Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Huurprijzenwet woonruimte (versterking positie huurder bij verhoging van de huurprijs met meer dan een bepaald percentage) (24465)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 3511-3538

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

25-01-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 47, pagina 3511-3538

25-01-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24465Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Huurprijzenwet woonruimte (versterking positie huurder bij verhoging van de huurprijs met meer dan een bepaald percentage) (24465)Pagina 3511-3538
Regeling van werkzaamheden (donderdag 26 januari 1996)Pagina 3538-3539
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 26 februari 1996)Pagina 3567-3567
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Bijzondere bepalingen in verband met de vernieuwing van het openbaar bestuur in de provincie Rotterdam (Wet bijzondere bepalingen provincie Rotterdam) (24087); wetsvoorstel Regels in verband met de instelling van de provincie Rotterdam en de wijziging van de gemeentelijke indeling in die provincie (Wet instelling provincie Rotterdam) (24088); - Motie-Van der Heijden over schaalvergroting in het basisonderwijs (24087, 24088, nr. 30)Pagina 3540-3567
Behandeling wetsvoorstel Goedkeuring van de op 28 april 1995 te Brussel tot stand gekomen verdragen betreffende de toetreding van de Republiek Oostenrijk tot het op 14 juni 1985 te Schengen tot stand gekomen Akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen en de op 19 juni 1990 te Schengen tot stand gekomen Overeenkomst ter uitvoering van dat Akkoord (24320)Pagina 3511-3511

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 371 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van de Huurprijzenwet woonruimte (versterking positie huurder bij verhoging
van de huurprijs met meer dan een bepaald percentage) (24465).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik ga ervan uit dat dit een pregnante behandeling zal zijn, aangezien
dit mij gisteren vele malen door vele woordvoerders is verzekerd.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het zal de staatssecretaris niet zijn ontgaan
dat de CDA-fractie al eerder erg veel belang hechtte aan de combinatie van
dit wetsvoorstel en zijn voorstel om de maximale huurprijsstijging te houden
op 6,5%. Vorig jaar kon dit wetsvoorstel nog niet betrokken worden bij het
huurbeleid voor 1995. Dat was voor ons aanleiding om te zeggen dat ondanks
het akkoord dat er lag tussen de staatssecretaris en de koepels, de positie
van de huurders versterking nodig heeft, waarbij een regeling van procesvereisten
noodzakelijk is. De staatssecretaris heeft toen gezegd relatief niet veel
tijd te hebben om dat te regelen. Het wetsvoorstel nu overziend, zou je je
kunnen afvragen wat de reden is geweest waarom het geen rol heeft kunnen spelen
bij het huurbeleid voor 1995. Laten wij reëel zijn, het is nu eigenlijk
op de valreep, want wil je dit wetsvoorstel een rol laten spelen bij het huurbeleid
voor 1996, dan moet het toch wel per 1 maart kracht van wet krijgen. Hoe denkt
de staatssecretaris dit tijdsprobleem overigens op te lossen?
Zoals gezegd, zijn wij het eens met de strekking van het wetsvoorstel, maar
dan moet het ook daadwerkelijk inhoud krijgen vanaf 1 maart a.s.
 
 De CDA-fractie verwacht van het voorstel een dempend effect als het gaat
om de huurontwikkeling in ons land. Ik ga straks nog in op de vraag vanaf
welke hoogte de procesvereisten van invloed zouden moeten zijn. Het is enorm
belangrijk dat dit dempend effect ook van invloed is op de particuliere huursector.
Evenals in het schriftelijk verslag wil ik benadrukken dat het hier gaat om
een motiveringsprocedure, een marginale toetsing, en niet om het creëren
van een nieuwe onderhandelingspositie.
 
 De CDA-fractie heeft ook niet onder stoelen of banken gestoken dat wij
enige moeite hebben met het punt dat ook op collectief niveau die procesvereisten
moeten worden ingevuld. Indien er bij de verhuurder een representatieve huurdersorganisatie
actief is, gaan ook procesvereisten gelden voor die huurdersorganisatie. De
Huurprijzenwet gaat in feite uit van een individuele contractrelatie tussen
huurder en verhuurder. Juridisch gezien, is hiermee een oneigenlijk element
in de Huurprijzenwet geslopen. Zou dat zijn – een lid van de oppositie
moet zich dat toch in sterkere mate afvragen dan een lid van de coalitie –
om de heer Duivesteijn wat wind uit de zeilen te nemen? Zoals ik ook de versnelling
inzake dit wetsvoorstel gezien heb als het enige goede element van het initiatiefwetsvoorstel
van de heer Duivesteijn, althans die stok achter de deur heeft hij in ieder
geval teweeggebracht. Ik wil de heer Duivesteijn verder nog niet te veel hoop
geven met oog op zijn initiatiefwet. Misschien trekt hij deze ook wel in,
wanneer de wet die wij vandaag behandelen glorieus door de Kamer is gelopen.
Dit laat onverlet dat de CDA-fractie het collectieve element in feite oneigenlijk
vindt. Kan de staatssecretaris daar nog eens op ingaan?
 
 Er komt nog een nadere regeling over de representativiteit van de huurdersorganisatie.
Zou de staatssecretaris kunnen overwegen om in nader overleg met huurders
en verhuurders tot een nadere definiëring te komen, zodat op die manier
ook inhoud kan worden gegeven aan de zelfregulering die de CDA-fractie wil
inzetten als het gaat om de toekomst van het huurbeleid in Nederland? Hoe
denkt de staatssecretaris hierover?
 
 We hebben uitvoerig een algemeen overleg gehad over het huurbeleid 1996.
Hierbij zijn vele elementen aan de orde geweest, waaronder de "mysterious"
X. Hoe vullen wij de X in als het om de procesvereisten gaat? Vanaf welk moment
gaan de procesvereisten gelden? De staatssecretaris heeft gekozen voor 3,8%.
Wat is daar precies de reden van? Voelt de staatssecretaris zich gebonden
aan de overeenkomst die gesloten is tussen huurders en verhuurders? Hij was
daar overigens zelf geen partij.
 
 Wij hebben een brief ontvangen van de koepels. Daarin wordt nog eens met
nadruk gezegd dat, als de sector zelf tot een conclusie komt, je deze niet
zomaar opzij moet zetten. De koepels hebben daar op zich gelijk in, hoewel
het me opvalt dat de Woonbond vervolgens niet ook een brief van dezelfde strekking
gestuurd heeft. Een CDA-fractie die gelooft in zelfregulering moet dat dus
serieus nemen. Desalniettemin blijft de vraag waarom er niet voor is gekozen,
de procesvereisten te laten gelden vanaf de minimale huursomstijging. Wat
is daar de reden van? Kan de staatssecretaris daar nog eens expliciet op ingaan?
 
 Voorzitter! De staatssecretaris komt vooralsnog niet met nadere richtlijnen
over de procesvereisten zelf. De CDA-fractie zou hier met de staatssecretaris
nog nader over van gedachten willen wisselen, omdat zij denkt dat het belangrijk
is dat er vanaf het begin duidelijkheid bestaat over de nadere richtlijnen.
De staatssecretaris zegt dat hij niet elke kamerverhuurder en elke kleine
particuliere verhuurder hiermee kan opzadelen. Ik kan mij voorstellen dat
hij een drempel inbouwt, maar hij zou vanaf een verhuurder met een bepaald
aantal woningen tot een bepaalde uniformering kunnen komen als het om de procesvereisten
gaat. De Nationale woningraad heeft een poging gedaan. Wat vindt de staatssecretaris
daarvan? Is hij het met mij eens dat er enige uniformering moet komen, zodat
dit ook een uitstraling heeft naar de relatief grotere particuliere verhuurders?
Kortom, wil hij de regeling al van start doen gaan zonder richtlijnen? Het
jaar 1996 zou dan wel eens wat chaotisch op dit vlak kunnen worden. Wij achten
enige sturing toch belangrijk.
 
 Voorzitter! Tot slot. De regeling zal vanaf 1 maart van kracht worden.
Dat is ontzettend belangrijk. De tijd gaat dringen om hier de positie van
de huurder te versterken. Hoe denkt de staatssecretaris hieraan in het eerste
jaar nader inhoud te geven?
 
 Zoals de staatssecretaris uit mijn bijdrage kan opmaken, kan mijn fractie
met de strekking van het wetsvoorstel instemmen. Zij heeft echter op een paar
onderdelen nog enkele vragen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! De huurders hebben het zwaar te verduren. Het
is dan ook goed om de positie van de huurder in relatie tot de verhuurder
te verstevigen en wettelijk aan te scherpen. Dit is natuurlijk niet de oplossing
van alle problemen, maar het geeft de huurders in ieder geval de mogelijkheid
om hun problemen onder de aandacht te brengen. Als je ziet wie het belangrijkste
deel van de kosten van de sociale huisvesting dragen, is het logisch dat de
huurders meer in te brengen krijgen dan nu feitelijk het geval is. Zeker onder
het nieuwe huurdersregime na de brutering zijn de huurders feitelijk de grootste
financiers van de corporatie.
 
 Naar onze mening wordt in het aan de orde zijnde wetsvoorstel huurders
niet het recht gegeven dat zij op grond van hun financiële inbreng in
de corporatie moeten hebben. De plicht om huurders schriftelijk op de hoogte
te stellen van de huurverhoging en het recht op schriftelijk commentaar van
de individuele huurder zijn te beperkt, zeker als de verhuurder zelf kan bepalen
wat de belangrijkste commentaren zijn. Het overleg met een huurdersraad is
naar onze mening zeker te beperkt, omdat de invloed van de huurders terug
is gebracht tot een kleine groep vertegenwoordigers die op dit moment veelal
niet is gekozen. Het is nog onduidelijk wat onder representatief wordt verstaan.
Een algemene maatregel van bestuur is daarvoor nodig. Als het al om een gekozen
huurdersraad gaat, dan nog is het goed als er eenmaal per jaar een algemeen
collectief overleg met de huurders plaatsvindt. 
 
 Met de door ons ingediende amendementen wordt beoogd, de huurder een sterkere
positie te geven inzake de bemoeienis waarop hij, gezien zijn financiële
relatie met de verhuurder, aanspraak moet kunnen maken. Het is daarnaast goed
dat huurders minimaal eenmaal per jaar bijeenkomen voor overleg. Het gehele
beleid van de verhuurder kan dan de revue passeren, dus alles wat met huurprijzen
en het beheer van de woningen te maken heeft. De problemen van de verhuurder
en van de huurder kunnen dan tegenover elkaar geplaatst worden.
 
 De huurverhoging is een goede aanleiding om zo'n bijeenkomst te beleggen,
maar niet meer dan dat. Ik ben van mening dat, ongeacht een huurverhoging
of – nog beter – geen huurverhoging, een recht op collectief overleg
goed is. Huurders dienen inzicht te krijgen in de volledige financiële
situatie van hun corporatie en niet alleen in het deel dat hun woonblok of
groep woningen betreft of het deel dat betrekking heeft op de huurverhoging.
Ik pleit dus voor een breder inzicht. Er zijn bij zo'n overleg altijd mensen
aanwezig die de boekhouding van de verhuurder goed kunnen beoordelen. De huurders
krijgen dan ook inzicht in de samenhang van het beleid van de corporatie.
 
 In het wetsvoorstel worden de procesvereisten verplicht gesteld boven
een huurverhoging met een percentage X. Wij verwachten dat X betrekking zal
hebben op de gemiddelde huursomstijging. Ik ben van mening dat de procesvereisten
moeten gelden ongeacht de hoogte van de huurverhoging. Nogmaals, de huurders
zijn de belangrijkste financiers en hebben er recht op, zich te bemoeien met
het beleid van de corporatie.
 
 Met het amendement op stuk nr. 9 wordt beoogd, de verhuurders te verplichten,
de huurders inzicht te geven in de totale financiële positie. In de memorie
van toelichting staat: het is niet de bedoeling en evenmin noodzakelijk dat
alle gegevens worden verstrekt. Veeleer gaat het om de onderbouwing van de
naar het oordeel van de verhuurder minimaal noodzakelijke huursomstijging.
Voorzitter! Wij vinden dat te beperkt. Bij de motivering van de huurverhoging
moet de verhuurder verplicht worden, gegevens over de totale financiële
positie te verschaffen en niet alleen de reden van de voorgenomen huurverhoging.
De nu voorgestelde procesvereisten zijn voor ons dus iets te mager. Het gaat
eigenlijk om niet meer dan het verstrekken van informatie en door dit amendement
worden die eisen aangescherpt. De verhuurder dient de volgende stappen te
ondernemen met betrekking tot de manier waarop de huurder zich kan uitspreken
over de huurverhoging. In ons voorstel zal hij een brief aan alle huurders
moeten sturen met alle informatie over het financiële beleid en de situatie
van het woningbedrijf. De huurders moeten de mogelijkheid krijgen, schriftelijk
te reageren. Dit is allemaal hetzelfde als in het wetsvoorstel staat. Als
er een representatieve huurdersorganisatie is – de vraag is dan wat
representatief is – dient daarnaast toch nog overleg gepleegd te worden
met alle huurders. Als de verhuurder met die organisatie heeft gesproken,
zal het commentaar op schriftelijke reacties van huurders en het verslag van
het overleg met de verhuurder naar alle huurders gestuurd moeten worden. Daar
kan dan een uitnodiging bij gedaan worden voor een overlegavond met alle huurders.
 
 Met deze amendementen willen wij een zodanige situatie creëren dat,
ongeacht de huurverhoging, er eenmaal per jaar een collectief overleg plaatsvindt
met de verhuurder. Het meest geschikte moment is dat van de huurverhoging.
De huurders moeten alle informatie krijgen die zij nodig hebben om een oordeel
te kunnen vellen. Zo ontstaat een situatie waarin alle huurders bij elkaar
komen, of er nu wel of niet een representatieve huurdersorganisatie is, en
hun opmerkingen, ideeën, voorstellen en kritiek op het beleid van de
verhuurder aan de orde kunnen stellen. Wij zijn van mening dat hiermee de
positie van de verhuurder ook wordt verstevigd, omdat deze een beter inzicht
krijgt in hetgeen er onder zijn huurders leeft, en dat is op dit moment veel.
Het is tevens van belang voor de huurders, omdat zij elkaar dan zien en elkaars
kritiek horen, waaruit mooie huurdersorganisaties voort kunnen komen.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Voorzitter! Voordat ik inga op het wetsvoorstel, sta ik kort stil bij
wat eufemistisch genoemd zou kunnen worden de irritatie die in het veld is
ontstaan over het moment waarop wij dit wetsvoorstel behandelen. Ik heb er
geen behoefte aan om schuldigen aan te wijzen, maar wel om bij de staatssecretaris
te benadrukken dat het absoluut noodzakelijk is dat hij er zijn uiterste best
voor doet dat in overleg met vertegenwoordigers van huurders en verhuurders
de wet daadwerkelijk in 1996 in werking kan treden. Ik heb het gevoel dat
voor de politiek een mild excuus past aan de huurders en verhuurders. Van
beide zijden hebben wij immers brieven ontvangen.
 
 Mijn fractie is er verheugd over dat de wijziging van de Huurprijzenwet
er in verband met de procesvereisten nu toch komt. Het is een goede zaak dat
de positie van de huurders ten opzichte van verhuurders wordt versterkt. Als
verhuurders zich genoodzaakt zien om tot een substantiële huurverhoging
over te gaan, zullen zij dit zorgvuldig moeten onderbouwen en motiveren, en
dat is winst. Naar de mening van mijn fractie kan er een matigende werking
op de huurstijgingen uitgaan van de Wet procesvereisten. Ongemotiveerde of
onzorgvuldig gemotiveerde huurverhogingen zullen tot het verleden gaan behoren
als deze wetswijziging wordt doorgevoerd. Dat geldt zowel voor de sociale
als voor de particuliere verhuurders.
 
 Er zijn twee punten waarbij ik wat langer zal stilstaan. Het eerste punt
is hetgeen collega Biesheuvel heeft voorgesteld over het al genoemde mysterieuze
percentage X. Het tweede is een punt dat wij heel belangrijk vinden, namelijk
de geschillenbeslechting door de huurcommissie. Ik zal met het laatste punt
beginnen. In de schriftelijke inbreng bij deze wetswijziging heeft mijn fractie
al aangedrongen op een verruiming van de bevoegdheid van de huurcommissie
bij geschillenbeslechting. Als de huurder en de verhuurder niet tot overeenstemming
kunnen komen over de redelijkheid van een voorstel tot huurverhoging, kunnen
zij dit aanhangig maken bij die commissie. De door de staatssecretaris voorgestelde
procedure die dan volgt, inclusief de voorgestelde zekerheden om strategisch
gedrag van huurders te voorkomen, heeft onze instemming. Dat aangesloten wordt
bij de huidige praktijk van geschillenbeslechting is een pre. 
 
 Wat mijn fractie echter een beetje bevreemd, is dat de staatssecretaris
ervoor kiest, dat de huurcommissie slechts puur marginaal mag toetsen. Zij
mag controleren of de procedurele gang naar behoren is verlopen: tijdig, schriftelijk,
in voldoende mate, inspraak door de huurder. Op die manier ontstaat een gesprek
tussen huurder en huurcommissie dat een gesprek tussen doven lijkt te worden.
De huurder zit met een grote serie vragen en problemen. De huurcommissie kan
alleen maar vragen of het briefhoofd juist was en of de datum van verzending
juist was. Naar ons gevoel gaat daar iets wringen.
 
 Wij vinden het belangrijk dat naast die marginale, procedurele toetsing
de toereikendheid van de informatie getoetst wordt die de verhuurder over
inhoud en achtergrond van het huurbeleid moet verstrekken. Dat betekent niet
dat de huurcommissie een uitspraak moet doen over de huurverhoging zelf. Zij
moet dus niet zeggen dat de huurverhoging een bepaald percentage Y moet zijn.
Dat is het beleid van de corporatie dan wel van de particuliere verhuurder.
Het gaat ons om de toereikendheid van de informatie. Die zou getoetst moeten
worden.
 
 In het begin van mijn betoog heb ik al aangegeven dat het voor ons belangrijk
is dat de wet in 1996 goed werkt. Dat betekent dat als je iets dergelijks
op dit late moment nog wilt regelen, dit pas in 1997 zou kunnen ingaan. Ik
hoor graag het oordeel van de staatssecretaris over die toets op toereikendheid
van de informatie.
 
 Een punt waar een aantal collega's reeds over heeft gesproken, betreft
het getal X. Mijn fractie constateert dat X is ingevuld met 3,8%. Mijn fractie
vindt het belangrijk, te constateren dat dit getal niet uit de lucht is komen
vallen. Daaraan is een langdurig proces van overleg aan vooraf gegaan in het
Overlegorgaan landelijke centrale huurders/verhuurders. Wij beschouwen het
feit dat uit dat proces het getal 3,8 is voortgekomen, wel degelijk als een
belangrijk gegeven. Ik vind het nog belangrijker, even stil te staan bij onze
visie op het gebruik van dat getal X en daarmee op het gebruik van het instrument
dat dit wetsvoorstel biedt.
 
 Als je het getal X op nul zet, waartoe collega Poppe neigt, zeg je eigenlijk
dat verhuurders op een juiste manier hun huurstijging moeten motiveren. Daarover
zijn wij het allemaal eens. Stel je dat getal op het inflatiepercentage, dan
creëer je een grote mate van rompslomp voor de verhuurders. Je zou terecht
kunnen zeggen dat dit bij dit wetsvoorstel hoort. Wij voelen ervoor, het percentage
X zo te kiezen dat het een relatie heeft met de gemiddelde huurstijging die
wordt voorzien voor een jaar. Op die manier kan naast het hoofdeffect –
een goede motivering – een neveneffect optreden, namelijk dat door het
inzetten van het instrument een kleine beperkte verlaging van de voorziene
gemiddelde huurstijging kan optreden omdat een aantal verhuurders op dat moment
zal zeggen dat het hen niet zoveel uitmaakt of zij op 3,9 of 3,7 of 3,6 gaan
zitten, omdat het niet echt veel scheelt met het getal waarop zij anders zouden
zijn uitgekomen. Dat effect kan ook ontstaan. De preventieve werking hiervan
vindt mijn fractie wel degelijk belangrijk. Vandaar dat wij een percentage
X het liefst willen relateren aan de gemiddelde, voorziene huurstijging.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 De heer Jeekel zei dat het te veel rompslomp zou geven. Ik denk dat dit
niet het geval is. Elke fatsoenlijke verhuurder bericht met een zekere regelmaat
zijn huurders, vaak via een eigen krantje, over het wel en wee van de corporatie.
Daarin kan ook alles geschieden wat ik heb voorgesteld in mijn twee amendementen.
Er is dus geen extra rompslomp. Het verwachte effect van de gemiddelde huursomstijging
als maatstaf voor de plicht van de verhuurder om zijn huurders te informeren,
dat zou er in kunnen zitten. Ik denk dat dit effect niet verdwijnt met het
voorstel dat de SP gedaan heeft. Als de stijging hoger zou zijn, moet de verhuurder
dat ook zeer goed motiveren. Daarbij kan wel blijven staan dat hij elke huurverhoging
moet motiveren, of het nu 2,1%, 3,9% of 3,8% is. Elke huurverhoging dient
hij te motiveren. Die remmende werking zal er altijd wel zijn, als die er
al is. Het is meer de hoop dat die er is. Ik denk dat het hier meer gaat om
het meer mogelijkheden bieden aan de huurder om invloed uit te oefenen op
het beleid van de corporatie. Ik denk dat dit het belangrijkste doel is van
dit wetsvoorstel. De mogelijk remmende werking blijft ook in mijn voorstel
overeind, omdat alles gemotiveerd moet worden. Ik snap uw probleem wat dat
betreft dus niet.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Laat ik daar kort iets over zeggen. Ten eerste. Ik heb bij het woord rompslomp
ook het woord terecht gehanteerd. Wat dat betreft is er dus geen verschil
van mening. Ik wil echter wel geconstateerd hebben dat er natuurlijk een hoop
extra werk aan dit wetsvoorstel vastzit voor de verhuurders. Laten wij dat
niet proberen weg te redeneren. Ten tweede. Het voorstel van de heer Poppe
komt neer op het in totaal algemene zin verzwaren van de motiveringsplicht.
Dat raakt natuurlijk de kern van dit wetsvoorstel. Dit wetsvoorstel zegt nu
juist dat er een extra serie procesvereisten in acht moet worden genomen voor
bovenmodale huurverhogingen. Dat is de kern van het wetsvoorstel. In die zin
tast de heer Poppe met zijn voorstel de kern van het wetsvoorstel aan. Ik
ben juist aan het zoeken, binnen de ruimte die het wetsvoorstel laat, naar
de handigste en beste formulering van het percentage X. Ik heb al aangegeven
dat wij positief zijn over het wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik ben het niet eens met de heer Jeekel als hij zegt dat het amendement
van de SP de kern van het wetsvoorstel aantast. De kern van het wetsvoorstel
is om de huurders een steun in de rug te geven. Dat is de kern van het wetsvoorstel.
Dat blijft ook na onze amendering overeind, sterker nog, er is sprake van
een verbetering van de kern van het verhaal. De heer Jeekel heeft nog geen
reactie gegeven over de bijkomende effecten van onze amendering. Als de huurders
een keer per jaar gevraagd worden om op overleg te komen, en dus bijeenkomen,
is dat een heel goede zaak voor beide partijen. Dat is ook een effect. Ik
denk dat dit effect uiteindelijk meer uitwerking zal hebben op huurmatiging
dan het vaststellen van een huursom, waarna pas de verhuurder wordt verplicht
tot deze zaken over te gaan. Wat is uw reactie hierop?
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Ik vind dat die suggestie een beetje buiten het kader van dit wetsvoorstel
valt. Ik zou het in een breder kader willen zien.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Het doel van het wetsvoorstel is versterking van de positie
van de huurder. Dat speelt hier toch een rol?
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Nee, de heer Poppe trekt wat mij betreft het doel van het wetsvoorstel
veel te breed. Als je er goed naar kijkt, is het doel van het wetsvoorstel
het mogelijk maken dat het via een procedure met een aantal extra motiveringseisen
voor de huurder heel duidelijk wordt op welke gronden de verhuurder is gekomen
tot een meer dan gemiddelde huurverhoging. Dat is het doel. Het doel kan twee
schaalniveaus hoger gesteld worden en dan komt er zoiets uit als wat de heer
Poppe zegt. Hij trekt dan, wat mij betreft, het doel erg breed.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Nee, wij tornen toch niet aan het doel? Wij vullen het enigszins, niet
eens veel, aan. Wij tornen echter zeker niet aan het doel.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 U pakt het doel zo breed dat daarmee wat mij betreft een element van de
kern van het wetsvoorstel, en wel dat het gaat om bovengemiddelde situaties,
verdwijnt.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Dat ben ik absoluut met de heer Jeekel oneens.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Voorzitter! De heer Jeekel zegt dat hij met dat percentage X de gemiddelde
huursomverhoging, die nu door corporaties wordt gevraagd, naar beneden wil
trekken. Uit gegevens blijkt dat die in 1996 waarschijnlijk 3,9% is. Denkt
hij nu werkelijk dat 0.1% lager het nog naar beneden trekt? Moet hij dan niet
gaan zitten op minstens 0,5% naar beneden?
 
 Mag ik uit de woorden van de heer Jeekel opmaken dat dit percentage sowieso
ieder jaar naar beneden moet? Zo ja, moet hij dan, indachtig de eerste opmerking,
niet in volgende jaren naar een grotere verlaging toe, dus niet 0,1% maar
minstens 0,5%, om werkelijk dat effect te krijgen, ook in volgende jaren?
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Ik heb mij nog niet vastgelegd op 3,8% maar wel gezegd dat dit percentage
het resultaat van een lang proces is geweest; dat is volgens ons een nuttig
element. Vervolgens kijken wij naar de gemiddelde voorziene huurverhoging
en die is 4,0%. De sociale verhuurders zitten op 3,9%, maar het geheel is
op dit moment volgens de staatssecretaris 4,0%. Volgens ons is dit wetsvoorstel
niet alleen van groot belang voor de sociale maar ook voor de particuliere
verhuurders, die tot nu toe altijd een stuk boven het gemiddelde van de sociale
verhuurders hebben gezeten. Daar zitten wel degelijk verschillen die groter
zijn dan 0,1%. Dat laatste percentage vind ik overigens, evenals mevrouw Van
der Burg, wel erg weinig en waarschijnlijk net iets te weinig in de sfeer
van 3,8% en 3,9%.
 
 Voor de werking betekent dit het volgende, en overigens heeft mevrouw
Van der Burg met die werking een belangrijk punt te pakken, waarmee ik mijn
betoog direct kan vervolgen. Een koppeling tussen een getal X en de gemiddelde
huurverhoging zal dat getal elk jaar wat veranderen, omdat de gemiddelde voorziene
huurverhoging immers elk jaar wat lager zal uitpakken, naar wij met elkaar
hopen; althans over een aantal jaren. Dat klopt inderdaad. Dat betekent dat
wij het getal niet voor eens en altijd hoeven vast te leggen, en die mogelijkheid
is ook in de systematiek van de wet geboden. Het zou ook vreemd zijn om het
op 3,8% vast te leggen, terwijl de gemiddelde voorziene huurverhoging in een
volgend jaar lager dan 3,8% zou zijn. Een en ander past dus in onze systematiek.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Nog een vraag. Begrijp ik goed dat u zegt: ik heb het over 3,8% maar ik
kan ook wel lager gaan zitten? Ik beveel u dat aan, juist vanwege de naar
beneden trekkende werking van de gemiddelde huursomverhoging. Die bedraagt
nu 4% bij particuliere verhuurders en bij de sociale verhuurders 3,9%. Deze
verhuurders zijn uit zichzelf al naar beneden gegaan. Als u ook nog een extra
werking wilt, geef ik u in overweging om sterker naar beneden te gaan en niet
op 3,8% te blijven zitten, maar bijvoorbeeld naar 3,5% of 3% of misschien
nog lager te gaan.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Ten eerste is het tot nu toe onze visie dat het nuttig is dat het percentage
van 3,8 het resultaat is van een lang onderhandelingsproces tussen de huurders
en de verhuurders. Ten tweede stellen wij een bepaalde systematiek voor om
het getal X in te vullen. Ten derde stel ik exact dezelfde vraag als de heer
Biesheuvel aan de staatssecretaris, namelijk hoe hij precies tot het percentage
van 3,8 is gekomen. Dat wil ik nog eens bekijken in het geheel van de cijfers
die wij op dit moment met elkaar hebben. In tweede termijn zal ik aangeven
tot welk percentage ik, gelet op de systematiek die ik voorstel, geneigd ben
te gaan.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! De 3,8% is een logisch gevolg van het bruteringsakkoord.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Nee! Het is een heel ander proces geweest, mijnheer Poppe.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 De staatssecretaris heeft ook altijd aangekondigd dat hij verwacht dat
de gemiddelde huursom op 3,8% uit zal komen, gezien de 3,5% en de 3,6%.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Ook dat niet! Nu moet u exacter worden, denk ik. De staatssecretaris heeft
gezegd dat de voorziene gemiddelde huursom naar zijn verwachting in de buurt
van 4% zal uitkomen. Vervolgens hebben de sociale verhuurders net voor het
debat dat wij vorige week met elkaar mochten hebben, aangegeven dat het op
3,9% uitkomt. Dat betekent dat de particuliere verhuurders, als het percentage
van 4 zou kloppen, erboven zouden zitten. Dat is tot nu toe ook altijd de
praktijk geweest, en een belangrijke kracht van dit wetsvoorstel is volgens
mij juist de uitwerking op de particuliere verhuurders.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik heb het over procenten omdat ik bezwaar maak tegen de beperking die
u in verband met dit wetsvoorstel aanbrengt, als zou het uitsluitend gaan
om verlaging van de huurverhoging met pakweg 0,1%, van 3,9% tot 3,8%.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Dit wetsvoorstel heeft niet tot doel huurverhogingen te verminderen. Daar
is het sowieso niet voor bedoeld.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Wij mogen de betekenis van dit wetsvoorstel niet inkrimpen tot alleen
de optie van rem op de huurverhogingen. Ik denk dat mijn amendering een sterkere
rem op de huurverhogingen betekent omdat als gevolg daarvan
in een collectieve vergadering uitleg moet worden gegeven. Het doel van dit
wetsvoorstel is niet slechts een rem op de huurverhogingen door te voeren.
Het doel daarvan is ook dat de positie van de huurders wordt versterkt.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 U heeft mij niet horen zeggen dat het doel van dit wetsvoorstel zou zijn,
een rem te vormen op de huurverhogingen. Het doel van dit wetsvoorstel is
dat meer gedegen wordt gemotiveerd waarom bovengemiddelde huurverhogingen
worden doorgevoerd. Daarnaast zijn er andere voorstellen in ontwikkeling die
handelen over het verstevigen van de positie van de huurders in de nieuwe
ordening van de volkshuisvesting. Daar komen wij in de toekomst nog over te
praten.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijn amendementen zijn erop gericht, de positie van de huurders te verstevigen.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Ik heb over uw amendementen al enkele opmerkingen gemaakt.
 
 Voorzitter! Ook het amendement van de heer Stellingwerf op dit punt verkrijgt,
gelet op de systematiek die wij introduceren, niet onze grote sympathie. De
heer Stellingwerf zal dat kunnen begrijpen.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Neen, eerlijk gezegd begrijp ik dat niet. De lijn die u kiest, is gebaseerd
op een grauw gemiddelde. Ik meen dat daarmee onrecht wordt gedaan aan de bedoeling
van deze wet, namelijk dat in individuele gevallen huurverhogingen goed worden
gemotiveerd. Als je in dat verband allerlei gemiddelden hanteert, is dat geen
goede zaak. Wij pleiten ervoor, de basis te zoeken bij de inflatie en de index.
Op die manier kan worden bepaald wat een normale verhoging is die verhuurders
kunnen toepassen. Wat daar bovenuit gaat, moet goed worden gemotiveerd.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Het verschil tussen de voorziene gemiddelde huurverhoging en het inflatieniveau
zal toch nog zo aanzienlijk zijn dat dit preventieve neveneffect niet snel
zal optreden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Maar waar ligt nu de grens waarbij dat neveneffect wèl optreedt?
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Dat is ook voor mij bijzonder interessant. Het zou aardig zijn wanneer
daarnaar onderzoek zou zijn verricht. Ik kan het niet beoordelen. Je zou hiervoor
moeten kijken in de keuken van de verschillende typen verhuurders. Echter,
duidelijk is dat dit niet ad libitum blijft optreden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Het zit tussen 2% en 3,8%.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Neen. Het zit tussen 3,8% en een ander, lager niveau. Ik ben benieuwd
hoe de staatssecretaris op deze filosofie reageert.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Met spanning wacht ik uw tweede termijn af.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Mijnheer de voorzitter! Na het algemeen overleg over het huurprijzenbeleid,
de vorige week gehouden, spreken wij thans opnieuw over het huurbeleid. Thans
staat de versteviging van de positie van de huurders en de huurdersorganisaties
centraal. Die versteviging vinden wij op z'n plaats. Wij kunnen ons voorts
vinden in de keuze van de regering om de positie van de huurdersorganisaties
in de Huurprijzenwet te regelen. Deze wet blijft namelijk ten principale de
relatie tussen de individuele huurder en de verhuurder regelen.
 
 Het onderhavige wetsvoorstel wil ik niet als een dooie mus betitelen,
zoals de fractie van de VVD bij de schriftelijke voorbereiding heeft gedaan.
Mijn fractie ziet dit wetsvoorstel als een stap in de goede richting. Ik meen
dat de onbalans in de rechtsverhouding tussen verhuurders en huurders met
dit wetsvoorstel wat meer in evenwicht wordt gebracht. Er wordt bij dit wetsvoorstel
getracht, dit te doen door te bepalen dat de verhuurder expliciet moet motiveren
waarom hij de huur met meer dan een bepaald percentage wil verhogen. Het gaat
om een wettelijke verplichting en ik begrijp dan ook niet goed, hoe de staatssecretaris
tot de opmerking komt dat dit wetsvoorstel een duidelijk voorbeeld van zelfregulering
is. Wellicht kan hij dit nog wat verduidelijken.
 
 Wij zijn het eens met de verwachting van de CDA-fractie in het verslag
dat er van het wetsvoorstel een remmende werking zal uitgaan op niet beslist
noodzakelijke en meer dan gemiddelde huurverhogingen. De nieuwe procesvereisten
gelden niet alleen voor huurders van zelfstandige woonruimte, maar ook voor
huurders van niet-zelfstandige woonruimte. Voor alle categorieën van woonruimte moet volgens het wetsvoorstel een voorgeschreven
formulier worden gebruikt als het huurverhogingspercentage vooralsnog de 3,8
te boven gaat. Daarbij moet ook de kwaliteit van de woning gespecificeerd
worden. Nu is het mij nog niet duidelijk, of de verplichting tot specificatie
ook voor niet zelfstandige woonruimte zal gelden.
 
 Op het punt van het percentage waarboven de motiveringsplicht zou moeten
gelden, heb ik een amendement ingediend. De regering heeft zich aangesloten
bij een advies van de Commissie huurders/verhuurders. Er was overigens sprake
van een meerderheidsadvies en een minderheidsadvies. Wij vinden de gekozen
basis ten opzichte van de huurders te willekeurig. Het lijkt ons het meest
logisch dat de procesvereisten gelden voor elke huurverhoging die het voor
dat jaar geldende prijsindexcijfer te boven gaat. Let wel, het gaat ons er
dus niet om, het verlagen van een huurverhoging te bewerkstelligen, maar om
de motiveringsplicht eerder te laten ingaan. In normale situaties mogen huurders
ervan uitgaan dat de aspecten van financiële continuïteit en adequate
bedrijfsvoering reeds in de huur tot uitdrukking zijn gekomen. In min of meer
bijzondere gevallen kan een extra huurverhoging noodzakelijk zijn, maar dat
mag dan ook wel gemotiveerd worden. Ik denk dat de wetgever dit ook mag eisen,
dat lijkt ons bij uitstek in lijn met de bedoeling van dit wetsvoorstel, in
ieder geval meer dan de nu gekozen 3,8%. Ik vind het dan ook wat vaag om te
zeggen dat het neveneffect waarover wij het zojuist hadden, op een gegeven
moment wel verdwijnt. Ik denk dat dit natte-vingerwerk is, ik geloof er niet
zo in. Welke basis je ook kiest – en neem dan de meest logische basis –
dit effect zal zich voordoen.
 
 Een huurverhoging wegens woningverbetering valt niet onder artikel 19
van de Huurprijzenwet en daarom gelden de nieuwe procesvereisten niet voor
een dergelijke eenmalige huurverhoging, hoger dan 3,8%. Dat is op zichzelf
wel begrijpelijk. Een jaarlijkse huurverhoging met 3,8% in combinatie met
een huurverhoging na woningverbetering roept de vraag op, van welke oude huurprijs
de verhuurder in zijn vooraankondiging moet uitgaan, als de verbetering niet
vóór 1 maart gereed is.
 
 In de schriftelijke voorbereiding is het een en ander over representatieve
huurdersorganisaties naar voren gebracht. De regering verwijst naar een advies
van de Commissie huurders/verhuurders. Op veel plaatsen worden momenteel verschillende
initiatieven genomen om het overleg tussen huurders en verhuurders te verbeteren.
Dat is zeer te waarderen. De huidige situatie wordt gekenmerkt door flexibiliteit
en diversiteit; er moet voorkomen worden dat er door het stellen van te veel
regels en voorwaarden verstarring zou optreden, waardoor bestaand of nieuw
overleg zou worden afgeremd. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of het redelijk
is van een huurdersvereniging te verlangen dat ten minste de helft van de
huurders daarbij is aangesloten. Een dergelijk quorum wordt immers niet verwacht
van organisaties die op andere maatschappelijke terreinen actief zijn en die
als wettelijke gesprekspartner worden erkend. Ik verwijs naar vakbonden, politieke
partijen of consumentenorganisaties.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Voorzitter! Eerst een aantal algemene opmerkingen. Het is de vraag, waar
wij mee bezig zijn en waar wij naartoe gaan. Er wordt al geruime tijd de lijn
gevolgd van meer marktwerking, verzelfstandiging van corporaties en liberalisering
van het huurbeleid. Via de brutering, het BBSH en de huursombenadering zijn
er ook aanzetten toe gegeven, maar de VVD-fractie hecht eraan op te merken
dat er de laatste tijd toch ook dingen zijn gebeurd waardoor er eigenlijk
weer stappen terug worden gezet. Nog niet zo lang geleden hebben wij daar
een debat over gehad. Ik noem het uitbreiden van allerlei verplichtingen voor
corporaties, het beleidsplan, het leefbaarheidsveld enz. Ik noem deze dingen
maar even om onze zorg omtrent het vasthouden van de gekozen lijn aan te geven.
Dat mag ook bij deze wetswijziging wel weer eens gezegd worden. Ik zeg het
vooral ook, omdat ik in de stukken nu ook aantref de maximale huursombenadering.
Ik weet overigens wel dat die vandaag niet op de agenda staat. Wat betekent
dat? Dat betekent, als wij niet oppassen, dat straks vanuit Den Haag per straat
en huisnummer de huur wordt vastgesteld. Dat vinden wij in elk geval een ongewenste
ontwikkeling. Dat wil ik heel nadrukkelijk ook bij deze wetswijziging zeggen.
Wij behandelen dit nu een beetje tussen neus en lippen door als afzonderlijk
onderwerp, maar waar komt dit eigenlijk uit voort? Er liggen al heel lang
afspraken om dit te gaan doen. Wat dat betreft zijn wij ook wel teleurgesteld
dat dit alles zo lang heeft geduurd.
 
 Nog een afsluitende algemene opmerking. Er is toch – wij hebben
dit ook bij het debat over het huurbeleid weer gemerkt – een zodanig
ingewikkelde regeling met zoveel definities, dat mensen nog heel moeilijk
kunnen volgen welke percentages nu worden bedoeld. Ik merk ook dat journalisten
ze af en toe door elkaar halen. Wij als kamerleden doen dat misschien ook
wel. Is dit, nu er ten aanzien van dit punt een wijziging komt, niet een goede
gelegenheid om het gehele volk nog eens duidelijk te informeren hoe het nu
precies zit met die percentages en definities? Ik wil dat de staatssecretaris
ook verzoeken. Ook de kreet "procesvereisten" die wij hier altijd hanteren,
is natuurlijk niet echt duidelijk. Wat wij eigenlijk bedoelen, is een soort
gedragscode. Maar goed, die termen burgeren dan in.
 
 Twee zaken zijn natuurlijk van belang bij deze wetswijziging. In de eerste
plaats – en vanuit consumentenbelang is dat aanbevelenswaardig –
is van belang dat de positie van de huurder wordt versterkt en verduidelijkt.
In de tweede plaats is een heel belangrijke doelstelling van deze wijziging –
het is in elk geval de hoop en de hypothese – dat het tot een matiging
van de huurverhogingen zal leiden.
 
 Wij zijn op zichzelf akkoord met de grote lijnen van deze wetswijziging.
Wat wij wel gezegd willen hebben, is dat wij dit als een wat tijdelijk gebeuren
zien. In de Wet balansverkorting is vijf keer minimaal 3,5% opgenomen tot
het jaar 2000. Wij hebben er behoefte aan, vooruitlopend op een wat moderner
en nieuwer huurbeleid, te zeggen dat dit ook vooral voor de komende jaren
moet functioneren. Ik hoor graag van de staatssecretaris of hij zich kan vinden
in het idee dat wij in het jaar 2000, als die vijf jaren van de balansverkorting
zijn afgelopen, dit niet meer nodig hebben en dat er dan iets
anders is in totaliteit, waarmee wij hetzelfde of wellicht meer kunnen bereiken.
 
 Ik kom bij een aantal onderdelen van de voorliggende wetswijziging. In
de eerste plaats is dat de regeling zelf. Die vinden wij goed. De procedure
wordt geregeld. Er wordt geen onderhandelingssituatie gecreëerd. Er wordt
zeker niet een soort instemmingsrecht vanuit de huurder naar de verhuurder
bewerkstelligd. Dat vinden wij op zichzelf een goede procesvereiste of, wat
wij een betere term vinden, gedragscode. Wij vinden het ook goed dat het onderscheid
wordt gemaakt tussen de benadering van de individuele huurder en van eventuele
huurdersorganisaties. Er zitten natuurlijk een aantal automatismen in. Als
wij denken aan percentage X, moeten wij ons goed realiseren dat dit per definitie
een altijd acceptabele huurverhoging is, tenzij het natuurlijk in strijd is
met de zogenoemde puntprijs. Als er op zichzelf ruimte in zit, kan men altijd
zeggen dat men het percentage van X hanteert en dat daar verder geen problemen
mee zijn. Dat behoeft dan verder niet gemotiveerd te worden. Als een verhuurder
niets doet – het zou kunnen dat die op een gegeven moment alles maar
op zijn beloop laat – dan geldt X tegelijkertijd ook als een maximum.
 
 Ik heb al de doelstellingen genoemd van verduidelijking en versterking
van de positie van de huurder en van matiging. Wat de matiging betreft is
het even de vraag of deze zeker bij het percentage van 3,8 wel wordt bereikt.
Wat zal men doen in de sector? Men zal natuurlijk anticiperen op dit getal.
Ook bij het huurdebat hebben wij al duidelijk naar voren gebracht dat wij
die 3,8% te hoog vinden. Ik mag eigenlijk wel zeggen: veel te hoog. Daar is
ook wel een argument bij te bedenken. Het advies vanuit de sector van die
3,8% – er is adviesrecht in de sector – is al ruim een jaar oud.
Ik durf te beweren dat op het moment dat die 3,8% is vastgesteld, er nog niet
zoveel zicht was op de – gelukkig – lagere percentages waar wij
de laatste tijd over spreken. Er is dus eigenlijk geen enkele logica om nu
te zeggen dat wij die 3,8% moeten aanhouden.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! De heer Hofstra begon zijn betoog met het verheerlijken van,
wat hij noemt, de marktwerking die er nu is. Ik zou het meer de zelfregulering
willen noemen. Nu heeft die zelfregulering er in mijn woorden toe geleid dat
de partijen die dit betreft, als het gaat om huurverhogingen (de Woonbond,
de koepels), tot 3,8% komen op basis van de afwegingen die zij hebben gemaakt.
Wat is die zelfregulering de VVD waard, namelijk dat partijen zelf tot deze
conclusie zijn gekomen en ons tot nu toe niet hebben geschreven: het advies
was wel een jaar oud; u mag het nu wel wat lager vaststellen?
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Natuurlijk is het belangrijk dat daar vanuit een sector bepaalde opvattingen
over zijn; er is ook adviesrecht in de sector. Maar ik hecht er wel aan om
te zeggen dat hier het besluit wordt genomen. Wij hebben geen behoefte aan
een automatisme, in de zin van: men zegt daar 3,8% – dat zal dus wel
goed zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 U begon uw betoog met te zeggen dat het zo goed is, dat wij minder centralistische
regels hebben. U noemde twee voorbeelden waar ik het mee eens was; u had gelijk
op het punt van de uitbreiding van de prestatievelden. Maar op dit punt wilt
u het toch weer centraal naar u toe trekken: dat is toch een beetje tegenstrijdig
in uw redenering.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Nee.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Voorzitter! Op ditzelfde punt zou ik het volgende aan het adres van de
heer Hofstra willen opmerken. Wat mij een beetje bevreemdt in zijn betoog,
is de wijze waarop hij het heeft over de sector. De sector betreft in dit
geval zowel de huurders, als de verhuurders, die het met elkaar eens worden.
Hij moet dan even aangeven hoe hij ertoe komt om op een achternamiddag, en
op dit moment nog zonder veel motivering, tot een totaal andere presentatie
te komen.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Wat dit laatste betreft, wijs ik erop dat ik met mijn betoog bezig was
en daarbij werd geïnterrumpeerd. Ik zal daar straks nog wel iets meer
van zeggen.
 
 Kijk, ik denk dat wel de discussie zou kunnen worden aangegaan over de
vraag: moeten wij dat überhaupt regelen? Moeten wij deze wetswijziging
überhaupt invoeren? Nu, als wij besluiten om het te doen, dan geldt er
een bepaald percentage en dan denk ik dat het volstrekt legitiem is om met
elkaar over dat getal te discussiëren. Daarbij dienen wij uiteraard rekening
te houden met wat ook de sector zegt, maar wij kunnen hier zelfstandig tot
een afwijkend oordeel komen.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Dat wil ik wel met u meemaken. U heeft van mij ook gehoord dat ik kritische
vragen had rondom die 3,8%.
 
 Maar nu even het volgende, want u heeft het ook over gedragseffecten gehad.
Als nu dat percentage een stuk lager wordt, zou het dan niet zo kunnen zijn
dat het juist een prijsopdrijvend effect heeft? U heeft een amendement ingediend
met een percentage van 2,8. Als dit X percentage nu 3,8 zou blijven, dan zouden
verhuurders kunnen zeggen: nu ja, ik moet het motiveren boven de 3,8, laat
ik maar 3,8% of lager nemen. Ik kan mij voorstellen dat, als het gemotiveerd
moet worden vanaf 2,8%, men zegt: dan kan ik ook een stuk hoger dan 2,8% gaan
zitten, want nu moet ik het toch al extra motiveren. Het kan derhalve ook
een ander gedrag teweegbrengen dan wat u nu zegt.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Het zou kunnen. Maar, kijk, wij praten over een grens en als men daarboven
komt, moet men iets doen: een administratieve handeling. Veel reëler
is het natuurlijk voor de hele ontwikkeling dat die 6,5% er ook nog staat.
Het is dus maar zeer de vraag hoe hierop wordt geanticipeerd. Maar het is
misschien beter dat ik mijn betoog op dat punt even afmaak; ik verwijs naar
de argumentatie betreffende die verlaging.
 
 Als het de verwachting is dat het gemiddelde voor dit jaar 3,9% zal worden,
dan heeft het naar onze smaak geen zin om daar dicht tegenaan te gaan zitten,
hetgeen je doet met 3,8%. Ik verwijs naar de 3,5% minimum, vastliggende met
de Wet balansverkorting, en naar het tweede lid van artikel 13 van de Wet
balansverkorting, waarin staat dat als de inflatie onder de 2% komt –
daar ziet het nu naar uit – de staatssecretaris de mogelijkheid heeft
om, binnen bepaalde condities, een ontheffing te verlenen tot het percentage
van de inflatie plus 0,5%. Welnu, dan zit het eraan te komen dat wij straks
2,5% of misschien nog iets minder als een soort minimum zouden
kunnen introduceren. Daar moeten wij natuurlijk boven zitten en vandaar dat
wij gezegd hebben: 3,8% is te veel; laten wij op 2,8% gaan zitten.
 
 Ik wil daar een belangrijke opmerking bij maken. Juist om ook de rompslomp
op dit punt en het rondpompen van papier te voorkomen, vind ik dat daar dan
bij hoort dat onder de ƒ 500 huur per maand niet het percentage geldt
maar een bedrag, te weten 2,8% van ƒ 500, hetgeen uitkomt op ƒ
14 per maand. Daarmee wordt voorkomen dat voor veel woningen – gelukkig
zitten nog veel woningen onder die ƒ 500 – het effect dat collega
Biesheuvel zoëven suggereerde, zou gaan ontstaan. Wij denken dat wij
hier op deze manier een maximale anticipatie op zouden kunnen krijgen en dat
daar hopelijk een wat dempend effect van uitgaat.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Bent u gevoelig voor het argument dat de tweede ondertekenaar van het
wetsvoorstel heeft genoemd? Ik neem aan dat de staatssecretaris het ook zelf
kan verdedigen, maar de minister van Justitie noemde het argument dat het
kan leiden tot een zwaardere belasting van de rechtspraak. Daar is de VVD
ook altijd heel gevoelig voor dus ik vraag mij af of u dat argument ook nog
wilt meewegen.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Zeker en wij hebben bijvoorbeeld ook gelezen dat de toegang naar de huuradviescommissie
financieel een wat hogere drempel mag hebben, maar dat staat nu ook niet ter
discussie.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik vrees dat als uw medeondertekenaar van het amendement dat had geweten,
zij een eigen amendement had ingediend.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Maar ik citeer nu uit stukken die wij van de staatssecretaris hebben gekregen.
Natuurlijk is het verstandig om te kijken welke problemen dit voor de capaciteit
zou kunnen opleveren en wat je er aan zou kunnen doen. De gedachte waarover
ik las in de stukken van de staatssecretaris, namelijk dat je in verhouding
tot het voordeel dat je zou kunnen bereiken voor de marginale gevallen de
kosten die betaald moeten worden zou kunnen verhogen, zou mede een argument
kunnen zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Wij zullen mevrouw Van der Burg er straks op doorvragen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! In de memorie van toelichting staat dat de procesvereisten
of de gedragscode, hoe men het noemen wil, ertoe bijdragen dat een zodanige
uitgangspositie wordt geschapen dat een zinvolle dialoog tussen bewoners en
verhuurders over de prijs/kwaliteit-verhouding van de woningen mogelijk wordt.
Het gaat dus niet om procenten huurverhoging maar ook om de verhouding tussen
prijs en kwaliteit van de woning. Dat geldt bij wijze van spreken ook als
er geen huurverhoging zou zijn. Ik denk toch dat de discussie een beetje arbitrair
is als we het hebben over de vraag of het nu 2,8% of 3,8% of 1,7% moet zijn.
Wat ik voorstel, namelijk om de dialoog tussen bewoners en verhuurders te
bekrachtigen, is beter. En we moeten niet te lang discussiëren over de
vraag of het een rem zal zijn op de huurverhoging of over de vraag welk percentage
je moet aanhouden. De Commissie huurders/verhuurders kan het wel zo gesteld
hebben maar ik ben het er niet mee eens. Naar mijn mening staat in de memorie
van toelichting veel beter uitgelegd waarom we het moeten doen, namelijk het
op gang brengen van de dialoog tussen huurder en verhuurder. Dat kan niet
gebonden zijn aan een bepaald percentage omdat het percentage weer niet altijd
verbonden is aan de kwaliteit van de woning.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Voorzitter! Ik heb zojuist al duidelijk gezegd dat wij de verdeling tussen
de individuele lijn en de collectieve lijn evenwichtig vinden. Verder is er
nog het systeem van de puntprijzen en de bezwarenprocedure die daarvoor geldt.
Op dat punt hebben wij geen behoefte om de zaken scherper te regelen dan nu
in deze wetswijziging is voorzien.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik regel eigenlijk niets scherper maar wel logischer.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Wij denken dat de combinatie van een verlaging van 3,8% naar 2,8% gekoppeld
aan de absolute grens van ƒ 14 per maand, ertoe zal leiden dat het
wel meevalt met een heel grote druk op de huuradviescommissie en in het verlengde
daarvan wellicht op de kantonrechter.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik wil voor de duidelijkheid van mijn antwoord aan de heer
Hofstra een vraag stellen. Hij heeft de grens van ƒ 500 genoemd voor
het percentage X. Dat staat niet in het amendement. Is dat nu in afwijking
van het amendement dat hij met mevrouw Van der Burg heeft ingediend of heb
ik het niet begrepen?
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Het is in elk geval een aanvulling. Maar ik wil eraan toevoegen dat men
bij het bureau wetgeving in het parlement het nogal ingewikkeld vond om het
op te schrijven. Ik vind mijn werk hier leuk maar ik houd er niet van om dat
allemaal te gaan uitzoeken. Eigenlijk wil ik de staatssecretaris het volgende
voorleggen. Als wij naar 2,8% gaan, hebben wij volledig begrip voor het feit
dat je, vooral bij de lagere huren, tot veel meer gevallen zou komen. Vandaar
dat wij voorstellen om die lijn te nemen en ik hoop dat de staatssecretaris,
bijvoorbeeld via een nota van wijziging, wil aangeven hoe het moet. Het is
namelijk te ingewikkeld om het er via een simpel amendementje in te stoppen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Het wordt nu wel interessant. Is dat ook de opvatting van
mevrouw Van der Burg, de andere ondertekenaar van het amendement?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Voorzitter! Die discussie komt zo aan de orde, naar aanleiding van het
algemeen overleg van vorige week.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik wil nu ingrijpen in de discussie, ook in de richting van de staatssecretaris.
Wij hebben straks het twee-minutendebat. Wij hebben veel moeten doen om dit
punt vanochtend op de agenda te krijgen. De Kamer en de staatssecretaris moeten
wel meewerken om een afhandeling vóór 13.00 uur te bewerkstelligen.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Voorzitter! De kwestie van de termijnen. Misschien kan de staatssecretaris
nog een keer in het algemeen aangeven hoe lang het allemaal wel niet
kan duren. Wij zouden er zeer ongelukkig mee zijn als een huurder en een verhuurder
op een gegeven moment met een bezwarenprocedure te maken krijgen die twee,
drie of vier jaar loopt. Wij hebben een amendement ingediend om de termijn
van vier maanden, voorafgaand aan 1 juli – deze is nieuw in de wijziging –
te verlagen tot drie maanden. Zelfs als je tot 1 juni rekent voor de definitieve
aanzegging van de verhoging blijven nog twee maanden over. Wij achten die
termijn voldoende ruim, ook als je die vergelijkt met de inleveringstermijn
van onze aangiftebiljetten bij de belastingdienst.
 
 Dan de uitwerking van de eisen die in het kader van de gedragscodes zijn
geformuleerd, gelet op de typen verhuurders. Wij moeten ons realiseren dat
wij aan de ene kant een corporatie kunnen hebben met 10.000 of 20.000 woningen
en aan de andere kant een particulier met twee huizen. In de memorie van toelichting
wordt gesteld dat daarmee rekening zal worden gehouden. Misschien kan de staatssecretaris
er toch iets meer van zeggen, want de kwestie werkt heel verschillend uit.
Denk bijvoorbeeld maar aan het investeringsbeleid dat de verhuurder zal moeten
formuleren en de kwestie van de financiële continuïteit. Vooral
het laatste lijkt mij een beetje moeilijk.
 
 Er is ten slotte sprake van een aantal AMvB's. Zo is het mogelijk dat
er een uitwerking komt van het begrip "representatieve huurdersorganisatie".
Ook is het mogelijk om het bedrag van jaar tot jaar te wijzigen. Het viel
ons ook op dat de mogelijkheid bestaat om de vereisten op zichzelf, dus de
kern van deze wijziging, aan te scherpen. In de memorie van toelichting wordt
gesteld dat van die mogelijkheid nu geen gebruik wordt gemaakt, maar dat die
wellicht als stok achter de deur moet worden gehandhaafd. Gelet op het feit
dat wij dit als een tijdelijke situatie zien, voor een aantal jaren, hebben
wij ter zake een heel eenvoudig amendement ingediend – daardoor vervalt
één zinnetje – als gevolg waarvan het niet meer mogelijk
is om de procesvereisten via een AMvB te wijzigen. Dat betekent dat, als de
staatssecretaris dat toch zou willen, dit via wetswijziging moet.
 
 De VVD-fractie steunt deze wetswijziging, maar op een aantal punten moet
nog een wijziging worden aangebracht.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Ik heb de tekst van het amendement op stuk nr. 13 voor mij.
Dat gaat over de wijziging van de termijn van vier maanden in drie maanden.
Ik begrijp daaruit dat de heer Hofstra die termijn structureel wil veranderen
en dat het amendement niet is ingegeven door het feit dat dit jaar sprake
is van een laat tijdstip van indiening. Daar hebben wij beide kritiek op geuit.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Ja, ik wil een structurele wijziging. Wij vinden dat een en ander veel
te traag is afgehandeld. Als wij structureel van vier naar drie maanden gaan,
dan komt dat toevallig nu goed uit, vooral voor de verhuurders, maar dat is
niet het belangrijkste motief. Wij vinden namelijk dat je deze procedures
niet onnodig lang moet maken. Daarbij heb ik de vergelijking met het belastingaangiftebiljet
getrokken. Als het elk jaar moet gebeuren, dan moet dat toch kunnen in een
termijn van drie in plaats van vier maanden!
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik kan mij voorstellen dat je voor dit jaar een oplossing kiest. Ik heb
daar in feite ook bedekt een vraag over gesteld. Ik denk wel dat de heer Hofstra
iets te optimistisch is over de huuraanzeggingen en de termijn die daarvoor
nodig is. Wellicht dat via een stageperiode nog een plek kan worden gevonden.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Dat was ik niet van plan.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! Zei de heer Hofstra dat hij het wetsvoorstel steunt, maar
dat er wel een aantal wijzigingen moet komen? Als die er niet in komen, dan
steunt de heer Hofstra het wetsvoorstel dus niet?
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 De belangrijkste wijziging betreft die 2,8%, gekoppeld aan het absolute
bedrag. Daarover ben ik voldoende duidelijk geweest.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Als dat dus niet gebeurt, dan steunt de heer Hofstra het wetsvoorstel
niet.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Die vraag is theoretisch, omdat ik mij niet kan voorstellen, gehoord de
beraadslaging, dat het percentage van 3,8 wordt aanvaard.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Dat vroeg ik niet. De heer Hofstra zei heel duidelijk dat hij het wetsvoorstel
steunt, mits dat en dat gebeurt.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Ik zeg het nog een keer. Wij vinden dat op een essentieel punt een wijziging
moet worden aangebracht.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijn amendement is natuurlijk ook essentieel.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! In het kader van de herordening binnen de volkshuisvesting
neemt de rol van de rijksoverheid bij het bepalen van de marges van het huurbeleid
af. Daar staat tegenover dat de verhuurder meer eigen verantwoordelijkheid
en beleidsruimte krijgt bij het vaststellen van de huurprijzen, een en ander
uiteraard binnen de geldende wettelijke kaders. De huursombenadering geeft
de verhuurders veel ruimte en mogelijkheden om een gedifferentieerd huurbeleid
te voeren. Daarnaast is van belang dat de huurprijsregelgeving ingrijpend
is geliberaliseerd en dat de verzelfstandiging van de woningbouwcorporaties
met het uitvoeren van de balansverkortingsoperatie formeel is voltooid. De
verantwoordelijkheden zijn hiermee komen te liggen op het niveau waar ze ook
het meest tot hun recht komen. Maar door die gehele ontwikkeling is de positie
van de verhuurder belangrijk versterkt, terwijl die van de huurder niet of
nauwelijks is veranderd. Daarom is het begrijpelijk dat de regering op aandringen
van de Kamer en in navolging van adviezen van buiten, door middel van een
wijziging van de Huurprijzenwet de positie van de huurder wil versterken.
Het is dan ook logisch dat deze versterking zich met name richt op het voor
huurders belangrijkste thema, namelijk de jaarlijkse huurverhogingen.
 
 De SGP-fractie beschouwt dit wetsvoorstel als een samenhangend aantal
procedurele bepalingen, populair gezegd, een aantal spelregels die de verhuurder
in acht moet nemen bij de jaarlijkse aanzegging van de huurverhoging. Ik benadruk nog eens, dat in onze visie de vaststelling van de huurprijs
een verantwoordelijkheid van de verhuurder is. Daaruit volgt dat de procesvereisten
in onze ogen ook niet als doel hebben om een soort van onderhandelingssituatie
te creëren, maar veel meer om de verhuurder te prikkelen om een goed
onderbouwd en gemotiveerd huurbeleid te voeren. Op die manier ontstaat ook
maximaal de mogelijkheid om een gematigd huurbeleid te voeren. Tevens is er
dan ruimte om een bedrijfsmatig verantwoord huurbeleid te voeren. Vanuit deze
overwegingen vindt mijn fractie het voorstel op zichzelf aanvaardbaar.
 
 Niettemin hebben wij nog wel een aantal vragen aan de regering. Ik begin
met de vraag of, gezien het tijdstip van parlementaire behandeling, dit voorstel
in de komende huurronde nog wel verantwoord kan worden gebruikt. De behandeling
heeft vrij lang geduurd. Het is natuurlijk nu wat dat betreft zeer laat, het
is bij wijze van spreken bijna vijf voor twaalf. Die signalen bereiken ons
ook uit de sfeer van de corporaties. Verhuurders zijn misschien nog niet in
alle opzichten ingesteld op de komende situatie. De andere zijde is dat er
hier en daar al stappen zijn gezet in de richting van de huurverhoging. Dan
kan het voorkomen – dat signaal heeft ons ook bereikt – dat men,
omdat men het net iets anders heeft gedaan dan in het wetsvoorstel omschreven,
opnieuw zal moeten beginnen, wil men aan de formele regels voldoen. Hoe ziet
de staatssecretaris de risico's op dit punt? Corporaties die in dezen gekozen
hebben voor een vlotte aanpak, lopen het risico in negatieve zin afgerekend
te worden op het niet volledig kunnen nakomen van alle vereisten. Is dat aanvaardbaar
volgens de staatssecretaris? Het is overigens pikant dat wij van de Amstelveense
huurders een brief ontvingen, waarin gevraagd wordt om het wetsvoorstel nog
niet voor de komende huurronde in te voeren aangezien dit wel eens averechts
uit zou kunnen werken voor hen. Dat is ook een interessant signaal. Het is
dan ook erg belangrijk, goed over deze materie na te denken. Overhaaste invoering
kan ook wel eens als een boemerang werken.
 
 Voorzitter! Het beantwoorden aan de intenties van dit wetsvoorstel door
de verhuurders is niet altijd even gemakkelijk. In de schriftelijke voorbereiding
heeft onze fractie op dat punt gewezen en heeft zij met name de vraag gesteld
of het altijd mogelijk is dat huurders inzicht krijgen in een lange-termijninvesteringsbeleid
en de marktpositie van hun woning. Op die vraag is van regeringszijde nogal
oppervlakkig gereageerd. Het ging ons niet zozeer om het verstrekken van de
gegevens op zichzelf alswel om de vraag of het mogelijk is om juist in zulke
complexe aangelegenheden in het kader van de jaarlijkse huurverhoging, inzicht
te geven. Is dat praktisch wel goed mogelijk?
 
 Een andere vraag die wij in de schriftelijke voorbereiding hebben opgeworpen
en waarop wij nog geen antwoord hebben gekregen, is de vraag of het juist
is dat het steeds vaker voorkomt dat woningbouwverenigingen worden omgezet
in stichtingen. Ik vraag dat omdat collectieve belangenbehartiging in het
kader van een vereniging ook juridisch gezien simpeler is, dan in het kader
van een stichting. Is deze ontwikkeling gaande en wat zit daarachter?
 
 Daarmee kom ik op een ook voor ons belangrijk punt in dit wetsvoorstel.
Ik doel dan op de regels ten aanzien van het betrekken van de huurdersorganisatie
bij dit gehele proces. Daarbij is voor mijn fractie de vraag of deze wet hiervoor
het formeel juiste kader is. Ik wil deze vraag graag aan de staatssecretaris
voorleggen. In de Huurprijzenwet gaat het om de relatie van de verhuurder
tot de huurder. Alleen zij kunnen samen praten over de vaststelling van de
huurprijs. Het gaat toch altijd nog om een privaatrechtelijk contract. We
blijven het er toch over eens dat dat een basisuitgangspunt bij deze discussie
is? Welke rol kunnen, als men het formeel bekijkt, huurdersorganisaties spelen
in discussies over concrete vaststelling van huurprijzen? En waar kan dat
precies toe leiden?
 
 Een andere zaak is natuurlijk of men de huurdersorganisaties betrekt bij
de discussie over het huurbeleid. We praten hier echter over een wet met betrekking
tot de vaststelling van de huurprijzen. Ik meen dat het NCIV in een eerder
commentaar al heeft gezegd dat voor een regeling met betrekking tot de inschakeling
van de huurdersorganisaties het BBSH het aangegeven kader is. Als men de regeling
zou willen verbreden tot de commerciële verhuurders, moet men dat eigenlijk
in een ander wettelijk kader dan dit gieten. Wanneer je de structuur van dit
wetsvoorstel nog eens op je laat inwerken, moet ik zeggen dat ik veel gevoel
heb voor die benadering. Ik wil de staatssecretaris daarom nog eens dit punt
voorleggen. Over de intenties op zich verschillen wij niet van mening, maar
is het formeel-juridisch gezien helemaal juist, gezien ook de strekking van
deze wet, om dat hier te regelen?
 
 Voorzitter! Ik heb in dit verband ook nog op een ander punt mijn twijfels,
namelijk de kwestie van de representatieve organisaties. Hier is in de schriftelijke
voorbereiding ook door de GPV-fractie op gewezen. Mijn fractie blijft zich
afvragen of dit geen vervelende discussies tot gevolg kan hebben, omdat niet
helemaal helder is welke organisaties als representatief moeten worden aangemerkt.
De wetgever schrijft nu voor dat het overleg met representatieve organisaties
moet plaatsvinden. Ik zou het dan heel goed gevonden hebben als reeds voordat
het traject wordt ingegaan, duidelijk was geweest wat men verstaat onder "representatieve
organisaties". Ik bedoel hiermee te zeggen dat ik artikel 19a, lid 5, nogal
vrijblijvend geformuleerd vind. Ik had liever niet in de wet zien staan dat
er regels "kunnen worden" gesteld over de representativiteit van de organisaties,
maar dat er regels "worden" gesteld. Ik vraag de staatssecretaris hier nog
eens op in te gaan. Ik vraag me af of je kunt zeggen dat dit een zaak is van
de sector zelf. Wij schrijven dat voor. We moeten dan niet de sector opzadelen
met vervelende discussies over wat wel of niet representatief is. Ik vind
dit een belangrijk punt. Ik hoor hier graag een reactie op.
 
 Ik vind eigenlijk ook dat zo'n regeling er zou moeten zijn voor het traject
ingegaan kan worden. De Raad van State wijst hier ook op in zijn advies. In
de eerdere stukken was daar ook van uitgegaan. Ik vind dit in het verlengde
van wat ik net gezegd heb ook een belangrijk punt.
 
 Kortom, ik vind het allemaal wat vrijblijvend. Ik vrees dat dit in de
praktijk nare discussies en problemen gaat oproepen. Ik hoor daar graag een
zeer duidelijke reactie van de staatssecretaris op. Overwogen zou toch kunnen
worden – ik houd dat althans in beraad – om artikel 19a, lid 5,
in die zin wat aan te scherpen. Ik heb mijn twijfels over de vrijblijvendheid
van deze AMvB. Ik vraag me af of we niet gewoon moeten zeggen dat er een AMvB
moet komen. Ik hoor hier graag een reactie op voordat we op dat punt misschien
nadere stappen zouden kunnen ondernemen.
 
 Wat eventuele andere AMvB's betreft, ligt er een amendement van de heer
Hofstra. Ik wacht daarop graag de reactie van de staatssecretaris af.
 
 Ik wijs er voorts op, in het verlengde van de schriftelijke discussie,
dat mijn fractie een nadere toelichting nodig vond en vindt waarom dit geheel
zonder meer ook op commerciële verhuurders wordt toegepast. Er is een
principieel onderscheid tussen sociale verhuurders en commerciële verhuurders.
Ik vind dit een belangrijk thema bij dit wetsvoorstel.
 
 Voorzitter! Vele woordvoerders hebben al gesproken over de kwestie van
het percentage, waar beneden naleving van de procesvereisten niet noodzakelijk
is. Ik zal hier geen nadere vragen aan toevoegen. Ik zie met zeer veel belangstelling
de reactie van de staatssecretaris tegemoet op de beide amendementen die nu
voorliggen.
 
 Ik moet eerlijk zeggen dat ik 3,8% nogal willekeurig vind. Er liggen nu
twee reële amendementen voor die een iets ander en misschien iets objectiever
te onderbouwen ijkpunt kiezen. Ik neem daar op dit moment geen stelling in.
 
 Voorzitter! Bij reacties die ons bereiken van organisaties van de woningcorporaties
bestaat er op een enkel punt van het toepassingsbereik van het wetsvoorstel
nog onduidelijkheid. Ik noem met name de verhuur van onzelfstandige woonruimte.
In hoeverre is daar nu ook die specificatie verplicht? Dit schijnt in de praktijk
nog steeds niet helder te zijn. Ook het punt van onderverhuur wordt in dat
verband genoemd. Het gaat dan met name om complexen van zorginstellingen waar
sprake is van onderverhuur. Hoe gelden daar nu precies de vereisten? Deze
onduidelijkheden moeten op korte termijn worden weggenomen, wil een reële
invoering van het wetsvoorstel voor de komende huurronde – waar ik mijn
twijfels bij heb – nog mogelijk zijn.
 
 Voorzitter! Er zijn dus nog wat vraagtekens en twijfels, maar de intenties
van dit wetsvoorstel worden door mijn fractie positief bejegend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Voorzitter! Het zal niet verbazen dat de PvdA-fractie een wettelijke regeling
waarin de positie van de huurders wordt versterkt, toejuicht. De stelselwijziging
die zich de afgelopen jaren binnen de volkshuisvesting heeft voltrokken, heeft
de positie van de verhuurder versterkt. Deze is nog sterker geworden door
de invoering van de huursombenadering, waardoor de verhuurder de ruimte heeft
om binnen vastgestelde grenzen zelf jaarlijks de hoogte van de huurverhoging
vast te stellen. Van het oorspronkelijke idee achter de stelselwijziging van
de volkshuisvesting, een gelijkwaardige positie van huurders en verhuurders,
is op dit moment nog geen sprake.
 
 De PvdA-fractie pleit al jaren voor een versterking van de positie van
de huurders. Wij hebben in diverse debatten en via moties – de motie-Koetje/De
Jong en de motie-Esselink/Duivesteijn – het kabinet daar om gevraagd.
Begin vorig jaar heeft mijn fractiegenoot Adri Duivesteijn een initiatiefwetsvoorstel
inzake overleg huurders en verhuurders ingediend, met de bedoeling om de positie
van de huurders te versterken. Dat doel is vijf jaar geleden door de Kamer
geaccordeerd maar het is nog steeds niet bereikt.
 
 Het heeft lang geduurd, maar het kabinet heeft nu een wetsvoorstel ingediend,
waarmee wordt beoogd op het gebied van het huurprijsbeleid de positie van
de huurder te versterken. Verhuurders, zowel in de sociale als in de particuliere
sector, moeten huurprijsverhogingen motiveren, hun huurders daarover informeren
en overleg met hen voeren. Vindt de PvdA-fractie dat voldoende? Nee, en dat
zal niemand verbazen. Het is in feite een zwak aftreksel van het PvdA-initiatiefwetsvoorstel.
De PvdA-fractie wil de huurders werkelijk een stevige positie geven via een
representatieve huurdersorganisatie en invloed via gestructureerd overleg.
Bovendien willen wij niet alleen informatie en overleg over het huurbeleid,
maar ook adviesrecht, op meer gebieden dan alleen het huurprijzenbeleid, bijvoorbeeld
ten aanzien van het beheer, het onderhoud van het woningbezit e.d. De PvdA-fractie
vindt het aan de orde zijnde wetsvoorstel dan ook een eerste stap, waarna
snel verdere stappen gezet moeten worden.
 
 Voorzitter! Ik ga eerst in op de gevolgde procedure. Een gewetensvraag,
aan elkaar, maar ook aan de staatssecretaris is of het in alle redelijkheid
nog mogelijk is dat verhuurders voor 1 maart a.s. ten aanzien van de procesvereisten
zullen handelen conform deze wet, inclusief de mogelijke wijzigingen die in
dit debat worden aangebracht. Ik heb grote twijfels of dat zal lukken, hoewel
ik het graag anders had gezien. Het aanwijzen van schuldigen heeft geen zin,
zeker niet in deze fase. Het is zowel van de kant van het kabinet als van
de Kamer niet optimaal verlopen en ik betreur dat zeer.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! De PvdA-fractie ziet dit als een eerste stap en
wil verder gaan. Ik kan mij daar wel iets bij voorstellen. Is het dan niet
nuttig om de eerste stap zo goed mogelijk in de goede richting te zetten?
De richting is goed, maar het is een klein stapje. Mevrouw Van der Burg heeft
gezegd dat het adviesrecht van de huurders niet direct gerelateerd moet zijn
aan de huurverhoging, maar ook in het algemeen moet gelden. Is zij met mij
van mening dat de verhuurders op basis van de gedragscode altijd aan de huurders
moeten uitleggen waarop de huurprijs is gebaseerd? Dat geldt dus ook voor
de huidige huurprijs, want die kan ook wel eens moeilijk te motiveren zijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Ik vind dat het eigenlijk niet meer dan fatsoenlijk is dat sociale en
particuliere verhuurders toelichten waarom een bepaalde huurverhoging wordt
gevraagd. In dit wetsvoorstel worden daar nog wat extra procedurele regels
voor gegeven. Ik ben van mening dat het op dit moment, ook vanwege de snelheid,
voldoende is. Op heel korte termijn zullen wij een veel uitgebreider wetsvoorstel
behandelen, namelijk het initiatiefwetsvoorstel van de heer Duivesteijn. Daarbij
moeten wij al deze aspecten aan de orde stellen. Dan kan een goed wetsvoorstel
worden gerealiseerd, waarin de positie van de huurders werkelijk goed is geregeld.
Ik zie dit dus echt als een eerste stap. Daar zitten wat haken
en ogen aan en het is niet de ideale situatie, maar binnenkort komt er een
andere situatie. Ik hoop dat ik de heer Poppe dan ook geheel meekrijg in het
debat over het initiatiefwetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Toch ben ik verbaasd over het standpunt van de PvdA. Er is nu een goede
gelegenheid om de positie van de huurder in zijn verhouding met de verhuurder
per 1 maart van dit jaar te versterken. Wij hoeven niet te wachten, want het
kan nu. Het zal geen oplossingen bieden voor de vele problemen die er zijn,
maar wat de PvdA wil, kan nu al worden vastgelegd. Ik heb dat in mijn amendementen
min of meer zo verwoord. Dat is toch ook veel beter en helderder voor iedereen.
Als er een stap wordt gezet, moet dat wel een goede zijn. Het moet duidelijk
zijn in welke richting men wil gaan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Het is niet helder voor iedereen, omdat het initiatiefwetsvoorstel op
al deze punten verder gaat. Het zou dan ook heel onduidelijk zijn als wij
op dit moment bijvoorbeeld de weg van de heer Poppe zouden kiezen en er niet
over zouden discussiëren in de totaliteit van het initiatiefwetsvoorstel,
dat veel breder overleg en adviesrecht beoogt. Ik kom overigens nog met mijn
opmerkingen over het wetsvoorstel, dus ik verzoek de heer Poppe om die nog
even af te wachten. In zijn algemeenheid zeg ik nu vast dat het onderhavige
wetsvoorstel slechts beperkte mogelijkheden biedt om er zodanige wijzigingen
in aan te brengen dat het op een aantal punten voldoende zou zijn. Dat is
niet mogelijk, dus moet het in het volgende debat aan de orde komen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 In de memorie van toelichting van dit wetsvoorstel staat dat het gaat
om de prijs/kwaliteit-verhouding. Dat geldt nu. Het gaat dus niet om het percentage
van de huurverhoging, of om de huurverhoging als het ultieme moment om iets
te doen, maar om de prijs/kwaliteit-verhouding. Wat de PvdA wil met het initiatiefwetsvoorstel
staat mijn voorstel om het onderhavige wetsvoorstel iets aan te scherpen toch
absoluut niet in de weg? Het geeft zelfs een steviger basis voor het vervolgdebat.
Hoe kan mevrouw Van der Burg dat nu ontkennen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Het kan een versteviging van het debat zijn. Ik begrijp althans dat de
heer Poppe het heeft over zijn tweede amendement inzake het jaarlijkse overleg.
Dat is echter al bij het BBSH geregeld. Ik zal nog nader bekijken of dat in
dit wetsvoorstel zou moeten worden opgenomen, maar vooralsnog ben ik van mening
dat het overleg altijd gevoerd kan worden. De totale discussie waarvan dit
naar mijn mening een onderdeel is, wil ik in ieder geval houden tijdens de
behandeling van het initiatiefwetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik maak bezwaar tegen deze uitleg. In het BBSH is niet geregeld wat ik
wil regelen met mijn amendement, namelijk de verplichting om eens per jaar
de huurders bijeen te roepen. Wij vinden dat dit het juiste moment is om dat
in ieder geval te regelen. Het zal ook een dempende werking hebben op de huurverhoging,
want men moet altijd het ontstaan van de huurprijs en het reilen en zeilen
in de organisatie toelichten. Dat kan nu worden geregeld en ik begrijp echt
niet waarom de PvdA zegt dat dit het goede moment is om de eerste stap te
zetten in de richting van hetgeen zij verder nog wil doen. Die stap moeten
wij goed en duidelijk zetten. Ik snap echt niet waarom mevrouw Van der Burg
wacht tot het initiatiefwetsvoorstel van de PvdA in behandeling komt. Is dat
alleen maar omdat alles daarin zou moeten worden geregeld, zodat het "het
initiatiefwetsvoorstel van de PvdA" wordt? Ik krijg de indruk dat de PvdA
dit nu laat liggen om straks nog wat over te houden, maar dat is toch echt
niet goed.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Het kan een versteviging van het debat betekenen. Ik begrijp dat de heer
Poppe zijn tweede amendement bedoelt betreffende de overlegsituatie eens per
jaar. Dat is nu in feite al in het BBSH geregeld. Ik zal nagaan of dat ook
in dit geval moet. Vooralsnog ben ik van mening dat dit overleg altijd gevoerd
kan worden. Wij moeten bekijken of wij dat ook in dit wetsvoorstel willen
vastleggen. Ik zal mij daarover beraden. De totale discussie, waarvan dit
voorstel een onderdeel is, wil ik voeren bij de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik maak bezwaar tegen deze uitleg. In het Besluit beheer sociale huurwoningen
is niet geregeld wat wij willen regelen met ons amendement, namelijk de verplichting
om eens per jaar de huurders bijeen te roepen. Wij vinden dit het goede moment
die verplichting nu te regelen. Dat zal een dempende werking hebben op de
huurverhoging. Men moet dan altijd uitleggen waaruit de huurprijs is ontstaan,
ook de bestaande. Ik denk verder aan onderhoud en aan wat er verder nog leeft,
reilt en zeilt tussen huurders en verhuurders in zo'n organisatie. Ik begrijp
echt niet, ik herhaal dat, dat de fractie van de Partij van de Arbeid zegt
dat dit het goede moment is om de eerste stap te zetten om te doen wat wij
verder nog willen. Deze stap moet dan goed en duidelijk gezet worden. Ik snap
echt niet waarom gewacht moet worden tot het initiatiefwetsvoorstel van de
Partij van de Arbeid in behandeling komt. Is dat alleen maar omdat daarin
alles geregeld moet worden? Ik krijg de indruk dat mevrouw Van der Burg dit
punt laat liggen om straks nog wat over te houden. Dat is echt niet goed!
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Het gaat mij er niet om wat over te houden. De twee wetsvoorstellen betreffen
voor een deel dezelfde problematiek. Je zult dus moeten bekijken hoe zij op
een gegeven moment in elkaar geschoven kunnen worden. Gelijktijdige behandeling
was niet mogelijk. Als dat jaarlijkse overleg puur en alleen over het huurprijzenbeleid
gaat, dan vind ik dat te mager. Dat overleg moet ruimer zijn. Ik zal mij er
nader over beraden of dit voorstel al in deze wet moet worden opgenomen. Ik
vind het onlogisch dat nu op deze plek even te regelen. Ik wil het breed regelen.
Voor de fractie van de Partij van de Arbeid is het allerbelangrijkste dat
dit punt goed wordt geregeld. Ik zie het dus als een eerste stap. Ik herhaal
dat wij dit punt goed willen regelen in een wetsvoorstel waarin verscheidene
zaken worden geregeld, dus niet alleen zaken die de huurprijs betreffen. Ik
denk daarbij aan beheer en onderhoud e.d.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik maak bezwaar tegen het feit dat mevrouw Van der Burg
de doelstelling van ons amendement terug brengt tot overleg over de huurverhoging.
In het amendement hebben wij het over een algemeen overleg met de huurders.
Dat algemeen overleg kan gaan over alles. In mijn eerste termijn heb ik uitgelegd
dat dit overleg te maken heeft met alles wat er reilt en zeilt, dus niet alleen
de huurverhoging. Het kan ook gaan over het onderhoud, de toekomstplannen.
Wij hebben zelfs gesteld dat de boekhouding ter sprake kan komen. Zelfs een
vraag als hoeveel geld er nog op de plank ligt, moet bekend zijn bij de huurders
in relatie tot de huurverhoging of zelfs in relatie tot de bestaande huurprijs.
Al die zaken zitten in ons amendement. Dat is een goede aanzet voor het verdere
debat en voor de uitwerking in het initiatiefwetsvoorstel van de Partij van
de Arbeid. Echt, ik krijg alleen maar de indruk dat die fractie wat over wil
houden en die zaak nu niet wil regelen. Ik zeg juist: nu hebben wij die kans,
grijp haar.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Ik wil nog een keer iets zeggen over die kans. Het gaat nu over een huurdersorganisatie
die deze bijeenkomst zou moeten regelen. Begrijp ik dat goed?
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Nee, u hebt ons amendement niet gelezen. De verhuurder wordt verplicht
eenmaal per jaar – het moment van de huurverhoging is dan het goede
moment – alle huurders bijeen te roepen. Ik heb het rijtje opgenoemd.
Hij moet dan alles doen wat ook nu in het wetsvoorstel staat, zoals de brief,
een reactie van de huurders. Wij koppelen daaraan de plicht van een gedragscode
en van een algemeen overleg met de huurders. Voor grote corporaties kan dit
betekenen dat zij dat overleg in drie keer doen. Kleine corporaties kunnen
een keer per jaar de hele club bij elkaar roepen. Daaruit kunnen veel mooie
dingen opbloeien.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Absoluut. Daaruit kunnen hele mooie dingen opbloeien. Dat mooie wil ik
bewaren tot het moment dat wij het initiatiefwetsvoorstel van de heer Duivesteijn
in deze Kamer behandelen.
 
 De fractie van de Partij van de Arbeid onderschrijft de keuze voor een
formele wet. Ook al behoort het tot normaal fatsoenlijk gedrag van de verhuurder
om de huurders behoorlijk te informeren over het waarom van de huurverhoging,
het gebeurt niet altijd in de praktijk. Een wettelijke regeling maakt duidelijk
waaraan iedere verhuurder zich moet houden. Het gestructureerde overleg is
zeer noodzakelijk voor huurders en verhuurders. Dat geldt ook voor de verhuurders
in de particuliere, commerciële sector. Om die reden hechten wij eveneens
zeer aan een formele wettelijke regeling boven een besluit zoals het BBSH
of een circulaire of een gedragscode.
 
 Hoewel ROZ en de Woonbond het recent eens zijn geworden over een gedragscode,
hetgeen wij overigens zeer positief waarderen, is dat naar onze mening onvoldoende.
Het feit dat een gedragscode is overeengekomen, geeft ons wel het vertrouwen
dat de invulling van deze wettelijke regeling in de praktijk op een serieuze
manier zal plaatsvinden.
 
 Voorzitter! Ik wil nu iets zeggen over de inhoud. De fractie van de Partij
van de Arbeid ondersteunt op hoofdlijnen dit wetsvoorstel. Behalve versterking
van de positie van de huurders verwachten wij hiervan een prijsdrukkende werking
op de huurverhoging. Toch blijft de fractie van de Partij van de Arbeid op
een aantal punten moeite houden met dit wetsvoorstel.
 
 Ten eerste de verplichte motiveringsgrens bij 3,8%. Dat is vandaag al
eerder aan de orde geweest. Het wetsvoorstel bepaalt dat huurders van wie
de voorgenomen huurverhoging hoger uitvalt dan 3,8% voor 1996 de aanzegging
van die huurverhoging gemotiveerd moeten krijgen. Er moet overleg gevoerd
worden met de huurder. Bovendien moet men het huurverhogingsvoorstel, met
onderbouwing, kunnen laten toetsen door de huurcommissie. Andere huurders,
met een huurverhoging lager dan 3,8%, moeten dit ontberen. De cesuur is natuurlijk
altijd moeilijk. Het is ook moeilijk om precies uit te leggen. De fractie
van de Partij van de Arbeid is van mening dat het logisch en fatsoenlijk is
dat in feite aan iedere huurder bij een aanzegging tot huurverhoging uitleg
wordt gegeven waarom. Het is een kwestie van fatsoen dat verhuurders overleg
voeren met huurders. In dit wetsvoorstel gaat het erom wanneer een motivering
nu werkelijk verplicht moet worden gesteld. De fractie van de Partij van de
Arbeid vindt dat deze wettelijke plicht niet per se noodzakelijk is bij een
absoluut minimale huurverhoging. Ik denk daarbij wel aan een verhoging van
de huur gekoppeld aan de inflatie plus 0,5%. Die huurverhoging is als het
ware nodig om überhaupt met de stijging van de prijzen mee te gaan.
 
 Op dit moment is bij dit uitgangspunt een minimum gesteld van 3,5%. Afgelopen
donderdag is echter gesproken over een verlaging van dit percentage, juist
vanwege de erg lage inflatie in het afgelopen jaar. In de nabije toekomst
zal de inflatie waarschijnlijk ook laag zijn. Om iets in die richting mee
te gaan, komen wij voor dit jaar uit op 2,8% als verplichte motiveringsgrens.
Een percentage onder de voorgestelde 3,8% heeft bovendien het voordeel dat
het een prijsdrukkend effect zou kunnen hebben. Particuliere huurders zullen
wellicht sneller op de minimum huursomverhoging gaan zitten dan anders. Jaarlijks
kan deze grens door de minister bij AMvB worden aangepast. Wij willen nadrukkelijk
stellen dat bij het jaarlijkse huurdebat in de Kamer ook dit element aan de
orde moet komen. Daarover kan dan worden besloten. Naar mijn mening is dat
ook afgesproken, maar ik wil het hier nog eens bevestigen. De zogenaamde voorhangprocedure
biedt overigens de Kamer altijd een laatste mogelijkheid om daar nog het een
en ander over te zeggen. Het is natuurlijk veel logischer om dat hier in de
Kamer met elkaar vast te stellen.
 
 Ten tweede de representativiteit van de huurdersorganisaties. Het is geïntroduceerd
in de wet in artikel 19a, lid 2. Die huurdersorganisaties krijgen bepaalde
rechten en plichten. Zij krijgen recht op informatie en een plicht tot overleg,
terwijl niet vaststaat wat nu precies onder het begrip representatief moet
worden verstaan. Andere woordvoerders hebben er ook al op geduid. Bij een
AMvB kunnen er regels worden gesteld. Voorlopig is daar, naar onze mening
ten onrechte, van afgezien. Het is heel vreemd. In de praktijk moet het zowel
voor verhuurders al huurders echt helder zijn of bepaalde huurdersorganisaties
geïnformeerd moeten worden over de huurverhogingen of niet. Dat moet
helder zijn. Dat moeten wij, als wetgever, regelen en dat kunnen wij niet
aan de praktijk overlaten. Dat zou onjuist zijn. Ook diverse
betrokkenen buiten de Kamer hebben aangedrongen op duidelijkheid. Dat kan
naar onze mening op twee manieren gebeuren, òf het hele begrip representatief
gaat eruit òf je moet in een AMvB aangeven wat representatief is. Wij
kiezen voor het laatste. De tekst die de koepels, het NCIV, de NWR en de Woonbond
enige jaren geleden zijn overeengekomen in het advies van de Commissie huurders/verhuurders,
in september 1993, zou in het amendement prima kunnen worden opgenomen. Het
timmert het begrip niet helemaal dicht, maar het geeft wel heel duidelijk
aan wat onder het begrip representatief moet worden verstaan. Wij vragen de
staatssecretaris toch om zo snel mogelijk met een AMvB op dit punt te komen.
Zo nodig zal ik samen met D66 de Tweede Kamer op dit punt een motie voorleggen.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 U zegt dat de tekst die de organisaties overeen zijn gekomen, in het amendement
zou kunnen worden opgenomen. Ik weet niet welk amendement u bedoelt. Bedoelt
u misschien: in de algemene maatregel van bestuur?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 In de AMvB, inderdaad. Excuses.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Dan is het helder. Bent u dan met mij van mening dat in ieder geval in
de tekst van de wet de vrijblijvende formulering dat bij AMvB maatregels "kunnen"
worden gesteld, eruit zou moeten? Ik heb zoëven aan de orde gesteld dat
het volgens mij gewoon moet zijn: bij AMvB wòrden regels gesteld.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Ik ben het met u eens.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Dank u.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Het derde onderdeel van het wetsvoorstel waar de PvdA-fractie nog moeite
mee heeft, is de toetsing door de huurcommissies. De wijze van toetsing door
de huurcommissies van de motivering van de individuele huurverhoging behoeft
meer duidelijkheid.
 
 Wij zijn het eens met de staatssecretaris dat van een volledige inhoudelijke
toetsing geen sprake kan zijn. Het zou een heel intrinsieke financiële
toetsing zijn, een financiële of eigenlijk een soort bedrijfsmatige beoordeling
van de woningbouwcorporaties, en daartoe zijn de huurcommissies niet uitgerust.
Dat zal dus niet mogelijk zijn, maar naar onze mening kan de huidige regeling
ook niet blijven, namelijk dat de toetsing puur procedureel is.
 
 Overigens, er zijn andere manieren waarop de algemene toets kan worden
uitgevoerd. Het behoort tot de taken van een gemeente om op dat punt werkelijk
toe te zien op de woningbouwcorporaties. Bovendien kan een gemeente naar de
minister toe, en hij of zij kan ingrijpen als dat nodig mocht zijn. Er is
dus een andere weg om een en ander te regelen. Wellicht kan het nog beter;
wij hebben er wel eens eerder over gesproken.
 
 Uitsluitend een procedurele toetsing door de huurcommissies is dus absoluut
te weinig. Naar onze mening moet de extra huurverhoging in ieder geval kunnen
worden getoetst aan een redelijke prijs/kwaliteit-verhouding; daar hebben
de Woonbond en de RAVO al het een en ander over geschreven. Dat betekent in
feite een marginaal inhoudelijke toetsing. Ik overweeg om samen met andere
fracties hierover in tweede termijn een motie in te dienen.
 
 Het is mij gebleken dat er bij huurders heel hooggespannen verwachtingen
over die toetsing leven. Wat doet de staatssecretaris hieraan? Wordt bij de
voorlichtingscampagne die over deze wet is gepland, nadrukkelijk aandacht
besteed aan de noodzaak om duidelijk te maken wat huurders wel en niet kunnen
verwachten? Anders zal het voortdurend heel frustrerend zijn voor mensen die
naar de huurcommissie gaan en met nauwelijks een uitspraak weer thuiskomen.
Wij pleiten dus voor een marginale toetsing en voor helderheid in de voorlichtingscampagne.
 
 De capaciteit en de werklast van de huurcommissie en eventueel ook die
van de rechterlijke macht baren ons zorgen. De toename van de werklast blijkt
niet in te schatten te zijn. Dat lijkt mij ook heel moeilijk; daar ben ik
het best mee eens. Toch moet de huurcommissie binnen een beperkte tijd uitspraak
doen. Daar staan gewoon wettelijke termijnen voor. Er kunnen dus problemen
ontstaan. Kan de staatssecretaris al zeggen hoe hij deze problemen in de gaten
houdt en, zo nodig, te lijf gaat? Een slecht-weerscenario moet naar onze mening
als het ware op de plank liggen. Het zou slecht zijn als er dit jaar al problemen
ontstaan.
 
 Voorzitter! Tot slot! Ook al leidt het voorliggende wetsvoorstel niet
tot een werkelijk inhoudelijke toetsing van de juistheid van alle voorstellen
rond het huurbeleid en huurprijsverhoging, toch kan dit wetsvoorstel naar
mijn mening wel degelijk winst opleveren. Het verplicht de verhuurder om een
onderbouwing van het huurbeleid publiek te maken, bijvoorbeeld inzake onderhoudsplannen
en de marktpositie van de betreffende woning; en dat kan preventief werken.
De verhuurders moeten met goede argumenten voor huurverhogingen komen. Wellicht
kan zelfs door huurders en/of huurdersorganisaties contra-expertise worden
verricht om in het overleg een goede gesprekspartner te kunnen zijn. Op deze
wijze is er binnen een corporatie voor de huurders veel méér
bespreekbaar, hetgeen wij als een winstpunt beschouwen. Bovendien is het niet
uitgesloten dat deze procesvereisten prijsdrukkend kunnen werken en ook dat
winst. Niettemin verlangt de PvdA een volwaardig en goed gestructureerd overleg
tussen huurders en verhuurders, mèt adviesrecht, ten aanzien van meer
onderwerpen dan uitsluitend de huurprijzen. Binnenkort zullen wij het initiatiefwetsvoorstel
inzake overleg huurders/verhuurders behandelen. Het onderhavige wetsvoorstel
ziet mijn fractie als een eerste kleine stap; de grote stap zal binnenkort,
hopelijk snel, worden gezet.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt enkele minuten geschorst.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik zal proberen mijn antwoord zo kort mogelijk te houden en
daarom zal ik afzien van een schets van het wetsvoorstel. Het is door diverse
woordvoerders uitstekend weergegeven.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Wij hebben het allemaal gelezen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Vandaar ook mijn opmerking, voorzitter. Ik begin dan ook
maar meteen met een reactie op de vragen.
 
 Verschillende woordvoerders hebben gezegd dat dit niet het laatste voorstel
is om de positie van de huurder te versterken. Ik heb in mijn beleidsbrieven
van november jongstleden al nieuwe voorstellen aangekondigd en er zal dus
nog alle gelegenheid zijn om er verder over te praten. Het wetsvoorstel dat
wij nu bespreken, het idee om op deze wijze procesvereisten vast te leggen,
is voortgekomen uit de Commissie huurders/verhuurders. Dat is ook de achtergrond
van mijn stelling dat er in hoge mate sprake is van zelfregulering; het initiatief
is uit de sector zelf gekomen en het wordt ook breed ondersteund. De corporaties
hebben zelfs al aangegeven dat zij bereid zijn om volgens de lijnen van dit
wetsvoorstel te handelen, ook als de regeling niet nu al tot stand zou kunnen
komen. En er zijn ook al afspraken tussen commerciële verhuurders (ROZ)
en de Woonbond gemaakt over de manier waarop zij met huurders zullen omgaan.
Deze ontwikkeling vind ik buitengewoon gelukkig en ik ben het dan ook volstrekt
met mevrouw Van der Burg eens dat deze ontwikkeling eigenlijk versterkt zou
moeten worden. Het verdient inderdaad waardering dat men het ook zonder dat
het in een wet staat, van mening is dat het heel normaal en fatsoenlijk is
om afspraken te maken over de manier waarop verhuurders en huurders met elkaar
omgaan, over de vraag hoe men elkaar op een goede wijze kan informeren.
 
 Ik sluit mij aan bij het milde excuus van de heer Jeekel in verband met
het tijdstip van afhandeling van dit wetsvoorstel. Ik ben blij dat het nu
mogelijk is en ik zal niet verder ingaan op de achtergronden hiervan. Ik vermeld
wel dat er een geweldig lastig probleem ontstaan is, omdat alle gegevens vóór
1 maart ingediend moeten worden. Dit betekent een geweldige taak voor de verhuurders,
want het wetsvoorstel moet na aanvaarding in deze Kamer nog door de Eerste
Kamer worden afgehandeld. Mijn conclusie is dan ook dat het tijdschema dit
jaar in alle redelijkheid niet aangehouden kan worden, omdat wij er anders
echt een chaos van zouden maken. En dat zou nog erger zijn dan geen nieuwe
regeling. Ik heb gekozen uit twee kwaden en ik zal de Kamer een nota van wijziging
voorleggen om alleen voor dit jaar uit te gaan van de datum van 1 april. Ik
heb mij ervan verzekerd dat dit haalbaar zou zijn, zij het dat alle betrokkenen
de termijnen zeer krap vinden. Maar bij een keuze tussen krappe termijnen
en de wet een jaar later invoeren geef ik dan toch – nogmaals, na overleg
met de betrokkenen – de voorkeur aan die krappe termijnen. Ik zal het
wijzigingsvoorstel zo dadelijk bij u indienen, voorzitter.
 
 Het late tijdstip brengt voor ons nog andere lastige dingen met zich mee.
Als er sprake is van een kan-bepaling in een algemene maatregel van bestuur,
zou het omzetten van zo'n bepaling in een verplichting betekenen dat de wet
helemaal niet in werking kan treden, als er nog geen AMvB is. Dat zou alleen
al een reden zijn om discussies over dat soort zaken uit te stellen. Ik noem
in dit verband ook nog even het befaamde percentage X; ik kom er nog uitgebreid
op terug. Het komt ook voor in de brief over de huurparameters, dus ik zal
de Kamer uiteraard elk jaar een voorstel op dit punt voorleggen. En het is
ook logisch dat bij een dalende huurtrend dat percentage X elk jaar eigenlijk
wat zou moeten zakken. Dat is een algemene opvatting op dit punt.
 
 Voorzitter! Voorlichting zal een heel belangrijke rol moeten spelen, ook
bij de invoering van de wet. Er staat een uitgebreid voorlichtingsprogramma
op stapel en wij zullen de organisaties zo nodig ook helpen om hun leden zo
goed mogelijk over de wet te informeren. Daarbij denk ik in het bijzonder
aan de organisaties van kleine verhuurders, want ik besef heel goed dat het
voor deze een heel nieuwe stap is, die op heel korte termijn gezet moet worden.
Dat kan alleen maar goed werken als de voorlichting op dat punt optimaal functioneert.
Daar zal dus veel aandacht aan worden gegeven, ook in de richting die mevrouw
Van der Burg noemde. Zij vroeg of niet het gevaar bestaat dat huurders te
optimistische verwachtingen hebben, dat zij een verkeerd beeld hebben van
de rechten die zij met deze wet krijgen. Daar zal expliciet aandacht aan worden
gegeven, want ik onderken dit ook. Het zou jammer zijn als dit gebeurt, want
dan zou het contraproduktief werken. Het is de bedoeling om hun positie te
versterken, maar op het moment dat die positie verkeerd wordt ingeschat, kan
wellicht een gevoel van teleurstelling ontstaan. Dat moet juist niet gebeuren.
Ik zeg mevrouw Van der Burg graag toe dat bij de voorlichting hieraan uitgebreid
aandacht zal worden gegeven.
 
 Het idee van de heer Hofstra om deze wet voor een jaar of vijf in te voeren
en er vervolgens weer van af te zien, spreekt mij niet aan. Het gaat om een
wezenlijke versterking van de positie van huurders. Hiermee scheppen wij een
goed kader waarbinnen huurders en verhuurders met elkaar in overleg treden
over de huur, het beleid en de huurvorming. Dit is naar mijn gevoel iets wat
je heel structureel zou moeten doen. Dat je later nog eens praat over de vorm
en hoe het precies moet, lijkt mij heel wijs, maar ik zie dit niet als een
tijdelijke zaak. Ik zie dit echt als een structurele verbetering van de situatie.
Ik zou dat graag zo houden.
 
 Het misschien wel meest besproken thema is de vraag boven welk percentage
een nadere toelichting moet worden gegeven. Dat is het befaamde getal X. Hoe
kom ik aan die 3,8%? Ik heb daarbij heel sterk geleund op het gezamenlijke
advies van de huurders en de verhuurders uit het overlegorgaan. Ik heb het
overlegorgaan om een advies gevraagd. Dat was geen unaniem advies. In feite
heeft de ROZ als onderdeel van het overlegorgaan gezegd dat hij graag het
percentage van 5,5 wil, omdat dit het subsidie-afbraakpercentage is. Ik vond
dat niet zo'n sterk argument, omdat het maar voor een betrekkelijk beperkt
aantal woningen geldt. Om een algemeen getal te enten op een beperkt aantal
woningen leek mij geen goed voorstel. Maar als de huurders en verhuurders
gezamenlijk het eens worden over een bepaald percentage, moet je toch wel
verbazend sterke argumenten hebben om tot een ander resultaat te komen dan
zij adviseren. Nogmaals, dit wetsvoorstel komt uit de sector, gedragen door
huurders en verhuurders. Ik trek dit consequent door. Waar men een gezamenlijk
draagvlak creëert, neem ik dat graag over. Dus is het voor mij een heel
belangrijke factor. Dat doet niet af aan de opmerking van de heer Hofstra
dat wij hier moeten beslissen; uiteraard niet. Het is wel logisch, als je
er op deze wijze in zit, dat je dan ook dat advies zeer zwaar laat wegen.
Daarom heb ik het overgenomen. 
 
 Er spelen nog een paar andere elementen een rol naast deze. Als je voor
3,8% kiest, betekent dit dat voor meer dan 50% van de gevallen de argumentatie
moet worden gegeven. Het getal van 3,8 betekent niet dat je het tot een soort
van marginaal verschijnsel reduceert. Integendeel. De vraag is dus, als je
het percentage lager stelt dan 3,8, of het dan ook beter wordt, voor wie het
dan ook beter wordt en wat de negatieve effecten daarvan zijn.
 
 Het meest verstrekkend is dat weergegeven door de heer Poppe, die zegt
dat je dat vanaf 0% moet doen. Ik vind dat dit geen bijdrage levert tot een
verbetering van de situatie. Er is natuurlijk een redelijke ondergrens, waaronder
je moet zeggen dat het gewoon een stijging van prijzen en kosten is. Daaronder
heeft het dus alleen maar nadelen, namelijk een grote papierwinkel, en geen
voordelen. Ik vind 0% dus geen goed uitgangspunt.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Het argument van bureaucratie, een papierwinkel, vind ik niet gegrond.
In het Besluit beheer sociale huursector staat voorgeschreven dat bij allerlei
zaken – ik zal ze niet allemaal noemen – de verhuurder overleg
moet plegen met de huurder. Alleen is in het Besluit beheer sociale huursector
niet geregeld hoe dat moet. Het gevolg is dan ook dat er in het algemeen weinig
van terechtkomt, de goede zaken daar gelaten. Het hoeft ook geen papierwinkel
te zijn, omdat de huurder en de verhuurder zich altijd met elkaar moeten verhouden
wat betreft het verstrekken van informatie en het geven van een reactie daarop.
De meeste verhuurders hebben dan ook een huurderskrant voor hun huurders.
Daarin kan het geregeld worden. Dat betekent dus geen extra papier bij wat
er nu is. Alleen het papier dat dan naar de huurders gaat, is misschien zinvoller
dan wat zij nu vaak krijgen, omdat er echt wat in staat.
 
 Wat betreft de nul-grens nog het volgende; ik kan het straks in mijn tweede
termijn beter uitleggen dan bij interruptie. Maar waarom een arbitrair bedrag
genoemd? Als het gaat om een rem op de huur, dan moeten wij dat hier doen,
bij de huurprijsvaststelling. Dat is politiek.
 
 Als het gaat om een gedragscode, van de verhuurder tegenover de huurder,
dan heeft dat niets met de grens van de huurverhoging te maken.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Het zou toch een buitengewoon slechte zaak zijn om naar 0%
te gaan. Het zou betekenen dat in alle gevallen de vooraankondigingen moeten
worden gezonden en dat het voor verhuurders nauwelijks mogelijk is om de reacties
te beoordelen en er ook in de richting van huurders en hun organisaties op
te reageren, want het worden er dan ongelooflijk veel. Voorts zal de overlegtijd –
dat is voor mij een heel belangrijk punt – voor de verhuurders en de
huurdersorganisaties uitermate kort zijn. Bovendien is er sprake van een nog
veel grotere belasting van de huurcommissies en van de kantonrechters. Dat
zijn allemaal factoren waar niemand op zit te wachten.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Hier maak ik bezwaar tegen. Ik denk dat het een ontlasting is van kantonrechters
en huurcommissies, omdat er in een overleg met de huurders misschien zaken
uitgepraat kunnen worden, voordat zij naar de huurcommissie c.q. daarna naar
de kantonrechter stappen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Dat is onjuist. Het zal wel degelijk leiden tot een aanzienlijk
grotere belasting van de kantonrechter en van de huurcommissies. Dit is een
punt dat mevrouw Van der Burg in de afweging ook terecht genoemd heeft.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Dan gaat de staatssecretaris ervan uit dat de huurprijzen zeer onrechtvaardig
zijn en ben ik het met hem eens.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik heb geen behoefte om de heer Poppe altijd te weerspreken,
als ik het niet met hem eens ben. Mag ik dat als algemene lijn voor mijn eerste
termijn aanhouden?
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dat zal de heer Poppe deugd doen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 U ook, hoop ik, voorzitter.
 
 Voorzitter! Er zijn andere mogelijkheden. De heer Stellingwerf heeft gezegd:
koppel nu het percentage aan het prijsindexcijfer. Ik vind dit het meer principiële
nadeel hebben dat er geen relatie meer ligt met de huurontwikkeling. Ik verwerp
derhalve ook dat amendement: ik moet het sterk ontraden. Het is ook technisch
gezien niet helemaal juist, omdat er geen tijdvak genoemd is in het amendement,
hetgeen hier wel het geval zou moeten zijn. Maar mijn grootste bezwaar zit
in het feit dat er geen relatie meer ligt met de huurontwikkeling.
 
 Dan kom ik bij het amendement van mevrouw Van der Burg en de heer Hofstra.
Zij kiezen voor 2,8% en leggen daar ook een redenering onder, waarbij het
overigens wel twee verschillende redeneringen zijn. Immers, de heer Hofstra
heeft kennelijk nog een subamendement in gedachten om, daar waar het gaat
om huren onder de ƒ 500, niet in procenten te kijken, maar in centen.
Voorlopig ga ik maar eens uit van de tekst van het amendement zoals het er
nu ligt. Dat amendement is principieel anders als een uitgaan van 0%, maar
het komt er in de praktijk heel dicht bij. Het komt er in de praktijk namelijk
op neer dat, als men uit zou gaan van 2,8% voor het getal X, rond de 80% van
alle huuraanzeggingen er onder zouden vallen. Dan is het verschil met de 100%
van de heer Poppe niet zo vreselijk groot meer. Dat zou toch ook een geweldige
extra werklast betekenen en het zou betekenen dat je heel veel huurders krijgt –
dat is dan toch ook een probleem – die in de range vallen van, in dit
geval, tussen 2,8% en 3,8%, waarbij het toch in veel gevallen heel redelijk
is dat je die huur zult moeten vragen, zodat zij dus misschien met overtrokken
verwachtingen aan dat proces beginnen. Het is een enorme aanslag voorts op
de capaciteit van de huurcommissie en van de kantonrechter. Ik was ook een
beetje verbaasd juist de heer Hofstra hierover te horen, omdat die voortdurend
zegt: hou die papierwinkel binnen de perken. Wat hij nu doet, is een fantastische
papierwinkel produceren. Mag ik een beroep doen op enige consistentie?
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Zeker.
 
 Nu u toch met de getallen bezig bent, merk ik het volgende op. U zegt
dat verlaging naar 2,8%, 80% betekent. Wat ik erbij heb gezegd, is dat het
beneden de ƒ 500 ƒ 14 wordt en dan ziet u die 80% sterk dalen,
want het getal moet natuurlijk ook naar beneden. Los daarvan zullen verhuurders ook anticiperen op het getal. Het is niet een keurige
normale verdeling, in die zin dat de curve anders wordt, afhankelijk van waar
wij het getal kiezen. Voor ons is heel principieel: 2,8% akkoord, maar dan
gekoppeld aan het absolute verhaal betreffende beneden de ƒ 500.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ja, maar dat staat er niet, voorzitter. Ik kan moeilijk reageren op een
amendement dat er nog niet is.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Dan krijgt u van mij nog een subamendement.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Er komen dus nieuwe amendementen, zo begrijp ik. Ik neem evenwel
aan dat mevrouw Van der Burg, als eerste ondertekenaar, in eerste instantie
blijft bij het amendement zoals het er nu ligt.
 
 Hierop nu reagerend is mijn stelling nog steeds, dat er twee sterke argumenten
zijn voor het percentage van 3,8. Als eerste is er het argument dat de sector,
ook de huurders, het erover eens is. Het tweede argument is, dat in de afweging
van wat je wilt bereiken versus de last die je oplegt aan verhuurders, de
huurcommissies en de kantonrechters en de verwachtingen die je schept bij
de huurders, inhoudelijk gezien de 3,8% voor dit jaar – en ik onderstreep
dat drie keer – voor mij de optimaal is.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Gelet op de bedoelingen die de staatssecretaris heeft met het indienen
van het wetsvoorstel en gegeven het feit dat twee coalitiepartijen dit amendement
indienen dat het mogelijkerwijze wel eens zou kunnen halen, hoe schat hij
dan de politieke gevolgen van dit amendement op stuk nr. 12 in?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Er is geen misverstand over het feit dat de Kamer beslist
over het percentage X en de wet wordt natuurlijk uitgevoerd. Maar ik constateer
dat alle termijnen voor 1996 buitengewoon krap zijn en als je dan de last
voor de verhuurders om het goed te beargumenteren zoveel groter in omvang
maakt, dan leg je wel een hypotheek op de uitvoerbaarheid van de wet. Maar
nogmaals, de wet wordt natuurlijk uitgevoerd.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Maar als u hier 3,8% verdedigt, welk politiek tegenwicht wilt u dan bieden
tegen het amendement dat een vol procent lager gaat? U brengt er wel argumenten
tegenin maar op mijn desbetreffende vraag zegt u dat de wet wel uitgevoerd
zal worden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ja natuurlijk.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Maar welke politieke betekenis hecht u aan zo'n amendement dat de strekking
van de wet behoorlijk aanpakt? Ik zeg bewust niet aantast maar aanpakt.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De staatssecretaris is amper een kwartier aan het woord en de interruptiemicrofoon
is bijna al door iedereen gefrequenteerd. Mij was verzekerd dat er een snelle
behandeling zou zijn en ik wil er dan ook op aandringen, de staatssecretaris
de verdediging te laten voeren.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik blijf, alles afwegende, bij mijn 3,8%. Ik vind dat ik er zeer sterke
argumenten voor heb, niet in het minst dat huurders en verhuurders dat overeengekomen
zijn. Ik heb dus bezwaren tegen alle amendementen die afwijken van de 3,8%.
Die bezwaren worden groter naarmate het verschil tussen 3,8% en het in het
amendement genoemde getal groter is. Dat begint dus bij de heer Biesheuvel
met 3,5% en dat bezwaar is dus nog groter tegen het amendement van mevrouw
Van der Burg en de heer Hofstra en nog groter tegen dat van de heer Poppe.
Dat geeft optimale helderheid, voorzitter. Ik heb hierbij ook de heer Stellingwerf
betrokken.
 
 Voorzitter! Ik verlaat nu de bespreking van het getal X en ik kom bij
de kwestie van de representativiteit van de huurdersorganisaties en bij de
vraag of een collectief deel van de wet wel in het systeem van de Huurprijzenwet
past. De heer Stellingwerf en de heer Van den Berg hebben daarover gesproken.
Die laatste vraag moet ik eigenlijk negatief beantwoorden, maar ik kan eraan
toevoegen dat er daarom een heel duidelijk verschil is gemaakt tussen de taak
die rust op de verhuurdersinrichting van collectieve organisaties en op die
van de particuliere verhuurder. Het systeem blijft in stand zoals de wet het
voorschrijft. Het zijn twee inhoudelijk verschillende circuits. Aan de activiteiten
voor het collectieve deel, de huurdersorganisaties, worden dan ook geen rechtsgevolgen
verbonden. Daar is een heel helder onderscheid in gemaakt.
 
 Desondanks is het naar mijn gevoel wel heel belangrijk dat de huurdersorganisaties,
als ze er zijn, bij deze discussie betrokken worden. Dat kan hun inzicht vergroten
en het versterkt hun positie. Ik vind het goed wanneer dat gebeurt. Ik hecht
dus aan deze bepaling. De vraag is wel wie een representatieve huurdersorganisatie
is. Moet je dat nu al vastleggen? In de eerste plaats noemde ik al het praktische
punt, dat die AMvB, als die er moet zijn, er nu niet is en dat de wet dus
niet in werking zou kunnen treden. In de tweede plaats kun je de vraag stellen
of wij er geen enkele indicatie voor hebben. Natuurlijk hebben wij die. Ik
verwijs naar het rapport van de Commissie huurders/verhuurders dat is genoemd
en dat een aantal indicaties geeft. Ik heb advies gevraagd aan het overlegorgaan
Landelijke centrales van huurders en verhuurders om mij hierover voor eind
januari nader te adviseren en ik zal dat advies dan ook snel ontvangen. Ik
kom daarna bij de Kamer terug met een concreet voorstel.
 
 Wat ik niet wil is, de veelheid van organisaties die ontstaan en die er
al zijn en die actief participeren, op voorhand in te binden. Stel immers,
dat je het nu al bij AMvB zou kunnen regelen, dan kun je eigenlijk alleen
maar inperken, terwijl ik juist wil dat ze actief meedoen. Die lastige afweging
moet dus nog gemaakt worden.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Ik meen de stelling van de staatssecretaris te mogen bestrijden dat voor
de inwerkingtreding van de wet het zonder meer vereist zou zijn dat die AMvB
er al is. Die formule, dat de wet vereist dat er een AMvB voor de uitwerking
op bepaalde punten komt, komt immers veel vaker voor en de wet kan rustig
in werking treden. Die AMvB's moeten dan wel gemaakt worden maar ze hoeven
niet per definitie op hetzelfde tijdstip in werking te treden. Dat staat nergens.
De staatssecretaris is er al mee bezig. Het kan vrij snel. Men weet waar men
ongeveer aan toe is. Ik zie het probleem dus niet.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Mijn juristen hebben mij verzekerd dat, als de wet in
werking moet treden, terwijl in de wettekst staat dat wat een representatieve
huurdersorganisatie is bij AMvB moet zijn omschreven, die AMvB er moet zijn,
voordat die wet de facto in werking kan treden. Ik moet dat dus bestrijden,
maar ik kom erop terug, nadat het advies binnen is.
 
 Dan de kwestie van de nadere richtlijnen. Is er meer uniformering nodig?
Ik heb dat voor dit jaar bewust achterwege gelaten, omdat de tijd in het eerste
jaar buitengewoon krap is. Het lijkt mij niet verstandig om er nu al regels
voor te stellen. Ik zou trouwens ook niet weten hoe dat precies zou moeten.
Laten wij eerst een jaar ervaring opdoen, want het betreft nog maar een eerste
stap. Ik kom er later zeker op terug, maar op dit moment vind ik het te vroeg.
 
 Dan de vragen van de heer Van den Berg over de omzetting van verenigingen
in stichtingen. Dat gebeurt in het algemeen om de slagvaardigheid te vergroten.
Dit heeft positieve en negatieve effecten. Ik vond het verenigingsmodel altijd
een buitengewoon goed model, maar in sommige omstandigheden heeft het heel
nadrukkelijk bezwaren. Kan die veelal complexe informatie worden geleverd?
Ja, dat kan. Het zal ongetwijfeld een leerproces zijn, maar de informatie
die de wet vraagt, beperkte informatie, kan inderdaad in alle redelijkheid
worden geleverd. Aan dit proces is overigens een lang proces van informatie
en overleg voorafgegaan. De voorlichting op dat punt is optimaal.
 
 Ik had de indruk dat het de heer Poppe even was ontgaan dat deze wet ook
op de commerciële verhuurders van toepassing is, want in zijn betoog
ging er hij almaar van uit dat het alleen om corporaties gaat. Dat is onjuist.
Het gaat ook om commerciële verhuurders. Dat zijn ook vaak grote verhuurders
met heel complexe situaties, werkend over het gehele land. Stel dat je dan,
heel concreet, alle huurders even bij elkaar wilt roepen. Ik denk dat er verhuurders
zijn die deze mensen zelfs in de grootste zalen van Nederland niet bij elkaar
kunnen krijgen, als ze allemaal zouden komen. Dat betwijfel ik overigens.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! De staatssecretaris zegt terecht dat ik de particuliere verhuurders
niet heb genoemd. Dat is een omissie, want ook voor hen moet dit gelden; zeker
voor hen, zou ik haast zeggen.
 
 Ik kreeg de indruk dat de staatssecretaris de kwestie van de procesvereisten
was gepasseerd, want hij ging over naar de stichtingsvormen. De staatssecretaris
heeft echter niet gereageerd op mijn amendement op stuk nr. 10.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Daar komt de staatssecretaris nog op, mijnheer Poppe! U moet even geduld
hebben. De staatssecretaris heeft net zoals u en ieder ander het probleem
dat hij maar één vraag tegelijk kan beantwoorden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik kom dan op de vraag over de kwestie van de toetsing door
de huurcommissies. De huurcommissie toetst procedureel en gaat niet in op
de vraag of de huurverhoging die wordt aangezegd, feitelijk gerechtvaardigd
is, gelet op de gegevens die worden geleverd. Daar zit ook iets in van de
spanning tussen het verwachtingspatroon en de werkelijkheid. Ik geef dat toe.
Op dat punt moet je dus voorzichtig zijn. In de voorlichtende zin kom ik daar
nog op terug.
 
 De huurcommissie kan vervolgens wel verder willen gaan, maar daar is zij
absoluut niet voor uitgerust. Zij is ook niet in staat om wat dat betreft
nadere indicaties te geven. Op het moment dat je echt gaat toetsen, meer dan
procedureel, betekent dit een wezenlijke wijziging van het principe van de
wet. Ik zou daar grote moeite mee hebben, want de huurcommissie gaat dan een
beetje op de stoel van de verhuurder zitten. Zij beoordeelt dan ook of de
huuraanzegging nodig is, terwijl nu alleen wordt beoordeeld of aan de procesvereisten
is voldaan. Dat vind ik een wezenlijk verschil. Daar komt bij dat ik de huurcommissies
dan moet uitrusten met accountants en juristen, want daar zijn ze nu absoluut
niet op ingericht. Dan komen er ook veel meer procedures, zowel bij de huurcommissies
als bij de kantonrechter. Dat is wel het laatste waar wij op zitten te wachten.
Dat zeg ik mede namens de minister van Justitie.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Mevrouw Van der Burg en ik hebben tot nu toe niet gepleit voor het gaan
in de richting van een inhoudelijke toetsing, maar voor het toevoegen van
het element van de toereikendheid van de informatie toe te voegen aan de procedurele
toetsing. Dit deel van het verhaal van de staatssecretaris komt dus niet overeen
met onze invalshoek.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Het is heel lastig om te beoordelen of de informatie toereikend is. Er
zijn in veel gevallen verschillen tussen corporaties en particuliere verhuurders
en tussen grote verhuurders en heel kleine verhuurders waar het gaat om de
vraag wat precies moet worden verstaan onder toereikende informatie en wat
daarvan in redelijkheid verwacht mag worden. Ik wil op dat punt best nog eens
terugkomen, omdat ik het wel degelijk een interessant punt vind. Ik wil daarover
op een later moment uitgebreider met de Kamer discussiëren. Ik zeg de
Kamer graag een notitie toe over de consequenties van een en ander. Ik meen
dat de logische gang der zaken zou zijn als ik deze vraag vanuit de Kamer
voorleg aan eerder genoemd overlegorgaan. Vervolgens kom ik met zijn advies
hier terug om daarover de discussie meer ten principale te voeren.
 
 Vervolgens kom ik te spreken over het amendement op stuk nr. 10 van de
heer Poppe. Dat amendement gaat ervan uit dat de verhuurder al zijn financiële
gegevens op tafel legt. Dat lijkt mij ondenkbaar in de situatie zoals wij
die in ons land kennen. Een grote verzekeraar bijvoorbeeld die ook woningen
verhuurt, zou conform dat amendement dus ook alles wat niet met de verhuur
van die woningen te maken heeft, op tafel moeten leggen. Dat geldt ook voor
de kleine investeerder, die naast beleggingen in bijvoorbeeld aandelen, een
paar woningen verhuurt. Ik denk dat het amendement ertoe zou leiden dat hij
zijn woningen zo snel mogelijk afstoot, omdat hij geen enkele behoefte heeft
om in zijn toch vaak privégegevens van financiële aard te laten
kijken door een ieder die daar zin in heeft. Dat lijkt mij dus veel te ver
gaan. In onderdeel c van het amendement wordt voorgesteld dat de verhuurder,
na overleg met de huurdersorganisatie, daarna ook nog eens met alle huurders
gaat overleggen. Nu voert die verhuurder alleen verplicht overleg met de huurdersorganisatie,
zo die er dan is. Dat lijkt mij ook zinnig, want die is er voor en vertegenwoordigt
de huurders ook. Het overleg voeren met alle huurders zal voor de grote verhuurders
op te veel praktische problemen stuiten. Er zit nog een ander aspect aan.
Als er maar één huurder wegblijft van die misschien 30.000 huurders,
is de verhuurder in gebreke, aangezien hij volgens het amendement met alle
huurders overleg moet voeren. Voorzitter! Het moge duidelijk zijn dat ik aanvaarding
van dit amendement op alle onderdelen sterk ontraad.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik maak wat bezwaar tegen deze uitleg. Het gaat erom dat alle huurders
de kans krijgen om te overleggen. De verhuurder belegt dus een overlegavond
en nodigt alle huurders daarvoor uit. Dan de opmerking van de staatssecretaris
over de particuliere verhuurders en verzekeringsmaatschappijen. Als die door
mijn amendement woningen afstoten richting corporaties is dat niet zo vervelend.
Anderszins is het duidelijk dat het alleen gaat om de financiële informatie
die te maken heeft met het beheren van woningen, een activiteit die vaak is
uitbesteed aan makelaars. Dan is dat wel te doen. Natuurlijk is dat op zichzelf
een probleem van de verhuurder. Dat zie ik echter niet als een bezwaar. De
functie van dit amendement is dat, ongeacht de grens waarop de verhuurder
moet aanschrijven, de huurder jaarlijks wordt uitgenodigd voor overleg.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Mijnheer Poppe, ik heb problemen met de manier waarop u interrumpeert.
U houdt hele termijnen; dat is niet meer het ingaan op opmerkingen van de
staatssecretaris. Ik verzoek u daarop te letten, anders kan ik u geen interrupties
meer toestaan.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik kom bij het amendement van de heer Hofstra op stuk nr.
13. De heer Hofstra wil hierbij de termijn van vier maanden in zijn algemeenheid
vervangen door een termijn van drie maanden. Ik zou daar ernstige bezwaren
tegen hebben. De termijn van vier maanden is, hoewel deze lang lijkt, echt
krap. Er moet in die vier maanden heel veel gebeuren, zeker voor de wat grotere
verhuurders. Deze moeten massa's reacties verwerken. Ik wil graag dat zij
dat op een serieuze manier doen. Er moet ook ruimte zijn voor overleg. Deze
twee elementen bepalen in hoge mate de kwaliteit van het produkt dat uiteindelijk
geleverd wordt.
 
 Voorzitter! Ik vrees dat je, als je hieraan gaat knabbelen, sterk afbreuk
doet aan met name ook het overleg. Ik zou dat heel jammer vinden. Ik ontraad
daarom het amendement. Ik vind het al spijtig genoeg dat ik voor dit jaar
de termijn van vier maanden tot drie maanden moet inkrimpen. Nogmaals, dat
is het uiterste en we moeten dat in dit noodgeval doen.
 
 Voorzitter! Het amendement van de heer Hofstra op stuk nr. 14 vraagt bij
wet in plaats van bij AMvB nadere regels te stellen. Dat komt de flexibiliteit
bepaald niet ten goede. Ik heb al gemeld dat ik voorlopig nog geen AMvB denk
uit te vaardigen, juist om het eens een jaar aan te zien. Ik zou het jammer
vinden als het systeem zo inflexibel wordt dat de regels meteen bij wet moeten
worden vastgesteld, terwijl we zelf nog niet goed een idee hebben hoe het
in de praktijk gaat werken en wat de regels precies zouden moeten zijn. Ik
vraag de heer Hofstra hier nog eens over na te denken en mijn bezwaren daartegen
nog eens onder ogen te zien.
 
 Voorzitter! Wat de onzelfstandige woonruimte en de onderhuur betreft,
gelden dezelfde eisen als voor alle andere huurders. Hier wordt in de wet
geen onderscheid gemaakt.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording. De staatssecretaris
kondigt een nota van wijziging aan waarin hij de termijn van vier maanden
voor een keer terugbrengt tot drie maanden. Gegeven het feit waarvoor wij
nu staan, lijkt dit mij redelijk. Ik geef hiermee tegelijk aan dat ik het
amendement om hier structureel drie maanden van te maken, niet zal steunen.
 
 Voorzitter! De staatssecretaris heeft wat het percentage X betreft aangegeven
dat hij, naarmate de amenderingen meer afwijken van 3,8%, er minder sympathie
voor heeft. Ik constateer dat hij vanuit die redenering de meeste sympathie
heeft voor mijn amendement.
 
 Het gaat erom een percentage te vinden dat een zekere mate van continuïteit
in de zin van rust teweegbrengt. Het gaat om een algemeen geaccepteerd percentage,
een normaal percentage, waarboven het percentage beargumenteerd moet worden.
 
 Een percentage van 2,8 is een volle procent lager dan het percentage genoemd
in het voorstel. Ik zei niet zonder reden: wat vindt de staatssecretaris daar
politiek van? De staatssecretaris verdedigde hier de 3,8% wel, maar vervolgens
zei hij: als het amendement wordt aangenomen, zal het wel worden uitgevoerd.
De staatssecretaris staat hier echter om een wetsvoorstel te verdedigen met
een percentage van 3,8 dat door het veld naar voren is gebracht. Daar lag
dan toch enige politieke zwaarte in. Ik had op zijn minst de kwalificatie
"onaanvaardbaar", misschien "volstrekt onaanvaardbaar" verwacht. Sterker nog,
ik had mij kunnen voorstellen dat de staatssecretaris daar zwaarder op in
zou gaan dan hij tot nu toe heeft gedaan.
 
 Dat laat onverlet dat de jaarlijkse discussie over X een bepaalde gelijkmatigheid
met zich mee moet brengen. Nogmaals, ik wil best zwaar laten meewegen dat
het veld zelf met 3,8% is gekomen. Ik constateer overigens dat uiteindelijk
twee van de participanten die dat advies gegeven hebben ons een brief geschreven
hebben, alleen de Woonbond niet. Ik zou mij in de structuur, sprekend voor
de wat langere termijn kunnen voorstellen dat je op 3,5% uitkomt. Daarom hebben
wij dat amendement ingediend. Ik constateer echter dat de staatssecretaris
in mijn ogen wel erg makkelijk heen stapt over het amendement van mevrouw
Van der Burg en de Heer Hofstra. Ik constateer dat de motieven van de indieners
verschillend zijn. Mevrouw Van der Burg heeft gezegd dat het wetsvoorstel
een eerste stap is in de richting van een vervolmaking. Dat kan in haar ogen
het initiatiefwetsvoorstel-Duivesteijn zijn. De heer Hofstra is voor afschaffing
na vijf jaar en heeft al eens over een papieren rompslomp gesproken. Ik heb
begrepen dat er een subamendement zal worden ingediend. De heer Hofstra weet
ongetwijfeld dat hij daarover moet overleggen met de mede-indiener. Het is
toch wel aardig om te weten dat de motieven van beide indieners zo verschillend
zijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Dat er verschil van mening is over het wetsvoorstel hoeft
toch geen reden te zijn om het op onderdelen niet met elkaar eens te zijn?
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Les extrèmes se touchent, dat kan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 U heeft ervaring, begrijp ik.
 
 Ik begrijp het percentage van 3,5, dat is immers gerelateerd aan de minimale
huursomstijging. In het algemeen overleg, maar ook daarbuiten, is naar voren
gekomen dat de minimale huursomstijging in wezen zit op de inflatie plus 0,5%,
maar met een minimum van 3,5%. Van dat minimale percentage kan echter worden
afgeweken en een verruiming van die afwijking is binnenkort ook nog mogelijk.
Is dat geen reden om het percentage van 3,5 voor dit jaar te verlagen?
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Ik weet niet of dit een geheel juiste weergave is van het algemeen overleg.
Er is gesproken over de minimale huursomstijging, maar ook over het bruteringsakkoord,
waarin een en ander is vastgelegd. De staatssecretaris is daar nog meer aan
gebonden dan aan de 3,8%. Er is vervolgens gesproken over de individuele heffing
als praktische mogelijkheid voor de komende tijd. Wij hebben het nu over een
normering, een percentage X, die ruimer moet gelden. Vandaar dat ik suggereer
om terug te vallen op de minimale huursomstijging. Ik heb van het algemeen
overleg niet het beeld overgehouden dat de minimale huursomstijging ook verlaagd
moet worden. Het verslag van het algemeen overleg, dat op de agenda van vandaag
is geplaatst, wordt dan wel erg interessant.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 De mogelijkheid van ontheffing kan verruimd worden. Dat is een signaal
dat het percentage van 3,5, gelet op de lage inflatie, op korte termijn omlaag
kan. De inflatie heeft daar direct mee te maken. Dat kan een reden zijn, ook
voor de heer Biesheuvel, om het percentage van 3,5 los te laten.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 De staatssecretaris heeft een interessante brief gestuurd over de rol
van de inflatie. Het gaat om een individuele ontheffing, getoetst aan de financiële
positie en dergelijke. Wij hebben het nu over iets geheel anders. Bij de individuele
ontheffing gaat het om een individuele toetsing. Er zal een oproep worden
gedaan om een en ander zoveel mogelijk voor te leggen. Dat laat onverlet dat
wij nu spreken over een in de wet vast te leggen normering met een veel algemenere
werking. Op de door mevrouw Van der Burg voorgestelde wijze kom je er naar
mijn mening niet uit.
 
 Voorzitter! Met het amendement op stuk nr. 14 van de heer Hofstra wordt
beoogd, een en ander niet bij algemene maatregel van bestuur, maar bij wet
te regelen. Er moet dan toch iets worden ingevuld? Misschien heb ik het niet
goed begrepen, maar het kwam wat mager op mij over.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Dit is een misverstand. Bedoeld wordt dat wijzigingen niet bij algemene
maatregel van bestuur, maar bij wet geregeld moeten worden.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Omdat de staatssecretaris onder enige tijdsdruk staat, is
hij in zijn snelle beantwoording niet toegekomen aan de uniformering van de
procesvereisten. Wat ik daarmee wilde, zal ik maar eens op tafel leggen in
de vorm van een motie.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat de regering vooralsnog geen gebruik wenst te maken
van de mogelijkheid om bij of krachtens Algemene maatregel van bestuur nadere
richtlijnen te geven met betrekking tot de procesvereisten;
 
 overwegende, dat voor een adequate alsook landelijk uniforme toetsing
door de regionale huurcommissie deze nadere richtlijnen gewenst zijn;
 
 verzoekt de regering mede op basis van de door de Nationale woningraad
opgestelde "Handreiking voor procesvereisten" zo spoedig mogelijk bij of krachtens
Algemene maatregel van bestuur nadere richtlijnen te geven met betrekking
tot de procesvereisten,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Biesheuvel. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 17 (24465).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Een wetsvoorstel dat op het eerste gezicht een belangrijke
werking heeft voor 1996 en volgende jaren, wordt door een aantal leden, bijvoorbeeld
de heer Hofstra en mevrouw Van der Burg, blijkbaar anders geïnterpreteerd.
Voor de staatssecretaris is dit een gevoelig punt, omdat hij van twee coalitiepartners
te horen heeft gekregen dat het percentage van 3,8 lager zou moeten zijn.
Hiermee heeft de staatssecretaris heel wat aan het veld uit te leggen, tenzij
hij er alsnog in slaagt, de Kamer te overtuigen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! De huurders zijn de financiers van hun woning
en de verhuurder is de beheerder/eigenaar. Daarom is het een logische zaak
dat de financier jaarlijks de mogelijkheid krijgt om met de beheerder/eigenaar
te overleggen. Het is oneigenlijk om een dergelijk overleg te baseren op een
al dan niet bepaalde grens van de huurstijging. Het is ook geen zaak om het
aan de verhuurder over te laten of hij dit in een algemeen overleg doet of
alleen schriftelijk, waarbij hij dan ook nog alleen reageert op hetgeen naar
zijn mening de belangrijkste aspecten zijn. Naar mijn mening is dat een te
grote vrijheid voor de verhuurder.
 
 In dit wetsvoorstel zijn de belangen van de verhuurder naar mijn mening
nog te zwaar gewogen ten opzichte van die van de huurder. Vandaar mijn amendering.
Het wetsvoorstel is echter een stapje vooruit.
 
 Ik dank de staatssecretaris voor zijn opmerking dat er in het amendement
op stuk nr. 10 staat dat er een overleg dient te komen "met alle huurders".
Dat zal worden gewijzigd in "overleg voor alle huurders" of in "uitnodiging
aan alle huurders". De huurders krijgen hiermee de mogelijkheid om, indien
zij dat wensen, een overlegavond te bezoeken die de verhuurder belegt voor
alle huurders.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording. Ik ga
allereerst in op de beslechting van bestaande geschillen en op huurders die
naar de huurcommissie stappen. Naar mijn mening hoeft de staatssecretaris
ter zake geen koudwatervrees te hebben. Tot nu toe was het onze opzet om binnen
het stelsel dat is vastgelegd in de Wet op de huurcommissie, eventueel te
kijken naar een stapje extra en dat betreft de toereikendheid van de informatie
die de verhuurder moet leveren. Voor ons is die essentieel en naar ons gevoel
is die ook te toetsen op de ambachtelijke aspecten, hetgeen ook zou moeten
gebeuren. Er kan verder gedacht worden over de manier waarop dat gebeurt,
maar ik vind dat een notitie op dit punt net wat te weinig is. Daarom dien
ik, mede namens mevrouw Van der Burg, de volgende motie in.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat de Huurcommissie bij het wetsvoorstel procesvereisten
in het geval van geschil over de huurprijs slechts marginaal procedureel mag
toetsen;
 
 overwegende, dat de geschillenbeslechting inzake huurverhoging aan kwaliteit
wint ingeval de Huurcommissie de ruimte krijgt ook de toereikendheid van de
door de verhuurder aangedragen informatie te toetsen, met name ten aanzien
van de relatie prijs-kwaliteit;
 
 voorts overwegende, dat een uitbreiding van de bevoegdheden van de Huurcommissie
gelet op de krappe voorbereidingstijd in 1996 zal leiden tot invoeringsproblemen;
 
 verzoekt de regering met het oog op 1997 en later met zodanige voorstellen
te komen dat huurcommissies de mogelijkheid krijgen te toetsen op de toereikendheid
van de informatie van de verhuurders,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Jeekel en M.M. van der Burg. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 18 (24465).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Wij zien hetgeen in deze motie wordt gevraagd nadrukkelijk in het licht
van de modernisering van het huurbeleid. De staatssecretaris zal nog met een
breed voorstel dienaangaande naar de Kamer komen, afgaande op hetgeen hij
daarover in de Trendbrief heeft geschreven.
 
 Voorzitter! Ik wil nog iets zeggen over het getal X. Het getal X heeft
geleid tot een hele serie vrolijke uitwerkingen door de Kamer. Dat hoort waarschijnlijk
bij zo'n geheimzinnig getal. Het getal nul is genoemd. Daar zit een visie
achter. Ik geef dat de heer Poppe toe. Het is alleen niet onze visie. Er is
een prijsindexcijfer genoemd. Daar zit een visie achter. Ik geef dat de heer
Stellingwerf toe. Het is alleen niet onze visie. De minimale-huursombenadering
is genoemd. De heer Biesheuvel deed dat. Daar zit een visie achter. Ik heb
aangegeven dat onze visie daar wat van afwijkt. Maar zij komt redelijk in
de buurt.
 
 Dan is er ook nog het getal 2,8 en een subamendement. Daar zit geen enkele
visie achter. Ik kan niet anders dan zeggen dat het een losse greep is uit
de getallen tussen 3,8 en 0. Dat kan dus ook 2,6 of 2,7 zijn. Het is een procentpuntje
lager. Dat is aardig. Het vervelende is niet zozeer dat er geen visie achter
zit, maar dat je je de vraag moet stellen wat dit oplevert. Het levert in
de eerste plaats veel extra papierwerk op, ook voor die huren die lager zijn
en waarvoor geen gemiddelde huurverhoging nodig is. Wie zit daarop nu te wachten?
 
 De Woonbond heeft er niet om gevraagd. De heer Biesheuvel meldde dat ook
al. De Woonbond heeft zich opvallend stil gehouden en conformeert zich daarom
mijns inziens met die 3,8%. Het zal duidelijk zijn dat de verhuurders ook
niet om 2,8% hebben gevraagd. Twee elementen storen mij. Het eerste is dat
in het voorstel van mevrouw Van der Burg en de heer Hofstra niet de effecten
zijn meegewogen die dit zal hebben op de invoering. Wel wordt gezegd dat alles
op korte termijn moet worden ingevoerd. Dat kan een hakken-in-het-zandstrategie
tot gevolg hebben van de corporaties.
 
 Het tweede is het primaat van de politiek. Ik ben absoluut voorstander
van het primaat van de politiek. Op het moment dat een overeenstemming is
bereikt door huurders en verhuurders, lijkt het mij wat vreemd dat via gezellig
gepruts aan getallen opeens op een heel laat moment een heel nieuw getal uit
de hoge hoed komt.
 
 
 
 
 
 De heer Stellingwerf (RPF):
 
 Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoord. Uit mijn eerste
termijn is reeds gebleken dat de RPF-fractie op zichzelf sympathiek staat
tegenover het wetsvoorstel. Dat is niet veranderd. De discussie spitste zich
toe op het percentage X. Daaruit blijkt dat er veel vaagheid en veronderstellingen
achter schuil gaan. Wij zijn van mening dat een zo objectief mogelijke norm
moet worden gekozen.
 
 De staatssecretaris verschuilt zich achter een verdeeld advies dat ook
al een compromis was. Ik vind dat een tamelijk wankele basis. Het argument
van de rompslomp dat de staatssecretaris naar voren bracht, vind ik niet zijn
sterkste argument. Hoe je het ook wendt of keert, je wilt huurders een basis
bieden. Het gaat om de motivering boven een logische, objectieve grens. Het
werk dat daaraan eventueel vastzit, moet je accepteren. Wij vinden het indexcijfer
een redelijk goede basis. Ik geef de staatssecretaris toe dat het tijdvak
waarover het indexcijfer gaat niet in het amendement is vermeld en dat dit
een tekortkoming is. Ik ben uiteraard bereid om op dat punt enige aanvulling
te plegen. Ik ben ook op een andere aanvulling gewezen. Er moet bij dat indexcijfer
op z'n minst 0,5% worden opgeteld, in verband met de hier een tijdje geleden
vastgestelde wet over de balansverkorting. Daar speelt die 0,5% een cruciale
rol. Hoe dan ook, gezien alle onduidelijkheid en willekeurigheid van het andere
amendement van de VVD- en de PvdA-fractie – de heer Jeekel heeft net
heel goed de vinger gelegd op de verschillende motieven die daarachter liggen –
wil ik besluiten met het in de aandacht aanbevelen bij de Kamer van mijn amendement.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Punt één. Ik wil
het misverstand wegnemen dat de VVD-fractie zou bepleiten om de regeling,
waarvan wij nu zeggen dat die in principe wel goed is, over vijf jaar af te
schaffen. Dat zou natuurlijk een beetje vreemde redenering zijn. Wij stellen
ons alleen voor dat als de zaak goed en integraal in het nieuwe huurbeleid
wordt vormgegeven, wij straks dus met een andere vorm te maken hebben. Dat
is wat wij bedoelden.
 
 Van de kant van de PvdA-fractie is geschetst dat dit een "eerste stap
op weg naar" is. Dan wordt het initiatiefwetsvoorstel van de geachte college
Duivesteijn genoemd. Wij hebben op dat punt een heel korte, maar wel duidelijke
inbreng geleverd. Wij zien die weg die kant op dus niet. Het is goed om dat
even te zeggen. Wij hechten er wel aan dat de regeling zoals die er nu is,
en die wij op zichzelf goed vinden, blijft bestaan. Vandaar dat wij ook zeggen
dat wij geen behoefte hebben aan de mogelijkheid om het bij algemene maatregel
van bestuur eenvoudig te wijzigen. Als het gewijzigd moet worden, dan moet
het maar wat ingewikkelder, via een wetswijziging.
 
 Punt twee. Ten aanzien van de termijnen breekt eigenlijk een beetje mijn
klomp als ik de argumentatie van de staatssecretaris hoor. Wij hebben op goede
gronden bepleit om de absurd lange termijn van vier maanden in te perken naar
drie maanden. De staatssecretaris zegt dat dit niet kan en dat alles dan mis
gaat. Maar in het eerste jaar, waar het waarschijnlijk het moeilijkste loopt,
doen wij het wel in drie maanden! Ik wel hem verzoeken toch maar ons amendement
over te nemen en er drie maanden van te maken. Als echt blijkt dat het een
chaos wordt, kunnen wij er later eventueel vier maanden van maken. Ik ben
daar op voorhand overigens niet voor.
 
 Punt drie. Ik ben blij met de toezegging dat de voorlichting goed zal
worden aangepakt. Ik hoop ook dat onze cryptogrammen in wat eenvoudig en begrijpelijk
Nederlands worden vertaald. Ik wil er nog aan toevoegen dat bij de vier gestelde
eisen met name voor de kleine, particuliere verhuurders de financiële
continuïteit geen punt kan zijn. Ook in de voorlichting moet eigenlijk
gezegd worden dat zij vooral informatie moeten geven over wat zij ten aanzien
van het onderhoud willen doen en wat men vindt van de marktpositie van de
woningen. De twee andere punten zouden daar niet of nauwelijks aan de orde
moeten komen.
 
 Punt vier. Wij zijn het van harte eens met de uitleg die de staatssecretaris
gaf op het punt van de marginale toetsing versus de wat meer inhoudelijke
toetsing. Wij denken dat het juist heel goed is dat deze regeling met name
een marginale toets op de procedure geeft en dat men dus niet op een hellend
vlak komt met de vraag hoe het allemaal inhoudelijk moet.
 
 De 2,8% heb ik tot het laatst bewaard. Vooral collega Jeekel heeft daar
zoëven een paar duidelijke, maar toch voor mij niet in alle opzichten
acceptabele, opmerkingen over gemaakt. Ik wil beginnen te zeggen dat er vanuit
de VVD-fractie steeds is gezegd, en door de staatssecretaris is dat ook immer
bevestigd, dat er geen directe relatie bestaat tussen inflatie en huurverhoging.
Op zichzelf is dat een sprookje. Er is natuurlijk wel de relatie dat bij een
zeker niveau aan inflatie de mensen hopelijk ook allemaal wat meer geld krijgen
en men gemakshalve kan zeggen dat de huren ook wel verhoogd kunnen worden.
Die relatie bestaat dus niet. Ik blijf erbij dat het advies van 3,8% al vrij
oud is. Als nu hetzelfde advies moest worden opgesteld, ben ik ervan overtuigd
dat er een lager percentage uit zou komen. Hoe laag, dat is natuurlijk gissen.
Het zou in elk geval lager zijn. Ik blijf er ook bij dat het percentage dat
wij hier kiezen mede invloed heeft op de verdelingscurve en dat er dus zeker
op zal worden geanticipeerd. Wij moeten ons realiseren dat dit percentage
een automatische, minimale huurverhoging is. Dit afgezien van de puntprijs,
zeg ik er nu ook weer bij. Als die ruimte er is, dan kan iedereen direct het
percentage toepassen. In ons geval is dat 2,8%. Anders is dat 3,8% en dat
is dan het minimum.
 
 Uiteraard zijn wij gevoelig voor rompslomp, papier enzovoorts. De staatssecretaris
heeft gezegd dat bij 2,8% te verwachten valt dat in 80% van alle gevallen
de bekende brieven moeten worden gestuurd. Dat percentage wordt naar mijn
smaak substantieel lager door het subamendement waar de staatssecretaris om
heeft verzocht. Daarin wordt namelijk gesteld dat bij huren van ƒ 500
of lager de huurverhoging maximaal ƒ 14 bedraagt. Ik verwacht dan ook
dat de staatssecretaris, gegeven die 2,8%, dit subamendement zal omhelzen,
want het brengt het percentage van 80 naar beneden en dat is goed. Volgens
ons is dat een heel logische koppeling.Hofstra
 
 De heer Jeekel heeft gezegd dat die 2,8% nergens op gebaseerd is, behalve
dan dat het ligt tussen 0% en 3,8%. Dat is natuurlijk niet
waar, want het gemiddelde van die twee percentages is 1,9%. Ik wil wel aangeven
waar je het ongeveer kunt positioneren. De 3,5% van collega Biesheuvel is
natuurlijk niet onlogisch, en het verhaal van indexering, ook van de heer
Stellingwerf, is dat evenmin. Als je daar tussenin gaat zitten, is het resultaat
2,8%. En het is toevallig ook – ik houd van ronde getallen – 1%
minder dan 3,8%. Het percentage is dus toch wel ergens op gebaseerd.
 
 De heer Jeekel heeft verder gesteld dat het politieke primaat prima is,
maar dat als men het in de sector eens is, dat principe niet meer geldt. Daar
ben ik het mee oneens, want dan zouden wij hier een heleboel tijd kunnen besparen.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Ik geloof niet dat ik heb gezegd dat het principe dan niet meer zou gelden.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Daar komt het wel op neer. Ook al is de sector het eens, dan nog hebben
wij het recht en de plicht om zelf onze afwegingen te maken.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 En om vervolgens heel goed te kijken naar wat de huurders en de verhuurders
met elkaar daarover hebben geconcludeerd.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Alle argumenten die ik nu heb genoemd, zijn naar mijn smaak valide, en
er is dus alle aanleiding om te kiezen voor 2,8% in combinatie met de grens
van ƒ 14 als absolute drempel bij huren tot ƒ 500 per maand.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! In de memorie van toelichting is niet alleen sprake
van procenten maar ook van de prijs/kwaliteit-verhouding. Met die ƒ
500 beperkt de heer Hofstra een en ander tot alleen de prijsverhouding. Daarmee
brengt hij een belangrijke verslechtering aan in het wetsvoorstel, en dat
vind ik treurig.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Dat is niet zo, want ik vul de procenten alleen aan met guldens. Bij deze
getallen gaat het slechts om de procesvereisten of, wat ik liever hoor, de
gedragscode. Dat is het enige. Er is geen toetsing op de prijs/kwaliteit-verhouding.
Gelet op wat de staatssecretaris en ik hebben gezegd, moeten wij die ook beslist
niet invoeren.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Waarom mag de gedragscode bij huren boven de ƒ 500 anders zijn?
Een gedragscode is toch een gedragscode, ongeacht de prijs van een woning?
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Als wij die 2,8% integraal van toepassing zouden verklaren, ook bij relatief
kleine bedragen aan de onderkant van de woningmarkt, zijn er heel veel adressen
waar allemaal brieven naar toe moeten. Dat is ons argument. Ik ben benieuwd
of de staatssecretaris er nog een getal bij kan noemen; ik denk dat wij dan
terug zijn bij 50% of 60%, en dat is voor ons zeker acceptabel.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Welk bezwaar heeft de heer Hofstra ertegen dat de verhuurder de huurder
informeert per brief? Het kan trouwens ook via de huurkrant, die nogal gangbaar
is. Elk jaar krijgen de huurders toch wel eens iets te horen van de verhuurder?
Er ontstaat helemaal geen extra papierwinkel.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Ik heb steeds gezegd dat wij niet op papieren rompslomp zitten te wachten,
maar wij zitten ook niet te wachten op onnodige huurverhogingen; dat heb ik
ook steeds gezegd. Wij pleiten ervoor om dit instrument mede te gebruiken
om die matiging te maximaliseren.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Dan wordt het druk met onnodige huurverhogingen.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Weet de heer Hofstra wel zeker dat hij met zijn subamendement
een drempel heeft gelegd? Als de hele zin in dat subamendement wetstechnisch
gezien gelijk is aan X, vraag ik mij af of dat een drempel is.
 
 Ik leg hem een hypothese voor. Stel dat zijn subamendement het niet haalt,
stemt hij dan nog wel voor het amendement van mevrouw Van der Burg en de heer
Hofstra?
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 De staatssecretaris heeft mij zoëven gevraagd om nog eens over de
amendementen na te denken. Tot de stemmingen is daar nog alle tijd voor, en
daar kan ik deze vraag ook nog bij betrekken.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoorden.
Ik zal het hem niet euvel duiden dat het om wille van de tijd wat kort is
gebeurd. Er zijn nog momenten om bijvoorbeeld op de juridische aspecten terug
te komen; ik denk hierbij ook aan de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel
van de heer Duivesteijn.
 
 Wat betreft de inwerkingtreding heeft de staatssecretaris naar aanleiding
van vragen onzerzijds gezegd dat het kan. Het kan op een verantwoorde manier,
vindt hij zelfs, mits de termijn van vier maanden voor dit jaar wordt vervangen
door de termijn van drie maanden. Hij vindt dit kennelijk verantwoord maar
daarmee verzwakt hij mijns inziens zijn bestrijding van het amendement-Hofstra.
Immers, waarom zou het dit jaar wèl kunnen en in volgende jaren níet?
Ik vind dit volstrekt onduidelijk, en graag hoor ik waarom het dit jaar wel
zou kunnen en volgende jaren niet.
 
 Over invulling van het begrip X zal ik niet te veel zeggen, maar ik constateer
wèl dat dit tot grote verwarring leidt. De toelichting die de heer
Hofstra zojuist heeft gegeven, vergroot mijn vertrouwen in de onderbouwing
van het desbetreffende amendement niet. Voorshands ben ik geneigd om het regeringsvoorstel
te blijven steunen, zij het eerder op grond van negatieve dan op basis van
positieve overwegingen. Ik heb tot nu toe geen betere onderbouwing gehoord
dan in het regeringsvoorstel is verwoord. Ik hoop dat de staatssecretaris
met deze motivering onzerzijds genoegen neemt. Veel positiever kan ik het
niet uitdrukken.
 
 Ik blijf van oordeel dat de AMvB betreffende de representatieve organisaties
er moet komen en dat de vrijblijvende formulering ter zake in de wettekst
moet verdwijnen. Voorts blijf ik stellen dat in formele zin het bezwaar van
de staatssecretaris niet opgaat. De wet kan rustig in werking treden, ook
al is deze AMvB er nog niet. Ook wijs ik erop dat geen enkele bepaling van
deze wet belemmert dat er overleg plaatsvindt met de huurdersorganisaties.
De staatssecretaris zegt zelf dat men zo gaat werken; daar is men het al over
eens. Er gaat dus niets mis. Hoogstens vormt dit een aansporing om
snel met deze AMvB te komen. Mijn conclusie is, voorzitter, dat dit punt iets
moet worden aangescherpt. Ik zal bevorderen dat spoedig ter zake een amendement
wordt ingediend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording
die weliswaar snel werd gegeven maar toch tamelijk volledig was.
 
 Wat de termijnen betreft stelt de bewindsman dat in 1996 een verkorting
dient te gelden. Weet hij zeker dat de corporaties dit aankunnen? Ik wil hierover
graag zekerheid omdat het om een nogal drastische inperking gaat, namelijk
van vier maanden naar drie maanden. De heer Hofstra zou ik willen vragen of
dit niet een prachtige gelegenheid is om na te gaan of het in die tijd überhaupt
kan. Ik vraag hem dan ook om zijn amendement nog even boven de markt te laten
hangen en af te wachten welke ervaringen er dit jaar worden opgedaan bij de
verkorting van termijnen.
 
 Blij ben ik met de toezegging in verband met de voorlichting. Zeker omdat
het allemaal op zeer korte termijn moet, is die voorlichting nog belangrijker
dan wanneer het allemaal rustig zou kunnen verlopen.
 
 Wat het percentage betreft is het belangrijkste argument van de staatssecretaris
in feite dat elke afwijking verkeerd is. Hoe sterker de afwijking, hoe fouter.
Als dàt geen gepruts is, weet ik het ook niet meer, mijnheer Jeekel.
Ik vind dat helemaal geen argument. Natuurlijk, als er voor niets een hele
papierwinkel ontstaat, heeft dat geen zin. Wanneer echter die papierwinkel
het doel heiligt, kan het wel degelijk als goed middel worden gebruikt. Dan
is het geen negatieve factor maar moet het gewoon zo gebeuren. Ook dit vind
ik geen argument.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Maar de verhouding tussen de papierwinkel die inderdaad soms nodig is
en datgene wat echt bewerkstelligd kan worden, is aan de minimale kant, als
er sprake is van een relatief geringe huurverhoging, van een huurverhoging
lager dan gemiddeld. Die verhouding is dan zoek, anders dan bij huurverhogingen
die hoger zijn dan het gemiddelde.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Ik denk juist van niet, want een gemiddelde huurverhoging zegt eigenlijk
niets. Dat is ook mijn bezwaar tegen die 3,8%. Het is een compromis; de heer
Stellingwerf heeft ook al gezegd dat een partij er helemaal niet aan meegewerkt
heeft en dat de partijen die er wel bij betrokken waren, alleen tot een compromis
konden komen. Beiden hebben kennelijk een andere mening en er is geen enkel
argument voor deze uitkomst gegeven. Ik zie helemaal niet in wat er goed aan
is om van een gemiddelde uit te gaan, ik zou het wel goed vinden om de grens
op de minimale huursomstijging te bepalen. Daar speelt nu het probleem dat
er verandering lijkt te komen in de minimale huursomstijging. Het gaat weliswaar
om individuele ontheffingen, maar ze komen voor en er zullen er meer komen.
Dat is ook een reden om een lager percentage dan 3,5 te kiezen.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Ik zou u nog even iets willen vragen over de amendementen op de stukken
nrs. 12 en 16. In het amendement op stuk nr. 12 van de leden Van der Burg
en Hofstra is het percentage 2,8, het subamendement op stuk nr. 16 is alleen
ondertekend door de heer Hofstra. Kunt u nog aangeven hoe u tegenover dat
subamendement staat? Uw amendement zou er namelijk door gewijzigd kunnen worden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Inderdaad. In het algemeen overleg hebben wij al gezegd dat wij over het
principe van een verhoging in centen of in procenten nog willen praten, maar
mijn grote bezwaar tegen het subamendement is dat het volgens mij technisch
niet uitvoerbaar is. Er wordt een maximale huurverhoging van ƒ 14 voorgesteld,
terwijl er afspraken zijn gemaakt over 6,5%. Straks komt deze kwestie ook
weer aan de orde bij de bespreking van het verslag van het algemeen overleg,
dan kunnen wij wat meer ingaan op de achtergronden. Maar zoals het er nu staat,
kan het naar mijn idee niet.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Kortom, het is een fraaie breuk in de coalitie?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Nee, over het belangrijkste, die 2,8%, zijn wij het in ieder geval eens.
 
 
 
 
 
 De heer Jeekel (D66):
 
 Maar als ik naar de heer Hofstra luister, vraag ik mij af of dat wel het
belangrijkste is, want zijn argumentatie voor het extra percentage is juist
op dat subamendement gebaseerd.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik moet nu toch een opmerking over de orde maken. Als iemand een amendement
indient waarmee hij om allerlei redenen die tijdens het debat ontstaan, niet
tevreden is, is het gebruikelijk om zo'n amendement te wijzigen in plaats
van een subamendement in te dienen. De situatie zou anders zeer verwarrend
worden. Wij moeten de regels toch wel enigszins in acht nemen. Ik kom er straks
nog op terug, maar ik geef de heer Hofstra alvast in overweging om het subamendement
in te trekken en gewoon een amendement in te dienen in de door hem gewenste
vorm. Hij merkt dan vanzelf wel of er leden bereid zijn om het ook te ondertekenen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik ga verder met de representativiteit van de huurdersorganisaties.
De heer Van den Berg heeft al het een en ander gezegd over de hele kwestie
van "kan" en "zal". Ik wil in ieder geval dat de AMvB op zeer korte termijn
tot stand komt en daarom heb ik samen met de heer Jeekel een motie opgesteld.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 constaterende, dat het begrip representatieve huurdersorganisatie niet
is omschreven bij of krachtens een AMvB;
 
 van mening zijnde, dat de huurders en verhuurders gediend zijn bij een
heldere beschrijving van het begrip representativiteit;Van der Burg
 
 
 
 tevens van mening zijnde, dat het advies van de Commissie huurders/verhuurders
van 22 september 1993 een heldere beschrijving ter zake bevat; 
 
 verzoekt de regering op korte termijn een algemene maatregel van bestuur
op te stellen met de beschrijving van representatieve huurdersorganisatie,
zoals deze is verwoord in het advies van de Commissie huurders/verhuurders
van 22 september 1993 en deze zo spoedig mogelijk in werking te laten treden,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden M.M. van der Burg en Jeekel. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 19 (24465).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Voorzitter! Over de toetsing door de huurcommissie heeft de heer Jeekel
mede namens mij een motie ingediend. Die is al voldoende toegelicht. Gelet
op de tijd zou ik het daarbij willen laten.
 
 Nog een opmerking over het amendement van de heer Stellingwerf. Wij hebben
zelf een amendement ingediend over die 2,8%; daarom zal ik zijn amendement
niet steunen. Er is nog een ander argument. Hij geeft geen percentages meer,
hij geeft een criterium. Vervolgens is daarvan af te wijken met een percentage.
Ik denk dat dit ook technisch niet mogelijk is, maar dat is verder aan de
heer Stellingwerf. Ik denk dat het technisch ook niet past in het wetsvoorstel
om het zo te laten staan. Er wordt een criterium vastgelegd voor langere tijd,
terwijl wetstechnisch alleen het percentage kan worden gewijzigd.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik zal pogen de beantwoording in tweede termijn
zo kort mogelijk te doen zijn. Als er iets blijft liggen, vraag ik daarvoor
bij voorbaat excuus.
 
 De eerste kwestie die aan de orde is geweest, is of het redelijkerwijs
in drie maanden kan in plaats van in vier. Dit onder andere naar aanleiding
van het amendement van de heer Hofstra. Ik heb in eerste termijn gemeld –
en ik blijf bij dat oordeel – dat het dit jaar een kiezen is tussen
twee kwaden: de wet helemaal niet in werking laten treden, wat ik buitengewoon
zou betreuren, of de termijn éénmalig van vier maanden tot drie
maanden in te korten. Dat betreur ik op zich ook, maar net iets minder dan
de wet helemaal niet in werking laten treden. Ik zou het buitengewoon jammer
vinden als wij nu tot de conclusie zouden komen dat de termijn van vier maanden
niet nodig zijn, dat het meer een luxe zou zijn en dat je wel zo naar drie
maanden terug zou kunnen. Wij vragen van alle betrokkenen een geweldige krachtsinspanning
om dit jaar de hele procedure in drie maanden te doen. Daar is veel vooroverleg
aan voorafgegaan. Wij hebben ook gepoogd om een zodanige vormgeving te vinden
dat huurders en verhuurders er optimaal nog net binnen die drie maanden mee
overweg kunnen. Het is voor beide groepen pijn lijden. Ik constateer dat ook.
Ook daar was bij allen, met uitzondering van de stichting Amstelveense huurdersoverkoepeling,
de wens liever in drie maanden en dan maar wat inschikken dan vier maanden.
Ik zou dus heel graag bij de vier maanden willen blijven. Ik denk ook dat
dit echt nodig is, maar het moet dit jaar dan maar in drie maanden gebeuren.
Ik kan daar niet veel vrolijkers over zeggen dan de afweging die daarover
gemaakt moest worden.
 
 De tweede kwestie betreft de vraag hoe wij omgaan met het percentage X.
Ik geef maar geen kwalificatie hoe ik over de totstandkoming van de verschillende
voorstellen in de verschillende amendementen denk. De heer Jeekel heeft daar
een oordeel over gegeven. Wat ik feitelijk constateer, is dat alle amendementen
afwijken van het advies van het overlegorgaan. De heer Biesheuvel heeft gezegd
dat de staatssecretaris nog wat heeft uit te leggen aan het veld. Nee, ik
heb niets uit te leggen aan het veld. Ik volg het advies, in grote meerderheid
gegeven, waar men zich allen in kon vinden. In de richting van de heer Hofstra
zeg ik dat het nog een redelijk recent advies is. Het was bedoeld voor deze
huurronde en niet voor die van verleden jaar. Het komt niet uit de Commissie
huurders/verhuurders. Het is een apart advies dat ik daarover heb gekregen,
voor deze huurronde. Ik verdedig dat ook. Daar is men het over eens geworden.
Daar is ook die afweging gemaakt tussen huurders en verhuurders om het zoveel
mogelijk onder te brengen. Niet te veel, want dan schep je verwachtingen die
je niet kunt waarmaken en dan heb je een geweldige papierwinkel, maar ook
niet te weinig, want dan heeft het weer niet het effect dat je wilt hebben.
Voor mij is dus een heel belangrijk element het feit dat men het daarop eens
is geworden. Dat leg ik dan ook graag uit aan een ieder. Als de Kamer uiteindelijk
toch iets anders beslist, zal ik die wet natuurlijk uitvoeren. Immers, ik
hecht zeer aan die wet, ook als het getal onverhoopt – ik zou dit zeer
zou betreuren – een ander wordt dan de 3,8%.
 
 Ik denk dat wij volgend jaar naar een wat lager percentage kunnen, gezien
de huurontwikkeling. Maar daar praten wij dan volgend jaar weer met elkaar
over. Ik blijf erbij dat 3,8% het meest verstandige getal is. Daarbij heb
ik ook met nadruk genoemd het punt van de werkbelasting van de huurcommissies
en van de kantonrechter. Ik zeg dat laatste mede in sterke mate namens de
minister van Justitie. Iedereen spreekt zijn zorgen uit over de ontzettende
belasting van de rechterlijke macht en iedereen vraagt zich af of dat niet
beter en minder kan. Dan moet je bij elk voorstel heel serieus afwegen of
dat element niet een zware rol moet spelen. Ik zeg erbij dat dit element ook
voor mij een belangrijke rol speelt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Wat betreft de capaciteit van de rechterlijke macht wijs ik erop dat de
kantonrechter kan worden ingeschakeld, als de huurcommissie een bepaalde uitspraak
heeft gedaan en anders niet. De huurcommissie moet hebben gezegd: inderdaad,
de procedure is te weinig of slecht gevolgd. Dan krijgt de kantonrechter pas
een rol, hetgeen een afgeleide rol is. Ik ben niet zo bang voor de capaciteit
van de rechterlijke macht, hoogstens voor die van de huurcommissie, maar dat
is wat anders.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Een deel van de gevallen zal toch via de huurcommissie naar de rechterlijke
macht doorgaan. Hoe groter het beroep dat gedaan wordt op de huurcommissie,
hoe groter ook in principe het beroep op de rechterlijke macht.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Dan is het terecht; dan heeft de verhuurder de procedure niet goed gevolgd.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Dat klopt, maar de vraag is of hij de procedure moet volgen.
Daar speelt het getal X een belangrijke rol in. Je kunt je heel wel de situatie
voorstellen dat een procedurefout wordt gemaakt bij een lage huurverhoging
van, zeg, 2,9%. Het kan dan een verhoging betreffen die ver ligt onder het
landelijk gemiddelde, die inhoudelijk zeer wel te verdedigen is, waarvan ook
iedereen zal zeggen dat hij goed te verdedigen valt en waarvan het oordeel
is dat hij goed te verdedigen valt. Dan kan men toch, vanwege de procedurefout,
via de huurcommissie naar de kantonrechter. De vraag is dan, als de belasting
van de rechterlijke macht een zodanig zwaar punt is als wij allemaal vinden,
of dat nu uitgerekend een geval is waarbij je zegt, dat het maar moet gebeuren.
Ieder moet daar zijn eigen afweging in maken, maar mijn afweging is dat dit
niet verstandig is en dat je dat niet zou moeten doen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Het is sowieso een aansporing voor de verhuurders om de procedure goed
te volgen. Maar het punt is dat wij er op geen enkele manier een inschatting
van kunnen maken op dit moment.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Kwantitatief niet, maar wel is er het gegeven dat hoe lager
het percentage X is, hoe groter het beroep op de huurcommissie is en hoe groter
het beroep op de kantonrechter.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Voorzitter! Speelt hierbij ook nog een rol dat deze wet – de staatssecretaris
heeft het bevestigd – onverminderd van toepassing is op situaties van
onzelfstandige woonruimte en onderverhuur? Maakt dat de problematiek bij een
lagere vaststelling van dit X-bedrag niet nog groter?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ja, dat is zo, voorzitter.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 Voorzitter! Het valt mij op dat de staatssecretaris er vrij makkelijk
overheen stapt, in de zin van: nu ja, als het amendement – waarvan wij
nog moeten zien of de heer Hofstra er niet zijn handtekening onder weghaalt –
het toch zou halen, dan zal het wel zo zijn. Maar dat tast toch in wezen –
X gaat met een vol punt naar beneden – de bedoelingen aan die de staatssecretaris
had met het wetsvoorstel?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik heb mijn oordeel gegeven over de amendementen en gezegd:
naarmate zij dichter bij de 3,8% liggen, heb ik er minder bezwaar tegen. Dat
betekent dat dit amendement, op dat van de heer Poppe na en op dat van de
heer Stellingwerf na, want dat heeft een heel andere systematiek, het amendement
is waar ik het meest bezwaar tegen heb. Fundamenteel wijkt u net zo goed af
van het unanieme advies van huurders en verhuurders. In die zin zit er niet
zoveel principieels in uw opstelling.
 
 
 
 
 
 De heer Biesheuvel (CDA):
 
 In zoverre dat ik de kwalificatie kreeg, dat ik een visie had.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik heb mij nadrukkelijk onthouden, voorzitter, van elk oordeel over wie
wel of niet een visie had. Wie een getal neerlegt, heeft een visie daarop
en die kan ik delen of niet delen. Mijn visie is dat 3,8% het goede getal
is en ik heb mijn oordeel daarover gegeven, op een opmerking na over het subamendement
van de heer Hofstra. Ik denk dat het technisch inderdaad wel enige aandacht
verdient. Het leidt er overigens wel toe dat voor woningen onder de ƒ
500 het percentage X veel hoger wordt, want naarmate de huur lager is, is
een vast bedrag een hoger percentage. Als de heer Hofstra denkt in de richting
te gaan van hetgeen waar mevrouw Van der Burg op doelt, namelijk de 3,8% naar
beneden bij te stellen, dan doet hij in feite met dit amendement precies het
tegenovergestelde. Maar ik zie wel welke amendementen er uiteindelijk blijven
en welke handtekeningen daar dan onder staan.
 
 Voorzitter! Dat brengt mij bij de moties. De motie van de heer Biesheuvel
vraagt om zo spoedig mogelijk, bij of krachtens AMvB, nadere richtlijnen te
geven voor de procesvereiste. Ik heb al in eerste instantie gezegd, dat ik
daar geen behoefte aan heb. Ik wil het eerst een jaar aanzien. Ik heb ook
geen reden om na de argumentatie die de heer Biesheuvel hiervoor in tweede
termijn heeft aangevoerd, hierop terug te komen. Ik ontraad deze motie.
 
 De motie van de heer Jeekel en mevrouw Van der Burg vraagt om, met het
oog op 1997 en later, met zodanige voorstellen te komen dat huurcommissies
de mogelijkheid krijgen om te toetsen op de toereikendheid van de informatie
van de verhuurders. Ik heb al toegezegd dat ik hierover advies zal vragen
en dat ik daarna aan de hand van dat advies bij de Kamer terugkom met een
stellingname op dit punt. Mevrouw Van der Burg heeft een heel heldere stelling
neergelegd tot waar dit beperkt moet worden. Ik zie deze motie dan ook als
een verwoordelijking van mijn toezegging en daarmee als steun voor het beleid
dat ik heb uiteengezet.
 
 De laatste motie van mevrouw Van der Burg en de heer Jeekel vraag op korte
termijn om een AMvB met de beschrijving van representatieve huurdersorganisaties.
Met het eerste deel van het dictum heb ik geen moeite maar met het tweede
deel wel. Daar staat "zoals deze is verwoord in het advies van de Commissie
huurders/verhuurders van 22 september". Ik heb al gezegd dat ik nog een advies
heb uitstaan daarover. Het zou wel heel wonderlijk zijn als ik nu al zou moeten
uitspreken dat ik aan dat advies geen gewicht hecht. Ik heb geen bezwaar om
die AMvB voor te bereiden, maar ik vraag enige ruimte om nog een afweging
te maken over de inhoud. Immers, als de inhoud precies het voorstel van de
Commissie huurders/verhuurders is, heb ik een lastig probleem. Ik maak dus
de kanttekening dat ik de motie zodanig opvat dat ik nog enige ruimte heb
om na te denken over de precieze inhoud, waarna ik mijn conclusies aan de
Kamer zal voorleggen. Wanneer de Kamer dan meent dat het anders moet, kunnen
wij erover discussiëren. In die zin heb ik geen bezwaar tegen die motie.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Kunt u een termijn noemen?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik verwacht dit advies binnenkort en ik denk dus aan een termijn
van enkele maanden. Het kan dus een rol spelen bij de ronde van volgend jaar.
Ik neem aan dat dat het uitgangspunt is.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Ik neem aan dat het in ieder geval voor het zomerreces rond zal zijn.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Zeker.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Dus voor de officiële huurronde van 1 juli 1996?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ja. Dan heeft u er van mij een oordeel over.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Voorzitter! Ik heb nog een, voor de VVD, heel principieel punt. De staatssecretaris
zegt dat 2,8%, 80% van de gevallen betekent. Wij willen dat koppelen aan het
absolute traject en wij verwachten dan ook dat dit getal daalt naar zo'n 50%,
60%. Zou de staatssecretaris daar nog iets over kunnen zeggen?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voor dit jaar ga ik ervan uit, dat 2,8% betekent dat in 80% van de gevallen
een procedure moet worden gevolgd. Dat is mijn uitgangspunt.
 
 
 
 
 
 De heer Hofstra (VVD):
 
 Maar wij zeggen dat daar beneden het bedrag van ƒ 14 geldt en dat
bespaart heel veel gevallen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Ik heb daar een uiteenzetting over gegeven. Dat betekent wel
dat bij huren onder de ƒ 500 het percentage hoger wordt. Het is dan
heel wonderlijk dat hij samen met mevrouw Van der Burg een amendement indient
om het percentage van 3,8 naar beneden te brengen tot 2,8, terwijl zijn subamendement
er in feite op neerkomt dat het percentage juist hoger wordt. Hij moet er
naar mijn gevoel nog eens naar kijken.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Als voorzitter van deze Kamer wil ik een opmerking maken over het amendement
op stuk nr. 12 en het subamendement op stuk nr. 16. Gebruik is dat de rechten
bij ondertekening van een motie en een amendement bij de eerste ondertekenaar
liggen. Dat geldt dus ook voor het amendement op stuk nr. 12. Natuurlijk is
het ook gebruikelijk dat degenen die een amendement ondertekenen voor dat
amendement stemmen, anders wordt het ondertekenen curieus. Dat is ook de reden
waarom nooit stemverklaringen worden toegestaan bij het voor stemmen op eigen
amendementen of moties. Een enkele keer bereikt mij dat verzoek wel, maar
dat wordt afgewezen.
 
 Er mag dus van worden uitgegaan dat in ieder geval betrokkene, als die
een amendement ondertekent, en mogelijk ook zijn fractie voor stemmen. Tegen
die achtergrond moeten ook subamendementen worden bezien. Het indienen van
subamendementen op amendementen die men zelf heeft ingediend dan wel heeft
medeondertekend, behoort dus tot de zeldzaamheden. Dat wil niet zeggen dat
subamendementen buiten de orde zijn, maar ik had er wel behoefte aan om de
verhoudingen helder te maken. Ik hoef hier, denk ik, ook geen conclusie aan
te verbinden.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Wij hebben ons zeer ingespannen om dit wetsvoorstel vandaag te behandelen.
Dat is gelukt. Het twee-minutendebat inzake het huurbeleid kan vandaag echt
niet meer, want wij moeten straks met Rotterdam beginnen. Ik stel voor om
dat dinsdag te doen. Ik durf dat ook voor te stellen, omdat de voorzitter
van de commissie, namens alle woordvoerders, mij gisteren niet alleen plenair,
maar bovenal op andere manieren, bij wijze van spreken hoog en laag springend,
heeft verzekerd dat de behandeling van dit wetsvoorstel niet veel tijd met
zich zou brengen. Als zich wat complicaties zouden voordoen, dan zouden wij
daar de tijd voor moeten nemen, maar daarvoor heb ik ook ruimte gegeven. Het
twee-minutendebat kan dinsdag aan de orde komen, te meer daar een wetsvoorstel
wel aan de overzijde wordt behandeld, maar een twee-minutendebat daar geen
follow-up heeft. Wat dat aangaat, is alles helder.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 13.25 uur tot 14.10 uur geschorst.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan, dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-47-3511-3538.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl