Voortzetting behandeling wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (belastingplan 1997) (25052), en van: de motie-Giskes over compensatie voor de verhoging van de dieselaccijns voor de wegvervoerbranche (25052, nr. 18); de motie-Giskes over verlaging van de verbruiksbelasting op frisdranken (25052, nr. 19); de motie-R.A. Meijer over het niet verhogen van de accijns op pijptabak (25052, nr. 20); de motie-Rabbae over vergroening van het belastingstelsel (25052, nr. 21); en motie nr. 22
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 2467-2478

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 30, pagina 2467-2478

26-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25052Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend bij het afrondend debat met de commissie over het CTSV-rapport, te weten: de motie-Van Nieuwenhoven c.s. houdende waardering voor het werk van de commissie (24653, nr. 22)Pagina 2465-2465
Presentie en opening (dinsdag 26 november 1996)Pagina 2453-2453
Voortzetting behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de uitvoeringsorganisatie sociale verzekeringen (Organisatiewet sociale verzekeringen 1997) (24877); het wetsvoorstel Invoering van de Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 (Invoeringswet Organisatiewet sociale verzekeringen 1997) (25047); het wetsvoorstel Bepalingen in verband met de aanpassing van de uitvoeringsorganisatie sociale verzekeringen per 1 januari 1996 (24789)Pagina 2500-2516
Vragen lid Middelkoop aan minister van Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken over diens recente reis naar ArubaPagina 2458-2461
Stemmingen over zestien moties, ingediend bij de behandeling van de begroting Buitenlandse Zaken, te weten: - de motie-Bukman over ORET- en Miliev-projecten (25000 V, nr. 26); - de motie-Bukman over DGIS-steun (25000 V, nr. 27); - de motie-Van Traa c.s. over versterking van het internationale cultuurbeleid (25000 V, nr. 28) en en dertien andere motiesPagina 2463-2465
Voortzetting behandeling wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (belastingplan 1997) (25052), en van: de motie-Giskes over compensatie voor de verhoging van de dieselaccijns voor de wegvervoerbranche (25052, nr. 18); de motie-Giskes over verlaging van de verbruiksbelasting op frisdranken (25052, nr. 19); de motie-R.A. Meijer over het niet verhogen van de accijns op pijptabak (25052, nr. 20); de motie-Rabbae over vergroening van het belastingstelsel (25052, nr. 21); en motie nr. 22Pagina 2467-2478
Vragen van het lid Dittrich aan de staatssecretaris van Justitie, over de opvang van asielzoekers op SchipholPagina 2461-2463
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1997 (25000 V)Pagina 2463-2463
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1995 (slotwet) (24849)Pagina 2463-2463
Stemmingen over twee moties, ingediend bij het debat naar aanleiding van een algemeen overleg over teruggave energiebelasting, te weten: de motie-Crone c.s. over het onder een teruggavenregeling brengen van MJA's-IMT's (24250, nr. 36); de motie-Lansink over het alsnog treffen van een teruggavenregeling (24250, nr. 37)Pagina 2465-2465
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 26 november 1996)Pagina 2453-2458
Stemmingen over negen moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, te weten: de motie-Ten Hoopen c.s. over het prognosemodel in de volkshuisvesting (25000 XI, nr. 19); de motie-Ten Hoopen/Duivesteijn over een wettelijke regeling voor huurdersorganisaties (25000 XI, nr. 20); de motie-Duivesteijn c.s. over het eigenwoningbezit onder lagere-inkomensgroepen (25000 XI, nr. 23); en nog zes andere moties (25000 XI, nrs. 24, 26, 28, 29, 30, 33)Pagina 2466-2467
Stemmingen over veertien moties, ingediend bij behandeling van de begroting van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, te weten: de motie-Van der Linden over versterking van de concurrentiepositie van alle agrarische bedrijfstakken (25000 XIV, nr. 11); de motie-Van der Linden over uitvoering van het Natuurbeleidsplan (25000 XIV, nr. 12); de motie-Huys/Swildens-Rozendaal over de uitbouw van het kenniscentrum Wageningen (25000 XIV, nr. 13); en nog elf andere motiesPagina 2465-2466
Stemmingen over vier moties, ingediend bij het debat over de voorzittersvacature, te weten: - de motie-Marijnissen over de benoeming van een voorzitter met een ruime parlementaire ervaring (25103, nr. 1); - de motie-Marijnissen over de benoeming van een vrouw tot voorzitter (25103, nr. 2); - de motie-Marijnissen over een andere procedure voor de verkiezing van de voorzitter (25103, nr. 3) en een andere motiePagina 2463-2463
Behandeling van de brief van de minister en de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken (25096)Pagina 2478-2500
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 26 november 1996)Pagina 2528-2529
Voortzetting behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene bijstandswet in verband met de preventie en bestrijding van armoede en van sociale uitsluiting (24772)Pagina 2516-2528

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 83 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (belastingplan
1997) (25052), en van:- de motie-Giskes
over compensatie voor de verhoging van de dieselaccijns voor de wegvervoerbranche
(25052, nr. 18);- de motie-Giskes over verlaging
van de verbruiksbelasting op frisdranken (25052, nr. 19);- de motie-R.A. Meijer over het niet verhogen van de accijns op pijptabak (25052, nr. 20);- de motie-Rabbae over vergroening
van het belastingstelsel (25052, nr. 21);- de motie-Van der Ploeg over de groene beleggingsregeling (25052,
nr. 22).(Zie vergadering van 21 november 1996.)De algemene beraadslaging wordt heropend.De heer Hillen (CDA):Voorzitter! In de twee weken dat het belastingplan besproken is in de
Tweede Kamer, vorige week een gedeelte en nu bij de heropening een tweede
gedeelte, wordt duidelijk dat de VVD alles kwijt is wat zij zo graag had willen
veranderen in het belastingplan. Wij hebben in deze Kamer twee moeizame hoofdelijke
stemmingen gehad – waarvan er zelfs één overnieuw moest
omdat de stemmen staakten – en die betroffen de verhoging van de accijns
op de benzine en de verhoging van de accijns op de tabak. Voor beide stemmingen
gold dat er een heel kleine meerderheid voor was en de VVD-fractie, die aanvoerder
was bij beide stemmingen, had gehoopt langs die weg van het kabinet gedaan
te krijgen dat de accijns op de benzine en de accijns op de tabak niet zouden
worden verhoogd.Nu zijn wij twee weken verder en wat gaat er omhoog: de accijns op de
benzine en de accijns op de tabak. De accijns op de tabak wordt weliswaar
in stappen van 15 cent per keer verhoogd, plus BTW, maar in drie jaar tijd
is de gewenste verhoging er toch. De bezwaren van de VVD-fractie tegen beide
verhogingen zijn kennelijk niet gehonoreerd door het kabinet en de VVD-fractie
is niet bij machte gebleken om het kabinet naar de inzichten van de fractie
te laten luisteren en het beleid om te buigen, ondanks het feit dat voor beide
voorstellen in principe een Kamermeerderheid te vinden zou zijn. Kijk maar
naar de moties die zijn aangenomen.De verhoging van de benzineaccijns werd getroffen door een onaanvaardbaar
van het kabinet. Dat is een hoogst ongebruikelijke manier van communiceren.
Ik heb het vorige week ook paarse communicatie genoemd, waarbij niet wordt
geluisterd naar de argumenten, maar waarbij een machtswoord wordt gebruikt
om iets door te drukken waar op dat moment onvoldoende argumenten voor voorhanden
waren. De VVD-fractie had niet eens gevraagd om het af te stemmen, maar simpel
om uitstel van de besluitvorming, totdat duidelijk zou zijn geworden op welke
manier de grenseffecten die zouden kunnen ontstaan, met name voor pomphouders
aan de grens, het beste konden worden opgevangen.Er was ook gevraagd om uitstel omdat in het regeerakkoord zo duidelijk
was afgesproken dat verhoging van de benzineaccijns alleen dan zou plaatsvinden
als het in Europees verband zou gebeuren. Het kabinet dat die plechtige afspraak
had gemaakt, brak daarmee op het moment dat het kennelijk zo'n maatregel nodig
had omdat geld nodig was om de belastingen op een andere manier te verlagen.
Ik geef toe dat de motorrijtuigenbelasting wordt verlaagd, maar het betekent
wel dat de pomphouders in de grensstreek de dupe zijn en dat degenen die meer
rijden dan een klein kilometrage per jaar meer gaan betalen voor het autorijden,
terwijl er na 1 juli geen kilometer minder file zal zijn.De VVD-fractie accepteerde het dat er een Zalmstrook zou komen, een strook
van een kilometer of tien vlak langs de grens, in het zuiden ongeveer heel
Limburg bedekkend, waar een andere accijns zou gelden dan in de rest van Nederland
vanwege de grenseffecten. Dat wil zeggen dat iemand die in Venlo tankt 5 cent
meer gaat betalen dan iemand die in Blerick tankt en als zij samen over de
grens gaan tanken, betalen zij 30 cent minder. Zij zouden dus wel gek zijn
om in Venlo of Blerick te tanken, zij gaan gewoon de grens over. Over die
Zalmstrook was er trouwens nog niet eens duidelijkheid, wij hebben alleen
een vage toezegging gekregen. Er komt dus later een uitwerking bij ministeriële
wijziging. Er is, kortom, ook geen duidelijkheid op dat punt.Voorzitter! Nogmaals, het enige wat de VVD vroeg, was uitstel van de besluitvorming
en niet meer dan dat, maar dat werd door een onaanvaardbaar van het kabinet
getroffen. Vanmorgen, toen ik de krant opensloeg, las ik tot mijn verbazing
dat de VVD-fractie weer met een nieuw voorstel gekomen is. De heer Blaauw
heeft nu de suggestie gedaan om de dieselaccijns voor vrachtwagens niet te
verhogen en paarse kleurstof toe te voegen aan de dieselolie. Als ik het paarse
kabinet was, zou ik die paarse kleur toevoegen aan de benzine, om dadelijk
aan de kiezers te laten merken wie er verantwoordelijk is voor de verhoging
van de benzineaccijns. De VVD bekijkt het echter meer vanuit een ander, propagandistischer
oogpunt en wil kennelijk de diesel voor vrachtwagens verlagen tegenover de
verhoging die zij eerst zelf wilde doorvoeren en daarvoor moet dan een paarse
kleurstof worden toegevoegd. Het rare is dat wij net over dat belastingplan
hebben gesproken. Ik heb daarvoor toen geen wijzigingsvoorstel gezien. Ik
heb ook de heer Hoogervorst daar niet over horen praten. Kennelijk wordt in
de VVD in de verschillende commissies over andere onderwerpen gepraat of kennelijk
is er binnen de VVD verschil van mening over of kennelijk is de boosheid over
de maatregelen zo groot dat de individuele fractieleden er onderuit beginnen
te kruipen. Hoe dan ook, ik hoop dadelijk van de heer Hoogervorst te horen
of het voorstel tot paarse dieselaccijns een voorstel is van de VVD-fractie
of een voorstel om de publiciteit te halen, om de laten zien dat de VVD wel
degelijk wat voor de vrachtwagenchauffeurs doet, althans met de mond, maar
het in dit huis niet kan waarmaken of een voorstel dat men serieus zal proberen
in te dienen. Daaraan koppel ik dan de vraag waarom dit de vorige week niet
is gebeurd.De tabaksaccijns wordt nu in drie stappen verhoogd. Dat betekent dat de
VVD ook op dat punt volledig onderuitgaat. Sterker nog, de uiteindelijke prijs
zal dadelijk iets hoger uitkomen. Ik zou aan de minister van Financiën
willen vragen hoe hij het gat wil dekken dat hij nu laat ontstaan. Voor volgend
jaar en het jaar daarna is de zaak niet gedekt. De minister van Financiën
schrijft in de nota van wijziging doodleuk dat hij dit doet bij Voorjaarsnota.
Als dit de manier van dekken wordt in dit huis – "als wij het nog niet
weten, verzinnen wij volgend jaar een list" – is ook voor de rest van
de begrotingsdebatten en überhaupt voor de dingen die wij met elkaar
moeten beslissen, het hek van de dam. HillenIk begrijp niet dat de minister
van Financiën die zo snel is met het uitspreken van een "onaanvaardbaar"
als het gaat om een uitstel van besluitvorming, op het moment
dat er gaten ontstaan zo gemakkelijk is en zegt dat hij dit in de Voorjaarsnota
zal dekken.Wat is precies het gat? Om welke bedragen gaat het? Het rare is dat in
de memorie van toelichting verschillende bedragen worden genoemd voor de opbrengsten
van de accijnsverhoging van tabak. Het was 420 mln. structureel. De minister
van Financiën heeft het nu ineens over kleine bedragen die op het kastekort
zullen komen. Volgens mij gaat het om grotere bedragen. Als wordt gesproken
over gedragseffecten, over welke gedragseffecten hebben wij het dan? Gaat
het erom dat mensen minder gaan roken of betekent het dat de mensen hun pakje
sigaretten evenals de benzine binnenkort in het buitenland gaan kopen?Mevrouw Giskes (D66):Mijnheer de voorzitter! Wat de paarse diesel betreft heeft de heer Hillen
kennelijk wat selectief geluisterd bij de behandeling. Ik zelf heb dat onderwerp
wel degelijk voorgelegd aan de regering. Dat is ook een van de redenen waarom
er nu een motie van mijn hand voorligt, waarin wordt gevraagd de Kamer op
korte termijn duidelijkheid te geven wat de regering denkt te doen aan de
problemen in de vrachtwagenbranche als gevolg van de onmogelijkheid van terugsluizen
van de verhoging van de benzineaccijns.De heer Hillen (CDA):Ik heb heel goed naar u geluisterd, mevrouw Giskes. Het viel mij echter
op dat de VVD er niet over gesproken heeft en nu ineens met een geheel eigen
voorstel komt, dat niet bij het belastingplan is ingediend, noch als amendement
noch als motie.Mevrouw Giskes (D66):Dat laatste ben ik met u eens. Ik neem ook aan dat de VVD steeds enthousiaster
wordt over de motie die ik daarover heb ingediend.De regering, waar de VVD deel van uitmaakt, heeft als onderdeel van het
tabaksontmoedigingsbeleid voorgesteld een verhoging van de tabaksaccijns.
Kennelijk voelt de VVD zich desondanks niet verplicht aan een dergelijk beleid.
Om te beginnen heeft dat ons al behoorlijk verbaasd. Er is een motie ingediend
in de discussie over dat beleid door mevrouw Van Blerck.De heer Hoogervorst (VVD):Ik dacht dat D66 altijd de partij van het dualisme was. Dat betekent dat
regering en parlement nogal eens met elkaar van mening kunnen verschillen,
ook als zij tot soortgelijke partijen behoren.Mevrouw Giskes (D66):Ik had nog willen zeggen, wat ik dan nu maar doe, dat ik nog de tranen
in mijn ogen heb van de enthousiaste manier waarop minister Zalm heeft gesproken
toen u met een motie aankwam over de dieselaccijns, want dualisme was zo mooi.
Ik constateer wel dat het dan gaat om punten waarbij nadrukkelijk de begroting
in het geding is. Ik zal er nog wat meer over zeggen.Dualisme is mooi, zeer zeker. Maar er is ook zoiets als verantwoordelijkheid
voor het beleid van een kabinet waarvan je zelf deel uitmaakt. Er is een motie
van de kant van de VVD ingediend. Die motie is ook aangenomen. De regering
voert die motie niet uit en dus blijkt het nodig om met allerlei ingewikkelde
amendementen te proberen alsnog je gelijk te halen. Dat gebeurt met een soort
misplaatst gevoel van slimheid: als het in die volgorde gebeurt, komt het
misschien wel leuk uit. Inmiddels was wel duidelijk dat het afgestraft zou
worden. De volgorde zou lichtelijk anders gaan dan de VVD had voorzien. Wij
betreuren het dat de regering het er niet op heeft willen laten aankomen dat
de stemming gewoon plaatsvond en dat zou blijken dat de VVD het risico van
een gat in de begroting gewoon had willen nemen. Wat gebeurt er nu? Er komt
een compromisvoorstel: drie termijnen voor de verhoging. Dit betekent natuurlijk
toch dat het tabaksontmoedigingsbeleid minder effectief is. Iedereen weet
dat kleine stapsgewijze verhogingen minder snel merkbaar zijn in de portemonnee.
En dus heeft het niet het afschrikeffect dat ermee was beoogd. Wat er eveneens
gebeurt, en dat is veel erger, is dat er gaten worden geschoten in de begroting.
Ik verneem graag om welke bedragen het precies zal gaan. Die gaten worden
dus geschoten door de fractie waarvan de leden roepen zodra iemand maar iets
voorstelt: dekking, dekking, dekking. Deze fractie stuurt haar leden naar
een cursus waar dat geleerd wordt, zo meen ik.De heer Van Dijke (RPF):Als wij een amendement indienen waarmee wordt beoogd om het wetsvoorstel
in de oorspronkelijke staat terug te brengen, kunnen wij dan op uw steun rekenen?Mevrouw Giskes (D66):Het zal duidelijk zijn dat D66 een warm voorstander is van de oorspronkelijk
voorgestelde tabaksaccijnsverhoging.De heer Van Dijke (RPF):Dus het antwoord op mijn vraag is "ja"?Mevrouw Giskes (D66):Ik vermoed van wel.De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! Ik wil er alleen op wijzen dat de nota van wijziging niet
door mij is ingediend maar door het kabinet zelf. Alle budgettaire verantwoordelijkheden
liggen dus ook bij het kabinet zelf.Mevrouw Giskes (D66):U voelt zich kennelijk wel aangesproken. Wie de schoen past, trekke hem
aan.Voorzitter! De fractie van D66 registreert dit, onthoudt dit en heeft
niet de illusie dat zij deze gang van zaken kan veranderen. Het is handig
om te weten voor de toekomst, als zich andere wensen aandienen.De heer Schutte (GPV):Mijnheer de voorzitter! Het debat eindigde donderdagnacht zo ongeveer
met de mededeling van de minister: ik ga op iets broeden, u hoort wel wat
eruit komt. Het broedsel is inderdaad verschenen. De nota van wijziging hebben
wij gisteren ontvangen.Ik heb er donderdag in mijn bijdrage op gewezen dat het er bij de tabaksaccijnzen
uiteindelijk om ging om het tabaksontmoedigingsbeleid een steuntje in de rug
geven. Ik ben toen in de geschiedenis gedoken. De heer Colijn wees er in 1920
al op dat belastingheffing als instrument voor gedragsbeïnvloeding heel
goed kan zijn, maar dat het belangrijk is dat het dan niet gaat om enkele
procenten maar om een drastische maatregel. Ik moest daar nog even aan denken
toen ik de inhoud van de nota van wijziging las. Wat is er van het toch niet
al te drastische voorstel nu eigenlijk overgebleven, gelet
op de doelstelling van het voorstel voor accijnsverhoging? Voorzover er nog
iets aanwezig was, is het zeer minimaal geworden. Immers, het wordt nu over
drie jaar verdeeld. Het schokeffect dat je probeert te bereiken via zo'n maatregel,
is dan helemaal verdwenen.Er is al op gewezen dat er in ieder geval voor 1997 en 1998 een gat in
de begroting valt. Ik breng de discussie in herinnering die wij een week geleden
hebben gevoerd in dit huis. Het ging toen om het vinden van extra middelen
voor een Kamerbreed onderschreven doel, namelijk de zorg voor gehandicapten.
Toen moest een bedrag van uiteindelijk 40 mln. eenmalig als het ware worden
weggesleept bij de staatssecretaris van VWS en, op de achtergrond, natuurlijk
ook bij de minister van Financiën. Uiteindelijk kwam het bedrag er, maar
wat heeft het een moeite en vooral pijn gekost, niet alleen bij de staatssecretaris
zelf, maar ook bij de betrokkenen. Mij dunkt dat wij nu over grotere bedragen
spreken en nu wordt doodgemoedereerd in de toelichting op de nota van wijziging
gezegd, dat het gaat om beperkte kaseffecten die mee worden genomen bij de
opstelling van de Voorjaarsnota. Voorzitter! Als de afhandeling ook op deze
manier kan, vraag ik mij af waarom vorige week zo moeilijk moest worden gedaan
en waarom dat soms ook in andere gevallen moet. Kennelijk gaat paars regeren
wel van au.De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! Deel zes van het drama van de tabaksaccijns! Gelet op de dreiging
van nieuwe amendementen, kan het drama ook nog wel een deel zeven krijgen.Voorzitter! Hoewel de combinatie van amendementen die wij hebben ingediend,
een volledige dekking kende – wij hebben het daar uitgebreid over gehad –
ontstond door stemgedrag van verschillende partijen, een stemgedrag dat wat
minder consistent was dan het onze, het gevaar van een financieel gat in de
begroting. Iedereen was zich van die situatie bewust; wij ook. De kwestie
zinde ons niet; zij zat ons niet lekker. Daarom hebben wij het kabinet keer
op keer gevraagd met een nota van wijziging te komen om daarmee in de geest
van de motie-Van Blerck het dreigende gevaar te keren.De heer Hillen (CDA):Voorzitter! Ik weet niet of ik mij in deze geschiedschrijving kan vinden.
Ik had de indruk dat de VVD iets anders wilde dan het kabinet. Misschien zegt
de heer Hoogervorst nu: wij wilden iets anders, maar wij konden zelf geen
dekking vinden, althans geen fatsoenlijke en daarom heb wij beleefd aan minister
Zalm gevraagd of hij een oplossing wist. Als dat inderdaad zo is, is het waar
wat hij zegt. Ik wijs erop dat de werkelijkheid was – en dat heeft de
heer Hoogervorst zojuist ook in andere woorden gezegd – dat hij geen
fatsoenlijke dekking had voor het voorstel dat hij zelf heeft gedaan.De heer Hoogervorst (VVD):Nee, u heeft niet goed geluisterd. Wij hadden een buitengewoon fatsoenlijke
dekking voor dit voorstel. Wij hadden precies dezelfde dekking die het kabinet
heeft gevonden. Alleen, wij vreesden evenals u dat wel voor de verlaging van
de tabaksaccijns zou worden gestemd, maar niet voor de verhoging van de compenserende
belasting. Die verhoging wilden wij voor onze rekening nemen. Vanaf het begin
hebben wij daarover geen enkel misverstand laten bestaan.De heer Hillen (CDA):Kortom, u heeft iets voorgesteld, terwijl u zelf niet zeker wist of de
dekking wel voldoende was en dus moest u met de hand in de pet naar minister
Zalm.De heer Hoogervorst (VVD):Er was meer dan voldoende dekking, alleen, er was sprake van een politiek
risico. Daarom hebben wij tegen het kabinet gezegd: verzin een list of kom
met een nota van wijziging waarmee onze motie gewoon wordt uitgevoerd. Als
dat zou gebeuren zou het risico dat ik aangaf, niet aanwezig zijn.De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Verzin een list, zei de VVD-fractie tegen het kabinet en het
kabinet heeft ook een list verzonnen. Met die list tracht het het tabaksontmoedigingsbeleid
in stand te houden. Overigens, of dit ook het geval is, betwijfel ik, maar
hierover kom ik straks nog te spreken. De heer Hoogervorst geloofde niet in
prijsprikkels in het tabaksbeleid. Nu zitten die er wel in. Ik vind: men is
voor een prijsprikkel of men is er tegen, men ziet er heil in of men ziet
er geen heil in...De voorzitter:Ik moet nu bezwaar maken tegen uw inbreng, mijnheer Van Dijke. Vorige
week hebben wij tijdens de behandeling een- en andermaal hierover gesproken.
Dit is een heropening van de beraadslaging en ik heb er problemen mee als
nu punten aan de orde worden gesteld die niet zonder meer voortvloeien uit
het gestelde in de nota van wijziging, zeker als dat gebeurt door leden die
vorige week niet altijd het woord hebben gevoerd.De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Ik heb in het wetgevingsoverleg het woord gevoerd. Verder
wijs ik erop dat in de nota van wijziging op een bepaalde manier met prijsprikkels
wordt omgegaan. Ik vraag nu aan de woordvoerder van de VVD of de prijsprikkels
die nu worden gegeven, voor hem ook te ver gaan. In eerste instantie was dat
bij het wetsvoorstel zelve het geval.De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! Ik beantwoord deze vraag eigenlijk met mijn betoog.Het kabinet is nu met een nieuw compromisvoorstel gekomen en daarin wordt
de voorgenomen tabaksaccijnsverhoging gefaseerd over drie jaar ingevoerd:
15 cent, 15 cent, 15 cent. Wat was voorzien voor het jaar 1997 wordt pas bereikt
in 1999. In feite volgt de stijging van de tabaksaccijns ongeveer de inflatie.
Er is dus sprake van een heel duidelijke afzwakking van het eerdere voorstel.
Ik ben het met de heer Schutte en mevrouw Giskes eens, dat dit voorstel ten
opzichte van het oorspronkelijk voorstel, waarbij sprake was van een schoksgewijze
afhandeling, duidelijk een stapje minder is. Wij vinden dat daarmee in belangrijke
mate aan onze bezwaren tegemoet is gekomen.De heer Hillen (CDA):U was tegen een accijnsverhoging van 50 cent. De verhoging wordt weliswaar
gefaseerd ingevoerd, maar die verhoging is hoger dan de inflatie. In Nederland
is de inflatie gelukkig bijna nul. U zegt dat u in drie jaar wel kunt slikken
wat u in één jaar niet kunt slikken. Het is natuurlijk uw goede recht om zo te denken, maar dit betekent dat u principieel
geen bezwaar tegen het voorstel had als er maar sprake zou zijn van uitsmering
van de verhoging. Dat wil dus zeggen dat de VVD dit soort belastingverhogingen
aanvaardt.De heer Hoogervorst (VVD):Allereerst wijs ik erop dat er hierbij netto niet sprake is van een belastingverhoging.
Er vindt namelijk terugploeging plaats met lastenverlichting. Wij hadden wel
een aantal bezwaren. Door het gefaseerd uitvoeren van de voorgenomen verhoging
is er sprake van een zeer lichte verhoging, een verhoging van jaar op jaar.
U weet natuurlijk net zo goed als ik dat als het dit jaar was afgewend, die
discussie volgend jaar of het jaar daarop was teruggekomen met onvoorspelbare
effecten. Nu weten wij drie jaar lang waar wij aan toe zijn. De tabaksindustrie,
die juist voor die voorspelbaarheid van de overheid had gepleit, weet nu waar
zij aan toe is en zal op basis hiervan meewerken aan het ontmoedigingsbeleid.De heer Hillen (CDA):Wij weten helemaal niet waar wij aan toe zijn. Minister Wijers en mevrouw
Borst hebben op 9 april met de tabaksindustrie gesproken over het tabaksontmoedigingsbeleid.
Een van de conclusies van dat gesprek was dat er geen accijnzen werden verhoogd.
Vervolgens worden in de zomer de accijnzen toch ineens verhoogd. Met andere
woorden, de overheid gedraagt zich niet betrouwbaar. De VVD verzet zich daar
gelukkig tegen, wij ook; wij willen graag een betrouwbare overheid. Nu doet
die overheid in drie jaar wat zij anders in één keer had willen
doen. Dan blijft zij even onbetrouwbaar. Hoe kan de heer Hoogervorst dan zeggen:
nu het in drie keer is, kan de tabaksindustrie weten waar zij aan toe is?
De tabaksindustrie weet met dit kabinet helemaal niet waar zij aan toe is.De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! De tabaksindustrie krijgt nu te maken met een heel lichte
stijging van de tabaksaccijns, verdeeld over drie jaar, waarbij de inflatie
ongeveer wordt gevolgd. Ik kan mij geen politieke situatie indenken waarin
het kabinet volgend jaar ineens terugkomt bij de Kamer: wij gooien er nog
eens 50 cent bovenop. Daar is geen sprake van. Als wij het dit jaar hadden
afgewend, was die hele discussie volgend jaar weer op tafel gekomen. Dan was
er misschien 50 of 75 cent bijgekomen. Gezien de politieke situatie en de
krappe meerderheid waarop onze motie kon rekenen, was het zelfs de vraag of
ons amendement ter verlaging van de tabaksaccijns, als het vandaag in stemming
was gebracht, het met hoofdelijke stemming alsnog had gehaald. Het was zeer
krap. Vorige week waren er maar 130 mensen in deze zaal. Het kan alle kanten
opgaan. Wij vinden dit een fatsoenlijk compromis dat recht doet aan beide
partijen; misschien wat meer aan onze partij, gezien de chagrijnige reactie
van mevrouw Giskes, dan aan D66. Ik vind het een evenwichtig compromis.De heer Hillen (CDA):Hoe kunt u zeggen dat die politieke situatie zich volgend jaar of daarna
niet zal voordoen? U kunt zich dat niet voorstellen. Op 10 april hebben de
mensen van de tabaksindustrie tegen elkaar gezegd: wij kunnen ons niet voorstellen
dat de tabaksaccijnzen dit jaar omhoog zullen gaan, want dat heeft het kabinet
tegen ons gezegd. Als het kabinet zich er de dag daarna al niet aan houdt,
hoe kunt u dan zeggen dat het zich er volgend jaar of het jaar daarna wel
aan zal houden?De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! Ik kan mij voorstellen dat mevrouw Borst een belofte aan de
tabaksindustrie verbreekt, maar ik kan mij niet voorstellen dat zij een belofte
aan het parlement via een nota van wijziging volgend jaar alsnog verbreekt.
Ik kan mij er niks bij voorstellen.De heer Hillen (CDA):Het kabinet verbreekt geen beloften aan wie dan ook.De heer Hoogervorst (VVD):Dat lijkt mij duidelijk.Voorzitter! Het gevaar van een gat van 200 mln. in 1998 is hiermee afgewend.
Het kabinet heeft nu vooralsnog een klein tekort voor zijn rekening genomen,
maar het zegt toe bij de Voorjaarsnota met een nadere dekking te komen. Nu
het kabinet die dekking in eigen hand heeft, vertrouwen wij erop dat het een
deugdelijke dekking zal worden. Wij nemen daarmee genoegen.De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Dat is dan voor het eerst in de geschiedenis van paars dat
de VVD met zo'n dekking genoegen neemt.De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! Het gaat om een klein bedrag. De minister van Financiën
zegt toe dat hij het in het voorjaar zal oplossen. Ik ga ervan uit dat het
geen enkel probleem zal zijn.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Gezien de verantwoordelijkheid van de VVD voor dit gat, neem
ik aan dat de heer Hoogervorst precies weet om hoeveel het gaat en wat hij
wil missen uit de begroting.De heer Hoogervorst (VVD):Ik weet het niet precies, want het is mijn verantwoordelijkheid niet.
Het is een nota van wijziging van het kabinet. Ik heb het niet verzonnen.Mevrouw Giskes (D66):Ik dacht dat u het zo belangrijk vond dat dingen werden gedekt en dat
er geen gaten vielen. U verrast mij.De heer Hoogervorst (VVD):Daar zit minister Zalm. Hij zal dat voor ons dekken.Mevrouw Giskes (D66):Ik denk dat niet ik chagrijnig ben, maar dat u langzamerhand nogal chagrijnig
bent door wat hier gebeurt.De heer Hoogervorst (VVD):Ik ben absoluut niet chagrijnig. Ik vind het een voortreffelijk voorstel.
Minister Zalm zal dat voor mij dekken. Wat wil je nog meer?Dan kom ik bij de paarse dieselaccijns. Ook de heer Hillen is een beetje
chagrijnig dat zijn eerdere suggestie nu door de VVD in De Telegraaf wordt
gebracht. Ik vind dat het kabinet naar alle mogelijkheden moet kijken om de
transportsector tegemoet te komen. Ik weet niet of deze suggestie levensvatbaar
is, maar ze lijkt mij realistisch. Daarom moet het kabinet er zeker naar kijken.De heer Hillen (CDA):Waarom heb ik u er vorige week helemaal niet over gehoord?De heer Hoogervorst (VVD):Ik heb in brede zin gepleit voor compensatie voor de transportsector.
Ik heb er zelf geen concrete voorstellen voor gedaan, maar
als een van mijn collega's er een goed idee voor heeft, wellicht aangereikt
door de transportsector zelf, dan zal ik hem toch niet verbieden om naar De
Telegraaf te gaan en dat in de krant te laten zetten?De heer Hillen (CDA):Dit noem ik gewoon plat opportunisme. U komt er hier niet door; u hebt
überhaupt geen voorstellen. Uw collega heeft een aardig opzetje met De
Telegraaf en adverteert dan kennelijk gratis dat de VVD met iets komt voor
de transportsector waarmee zij hier niet komt. Met andere woorden, dat is
geleuter voor de bühne.De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! Het is wel duidelijk dat de druiven uitermate zuur zijn bij
het CDA.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Het is eigenlijk nog erger. Ik heb begrepen dat de VVD niets
zag in de motie die ik heb ingediend en die nu juist gericht is op de problematiek
van de vrachtwagensector. Ik heb in het debat de optie van de paarse diesel
ook genoemd als een voorbeeld. De heer Hoogervorst heeft toen niets van bijval
laten blijken; hij heeft eerder laten blijken dat hij niet veel in mijn motie
terzake zag. Ik moet de heer Hillen dus nageven dat dit dus enigszins goedkoop
is.De heer Hoogervorst (VVD):Ik heb mijn fractie inderdaad geadviseerd om tegen uw motie te stemmen,
want dat vind ik echt een goedkope motie. Als de transportsector of de pomphouders
u echt iets waard waren geweest, dan had u voor onze motie voor die uitsteloperatie
gestemd. En dan hadden wij een totaal nieuwe politieke situatie gehad, want
dan hadden wij binnen de coalitie ook een meerderheid voor de opstelling van
de VVD gehad. In dat geval hadden wij misschien nog op tijd iets voor de transportsector
kunnen doen. Nu u het kabinet carte blanche hebt gegeven, moet u echter niet
met verwijten aan het adres van de VVD komen en goedkope moties voorstellen
waarin het kabinet alsnog wordt opgeroepen om vóór 1 februari
1997 iets voor de transportsector te doen, omdat er anders iets zwaait van
de D66-fractie.Mevrouw Giskes (D66):Ik pleit niet voor uitstel; ik pleit voor een oplossing. Wij gaan de accijnsverhoging
pas per 1 juli invoeren. Wij hebben dus nog alle tijd om tot goede oplossingen
te komen. In uw verhalen over uitstel heb ik u nooit iets horen zeggen over
de problematiek die in de vrachtwagenbranche zou spelen. In uw verhalen ging
het om heel andere zaken, zoals de toestanden aan de grens. Die zijn inderdaad
ook ernstig, maar daarvoor wordt al naar een oplossing gezocht. Ik heb u hier
dus nooit over gehoord, terwijl ik juist probeer om binnen de tijd die wij
nog hebben, tot goede oplossingen te komen door hier wat druk op te zetten.
U steunt dat voorstel kennelijk niet; wij nemen daar goed kennis van.De heer Hoogervorst (VVD):U vraagt het kabinet in uw motie om vóór 1 februari 1997
met een oplossing te komen voor de transportsector. Ik vraag u wat u gaat
doen, als die motie niet wordt uitgevoerd. Stuurt u het kabinet dan soms naar
huis? U was echter niet eens bereid om een procedurele motie van onze zijde
die volstrekt redelijk en ook in overeenstemming met het regeerakkoord was,
te steunen. Ik vind dat uw motie getuigt van goedkope politiek.Mevrouw Giskes (D66):Diezelfde vraag is u gesteld naar aanleiding van uw "procedurele" motie.
Toen zei u fijntjes: dat zien wij dan wel weer. Dat kan ik op dit moment nog
veel beter zeggen over deze motie.De heer Hoogervorst (VVD):Voorzitter! Tot slot wil ik mevrouw Giskes nog een paar woorden meegeven
over het teveel aan dualisme dat de VVD op dit punt zou laten zien. Ik geef
graag toe dat wij een dualistische partij zijn, maar niet als het om heel
grote projecten als Beek en de HSL gaat. Dan ligt D66 echter voortdurend het
kabinet te beschieten. Toevallig heeft D66 geen minister van Verkeer en Waterstaat
en geen minister van milieu. Als dat wel het geval was geweest, dan was D66
natuurlijk meteen in de schulp gekropen. Zodra er geen D66-minister aan te
pas komt, gaat D66 evenwel van alle kanten de kabinetsvoorstellen aan flarden
schieten.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Als ik daar echt op moet reageren, dan zullen wij hier volgens
mij heel wat extra debatten moeten gaan voeren. Wat de heer Hoogervorst ons
nu voorschotelt, is natuurlijk onzinnig. Het gaat hier om iets heel simpels,
namelijk het wel of niet gaten schieten in begrotingen op basis van beleid
dat je wenst te voeren. En daar hebben wij het in het kader van de HSL en
die andere voorstellen heel wat minder over.De heer Hoogervorst (VVD):Zodra het om iets ingewikkelds gaat, zoals de HSL, kan D66 zelfs de regering
niet meer volgen.Mevrouw Giskes (D66):Dat is inderdaad ingewikkeld; daar moet je wat langer over nadenken. Ik
geef toe dat dit soms moeilijk is, maar wij doen het wel.De heer Hoogervorst (VVD):Nou, daar merk ik niet veel van.De heer Van der Ploeg (PvdA):Voorzitter! Na deze emotionele gedachtewisseling is er misschien wat ruimte
voor een paar verstandige opmerkingen over het belastingplan. Ik hoop dat
de verschillen tussen de VVD en de PvdA op fiscaal gebied net als de verschillen
op het gebied van de sociale zekerheid uiteindelijk te overbruggen zijn. Soms
heb je daar de hulp van het kabinet voor nodig. Meestal lukt het namelijk
niet in onderling overleg met de VVD. Als de financieel woordvoerder vervolgens
zegt dat het kabinet het wel zal oplossen, vallen de fiscale verschillen uiteindelijk
wel te overbruggen. Toch maakt de PvdA zich er zorgen over dat op fiscaal
terrein de verschillen tussen de PvdA en de VVD hoog zijn. Ik heb zelfs gezegd
dat die verschillen huizenhoog zijn. Ik wijs op het feit dat de VVD er keer
op keer voor pleit om het huurwaardeforfait voor de duurste huizen in Nederland
zo laag mogelijk te maken. De VVD pleit voor afschaffing van de vermogensbelasting
en voor afschaffing van het toptarief, zonder daar overigens een adequate
dekking voor aan te geven. Dat gebeurt dan waar de PvdA meer de prioriteit
legt bij lastenverlichting aan de onderkant van de arbeidsmarkt om zoveel
mogelijk werkgelegenheid te creëren en om te komen tot
een eerlijke inkomensverdeling. Ook deze punten zullen uiteindelijk bij een
volgend regeerakkoord, als het ooit gesloten wordt tussen de VVD en de PvdA,
wel tot overeenstemming leiden.Maar waar ik mij echt zorgen over maak – dat is in de discussie
over dit belastingplan ook keer op keer gebleken – is in feite het milieuonvriendelijke
en tabaksvriendelijke karakter van de opstelling van de VVD-fractie. Het is
het verschil in inzicht in het feit dat de PvdA vindt dat je het fiscale instrument
ook moet inzetten voor het bereiken van milieudoelen en voor het handen en
voeten geven aan het tabaksontmoedigingsbeleid. Op dat gebied moeten wij helaas
constateren dat de VVD keer op keer niet thuis geeft. De Partij van de Arbeid
laat geen gelegenheid onbenut om te pleiten voor een verlaging van de motorrijtuigenbelasting.
Als daar, om dat te dekken, een lichte verhoging van de benzineaccijns voor
nodig is, zijn wij daar gaarne toe bereid, omdat dat het rijden in goedkope
auto's, die relatief milieuvriendelijk zijn en relatief weinig kilometers
per jaar maken, beloont. En dat mensen die met een dikke slee onder hun achterste
heel veel kilometers per jaar rijden, er dan wat op achteruitgaan, is in onze
ogen goed om de congestie op de Nederlandse wegen terug te dringen en de CO2-uitstoot te verminderen.Ik heb donderdagavond al gezegd dat de VVD uiteindelijk een keer de bittere
pil van een hogere tabaksaccijns moet slikken. Ik heb donderdagavond gezegd
dat het gaat zoals het vaak bij kleine kinderen gaat: soms kost het moeite
om een pil te slikken en dan moet je die pil beetje bij beetje door het strottenhoofd
duwen, opdat zij uiteindelijk geslikt wordt. Zo gaat in dit geval de VVD uiteindelijk
akkoord. Ik prijs de VVD ervoor dat wij toch altijd een akkoord weten te bereiken
en dat de zij bereid is de verhoging van de tabaksaccijns te slikken, weliswaar
in drie stappen, maar uiteindelijk toch geheel. Wij vinden dat belangrijk,
want tabak is gif. Tabak is slecht voor de longen. Tabak is slecht voor het
hart. Het is belangrijk dat met name jongeren een hogere prijs voelen, opdat
zij niet verslaafd raken aan sigaretten of shag.De heer Hillen (CDA):Na al het gekift dat wij daarstraks hebben gehoord tussen de woordvoerders
van de VVD en D66 en na alle bezwaren die hij heeft genoemd, vraag ik de financieel
specialist van de PvdA-fractie op welke manier hij een tweede paarse coalitie
in het verschiet ziet liggen. Hoe zal dat zich voltrekken?De heer Van der Ploeg (PvdA):Je kunt van mening verschillen met andere politieke partijen, maar je
kunt ook respect hebben voor elkaars standpunten. Net zoals wij aan het begin
van deze regeerperiode hebben gedaan, maak je uiteindelijk een regeerakkoord
waarin je de verschillen overbrugt. Daar houd je elkaar dan aan. Net zoals
de handtekening van de PvdA goed is voor datgene waarvoor zij getekend heeft,
geldt dat voor de VVD. Dan kom je de vier jaar zeer goed door. Waar ik fricties
zie, is met name op het gebied van het inzetten van het fiscale instrument
voor een goed milieubeleid en een tabaksontmoedigingsbeleid.Uiteindelijk lukt het met hulp van het kabinet en met name van minister
Zalm om de VVD over de streep te trekken. Af en toe moet je een extra duwtje
in de rug hebben om die pil stukje bij beetje door de strot te drukken. Uiteindelijk
gaat men dan akkoord. Omgekeerd zal de VVD ongetwijfeld ook wel eens moeite
met onze voorstellen hebben gehad.De heer Hillen (CDA):Respect is toch iets anders dan gekift en cynisme?De heer Van der Ploeg (PvdA):In dit geval gaat de discussie over de tabaksaccijns. U heeft er zelf
ook heel heldere woorden over gesproken. Met een groot deel van die woorden
ben ik het eens. Maar ik heb ook gezegd dat er sprake is van een lichte vorm
van kwajongensgedrag, wat ik op zichzelf waardeer. De heer Hoogervorst heeft
een motie ingediend. Het kabinet voert de motie niet uit. Het kabinet, inclusief
de VVD-minister van Financiën, staat achter zijn eigen plannen. De minister
van Financiën en het kabinet hebben unaniem gezegd – het kabinet
is altijd unaniem – dat zij kwajongensgedrag niet belonen. Het kabinet
zei: de verhoging van de tabaksaccijns komt er, zij het in drie stappen. Overigens
vind ik, evenals de mensen die er verstand van hebben, dat het schokeffect
bij een verhoging in drie stapjes veel kleiner is. Het ontmoedigingsbeleid
voor jongeren is dus ook veel geringer. Van der PloegDat is jammer, want het
doel van het ontmoedigen van het tabaksgebruik onder jongeren wordt dan ietsje
minder bereikt.De heer Van Dijke (RPF):En daar ging het toch per saldo allemaal om. Dat was het oogmerk van het
kabinet. U heeft zelf zojuist genoeg argumenten opgesomd die de ernst van
de situatie weergeven met betrekking tot het ontmoedigingsbeleid. Als ik een
amendement indien waarin wat het vorige wetsvoorstel beoogde, weer wordt hersteld,
steunt u dat dan?De heer Van der Ploeg (PvdA):Nee. De heer Hoogervorst heeft deze hele discussie op scherp gesteld,
wat overigens zijn goed recht is. Ik ben het volstrekt met hem oneens. Wij
zijn doodsbang dat wij de VVD voor de keuze zouden moeten stellen dat het
tarief in de eerste schijf omhoog moet. Dat wil ik de VVD-woordvoerder niet
aandoen.De heer Van Dijke (RPF):Met alle respect: u kunt hier een geintje over maken, maar waar het om
gaat is dat u weet dat er voor de verhoging van de tabaksaccijnzen een Kamermeerderheid
was. Die Kamermeerderheid is ook te vinden als er een amendement wordt ingediend
dat beoogt het wetsvoorstel in de oorspronkelijke vorm terug te brengen. Met
andere woorden: u heeft dan zelf de sleutel in handen om dat mooie doel, het
tabaksontmoedigingsbeleid, binnen te halen.De heer Van der Ploeg (PvdA):Deze argumenten hebben we luid en duidelijk gewisseld. Ik ben er doodsbang
voor dat het niet doorgaan van de verhoging van de tabaksaccijns wel een meerderheid
krijgt, en dat we dan óf een hoger tarief in de eerste schijf krijgen,
wat ik de VVD-fractie niet wil aandoen, óf een hoger financieringstekort,
en dat wil ik de VVD-fractie ook niet aandoen. Ik wil meneer Hoogervorst dus
tegen zichzelf beschermen. Overigens wil ook de PvdA-fractie geen van deze
twee dingen, want wij zijn zowel voor een lager tarief in de eerste schijf
als voor een lager tekort. Liever hadden wij het in één keer
gehad. Wij vinden enig genoegen in het feit dat dit kabinet enige ruggengraat
heeft getoond door de drie stappen tezamen groter te maken dan de oorspronkelijke
50 cent. In dat opzicht wordt flink tegemoetgekomen aan de wensen van de PvdA
en D66. Bij elkaar genomen is de uiteindelijke pil veel groter en zwaarder
dan de oorspronkelijke pil van 50 cent. Met kleine kinderen gaat dat vaak
zo: als je ze drie keer zo'n klein pilletje in de mond stopt...De voorzitter:Wilt u uw betoog vervolgen? Dit is immers een heropening, en geen herhaling
van zetten. Wanneer men niet heeft meegedaan aan de eerdere rondes, is het
gepast althans bij de interrupties terughoudendheid te betrachten.De heer Van der Ploeg (PvdA):Ook met de oplossing van het kabinet voor 1997 – dit is gericht
aan minister Zalm – zal er een klein gat ontstaan. We hebben het gehad
over Zalmstroken; laten we dit het gat van Hoogervorst noemen. Dat gat van
Hoogervorst zal gedicht moeten worden. Ik wacht natuurlijk op de voorstellen
van het kabinet. Eventuele meevallers of andere vrijvallende gelden moeten
in eerste instantie gebruikt worden voor de nijpende problemen in de gehandicaptenzorg,
ondersteuning van de matiging van huren voor de laagste inkomens, sowieso
inkomensondersteuning van de zwakkeren in de samenleving en pas in de laatste
plaats het dichten van het gat van Hoogervorst.De heer Hillen (CDA):We hebben het voorlopig nog over tegenvallers. Er wordt vandaag een tegenvaller
gecreëerd voor volgend jaar van 150 mln. op kasbasis, en voor het jaar
daarna de helft daarvan. Het gaat, kortom, om grote bedragen. U accepteert
van de minister van Financiën dat hij zegt: ik zie het volgend jaar wel.
Mogen wij volgende keer hetzelfde doen?De heer Van der Ploeg (PvdA):Ik heb al eerder gezegd dat ik 36 collega's heb die elke dag bij mij aankloppen
met extra claims en de vraag "of ik die Zalm niet kan overhalen, een beetje
coulant te zijn". Ik mag toch hopen dat het kabinet hiervan geen gebruik zal
maken; dit is natuurlijk gedaan om een politiek probleem op te lossen. Als
het kabinet hier wel gebruik van maakt, mag ik hopen dat de PvdA dezelfde
coulance van de heer Zalm mag verwachten als wij met "ongedekte" voorstellen
komen in de sfeer van de gehandicaptenzorg en dergelijke. Tegelijkertijd zeg
ik erbij dat ik dat geen goede zaak zou vinden. Als we die kant opgaan, zijn
alle spelregels zoek en is alle financiële discipline in dit huis zoek.
Ik vind de situatie waarin wij nu verkeren daarom hoogst ongebruikelijk. Ik
moet het accepteren, omdat ik wil dat de tabaksaccijns uiteindelijk omhooggaat
en omdat ik handen en voeten wil geven aan het tabaksontmoedigingsbeleid.Mevrouw Giskes (D66):Door deze nota van wijziging te steunen, schaart u zich dus eigenlijk
in het rijtje van uw collega's, die allemaal een beroep moeten doen op het
potje waar de heer Zalm hopelijk, tegen de tijd dat het geld nodig is, over
beschikt. U stelt het gat dat nu dankzij deze wijzigingen wordt geslagen,
dus gelijk aan de behoeften op het gebied van gehandicaptenzorg en wat dies
meer zij.De heer Van der Ploeg (PvdA):In de prioriteitenafweging zou ik niet willen...Mevrouw Giskes (D66):Door voor te stemmen, geeft u hier prioriteit aan. Dit moet in ieder geval
gedekt worden. U kunt niet doen alsof u dat volgend jaar nog eens even kunt
bekijken. U geeft nu geld uit.De heer Van der Ploeg (PvdA):Wij hoeven nu de discussie rond de Najaarsnota niet te gaan voeren, maar
dan zal blijken dat er enige meevallers zijn. Ook uw partij heeft daar bij
monde van de heer Wolffensperger al enige claims op gelegd.Mevrouw Giskes (D66):Daar voegt u nu dan dus een claim aan toe. U gaat nu akkoord met een claim
die volgend jaar gelegd zal moeten worden. Dit in tegenstelling tot al die
andere dingen; die moeten nog vechten. Dit is echter al vast ingeboekt.De heer Van der Ploeg (PvdA):Ik kan niet anders, want als wij de amendementen van de heer Hoogervorst
in stemming hadden laten brengen, had ik het risico gelopen dat ofwel het
tarief voor de eerste schijf omhoog was gegaan, en dat willen wij niet, of
dat er een veel groter gat geslagen zou worden in de begroting. Nu is de schade
beperkt tot, grofweg, eenderde. Dan zeg ik bij mijzelf: dat is niet fraai,
 maar het is een politieke oplossing. Als ik rationeel als
econoom of als neutraal persoon daarnaar zou kijken, zou ik een andere oplossing
hebben verkozen. Ik vind het zeker niet voor herhaling vatbaar, maar het is
het beste dat wij kunnen doen in de gegeven omstandigheden.Mevrouw Giskes (D66):Trekt u daar dan ook de consequentie uit en wees zo eerlijk te zeggen
dat u hiermee gewoon alvast wat geld voor volgend jaar uitgeeft.De heer Van der Ploeg (PvdA):Dat doet u ook. Of steunt u de nota van wijziging van het kabinet niet?Mevrouw Giskes (D66):Daar denken wij over na, maar ik ben daar in ieder geval niet zo enthousiast
over als u.De heer Van der Ploeg (PvdA):Ik ben daar niet enthousiast over, maar het is de suggestie die ik in
principe donderdagavond zelf heb gedaan, toen ik zei dat de heer Hoogervorst
de verhoging van de accijns in drie stapjes zou moeten slikken. Het is niet
fraai, maar het andere, het vuur waar de heer Hoogervorst mee speelde, vond
ik te gevaarlijk om dat te laten lopen.Mevrouw Giskes (D66):U heeft donderdagavond een beroep op de regering gedaan om niet met een
nota van wijziging te komen. Dat heeft u gedaan.De heer Van der Ploeg (PvdA):Nee, mevrouw Giskes, nu bent u toch een traditie aan het voortzetten,
die zelfs mijn geachte collega Hoogervorst, die ik zeer hoogacht – dat
heeft u kunnen merken aan mijn betoog – u net al verweet. U zit nu weer
heel goedkoop voor de bühne te spelen. Ik heb gezegd dat ik niet wilde
dat het kabinet een nota van wijziging in zou dienen die niets anders was
dan een combinatie van de twee amendementen van de heer Hoogervorst. Wat het
kabinet heeft ingediend is een nota van wijziging die totaal anders is. In
die nota van wijziging staat dat die tabaksaccijns er komt. Sterker nog, die
tabaksaccijns zal hoger zijn dan in de oorspronkelijke plannen. Er worden
dus handen en voeten gegeven aan het tabaksontmoedigingsbeleid. Daar bent
u ook voor, mag ik hopen. Ik weet zeker dat uw minister, minister Borst van
Volksgezondheid een groot voorstander is van dit compromis in deze nota van
wijziging. Het zou u sieren als u dat ook was.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter! Om maar meteen met de deur in huis te vallen:
de SGP-fractie heeft met gefronste wenkbrauwen kennisgenomen van de nota van
wijziging. Ik heb er toch behoefte aan om dat hier even uit te leggen. Wij
hebben tegen de motie gestemd die de voorgestelde tabaksaccijns ongedaan wenste
te maken. Waarom? Omdat wij het kabinet meenden te moeten steunen –
dat doen wij ook overtuigd – terzake van het tabaksontmoedigingsbeleid.
Het was in dat stadium zelfs al een discussie waard of het stapje van 50 cent
niet te klein was om inderdaad het gedragseffect dat werd beoogd, binnen te
halen. Maar goed, de SGP-fractie heeft gezegd: 50 cent, vooruit dan maar.
Het had voor ons bij wijze van spreken nog wat verder kunnen gaan, dit mede
in het licht van de andere moties die in het kader van het tabaksontmoedigingsbeleid
zijn aanvaard, bijvoorbeeld over verkooppunten en dat soort zaken. Kortom,
het gaat om het verhogen van de drempel.Wat nu? De jongeren die zich weer in toenemende mate een rookgedrag eigen
maken, zouden voor die tree, die stap van 50 cent komen te staan en daarvoor
dan terug moeten deinzen. Wij zetten daar nu echter wat kinderstoofjes voor,
zodat ze die hoogte in fasen kunnen overlappen. Dat geldt althans voor de
huidige generatie. Die offeren wij dus gewoon op. Over een jaar of wat is
dat pakje dan 50 cent duurder en de generatie van dan zal dan wellicht kunnen
reageren, zoals wij dachten dat de huidige generatie zou reageren op een verhoging
van de tabaksaccijns.Waar gaat het nu om? Een cent of vijftien per pakje. Dat is nog geen cent
per sigaret. Ik zal het maar klip en klaar zeggen: men maakt mij niet wijs
dat iemand die aan het experimenteren gaat, daar wel aardigheid in heeft en
daartoe door zijn omgeving wordt aangezet zich door die krappe cent per sigaret
laat ontmoedigen om zich dat gedrag eigen te maken.Ik zie best het dilemma voor deze minister, gelet op de discussie van
donderdagnacht, waaraan ik niet heb meegedaan omdat ik een andere verplichting
had, maar waar ik wel bij heb gezeten. Er moest een oplossing gevonden worden
om het risico te voorkomen dat er een gat werd geslagen in de begroting doordat
in de volgorde van stemmen het een wel aanvaard zou kunnen worden en het ander
niet. Door deze nota van wijziging is het nu echter verworden tot een "financiële
maatregel" – ik zal het voorzichtigheidshalve maar tussen aanhalingstekens
plaatsen, want ik wil niet ongenuanceerd optreden – en het inhoudelijke
doel van het tabaksontmoedigingsbeleid op dit punt in het belastingplan is
opgeofferd. Ik moet daar met grote treurnis kennis van nemen. Het zal niet
zover gaan dat de SGP-fractie om deze reden tegen het belastingplan zal stemmen
als er geen amendement meer komt dat een en ander zal herstellen, maar daar
zie ik nog geen meerderheid voor. Zover zullen wij niet gaan, maar het stelt
ons wel teleur.De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Ik was woordvoerder bij het wetgevingsoverleg en het debat
met het kabinet over het tabaksontmoedigingsbeleid verliep zodanig dat ik
er geen zorgen meer over had dat het kabinet dit punt zou binnenhalen. Ik
zag dan ook geen aanleiding meer om het plenaire debat daarover mee te nemen,
want de zaak was op dat punt toch gelopen.Nu er een nota van wijziging is gekomen, zie ik wel degelijk redenen om
nog een keer mee te doen, want de doelstelling die bij het tabaksontmoedigingsbeleid
zo heilig werd verklaard, wordt nu losgelaten. De heer Van der Vlies haalde
dat terecht aan: de paar kleine stapjes die nu worden gezet, staan niet in
verhouding tot de grote trap die het tabaksgebruik door jongeren moest tegengaan.
De kleine stapjes zullen jongeren nu niet beletten om tot roken te komen.Voorzitter! Ik kom op de opstelling van de VVD-fractie, die nu dit punt
wel slikt. Toen ik dit weekend op Teletekst zag verschijnen dat het probleem
tussen de VVD en het kabinet was opgelost, was ik verheugd. Toen ik echter
de wijze zag waarop het was opgelost, was ik veel minder verheugd.
Wij kennen in Nederland het gezegde "zo flexibel als een deur", maar als je
het nu een graadje erger aan wilt geven, zeg je "zo flexibel als de VVD".
Waar gaat het nu om? Of je bent voor een financiële prikkel, je ziet
daar het nut van in en je stemt ervoor, óf je bent er niet voor en
dan stem je ertegen. Wat nu gebeurt, is noch het een, noch het ander. En de
VVD-fractie houdt dan hier het praatje dat met de verhoging de inflatie wordt
gevolgd, maar ik raad haar aan om terzake de cijfers eens na te kijken, want
een inflatie van deze omvang hebben wij al jaren niet gehad en wij mogen hopen
dat wij die ook in de komende jaren niet zullen krijgen.Wij weten niet hoe groot het gat is dat gedekt moet worden. Daar zullen
wij zo meteen door de minister over geïnformeerd worden. Ik stel wel
vast dat het gat kennelijk zo klein is dat de VVD-fractie hier laconiek overheen
springt. Ik hoop dat het toch niet groter zal blijken dan dat zij vermoedde,
en dat zij erin zal vallen.Ik overweeg ernstig om op dit punt toch nog een amendement in te dienen
dat het wetsvoorstel in oorspronkelijke toestand terugbrengt.Minister Zalm:Voorzitter! Ik zal eerst de overwegingen van het kabinet toelichten om
deze nota van wijziging in te dienen. Dat gebeurde niet zozeer omdat wij ons
oorspronkelijke voorstel slecht vonden, alswel omdat het risico ontstond van
een samenloop van twee bezwaren. In de eerste plaats zou er een structureel
gat in de begroting ontstaan en in de tweede plaats zou het tabaksontmoedigingsbeleid
niet van de grond komen.Het probleem van het budgettaire risico is mede veroorzaakt doordat lang
niet alle partijen in deze Kamer de zekerheid hebben gegeven dat zij consequent
in hun stemgedrag zouden zijn, namelijk dat de partijen die de accijnsverhoging
zouden afwijzen, vervolgens hun steun zouden geven aan het terugdraaien van
de lastenverlichting in de eerste schijf met 0,1%. Onder anderen van de heer
Hillen heb ik nooit gehoord hoe zijn stemgedrag op dit punt was.Dan moet je een risicoanalyse maken. De oppositie wordt steeds creatiever.
Zand in de wielen strooien van het kabinet kan een attractie op zichzelf zijn.
Onze risicoanalyse duidde erop dat wij wellicht een aanzienlijk risico liepen
dat wij op beide punten niet zouden bereiken wat wij wilden. Misschien zegt
de heer Hillen achteraf dat hij die dekking ook gesteund zou hebben. Ik zie
aan zijn gezicht dat wij die risicoanalyse goed hebben gemaakt. Hij zou wel
de tabaksaccijnsverhoging hebben weggestemd, maar niet de dekking hebben gesteund.De heer Hillen (CDA):Dat zeg ik niet. Ik zeg dat ik het wel kan maar niet zal zeggen. Het is
helemaal niet meer aan de orde. U hebt een prachtig wijzigingsvoorstel ingediend.
Dat is nu aan de orde.Minister Zalm:Voorlopig houd ik het erop dat de heer Hillen niet eens meer bevestigt
dat hij deze dekking zou steunen, terwijl dat achteraf helemaal geen kwaad
kan. Dat steunt mij in de overtuiging dat het een buitengewoon riskante zaak
zou zijn geweest om de zaak op haar beloop te laten. Vandaar die nota van
wijziging. Deze is een compromis tussen de verschillende opvattingen. Ik denk
dat wij hiermee een aantal belangrijke doelstellingen overeind houden.Die gedragseffecten worden inderdaad anders, zoals de geachte afgevaardigde
de heer Van der Vlies en anderen hebben opgemerkt. Zij worden zeker later
bereikt, namelijk in 1999. Vanaf dat moment maakt het voor nieuwe afwegers
en nieuwe gebruikers niet meer uit of die ƒ 6 ooit in stapjes tot stand
zijn gekomen of niet. Op den duur krijg je wel het beoogde gedragseffect,
maar het komt trager tot stand.Dat brengt mij op de dekking. Als het gedragseffect minder is, wordt het
gat uit budgettair oogpunt iets kleiner dan je zou verwachten als je het bedrag
gewoon door drie deelt. Wij hebben de berekeningen nog niet rond, maar als
je in de berekening de extreme casus zou opnemen dat er helemaal geen gedragseffect
optreedt, dan zou het gat 35 mln. belopen, maar dat is te extreem. Als je
uitgaat van dezelfde gedragseffecten als wij steeds hebben verondersteld voor
de stap ineens, namelijk een halvering van het oorspronkelijk effect van de
maatregel, dan zou het ongeveer 85 mln. belopen. Daar beweegt het zich tussen.De heer Hillen (CDA):Voorzitter!...Minister Zalm:Ik ben nog niet klaar met de dekking. Dekken is niet het noemen van bedragen.
Wij zullen dit gat dekken door middel van maatregelen en niet door meevallers.
Een meevaller is geen dekking in mijn huis, en ik hoop ook niet in dit huis.
Wij kunnen niet werken met het door elkaar laten lopen van meevallers en maatregelen,
dus wij zullen maatregelen moeten treffen. Die maatregelen zijn iets gemakkelijker,
omdat zij louter het gat in 1997-1998 hoeven te overbruggen. Het is in feite
het dekken van een kasgat. Wij bezinnen ons er nu op hoe wij dit kunnen realiseren.De heer Hillen (CDA):Voordat u ingaat op de suggesties die u hiervoor heeft, wil ik iets vragen
over de bedragen. U zei net: 85 mln. op z'n ergst, maar in de memorie van
toelichting staat de verhoging van de tabaksaccijns ingeboekt voor 420 mln.
structureel. Vervolgens wordt er een gedragseffect over losgelaten van ongeveer
de helft. Volgens mij kom je dan op 210. De helft van 210 is toch niet 85?Minister Zalm:Het eerstejaarseffect is altijd kleiner dan het eindeffect, ook vanwege
de vertraging bij de inning van accijns. Het bedrag is 135 mln. Dat staat
ook in de memorie van toelichting. Ik vertel u helemaal geen nieuws, want
dat heb ik ook in het vorige debat verteld en het staat in de stukken. 135
mln. was de berekende kasopbrengst.De heer Hillen (CDA):Dat is berekend voor gedragseffecten, waarbij men ervan uit is gegaan
dat degenen die het te duur vinden, de zaak voortaan taxfree gaan kopen op
Schiphol. Dat zijn de gedragseffecten. Dan gaat het nog om 135 mln. Het gaat
nu om een verhoging die minder uitdagend zal zijn, zodat de gedragseffecten
minder zijn. Als tweederde van de prijsverhoging achterwege blijft, is het
gat toch veel groter?Minister Zalm:Als de gedragseffecten minder zijn, is de weglek minder en dan is de opbrengst
hoger. Het is een goed argument, maar niet om het gat groter te maken. Als
u zegt: er zijn helemaal geen gedragseffecten, want het is een klein stapje,
dan is het gaatje beperkt tot 35 mln. Dat is geen structureel
gat. Ik kom nog terug op vergelijkingen die met andere dossiers zijn gemaakt.
Wij zullen voorstellen doen om dit gat te dekken zowel voor 1997 als voor
1998. Ik acht de staatssecretaris zeer wel in staat het gat van Zalm te dichten.
Het is dan het gat van Zalm en niet het gat van Hoogervorst. De heer Hoogervorst
leverde mij een overschot in budgettaire termen, omdat zijn dekking nog iets
groter was dan de verlichting. Het is een gat van het kabinet. Voorzover daaraan
een naam moet worden verbonden, is dat mijn naam. Ik heb een uitstekende staatssecretaris
die voorstellen zal ontwikkelen om dit gat te dichten. Wij hebben daar wel
enkele ideeën over, maar het heeft geen zin om ideeën te spuien
als je ze nog niet rond hebt.De heer Van der Ploeg (PvdA):Voorzitter! Ik heb een principiële vraag over de manier waarop wij
met dergelijke vraagstukken omgaan. Als je spreekt over een fiscale faciliteit
die misschien de werkgelegenheid verbetert, dan gaan wij de positieve inverdieneffecten...Minister Zalm:Nee, daar gaat het niet om. Het gaat om maatregelen in de sfeer van de
kas. Het is een kasgat.De heer Van der Ploeg (PvdA):Ik heb mijn vraag nog niet gesteld. Mijn vraag is de volgende. Ik dacht
dat het kaseffect 280 mln. was volgens de memorie van toelichting. Mijn geheugen
kan tekortschieten. Nu spreekt de minister over een lager bedrag, omdat hij
rekening houdt met gedragseffecten. Is het principe anders wanneer wij het
hebben over een ander wetsvoorstel waarbij wij een fiscale faciliteit in het
leven roepen die de werkgelegenheid bevordert? Rekenen wij dan de inverdieneffecten
niet mee als deze gedekt moeten worden? Doet de minister in dit geval iets
dergelijks? Hoe gaat het nu en wat is het principe?Minister Zalm:Het gaat hierbij om een superhoog belaste categorie. Sigaretten zijn superhoog
belast in verhouding tot al het andere. Je kunt niet zeggen dat hetgeen men
minder besteedt aan sigaretten men meer zal besteden aan iets anders. De totale
in- en uitverdieneffecten lopen dan tegen elkaar weg. Daarom is een aparte
berekening voor het in calculatie brengen van die gedragseffecten relevant.
Wij hebben dat ook gedaan omdat op benzine wel BTW wordt betaald en op motorrijtuigenbelasting
niet. Bij dit soort specifieke verschillen bij hoogbelaste dan wel laagbelaste
zaken rekenen wij daarmee, vooral als het om aanzienlijke verschillen gaat.In de begroting is gerekend met een kasopbrengst van 135 mln. die bestaat
uit een eersteorde-effect van 280 mln. minus een gedragseffect van 145 mln.
Je houdt dan een opbrengst over van 135 mln. Structureel lag dat in de orde
van grootte van 420 mln. minus 220 mln. aan gedragseffecten.De heer Van der Ploeg (PvdA):Voorzitter! Het gaat mij om de principiële kwestie. Kan de minister
de Kamer een notitie doen toekomen zodat ik weet in welke gevallen ik wel
rekening moet houden met gedragseffecten en ik geen inverdieneffecten mee
mag rekenen en omgekeerd? Als ik zelf een plannetje heb, is dat handig om
te weten.De heer Hillen (CDA):Voorzitter! Ik heb de memorie van toelichting voor mij. Op bladzijde 13
staat onder het kopje budgettaire effecten: verhoging tabaksaccijns per 1
februari 1997 280 mln.; 1998 420 mln.; 1999 420 mln. De opbrengsten zijn dus
structureel 420 mln.Elders in de tekst, ik weet niet meer waar, stonden de inverdieneffecten
vermeld. Het ministerie van Financiën werkt daar overigens normaliter
nooit mee. De minister presenteert budgettair in een tabel een bedrag van
420 mln. Vervolgens raakt hij tweederde deel daarvan kwijt voor het eerste
jaar en eenderde voor het tweede jaar. Dan zijn dat toch andere getallen dan
die waarover de minister spreekt? Hij wekt dan toch het idee dat er rekensommen
zijn die hem uitkomen en die hem niet uitkomen, al naar gelang hij dat belangrijk
vindt?Minister Zalm:Voorzitter! In de eerste plaats gaat het hierbij niet om inverdieneffecten
maar om uitverdieneffecten. Bij behoedzaam begroten is dat toch iets anders.
In de tweede plaats blijkt uit de cijfers dat als je een verhoging in een
keer toepast, ongeveer de helft van de oorspronkelijke opbrengst verloren
gaat door minder verkoop van tabak.Ik probeerde te betogen dat als je diezelfde berekening op een kleine
verhoging toepast, je op een soort maximumberekening zit van de gedragseffecten.
Je komt dan tot een maximumderving van 85 mln. in de kas voor 1997. Als je
zegt dat het bedrag zo klein is dat het geen enkel gedragseffect heeft, dan
zou de derving ten opzichte van hetgeen wij in de boeken hebben staan, slechts
35 mln. zijn. Het beweegt zich tussen die bedragen.De heer Hillen (CDA):Ik zal de brief afwachten waarin u een toelichting geeft, want aan deze
toezegging kan ik geen touw vastknopen.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! De minister heeft net uitgelegd waarom hij het instrument
van de nota van wijziging heeft gebruikt om een bepaald risico af te wenden.
Hij was er donderdagavond en -nacht bij toen wij erover spraken en constateerden
dat er altijd eerst gestemd zou worden over een amendement dat de dekking
betrof en pas daarna over een amendement inzake de verhoging van de accijnzen.
Ik kan niet anders concluderen dat als je per se iets wilt realiseren, je
moet zorgen voor een of ander dekkingsvoorstel, dat het misschien niet haalt,
want je mag ervan uitgaan dat het kabinet vervolgens de problemen overneemt.
Het gat wordt niet meer aangeduid als dat van de indiener maar als het gat
van Zalm. Krijgen wij zo niet ontzettend veel gaten van Zalm? En wilt u die
allemaal voor uw rekening nemen?Minister Zalm:Voorzitter! Er wordt mij nog een ander gaatje in de maag gesplitst, namelijk
de cultuurmotie van 10 mln., die op brede steun van de Kamer kan rekenen.
Zolang het beperkt blijft tot ongeveer één keer per jaar, zal
ik dat leed op mij nemen. Het is inderdaad vervelend als het vaker gebeurt.
Ik heb gezegd dat in deze situatie de risico's van niets doen veel groter
zijn. Structureel is de zaak gedekt, zelfs iets overgedekt, zou je kunnen
zeggen, omdat de uiteindelijke verhoging een tikje groter is dan het kabinet
aanvankelijk heeft voorgesteld. Het opvangen van tijdelijke kasgaten in 1997
en 1998 is heel wat makkelijker dan het dekken van een structureel gat.De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Zou de minister liever hebben dat het oude wetsvoorstel door
de Kamer kwam dan dat het voorstel dat in de nota van wijziging is vervat,
door de Kamer zal komen?Minister Zalm:Het antwoord is heel simpel. Het kabinet heeft het vorige voorstel met
verve en met liefde verdedigd, dus dat is ons geprefereerde voorstel. Dat
hebben wij uiteindelijk toch van een nota van wijziging voorzien, omdat het
risico dat de accijnsverhoging zou wegvallen en de dekking niet tot stand
zou komen, levensgroot was. Dat heeft de heer Hillen impliciet nog eens bevestigd.
Hij heeft ook nu nog geen duidelijkheid gegeven over het stemgedrag van zijn
fractie. En dan vind ik het onverantwoord als het kabinet en de heer Hoogervorst
onze handen in onschuld zouden wassen. Wij zijn het er over eens dat alles
netjes gedekt moet zijn, maar wij kunnen ook op onze vingers natellen hoe
men zou stemmen over de accijnsverhoging, namelijk in meerderheid tegen, terwijl
wij niet weten hoe de stemming over de dekking zou uitvallen. Het risico bestaat
dus dat wij met een ernstig probleem te maken zouden krijgen, namelijk dat
wij het tabaksontmoedigingsbeleid structureel zouden kwijtraken en dat er
een gat in de begroting zou ontstaan. Dat is een cumulatie van ellende met
een groot risicogehalte, en daarom heeft het kabinet deze nota van wijziging
ingediend. Wij vinden dit niet het mooiste, maar binnen de gegeven omstandigheden
is het de verstandigste aanpak. Zoals ik al zei, zullen wij de dekking regelen,
en niet uit meevallers; daar staan wij garant voor.Ik ben erkentelijk aan al degenen die de budgetdiscipline hebben benadrukt.
Daar hou ik ook van en ik hoop dat het een algemene lijn in de Kamer mag blijven.Voorzitter! Ik meen dat de heren Schutte en Van der Ploeg een vergelijking
met de gehandicapten en de 40 mln. hebben gemaakt. Die vergelijking gaat in
twee opzichten niet op. Laat ik eerst een technisch punt uiteenzetten. Er
is een uitgavenkader dat zijn eigen spelregels kent. Ten aanzien van belastingen,
premies en het tekort is er in het regeerakkoord een formule afgesproken:
wij zullen de mix van jaar tot jaar bekijken. Die formule is wat flexibeler
dan het uitgavenkader. Dat neemt niet weg dat ik vind dat als wij een belastingplan
indienen, wij de discipline moeten behouden dat het plan structureel op orde
blijft.Er is nog een verschil tussen het voorstel van het kabinet en hetgeen
er voor gehandicapten is voorgenomen. Het voorstel in de nota van wijziging
levert structureel geen budgettair bezwaar op, maar zelfs een klein budgettair
voordeel. Ten aanzien van de gehandicapten is het glashelder dat het kabinet
natuurlijk niet zal volstaan met een eenmalig bedrag van 40 mln. Bij de besprekingen
over de Voorjaarsnota en de kaderbrief zal het kabinet een structurele aanpak
van de wachtlijstproblematiek en de daarbij behorende budgettaire gevolgen
moeten realiseren. Dat is een morele plicht.De heer Schutte (GPV):Voorzitter! Ik denk dat het goed is dat dit vastgelegd is, want dat kwam
er vorige week maandag niet zo uit. Slechts met veel pijn en moeite kwam er
toen een bedrag van 40 mln. op tafel en in dat stadium was het nog niet structureel.
Ik hoor nu de minister van Financiën – wie kan er gezaghebbender
zijn dan hij op dit punt – zeggen dat het in ieder geval structureel
zal worden.Minister Zalm:Wij zullen niet volstaan met een eenmalig bedrag omdat het probleem daarmee
niet voldoende verholpen kan worden.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Ik constateer dat met grote vreugde, gelet ook op de motie
die ik daar vorige week bij het JOZ over indiende. Dat was ook de reden waarom
ik afwezig was bij de behandeling van het belastingplan. Die motie vraagt
om een aanvullend bedrag van 35 mln. voor de wachtlijstproblematiek. Ik ben
blij met deze houding van de minister. Ik hoop echt dat hij dit weet te verzilveren.Minister Zalm:Voorzitter! Maar daarvoor hebben wij wel de geëigende besluitvormingsmomenten
en -procedures. Wij maken in maart en april binnen het kabinet een totale
afweging en dan zullen wij ook de zorg in ogenschouw nemen. Wij zullen bekijken
of er binnen de zorg nog doelmatigheidsverbeteringen te vinden zijn. Wij maken
dan ook grotere afwegingen, maar dat weet u natuurlijk wel. Op dat moment
zullen wij de inpassing van de gehandicaptenwachtlijsten bespreken en dan
moeten wij proberen om meer voortgang te maken dan met een eenmalig bedrag
mogelijk is. Daarom noem ik ook geen bedragen. Ik hoop dat de Kamer wil wachten
totdat het kabinet de besluitvorming op dit punt verder heeft afgerond. U
heeft in ieder geval mijn persoonlijke inzet voor een verdere aanpak van dit
maatschappelijke probleem.Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! Er is nog één punt overgebleven en dat is de
problematiek van de compensatie voor het zware vrachtverkeer. Op dat punt
is een aantal suggesties gedaan en voorts ligt er nog een motie van mevrouw
Giskes. Ik heb naar aanleiding van de motie van mevrouw Giskes gezegd dat
wij in gesprek zijn met de desbetreffende branche en dat elke mogelijke oplossing
wordt bezien. Een van de onderwerpen die ook zal worden bezien, is de paarse
diesel.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, donderdagochtend te stemmen.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-2467-2478.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl