Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 september 1999 over de Betuweroute (22589)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 5995-6005

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-09-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 105, pagina 5995-6005

16-09-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 22589Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 16 september 1999)Pagina 5995-5995
Behandeling wetsvoorstel Goedkeuring van de Regeling ophoging depositorente (26462)Pagina 5995-5995
Behandeling van de brief van het kabinet over millenniumbestendigheid (25674, nr. 53)Pagina 6005-6015
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 9 september 1999 over de Betuweroute (22589)Pagina 5995-6005
Lijst van ingekomen stukken (donderdag 16 september 1999)Pagina 6016-6016
Regeling van werkzaamheden (donderdag 16 september 1999)Pagina 6015-6015
Stemmingen over twee moties, ingediend tijdens het debat over de Betuweroute, te weten: - de motie-Giskes over uitstel van onomkeerbare beslissingen (22589, nr. 150); en - de motie-Van Bommel/Van der Steenhoven over onderzoek naar de milieugevolgen (22589, nr. 151).Pagina 6015-6016

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 80 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg
op 9 september 1999 over de Betuweroute.De voorzitter:U weet dat de spreektijd twee minuten per spreker bedraagt. Ik zeg er
maar even bij dat u dat tegenwoordig zelf kunt bijhouden, omdat dit op een
digitaal klokje vlak voor u verschijnt. U kunt dus zelfs mij daarin controleren.
Dat gaan wij nu maar even proberen.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Mijn tijd gaat nu in.De Tweede Kamer, inclusief de fractie van D66, stemde in met het Betuweproject
op basis van een flink aantal veronderstellingen, aannames, inzichten en wat
dies meer zij. De belangrijkste daarvan was voor onze fractie, dat Rotterdam
zowel over de weg als over het water als over het spoor een goede ontsluiting
moet hebben. Het spoor lag er al, maar dat zou een stuk kunnen worden verbeterd.
Een veronderstelling was ook dat het bestaande spoornet ernstig overbelast
raakt, dat het personenvervoer hinder ondervindt van het goederenvervoer en
dat het beter is om het personenvervoer ruim baan te geven, want juist dat
zou goed voor het milieu zijn. Dat hield in dat alle goederen, dus ook de
goederen naar Noord-Nederland, zoveel mogelijk over een nieuwe lijn moesten
worden vervoerd. Een ander gegeven was, dachten wij, dat de goederen naar
Duitsland vooral bij Oldenzaal de grens over zouden moeten gaan en dat er
bij Elst een mooi containeruitwisselpunt zou kunnen worden gecreëerd.
Een gegeven was ook dat de bestaande lijn van Elst via Arnhem
naar Oldenzaal niet veel extra's zou kunnen hebben.De minister staat nu voor de vraag: wat doe ik vanaf Elst? Vorige week
heb ik haar al een compliment gemaakt, omdat zij probeert 5 mld. te besparen.
Dat siert haar, heb ik gezegd en dat herhaal ik. Ik heb mij echter ook afgevraagd
of wij daarvoor niet een erg hoge prijs lijken te gaan betalen. Met haar voorstel
komt de minister namelijk terug van een flink aantal van de veronderstellingen
waarover ik het net had. Duitsland lijkt toch niet bij Oldenzaal de goederen
te willen krijgen. De vraag is waar dat dan wel gebeurt. Waar moeten die goederen
heen: naar Emmerich, naar Venlo? Hoe gaan wij dat dan doen met het transport
naar Venlo? Wat gaat dat kosten? Wat betekent dat voor het containeroverslagpunt,
dat nu nog bij Valburg is gepland?De minister zegt ook dat de goederen naar Noord-Nederland niet meer over
de Betuwelijn behoeven te worden vervoerd. Dat betekent dat over die gehele
lijn 10 tot 15% minder wordt vervoerd. Dat zou nu opeens kunnen dankzij een
slimmere treindienstregeling en dankzij bronbeleid ten aanzien van het geluid.
Waarom kan dat nu ineens wel? Waarom geldt dat niet voor de rest van het net?Voorzitter! Al die vragen zijn nog onvoldoende beantwoord. Wij zijn in
afwachting van de antwoorden van de minister. Maar bij zoveel onzekerheid
kun je niet uitsluiten dat je op een gegeven moment komt te staan voor de
vraag waarom de hoofdlijn eigenlijk nog wordt aangelegd. Wij zijn er absoluut
niet op uit om die vraag ter discussie te krijgen en wij hopen ook dat het
helemaal niet zover behoeft te komen. Maar wij vinden wel dat de Tweede Kamer
zichzelf een reële kans moet geven om zinnig over het geheel te kunnen
praten. Wij spreken dezer dagen over het belastingplan. Veel mensen vragen
zich af hoe er bij hen belasting wordt geheven. Veel van hen beoordelen dat
ook aan de hand van de vraag: wat doen wij met dat geld? Voor D66 betekent
het goed omgaan met belastinggeld wel dat je kunt zeggen: wij doen iets goed
of wij doen het niet. Maar goed omgaan met belastinggeld betekent niet: wij
doen maar wat en wij zien wel wat ervan komt. Ik had graag langer met de minister
over dit onderwerp van gedachten gewisseld, maar dat kan niet omdat ik nu
maar één termijn heb. Ik dien daarom de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de uitlatingen van de minister van Verkeer en Waterstaat
omtrent de afwikkeling van het goederenvervoer per spoor naar Duitsland en
Noord-Nederland veel vragen hebben opgeroepen;overwegende, dat daardoor twijfels zijn gerezen ten aanzien van de argumenten
die ten grondslag liggen aan het Betuwelijnproject;overwegende, dat zolang deze onduidelijkheid bestaat, het niet verantwoord
is dat de rijksoverheid nieuwe financiële verplichtingen voor dit project
aangaat;verzoekt de regering geen onomkeerbare beslissingen met financiële
gevolgen te (laten) nemen inzake de Betuwelijn als geheel totdat de Kamer
zich heeft uitgesproken over de antwoorden op de gerezen vragen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Giskes. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 150 (22589).De heer Feenstra (PvdA):Voorzitter! Ik sluit mij aan bij een aantal vragen van mevrouw Giskes.
Ik vraag mij alleen af waarom zij aan de beantwoording van deze vragen de
zware sanctie verbindt van het niet doorzetten van investeringen. Vertrouwt
zij de regering niet? Denkt zij dat de Kamer geen adequate reactie zal krijgen
op deze zinnige vragen? Het lijkt erop dat zij een vertrouwensvraag stelt.Mevrouw Giskes (D66):Ik begrijp dat u die vraag stelt. Wij vertrouwen er juist op dat de minister
niet zomaar wat zegt. Zij heeft voorgesteld, een zevende deel van de te vervoeren
goederen niet over het deel Rotterdam-Arnhem te sturen om een oplossing te
bieden voor de noord-oostverbinding. Er zullen dus niet meer zoveel goederen
bij Oldenzaal de grens overgaan. Kennelijk gaat er meer naar Venlo. Wellicht
krijgen wij over een jaar een voorstel om ook voor dat traject substantieel
minder over de "hoofdstam" te laten vervoeren. Snoeien is mogelijk, maar als
aan de stam wordt gemorreld, kunnen bomen doodgaan. Pas op het moment dat
de Kamer weet hoe het staat met het gehele project, inclusief de basisstam –
waarvan iedereen dacht dat die nodig was – kan zij het geheel beoordelen.
Het is logisch dat wij ons afvragen waar wij eigenlijk toestemming voor geven
en wat er zal gebeuren als wij niet oppassen.De heer Feenstra (PvdA):Ik kan mij voorstellen dat u graag antwoorden op deze vragen wilt hebben.
Ik denk echter dat niet de minister maar u aan de hoofdstam zaagt. Een discussie
over de zijtakken is zinnig. Het effect van uw motie kan zijn dat uw eigen
veronderstelling worden ondergraven. Als de Kamer besluit tot een investeringsstop,
zal al het goederenverkeer over het bestaande net moeten en niet alleen de
genoemde 10 tot 15%. Ik meen overigens dat het slechts om 8 treinen per dag
gaat. U legt de bijl aan de hoofdas.Mevrouw Giskes (D66):U loopt vooruit op de antwoorden. Het verbaast mij dat u geen consequenties
verbindt aan de mededeling dat de rentabiliteit nu 10 tot 15% minder zal worden,
terwijl er al een groot probleem is met de rentabiliteit van de gehele lijn.
Het verbaast mij ook dat wij nu ineens in termen van prijs per trein moeten
rekenen, terwijl wij dat aanvankelijk niet wilden. Aan de Betuwelijn lag juist
een strategische gedachte ten grondslag. Nu wordt daarop teruggekomen door
het voorstel om een zevende deel van het goederenvervoer via een andere route
te leiden. Ik leg niet de bijl aan de hoofdstam. De minister schept onduidelijkheid.
Wij moeten eerst weten of wij nog meer van dergelijke voorstellen krijgen.
Wij moeten ook weten wat dit voorstel eigenlijk betekent. Als de Tweede Kamer
zichzelf serieus neemt, mag zij straks niet met een project geconfronteerd
worden dat wezenlijk afwijkt van hetgeen oorspronkelijk werd gedacht. De heer
Feenstra vraagt zelf ook om een onderzoek, maar wil kennelijk
de uitkomst daarvan niet afwachten. Er wordt gewoon doorgegaan en de heer
Feenstra weet kennelijk al wat het onderzoek zal opleveren. Straks kan de
Kamer voor het blok komen te staan, want dan is het geld echt uitgegeven.
Dat moet de Kamer zichzelf niet willen aandoen. Als er fundamentele wijzigingen
worden aangebracht in de oorspronkelijk aangenomen plannen, lijkt alles weer
open.De motie heeft geen betrekking op reeds aangegane verplichtingen tussen
overheid en private partijen. Zij ziet op nieuwe afspraken. Ik begrijp dat
de minister niet graag met zo'n boodschap naar haar dienst gaat, maar zij
heeft zo lang in de Kamer gezeten dat zij begrip moet hebben voor de rol van
de Kamer bij dit soort belangrijke beslissingen.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Wij hebben vorige week gedebatteerd over uitlatingen van de
minister en over een brief over de noordtak van de Betuweroute. Daarbij is
in ieder geval duidelijk geworden dat deze minister veel belang hechtte aan
het beter benutten van bestaande infrastructuur. Er is ook anderszins sprake
van nieuwe ontwikkelingen die maken dat wij dat hele project nog eens zouden
moeten heroverwegen. Wij hebben daar eerder ook bij motie voor gepleit. De
introductie van 25 kV en de betere beveiliging zouden maken dat wij over de
bestaande infrastructuur veel meer spoorvervoer kunnen afwikkelen. Ik juich
het dan ook toe dat er een voorstel ligt om op korte termijn te komen tot
een investeringsstop, zodat wij de hele zaak nog eens kunnen bekijken, ook
in het licht van de eventuele aanleg van de noordtak. Wat dat betreft vind
ik het voorstel gedaan door D66 het enig logische wat nu kan worden gedaan.
Ik vind het zelfs een kwestie van behoorlijk bestuur. Wanneer je maar doorgaat
met het aangaan van nieuwe verplichtingen, ontstaat straks wellicht de situatie
die werd geschetst door mevrouw Giskes, waarin de overheid zoveel geïnvesteerd
heeft en zoveel nieuwe verplichtingen is aangegaan dat er alleen al op basis
daarvan geen weg meer terug is. Dat zou een probleem zijn.Een ander punt betreft het milieu. Vlak voor de zomer zijn er weer nieuwe
inzichten gekomen, met name van medewerkers van het RIVM, waaruit blijkt dat
de aanleg van de totale Betuweroute geen milieuwinst zal opleveren. Daar ligt
voor de SP-fractie een probleem. De aanleg van de Betuweroute werd vooral
gesteund omwille van milieuoverwegingen. Als deze overwegingen niet meer gelden,
moet de vraag ten principale gesteld worden of wij wel met de aanleg moeten
doorgaan. Om die reden pleit ik ervoor, het onderzoek dat door het RIVM gedaan
is door het RIVM te laten actualiseren. Ik dien daartoe de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het boeken van milieuwinst een belangrijke reden was
om tot aanleg van de Betuweroute over te gaan;constaterende, dat er verschillende onderzoeken naar de milieueffecten
van de aanleg en gebruik van de Betuweroute zijn gedaan die deze milieuwinst
relativeren;van mening, dat het van groot belang is dat inzicht wordt verkregen in
de werkelijke milieugevolgen van aanleg en gebruik van de Betuweroute;verzoekt de regering het RIVM opdracht te geven om het eerder verrichte
onderzoek naar de milieugevolgen van de Betuweroute te actualiseren op basis
van de huidige kennis en inzichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Bommel en Van der Steenhoven.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 151 (22589).De heer Feenstra (PvdA):Voorzitter! Vorige week hebben wij met de minister gediscussieerd over
de noordtak van de Betuweroute. Dat was geen onzinnige discussie, want de
tracékeuze is lastig en daardoor altijd kostbaar. Als het om een dikke
vervoersstroom gaat, zal er een nieuw tracé moeten komen; gaat het
om een dunne vervoersstroom, dan vinden wij het nuttig om te onderzoeken of
er alternatieven zijn. De discussie is zinnig, maar over de vorm waarvoor
wordt gekozen zijn wij minder enthousiast. Wij hadden de voorkeur
gegeven aan de normale volgorde: inspraak, bestuurlijk overleg, een kabinetsstandpunt
en dan een Kamerdebat.De discussie over de noordtak is voor de PvdA bepaald geen discussie over
de hoofdtak. De lijn die gekozen is voor de hoofdtak steunen wij en dat zullen
wij ook blijven doen. Die steun geven wij, omdat de hoofdtak de Nederlandse
aansluiting is op het Europese goederennet, om economische vervoerspolitieke
redenen, omdat het spoor per ton/km schoner is, maar ook om bestuurlijke redenen,
want politieke besluitvorming verplicht. Dat zeg ik tegen onze voormalige
coalitiegenoot het CDA, verwijzend naar de besluitvorming onder Lubbers III.
Dat zeg ik tegen onze huidige coalitiegenoot D66, verwijzend naar de commissie-Hermans,
het regeerakkoord van Kok I en naar het debat dat wij vorig jaar december
hebben gevoerd. Men formuleert vragen en voorwaarden. Die zijn ook bepaald
niet onzinnig. Maar ik daag hen uit: vul ze dan ook in en organiseer oplossingen,
zonder daarmee de eigen uitgangspunten ter discussie te stellen en in de gevarenzone
te plaatsen.Mevrouw Giskes (D66):Is de heer Feenstra het met mij eens dat ten tijde van de commissie-Hermans
verondersteld werd dat wij zoveel mogelijk van het goederenvervoer door Nederland
over de Betuwelijn zouden sturen, dus ook de goederen naar Noord-Nederland?De heer Feenstra (PvdA):Ja, en ik realiseer mij ook heel goed dat dat een langere omweg had kunnen
betekenen. In de PKB staat namelijk aangegeven dat een deel van het goederenvervoer,
ook bijvoorbeeld uit Noord-Holland en uit de regio Schiphol, eerst naar het
zuiden gaat, dan richting Arnhem gaat en vervolgens naar Noord-Nederland gaat.
Het is niet onzinnig, na te gaan of een beperkt deel ook rechtstreeks via
nieuw aan te leggen infrastructuur, te weten Hanzelijn en Zuiderzeespoorlijn,
inpasbaar is. Daarover is indertijd niet gesproken. Vorige week werd een beperkt
volume van acht treinen in Noord-Nederland genoemd.Mevrouw Giskes (D66):U bent van mening dat een reductie van 10 tot 15% weinig is?De heer Feenstra (PvdA):Ik heb het over acht treinen. U spreekt over 15%, ik niet. Uit de brief
maak ik op dat het om acht treinen naar Noord-Nederland gaat. Ik vind dat
niet onzinnig.De heer Stellingwerf (RPF):U doet het voorkomen dat het normaal is dat nu wordt gediscussieerd over
het vervallen van de noordtak. U gaat daar bij wijze van spreken al van uit.De heer Feenstra (PvdA):Nee, ik zeg dat de discussie erover niet onzinnig is.De heer Stellingwerf (RPF):In het verleden zijn er meerdere malen Kameruitspraken gedaan waarin een
onlosmakelijke koppeling werd aangebracht. Op basis daarvan is ook over de
hoofdtak beslist. U kunt uw redenering dan ook niet volhouden.De heer Feenstra (PvdA):Ik kan dat wel. Zij zou ook bij u zijn overgekomen als u geluisterd had.
Ik heb namelijk gezegd dat, als het een "dikke" vervoersstroom is, er een
nieuw tracé moet komen. Gaat het om een "dunne" vervoersstroom, dan
is het zinnig om alternatieven te bezien. Ik wil daarover een uitgewerkt kabinetsstandpunt
ontvangen met bijlagen zodat wij kunnen nagaan of er sprake is van een dikke
of van een dunne vervoersstroom naar het Noorden. Dat heb ik aan het begin
van mijn betoog ook gezegd.De heer Stellingwerf (RPF):U doet het voorkomen alsof wij met een schone lei beginnen, alsof er niets
gebeurd is in het verleden. U moet zich realiseren dat er Kameruitspraken
zijn gedaan over de koppeling noordtak-hoofdtak. Daar gaat u nu niet op in.De voorzitter:Ik kan mij bijna niet voorstellen dat dit in het algemeen overleg niet aan de orde is geweest.De heer Stellingwerf (RPF):De heer Feenstra zegt nu iets nieuws voor mij.De voorzitter:Dat zou ik in uw geval ook zeggen.De heer Feenstra (PvdA):Ik zeg niets nieuws. Ik heb dit én in het overleg gezegd én
vanmorgen. Een dikke vervoersstroom rechtvaardigt een nieuw tracé.
Bij een dunne vervoersstroom is het zinnig, naar een alternatief te kijken.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Ik stel vast dat de heer Feenstra in de Kamer een ander standpunt
inneemt dan daarbuiten. Vandaag zegt hij in de Kamer dat vervoer per spoor
schoner is per tonkilometer, dat hij de aanleg van de Betuwelijn steunt en
dat blijft doen. Buiten de Kamer, onder andere in zijn eigen vlugschrift,
schrijft hij dat er een nieuw milieuonderzoek moet komen en dat, als er geen
milieuwinst blijkt te zijn, hij bereid is, daaraan consequenties te verbinden.
Wat is nu het standpunt van de PvdA?De heer Feenstra (PvdA):Het zou verstandig zijn als u mijn uitspraken buiten de Kamer net zo zorgvuldig
bestudeert als binnen de Kamer, want zij zijn precies hetzelfde. Afgelopen
vrijdagochtend zijn wij met de vaste Kamercommissie voor Milieu bij het RIVM
te Bilthoven geweest. Daar werd wederom bevestigd dat het spoor per tonkilometer
nog altijd schoner is. Uw fractiegenoot de heer Poppe was daarbij aanwezig.De heer Van Bommel (SP):Bent u nu niet meer voor een nieuw onderzoek naar de milieueffecten? Of
bent u door de uitspraken van het RIVM volledig tevreden?De heer Feenstra (PvdA):Ik houd vast aan hetgeen ik vorige week donderdag heb gezegd, namelijk
dat ik in ben voor een objectivering van de discussie op dit punt, omdat door
verschillende aannames partijen tot verschillende uitkomsten komen. Ik geef
een voorbeeld. Ook het RIVM gaat in zijn berekening uit van veel dieseltjes
over de Betuwelijn. U noemde zelf al de term 25 kV. De Betuwelijn is bedoeld
voor snelvervoer met elektrische locomotieven. Dan moet men daarbij dus niet
de NOx-uitstoot van dieseltjes betrekken. Die objectivering moet
in het maatschappelijk debat worden aangebracht. Degene die de milieu-uitkomsten
van sommige onderzoeken misbruikt omdat hij tegen de aanleg van de Betuwelijn
is, is niet zuiver bezig. Ik wil een objectivering van het onderzoek. De minister
heeft dat vorige week toegezegd. U hoeft er dan ook niet op
te rekenen dat ik de onzinnige motie van u zal steunen, want een en ander
is al toegezegd.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! Het verzoek om een objectivering betekent dat ook de PvdA-fractie
er kennelijk nog niet uit is. Wacht u niet liever de uitslag af en is een
investeringsstop, het niet aangaan van nieuwe verplichtingen, dan geen logische
stap?De heer Feenstra (PvdA):Nee, want afgelopen vrijdag heeft het RIVM wederom bevestigd dat het spoor
er per tonkilometer beter uitspringt. Ik heb dan ook de stellige verwachting
dat een onderzoek de milieuwinst van deze lijn nogmaals zal bevestigen. Dat
was vorige week echter niet mijn hoofdinvalshoek, te weten dat de discussie
in de samenleving – als Kamerleden mogen wij ons daar ook verantwoordelijk
voor voelen – op een goede wijze wordt gevoerd. Ik merk nu dat deze
discussie vervuild is geraakt. Vandaar dat ik de minister vorige week heb
opgeroepen, de discussie te objectiveren. Zij heeft dat toegezegd en daarom
hoeft dit nu niet in een motie te worden vastgelegd.Voorzitter! Ik rond af. Het valt mij op dat een aantal partijen eigenlijk
de eigen uitgangspunten ondergraaft. Het CDA wil graag private financiering,
maar het voortdurend discussies oproepen ook over de hoofdtak, maakt private
financierders niet erg zeker.De voorzitter:Mijnheer Leers, ik zie dat u wilt interrumperen, maar ik denk dat dit
onderwerp vast wel in het algemeen overleg aan de orde is geweest.De heer Leers (CDA):Maar die uitspraak behoeft toch een reactie, want is de heer Feenstra
vergeten dat het juist de minister was die deze discussie weer heeft doen
ontstaan?De heer Feenstra (PvdA):Over de vorm die de minister heeft gekozen, heb ik iets gezegd. Het is
mij wel opgevallen dat de minister niet de enige is die een rol heeft vervuld
in deze discussie, want de heer Leers heeft dat ook nadrukkelijk gedaan. Hetzelfde
geldt voor de fractie van D66, die de lijn wel wil. De zekerstelling van de
lijn wordt echter erg afhankelijk gemaakt van de vastberaden opstelling van
andere fracties en dat bevalt mij niet.Mevrouw Giskes (D66):Voor de goede orde constateer ik dat de heer Feenstra de rentabiliteit
kennelijk geen probleem vindt. Het is moeilijk, want de lijn staat onder druk
en nu gaat er nog een zevende deel af, maar dat maakt volgens de heer Feenstra
niet uit, want het blijft interessant voor de private financiers.De heer Feenstra (PvdA):Uit de feitelijke, actuele vervoercijfers blijkt dat de ontwikkeling van
goederenvervoer over het spoor verantwoord is volgens de berekeningen die
de commissie-Hermans indertijd heeft gemaakt. Wij komen ruim boven de 30 miljoen
ton en dat was de verantwoorde basis om de Betuwelijn aan te leggen.Mevrouw Giskes (D66):Dat is minimaal ook wel nodig en daar zou niet aan gemorreld moeten worden.De heer Feenstra (PvdA):Dan kunnen acht treinen naar Noord-Nederland meer of minder in de langetermijnprognoses
waarin op zeker wordt gespeeld, nauwelijks bepalend zijn voor de standpuntbepaling
op dit punt.De PvdA wil dat de lijn snel wordt aangelegd. De PvdA wil dan wel zekerheid
hebben over de volgende punten. Hoe loopt de discussie over de noordtak verder?
Hoe zeker is het dat Duitsland tijdig in volume en in lijnen aansluit op datgene
wat Nederland wil? De PvdA wil fatsoenlijk bestuurlijk overleg. Wij willen
zekerheid voor de omwonenden langs de lijn. Wij willen een objectivering voor
het milieuonderzoek, maar die heeft de minister reeds toegezegd. Wij willen
tenslotte ook een fatsoenlijke regeling voor wijkers. Wat mij deze week in
Netwerk opviel, waren situaties van mensen die vanwege de lijn moeten verhuizen,
maar desalniettemin met lange procedures en hoge kosten worden geconfronteerd.
Als wij het ene willen, moeten wij het andere ook fatsoenlijk afwikkelen.
Ik vraag de aandacht van de minister daarvoor.De heer Stellingwerf (RPF):Na een interruptie van mevrouw Giskes heeft de heer Feenstra het woord
"vertrouwen" in de mond genomen. Vindt hij niet dat de minister in een aantal
opzichten het vertrouwen heeft geschonden door de handelwijze te kiezen die
zij heeft gekozen?De heer Feenstra (PvdA):Het eenvoudige antwoord daarop luidt "neen".De heer Leers (CDA):Voorzitter! Vanaf 1996 is in de provincie Gelderland op vele niveaus actief
gediscussieerd en overlegd over de komst van de noordtak van de Betuweroute.
Het is een omstreden project dat desalniettemin met grote zorgvuldigheid door
provinciale en lokale bestuurders is opgepakt. Aan die zorgvuldigheid maakte
minister Netelenbos afgelopen week abrupt een einde door in een kranteninterview
de noordtak overbodig te verklaren. Met dit volgens haar interactieve communicatieproces
loopt zij niet alleen vooruit op een discussie in het kabinet, maar lijkt
zij zich vooral in eigen voet te hebben geschoten. Door de noordtak weg te
strepen, is de Betuwelijn nu meer omstreden dan ooit, want successievelijk
kalft de steun af doordat de voorwaarden worden losgelaten die de Kamer aan
dit project heeft gesteld. De financiering is niet rond, de aansluiting op
Duitsland niet verzekerd en nu wordt ook de noordtak als integraal onderdeel
van de Betuweroute geschrapt.De opstelling van de fractie van D66, die de minister nu in een motie
vraagt om geen verdere verplichtingen aan te gaan totdat duidelijk is wat
er met de noordtak verder zal gaan gebeuren, vinden wij te prijzen en consistent.
Deze consistentie heeft de CDA-fractie al eerder betracht door ook aan te
dringen op een pas op de plaats. Ook wij vinden dat er geen verdere verplichtingen
moeten worden aangegaan totdat de afspraken zijn nagekomen. Wij zullen de
motie van mevrouw Giskes dan ook van harte ondersteunen. Wij doen een dringend
beroep op de minister om deze Kameruitspraak serieus te nemen.Vanaf 1995 is geleidelijk aan het politieke draagvlak onder de Betuwelijn
versmald. Ook nu dreigt een coalitiepartij af te haken. Nog maar twee partijen,
die samen slechts een beperkte meerderheid vormen, steunen de projectaanpak
die de minister voorstaat. Het moet de minister toch aan het
denken zetten dat de democratische legitimatie voor haar beleid op dit punt
zo dreigt te versmallen. Ook vanuit dat perspectief gezien, is het inlassen
van een moment van bezinning gewenst.Mevrouw Giskes (D66):Ik ben natuurlijk heel blij met de steun van het CDA, maar vind het jammer
dat de heer Leers ons in één adem schaart bij degenen die totale
twijfels over het gehele project hebben. Ik wil graag een knip aanbrengen:
de berichten die ons nu bereiken over de voornemens van de minister, vormen
de aanleiding en niet al het andere wat in december al is gewisseld.De heer Leers (CDA):In het interruptiedebatje over het onderwerp "vertrouwen" heeft mevrouw
Giskes duidelijk aangegeven dat het een met het ander samenhangt. Ook zij
pleit voor een moment van bezinning en dat doet zij door te vragen, voorlopig
geen nieuwe verplichtingen aan te gaan. Dat vind ik een heel zinvolle en consistente
redenering.Mevrouw Verbugt (VVD):Mevrouw de voorzitter! De VVD-fractie heeft het altijd zo begrepen dat
de fracties van D66 en het CDA behoren tot de voorstanders van de Betuwelijn.
Mede op grond van hun stemgedrag wordt op dit moment volop aan de lijn gebouwd.
Vragen om een investeringsstop voor een lopend project, een project in uitvoering,
kost alleen maar geld. Bovendien verspelen we daarmee elke serieuze kans om
nog private financiers aan te trekken. Mijnheer Leers, die private financiers
komen niet voor het speelkwartier.De heer Leers (CDA):Het is aardig dat mevrouw Verbugt het woord "speelkwartier" gebruikt.
Ik heb de indruk dat de minister daar goed gebruik van maakt. Herinnert mevrouw
Verbugt zich echter dat aan de instemming, in ieder geval van de CDA-fractie,
altijd een aantal voorwaarden verbonden waren? Is zij het met mij eens dat,
als je jezelf serieus neemt, je de hand moet houden aan die voorwaarden?De voorzitter:Ik zal mevrouw Verbugt vragen om daarop te antwoorden, maar ik heb mij
enigszins op de hoogte gesteld van wat er is gewisseld in het algemeen overleg.
Het is niet de bedoeling dat in een tweeminutenoverleg het algemeen overleg
wordt overgedaan, hoe belangrijk deze zaak misschien ook is.Mevrouw Verbugt (VVD):Het is een uiterst belangrijke zaak; vandaar dat wij hier tijdens het
algemeen overleg uitvoerig over gesproken hebben. De minister heeft er geen
enkele twijfel over laten bestaan dat uit haar contacten met Duitsland zal
blijken dat een grote vervoersstroom, door haar geschat op 1 miljoen vrachtauto's
per jaar, aan de grens met Duitsland zou moeten stoppen. Dat is in het geheel
niet aan de orde; daar bestaat geen twijfel over. In dat verband vind ik dat
de minister, ook ten opzichte van private financiers, een consistent verhaal
kan houden; zij moet daar ook de kans voor krijgen.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Mevrouw Verbugt stelt zich nu heel flink op: iedereen die aan de Betuwelijn
morrelt, verspeelt rijksgeld. Herinnert zij zich echter nog de discussie in
december? Toen heeft de vertegenwoordiger van de VVD-fractie heel duidelijk
gezegd dat er zonder de noordtak geen Betuwelijn zou zijn. Dat standpunt was
heel helder, net zo helder als het nu door mevrouw Verbugt ingenomen standpunt.
Wat is nu het standpunt van de VVD-fractie?Mevrouw Verbugt (VVD):Ik denk dat daar geen twijfel over mogelijk is. We hebben een besluit
genomen; daar willen wij verantwoordelijkheid voor dragen, omdat wij in de
antwoorden van de minister geen reden hebben gezien om nu een totaal andere
visie op te hangen aan de hoofdtak. Als de minister met Duitsland tot andere
afspraken komt over de toeleiding naar het Duitse net, waardoor er nog maar
acht treinen zouden overblijven voor het noorden, vind ik het heel terecht
dat de minister een discussie met de Kamer wil voeren over de vraag of je
voor acht treinen 5 mld. of nog meer moet investeren. Als het aan u ligt,
is het misschien nog meer, hoewel u tegen die lijn bent. Al die punten zijn
echter gewisseld.De voorzitter:Ik begrijp dat dat het antwoord van mevrouw Verbugt op de vraag is.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Maar ik snap het nog steeds niet, want al die cijfers waren ook in december
bekend.De voorzitter:Daarom neem ik aan dat u die vraag ook in het algemeen overleg van vorige
week hebt gesteld.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Ja, maar het gaat mij nu om de opstelling van mevrouw Verbugt.De voorzitter:Ik win dit toch; ik zou er dus maar mee ophouden. Heeft mevrouw Giskes
nog een andere vraag?Mevrouw Giskes (D66):Mevrouw Verbugt komt volgens mij de eer toe dat zij het langst over "Venlo"
heeft geroepen. Mag ik nu uit haar opstelling afleiden dat zij de zekerheid
heeft dat het allemaal goed komt en dat, als er meer vervoer naar Venlo gaat,
we precies weten hoe dat geregeld zal worden, wat dat verder inhoudt, wat
dat kost en wat dies meer zij?Mevrouw Verbugt (VVD):Ik begrijp niet wat die opmerking hiermee te maken heeft. Het gaat om
het al of niet aanleggen van de noordtak. Ik kan mij niet voorstellen dat
het vervoer vanuit Rotterdam dat bestemd is voor Italië en voor de Alpine
landen, straks via de noordtak omgeleid moet worden naar het zuiden. Dat lijkt
mij een ontzettend vreemde route. In dat opzicht kan ik uw lijn dus niet volgen.De voorzitter:Ik kan het bijna niet anders zien dan dat het vandaag over de motie van
mevrouw Giskes gaat. Ik heb immers begrepen dat wij een uitgebreid standpunt
van de minister krijgen waarover later door de Kamer zal worden gesproken.
Al die zaken, die natuurlijk hoogst belangrijk zijn, zijn vandaag dus eigenlijk
niet aan de orde.Mevrouw Giskes (D66):U hebt heel goed gezien waar de discussie over gaat, maar de beoordeling
van de motie hangt samen met de zekerheid die je meent te hebben over _De voorzitter:Ja, maar als we het maar met elkaar eens zijn over het onderwerp van vandaag.Mevrouw Giskes (D66):Daar hebt u zeer gelijk in.De voorzitter:Als u dan nog een laatste vraag aan mevrouw Verbugt hebt, stelt u die
dan nu.Mevrouw Giskes (D66):Ik denk dat mevrouw Verbugt het met mij eens is dat uit hetgeen ons nu
gepresenteerd wordt, blijkt dat er minder naar het noordoosten gaat en meer
naar het zuiden. Dat kan; daar is niemand op tegen, mits het goed geregeld
wordt. Heeft zij al zoveel duidelijkheid over de vraag hoe het richting Venlo
gaat en wat de IJzeren Rijn betekent, waar de minister mee bezig is, om nu
al te kunnen zeggen dat moet worden doorgegaan met dat project?Mevrouw Verbugt (VVD):Mevrouw Giskes kan het halve Europese spoorwegennet er wel in betrekken,
maar het gaat nu om de hoofdtak. Daarover hebben wij besluiten genomen en
daarover zijn contracten gesloten. Als wij nu gaan zigzaggen, loopt die trein
van de rails. Dan is het weggegooid geld en de VVD-fractie wil geen geld weggooien.
Wij dringen er bij de minister nogmaals met klem op aan om het overleg met
Duitsland zo snel mogelijk af te ronden en ons inzicht te geven in de manier
waarop de aansluiting op het Duitse net tot 2010 en ook daarna is voorzien.
Dan krijgen wij een beter zicht op de noodzaak en vooral ook de tijdsfasering
van de noord- en zuidtak. Daar wachten wij het kabinetsbesluit voor af.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Zoals uit de beantwoording van de schriftelijke
vragen van de fractie van D66 bleek, is alleen nog het strategische belang
van de Betuwelijn voor de Rotterdamse haven het argument waarom de Betuwelijn
moet worden aangelegd. Op zichzelf zou dat een valide argument kunnen zijn,
maar de Kamer heeft in 1995 op een heel andere basis gekozen voor de Betuwelijn,
namelijk het milieuvoordeel. Dat was het belangrijkste argument dat naar voren
kwam uit het rapport van de commissie-Hermans. Dat argument is eigenlijk volledig
komen te vervallen, vandaar dat een onderzoek – zoals ik bepleit in
de motie – naar dat zogenaamde milieuvoordeel op dit moment ontzettend
belangrijk is. Ook uit het interview van een vertegenwoordiger van het RIVM
afgelopen vrijdag blijkt dat het RIVM nog wel degelijk twijfelt aan het milieuvoordeel
van de Betuwelijn.Uiteindelijk gaat het nu toch om de rol van de Kamer. Het gaat om een
gigantisch project waar heel veel geld mee gemoeid is en waarover terecht
grote twijfels zijn gerezen, ook door het schrappen van de noordtak. Het totaal
van het project, dat in de Kamer altijd als één project is besproken
en als één project is besloten, staat nu ter discussie. De Kamer
moet de mogelijkheid hebben om daar, los van verplichtingen, een goed debat
over te kunnen voeren. Het gaat om een grote hoeveelheid geld en om veel onzekerheden
die door verschillende collega's naar voren zijn gebracht. Het is in het belang
van de regering en van verdere onderzoeken naar de Betuwelijn die de komende
tijd misschien nog plaatsvinden om nu te beslissen om even pas op de plaats
te maken om een hernieuwd debat over alle aannames te kunnen voeren. Daarom
denk ik dat de motie van de fractie van D66 onontkoombaar is. Ik denk dat
het in het belang van de Kamer en de regering is om deze motie aan te nemen.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter! Het verbaast mij zo dat sommige fracties zeggen
dat wij de noordtak rustig buiten haakjes kunnen plaatsen en daarmee de discussie
over de hoofdtak van de Betuwelijn niet heropenen. Ik heb de discussie van
begin af aan meegemaakt en ik wijs erop dat de Kamer juist in volle breedte
heeft gezegd dat de Betuwelijn een integraal project is. De noordtak en de
zuidtak zijn niet los van de hoofdtak te zien. Er is niet alleen een politieke
koppeling gemaakt, maar ook een inhoudelijke. Dat blijkt te meer uit de gegevens
die gisteren naar buiten zijn gekomen. Ik denk aan het rapport van Railned,
waarin wordt gesignaleerd dat een miljarden duurdere zuidtak onontkoombaar
is als de noordtak wordt geschrapt, waardoor de kosten en de rentabiliteit
van het totale project opnieuw in discussie komt. Overigens is gisteren in
de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat gevraagd of wij dat rapport
per omgaande mochten ontvangen. Ik heb het niet ontvangen en ik begrijp dat
mijn collega's het ook niet hebben ontvangen. Kunnen wij dat rapport alsnog
krijgen?Gegeven de situatie dat de minister zelf de noordtak en daarmee het totale
project aan de orde heeft gesteld, lijkt het mij niet meer dan logisch dat
de Kamer zichzelf ruimte verschaft voor een heroverweging, ook al om nodeloze
financiële verplichtingen te voorkomen. Hoe je er ook tegenaan kijkt,
het lijkt mij vanuit de positie van de Kamer en haar begrotingstoezicht een
volstrekt heldere en logische conclusie. Dit laat onverlet dat mijn fractie
nog veel verder zou willen gaan, want wij hebben de conceptie van de Betuwelijn
zoals die nu op tafel ligt, altijd ernstig betwijfeld. Ik vraag mij langzamerhand
af wie in Nederland hierin nog wel gelooft. Dat zijn er nog maar enkelen.
Daarom lijkt het mij temeer van belang dat wij een integrale heroverweging
krijgen. Vandaar dat ik het zeer toejuich dat de D66-fractie de politieke
moed heeft om deze motie thans in te dienen. Het is in ieder geval een signaal,
ook naar de andere coalitiepartners en de minister. Wij zullen deze motie
van harte steunen. Wij pleiten – ik heb dat eerder ook in het algemeen
overleg gedaan – voor een bredere heroverweging waarbij ook nieuwe vervoersontwikkelingen
aan de orde komen. Ik heb tijdens het overleg op de binnenvaart gewezen. Wij
hopen dat de minister ons voldoende gegevens aanlevert om Deo volente op 4
oktober daarover een goed en integraal debat te kunnen voeren.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! De minister heeft tijdens het algemeen overleg gezegd dat
haar geen hogere strategieën moeten worden toebedacht bij haar besluit
om in een interview in De Gelderlander de noordtak van de Betuwelijn ter discussie
te stellen. Toegegeven, haar motivering om deze uitzonderlijke procedure te
kiezen, was flinterdun. Inhoudelijk moet zij hebben geweten dat het laten
vallen van de noordtak, de weg bereidt voor het ongeloof in
het onderbouwende verhaal voor de hele Betuwelijn. Want hoe kan de door de
Kamer altijd aangebrachte eenheid van hoofd- en noordtak op een dergelijke
nonchalante manier ter discussie worden gesteld zonder dat fundamentele twijfel
in of ongeloof over de realiteitswaarde van de hoofdtak ontstaat? Blijkbaar
heeft de Kamer die koppeling tussen hoofd- en noordtak in het verleden op
invalide gronden gemaakt. Of het is ondoordacht gebeurd, óf wij zijn
allemaal voor de gek gehouden. In alle drie de gevallen moet het besluit om
de noordtak te laten vallen, echter fundamentele twijfels oproepen over de
hoofdtak. Dit is ook een kwestie van logica, omdat tot op heden het onomstreden
uitgangspunt was dat de Betuwelijn natuurlijk een noordtak krijgt. Wanneer
de noordtak komt te vervallen, moet de lijn zelf dus ter discussie worden
gesteld. De politiek kan niet net doen of haar neus bloedt. Het minste dat
moet worden gedaan, is de consequenties op een rijtje zetten en voorlopig
geen nieuwe verplichtingen aangaan. De fractie van D66 is merkwaardigerwijze
de enige coalitiefractie die die logische conclusie trekt.Voorzitter! De time-out moet ook worden gebruikt om het door de PvdA gevraagde
hernieuwde milieueffectenonderzoek te laten plaatsvinden. Gezien de situatie
zou dat onderzoek niet weer door het ministerie moeten worden uitgevoerd.
De heer Feenstra heeft gezegd dat hij eventueel consequenties aan een dergelijk
onderzoek wil verbinden. Ik vind het dan merkwaardig dat hij inmiddels verder
wil gaan met het aangaan van verplichtingen.Tenslotte zou de time-out ook kunnen worden gebruikt om meer inzicht te
krijgen in de gevolgen van de infraheffing die binnenkort aan het goederenvervoer
wordt opgelegd en waarmee nooit rekening is gehouden in de berekeningen.Voorzitter! Het zal duidelijk zijn dat de RPF-fractie de moties van D66
en van de SP van harte zal steunen.De heer Schutte (GPV):Voorzitter! Er zijn weloverwogen besluiten genomen door de Kamer en de
regering over de aanleg van de Betuwelijn. Daaruit vloeien investeringen voort
waarop je moet terugkomen als zich evident nieuwe feiten van grote importantie
voordoen. Wij hebben ons oordeel gegeven over wat zich heeft afgespeeld, maar
er liggen geen nieuwe feiten op tafel. Daarom herhaal ik hier dat ik dit een
ontijdig debat vind naar aanleiding van een ontijdige gebeurtenis. Daarom
heb ik geen behoefte aan de voorliggende moties.Minister Netelenbos:Voorzitter! Ik heb goed geluisterd tijdens de discussie hier, maar ook
tijdens de discussie in het algemeen overleg. Het blijkt toch heel lastig
over te brengen dat een discussie over de noord-oosttak, moet gaan over de
noord-oosttak. Het besluit over de hoofdroute van de Betuwelijn is eerder
genomen. Gesteld dat hetgeen ik in het interview zei ook daadwerkelijk gebeurt,
dient de discussie straks te gaan over de vraag of een besluit te verwachten
over een begin met de aanleg van het tracé in tien jaar. Dat is de
reikwijdte van het tracébesluit. In de tijd is die beperkt. Het gaat
over een beslissing. De discussie moet gaan over de vraag: wil je dat wel
of niet? Ik vind het jammer dat je een dergelijke discussie niet kan beginnen
zonder daarmee in het hart van die hoofdtak terecht te komen. Die hoofdtak
is namelijk, hoe dan ook, altijd noodzakelijk. Je kunt geen 150 treinen per
24 uur door Nederland vervoeren zonder dat er een drama met betrekking tot
het personenvervoer gebeurt. De heer Stellingwerf, die deze motie wenste te
steunen, zei afgelopen maandag nog tegen mij dat ik geen enkele personentrein
van de rails mag halen ten gunste van het goederenvervoer.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Dat heb ik absoluut niet gezegd. Het ging om een nog uit te
voeren onderzoek door Railned en het enige wat ik in mijn motie vroeg, was
om ook het scenario te onderzoeken waarin het personenvervoer in alle gevallen
voorrang krijgt op het goederenvervoer. Dat is iets heel anders.Minister Netelenbos:In uw motie vroeg u inderdaad daarom, maar uw mondelinge bijdrage was
buitengewoon stellig. Maar goed, laat ik het mijzelf niet al te moeilijk maken:
je krijgt niet 150 treinen per dag geaccommodeerd op het bestaande spoorwegnet.Zoals ik tijdens het algemeen overleg zei, de standpuntbepaling van fracties
die sowieso tegen zijn, speelt uiteraard ook een rol in dit debat. Het is
goed om dat in de gaten te houden, ook omdat er voor het publiek
anders geen touw aan vast te knopen is. De discussie dient dus te gaan over
de vraag hoe wij straks omgaan met de noordtak en met de zuidroute. Deze dienen
op hun eigen merites te worden beoordeeld. De Kamer heeft indertijd weliswaar
kamerbreed een motie over de komst van de noordtak aangenomen, maar het kabinet
nam die motie toen al niet over. In de PKB staat namelijk dat hierover een
besluit dient te worden genomen. Zodadelijk gaat het om de vraag, welk besluit
hierover moet worden genomen, met feiten en cijfers.Uiteraard zal ik bij de gegevens die de Kamer vanaf 24 september ontvangt,
uitleggen wat de Duitse opstelling is. Nogmaals, de CDA-fractie trekt een
en ander in twijfel, maar ik voer hierover geregeld overleg met mijn collega's
van de Bondsregering en van Noordrijn-Westfalen. Die pleiten zeer sterk voor
de hoofdtak. Ze zien wel dat beslissingen over nieuw aan te leggen overgangen
met de drie bestaande overgangen samenhangen en dat de aanleg van een nieuw
tracé een additioneel besluit is. De Duitsers begrijpen dat, want zij
voeren dezelfde discussies. Ik vind het jammer dat mijn woorden voortdurend
in twijfel worden getrokken op basis van zaken die men leest. Je leest zoveel.
En altijd als je iets in de krant leest over een onderwerp waarvan je veel
afweet, dan vraag je je af: waarom staat het daar weer zo ongelukkig, het
is eigenlijk net een slag anders. Gelooft u mij, dat is wat de Duitsers tegen
mij zeggen.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik wil de minister zonder meer geloven. Ook zou ik graag doen
wat de minister voorstelt, namelijk alleen praten over de noordoostverbinding.
Waar ik echter steeds op hamer, is het probleem dat de minister met de oplossing
die zij voorstelt, steeds terugkomt op zaken die ten grondslag liggen aan
het eerste stuk. Daarbij komt dat zij aangeeft dat de noord-oostverbinding
binnen het geheel wellicht een wat ander gewicht gaat krijgen, wat betekent
dat wij een belangrijkere zuidverbinding krijgen. Dat kan, maar als een dergelijke
oplossing zo gemakkelijk ineens uit de hoge hoed wordt getoverd, met een beroep
op bronbeleid met betrekking tot geluid en op slimmere treindienstregelingen,
dan zijn wij er niet erg gerust op dat dit alles geen rol gaat spelen voor
de zuidverbinding en dat er nog minder op de hoofdas zal worden gereden. De
vorige keer waren het er namelijk nog 200, nu 150, eerst ging het over 35,
nu over 8 treinen. Het wordt allemaal zeer verwarrend en dat kan niet.Minister Netelenbos:De afspraak in Warnemünde was dat er maximaal 150 treinen per dag
met de huidige bedoelde aansluiting van Emmerich geaccommodeerd kunnen worden,
met name in Duitsland. De Betuweroute zelf is, qua volume, schier oneindig.
Alleen kan men dat in Duitsland allemaal niet aan. Het is interessant te bezien
of daar meer kan door bepaalde zaken met elkaar te combineren. Ik denk aan
de HSL-Oost en het Duitse deel van het goederenvervoer op Duits grondgebied.
Uiteindelijk gaat het om de vraag wat de afspraak is. Die afspraak was 150.
Nu is het de bedoeling dat het er 200 worden, omdat ruim 50 treinen die bij
Almelo over de grens moesten naar Bentheim nu via de hoofdtak gaan. Op een
deel van de hoofdtak komt dus meer vervoer, zoals in de brief is vermeld.Voor Valburg is er, zoals ik eergisteren tegen Gelderland heb gezegd,
geen enkel risico. Gelderland pleit ervoor, de noordtak aan te leggen tot
Deventer. Wat denkt men dat er in Deventer en verderop wordt gezegd? Daar
zal men zeggen: daar zijn wij het volstrekt mee oneens. Kortom, men heeft
allemaal een andere positie.Ik zal een en ander uitwerken. Duidelijk moet zijn dat ik onoverkomelijke
bezwaren heb tegen de motie op stuk nr. 150, beogende ten aanzien van de hoofdtak
een investeringsstop af te kondigen, hoe kort die volgens de fractie van D66
wellicht ook kan duren. Wij gaan straks discussiëren over de vraag of
wij een besluit zullen nemen waardoor wij binnen tien jaar moeten beginnen
met de aanleg van de noordtak. Wij kunnen daar in alle rust over praten en
eenieder kan zijn eigen standpunt bepalen. Waardoor ik mij zeer in de kuif
gepikt voel, is de suggestie alsof wij maar wat doen en wel zullen zien wat
eruit komt. Wij weten heel goed wat wij doen. De strategische belangen van
de hoofdrouting van de Betuwelijn zijn gigantisch groot.Er staan in allerlei bladen verhalen die wat minder rumoer geven en waarin
de verladers, de Rotterdamse haven en de groensector zeggen: dat ding moet
er komen. De provincie Noord-Brabant zegt: wij moeten er niet aan denken dat
het goederentransport in onze provincie via het bestaande spoor moet; dat
kan helemaal niet. Ik vind het jammer dat het allemaal zo door elkaar loopt.
Bovendien is het voor een deel een herhaling van zetten.De heer Feenstra heeft gelijk dat de marktconsultatie volstrekt mislukt
als je zo'n investeringsstop afkondigt. Vergeet het dan maar voor altijd.
De heer Leers heeft gezegd: de financiering is niet rond. Ik merk op dat de
financiering wel rond is. Het MIT dekt de financiering. Ons doel is evenwel
dat er ook private financiers komen. De marktverkenning is aan de gang. Ik
heb al gezegd dat tien gegadigden allang interesse hebben getoond. Als de
marktverkenning is afgerond dan kom ik weer bij de Kamer. Helaas krijgt een
en ander een onzeker karakter wanneer iedere keer alles door elkaar gaat lopen.De heer Van den Berg heeft gevraagd hoe het zit met het Railned-rapport.
Gedeputeerde De Bondt van Gelderland heeft gezegd: 5 mld. is meer dan 2 mld.
Die 2 mld. betreft de route tot Deventer. Ik acht het ondenkbaar dat wij 110
treinen accommoderen op een nieuw tracé tot Deventer en zeggen: na
Deventer kan het allemaal wel via het bestaande spoor. Dat is echter wel het
standpunt van Gelderland. Ik vind dat een onacceptabel standpunt. Natuurlijk
is 2 mld. minder dan 5 mld., maar de hele noord-oosttak wordt geraamd op 5
mld. Hetzelfde geldt blijkens de eerste quickscan – want meer is het
niet – van Railned voor de zuidtak. Ik heb het rapport van Railned nog
niet gelezen. Ik vind dat wij daarover nog niet moeten discussiëren.
De verkenning moet nog plaatsvinden. De vraag of wij dat uiteindelijk gaan
doen, zal separaat dienen te worden beantwoord. Zo gaan wij om met tracébeslissingen.
Wij koppelen het hele Nederlandse snelwegnet ook niet aan elkaar; er wordt
per weg een beslissing genomen.De heer Leers (CDA):Voordat de minister afstapt van die quickscan is mijn vraag: kan de Kamer
dat rapport krijgen?Minister Netelenbos:Gisteren heb ik de brief gekregen waarin staat dat de Kamer dat rapport
gisteren al wilde hebben. Ik wil graag weten wat ik rondstuur. Ik had het
rapport nog niet gelezen. De Kamer krijgt het zodra ik het gelezen heb en
dat is deze week.Ik begrijp best de woede van Gelderland, maar Gelderland bedient alleen
een deel, namelijk tot Deventer en ik heb het hele land te bedienen.Voorzitter! Nogmaals, ik vind de motie op stuk nr. 150 volstrekt onuitvoerbaar.
Die motie houdt een totale ontkenning in van het bedrijfsmatige karakter van
de aanleg van zo'n tracé. Ik vind dat de discussie moet gaan over de
vraag: willen wij straks die noord-oosttak? Ik luister dan natuurlijk goed
naar de Kamer. De Kamer moet mijn argumenten wegen en zeggen: wij doen het
of wij doen het niet. Maar de vraag gaat op geen enkele manier over de hoofdtak.Mevrouw Giskes (D66):Betekent dit dat de minister de Kamer op dit moment al kan garanderen
dat de discussie over de zuidtak zich zal afspelen vanaf Elst en nooit betrekking
zal hebben op wat er vóór Elst over de Betuwelijn gaat?Minister Netelenbos:Ik werk gewoon alles fatsoenlijk uit. Ik weet niet wat u nu precies met
garanties bedoelt, maar natuurlijk zullen wij het totale spectrum beschouwen.Mevrouw Giskes (D66):Wat ik ermee bedoel is dat vele wegen naar Venlo leiden. Zelfs op het
kaartje dat in het kader van het project Betuwelijn wordt verspreid, staan
al verschillende wegen naar Venlo. Die treinen gaan niet allemaal naar Elst
en dan pas naar Venlo. Dat raakt dus weer aan de stam van de Betuweroute.
Als wij totaal geen zicht hebben op wat er van die stam gaat aftakken, wetend
dat de noordtak waarschijnlijk een ander gewicht krijgt – dat kan; daar
is niets op tegen – verschuift het accent en moet duidelijk zijn hoeveel
er over de goederenlijn Elst gaat en hoeveel er misschien halverwege af moet
gaan om Venlo te kunnen bereiken en om Nijmegen nog een beetje leefbaarheid
te geven.Minister Netelenbos:De verkenning met betrekking tot de zuidtak moet écht nog beginnen.
De vraag waar een tracé mogelijk zou komen te liggen, is nog niet beantwoord.Mevrouw Giskes (D66):Dat heeft de Kamer geaccepteerd omdat zij op het been is gezet dat het
zwaarste gewicht zou worden toegekend aan die noordoostverbinding. Er zijn
kennelijk redenen om dat nu op een andere manier te gaan zien, blijkbaar vanwege
Duitsland – wass will der Nachbar, zou ik bijna zeggen – en dus
moet de Kamer zich eerst veel meer verdiepen in de zuidtak vóór
zij tot de conclusie kan komen: het is allemaal wel goed wat we doen.Minister Netelenbos:Voorzitter! Die hoofdtak is de hoofdstam van het nieuw aan te leggen goederentracé.
De vraag of men daarnaast nog zijtakken wil, laat zich separaat beantwoorden,
ook in de tijd. Ik kan kennelijk maar niet duidelijk maken dat het ook te
maken heeft met tijd. Een tracébesluit verjaart als niet tijdig met
de aanleg wordt begonnen. Natuurlijk moeten wij volgen wat er gebeurt, maar
nu gaat het om de vraag of 5 mld. in 10 jaar wordt besteed. Of kom je tot
de conclusie dat dat niet moet gebeuren en denk je dat er ook op een andere
manier kan worden gehandeld, voor een deel los van die hoofdroute waarover
die 150, straks 200 treinen denderen? Mijns inziens kan het nergens anders.
Niemand kan hier met droge ogen beweren dat het ergens anders kan. Dat komt
gewoon op de weg. Al die pleidooien voor vervoer over water zijn niet reëel
omdat daarvoor een andere actieradius geldt en omdat het vervoer over water
langzaam gaat. Het is gewoon een andere vorm van vervoer.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter! De minister typeert de motie-Giskes even, tussen neus en lippen
door, als "volstrekt" onuitvoerbaar. Bedoelt zij daarmee dat zij die motie
niet kan uitvoeren? Of wíl zij deze motie, als zij wordt aangenomen,
niet uitvoeren. Als zij het laatste bedoelt, zijn wij snel klaar.Minister Netelenbos:Ik kan en wil die motie niet uitvoeren. Dat ik haar niet wil uitvoeren,
heb ik al tijdens het AO gezegd. Daarnaast vormt deze motie een volstrekte
ontkenning van het bedrijf Betuweroute dat aan het bouwen is en dat met aannemers
onderhandelt. Er zouden kostenverhogingen...De voorzitter:Deze discussie moet ik onderbreken. Als voorzitter maak ik ernstig bezwaar
tegen het feit dat al vóór er over een motie wordt gestemd,
de minister zegt dat zij haar niet wil uitvoeren. Dat lijkt mij staatsrechtelijk
niet juist. Zo gaan wij hier niet met elkaar om. Alle vragen die men hierover
mogelijk nog heeft, worden nu niet gesteld. Ik wil ze niet beantwoord zien.Minister Netelenbos:Wat ik hierover heb gezegd heb ik ook al tijdens het AO naar voren gebracht.Voorzitter! Met motie nr. 151 wordt opnieuw om een studie van het RIVM
gevraagd. Wij studeren ons suf en dat lijkt mij niet de bedoeling. Naar aanleiding
van vragen van de fractie van de PvdA heb ik toegezegd dat ik alle al beschikbare
studieresultaten naast elkaar zal leggen om ervoor te zorgen dat de interpretatie
van feiten en gegevens helder is. Vaak wijken bij verschillende studies de
aannames van elkaar af. Maar om nu weer opnieuw te gaan studeren... Straks
moeten wij concluderen dat wij wel een tak hadden kunnen aanleggen met al
die studiekosten; het is een keer afgelopen met studeren.De heer Van Bommel (SP):Maar wie gaat zich dan bezighouden met dat objectiveren van alle al verrichte
studies?De voorzitter:Dat is een vraag die enigszins buiten de orde van dit debatje valt, mijnheer
Van Bommel. Gaat u hierover maar niet met mij in discussie want dat heb ik
zo bepaald.Minister Netelenbos:Voorzitter! Ik heb al meegedeeld dat ik de Kamer daarvan op de hoogte
zal stellen.Mevrouw Giskes (D66):Natuurlijk willen wij geen moties indienen die niet uitvoerbaar blijken
te zijn. De minister verwijst naar het bedrijf Betuweroute en maakt duidelijk
dat zij wat dat betreft niets kan doen, maar ik onderstreep dat er verschil
bestaat tussen een publieke organisatie en een echt bedrijf. Dat verschil
moet mijns inziens worden gehandhaafd. Het lijkt misschien wel op elkaar maar
het is niet hetzelfde.Minister Netelenbos:Wij hebben tegen het einde van het vorige jaar met elkaar
afgesproken dat de hoofdtak van de Betuweroute zou worden aangelegd. Ik heb
in het kader van mijn begroting uitgaven te doen om ervoor te zorgen dat dit
zo efficiënt en goedkoop mogelijk gebeurt. Ik heb tijdens het algemeen
overleg geschetst, dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat anders dan
de meeste andere departementen echt uitvoerend in een marktomgeving opereert
door zaken aan te leggen. Dat geeft een eigen dynamiek. Dat is niet helemaal
vergelijkbaar met het uitzetten van beleidsvragen in het veld, om vervolgens
te zeggen dat je je bedenkt. Dit leidt altijd tot een gigantische kostenverhoging,
waarbij natuurlijk vragen als hoe duur een tunnel moet zijn onder het Pannerdens
kanaal, wat acceptabel is en wat niet en wat gewekte verwachtingen zijn en
niet onmiddellijk een hoop kosten en claims genereren. Ik vraag daar begrip
voor. Het is misschien sowieso goed om eens met elkaar te praten over die
bedrijfsmatige kant van hetgeen wij doen, want dat is complexer dan normale
vormen van standstill. Dat is namelijk wat u vraagt. Dat acht ik zeer moeilijk
uitvoerbaar. Alles kan, maar het kost heel veel geld.Mevrouw Giskes (D66):Er zit natuurlijk heel veel waars in wat de minister zegt. Tussen neus
en lippen door heeft zij het over claims. Zij is het toch wel met mij eens
dat waar de rijksoverheid verantwoordelijkheid draagt, het een publieke organisatie
is waar de minister uiteindelijk zeggenschap over heeft?Minister Netelenbos:Natuurlijk ben ik het met u eens. Dat neemt echter niet weg dat ik niet
te pas en te onpas processen kan stoppen, zonder dat dit leidt tot financiële
claims.De heer Feenstra (PvdA):Eén vraag van mij is nog niet beantwoord, namelijk de vraag om
aandacht voor de mensen die moeten wijken. Verleden week werden wij via een
televisieprogramma geconfronteerd met mensen die in eindeloze procedures verzeild
raken. Ik vind dat dat niet kan.Minister Netelenbos:Ik heb die uitzending ook gezien. Het lijkt mij goed om met NS Railinfrabeheer
nog eens te bespreken waarom die procedures soms zo gaan. Ik vind overigens
ook dat die discussie over de hoofdroute bij de mensen de vraag oproept of
het wel nodig was dat hun huis is afgebroken. Op een gegeven moment moeten
wij wel staan voor onze beslissingen, zonder met oogkleppen voor over een
additioneel traject te zeggen dat wij er niet over kunnen praten. Ik zal alle
feiten voorleggen, zodat daarover een oordeel gegeven kan worden. Het gaat
mij alleen om de vraag of wij tussen nu en tien jaar beginnen met de aanleg
van een apart goederentracé in Gelderland en Overijssel richting Almelo
of niet. Het gaat niet om de hoofdtak.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, na de middagpauze over de moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-5995-6005.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl