Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 176-181

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-11-2003

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 4, pagina 176-181

28-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26824Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824)Pagina 176-181
Presentie en opening (dinsdag 28 oktober)Pagina 175-175
Lijst van besluiten (dinsdag 28 oktober 2003)Pagina 200-200
Stemmingen over moties, te weten: - de motie-De Wolff c.s. inzake tijdige indiening van wetsvoorstellen (29200, B); - de motie-De Rijk c.s. inzake de efficiencymaatregel (28870,28960, J)Pagina 176-176
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden (26824)Pagina 187-197
Stemmingen over moties, te weten: - de motie-De Rijk c.s. inzake een wetswijziging om toekenning van een langdurigheidstoeslag na drie jaar mogelijk te maken (28870,28960, F); - de motie-De Rijk c.s. inzake een wetswijziging om de vrijstellingsregeling te verruimen voor alleenstaande ouders (28870,28960, G); - de motie-De Rijk c.s. inzake verruiming van de langdurigheidstoeslag voor mensen waarbij de inkomsten lager waren dan de vrijstelling (28870,28960, H); en één andere motiePagina 175-176
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 28 oktober)Pagina 200-201
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet met het oog op noodzakelijke verbeteringen van de wet en de uitvoering daarvan (28476)Pagina 197-200
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 met betrekking tot het inwinnen van het advies van de Adviescommissie vreemdelingenzaken (28267)Pagina 181-186

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in
het Burgerlijk Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden
(26824).(Zie vergadering van 15 april 2003.)De beraadslaging wordt hervat.Minister Donner:Mevrouw de voorzitter. Wij hervatten vandaag de behandeling van een onderwerp
dat wij enkele maanden geleden hebben verlaten, na de tweede termijn van de
zijde van de Kamer. Het is niet mijn bedoeling om over te doen
wat er is gezegd, zij het dat ik om te beginnen nogmaals het belang van het
voorliggende voorstel en de samenhang ervan met andere maatregelen wil beklemtonen.
Het probleem is bekend. Het gaat om onrechtmatig handelen waarvan het schadelijk
effect pas blijkt na afloop van de verjaringstermijn. In de afgelopen jaren
zijn daar concrete voorbeelden van geweest, zoals asbest en het DES-hormoon.
De vraag doet zich voor of de verjaringstermijn moet voorgaan of dat wij moeten
erkennen dat gedurende een zekere periode nog de aansprakelijkheid kan worden
ingeroepen en een actie kan worden ingezet. Dat is, heel eenvoudig, de vraag
die voorligt.Dit is een onderdeel van een aantal maatregelen dat is genomen, met het
oog op het probleem dat zich heeft voorgedaan. In eerste instantie is het
Asbestinstituut ingesteld, dat bemiddelt tussen werkgever en werknemer. In
de tweede plaats is er de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers. Daarop
is een voorschotregeling gemaakt, om te voorkomen dat, zoals soms gebeurde,
het slachtoffer overlijdt voordat zijn claim is erkend. Voor de toekomst is
er het voorliggende voorstel. Daarin wordt vanaf nu aansprakelijkheid gewaarborgd,
ook als die pas over twintig jaar effect zal hebben. Voorgesteld wordt om
in de gevallen waarin de schade pas blijkt na ommekomst van de verjaringstermijn
gedurende een zekere periode alsnog de mogelijkheid van actie te openen.Ik wijs de Kamer erop dat inmiddels nog twee andere punten van invloed
kunnen zijn. In de eerste plaats is de Extra garantieregeling beroepsrisico's
aangekondigd in een notitie van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
in het kader van de hervormingen van het WAO-stelsel. Er komt een aparte regeling
voor echte beroepsziekten, als gevolg van het ILO-verdrag ter zake, waarin
wij worden verplicht de inkomensschade ook bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid
te verzekeren. Juist die regeling zal onmiddellijk effect hebben op de situatie
waarover wij het nu hebben. In gevallen van een typische beroepsziekte wordt
de aansprakelijkheid van de werkgever voor zijn werknemer ondergebracht in
een regeling voor een verzekeringsstelsel. Dat zal uit dien hoofde gedekt
moeten worden, los van de vraag van de verjaring.Een tweede maatregel die van invloed zal zijn is die van de collectieve
afwikkeling massaschade.De heer Kox (SP):Zal de nieuwe ILO-regeling effect hebben voor de categorie mensen die
al schade of letsel heeft opgelopen, maar dat nog niet weet, maar pas na de
verjaringstermijn? Die categorie valt nu helaas buiten de boot. Wordt dat
probleem gedekt of is er geen terugwerkende kracht?Minister Donner:Voor alle duidelijkheid: het gaat niet om een nieuwe ILO-regeling. De
ILO-regeling is al heel oud, maar daar moet bij een verandering van het WAO-systeem
wel aan voldaan worden. Voor zover ik begrepen heb, zal die regeling betrekking
hebben op in ieder geval de ziekte zoals die zich openbaart na datum van invoering.
Op de specifieke vraag of de regeling ook zal gelden voor zaken waarvan de
oorzaak al voor die tijd ligt, kan ik op dit moment geen antwoord geven. Er
is namelijk alleen aangekondigd dat die regeling er zal komen. Dat is een
punt van aandacht, want daar zou een probleem kunnen ontstaan. De regeling
omvat echter in ieder geval de schades die vanaf dat moment ontstaan als gevolg
van beroepsziekten.De heer Kox (SP):Dit is in ieder geval de groep waarover ik in mijn derde termijn mijn
zorgen zal uiten. Misschien kunt u nog laten nagaan hoe het precies zit. Als
wij de zaak op die manier zouden kunnen regelen, zou mij dat een lief ding
waard zijn. Ik wil hier dus graag een antwoord op.Minister Donner:Ik zeg niet dat hiermee voor het hele probleem een oplossing is gevonden,
want aanspraken van onder meer particulieren, zoals de DES-dochters, blijven
bestaan. Voor de beroepsziekten zou dit echter geheel dan wel ten dele een
oplossing kunnen zijn. Ik zal proberen om dit zo snel mogelijk te laten nagaan,
zodat wij hier in derde termijn op kunnen terugkomen. Tot slot wijs ik in
dit verband nog op de regeling voor collectieve afwikkeling van massaschade.De Kamer kan er natuurlijk voor kiezen om het bij de bestaande situatie
te laten. Als zij dat doet, zal de claim blijven verjaren, ongeacht de vraag
of betrokkene daar kennis van kon hebben of niet. Het gaat hierbij met name
om de situatie waarin betrokkene daar geen kennis van kon hebben, omdat de
schade zich pas later openbaarde. Jurisprudentie van de Hoge Raad laat zien
dat in specifieke gevallen onder bijzondere omstandigheden die verjaringstermijn
doorbroken kan worden. De conclusie van de Tweede Kamer was evenwel dat dit
niet voldoende is. Het voorstel blijft echter zitten op de merkwaardige inconsistentie
die wij dan in ons burgerlijke rechtssysteem zouden hebben, namelijk dat er
wel een aansprakelijkheid ontstaat vanwege de onrechtmatige daad, maar dat
die afgekapt zou worden voordat iemand ooit redelijkerwijs actie kan hebben
ingesteld.Ik ga straks nog nader in op de concrete voorstellen van mevrouw Broekers
en de heer Van de Beeten. Het voorstel van mevrouw Broekers komt er in hoge
mate op neer dat het systeem zo veel mogelijk moet blijven zoals het is, dus
een neen, tenzij. De heer Van de Beeten komt met zijn voorstel uit op een
ja, tenzij. Zijn conclusie is dat er aanleiding is om het systeem te doorbreken,
zij het dat er ook reden is om voor die gevallen waarin dit tot onredelijke
resultaten leidt, de mogelijkheid te scheppen dat de rechter de eventuele
aansprakelijkheid kan matigen. Het enige wat de heer Van de Beeten en mij
verdeeld houdt, is de vraag of die mogelijkheid al bestaat of niet. Ik meen
dat die mogelijkheid al wel bestaat. Dit zijn in alle eenvoud de twee zaken
die spelen.De heer Kox (SP):Er is nog een derde kwestie die speelt. Het is namelijk de vraag of deze
regeling voor een beperkte groep met terugwerkende kracht zou kunnen gelden.Minister Donner:Dat klopt. Ik ben daar in de gauwigheid aan voorbijgegaan, maar de derde
kwestie is of dit pas over twintig jaar effect moet hebben of dat dit eventueel
al eerder het geval moet zijn. Dit is trouwens iets anders dan terugwerkende
kracht.Op 8 juli heb ik de Kamer een brief gestuurd naar aanleiding van haar
vragen in tweede termijn. Ik ga nog even kort in op de reactie die ik daarin gegeven heb. Ik denk niet dat mevrouw Broekers en ik moeten
proberen om elkaar iets wijs te maken over de strekking van het wetsvoorstel.
Dit strekt ertoe om een regeling te geven in een strijd tussen twee fundamentele
rechtsbeginselen. Het eerste rechtsbeginsel is de rechtszekerheid dat geschillen
op een goed moment een einde hebben. Op een gegeven moment moet er ook zekerheid
ontstaan voor personen over hun situatie. Dat is de ene situatie en die situatie
houdt in dat de verjaringstermijn voorrang heeft. Dan kun je, zoals de Hoge
Raad of eventueel bij wet, nader regelen dat het onder bepaalde omstandigheden
anders is, maar in wezen heeft de verjaringstermijn absolute voorrang. De
andere kant is het beginsel van billijkheid. Dat wil zeggen dat wie schade
ondervindt als gevolg van een onrechtmatige daad minstens in de gelegenheid
gesteld moet worden om die schade te verhalen. Het voorstel van mevrouw Broekers
komt er in wezen op neer dat de absolute verjaringstermijn intact wordt gelaten,
maar dat die alleen in uitzonderlijke gevallen wordt doorbroken.Ik heb al aangegeven dat ik op zichzelf begrip heb voor de zorgen die
zijn geuit, omdat het wetsvoorstel in concrete gevallen onrechtvaardig kan
uitpakken. In die situatie ben ik ervoor om de weg te kiezen die de heer Van
de Beeten heeft gekozen, namelijk via de mogelijkheid van het matigingsrecht.
In wezen komt het voorstel van mevrouw Broekers erop neer dat de verjaringstermijn
wordt opgerekt, dat wil zeggen dat die in bepaalde gevallen niet geldt. Dat
doe je vervolgens weer onder voorwaarden, waarbij je de facto het grootste
deel terugneemt van wat je eerst gegeven hebt. De logische consequentie zal
in die omstandigheden zijn dat het wetsvoorstel wordt afgewezen en dat je
het laat bij de bestaande jurisprudentie van de Hoge Raad. Door het codificeren
van die jurisprudentie in het wetsvoorstel wordt de situatie alleen nog maar
onduidelijker. Dan wordt namelijk onduidelijk in hoeverre de jurisprudentie
van de Hoge Raad geldt. Het kan dan ook weer anders uitgelegd worden of er
kan een andere dynamiek ontstaan. In wezen is het dan duidelijker om de absolute
verjaringstermijn te laten bestaan.De heer Van de Beeten (CDA):Ik kan het betoog van de minister volgen. Bij mij is echter wel de vraag
gerezen of het wijs is om de absolute verjaringstermijn te doorbreken, nu
de jurisprudentie er is en de weg naar schadevergoeding door de Hoge Raad
geopend is voor grote categorieën van letselschadeslachtoffers. Is het
niet beter om die dynamiek af te wachten en te kijken hoe zich dat in de rechtspraktijk
ontwikkelt, alvorens dit wetsvoorstel in het Staatsblad te brengen?Minister Donner:Ik denk dat dit niet juist is. In de eerste plaats is het bij dit soort
vragen een verantwoordelijkheid van de wetgever om de regels te stellen. In
de tweede plaats stel ik vast dat de jurisprudentie zich zo ontwikkelt onder
invloed van dit wetsvoorstel. Anders ontstaat de situatie dat ik de stimulans
laat liggen in afwachting van de verdere ontwikkeling van de jurisprudentie.
Het punt is dat de Hoge Raad blijft uitgaan van het beginsel "nee, tenzij".
Dat is het fundamentele punt en ik meen dat dit punt in dit wetsvoorstel de
voorkeur verdient. Hiermee geeft de wetgever ten principale aan dat er ook
aansprakelijkheid moet zijn in de situatie dat de schade als gevolg van onrechtmatig
handelen zich pas openbaart na afloop van de verjaringstermijn. Dan kun je
spreken over de beperking daarvan en wat er moet gebeuren in onredelijke gevallen.
Het uitgangspunt is dat wie onrechtmatig handelt voor de schade opdraait,
tenzij dat onredelijk is. De Hoge Raad gaat er daarentegen van uit dat de
verjaringstermijn voorgaat, ook als het onrechtmatig handelen betreft. Alleen
in het uitzonderlijke geval dat het onredelijk is voor het slachtoffer gaat
het anders. Een bijkomend argument is dat het voorstel van mevrouw Broekers
juist door de ingewikkelde regeling ertoe zou leiden dat de facto in alle
voorkomende gevallen geprocedeerd zal moeten worden tot aan de Hoge Raad om
te bekijken wat de grenzen van het systeem zijn, want in wezen wordt er een
uitzondering gecreëerd, zij het onder voorwaarden. Dat doet mijns inziens
afbreuk aan het uitgangspunt, namelijk het beginsel van handhaving van de
rechtszekerheid.Het voorstel van de heer Van de Beeten spreekt mij meer aan. Anders dan
het voorstel van mevrouw Broekers biedt dit ook een oplossing voor die gevallen
waarbij ook naar huidig recht de vordering nog niet zou zijn verjaard maar
er door het grote tijdsverloop ondertussen een overgang van de onderneming
of erfopvolging heeft plaatsgevonden. Toekenning van de volledige schadevergoeding
zou ook vanwege het ontbreken van dekking in dat geval onaanvaardbaar kunnen
zijn. Wel ben ik van mening dat het niet nodig is om een specifiek matigingsrecht
in de wet op te nemen. Artikel 109 van Boek 6 biedt volgens mij op dat punt
al voldoende ruimte. De heer Van de Beeten betwijfelt dat omdat het volgens
hem niet mogelijk is om die bepaling in dat kader tot 0 terug te brengen.
Ook betwijfelt hij of bij letselschade matiging wel mogelijk is. In de brief
heb ik al aangegeven dat ik er niet aan twijfel dat het matigingsrecht het
ook mogelijk maakt om tot 0 te reduceren. Zelfs als er een fundamenteel verschil
tussen het achterwege laten en het matigen zou zijn, komt dat in het uiterste
geval op één euro uit, namelijk de matiging tot één
euro of matiging van zelfs die laatste euro. In wezen gaat het daar om. Ik
denk dat matiging een specifieke uitwerking is van de redelijkheid en billijkheid,
hetgeen met zich brengt dat een schadevergoedingsplicht ook geheel buiten
toepassing kan worden gelaten. Wat dat betreft is artikel 2 van Boek 6 heel
duidelijk. Daarin wordt bepaald dat een krachtens de wet geldende regel niet
van toepassing is voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven
van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Daar ligt het beginsel
vast dat de regel ook buiten werking blijft. Daarmee ga ik ervan uit dat het
matigingsrecht op dat punt zo nodig ook tot 0 kan worden gereduceerd.Artikel 109 noemt niet de aard van de schade als omstandigheid waarop
moet worden gelet als het gaat om de vraag of toekenning van een volledige
schadevergoeding tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen zou leiden. Er is dan
ook geen uit de wet voortvloeiende belemmering voor matiging van de schadevergoedingsplicht
in het geval van letselschade. Als ik derhalve zou willen beantwoorden aan
de vraag van de heer Van de Beeten, zou ik niet weten hoe ik dat artikel 109
moet aanpassen om duidelijk te maken wat men zou willen, want dat ligt er
naar mijn mening al duidelijk in vast. Als je dat artikel 109
nader bestudeert, biedt dat volgens mij al voldoende ruimte om tot een aanvaardbare
oplossing te komen voor de gevallen waarover wij het nu hebben. Het gaat om
situaties waarbij er door het grote tijdsverloop geen verzekeringsdekking
meer is. Vooral bij de overgang van ondernemingen en bij erfopvolging zou
dat kunnen voorkomen.Daarnaast is door sommigen de vrees geuit dat het wetsvoorstel mogelijk
ingrijpende consequenties kan hebben voor thans nog niet geheel te overziene
risico's met mogelijke gevolgen in de toekomst. In de parlementaire geschiedenis
wordt bij artikel 109 als motivering voor die bepaling aangevoerd dat in een
ingewikkelder wordende samenleving en bij een grotere verspreiding van technisch
gecompliceerde en potentieel gevaarlijke zaken de kans steeds groter wordt
dat iemand een ander schade berokkent en dat het niet steeds redelijk is dat
deze schade in volle omvang voor rekening van de veroorzaker dient te komen.
Bij artikel 109 is dus in het bijzonder gedacht aan onvoorziene risico's van
potentieel gevaarlijke zaken. In artikel 109 worden twee omstandigheden genoemd
die voor de gevallen waarover wij het hier hebben, gelden als aanwijzingen
dat matiging geïndiceerd is.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Is het matigingsrecht niet ingevoerd in het nieuwe BW omdat de risicoaansprakelijkheid
enorm is uitgebreid?Minister Donner:Dat is een van de factoren die genoemd is. Het gaat ook om de aangenomen
spreiding. Artikel 109 is echter niet specifiek in het leven geroepen voor
de risicoaansprakelijkheid.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Het lijkt mij goed om de parlementaire geschiedenis ook op dit punt goed
te schetsen. Het matigingsrecht is met name ingevoerd vanwege een enorme uitbreiding
van de risicoaansprakelijkheid in het nieuwe BW.Minister Donner:Ik neem aan dat u bedoelt "in het bijzonder" in plaats van "met name".
Het kan heel wel zijn dat dit punt in de discussie een rol heeft gespeeld.
Het is evenwel altijd gevaarlijk om bepalingen in het licht van een discussie
te plaatsen die eerder heeft plaatsgevonden. Natuurlijk kan dat beeld op dat
moment voor ogen hebben gestaan, maar als het wetsvoorstel zoals het voorligt
wordt aanvaard, dan moet deze discussie duidelijk maken dat de Kamer in dit
geval ook aan artikel 109 denkt. Daarmee wordt de wetsgeschiedenis en de uitleg
van artikel 109 uitgebreid. Anders ontstaat de vreemde situatie dat een wetsbepaling
wel kan worden gewijzigd, maar de wetsgeschiedenis niet. Nee, wij wijzigen
met deze discussie in wezen ook de wetsgeschiedenis en de uitleg van artikel
109 als het wetsvoorstel wordt aanvaard zoals voorgesteld.In artikel 109 wordt ook de tussen partijen bestaande rechtsverhouding
genoemd. Deze is in dit geval atypisch omdat het gaat om de aansprakelijke
persoon die niet de veroorzaker van de schade is maar in beginsel wel de schade
moet vergoeden. Ook dat lijkt mij een aanwijzing dat matiging op zijn plaats
kan zijn met toepassing van artikel 109. Ik verwacht dan ook dat artikel 109
telkens een adequate oplossing kan bieden voor deze gevallen. Dat laat onverlet
dat de wetgever alsnog kan ingrijpen.Ik huiver ervoor om de beslissing over een wetsvoorstel te laten berusten
op een verschil van mening over de uitleg van een bepaling waarbij geldt dat
de bepaling zelf geen van beide uitleggen uitsluit. Ik zie dan ook niet op
welke wijze ik de bepaling moet wijzigen als deze niet beantwoordt aan het
gewenste. Op dit punt zijn verschillende mogelijkheden: wij wachten af totdat
uit de rechtspraak blijkt dat een en ander niet mogelijk is, waarna er tijd
is om te wijzigen, of wij leggen de vraag voor een deskundig oordeel voor
nadat het wetsvoorstel is aanvaard. Als geconcludeerd wordt dat een en ander
niet mogelijk is, dan hebben wij nog twintig jaar de tijd om de wet te wijzigen.De heer Van de Beeten (CDA):Ik maak twee opmerkingen, namelijk over een eerdere zin van de minister
en over de laatste zin van de minister. Ik heb niet voorgesteld om artikel
109 te wijzigen. Ik heb voorgesteld om met betrekking tot deze categorie zaken
een specifieke matigingsbevoegdheid op te nemen. Ik ben er namelijk huiverig
voor om door een debatje in de Eerste Kamer over de betekenis van artikel
109, een sluis open te zetten. Wij weten als wetgever immers niet precies
wat het maatschappelijk effect daarvan zal zijn. De minister gaf al aan dat
wij niet voor alles en nog wat naar de Hoge Raad moeten stappen om tot afbakening
te komen. Ik deel dat standpunt, ook op dit punt.De minister zei zojuist dat hij eventueel zou laten studeren op de vraag
of hier een probleem ligt, en dat er vervolgens 20 jaar de tijd is om te bekijken
of dat kan worden opgelost. Dit is maar ten dele waar. Als over vijf jaar –
mijn eerste optreden in deze Kamer geeft aanleiding om over zo'n termijn te
spreken – een wetsvoorstel wordt ingediend, is er wel een overgangsproblematiek
van vijf jaar gecreëerd.Minister Donner:Daarmee ben ik het niet helemaal eens. Het matigingsrecht geldt op het
moment dat de bevoegdheid wordt gegeven. Als over 20 jaar de zaak voor de
rechter komt, zal het matigingsrecht gelden voor het moment dat het gold.
De invoering van artikel 109 betekent niet dat alle gevallen van voor de invoering
van het BW niet onder dat matigingsrecht vallen. Althans, dat neem ik nu enigszins
instinctief aan, maar ik geloof dat ik het juist heb. Er is dus geen extra
overgangstermijn.Het gevaar van het opnemen van een bepaling die preciseert in welke gevallen
het uitdrukkelijk wel moet gebeuren, schept een a-contrario-redenering voor
de bepaling waarover het gaat. Die effecten heeft de wetgever niet onder controle.
Derhalve is het in alle gevallen verstandiger om zo te handelen, behalve indien
zonder meer moet worden aangenomen dat het niet zo is. Dit laatste is het
geval als de rechtspraak in die richting wijst. Wij verschillen niet van mening
over het effect maar wel van oordeel over of het nu al wel of niet in de wet
vastligt. Het gaat dus om een uitlegvraag. Als de Kamer zulks uit zou spreken,
ben ik gaarne bereid om dat te laten onderzoeken en naar bevind van zaken
te handelen. Ook dan gaat het om het heel zorgvuldig voorkomen van averechtse
effecten omdat artikel 109 die mogelijkheden omvat. In alle eerlijkheid denk
ik dat de vrees dat sluizen worden geopend, ongegrond is. Hiermee wordt een
uitleg gegeven in het kader van deze regeling. Ik heb al aangegeven
waarom de typische kenmerken van de gevallen die wij hier bespreken, aanleiding
zouden kunnen zijn om, in het licht van de algemene bepaling van artikel 109
en de uitleg die daaraan is gegeven, ervan uit te gaan dat de matiging zich
zou voordoen. Ik verkondig op dit punt echter niets nieuws en verander niets
aan de bepaling. Het enige wat ons wellicht verdeeld houdt, is de vraag of
het matigingsrecht tot nul kan doorgaan of ophoudt bij één euro.
Als ervan wordt uitgegaan dat er aansprakelijkheid is, is dit niet onredelijk.Ik heb al aangegeven dat het punt ten aanzien van de extra garantieregeling
inzake beroepsrisico's nog zal worden nagevraagd. De heer Witteveen heeft
in de tweede termijn nogmaals de vraag aan de orde gesteld of de tegemoetkoming
voor asbestslachtoffers niet te laag is. Het zou niet juist zijn als de overheid
de aansprakelijkheid van de werkgever overneemt en de volledige schade zou
vergoeden. Over wat de omvang van de tegemoetkoming zou moeten zijn, kan men
eindeloos debatteren. De tegemoetkoming van € 15.882 vormt naar
mijn idee een adequate weerspiegeling van de maatschappelijke verantwoordelijkheid
bij dit probleem. In de toekomst krijgen asbestslachtoffers op basis van de
genoemde garantieregeling gewoon aanspraak op schadevergoeding. Ik doel op
de regeling die thans in de maak is bij het ministerie van SZW, waarmee het
probleem in de toekomst vervalt.De heer Witteveen (PvdA):De minister vindt het bedrag van ongeveer € 15.000 de maatschappelijke
verantwoordelijkheid redelijk weerspiegelen. Dit bedrag is echter slechts
eenderde van de schade die, als het niet zou zijn verjaard, bij de rechter
zou kunnen worden geclaimd. In dat licht zie ik het redelijke ervan niet in.Minister Donner:Nee, ik heb niet aangegeven dat dit een redelijke weergave van de schade
is. Dit is een redelijke weergave van de maatschappelijke verantwoordelijkheid
in dezen.De heer Witteveen (PvdA):Dan zou het interessant zijn om te weten hoe dat abstracte begrip "maatschappelijke
verantwoordelijkheid" in zulke kwantitatieve termen kan worden vertaald. Wat
mij betreft denkt de minister daarover na tot mijn derde termijn, want ik
wil hier zeker nog op terugkomen.Minister Donner:Ik kan u meteen antwoord geven. Als ik niet op deze wijze kan aantonen
dat het een adequate weergave is, dan kan ik ook niet aantonen dat het geen
adequate weergave is. Net als bij het probleem van Gödel, biedt de logica
in dit geval geen soelaas. De wetgever heeft deze keuze ten aanzien van de
regeling gemaakt en er is nu geen aanleiding om dat te veranderen. Ik heb
ook geen aanleiding om te menen dat het anders zou moeten. Natuurlijk kan
men hierover eindeloos heen en weer praten omdat het niet gaat om de volledige
schade, maar dat feit was op dat moment al bekend. De discussie kan daarover
geopend worden, maar niet op dit moment.De heer Kox (SP):Ik heb niet zo veel verstand van juristerij, maar ik weet wel het een
en ander van het feitelijke probleem. Ik ben vanaf het begin betrokken geweest
bij deze kwestie rondom de asbestslachtoffers. Een van de eerste gesprekken
hierover werd gevoerd met toenmalig staatssecretaris Linschoten. Destijds
heeft hij gezegd: als vertegenwoordiger van de regering erken ik het probleem,
maar ik vind het passend dat eerst gekeken wordt op welke wijze anderen hun
deel van de verantwoordelijkheid kunnen nemen en pas daarna moet je bij mij
terugkomen.Zo is het ook gegaan. Er is gesproken met verzekeraars, werkgevers, vakorganisaties,
longartsen enz. Daaruit is onder andere het Asbestinstituut voortgekomen.
Uiteindelijk heeft de regering haar verantwoordelijkheid genomen voor de problematiek
van de verdwenen werkgevers waarover het hier gaat, en daaruit is dat bedrag
voortgekomen. Het is echter altijd een discussie gebleven of dat wel redelijk
was. De maatschappelijke verantwoordelijkheid wordt genomen door werkgevers
en verzekeraars waar deze vinden dat zij die moeten nemen. De overheid is
natuurlijk ook partij in dezen omdat zij verantwoordelijk was voor de wetgeving.Als de minister zegt dat het volgens hem een juiste uitdrukking is van
de verantwoordelijkheid die de overheid moet nemen, dan heeft hij een andere
mening dan de toenmalige staatssecretaris Linschoten in 1994/1995. Deze zei
dat eerst moest worden gekeken wie er nog meer zijn verantwoordelijkheid moest
nemen.De voorzitter:De interrupties moeten wat korter.De heer Kox (SP):Ik probeerde vijftien jaar ervaring samen te vatten voor de minister.De voorzitter:Dat kunt u in uw eigen termijn doen.Minister Donner:Laat ik het dan als volgt herformuleren: het kabinet heeft vooralsnog
geen aanleiding voor de conclusie dat de regeling zoals die toen is getroffen,
thans onredelijk of onredelijker dan toen zou zijn.De heer Kox (SP):Als wij het er dan maar over eens zijn dat de regering toen niet heeft
gezegd: dit is ons deel van de verantwoordelijkheid. Het is een bod geweest
dat toen is neergelegd.Minister Donner:Akkoord, wat dat betreft buig ik voor uw langere ervaring op dit dossier.De heer Holdijk vroeg mij om een nadere uitleg over het "ja, tenzij" van
het wetsvoorstel ter onderscheiding van het "nee, tenzij" van de jurisprudentie
van de Hoge Raad. Hij vraagt zich af wat het "tenzij" van het wetsvoorstel
inhoudt waarin in wezen de absolute verjaringstermijn ongeclausuleerd wordt
doorbroken. "Ja" houdt in dat er geen absolute verjaringstermijn meer gehanteerd
wordt. "Tenzij" doelt zowel op de beperking met betrekking tot de indiening
van de claim als op de beperkingen die algemeen zijn opgenomen in het Burgerlijk
Wetboek. Van dit laatste noem ik als voorbeeld de matigingsmogelijkheid en
de beperking die in alle gevallen uit artikel 2 van het zesde boek voortvloeit,
namelijk redelijkheid en billijkheid.Mevrouw De Wolff heeft voor het overgangsrecht een tussenoplossing voorgesteld
waarvan een groot aantal asbestslachtoffers zou profiteren van wie de vordering
voor de inwerkingtreding nog niet is verjaard, maar bij wie de schade zich
nog moet openbaren. Ik heb in eerste termijn al aangegeven dat een dergelijk
overgangsrecht mogelijk was geweest, maar dat ervoor is gekozen om dit geen
onderdeel te maken van het samenhangende pakket. Zij stelt nu dat er een aantal
ontwikkelingen is geweest, zoals de jurisprudentie van de Hoge Raad, waardoor
de samenhang van het pakket niet meer actueel is. Dat lijkt mij niet juist.
De Hoge Raad is binnen de beperkte grenzen van het huidige recht met een oplossing
gekomen voor een beperkte groep slachtoffers. Het wetsvoorstel wil in de toekomst
zekerheid bieden aan alle slachtoffers. De uitspraak van de Hoge Raad gaf
daarom geen aanleiding om niet door te gaan met de behandeling van het wetsvoorstel
of om op dat punt tot een ingrijpende wijziging te komen. Het compromis was
dat wij voor de overgangstermijn niets zouden doen en de Hoge Raad wel. Er
is dus geen aanleiding om het wetsvoorstel uit te breiden.Ik zal nog een misverstand uit de wereld helpen. Kennelijk is de indruk
gewekt dat het onthouden van terugwerkende kracht onderdeel was van een afspraak
met alle betrokkenen. Dat heb ik niet bedoeld te zeggen. Na overleg met alle
betrokkenen is voor een pakket van maatregelen gekozen, te weten oprichting
van het Asbestinstituut, de regeling en het wetsvoorstel. Er is gebleken dat
bij invoering van terugwerkende kracht verzekeraars en werkgevers niet bereid
zouden zijn om mee te werken aan het Asbestinstituut. Dat is verscheidene
malen buitengewoon helder geworden. Wijziging van de verjaringsregeling kon
dan ook niet los worden gezien van de bredere context van de problematiek
van de asbestslachtoffers. In die situatie bestaat dus een zekere samenhang.
Wij konden indertijd kiezen voor terugwerkende kracht en geen Asbestinstituut
of andersom.De heer Kox (SP):Wij zijn nu inmiddels weer een aantal jaren wijzer. Volgens mij is iedereen
erg tevreden over het Asbestinstituut, zeker nadat staatssecretaris Rutte
een voorschotregeling heeft ingesteld. Het probleem dat vanaf de eerste dag
op tafel lag, namelijk dat de verjaring vreselijk onrechtvaardig kan uitpakken,
bestaat echter nog steeds. Op dit punt zou voortschrijdend inzicht ertoe kunnen
leiden dat er alsnog iets voor wordt geregeld. De minister deed een beroep
op zijn instinct bij de uitleg van een bepaald wetsartikel. Dat moet soms.
Ik doe nu een beroep op het instinct van volgens mij iedereen die deze discussie
is gaan voeren omdat er iets moest gebeuren voor asbestslachtoffers die door
deze regeling uit de boot zouden vallen. Het rare is dat er voor van alles
iets wordt geregeld, behalve voor het probleem dat moest worden opgelost.Minister Donner:Ik kan dat misschien oplossen. Ik heb inmiddels nadere informatie over
het onderwerp waarover u een vraag stelde. Als de extra garantieregeling zoals
die nu wordt opgesteld in werking treedt, vallen asbestslachtoffers daaronder
wanneer de problemen zich nadien openbaren, ook wanneer de oorzaak op een
eerder moment lag.De heer Kox (SP):Dat is buitengewoon goed nieuws. Betreft dat alle asbestslachtoffers die
werknemer waren?Minister Donner:Dit betreft inderdaad de slachtoffers in de verhouding werkgever-werknemer.De heer Kox (SP):De laatste jaren hebben zich erg veel asbestslachtoffers gemanifesteerd
die via indirecte besmetting, bijvoorbeeld via erven en wegverhardingen, asbestkanker
hebben opgelopen. Die groep blijft over. Het zou fijn zijn als u zegt dat
de beroepsziekteregeling het gaat doen en dat de afspraken met de werkgevers
op dat punt niet gelden. Er blijft een zeer beperkte groep over en daar zou
het veel makkelijker voor kunnen worden geregeld.Minister Donner:Dat is een andere discussie. Het wetsvoorstel is een product van het overleg.De heer Kox (SP):Het ging over de asbestslachtoffers. Wij regelen nu iets voor andere mensen.Minister Donner:Daar ben ik het mee eens. Dit was een totaalpakket van maatregelen dat
werd voorgesteld door De Ruiter. Ik heb gezegd dat de overgangsregeling die
nu voorligt voorwerp was van een discussie over een regeling voor asbestslachtoffers
in die situatie. Daar is dit het product van. Dan kan niet na een aantal jaren
worden gezegd dat het wetsontwerp moet worden veranderd. Dat zou namelijk
betekenen dat wij nu de hele wettelijke regeling moeten ophouden totdat er
een andere regeling is.De heer Kox (SP):Ik zal in de derde termijn een alternatieve oplossing aandragen.Minister Donner:Dan moet er worden gekeken of er voor die groep alsnog een regeling moet
komen.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20032004-176-181.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl