte maatregel zijn.De heer Tang (PvdA):Stel dat uit nieuwe informatie zou blijken dat er forse werkgelegenheidseffecten
zijn. Herziet de heer Roemer dan zijn standpunt dat de maatregel moet worden
uitgebreid tot transferpassagiers en vracht? Dat heeft zeker grote effecten;
dat weten wij, want dat deel van het vliegverkeer heeft namelijk wel alternatieven.
Nederlandse passagiers die op Schiphol opstappen, hebben dat veel minder.De heer Roemer (SP):Ik ben en blijf daarvan een voorstander.De heer Nicolaï (VVD):Ik spring de heer Tang even bij. Volgens mij kreeg hij geen antwoord op
zijn vraag of er ruimte is bij de SP-fractie als zou blijken dat het tegenvalt,
als bijvoorbeeld het verlies van 12.000 banen inderdaad aan de orde zou zijn.
Niet voor niets is iedereen, tot en met de FNV, vanwege dit soort dingen een
groot tegenstander van de vliegtaks. Staat de heer Roemer er dan voor open
om terug te keren op zijn schreden en andere consequenties of maatregelen
te overwegen? Waarom gaan wij het anders onderzoeken?De heer Roemer (SP):Ik wil het onderzoeken omdat ik er niet van houd als wij, zoals in het
verleden al vaker is gebeurd, van lobbygroepen vreselijke doemscenario's voorgeschoteld
krijgen die in de praktijk gewoon niet waar blijken te zijn. Daar heb ik moeite
mee. De informatie van het kabinet levert heel andere cijfers op. Ik heb het
kabinet gevraagd of die informatie nog steeds betrouwbaar is en of de cijfers
voldoende zijn onderzocht. Ik wil gewoon de juiste feiten weten. Daarnaast
vind ik het van ontzettend groot belang dat wij paal en perk stellen aan de
ongebreidelde groei van de luchtvaart. Een goede milieutaks of vliegtaks vind
ik absoluut op zijn plek. Ik heb daar steeds voor gepleit, hoewel niet voor
de vorm waarin het nu is gegoten, want nu is het wat ons betreft veel te weinig
gedifferentieerd. Ik heb er steeds voor gepleit. Ik hoor een meerderheid in
de Kamer er continu voor pleiten. Dat doe ik nu ook.De heer Nicolaï (VVD):Dan interpreteer ik het toch een klein beetje hoopvol. Als het aan de
SP-fractie ligt, wordt er opnieuw onderzoek gedaan naar de consequenties voor
bijvoorbeeld de arbeidsmarkt en het banenverlies. Op dat moment gaan wij kijken
welke consequenties dat elders zou kunnen hebben.De heer Roemer (SP):Ik heb dit eerder ingebracht, maar ik zal het nog eens duidelijk zeggen.
Als wij van ons bedrijf Schiphol informatie krijgen die nergens op is gestoeld
en alleen is bedoeld voor een lobby voor de eigen zaak, dan moet het kabinet
daar iets aan doen. Onze eigen bedrijven mogen ons niet lastig vallen met
lobbycijfers die voor geen meter deugen.De heer Nicolaï (VVD):En als die cijfers wel kloppen, dan moeten wij als Kamer misschien iets
doen.De heer Roemer (SP):Met als-danvragen kunnen wij vanavond nog heel lang doorgaan.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik ben op zoek naar de positie van de heer Roemer. Aan de ene kant vindt
hij dat de vervuiler moet betalen op basis van een eerlijk systeem, zodat
ook overstappers en vrachtvervoerders betalen; daarin kunnen wij elkaar helemaal
vinden. Aan de andere kant wil hij wel de uitkomsten van die onderzoeken kennen.
Kunnen die uitkomsten hem afbrengen van het principe dat de vervuiler betaalt?De heer Roemer (SP):Nee.De heer Duyvendak (GroenLinks):Waarom zijn die onderzoeksresultaten dan nodig?De heer Roemer (SP):Dat heb ik net al gezegd. Ik vind het niet kunnen dat ons eigen staatsbedrijf
Schiphol zo omgaat met kabinetsinformatie en in meerderheid genomen besluiten.De heer Duyvendak (GroenLinks):De heer Roemer wil dus – dat vind ik overigens interessant –
die "objectieve" gegevens leggen naast de lobbycijfers van Schiphol,
om dan de heer Cerfontaine in zijn nadagen misschien nog een reprimande te
kunnen geven.De heer Roemer (SP):En als de cijfers van de heer Cerfontaine in zijn nadagen kloppen, gaat
die reprimande misschien wel naar de minister en de staatssecretaris. In dat
geval hebben zij ons een rapport overhandigd met onjuiste cijfers en dan is
er een heel ander probleem. Het kan toch niet zo zijn dat vanuit de overheid,
van het kabinet en van een overheidsbedrijf, zo verschillende informatie komt
dat ik niet weet wat ik ermee moet?De heer Duyvendak (GroenLinks):Dan zijn wij het volgens mij behoorlijk eens. Ik denk alleen dat de heer
Roemer iets guller kan zeggen dat Schiphol zich met die cijfers op wel erg
glas ijs begeeft.De heer Roemer (SP):Dat heb ik ook gedaan. Ik heb letterlijk gezegd dat ik de gemeente geloof.Staatssecretaris De Jager:Voorzitter. Het is een duidelijke zaak, waarvoor wij niet lang hoeven
te schorsen. Dit debat hebben wij in het najaar namelijk al zeer uitvoering
gevoerd.Het verdwijnen van 12.000 banen, zoals genoemd door een woordvoerder van
de vliegindustrie, vormde de aanleiding voor dit spoeddebat. Eén keer
eerder hebben wij met de Kamer gesproken over 12.000 banen. Dit getal is afkomstig
uit een brief van de Kamer van Koophandel van Amsterdam, gedateerd op 5 september
2007, aan het kabinet, cc aan de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
Bij de behandeling van het Belastingplan hebben wij al over die 12.000 banen
gesproken, ook in relatie tot de andere onderzoeken. Naar aanleiding van de
rapportage van Significance en SEO Economisch Onderzoek hebben wij goed in
kaart laten brengen wat de economische effecten van de vliegbelasting zijn
op vliegbewegingen, passagiers en het aantal banen. Het CPB heeft vervolgens
een second opinion gegeven. Daaruit bleek dat er in 2011 5000 tot 10.000 minder
banen zouden zijn ten opzichte van de geprognosticeerde endogene groei. Het
gaat dus niet om minder banen ten opzichte van nu maar om een virtueel lagere
groei in 2011. Inmiddels heeft het CPB die aanname van 5000 tot 10.000 naar
beneden bijgesteld richting de ondergrens. Dit is gebeurd vanwege onze beslissing
om tarieven van € 11,25 en € 45 vast te stellen in plaats
van het gemiddelde tarief van € 25.Ik zal dit aan de hand van een grafiek iets duidelijker maken. Dit is
de grafiek op basis van cijfers van het CBS, SEO Economisch Onderzoek en Significance
en de second opinion van het CPB. De zwarte lijn is de daadwerkelijke groei
volgens gegevens van het CBS.De voorzitter:Als u met z'n allen voor de door de staatssecretaris getoonde grafiek
gaat staan, dan zien de collega's in de zaal deze natuurlijk niet. Als u een
beetje aan de kant blijft, kunnen wij het allemaal zien.Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat dat dit stuk ter inzage
wordt gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Kamer.(Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal.)Staatssecretaris De Jager:In rood zien wij het scenario zonder een vliegheffing. Wij zien overigens
dat het daadwerkelijke CBS-cijfer zelfs iets boven het scenario zonder vliegheffing
zit. Laten wij echter even uitgaan van het berekende scenario zonder vliegheffing.Het scenario met vliegheffing ligt hier net een klein beetje onder, maar
vertoont met de jaren nog steeds een groei die gelijk opgaat met het aantal
vliegbewegingen. Daaruit kan dus absoluut niet de conclusie worden getrokken
dat er banen verloren gaan. Het CPB heeft alleen gezegd dat in 2011 deze grens
iets lager is dan hij had kunnen zijn zonder vliegbelasting. Dan zou het vliegverkeer
nog meer zijn toegenomen en dan zouden er wellicht meer banen op Schiphol
zijn geweest. Interessant is de opmerking die het CPB daaraan heeft toegevoegd:
het banenverlies betreft mensen die op de huidige arbeidsmarkt zeer gemakkelijk
emplooi zullen vinden in andere sectoren. Sterker nog, het CPB zegt letterlijk
dat het effect voor heel Nederland nauwelijks waarneembaar zal zijn.Het debat hierover hebben wij naar aanleiding van de cijfers uitgebreid
gevoerd bij de behandeling van het Belastingplan 2008. Over dit Belastingplan
hebben wij met de Kamer 31 uur – een record – gesproken. Deze
cijfers zijn de actuele cijfers en zijn op geen enkele manier ingehaald, afgezien
van de ene opmerking van een woordvoerder over 12.000 banen. Deze cijfers
zijn nog steeds de beste cijfers die wij hebben. Sterker, gezien de aannames
in het wetsvoorstel, verwacht het CPB zelfs dat het aantal arbeidsplaatsen
eerder aan de onderkant van zijn bandbreedte zal liggen dan aan de bovenkant.De heer Madlener (PVV):Al die plaatjes zijn prachtig. Je kunt natuurlijk goochelen tot je een
ons weegt. Of wij het nu over 5000, 10.000 of 12.000 banen hebben, het gaat
in ieder geval om heel veel banen. Dat feit blijft staan. Wat de staatssecretaris
niet bij de plaatjes vertelt, is dat deze uitgaan van gelijk blijvende omstandigheden.
Het is maar zeer de vraag of de omstandigheden gelijk zullen blijven. De olieprijzen
en de koopkracht laten een heel andere ontwikkeling zien dan de plaatjes van
de staatssecretaris. Hij moet dus wel volledig zijn en erbij zeggen: dit plaatje
geldt bij gelijk blijvende omstandigheden en het is maar zeer de vraag of
de omstandigheden ook gelijk zullen blijven. In mijn optiek is dat in ieder
geval niet zo. Wij lopen gewoon banen mis.Staatssecretaris De Jager:De hele ontwikkeling van economie voor de komende jaren voorspellen, is
natuurlijk heel erg lastig. Laten wij de discussie over het koopkrachtbeeld
niet nu voeren. Zelfs bij het scenario met vliegheffing, waarvan
de prognose voor een deel al voorzichtig is gemaakt en een klein beetje onder
de ons bekende daadwerkelijke cijfers over de jaren uitkomt, is nog steeds
een behoorlijke groei van het vliegverkeer in Nederland te zien. Uiteraard
zal in 2011 moeten blijken wat dan de werkelijkheid precies is. Tot nu toe
is de groei van het vliegverkeer behoorlijk fors geweest en eerder hoger dan
de ramingen dan lager.Ik heb bovendien goed nieuws voor de PVV-fractie. Ongeveer de helft van
de belastingen slaat neer bij buitenlanders op hun terugreis naar het buitenland.
Dat komt niet vaak voor bij belastingen die geïnd worden door de Nederlandse
Belastingdienst. Wat betreft het koopkrachteffect en het inflatiecijfer, is
de vliegbelasting dus de kostprijsverhogende belasting die van alle kostprijsverhogende
belastingen zo'n beetje het minst drukt op de inflatie. Bijvoorbeeld de btw
slaat één-op-één neer in het inflatiecijfer. Bij
de vliegbelasting is dat slechts voor een deel het geval, omdat die in het
inflatiecijfer weglekt naar het buitenland. Daarvan hebben wij dus niet zo
veel last. Het moet de PVV zeker aanspreken dat zo veel andere mensen daaraan
meebetalen.De heer Madlener (PVV):Ik begrijp het verhaal even niet. Ik sta echt te denken: wat bedoelt hij
nou? Ik kom er niet achter, geloof ik. Misschien kan de staatssecretaris nog
een poging wagen. Alle gekheid op een stokje: of het nu om 5000, 10.000 of
12.000 banen gaat, het gaat om heel veel banen. Het gaat om werkgelegenheid
die er zonder de vliegtaks gekomen zou zijn. De staatssecretaris moet gewoon
klip-en-klaar zijn: deze vliegtaks kost heel veel banen. Hij moet niet doen
alsof er niets aan de hand is. Er is heel wat aan de hand.Staatssecretaris De Jager:Ter verduidelijking: de vliegbelasting is eigenlijk een luchthavenvertrekbelasting.
De passagiers op ieder vertrekkend vliegtuig, ook degenen die naar Nederland
zijn gevlogen en daarna terugkeren naar hun land, betalen die belasting. Anders
dan bij andere belastingen het geval is, wordt daardoor ongeveer de helft
van deze belasting door niet-Nederlanders opgebracht. Dit is heel gunstig
voor ons inflatiecijfer, dat uiteraard altijd een zorg is van een kabinet.Ik heb over de banen gezegd wat ik wilde zeggen. Volgens mij ben ik daar
heel helder en klip-en-klaar over geweest. Er is een groei voorzien, ook bij
vliegheffing. Ten opzichte van het scenario zonder vliegheffing heeft Schiphol
minder banen. Ik zou bijna zeggen dat dit vanzelf spreekt. De vliegheffing
heeft namelijk milieueffecten. Er zijn 7% tot 8% minder vliegbewegingen
op Schiphol. Mondiaal resulteert deze vliegbelasting in een CO2-reductie
van 1,5 miljoen ton. Dit is hetzelfde gewicht als wat 500.000 auto's in een
heel jaar uitstoten. De heffing heeft dus wel degelijk effecten, op het milieu,
maar uiteraard ook op het aantal vliegbewegingen. Nog steeds echter zal het
vliegverkeer volgens de prognoses groeien. Wij verwachten dus niet dat er
ten opzichte van de huidige situatie banen verloren gaan.De heer Tang (PvdA):De staatssecretaris vertelt een helder verhaal. Wel roept dit de vraag
op wat de informatie van de lobby dan betekent. Is dit niet een campagne van
desinformatie door de lobby? Ook hoor ik graag het oordeel van de staatssecretaris
over de rol die een publiek bedrijf als Schiphol in de lobby speelt. Is het
niet op zijn minst vreemd te noemen dat deze publieke onderneming deze discussie
op basis van verkeerde informatie probeert op te rakelen?Staatssecretaris De Jager:Het is lastig voor mij om te reageren. Het is eigenlijk een soort krantenbericht
geworden op basis van een uitspraak in een televisie-uitzending die ik niet
heb gezien. Ik vermoed eerlijk gezegd ook niet dat er bewuste desinformatie
achter zit. Het is natuurlijk wel bekend dat de vliegbranche over het algemeen
niet blij is met een vliegbelasting. In de woordvoering zijn misschien iets
te gemakkelijk cijfers gebruikt. Op basis van het bekende rapport van Significance
en SEO Economisch Onderzoek zou je inderdaad andere conclusies moeten trekken.De heer Tang (PvdA):Wat vindt de staatssecretaris dan van de rol van het publieke bedrijf
Schiphol hierin?Staatssecretaris De Jager:Ik denk dat Schiphol zich in ieder geval tot nu toe constructief heeft
opgesteld bij de totstandkoming van de vliegbelasting. Ondanks dat Schiphol
partij was in de zaak tegen het Rijk over de komst van de vliegbelasting,
verwacht ik dat de opstelling van Schiphol ook bij verdere mogelijke aanpassingen
van de vliegbelasting en bij de inning van de vliegbelasting absoluut constructief
zal zijn.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik wil de staatssecretaris best even wat helpen. Hij heeft het beeld over
de rol van Schiphol bij de hetze rond de 12.000 zogenaamde arbeidsplaatsen
blijkbaar niet helemaal helder. Ik herinner mij namelijk heel goed dat ik
op de avond voor Goede Vrijdag werd gebeld door BNR Nieuwsradio. De redactie
vertelde mij dat Schiphol in de pers het bericht naar buiten had gebracht
dat er 12.000 banen verloren gaan. Mij werd gevraagd om op de radio even te
reageren. Ik vroeg of de redactie niet beter een minister kon bellen of een
woordvoerder van een coalitiepartij. Men wilde echter mij hebben. Ik zegde
toe en vroeg wie nog meer in de uitzending zou komen. Dit was Schiphol. En
inderdaad zat een woordvoerder van Schiphol vóór mij in de radio-uitzending.
Deze zei glashard dat 12.000 banen verloren zouden gaan en dat dit ernstige
effecten op de economie enzovoort zou hebben. Schiphol heeft dus een grote
rol gespeeld in het verspreiden van dit verhaal. Wil de staatssecretaris Cerfontaine
niet op het matje roepen om hem te vertellen dat men zo niet met elkaar omgaat,
dat dit geen behartiging van het milieu is en dat Schiphol een staatsbedrijf
is?Ik zie dat de staatssecretaris eerst wil overleggen met de minister? Dat
is prima.Staatssecretaris De Jager:Wij overlegden alleen over de taakverdeling. Wij hadden namelijk min of
meer afgesproken dat specifieke vragen over Schiphol door de minister van
Verkeer en Waterstaat worden beantwoord.De heer Duyvendak (GroenLinks):Mag ik de staatssecretaris ook daarbij helpen? Het ministerie van Financiën
is in de rol van aandeelhouder het eerste aanspreekpunt. De staatssecretaris
zal deze vraag dus moeten beantwoorden. Het spijt mij.Staatssecretaris De Jager:De heer Duyvendak spreekt mij dus aan in mijn hoedanigheid
als waarnemend minister van Financiën? Dit onderwerp zit wel in de portefeuille
van de minister van Financiën. Nogmaals, ik heb zelf de uitspraken niet
gehoord of gezien. Mij is het dus niet eens bekend dat het hierbij gaat om
Schiphol. Ik had gehoord dat het een luchtvaartmaatschappij betrof. Kennelijk
is het echter Schiphol. Ik zal in een brief aan Schiphol duidelijk maken dat
wij over andere cijfers beschikken. Indien Schiphol echter aanleiding heeft
om te twijfelen aan de cijfers die wij hebben laten onderzoeken en bekend
hebben laten maken in de Kamer, moet Schiphol zich bij ons vervoegen, in plaats
van dit eerst in de pers te doen belanden.De heer Duyvendak (GroenLinks):Kunnen wij dit opvatten als een reprimande?Staatssecretaris De Jager:Ik heb op dit punt gezegd wat ik heb willen zeggen. Ik heb het woord "reprimande"
niet in de mond genomen, maar ik zeg wel deze brief toe.De heer Roemer (SP):Daar gaat het nu precies om. Ik denk dat alleen een brief weinig effect
zal hebben. Een brief in de trant van "sorry, geachte mensen van Schiphol,
u hebt verkeerde cijfers gebruikt en ik stuur u ter informatie nog even een
beter rapport toe" vind ik van een andere orde dan het actief gebruikmaken
van het aandeelhouderschap. Dat aandeelhouderschap kan op een passieve maar
ook op een actieve manier worden uitgeoefend. De Kamer heeft in het verleden
al eens met het kabinet over dat onderwerp gedebatteerd; toen gaf het kabinet
aan indien nodig daarin ook een actievere rol te willen nemen. Me dunkt dat
bij de huidige situatie die actievere rol genomen moet worden. Ik denk dat
wat een staatsbedrijf in dit geval u als kabinet en als aandeelhouder heeft
aangedaan, gewoon niet kan. Ik vind dus dat er meer moet gebeuren dan het
simpelweg zenden van een brief met een verzoek om betere informatie.Staatssecretaris De Jager:Ik denk dat een brief met daarin het verzoek om informatie en om zich
voortaan, als men over andere informatie beschikt dan wij, eerst bij ons te
vervoegen in plaats van die informatie in de media te doen belanden, voldoende
is.De heer Roemer (SP):Kunt u dan bevestigen dat de eerstvolgende keer dat Schiphol zich naar
buiten toe, in de richting van de pers of van de Kamer, beklaagt, de Kamer
er dus van mag uitgaan dat dit met uw toestemming gebeurt?Staatssecretaris De Jager:Die conclusie neem ik niet voor mijn rekening.De heer Omtzigt (CDA):Ik dank u voor uw toezegging om een brief aan Schiphol te sturen. Kunt
u tevens toezeggen die brief in kopie aan de Kamer te zenden en Schiphol uit
te nodigen om binnen twee weken te antwoorden?Staatssecretaris De Jager:Voorzitter. Als de Kamer daar nu echt in brede zin zeer aan hecht...De voorzitter:Ik vrees van wel.Staatssecretaris De Jager:In dat geval kan ik staatsrechtelijk gezien niets anders dan tegemoetkomen
aan dat verzoek van de Kamer.De heer Omtzigt (CDA):En nodigt u Schiphol er ook toe uit om een antwoord te sturen?Staatssecretaris De Jager:Ik zal Schiphol inderdaad verzoeken om te antwoorden. Meer dan dat kan
ik ook niet doen.De heer Nicolaï (VVD):Dit is een interessant precedent. Gaat de regering ook om opheldering
vragen wanneer door de regering gesubsidieerde milieuorganisaties met informatie
komen, op de wijze waarop Schiphol dat nu doet?Staatssecretaris De Jager:Wij spreken vaak met milieuorganisaties. Ook als zij over kennelijk verkeerde
gegevens beschikken of over goede gegevens die anders luiden dan onze gegevens,
dan vind ik het interessant om die gegevens te vergelijken en met elkaar te
bekijken hoe zij en wij aan gegevens komen en welke conclusies daar gezamenlijk
uit getrokken moeten worden. Dat is ook wat ik in het geval van Schiphol heb
gezegd.De heer Nicolaï (VVD):Dat is helder. In het vervolg kan de Kamer dus elke keer een soortgelijke
brief van het kabinet verwachten als nu aan Schiphol wordt gestuurd, als milieuorganisaties
met informatie komen waarvan de Kamer zich afvraagt hoe zo'n gesubsidieerde
instelling daaraan komt, of de informatie misschien wel helemaal niet klopt
of dat het desinformatie is.Staatssecretaris De Jager:Nogmaals, er worden iets te gemakkelijk conclusies getrokken uit iets
wat ik heb gezegd. Het kan zijn dat in een bepaald geval de Kamer er zeer
veel belangstelling voor heeft, zoals bij dit debat. Wij gaan echter niet
iedere keer iedere organisatie achter de vodden zitten als die andere cijfers
noemt. Maar nu heeft de Kamer heel specifiek een spoeddebat bij elkaar geroepen;
sterker nog, ik heb begrepen dat de heer Nicolaï een van de initiatiefnemers
daartoe is. Kennelijk is het voor de Kamer een zeer belangrijk punt, want
ik neem aan dat zij niet over iets heel onbelangrijks een spoeddebat organiseert.
De Kamer heeft het aantal van 12.000 als aanleiding voor dit debat genomen.
Als dat aanleiding is om twee leden van het kabinet hier 's avonds naar toe
te roepen, dan kan ik mij in zo'n situatie voorstellen dat het kabinet tegemoetkomt
aan het verzoek van de Kamer om een keer een brief te vragen. Maar ik hoop,
net zoals bij spoeddebatten, dat de Kamer dergelijke verzoeken sporadisch
doet.De heer Nicolaï (VVD):Ik ben blij met uw bevestiging dat er niet met twee maten gemeten wordt.Ik heb nog een vraag over een ander punt van uw verdediging. Ik begrijp
niet uw opmerking dat het maar virtuele banen zijn. Om mijn vraag nog even
toe te lichten: banen zijn banen. U weet hoe hard uw collega's in het kabinet
bezig zijn om met heel veel geld en moeite mensen aan het werk te krijgen,
dat er nog een miljoen mensen aan de kant staan en dat met heel veel geld
wordt geprobeerd om nog 250.000 bijstandtrekkers – het is überhaupt
de vraag of dat gaat lukken – aan het werk te krijgen. Dan gaat het
hier dus gewoon om banen die vervolgens gaten slaan voor mensen
die niet aan het werk komen.Staatssecretaris De Jager:Het zijn niet zozeer de banen die virtueel zijn. Iedere baan extra is
er één; dat vind ik heel erg belangrijk. Het verlies is niet
zozeer een verlies van banen maar een lagere groei. Daarin zit het virtuele
karakter. Er is een verlies van banen, ten opzichte van een groeiscenario.
Er komen naar verwachting ten opzichte van de huidige situatie nog steeds
banen bij. Het lijkt dus ook onwaarschijnlijk dat er door de maatregel banen
gaan verdwijnen in vergelijking met de huidige situatie. In die zin is het
verlies dus een virtueel verschil dat zich niet echt voordoet, maar dat zich
zou voordoen ten opzichte van een situatie zonder vliegbelasting. Die laatste
situatie zal zich echter over vier jaar niet voordoen.De heer Nicolaï (VVD):Het is in ieder geval wel een verlies ten opzichte van de participatiedoelstelling
die dit kabinet voor 2011 heeft.Staatssecretaris De Jager:Ook op dit punt maak ik de heer Nicolaï attent op de opmerking die
het Centraal Planbureau over dat punt heeft gemaakt, namelijk dat de mensen
om wie het hier gaat vrij makkelijk elders emplooi zullen vinden en dat er
slechts zeer geringe effecten voor Nederland als geheel zijn te verwachten.Ik heb al iets gezegd over de milieueffecten. Soms bestaat daar ook een
misverstand over. Op mondiaal niveau is wel degelijk sprake van een fors milieueffect.
Ik heb al het getal van 1,5 miljoen ton CO2 genoemd. Ook de reducties
in NOx, geluid en fijnstof spelen allemaal mee in de doelstelling
van het kabinet om de milieukosten meer te internaliseren in de prijs van
de tickets. De woordvoerder van de fractie van de ChristenUnie gaf al aan
dat het vreemd is dat tot op heden, tot zelfs 1 juli aanstaande, een
vliegticket totaal niet belast is. Er drukt geen enkele vorm van accijns of
btw op een vliegticket. Het kabinet heeft met de vliegbelasting in elk geval
deze situatie enigszins hersteld en iets beter de milieukosten geïnternaliseerd
in de prijs van een ticket.Daarmee heeft het kabinet overigens ook de koek van de andere belastingen
kleiner gemaakt. Het kabinet heeft bij zijn aantreden één totaal
lastenplafond gemaakt, conform de begrotingsregels die hiervoor in de vorige
kabinetten ook golden. Binnen dat totale lastenplafond is de vliegbelasting
gepositioneerd. Dat betekent dus dat andere belastingen lager zijn ten opzichte
van de situatie zonder vliegbelasting. Dat is de reden dat wij heel veel belastingen
verlagen, onder andere via arbeidskortingen en andere belastingmaatregelen.
Die mogelijkheid tot verlaging komt mede dankzij de opbrengst van de vliegbelasting.Er is door de woordvoerders van de PVV- en VVD-fractie gevraagd of de
opbrengst van die vliegbelasting 350 mln. is. Dat is inderdaad het geval.
Het kabinet rekent zich niet rijk. Wij gaan echt uit van een belastingopbrengst
van 350 mln. Ik heb op dit moment geen enkele reden om aan te nemen dat die
belastingopbrengst lager zal uitpakken dan de raming. De raming is heel degelijk
opgezet.Mijn volgende punt betreft de invoering van het Emissions Trading System,
het ETS. Uiteraard zullen wij bij de invoering van een ETS nog eens heel grondig
naar de samenhang met de vliegbelasting kijken. Wij zullen met het ETS niet
over één nacht ijs gaan. Wij doen het in Europees verband. Wij
weten nog niet eens hoe het ETS precies vorm zal krijgen. Uiteraard zullen
wij als het zover is de totale samenhang nog eens bekijken. Ik zeg er wel
bij dat de vliegbelasting een structurele opbrengst heeft. Dat aspect weegt
er heel sterk in mee. Desalniettemin ben ik gaarne bereid om tegen die tijd
met de sector de samenhang met de invoering van het ETS grondig te bekijken.Dan kom ik op het geval van de grenzen, een punt dat zijdelings aan bod
is gekomen. Het gaat dan bijvoorbeeld over het doorsnijden van Turkije en
het buiten de grens houden van de Canarische Eilanden. De Canarische Eilanden
zijn ultraperifeer gebied van de Europese Unie, terwijl bijvoorbeeld Cyprus
een lidstaat is van de Europese Unie. Dat is de reden dat in de wet is opgenomen
dat Cyprus binnen het tarief van de € 11,25 valt maar de Canarische
Eilanden erbuiten vallen. Ik zie natuurlijk wel dat het goed is om hier nogmaals
naar te kijken. Ik heb de wens van de Kamer op dit punt goed verstaan. De
Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin werd gevraagd te bekijken of
het mogelijk is een milieudifferentiatie aan te brengen in de vliegbelasting.
De opbrengst van die milieudifferentiatie kan misschien worden ingezet voor
het verzachten van de overgang van de grenzen, bijvoorbeeld voor Turkije,
ofwel door een meer glijdende schaal aan te brengen ofwel door de grens van
2500 kilometer wat op te trekken, zodat bestemmingen waar veel op gevlogen
wordt in een wat lager tarief komen. Ik ben gaarne bereid om daar in samenhang
met de opbrengst van een eventuele milieudifferentiatie nog eens naar te kijken.
Ik zal daaraan aandacht besteden in de meibrief.De heer Omtzigt (CDA):Ik dank de staatssecretaris voor deze toezegging.Ik dank hem ook voor zijn toezegging zich in Europees verband in te spannen
voor een ETS. Op dat moment zal hij moeten bekijken wat hij met de vliegbelasting
doet. Kan hij de Kamer voor 1 oktober een brief sturen, waarin hij aangeeft
welke stappen hij op het Europese vlak heeft ondernomen, wat het resultaat
is, of er overeenstemming wordt bereikt, of stapeling wordt voorkomen en wat
hij precies van plan is te doen met de vliegtaks bij de invoering van het
ETS? Wat is hij voorts van plan als de vliegtaks geharmoniseerd wordt?Staatssecretaris De Jager:Ik kan deels tegemoetkomen aan deze wens, door aan te geven welke stappen
wij hebben ondernomen, door met collega's te spreken. Over het ETS zal nog
wel enige tijd worden gesproken. Op dit moment hebben wij daar niets concreets
over te melden en vermoedelijk is dat evenmin het geval in oktober. De invoering
ervan is pas voor over een aantal jaren voorzien. Nu is nog volstrekt onduidelijk
hoeveel procent er geveild wordt en op welke manier het ETS vorm zal krijgen.
Pas te zijner tijd is er meer over te zeggen. Wel kan ik in het najaar mede
namens de collega van Verkeer en Waterstaat een brief sturen over de stappen
die wij bij onze collega's hebben gezet. Wij zullen onze collega's dan aangesproken
hebben over de vliegbelasting. Wij weten dan ook hoe er bijvoorbeeld in de
Ecofinraad en de Transportraad op wordt gereageerd.De heer Omtzigt (CDA):Ik dank de staatssecretaris voor dat deel van de toezegging, maar er was
nog een tweede deel. Ik begrijp dat er in oktober geen blauwdruk
voor een ETS, die 26 landen dan moeten tekenen, ligt. Wij zouden echter graag
de inzet van de regering zien, ook als de tickettaks wordt ingevoerd. Hoe
ziet de regering dat dan voor zich? Ik vraag nog niet om een wetstekst.Staatssecretaris De Jager:Ik zal het verzoek met betrekking tot het ETS doorgeleiden naar collega
Maria van der Hoeven, die over het ETS gaat. Pas tegen de tijd dat het ETS
er is kunnen wij de samenhang met de vliegbelasting bezien.Ik kan nu al wel zeggen dat de vliegbelasting een opbrengst heeft, maar
dat is niet het geval bij het ETS. Die geeft geen opbrengst binnen het inkomstenkader.
Qua begrotingsregels is er sowieso al weinig samenhang. Eerder heb ik al in
de Kamer aangegeven dat de komst van het ETS geen aanleiding is om te zeggen
dat de vliegbelasting dan niet nodig is of minder kan zijn. Wel heb ik toegezegd
dat tegen de tijd dat duidelijk is hoe het ETS-systeem voor de luchtvaart
er uitziet ik de samenhang met de vliegbelasting nog eens grondig zal bezien,
samen met de collega die over het ETS gaat.De heer Omtzigt (CDA):Ik snap dat er onzekerheden zijn, maar ik vraag toch om samen met de collega
van Economische Zaken in de brief, die voor oktober komt, aan te geven hoe
de stand van zaken op dat moment is. Wij verwachten geen volledig antwoord
op elke deelvraag, maar wel een aanwijzing van de richting die het op gaat.Staatssecretaris De Jager:Voor zover dat op dat moment bekend is, kan ik daar samen met mijn collega
aandacht aan besteden in de brief.De voorzitter:Mijnheer Tang, dit is interruptie nr. 7, dus houdt u het een beetje compact?De heer Tang (PvdA):Ik heb namens de PvdA een motie ingediend voor verdere differentiatie
van de vliegtaks. Die was inderdaad mede bedoeld om het probleem van de doorsnijding
van Turkije weg te nemen, want dat is een ongelukkig effect van de huidige
vliegtaks. Ik ben blij met de toezegging. Op welke termijn kunnen wij dan
een gedifferentieerde vliegtaks tegemoet zien, zodat bijvoorbeeld het probleem
van de doorsnijding van Turkije uit de wereld is?Staatssecretaris De Jager:Ik kan in ieder geval een indicatie geven. Wij zijn op dit moment heel
druk in gesprek met de sector en gegevens zoals die van de geluidsproductie
en de uitstoot van NOx zijn bekend. De cijfers voor de uitstoot
van CO2 zullen waarschijnlijk per luchtvloot opgesteld moeten worden,
maar als de sector in staat is om de gegevens voor NOx en geluid
te leveren, maar niet, in mindere mate of op eenvoudiger wijze die voor CO2, om samen met de Belastingdienst per 1 januari aanstaande een
milieudifferentiatie te kunnen toepassen, dan zou ik in mei in een brief kunnen
bekendmaken in welke richting ik wil gaan. Na een overleg hierover met de
Kamer zou ik, als er een meerderheid voor een bepaald voorstel te vinden zou
zijn, dat in het Belastingplan 2009 kunnen opnemen, zodat de maatregel op
z'n vroegst per 1 januari 2009 zou kunnen ingaan.De heer Roemer (SP):Ik ben blij dat er in mei een brief komt met een uitleg over de mogelijke
vormgeving van die differentiatie. Naast differentiatie ging het om doorsnijding
van grenzen, maar ik had ook nog een voorbeeld gegeven van differentiatie
naar afstand: voor een reis naar Sydney ben je evenveel kwijt als voor een
reis naar Casablanca. Bent u bereid om te bekijken of er überhaupt mogelijkheden
zijn voor differentiatie naar afstand?Staatssecretaris De Jager:Voor zover ik weet, valt Casablanca nog net binnen de grens van 2500 km,
zodat het tarief € 11,25 is, terwijl het voor Sydney € 45
is. Andere Marokkaanse bestemmingen liggen wel net iets verder dan 2500 km
van Schiphol.De heer Roemer (SP):Ik wil het wel aanpassen, maar u snapt wat ik met mijn voorbeeld bedoel.Staatssecretaris De Jager:Zeker. Wel, wij zijn dit aan het bekijken, maar differentiatie moet wel
zinvol zijn. Wij zijn nog steeds de mogelijkheden van een tussencategorie
aan het bekijken, maar het blijkt dat daarin met name de Sahara en de oceaan
zouden vallen, met bijzonder weinig vliegbewegingen. Als wij de grens een
beetje optrekken en naar milieuaspecten differentiëren, is er ook al
een differentiatie mogelijk zonder het probleem dat bestemmingen in Marokko
en Turkije ineens in het hoge tarief terecht zouden komen. De zone zou kunnen
worden opgerekt tot aan de Sahara, dat is ook denkbaar. Wij sluiten op dit
moment niets uit en ik hoop er in mei meer over te kunnen zeggen. In ieder
geval zou het doorsnijdingsprobleem hiermee veel minder groot worden.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik ben blij dat de staatssecretaris zegt dat de gegevens voor NOx bekend zijn, en ik zou eigenlijk een klemmend beroep op hem willen
doen om de uitstoot van deze stof maatgevend te laten zijn voor een vliegtaks
met een differentiatie op basis van milieuaspecten. Ik gaf daarstraks al aan
dat de uitstoot van NOx hét grote klimaateffect van het
vliegverkeer is, maar het is toevallig ook het belangrijkste regionale milieuverontreinigingseffect.
NOx is dus een geweldige maatstaf; grijp die aan!Staatssecretaris De Jager:Inderdaad wordt volgens de Kyotonormen de uitstoot van CO2
mondiaal grotendeels meegerekend, maar niet in Nederland, omdat alleen de
uitstoot boven Nederland meetelt. De nadelige milieueffecten van NOx en geluid treden juist lokaal op, dus het is zeker denkbaar om NOx als maatstaf te nemen, maar ik wil niet vooruitlopen op het debat
dat wij hierover in mei zullen voeren. Ik ben zeer benieuwd naar uw opstelling
en die van de andere fracties in dat debat.De heer Duyvendak (GroenLinks):U zegt het nu niet helemaal correct, want NOx is ook mondiaal
van grote betekenis, niet alleen lokaal. Juist daarom zou het zo'n mooie maatstaf
zijn. Maar goed, daar komen wij nog wel op terug.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Eurlings:Mevrouw de voorzitter. Ik dank de Kamerleden voor hun bijdrage in eerste
termijn. Na de uitvoerige beantwoording van de staatssecretaris van Financiën
kan ik relatief kort zijn.De staatssecretaris is in zijn beantwoording ingegaan op de beweegredenen
en de doelstellingen van invoering van de tickettaks overeenkomstig het coalitieakkoord.
Dat heeft hij ook in vele andere debatten gedaan.Om de mainportfunctie van Schiphol overeind te houden, is het van belang
transferpassagiers niet te belasten. Engeland heeft ook een tickettaks en
doet dat dus ook niet. Frankrijk heeft een taxe de solidarité en belast
transferpassagiers dus evenmin. Uit elk model blijkt dat er, als dat wel wordt
gedaan, veel minder overstappers zijn en dus veel minder rechtstreekse verbindingen
van Schiphol naar de rest van de wereld. Het is immers niet mogelijk om de
toestellen vol te krijgen met Nederlandse passagiers. Het heugelijke nieuws
dat de KLM er weer vijf internationale bestemmingen bij heeft, is het gevolg
van het feit dat Schiphol zijn mainportfunctie ook in de toekomst kan waarmaken.
Dat is dus een bewuste keuze. De staatssecretaris heeft gezegd dat daar tegenover
staat dat wij ervoor gekozen hebben om de tarieven binnen de 2500 kilometer
niet op € 25 vast te stellen, maar op € 11,25. Voor veel
maatschappijen die binnen Europa niet meer dan 2500 kilometer vliegen, moet
dat een meevaller zijn geweest. Dat neemt niet weg dat het pijn doet als bestemmingen
iets verder weg liggen dan 2500 kilometer. Dat raakt dit soort verbindingen
in het algemeen maar dat kan luchthavens die het juist van dit soort verbindingen
moeten hebben, in het bijzonder raken. Ik noem de luchthaven van Maastricht
als voorbeeld, evenals die van Twente. De heer Omtzigt, de heer Haverkamp
en anderen hebben zich enorm ingespannen om die luchthaven voor burgers beschikbaar
te krijgen. Dat heeft dus ook onze aandacht.Ik hoop dat een verfijning van de tickettaks in de toekomst ervoor kan
zorgen dat het grenseffect – de plotselinge stijging van € 11,25
naar meer dan € 40 – wordt verzacht. Ik hoop en vind het belangrijk
dat dat ook voor de genoemde luchthavens soelaas biedt. Dat houd ik dus in
de gaten.De staatssecretaris heeft in algemene zin duidelijk gemaakt wat onze toekomstverwachtingen
van de Nederlandse luchtvaart zijn. Die zijn gefundeerd op onderzoek. Dat
neemt niet weg dat wij ook wat dat betreft de vinger aan de pols houden. Wij
willen immers weten hoe het in de praktijk gaat.Ik ben aangesproken op het Europese aspect. Eerder heb ik gezegd dat het
voor de korte termijn goed zou zijn als deze taks niet alleen in Nederland,
Engeland en Frankrijk gold maar in meer landen in Europa. Als ik dat kan bevorderen,
zal ik dat doen. Dat zal er namelijk toe bijdragen dat onze sector en onze
luchthavens minder concurrentienadeel ondervinden van de Nederlandse taks.Het ETS is heel belangrijk voor de toekomst. Wij zullen daarvoor ons best
moeten doen. De vraag is niet of het ETS er komt, maar wel hoe dat gebeurt.
Ik vind het van groot belang dat wij er ons uiterste best voor doen dat, rekeninghoudend
met onder andere de belangen van onze sector en onze banen, het ETS zoveel
mogelijk geldt voor maatschappijen buiten de Europese Unie. Het is belangrijk
dat landen buiten de Europese Unie op de een of andere manier meedoen om te
voorkomen dat een Nederlandse luchtvaartmaatschappij als de KLM veel voor
dat systeem moet betalen en dat een maatschappij die vanuit China invliegt
daar niet onder valt. Dat zou een geweldig concurrentienadeel zijn. Wij kijken
daarop scherp toe en daarom proberen wij landen buiten de EU mee te krijgen.
Wij hopen dat dit lukt. Wij gaan er echt voor. Mocht dat niet lukken, dan
moeten wij ons afvragen hoe zwaar wij de luchtvaart met het ETS moeten belasten.
Je kunt dat dan veel minder doen dan wanneer de rest van de wereld wel meedoet.
Dat ligt nu voor ons. Als duidelijk is hoe het ETS zich ontwikkelt, of het
ETS duur wordt als de rest van de wereld meedoet of goedkoop. Wij moeten grondig
bekijken hoe het ETS zich verhoudt tot de tickettaks. Wij zitten nu pas aan
het begin van het proces van het ETS en laten wij hopen dat wij de rest van
de wereld daarin meekrijgen; niet alleen vanwege concurrentieverlies voor
de Nederlandse en Europese sector, maar ook vanwege het milieu. Milieu speelt
wereldwijd; je wint pas echt als ook de rest van de wereld stappen in de goede
richting gaat zetten.De heer Nicolaï (VVD):Voordat de minister over het ETS begon, sprak hij over de Nederlandse
vliegtaks die dan ook in Europa ingang zou moeten vinden. Dat verraste mij.
Wij weten dat het Verenigd Koninkrijk een vliegtaks heeft, maar daar heeft
men niet het probleem dat men anders naar een luchthaven over de grens rijdt.
Frankrijk is vervolgens de uitzondering op de regel die dit koppelt aan ontwikkelingssamenwerking.
Is er enige kans dat andere landen dit onding overnemen? Is de minister daar
werkelijk mee bezig?Minister Eurlings:Ik werd gevraagd naar de Europese dimensie van dit verhaal. De Kamer heeft
ons 's avonds hier geroepen omdat zij zich zorgen maakt over de Nederlandse
banen. Die zorgen zitten met name in de veronderstelling dat heel veel Nederlanders
richting Brussel gaan rijden om daar een vliegtuig te nemen. Dat effect wordt
voorkomen als meer landen deze beweging zouden maken. Dan zou bijvoorbeeld
het weglekken van vluchten van Maastricht niet meer aan de orde zijn en zou
het weglekken van banen van Schiphol niet meer of minder aan de orde zijn.
Ik zeg samen met de staatssecretaris dat wij het hebben over een iets mindere
groei. Er komen nog steeds banen bij. De luchtvaart zal ook de komende jaren
groeien.De hoofddiscussie in de toekomst wordt gevormd door het ETS. Laten wij
nu alstublieft zorgen dat meer landen dan alleen de EU meedoen, anders maak
ik mij wel zorgen. Dan zou je namelijk Europese maatschappijen heel veel gaan
belasten, terwijl niet-Europese maatschappijen die hier vliegen en dezelfde
verbindingen onderhouden bijvoorbeeld naar Singapore en verder, daar dan niet
onder vallen. Dan maak ik mij erg veel zorgen over de concurrentiepositie.
Als dat niet lukt, kun je slechts een beperkter ETS invoeren. Dat betekent
dan financieel ook veel minder en dan is er sprake van een andere positie
van ETS ten opzichte van tickettaks dan wanneer het ETS heel veel kan worden
toegepast. In dat stadium zitten wij nu precies.Om een lang verhaal kort te maken. U vroeg mij of ik over de grenzen heen
kijk, mijnheer Nicolaï. Mijn antwoord is: jazeker, ik ben een Europeaan
in hart en nieren, zeker bij dit soort dingen. Linksom of rechtsom
zullen wij proberen gezamenlijk op te trekken.De heer Nicolaï (VVD):Dat is een mooi slot, maar mijn vraag was eenvoudiger. Is er enig zicht
op of andere landen in Europa de vliegtaks zoals wij die in Nederland kennen,
gaan overnemen? Is er enig zicht dat Duitsland dat nu juist de kosten aan
het verlagen is, een tegenovergestelde beweging zou willen maken omdat Nederland
dat vraagt?De voorzitter:De staatssecretaris, excuus de minister.Minister Eurlings:Het was niet zozeer dat ik het een negatieve kwalificatie vond dat u mij
staatssecretaris noemde, mevrouw de voorzitter, maar ik dacht even: Zou mijn
collega nu moeten antwoorden?Ik heb goede contacten met de Duitse minister Wolfgang Tiefensee. Hij
heeft mij nooit gezegd dat hij de kosten zo dramatisch wil verlagen als de
heer Nicolaï zojuist zei. Ik ga dat graag na.De discussie over milieu wordt overal in Europa gevoerd, ook heel nadrukkelijk
in Duitsland. Ik acht niet uitgesloten dat andere Europese landen ook op dit
idee kunnen komen. Als u mij vraagt of ik het probeer tegen te houden of juist
aan te moedigen, dan doe ik het dat laatste, want dan wordt het huidige concurrentienadeel
veel minder of zelfs helemaal nihil. Dat vind ik een verbetering ten opzichte
van nu.De heer Nicolaï (VVD):Ik constateer dat er nu geen concrete aanwijzingen zijn. Het antwoord
van de minister is niet helemaal wat ik vroeg. Ik heb gevraagd of hij daarmee
de boer op gaat en dat heb ik hem niet horen zeggen.Minister Eurlings:Nu zegt u twee dingen. U zegt dat de minister het niet kan garanderen.
U weet misschien wel beter dan wie ook hier hoe Europa werk. Iets garanderen
in Europa is een heel ruige uitspraak. U vroeg of ik in Europa de boer op
wil gaan. Als voor u "de boer op gaan" hetzelfde is als bevorderen,
wil ik dat doen. Voor zover dat kan, wil ik samen met andere landen optrekken.
Ik blijf er echter bij dat ETS heel belangrijk wordt. Dat systeem zal sowieso
in heel Europa gelden. Het is wel zeer belangrijk dat ook landen buiten de
Europese Unie participeren. Dat is belangrijk voor het milieu, belangrijk
ter voorkoming van concurrentievervalsing en dus belangrijk ter voorkoming
van banenverlies in Nederland.De heer Roemer (SP):Geruime tijd geleden is een motie ingediend waarmee het kabinet ook de
boer werd opgestuurd. Het werd daarmee gevraagd om zich hard te maken voor
accijns op kerosine. Hierover hebben wij al een paar keer gesproken. Hoe ver
bent u met de uitvoering van de motie? Is er zicht op het ontstaan van een
kopgroep van vijf landen?Minister Eurlings:Volgens mijn laatste informatie is op dat laatste nog geen zicht. U weet
dat op grond van nagenoeg alle bilaterale luchtvaartverdragen vliegtuigbrandstof
vrijgesteld is van accijns. Dat is zij ook op grond van EU-regelgeving. Nederland
heeft – dat is ook mijn positie, mijn opvatting – diverse malen
in internationale kaders gepleit voor de opheffing van die algehele vrijstelling.
Echter, hiervoor is internationaal erg weinig steun. Ook in de EU is hiervoor
erg weinig animo. Bij het binnenlands vervoer geldt overigens wel een belasting
op vliegtuigbrandstof.Misschien heeft de heer Roemer dat niet zelf gedaan, maar zijn collega's
in de Kamer hebben gesproken over het voorkomen van stapeling van kosten.
Ik had mij kunnen voorstellen dat alle landen in Europa zouden kiezen voor
accijns op kerosine, maar daar is geen steun voor. Accijns op kerosine zou
dan een gemakkelijke maatregel zijn, een maatregel zonder concurrentievervalsing.
Ik kan er mij dan ook heel wat bij voorstellen. Echter, nu hebben wij een
tickettaks en dan vind ik dat je moet oppassen. Je moet niet kosten op kosten
stapelen. Ik heb ook oog voor de industrie en zeg dan: ik wil niet het beeld
doen ontstaan dat wij die stapeling willen. Wij hebben nu de tickettaks. Mocht
ooit in de verre, verre toekomst accijns op kerosine een beter alternatief
lijken en wel te realiseren zijn, dan zouden wij die mogelijkheid in aanmerking
kunnen nemen. Dan is echter – en nu gebruik ik de woorden van de voorzitter –
het woord aan de staatssecretaris. Dan is de minister van Verkeer en Waterstaat
minder in beeld.De heer Roemer (SP):Ik meen toch mijn woorden zorgvuldig te hebben gekozen. Ik heb het niet
gehad over stapeling. Ik heb gezegd dat deze vliegtaks niet de mijne is en
dat ik voor een andere versie kies. De Kamer heeft echter bij motie het kabinet
gevraagd om zich in Europees verband sterk te maken voor accijns op kerosine.
U zou iedere aangelegenheid kunnen aangrijpen om tot deze accijns te komen.
Daarom is de vraag zeer logisch hoe het staat met de uitvoering van de motie.
Weet u welke landen daarover positief denken? Als dat er nog geen vijf zijn,
hoor ik graag hoeveel dat er wel zijn. Welke landen zouden zich in dit idee
kunnen vinden?Minister Eurlings:Ik heb zojuist gezegd wat mijn persoonlijke positie is. Daarmee heb ik
geprobeerd duidelijk te zijn. Ik heb gezegd dat wij proberen in Europa tot
een accijns op kerosine te komen, maar dat er tot nu toe heel weinig animo
voor is. Ik vind zelf ook dat als je tot die accijns komt, die het beste in
heel Europa kan gelden. Echter, er is nu heel weinig zicht op steun bij andere
landen. Dat is jammer. Misschien was dat instrument een alternatief geweest.
Ik blijf deze mogelijkheid in aanmerking nemen. Ik zal andere landen dan ook
blijven vragen of zij hun positie zullen veranderen. Ik zeg er wel bij dat
wij niet moeten gaan stapelen en dat wij dus niet moeten komen tot een tickettaks,
accijnzen enzovoort. Ik hoor dat u dat ook niet wilt en ik vind dat goed om
te horen, want dat zou te gek zijn. Voor een dergelijke belasting wil ik de
industrie behoeden. Dan zouden wij doen aan een mission impossible. Ik vind
het dus prima dat u ook niet wilt dat wij dat doen.De heer Omtzigt (CDA):Dank voor de heldere toezegging wat het voorkomen van stapeling betreft
en het geven van ruimte aan de luchthaven. Wilt u een bijdrage leveren aan
de brief die de staatssecretaris ons voor 1 oktober zal sturen? Wilt
u daarbij aangeven op welke manier u stapeling gaat voorkomen? Wilt u daarbij
dus uw mening geven over de accijns op kerosine, de vliegbelasting
en ETS? Wilt u dus voor 1 oktober schetsen welke kant u precies op wilt?Minister Eurlings:Wij hebben het niet gehad over een brief voor oktober, maar ik kan mij
voorstellen dat er een brief komt waaronder ook de paraaf staat van de minister
van Verkeer en Waterstaat. De verhoudingen zijn goed.Staatssecretaris De Jager:Die brief komt van het kabinet.Minister Eurlings:Die brief komt sowieso van het kabinet en zij wordt door de betrokken
bewindspersonen intensief besproken.De heer Omtzigt (CDA):Als deze drie onderwerpen maar expliciet in de brief aan de orde komen.
Dan kunnen wij daarover later verder spreken.Minister Eurlings:Waarvan acte. Wij hebben zeer goed nota genomen van uw belangrijke opmerkingen.Ik wil vervolgens nog wat zeggen over de vliegtuigindustrie in Nederland
en daarbij enkele waarderende opmerkingen maken. Die industrie doet de laatste
tijd het nodige om te komen tot verbetering van de milieuprestatie. Sowieso
is iedere nieuwe generatie vliegtuigen heel veel efficiënter. Dat is
niet zozeer een pro-milieuverhaal – het helpt qua milieu gigantisch –
maar vooral ook een centenverhaal. In de luchtvaart voel je meer dan waar
ook de prijs van het gewicht: hoe meer kilo's je de lucht in moet stuwen,
hoe meer brandstof, energie en dus geld het kost. Daarbij komt dat op dit
moment de luchthaven en de partners daar zich meer dan ooit inspannen om met
tal van innovaties de overlast voor de omgeving te verminderen.Last but not least geef ik heel hoog op van de Alderstafel, want die brengt
echt de luchtvaartsector en de omwonenden samen en probeert tot overlastbeperking
te komen. Ik zeg dat in dit debat, omdat een van de maatregelen waarvoor is
gekozen juist een sterke differentiatie in tarieven is. Wij zijn begonnen
de vliegtuigen meer en meer uit de nacht te duwen. Dat kan ook zomaar voor
een gedeelte ervoor hebben gezorgd dat wij andere cijfers over vliegbewegingen
hebben dan sommigen zouden hebben verwacht. Het is een bewuste keuze van de
luchtvaartindustrie, de luchthaven Schiphol, de vliegtuigmaatschappijen en
de omwonenden om de overlast te beperken. Ik ben daar erg voor. Ik vind dat
het de geloofwaardigheid van de luchtvaartsector ten goede komt dat men zo
actief meewerkt. Ik vind het ook goed van een maatschappij zoals KLM dat men
zo vooroploopt in het compenseren van CO2 van iedere nieuwe vlucht.
Daarmee zijn wij er niet, maar ik vind dat wij ook wel eens een bemoedigend
woord of een woord van positivisme mogen uitspreken, wanneer wij initiatieven
tot stand zien komen die er in het verleden niet zijn geweest.De heer Tang (PvdA):Het is goed om af en toe een positief woord uit te spreken; dat ben ik
met de minister eens. Ik deel ook zijn optimisme over de Alderstafel; dat
weet hij ook. Toch heb ik een vraag. Wij hebben het net gehad over de rol
van het publieke bedrijf Schiphol en ook over de rol van de sector hierin.
Op zichzelf is het moeilijk vol te houden dat zij kiezen voor maatschappelijk
verantwoord ondernemen. Zij zeggen dat zij bezig zijn met het ontzien van
het milieu en de leefomgeving, maar stellen zich tegelijkertijd teweer tegen
de doorvoering van het principe "de vervuiler betaalt" en stappen
naar de rechter om te proberen de vliegtaks tegen te houden. U zult toch op
zijn minst moeten erkennen dat dit een tegenstrijdigheid is.Minister Eurlings:Dat ligt er maar aan. Ik vind dat iedere commerciële partij in dit
land het recht heeft om, als men twijfels heeft of een taks kan worden ingevoerd,
er bij de rechter duidelijkheid over te vragen. Ik heb een CEO van een buitenlandse
vliegtuigmaatschappij heel ruige woorden horen gebruiken zoals "bullshit",
toe maar; ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is. Maar ik heb heel wat maatschappijen
gezien die zeer gedempt en rustig hebben gezegd: wij voeren dat loyaal uit
en wij zien ook bepaalde voordelen, maar wij hebben wel een aantal vragen.
Ik heb dat zelf niet als negatief ervaren. Ik vind het wel goed dat er op
dat punt duidelijkheid komt. Je kunt beter duidelijkheid hebben – kan
het, past het bij het recht? – dan dat die duidelijkheid er niet is
en je misschien over een paar maanden op de blaren zit. Dat heb ik niet als
storend ervaren. Je zult dit soort discussies in alle landen zien opkomen
waar de discussie over de vliegtaks is gevoerd. Ik denk aan Engeland, waar
de vliegtaks is ingevoerd, aan Frankrijk met de taxe de solidarité
en aan België, waar de vliegtaks zoals België hem wilde niet is
goedgekeurd door de rechter. Ik vind het gezond dat men die juridische toets
vraagt. Ik vind ook dat veel Nederlandse maatschappijen zich uitermate rustig
hebben opgesteld.De heer Tang (PvdA):Ik vind dat u het wel wat klein maakt. In mijn beleving is de gang naar
de rechter een manier geweest om de vliegtaks tegen te houden. Bovendien is
er daarvoor ook een actie gevoerd via websites om de vliegtaks tegen te houden.
Er is wel degelijk grote weerstand van de sector geweest. Ik vind: put your
money where your mouth is. Of de sector houdt zich bezig met maatschappelijk
verantwoord ondernemen en omarmt het principe "de vervuiler betaalt"
of men doet dat niet, maar dan moet men ook niet de schijn ophouden dat de
sector begaan is met het milieu en de leefomgeving.Minister Eurlings:Coalitieakkoord is coalitieakkoord. Wij denken dat de gekozen weg een
goede weg is, maar dat wil niet zeggen dat commerciële partijen niet
kunnen vinden dat een andere weg beter zou zijn. De heer Cerfontaine heeft
op een gegeven moment samen met KLM tal van voorstellen gedaan hoe hij een
milieu-investering zag. Ieder kan er zijn mening en opvatting over hebben
welke weg het snelst naar Rome leidt, maar dat wil nog niet zeggen dat je
de goede initiatieven die wel degelijk uit de sector komen niet positief zou
bejegenen. Nogmaals, ik heb bij de meeste mensen in de sector onderkoelde,
rustige reacties gezien. Ik heb de Ierse CEO van Ryanair aangehaald, die wél
heel ruige woorden gebruikte. Maar goed, dat was niet het eerste interview
waarin hij ruige woorden gebruikte. Misschien hadden wij ons écht zorgen
moeten maken als hij eens een keer onderkoelde woorden had gebruikt.De heer Duyvendak (GroenLinks):Het is greenwashing wat wij bij de sector zien. Als het op harde maatregelen aankomt, zoals de vliegtaks of de geluidsgrenzen, dan komen de mensen
naar de minister om minder te betalen of de geluidsgrenzen op te rekken.De staatssecretaris had een mooi stukje huisvlijt meegenomen. Als ik het
zo bekeek, had hij de grafiek zelf getekend.Staatssecretaris De Jager:Bijna.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik heb er snel naar gekeken, maar volgens mij voorzag hij voor 2011 een
groei tot 48 à 50 miljoen passagiers. Past dat wel binnen de geluidsgrenzen?Minister Eurlings:Voorzitter. Ik weet niet tot hoe laat u dit debat gepland had... De discussie
over de geluidsgrenzen lijkt mij wat buiten de orde van dit spoeddebat te
liggen. De heer Duyvendak weet dat hier gewoon wetgeving voor geldt. De geluidsgrenzen
worden gewoon gehandhaafd. Schiphol krijgt geen ongebreidelde, maar wel een
duurzame groei. De luchtvaart blijft nog een stuk groeien. Wij hebben het
gehad over uitplaatsing naar Lelystad, Eindhoven en andere luchthavens. Ik
kijk even naar de heer Omtzigt en denk dan ook aan Twente. Maastricht kan
ik ook nog noemen. Het gaat erom dat de sector wel degelijk zijn best doet
om de overlast te beperken. De KLM-piloten vliegen in de benadering van Schiphol
nu een heel strakke bocht. Zij zijn er niet alleen tevreden, maar zelfs enthousiast
over. De overlast voor omwonenden wordt er sterk door verminderd. Met de heer
Tang zeg ik dat het goed is om ook af en toe de positieve aspecten van de
sector te belichten.De heer Duyvendak (GroenLinks):De geluidsgrenzen zullen eerder een rem op de groei van Schiphol zetten
dan de vliegtaks.Minister Eurlings:De minister van Verkeer en Waterstaat zal, zolang hij hier van u mag staan,
alles doen om ervoor te zorgen dat wij een gezonde groei van de luchtvaart
kunnen accommoderen binnen de milieugrenzen. De sector moet verder verschonen.
Er moet met nieuwe toestellen en niet met ouwe kisten worden gevlogen. Alle
initiatieven die de overlast kunnen beperken, zoals preciezer vliegen en minder
nachtvluchten, zullen wij sterk stimuleren. Wij moeten de luchtvaart duurzaam
en niet ongebreideld laten groeien. Wij moeten de wens van onze burgers om
meer te vliegen, accommoderen.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie):De discussie draait sterk om het vliegverkeer, de internationale en intercontinentale
effecten. De vliegtaks kan echter heel positieve effecten hebben op de keuze
van consumenten voor andere vormen van vervoer. Ik zou daarover van de minister
graag nog wat horen.Minister Eurlings:Dat kan voor een deel zeker gebeuren. Als Nederland dadelijk aangekoppeld
zal zijn aan het Europese netwerk van hogesnelheidstreinen, verwacht ik dat
een behoorlijk aantal extra mensen de supersnelle trein naar de rest van Europa
gaat nemen. Zoals de leden weten, heb ik een tijd in Brussel mogen wonen.
De hogesnelheidstrein tussen Brussel en Parijs heeft het nodige betekend.
Intussen reizen meer mensen tussen beide steden per trein dan per auto. Air
France heeft de lijn Brussel-Parijs zelfs uit de dienstregeling gehaald. Mensen
die een vliegticket tussen Brussel en Parijs boeken, gaan met de trein. Ik
verwacht dus veel van de hogesnelheidstrein. Het zit dus niet alleen in de
tickettaks, het zit ook in de combinatie met een beter alternatief, namelijk
die supersnelle trein. Met de totstandkoming van de aansluiting op het hsl-netwerk
zullen meer mensen de supersnelle trein gaan gebruiken voor reizen in Europa.De heer Madlener (PVV):U zegt dat de vervuiler betaalt. Nu is het reizen per supersnelle trein
niet zo schoon; dat verbruikt veel energie. Toch stopt de overheid daar miljarden
subsidie in. De vervuiler betaalt in dit geval niet, maar krijgt geld van
de overheid. Vindt u het nou te verdedigen dat de vervuiler betaalt of zegt
u: eigenlijk klopt dat gewoon niet en laten wij daarover maar gewoon eerlijk
zijn?Minister Eurlings:Laat eens op u inwerken hoeveel mensen vervoerd worden met de hsl en hoezeer
dat de wegen ontlast, waarop continu heel milieuonvriendelijke files staan.
Telt u daar de negatieve effecten van te veel luchtverkeer bij op. Dat geeft
veel overlast, niet alleen wat CO2 en NOx betreft, maar
ook qua geluid. Vanuit dat oogpunt is aansluiting op het Europese hogesnelheidsnetwerk
niet alleen een vervoersinvestering, maar ook een milieu-investering. Wij
kunnen discussiëren over hoe wij dat alles tegenover elkaar zetten, maar
een en ander hangt natuurlijk ook af van de bezettingsgraad van een trein.
Daarover spraken wij zojuist. Als er maar één persoon in een
trein zit, dan is die trein supermilieuonvriendelijk. Als wij met een goed
aanbod zorgen dat die trein tjokvol zit, dan is het per reiziger een heel
milieuvriendelijk alternatief. Een goed gevulde trein levert per stoel natuurlijk
veel minder milieuvervuiling op dan een gemiddelde vliegtuigstoel.Ik ben aan het einde van mijn beantwoording gekomen. Als er nog vragen
zijn, hoor ik dat graag.De heer Nicolaï (VVD):Had de minister verwacht dat door de vliegtaks vier, vijf luchtvaartmaatschappijen
hun activiteiten zouden verplaatsen en dat er een nulgroei bij Schiphol en
een negatieve groei bij regionale luchthavens zou ontstaan?Minister Eurlings:Een bepaald effect was te verwachten. Ik geloof dat de staatssecretaris
van Financiën daarover in verschillende debatten heeft gesproken. Uit
de cijfers waarover de staatssecretaris zojuist sprak, blijkt dat de luchtvaart
de komende jaren ook in Nederland blijft groeien. Ik ben ervan overtuigd dat
niet alleen voor Schiphol, maar ook voor de regionale luchthavens een gezonde
toekomst is weggelegd. Ik heb zojuist gezegd dat luchthavens als Maastricht
en Twente er baat bij kunnen hebben als het ons lukt, de harde grens van 2500
km te verzachten. In dat geval komen de maatschappijen die naar Antalya en
de rest van Turkije vliegen er beter vanaf, want dat zijn voor dit soort luchthavens
belangrijke verbindingen. Ik heb ook begrepen dat regio's, bijvoorbeeld Limburg,
zelf initiatieven nemen. Zo is de gouverneur van Limburg in gesprek met KLM
over de vraag of KLM meer verbindingen kan overnemen. Ik heb er vertrouwen
in dat voor de luchtvaart in Nederland een gezonde toekomst
is weggelegd. Dat zal een wat groenere toekomst zijn, maar wel een toekomst
waarin het aantal vluchten niet daalt, maar ook in deze kabinetsperiode verder
stijgt. Dat is van belang, want de luchtvaart is niet alleen belangrijk voor
mensen die op vakantie gaan, zoals vanavond vaak is gezegd. De functie van
luchthavens als mainport is ook heel erg van belang voor onze nationale economie.De heer Nicolaï (VVD):Ik blijf benieuwd naar het antwoord op mijn vraag. Had u verwacht dat
dit zou gebeuren? Valt dit nou tegen of had u ingecalculeerd dat die luchtvaartmaatschappijen
zouden vertrekken en dat er negatieve groei zou ontstaan?Minister Eurlings:Het is van belang om af te wachten wat er gebeurt als de tickettaks wordt
ingevoerd. Die is er namelijk nog niet eens. Laten wij kijken wat er gebeurt
als die er straks is. U bent woordvoerder op het gebied van luchtvaart maar
ik weet niet of u gedachten heeft gehad, maanden voordat een taks mogelijk
wordt ingevoerd, over wat maatschappij a, b of c op luchthaven 1, 2 of 3 precies
gaat doen. Ik ga in elk geval niet zo ver in mijn gedachtevorming. Ik heb
vertrouwen in de cijfers die de staatssecretaris van Financiën heeft
laten zien, waaruit blijkt dat de luchtvaart in ons land in deze kabinetsperiode
behoorlijk blijft groeien. Het kabinet houdt de vinger aan de pols wat de
ontwikkeling in de praktijk betreft. Als het beeld heel anders wordt, dan
komt het kabinet bij de Kamer terug om te spreken over de oorzaken en consequenties
daarvan. Ik heb geen enkele reden om te twijfelen aan de cijfers waaruit blijkt
dat ook met een vliegheffing het aantal vliegtuigen niet afneemt maar toeneemt
in deze kabinetsperiode.De heer Tang (PvdA):Ik heb een vraag gesteld die nog niet is beantwoord.De voorzitter:U kunt die ook in tweede termijn herhalen. U bent kampioen interrumperen
vanavond.De heer Tang (PvdA):Ik heb de vraag gesteld en ik verzoek de minister om die nu al te beantwoorden.
De aanleiding van dit debat is ook de desinformatie van de lobby. Het ontbreekt
in dit debat aan cijfers over in hoeverre transportmodaliteiten leiden tot
externe effecten op bijvoorbeeld milieu en leefomgeving, en aan informatie
over in hoeverre die externe effecten door het belastingstelsel in rekening
worden gebracht bij de gebruiker. De minister spreekt over het stapelen van
kosten, maar ik heb het idee dat de sector weinig betaalt en veel vervuiling
veroorzaakt. Het debat wordt verstoord door de verschillende inschattingen
van wat de kosten zijn van de luchtvaart en de verschillende transportmodaliteiten
in het algemeen. Kan de minister die in kaart brengen? Kan hij de Kamer een
overzicht sturen van de externe effecten en de mate waarin die bij de gebruiker
in rekening worden gebracht?Minister Eurlings:Ik vind dat een interessante vraag. Ik ben bereid om na te gaan of daarvan
cijfers beschikbaar zijn. Ik vind echter ook dat de vraag buiten de scope
van dit debat valt. Wij zijn naar de Kamer geroepen vanwege de vraag naar
het aantal banen dat verdwijnt met de invoering van de tickettaks. Ik was
niet aanwezig bij de debatten die eerder zijn gevoerd over de tickettaks maar
ik kan mij voorstellen dat dit soort vragen daarin aan de orde is geweest.
Als daarvan cijfers beschikbaar zijn, dan kunnen die naar de Kamer worden
gestuurd. Mijn reactie in de richting van de heer Roemer was dat op het punt
van accijnzen Europa een rol moet spelen. Dat is wettelijk zo geregeld maar
dat is ook van belang in het kader van de concurrentiepositie van Nederland.
In het algemeen merkte ik daarbij op dat voorkomen moet worden dat alles op
elkaar wordt gestapeld. Als de accijnzen gemakkelijk geregeld konden worden,
dan was er misschien niet gekozen voor een nationale tickettaks. Dan was er
misschien gekozen voor een accijns over heel Europa. Die discussie is echter
momenteel weinig interessant omdat Europa er niet in meegaat.De heer Madlener (PVV):Voorzitter. Dit debat heeft helaas niet veel opgeleverd. Schiphol en de
Kamer van Koophandel waarschuwen voor de gevolgen – verlies van 10.000
tot 12.000 banen – en het kabinet reageert met een reprimande. Ik vind
dat een ongelukkige uitkomst. Het kabinet moet de waarschuwing op zijn minst
serieus nemen en nog eens goed overleggen over de onderbouwing. Misschien
zijn zaken veranderd, misschien zijn de olieprijzen verder gestegen, misschien
raakt Amerika in een recessie. Wie zal het zeggen? Er kan van alles veranderen
waardoor alle mooie plaatjes en grafiekjes onzin blijken te zijn. Het kabinet
houdt zich vast aan een schijnwerkelijkheid. Een reprimande is voor Schiphol
zeker niet op zijn plaats; overleg en bijsturen lijkt mij beter.Het kabinet, met name staatssecretaris De Jager, doet heel schamper over
die banen. Ik vind dat schokkend. Het kabinet geeft miljarden uit om banen
te creëren – wat net zo goed fictieve banen zijn want zij bestaan
nog niet – maar schampert over een banenverlies van 10.000 of 12.000
dat het maar fictieve banen zijn. Het kabinet geeft daarmee een schijnredenatie.
Eigenlijk houdt het de Kamer daarmee voor de gek. Een baan in de toekomst
is een baan, of die nu door het kabinet wordt gecreëerd dan wel ontstaat
door economische groei; die zijn evenveel waard. De staatssecretaris kan niet
zeggen: die banen bestaan nog niet, dus ze zijn niet belangrijk.Een ander effect dat de bewindslieden onderschatten, is de maatschappelijke
weerstand. De staatssecretaris zegt: als wij deze belasting niet hadden verhoogd,
hadden wij andere moeten verhogen of niet kunnen verlagen. Ik en met mij vele
burgers merken er niets van. Onze loonstrookjes zijn netto niet omhooggegaan
maar de vakantiekosten worden wel hoger. Het is jammer dat de bewindslieden
niet willen luisteren naar geluiden uit de samenleving.Ik heb grote bedenkingen bij de krampachtige wijze waarop de bewindslieden
Turkije en Marokko onder het lage tarief willen brengen. Er zijn ook andere
landen op de wereld. Ik begrijp niet waarom zij constant deze landen willen
bevoordelen.Omdat ik niet overtuigd ben van het nut van deze vliegticketbelasting –
zij levert te weinig op, is te duur en gaat ten koste van de welvaart –
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de vliegticketbelasting veel meer banenverlies gaat opleveren
dan verwacht;overwegende dat de vliegticketbelasting de concurrentiepositie van Nederlandse
luchthavens fors ondermijnt;overwegende dat vanwege het uitwijkgedrag van toeristen de milieuwinst
zwaar tegenvalt;overwegende dat de economische schade door de vliegticketbelasting zeer
hoog uitpakt, de burgers op kosten worden gejaagd en de belastinginkomsten
voor de overheid dientengevolge omlaag zullen worden gebracht;verzoekt de regering, de vliegticketbelasting alsnog te schrappen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Madlener. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 1(31396).De heer Roemer (SP):Ik snapte even niet wat de heer Madlener bedoelde met zijn opmerkingen
over Marokko en Turkije. Hij is er blijkbaar niet voor dat de belasting voor
deze landen wordt verlaagd. Wil hij voor die twee landen het hoge tarief hanteren?In zijn motie zet de heer Madlener een aantal zaken neer als feiten, terwijl
ik van het kabinet heel duidelijk heb gehoord dat deze volledig onderuit zijn
gehaald.De heer Madlener (PVV):Feiten aangaande de toekomst bestaan niet. Dat geldt voor zowel mijn toekomstverwachtingen
als die van staatssecretaris De Jager. Het zijn verwachtingen. De verwachtingen
van Schiphol zijn een stuk negatiever dan die van het kabinet. Laten wij hopen
dat het allemaal minder slecht uitpakt, maar ik heb ik daar zorgen over. Dit
heb ik in mijn motie trachten te verwoorden.Marokko en Turkije worden hier telkenmale genoemd als landen die niet
onder het lage tarief vallen. Ik hoor de regering niet over Finland, Rusland
of andere landen die net niet binnen de afstand vallen. Kortom, het is op
zijn minst bedenkelijk dat juist weer voor Marokko en Turkije een uitzondering
moet worden gemaakt.De heer Roemer (SP):Ik snap hier werkelijk helemaal niets meer van. De heer Madlener moet
zich wel een beetje fatsoenlijk verdiepen in de stukken als hij over Finland
begint. Het is echt een heel kwalijke zaak dat hij uitgerekend Marokko en
Turkije onder het hoge tarief wil laten vallen. Verder gaat hij wel degelijk
uit van feiten, want in zijn motie spreekt hij niet over verwachtingen. Blijkbaar
heeft hij helemaal niet geluisterd naar argumenten die over en weer zijn gegeven.
Het is hartstikke mooi dat de heer Madlener hier een praatje houdt, maar laat
hij dat dan wel baseren op de feiten en de gegeven argumenten. Wat hij roept
is een beetje schone schijn; ik kan er echt niks mee.De heer Madlener (PVV):Jammer dat de SP-fractie zo bezig gaat. Er is een lijn getrokken van 2500
km rond Nederland. Het blijkt dat Turkije en Marokko doorsneden worden. Slechts
een klein stukje van Marokko en een deel van Turkije vallen binnen die lijn.
Ook andere landen, misschien Rusland, worden doorsneden. Dit is slechts een
voorbeeld; ik weet niet precies hoe die lijn loopt. De regering noemt in ieder
geval deze twee landen: daarvoor moet een uitzondering worden gemaakt. De
cirkel moet dus niet rond zijn maar om Turkije en Marokko lopen heen. Dat
is een bedenkelijke gang van zaken.De heer Tang (PvdA):Ik probeer nog altijd het wereldbeeld van de PVV te achterhalen. Ik ben
er nog niet helemaal achter, maar ik doe weer een poging. Bij een interruptie
van Wijnand Duyvendak deed de heer Madlener verhalen over het smelten van
de ijskappen af als doemdenken, verhalen die angst aanjagen. Op het moment
dat Schiphol waarschuwt – dit bleek ten onrechte – dat deze belasting
heel veel banen kan gaan kosten, neemt hij dat pessimisme wel over. Waarom
is het ene wel en het andere geen angst aanjagen? Ik kan er geen chocola van
maken.De heer Madlener (PVV):Dat kan ik heel makkelijk uitleggen en iedereen kan het begrijpen. Aan
de banen op Schiphol kunnen wij namelijk iets doen en aan het eventuele smelten
van de ijskappen niet. Als wij de ticketbelasting invoeren, zal dat niets
veranderen aan ons klimaat. Als dat effect wil hebben, dan moet de hele wereld
daartoe overgaan. De Nederlandse alleengang heeft geen enkele zin. Dat is
precies het onderscheid tussen de twee voorbeelden.De heer Tang (PvdA):De heer Madlener zou enige consistentie binnen één debat
kunnen betrachten. Eerst zette hij de bezorgdheid om het klimaat weg als doemdenken
en onnodig angst aanjagen en nu zegt hij dat wij niets aan het klimaatprobleem
kunnen doen, wat toch een ander argument is. Is enige consistentie misschien
mogelijk?De heer Madlener (PVV):Het getuigt van enig realisme, lijkt mij. Ik zeg toch duidelijk dat deze
ticketbelasting niets aan het wereldklimaat zal veranderen? Dat weet de heer
Tang net zo goed als ik. Als hij beweert dat het klimaat de reden is om dit
te doen, dan liegt hij. Dan houdt hij mensen voor de gek. Als het al waar
zou zijn dat er sprake is van opwarming van het klimaat – ik heb daar
deze paasdagen weinig van gemerkt – dan moet de hele wereld maatregelen
nemen. Een Nederlandse alleengang heeft alleen economische schade tot gevolg
en levert absoluut geen zinvolle bijdrage voor het klimaat.De voorzitter:Mevrouw Wiegman en de heer Duyvendak laten zich excuseren. Zij zullen
dan ook niet in tweede termijn het woord voeren.De heer Omtzigt (CDA):Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor een paar heldere antwoorden
en toezeggingen. Dit debat heeft voor de CDA-fractie meer opgeleverd dan zij
in het begin had kunnen denken. De heer Duyvendak heeft toegegeven dat hij
tegen de stemmingmakerij is door alle organisaties die met de overheid gelieerd
zijn en financiële banden met de overheid hebben. Dat nemen wij voor
kennisgeving aan voor een volgende keer. De heer Madlener geeft toe dat er
geen banen verdwijnen en dat er geen ontslagen vallen. Het is erg prettig,
mijnheer Madlener, dat u dat in een interruptie gezegd hebt, want daarmee
hebt u de bodem onder uw betoog vandaan gehaald.De staatssecretaris van Financiën schrijft een interessante brief
aan Schiphol. Wij zullen deze brief en het antwoord waartoe de staatssecretaris
uitnodigt, graag in deze Kamer ontvangen. In mei zal de staatssecretaris een
brief schrijven waarin hij vertelt wat wij gaan doen met de Azoren, de Canarische
Eilanden, Turkije en Marokko en waarin hij zal ingaan op de differentiatie
die optreedt tussen bijvoorbeeld Maastricht Airport en Groningen Airport voor
bepaalde bestemmingen. Mijn oplossing voor het doorsnijdingsprobleem zou zijn:
pak gewoon 2500 kilometer vanaf de grens van Nederland; dan ben je in ieder
geval van het probleem tussen Groningen en Maastricht af. Tel een land dat
daar gedeeltelijk binnen valt helemaal mee. De staatssecretaris kan er ook
iets anders op verzinnen, maar laat hij in ieder geval met een oplossing komen.In oktober verwachten wij een mooie brief van de staatssecretaris van
Financiën, de minister van EZ, de minister van V&W en wie er allemaal
nog meer wil tekenen, over het ETS en stapelingseffecten en over de stand
van zaken rond de EU-onderhandelingen. Ik herhaal het: ook de CDA-fractie
is voor een breed gedragen klimaatbeleid. Dat eindigt niet bij de Nederlandse
grens; daar smelten de poolkappen namelijk niet. Zulk beleid gaat verder.
Daarom zien wij graag dat met grote voortvarendheid gestalte wordt gegeven
aan de internationale samenwerking.Verder hebben wij met grote belangstelling kennisgenomen van de warme
steun van de minister van V&W voor regionale luchthavens in Maastricht
en Twente. Ook dat wekt verwachtingen voor de toekomst. Zijn antwoorden over
stapeling van accijnzen, het ETS en de tickettaks waren voor ons volstrekt
helder. Wij hopen eenzelfde helderheid in de brief te zullen zien.De heer Tang (PvdA):Voorzitter. Ik heb mij gestoord aan de desinformatie van lobbygroepen
die dit debat verstoort. Voor de goede verstaander heeft de staatssecretaris
laten doorschemeren dat het kabinet het publieke bedrijf Schiphol een standje
zal geven. Dat lijkt mij in dit geval terecht. Dat is de winst van dit debat.
Men kan niet ongestraft zomaar ongestaafde beweringen rondstrooien. En de
heer Madlener, ach ja.De heer Madlener (PVV):Ach ja, waarom zou je nog in debat gaan met mijnheer Madlener? Stel je
voor! Ik stel de heer Tang toch een vraag. Het kabinet gaat uit van een verlies
van 10.000 banen. Schiphol en de Kamer van Koophandel houden het op een banenverlies
van 12.000. Ik vind het verschil tussen 10.000 en 12.000 nu niet zo wereldgroot
dat ik moet concluderen dat die lobbygroepen maar een beetje retorisch bezig
zijn. De heer Tang overdrijft dat een beetje. Het verschil tussen 10.000 en
12.000 is toch niet zo groot?De heer Tang (PvdA):Als ik het debat goed beluisterd heb, ging het om 5000 tot 10.000 banen.
Ik heb de staatssecretaris ook horen zeggen dat dit waarschijnlijk nog een
overschatting is van de effecten. Bovendien vergeet de heer Madlener één
brokje informatie. Wij wisten al een tijd dat de heffing uiteindelijk geen
effect zal hebben op de Nederlandse arbeidsmarkt. Onze werkloosheid wordt
uiteindelijk niet bepaald door dergelijke belastingen, maar hangt zeer sterk
af van onze arbeidsmarktinstituties. Dat zijn de wetten in de economie, waarop
ook het Centraal Planbureau gewezen heeft. Dit kan de heer Madlener gewoon
nalezen in de "second opinion" die het CPB al in september vorig
jaar naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.Wij zien uit naar de brief in mei over differentiatie. De PvdA is blij
dat dit aangegrepen wordt om de problemen met doorsnijdingen van verschillende
landen te bekijken. Inderdaad gaat het hierbij onder andere om Turkije. Zo
komt er voor sommige landen, waarin de heffing rare effecten heeft, één
tarief. Wij wachten dit af en dringen aan op een snelle oplossing van de problemen
die hiermee gemoeid zijn.Tot slot vraag ik het kabinet om een overzicht te maken van de mate waarin
het principe van "de vervuiler betaalt" al is doorgevoerd. Ik vind
het prima om te spreken over een stapeling van kosten, maar deze discussie
kan alleen goed gevoerd worden als duidelijk is waarin het principe van "de
vervuiler betaalt" al is doorgevoerd. Mijn inschatting is dat het beeld
bij de luchtvaart nog niet heel gunstig is, gegeven dat er nog geen kerosineaccijns
is en gegeven dat er nog geen btw op tickets wordt geheven. Wij kunnen hierover
debatteren, maar ik heb liever de feiten op tafel en vraag aan het kabinet
om met een overzicht te komen.De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter. Ik bedank de bewindspersonen, in de eerste plaats natuurlijk
omdat zij de moeite hebben willen nemen om op verzoek van de Kamer deze avond
aanwezig te zijn en in de tweede plaats voor hun beantwoording. Het is wel
jammer dat de indruk wordt gewekt dat naarmate de negatieve gevolgen duidelijker
worden, het kabinet overtuigder raakt van deze averechtse maatregel. Dit is
een reden te meer om te hopen dat de negatieve gevolgen niet nog verder toenemen.De staatssecretaris van Financiën stelt het duidelijkst dat er eigenlijk
niets nieuws onder de zon is. Deze beantwoording schiet echter tekort. Er
is niet echt gereageerd op mijn zorgen over het verplaatsen van activiteiten
van een groot aantal luchtvaartmaatschappijen en over het gebrek aan groei
van meerdere luchthavens. Dit zijn wel degelijk nieuwe feiten en ontwikkelingen.
De filosofie van het kabinet zal zijn: geen gat in de begroting, dan maar
een gat in de economie.Ik constateer dat mijn zorgen over de economische aspecten en over de
mogelijkheid om op vakantie te gaan niet worden gedeeld. Toch kan ik op een
positieve manier eindigen. Er is namelijk wel een winstpunt. Wij zijn
vanavond dus niet allemaal voor niets gekomen. Er is gloedvol en terecht betoogd
dat de aanpak vooral Europees en internationaal moet zijn en dat vooral aansluiting
moet worden gezocht bij de CO2-emissiehandel, die wij Europees
bespreken. De mooiste winst van vanavond is dat wij in oktober een brief zullen
krijgen waarin de samenhang van die verschillende dingen wordt uitgelegd,
om te voorkomen dat het een stapeling wordt van verschillende maatregelen.Dit brengt mij tot de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat invoering van de vliegticketbelasting leidt tot banenverlies
en het uitwijken van luchtvaartmaatschappijen naar net over de grens gelegen
luchthavens;overwegende dat dit schadelijk is voor regionale economieën en de
nationale kenniseconomie;overwegende dat de invoering van de vliegticketbelasting nauwelijks bijdraagt
aan het milieu;verzoekt de regering, de invoering van de vliegticketbelasting te heroverwegen
en aansluiting te zoeken bij het Europese Emissiehandelsysteem,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Nicolaï. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 2(31396).Staatssecretaris De Jager:Ik denk dat de beantwoording vrij snel kan gebeuren. Ik zal proberen herhalingen
te vermijden. Op een aantal punten zijn wij in de eerste termijn al ingegaan.
En natuurlijk hebben wij tijdens het debat over het Belastingplan 2008 al
uitgebreid over de gevolgen van de invoering van de vliegbelasting gesproken.
Ook toen had dit al de aandacht van de Kamer. In de richting van de heer Madlener
zeg ik overigens dat ik het absoluut niet over fictieve banen wilde hebben.
Ik heb gezegd dat als er gesproken wordt over een verlies er een fictief verlies
bedoeld wordt, omdat het een lagere groei betekent. Er is dus wel sprake van
banengroei, maar van minder banengroei dan anders. Ik wil niet spreken over
fictieve banen, want dat suggereert alsof ik welke banen dan ook niet belangrijk
zou vinden; dat beeld wil ik hier echt bestrijden. Voor dit kabinet is arbeidsparticipatie
inderdaad ontzettend belangrijk. Deze vliegbelasting is economisch juist veel
minder schadelijk dan andere belastingvormen, zoals belasting op arbeid; het
Centraal Planbureau geeft dat ook in veel studies aan. Het valt mij op dat
de Kamer van die belasting op arbeid geen groot punt van maakt, terwijl daar
het marginale tarief tot 52% doorloopt voor de hardwerkende burgers
over wie werd gesproken. Dan kun je je afvragen wat nu economisch schadelijker
is: belasting op arbeid of op vliegen?Ik dank de Kamer voor de steun die een meerderheid van de leden heeft
uitgesproken voor de vliegbelasting. Ik zal in de brief inderdaad ook aandacht
schenken aan doorsnijdingen. In de richting van de heer Madlener zeg ik overigens
ook dat ik het niet alleen over Turkije en Marokko heb gehad, maar ook over
de Canarische Eilanden – dat zal, gelet op zijn achterban, wellicht
meer aanspreken – alsmede over bijvoorbeeld de Azoren. Het gaat dus
niet alleen om Turkije en Marokko, maar om een concrete grens. Ik heb ergens
een kilometergrens; ik ga niet zeggen dat bepaalde landen onder een lager
tarief vallen. Uiteraard doen wij dat niet. Het zou ook lastig zijn om de
suggestie over te nemen om bij een doorsnijding maar een heel land te nemen;
voor Rusland zou je dan tot aan bijvoorbeeld Vladivostok voor het belastingtarief
van € 11,25 kunnen vliegen. Dat zou ook een beetje vreemd zijn.
Bovendien betekenen meer differentiatie en meer schijven in kilometerdifferentiatie
ook weer meer doorsnijdingen. Wij staan voor een dilemma en wij hebben wel
een aantal oplossingsrichtingen. Ik ben in ieder geval benieuwd naar de reactie
van de Kamer op mijn mening daarover in de brief die ik in mei aan de Kamer
zal sturen; daarin zal ik proberen aan de verschillende geluiden hier op dit
punt aandacht te besteden.De heer Madlener (PVV):Wij zullen er de Handelingen op na moeten lezen, maar u hebt niet gezegd
dat voor de Canarische Eilanden een uitzondering zou moeten worden gemaakt,
want die behoren niet tot het Europese weet-ik-veel-wat. Volgens mij hebt
u daarentegen gezegd dat alleen een uitzondering moet worden gemaakt voor
Marokko en Turkije; dat zou u gaan bestuderen. Volgens mij hebt u het zo gezegd,
maar wij kunnen het nalezen in de Handelingen. Ik vind het op zijn minst een
bedenkelijke redenatie.Staatssecretaris De Jager:Het is ook niet mijn redenatie. Turkije en Marokko worden doorsneden;
dat levert een doorsnijdingsprobleem op. Voor de rest zijn er heel weinig
landen waar dat ook voor geldt. Voor de gehele EU geldt het tarief van € 11,25.
Er zijn dus voor de rest niet veel landen die worden doorsneden, want vaak
ligt die grens dan net in een EU-land of in zee. Als je de grens zou optrekken
zodat Turkije en Marokko in het geheel onder de middenschijf of de eerste
schijf zouden vallen, dan zou je ook het punt van de Canarische Eilanden en
de Azoren kunnen meenemen, afhankelijk van de vraag welke kilometergrens je
neemt. Ik heb alleen aangegeven waarom de Canarische Eilanden bij de huidige
vliegbelasting logischerwijs onder het hogere tarief vallen; het is namelijk
veel verder vliegen dan 2500 kilometer. Als je gaat oprekken, dan is het denkbaar
dat bij zowel de Canarische Eilanden als de Azoren als Turkije als Marokko
een aantal problemen in één klap worden opgelost. Nogmaals,
ik doe hier op dit punt geen toezegging, want het hangt ook samen met de opbrengsten
die wij kunnen genereren met een eventuele milieudifferentiatie. Ik zeg wel
toe dat ik in de brief van mei aanstaande aandacht besteed aan deze problematiek.Ik kan de heer Madlener blij maken met het feit dat Finland lid is van
de Europese Unie en dat Moskou ruim onder de grens van 2500
kilometer valt. Beide vallen op dit moment in het lage tarief van € 11,25.De heer Madlener (PVV):Dan wordt Rusland dus ook doorsneden?Staatssecretaris De Jager:Dat is correct; Rusland wordt inderdaad ook doorsneden. Maar Rusland wordt
voorbij Moskou doorsneden en daar zitten net niet heel veel van die plaatsen.
Als je naar een andere plaats wilt, moet je echt weer een heel eind verder
in Rusland. Sint-Petersburg en Moskou vallen dus volgens mij beide binnen
de grens van 2500 kilometer.Ik zal het verzoek van de heer Tang over het principe van "de vervuiler
betaalt" doorgeleiden naar de minister van VROM, opdat zij daarover een
nadere analyse opstelt en naar de Kamer stuurt.De voorzitter:De minister van Verkeer en Waterstaat heeft te kennen gegeven dat hij
niet meer zal spreken. Er liggen echter nog wel twee moties. Kan de staatssecretaris
daarop ingaan?Staatssecretaris De Jager:Gelet op de discussie, zal het zal de Kamer niet verbazen dat ik aanneming
van beide moties ontraad.De heer Madlener (PVV):Ik heb een kort verzoek. Wij gaan het principe "de vervuiler betaalt"
nog eens aan een nadere studie onderwerpen. Ik zou daarbij graag het spoor
en het openbaar vervoer betrekken, alsmede de vraag of iedere vervuiler evenveel
betaalt. Over dit punt is namelijk geen geheel consequente redenatie gevolgd.Staatssecretaris De Jager:Ook dit verzoek zal ik doorgeleiden naar de minister van VROM zodat deze
aandacht kan besteden aan de verschillende vervoersmodaliteiten. Tot slot
zal ik de afbeelding die ik u hier laat zien op kleiner formaat aan de Kamer
doen toekomen.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik noem de toezeggingen op.1. De staatssecretaris van Financiën zal een brief naar Schiphol
sturen over het verschil van inzicht in de cijfers met betrekking tot het
banenverlies. De Kamer zal een afschrift van deze brief ontvangen.2. In de brief van mei zal de staatssecretaris van Financiën terugkomen
op de differentiatie van de vliegtaks, ook in samenhang met de doorsnijdingen
van bepaalde bestemmingen.3. De regering zal voor 1 oktober 2008 met een brief komen over de
stand van zaken bij de invoering van een Europees emissiehandelssysteem voor
de luchtvaart, ook in samenhang met de eventuele gevolgen daarvan voor de
vliegtaks en voor het voorkomen van stapeling van kosten.4. De regering zal uitzoeken of er gegevens zijn over de externe kosten
van verschillende transportmodaliteiten en de mate waarin die kosten zijn
verdisconteerd in belastingen. De regering zal de Kamer informeren over de
uitkomst van dit onderzoek.Ik dank de Kamerleden voor hun bijdrage aan het spoeddebat. Ik dank de
beide bewindslieden voor hun komst. Ik stel voor, aanstaande dinsdag over de ingediende moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 22.04 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-4782-4804.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl