Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk gezag van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd partnerschap (27047)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 39-46

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-10-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 2, pagina 39-46

02-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27047Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 46-58
Installatie van mevrouw A. Broekers-KnolPagina 23-23
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 2 oktober 2001)Pagina 59-59
Benoeming leden stembureau voor de verkiezing voorzitter en ondervoorzitter der KamerPagina 24-24
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk gezag van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd partnerschap (27047)Pagina 39-46
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met kwijting aan bestuurders en commissarissen (27483)Pagina 26-27
Noot 1 (zie blz. 23): Rapport van de commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrief van mevrouw A. Broekers-KnolPagina 60-60
Verkiezing van de eerste ondervoorzitter der KamerPagina 24-26
Verkiezing van de voorzitter der KamerPagina 24-24
Presentie en opening (dinsdag 2 oktober 2001)Pagina 23-23
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Waarborgwet 1986 met betrekking tot de uitoefening van toezicht op de naleving (26258)Pagina 27-28
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 28-39
Lijst van besluiten (dinsdag 2 oktober 2001)Pagina 58-59

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk gezag
van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd partnerschap (27047).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Timmerman-Buck, die ik gelukwens
met haar verkiezing tot voorzitter van de CDA-fractie.Voorzitter: Lycklama à NijeholtMevrouw Timmerman-Buck (CDA):Dank voor de felicitatie, voorzitter.Voor ons ligt het voorstel om Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek te wijzigen,
opdat bij het geregistreerd partnerschap sprake kan zijn van gezamenlijk gezag
van rechtswege. Meer precies wordt voorgesteld om gezamenlijk gezag over een
staande een geregistreerd partnerschap geboren kind van rechtswege toe te
kennen aan een ouder en zijn geregistreerde partner die niet de ouder is,
tenzij het kind tevens in familierechtelijke betrekking staat tot een andere
ouder. Wat is nu eigenlijk het probleem? Is er eigenlijk wel een probleem,
althans een probleem waarvoor de overheid verantwoordelijk dient te worden
gesteld? Op deze twee vragen zal ik achtereenvolgens ingaan.Wat is het probleem? Dat ligt niet in de onmogelijkheid van het verkrijgen
van gezamenlijk gezag als zodanig. Dat kan immers op grond van de vigerende
wetgeving worden verkregen door aantekening van gezamenlijke gezagsuitoefening
in het gezagsregister bij het kantongerecht op verzoek van beide ouders. In
beginsel is in die situatie geen rechterlijke tussenkomst nodig. Een positieve
beslissing van de rechtbank is wél vereist in het geval van een gezamenlijk
verzoek van de ouder en diens partner die geen ouder is om gezamenlijk het
gezag te kunnen uitoefenen.De ratio van het wetsvoorstel is gelegen in het ontstaan van een gezagsvacuüm.
Immers, als bij een geregistreerd partnerschap de ouder van het kind bij of
kort na de geboorte overlijdt of niet meer bevoegd is het gezag uit te oefenen,
wordt diens partner niet onmiddellijk met het gezag bekleed. De vraag die
als eerste rijst, betreft de omvang van het probleem. Daarop bevraagd, heeft
de staatssecretaris geantwoord niet bekend te zijn met situaties waarin daadwerkelijk
sprake was van een gezagsvacuüm en waarbij dit tevens een probleem was.
Sterker nog, zij heeft in de nota naar aanleiding van het verslag gesteld
dat er in het algemeen geen vrees is dat bij de geboorte van een kind binnen
een geregistreerd partnerschap adequate gezagsuitoefening zal ontbreken. Dit
onder de toevoeging dat aanstaande, niet met elkaar gehuwde ouders zich in
het algemeen goed laten voorlichten over de gevolgen voor het kind in verband
met het ongeregistreerd of ongehuwd zijn. De enige pijler waarop het wetsvoorstel
rust, is dat het beter is te voorkomen dat problemen ontstaan doordat sprake
is van een gezagsvacuüm. De rechtsgrond van een wetsvoorstel kan
heel wel gelegen zijn in het voorkómen van problemen. Echter, wil het
ingrijpen van de overheid maatschappelijk relevant zijn, dan moet wel redelijkerwijs
aannemelijk zijn gemaakt dat die problemen zich daadwerkelijk alsook in enige
substantiële mate zullen voordoen. Dat is naar de mening van de CDA-fractie
niet geschied.Geredeneerd zou nog kunnen worden dat niet of niet alleen de omvang van
een maatschappelijk ongewenste situatie grond kan zijn voor nieuwe regelgeving,
maar tevens de ingrijpendheid ervan voor de betrokkenen. Kort gezegd, niet
of niet alleen de kwantiteit, maar de kwalificatie uit anderen hoofde van
een situatie als voorwerp van overheidszorg kan leiden tot wetswijziging.
Het belang van het kind kan een dergelijke rechtsgrond zijn omdat de overheid,
zoals wij dat in de christen-democratie uitdrukken, schild voor de zwakke
dient te zijn. Daarbij dient evenwel te worden bedacht dat de opvoeding en
verzorging, met alle daarbij behorende, ook juridische, maatregelen die ouders
of verzorgers kunnen nemen, primair behoren tot de verantwoordelijkheid van
de ouders of verzorgers en niet primair tot die van de overheid. Op dit aspect
zal ik nu nader ingaan. Gaan wij na wat het gezagsvacuüm concreet zou
kunnen betekenen in termen van geschonden belangen, dan kan gedacht worden
aan een leemte in de behartiging van de vermogensrechtelijke belangen als
het kind erfgenaam is. Als ik het goed heb gezien – anders hoor ik het
graag van de staatssecretaris – is dit ook het enige mogelijke substantiële
belang dat is genoemd. Echter, voor de behartiging van die vermogensrechtelijke
belangen is, zoals wordt toegegeven in de memorie van antwoord, een gezagsvoorziening
niet noodzakelijk. Wij kennen immers de mogelijkheid van het benoemen van
een bewindvoerder door de kantonrechter. Tevens kan gewezen worden op de eveneens
reeds bestaande mogelijkheid om bij testament te voorzien in een bewindvoering.
Het nemen van deze maatregel is een verantwoordelijkheid van de ouder. Het
eventueel ongebruikt laten van deze mogelijkheid kan worden tegengegaan door
actieve voorlichting van de kant van de overheid, bijvoorbeeld in de folders
over het geregistreerd partnerschap. Kan de staatssecretaris aangeven waarom
dit niet is gebeurd? Deelt zij de opvatting van de CDA-fractie dat het ongebruikt
laten van de mogelijkheden, die de wetgever thans reeds biedt aan de ouder,
geen reden kan zijn om die verantwoordelijkheid van burgers dan maar over
te nemen?In dit verband zij ook gewezen op de mogelijkheid om bij testament een
voogd – meestal de geregistreerde partner – aan te wijzen, wiens
benoeming door de kantonrechter ook volgens de staatssecretaris in de regel
niet veel tijd hoeft te kosten. In de memorie van antwoord stelt de staatssecretaris
in antwoord op vragen van de SGP en de ChristenUnie dat de vraag rijst "of
in het belang van het kind steeds van de moeder gevraagd mag worden dat zij
hiertoe een testament maakt". Ook hier weer klinkt door dat het niet nemen
van de verantwoordelijkheid door de ouder ten behoeve van het kind door geen
gebruik te maken van bestaande adequate juridische instrumenten zou moeten
leiden tot overname van die verantwoordelijkheid door de overheid. De CDA-fractie
meent dat het van tweeën één is. Ofwel de primaire verantwoordelijkheid
van de ouder voor de belangenbehartiging van het kind wordt erkend en in dat
geval moeten de gevolgen van bijvoorbeeld het niet bij testament voorzien
in een bewindvoering of aanwijzing van een voogd worden gedragen. Ofwel het
belang van het kind wordt in dezen ten principale gerekend tot de primaire
verantwoordelijkheid van de overheid. Echter, in dat geval is het inconsistent
om te wijzen op mogelijke gebreken bij bestaande regelingen die uitgaan van
de eerste verantwoordelijkheid van ouders. Het gaat dan immers niet om die
gebreken maar om de regelingen als zodanig, aangezien die strijden met het
uitgangspunt dat het principieel de overheid is die een gezagsvacuüm
dient te voorkomen. Overigens, als het belang van het kind in dezen werkelijk
een zo substantieel en principieel gewicht moet worden toegekend, dat het
de overheid is die een gezagsvacuüm dient te voorkomen, dan was het consequent
geweest dat gewicht doorslaggevend te laten zijn bij een geregistreerd partnerschap
van twee mannen, die op grond van de voorgestelde wetswijziging verstoken
blijven van gezamenlijk gezag van rechtswege. Graag verneem ik de reactie
van de staatssecretaris hierop.Voorzitter. De vraag wie waarvoor verantwoordelijk is als het gaat om
het belang van het kind, moet naar de mening van mijn fractie ook in het licht
worden gesteld van een visie op de taak van de overheid ten aanzien van de
verschillende leefvormen. Bekend is dat mijn fractie uitermate kritisch staat
tegenover het bestaansrecht van het geregistreerd partnerschap na de openstelling
van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht. Wil men dat bestaansrecht
verdedigen, dan zal in ieder geval sprake moeten zijn van een substantieel
onderscheid tussen het huwelijk enerzijds en het geregistreerd partnerschap
anderzijds. De staatssecretaris stelt terecht in de nota naar aanleiding van
het verslag dat bij de totstandkoming van het geregistreerd partnerschap steeds
is aangegeven dat deze figuur geen gevolgen zal hebben voor de verhouding
tot kinderen die binnen een dergelijk partnerschap worden geboren of worden
verzorgd en opgevoed. Dit wetsvoorstel is in de ogen van de staatssecretaris
dan ook een "verstrekkende stap". Tevens ontkent zij niet dat met dit wetsvoorstel
het geregistreerd partnerschap meer gaat lijken op het huwelijk. De staatssecretaris
benadrukt echter de resterende verschillen die het ontbreken van familierechtelijke
betreffen met gevolgen voor bijvoorbeeld het erfrecht. Ook nationaalrechtelijk
en onderhoudsrechtelijk blijven er verschillen. De CDA-fractie wil de staatssecretaris
vragen waarom, als het belang van het kind zo krachtig als in dit wetsvoorstel
wordt getrokken in de sfeer van primaire overheidsverantwoordelijkheid, de
overige verschillen niet ook zoveel mogelijk worden opgeheven. Het is toch,
althans volgens de redenering van het wetsvoorstel, in het belang van het
kind om een zo sterk mogelijke rechtspositie te hebben?Met betrekking tot de evaluatie van het geregistreerd partnerschap zij
nog geconstateerd, dat de openstelling van het huwelijk en het voorliggende
wetsvoorstel twee belangrijke wijzigingen zijn sinds het bestaan van het geregistreerd
partnerschap die invloed kunnen hebben op keuzes van burgers voor het al dan
niet aangaan van een geregistreerd partnerschap of een huwelijk, het beëindigen
daarvan of de omzetting van de ene leefvorm in de andere. Kan
de staatssecretaris toezeggen, dat de evaluatie zodanig vorm zal worden gegeven
dat die mogelijke invloed zichtbaar kan worden?Voorzitter. De CDA-fractie hecht niet alleen aan een onderscheidend vermogen
tussen de verschillende rechtsvormen, maar ook aan het aanspreken van burgers
op hun verantwoordelijkheid als zij een keuze maken. Het is de vrijheid van
burgers om te kiezen voor een ongehuwd of ongeregistreerd samenwonen, een
geregistreerd partnerschap of een huwelijk. Die vrijheid is geen vrijblijvendheid.
De staatssecretaris heeft terecht gesteld dat, als ouders het gezag willen,
je van ze mag vragen zich te laten registreren als partner. Waarom dan niet
consequent geredeneerd en gesteld dat, als ouders gezag van rechtswege willen,
je van ze mag vragen te trouwen? Omdat in de memorie van antwoord naar mijn
indruk enigszins langs deze vraag van mijn fractie is heengegaan, zou ik het
op prijs stellen als de staatssecretaris daarop expliciet ingaat. Met belangstelling
wachten wij haar reactie af.Mevrouw Le Poole (PvdA):Voorzitter. Ik zou mevrouw Timmerman allereerst graag willen feliciteren
met haar fractievoorzitterschap. Ik betreur het echter dat wij dan niet meer
gezamenlijk en soms ook wel tegenover elkaar het woord zullen voeren over
dezelfde wetsvoorstellen.De PvdA-fractie staat positief tegenover het voorstel om in de voorliggende
wet genoemde gevallen van rechtswege gezamenlijk gezag te doen ontstaan. Dat
gaven wij al aan in het voorlopig verslag. Wel hebben wij vragen bij de wijze
waarop het voorstel is uitgewerkt. Het zijn enkele vragen over concrete bepalingen
in het voorstel en enkele vragen over de langere termijn.Ik kom eerst bij de concrete bepalingen. In het voorlopig verslag stelde
ik reeds een vraag met betrekking tot de artikelen 253aa en 253sa, namelijk
waarom het voorstel de regeling van beëindiging van het gezag getroffen
in artikel 251, lid 2, niet mede toepasselijk verklaart. Het ging mij er daar
vooral om of de toetsing van het belang van het kind inhoudelijk bij een beslissing
omtrent het gezag na beëindiging van het geregistreerd partnerschap niet
hetzelfde moet zijn als na echtscheiding. Uit het antwoord van de regering
heb ik begrepen dat zij met mij van mening is dat dit inderdaad het geval
is. Graag krijg ik de bevestiging dat ik dat goed heb begrepen.Na lezing van een artikel van prof. Doek in het blad Familie- en Jeugdrecht
van oktober 2000, onder de titel "Het gezag over minderjarigen", wil ik deze
vraag uitbreiden en aan de orde stellen of niet de hele regeling van de artikelen
251, de leden 2, 3 en 4, en 251a van toepassing moet worden verklaard bij
beëindiging van een geregistreerd partnerschap. Het is ons niet duidelijk
waarom niet een geheel of grotendeels gelijke regeling zou moeten gelden voor
de regeling van het gezag bij echtscheiding en dergelijke en beëindiging
van een geregistreerd partnerschap. Wij vragen ons met name af, of de belangen
van alle betrokkenen niet beter gewaarborgd zijn door de regeling die is getroffen
bij echtscheiding dan door de regeling van artikel 253n die van toepassing
is in alle andere gevallen dan direct na echtscheiding. Ik denk dan vooral
aan de mogelijkheid voor kinderen van twaalf jaar en ouder om een ambtshalve
beslissing van de rechter uit te lokken. Ik denk ook aan de procesrechtelijke
mogelijkheden om in het kader van een verzoekschriftprocedure alle vragen
rondom echtscheiding en nevenvoorzieningen aan de orde te stellen.Het lezen van het artikel van prof. Doek vestigde mijn aandacht ook op
het feit dat de regeling met betrekking tot beëindiging van het geregistreerd
partnerschap niet is aangepast aan een consequentie van dit wetsvoorstel;
bij ontbinding van het geregistreerd partnerschap kunnen ook gevolgen voor
minderjarigen ontstaan. Het is in dat verband niet goed begrijpelijk dat in
artikel 80d van Boek I BW wel allerlei andere nevenaspecten van de ontbinding
van het geregistreerd partnerschap worden genoemd, maar regelingen met betrekking
tot gezag, verzorging, opvoeding en onderhoud van de kinderen ontbreken.Ook het Wetboek van Rechtsvordering lijkt nog niet te zijn aangepast aan
het idee dat een geregistreerd partnerschap voortaan ook consequenties voor
kinderen heeft. Ik wijs bijvoorbeeld op artikel 828 WRv.Gelijktrekking van de regeling met betrekking tot het gezag in geval van
beëindiging van een geregistreerd partnerschap en een huwelijk kan ook
door de speciale regeling van artikel 251 e.v. te schrappen, en elders in
het BW en in het WRv de nodige aanpassingen te doen. Welke aanpak de voorkeur
verdient, hangt af van de vraag op welke manier de belangen van alle betrokkenen
met de minst nodige rompslomp het beste kunnen worden gewaarborgd.Ik zie evenwel geen reden voor verschíllende regelingen, behalve
mogelijk een historische reden. Ik hoor graag van de staatssecretaris hoe
zij tegenover deze ideeën staat. Mijn fractie ziet graag dat zij op zijn
minst toezegt, nog eens nadere studie te maken van de vraag of en op welke
manier de verschillende regelingen in geval van beëindiging van een huwelijk
en beëindiging van een geregistreerd partnerschap gelijk getrokken kunnen
worden. Van haar bevindingen wordt mijn fractie graag zo spoedig mogelijk
schriftelijk op de hoogte gesteld.Ik gaf reeds aan dat ik ook nog wat vragen over de langere termijn aan
de orde wil stellen. Bij de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede
Kamer gaf de staatssecretaris al aan dat de familierechtelijke wetgeving al
met al langzamerhand erg ingewikkeld is geworden. Een gewoon mens, en zelfs
een jurist, moet zich behoorlijk in de zaak verdiepen om te weten wat een
ouder of een voogd is terwijl het zo gewoon lijkt. Prof. Doek spreekt in zijn
artikel over de wetgeving met betrekking tot het gezag als een doolhof. Ik
realiseer mij dat er uit maatschappelijk en verdragsrechtelijk oogpunt goede
redenen waren om niet alles bij hetzelfde te laten. Is het echter niet tijd
om ons te bezinnen op hetgeen tot stand is gebracht? Dienen wij ons niet af
te vragen of de getroffen regelingen met betrekking tot het gezag wel de meest
logische en sluitende zijn? Daarbij kunnen bijvoorbeeld de vragen die prof.
Doek in zijn artikel stelt, betrokken worden, zoals de vraag over het verschil
tussen gezag en voogdij en de vraag of de rechtspositie van minderjarigen
wel consistent geregeld is. Ook de vragen die Van Teeffelen stelt in zijn
artikel Sociaal en biologisch ouderschap in het tijdschrift voor
Familie- en Jeugdrecht van mei 2001 over de positie van de biologische en
de sociale ouder en de minderjarige bij toepassing van artikel 1:253t BW,
kunnen aan de orde komen. Is het wellicht een idee om te komen tot een juridisch-inhoudelijke
evaluatie van alle hervormingen in het familierecht, vooral gericht op de
kwaliteit en uitvoerbaarheid van de wetgeving? Op die vraag hoor ik ook graag
een reactie van de staatssecretaris.De heer Holdijk (SGP):Mevrouw de voorzitter. Bij de behandeling van dit wetsvoorstel mag ik
het woord voeren namens de SGP-fractie en de fractie van de ChristenUnie.Voorzitter. Op 22 mei jongstleden behandelden wij in deze Kamer wetsvoorstel
27084 dat voorzag in de wijziging van de rechten en plichten van echtgenoten
en geregistreerde partners. Het zwaartepunt in dat voorstel was het schrappen
van de samenwoningverplichting Aan dat wetsvoorstel hebben onze fracties hun
stem niet kunnen geven. Bij de behandeling van dat wetsvoorstel werd ik op
aangename wijze verrast door de uitspraak van de staatssecretaris dat als
zij zich verplaatste in onze gedachtegang, het haar consequent voorkwam dat
wij het wetsvoorstel afwezen. Voor dat blijk van begrip voor onze positie
heb ik onze erkentelijkheid betuigd.Vandaag, bij het voorliggende wetsvoorstel, staan wij opnieuw voor een
punt waarop het uitermate lastig zal zijn om een brug te slaan tussen de benadering
van de regering en die van onze fracties. Dat is bij de behandeling van het
voorstel aan de overzijde op 20 maart jongstleden reeds gebleken. Want wat
de staatssecretaris bij eerdergenoemde gelegenheid opmerkte ten aanzien van
ónze consequente gedragslijn geldt omgekeerd evenzo voor de regering.
Immers, de regering hanteert als uitgangspunt dat het geregistreerd partnerschap
heeft te gelden als het wettelijk equivalent van het wettig huwelijk. Als
de regering bij de uitwerking van beide rechtsvormen in beginsel de eis van
gelijke behandeling stelt, is het nu voorliggende wetsvoorstel te beschouwen
als een consequentie van dat standpunt, ook al kent, zoals zo dikwijls bij
intrinsiek verschillende rechtsvormen, de eis van gelijke behandeling ook
hier zijn grenzen. Terecht wordt er in de memorie van antwoord aan deze Kamer
op pagina 2 op gewezen dat alleen reeds wat betreft de betrekkingen met kinderen
er tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap op zeker een zestal
facetten sprake is van verschillen.Met het wetsvoorstel wordt beoogd de verschillen, voorzover het betreft
de positie van kinderen, te verminderen, want geheel en al weggenomen zullen
de verschillen niet worden, in elk geval niet waar het huwelijken of geregistreerde
partnerschappen van personen van hetzelfde geslacht betreft. Nu beoogt het
wetsvoorstel, als wij het goed zien, niet als zodanig het wegnemen van de
verschillen tussen een huwelijk en een geregistreerd partnerschap, zelfs niet
wat betreft de positie van de kinderen. Immers, volgens de memorie van toelichting
is de ratio van het wetsvoorstel het voorkomen van een gezagsvacuüm,
bijvoorbeeld na het overlijden van een ouder. De gedachte hierbij is dat in
zulk een situatie het kind rechtspositionele risico's loopt en dat het belang
van het kind is gediend met een betere rechtsbescherming.Het is juist deze overweging geweest die het voor ons moeilijk heeft gemaakt.
Enerzijds geldt voor ons dat gelijkstelling c.q. gelijke behandeling van het
geregistreerd partnerschap met een huwelijk des temeer ongewenst is in gevallen
waarin de partners kinderen krijgen of die al hebben. Anderzijds zouden ook
wij niet willen dat de kinderen de dupe werden van de beslissingen of het
nalaten van beslissingen van hun ouder en diens partner. De vraag die wij
dan hebben te beantwoorden is hoe groot de risico's voor kinderen zijn als
de ouder tot wie zij in de familierechtelijke betrekking staan, wegvalt of
wanneer de ouder bij de geboorte onbevoegd is tot het gezag.Die laatste situatie, die zich natuurlijk kan voordoen is, lijkt ons toch
redelijk uitzonderlijk; in elk geval op zichzelf geen reden om de wet aan
te passen. De andere situatie, van overlijden dus, zal zich frequenter voordoen.
De voorgestelde wetswijziging, gericht op het doen ontstaan van gezamenlijk
gezag van rechtswege bij de geboorte, biedt uiteraard een oplossing in geval
van overlijden van de ouder. Maar is een wijziging als voorgesteld ook noodzakelijk?Wij hebben van onze kant in het voorlopig verslag gewezen op de reeds
bestaande mogelijkheid van voorziening in de voogdij en bewind bij uiterste
wilsbeschikking. Het antwoord daarop van de regering luidt kort gezegd dat
aan die oplossing een aantal nadelen kleven, onder andere dat aan de uitvoering
van die uiterste wilsbeschikking onzekerheden kleven en dat deze tijd vergt,
waardoor gedurende een zekere, maar meestal toch korte periode een gezagsvacuüm
zou kunnen ontstaan. Aan welke bedreigingen worden in die gevallen de belangen
van het kind blootgesteld? In theorie is veel denkbaar, maar wat is reëel?
Wellicht wil de staatssecretaris nog eens concreet ingaan op dergelijke vragen
en op verwante vragen die hierover door mevrouw Timmerman zijn gesteld. Wij
begrijpen dat de staatssecretaris mede gelet op eerder gedane toezeggingen –
ik denk aan haar reactie op het rapport-Kortmann – aan het wetsvoorstel
vasthoudt en het hier ook zal verdedigen. Gezien eerdere beslissingen van
de regering op het punt van huwelijk en gezamenlijk gezag – wij konden
die toen niet onderschrijven – is dit standpunt te begrijpen, maar vermoedelijk
zullen wij het op dit punt niet kunnen delen.Staatssecretaris Kalsbeek:Mevrouw de voorzitter. Allereerst feliciteer ik mevrouw Timmerman met
haar nieuwe verantwoordelijkheid die bij tijd en wijle ongetwijfeld zwaar
zal zijn. Ik ben blij dat dit wetsvoorstel al een halfjaar na indiening ervan
bij deze Kamer kan worden besproken. Het is een van de laatste voorstellen
die voortvloeien uit het rapport van de commissie Openstelling huwelijk, de
zogenaamde commissie-Kortmann. In het wetgevingsprogramma voor de komende
tijd zie ik ook dat dit vooralsnog een van de laatste voorstellen is in de
vele die er zijn geweest tot aanpassing en soms ingrijpende modernisering
van het familierecht.Terecht is opgemerkt dat door dit wetsvoorstel het onderscheid tussen
huwelijk en geregistreerd partnerschap, voorzover het de verhouding tot de
kinderen betreft, vermindert. Belangrijk onderscheid blijft nog
altijd dat uit het huwelijk van twee personen van verschillend geslacht van
rechtswege familierechtelijke betrekkingen met de kinderen voortvloeien. Deze
vloeien, zoals bekend, niet van rechtswege voort uit een geregistreerd partnerschap
of een huwelijk van twee personen van hetzelfde geslacht. Mevrouw Le Poole
heeft gewezen op een verschil in de positie van kinderen bij de beëindiging
van het huwelijk door echtscheiding en bij de beëindiging van een geregistreerd
partnerschap. Ik kom daar nog op terug.Dit wetsvoorstel is ingegeven door het belang van het kind. De heer Holdijk
gaf aan dat zijn fractie en die van de ChristenUnie namens welke hij tevens
sprak, destijds geen steun konden geven aan het wetsvoorstel betreffende het
geregistreerd partnerschap. Ik waardeer het zeer dat hij tegen die achtergrond
aangaf, thans in zekere zin voor een nieuwe afweging te staan. Hij zou zich
er gemakkelijk van af hebben kunnen maken door dit voorstel te beschouwen
als een gevolg van een eerdere beslissing die zijn instemming niet kon hebben.
Echter, hij is bereid om het belang van het kind voorop te stellen en opnieuw
te bezien of het eerdere principiële verzet tegen het geregistreerd partnerschap
per se tot gevolg moet hebben dat ook niet kan worden ingestemd met de gevolgen
daarvan. De heer Holdijk gaf aan dat met dit wetsvoorstel wordt getracht het
belang van het kind te dienen in een situatie van een gezagsvacuüm. Wat
zijn in dat geval de reële bedreigingen, zo vroeg hij. Laat ik een reëel
voorbeeld noemen, dat naar mijn mening het meest zal voorkomen. Stel, twee
partners zijn een geregistreerd partnerschap aangegaan. Laten wij aannemen
dat de moeder overlijdt. De partner met wie zij geregistreerd stond, leeft
bijvoorbeeld in onmin met de familie van de overleden moeder. Als er dan geen
gezag zou zijn ontstaan, kan dit leiden tot een situatie van getouwtrek. Het
komt ons voor dat op een gegeven moment de feitelijke ouders – niet
de biologische ouders – samen moeten bepalen wat het beste is voor het
kind. Dat betekent dat als je kiest voor het geregistreerd partnerschap, daaruit
net zoals bij het huwelijk meteen het gezag voortvloeit. Wij hebben deze situaties
in het verleden ook aan de orde gehad: buitengewoon verdrietige situaties
voor velen en in ieder geval niet in het belang van het kind.In het kader van de schriftelijke gedachtewisseling heeft mevrouw Timmerman
aangegeven dat zij wat sceptisch is over het belang van dat gezagsvacuüm.
De tijd dat niet in het gezag is voorzien, na bijvoorbeeld het overlijden
van de moeder, behoeft niet al te lang te zijn. Welnu, daar heeft mevrouw
Timmerman gelijk in. Afhankelijk van de situatie kan dat enige weken tot enige
maanden zijn. Bovendien zou de aanstaande moeder, voor het geval dat zij zou
overlijden, bij testament een voogd kunnen aanwijzen die na het overlijden
dan wel zijn benoeming dient te aanvaarden. Er zou voorts bij testament een
bewindvoerder aangewezen kunnen worden ter bescherming van de vermogensrechtelijke
belangen van het kind. Na het overlijden zou ook door de kantonrechter een
bewindvoerder benoemd kunnen worden. Dat kan inderdaad allemaal, maar steeds
zijn daar extra handelingen voor vereist. Er moet een testament gemaakt zijn;
een testamentaire voogd moet zijn benoeming aanvaarden of de benoeming van
een voogd of bewindvoerder moet door de kantonrechter geschieden. Leidt dat
in de praktijk vaak tot problemen? Dat valt reuze mee, zo zegt mevrouw Timmerman
onder verwijzing naar het antwoord op de vragen die aan het kabinet gesteld
zijn. Waarom dan toch wetgeving? Omdat het natuurlijk de vraag is of wij op
deze andere mogelijkheden moeten blijven varen, als het ook anders en in mijn
ogen beter kan – op een betrekkelijk simpele wijze – en die andere,
betere weg de belangen van het kind dient. Vandaar dus toch dit wetsvoorstel.Mevrouw Timmerman zegt vervolgens dat het van tweeën één
is: óf de primaire verantwoordelijkheid van de ouder voor de belangenbehartiging
van het kind wordt erkend met als gevolg dat de ouder er zelf maar voor moet
zorgen dat na zijn overlijden in het gezag is voorzien; óf het belang
van het kind wordt gerekend tot de primaire verantwoordelijkheid van de overheid.
In dat geval zou een regeling zoals voorgesteld ook voor de CDA-fractie acceptabel
zijn, zo lijkt mij. Maar ik vraag me af of de tegenstelling die mevrouw Timmerman
poneert, een echte tegenstelling is. Het lijkt mij dat de wetgever heel wel
van de verantwoordelijkheid van de ouders voor het kind kan uitgaan, maar
niettemin ervoor kan zorgen dat het kind niet in de kou komt te staan als
de ouders iets niet hebben gedaan. Dat zien wij ook op andere terreinen van
het kinderrecht. Laten wij reëel zijn. Er zijn natuurlijk veel aanstaande
moeders die geen seconde rekening houden met overlijden en die dus ook niet
nadenken over een testament. Omdat dit zo begrijpelijk is en zo menselijk,
rijst de vraag of je dan als overheid niet dat gat of gaatje moet opvullen,
waar daar weinig kosten in de meest brede zin tegenover staan.Mevrouw Timmerman heeft gevraagd naar een nadere onderbouwing van de beslissing
om af te wijken van het advies van de commissie-Kortmann, daar waar het gaat
om de verkrijging van het gezamenlijke gezag door twee mannen via aantekening
in het gezagsregister. Ik geloof dat het daar toch een essentieel andere situatie
betreft. Het wetsvoorstel gaat niet over de situatie van twee mannen, eenvoudigweg
omdat binnen een geregistreerd partnerschap van twee mannen geen kinderen
kunnen worden geboren. Bij twee vrouwen gaat het om kinderen die binnen een
geregistreerd partnerschap zijn geboren; bij twee mannen moet het altijd gaan
om een kind dat buiten het geregistreerd partnerschap is geboren, maar waarvan
het de bedoeling is dat het binnen het geregistreerd partnerschap wordt verzorgd
en opgevoed. Dat is althans meestal de situatie: de situatie van de draagmoeder.De commissie-Kortmann stelt in haar rapport dat in dat geval een regeling
analoog aan artikel 252 overwogen zou kunnen worden, in het geval de moeder
is overleden of de moeder geen gezag heeft over het kind. De aanbeveling van
de commissie-Kortmann heb ik niet overgenomen, omdat daar waar de belangen
van moeder of kind in het spel zijn, een rechterlijke tussenkomst gewenst
is ter behartiging van die belangen. Stel je maar de situatie voor dat er
een geschil ontstaat tussen enerzijds de biologische moeder of eventueel haar
familie als zij zou zijn overleden, of misschien wel haar nog levende partner,
en anderzijds de mannen die daadwerkelijk voor het kind zorgen. Het lijkt
mij dat er dan sprake is van zo'n complexe situatie dat daar met afstandelijkheid
naar gekeken moet worden en een zorgvuldige belangenafweging moet plaatsvinden.
Dat zou moeten gebeuren door de rechter.Mevrouw Timmerman heeft ook gevraagd waarom wat de verhouding tot de kinderen
betreft de overige verschillen tussen huwelijk en geregistreerd partnerschap
niet worden opgeheven. Het verbaast mij een beetje dat die vraag komt van
de zijde van de CDA-fractie. Deze fractie heeft immers gestemd tegen het wetsvoorstel
tot invoering van adoptie voor personen van hetzelfde geslacht en tegen het
wetsvoorstel tot herziening van het afstammingsrecht eind 1997. Door adoptie
worden de verhoudingen tot de kinderen namelijk geheel gelijkgesteld en kan
de incompleetheid als men die ongewenst vindt, gerepareerd worden. Aan de
Tweede Kamer is naar aanleiding van een daar aangenomen motie toegezegd dat
zal worden ingegaan op de mogelijkheid van erkenning door de vrouwelijke partner
van de moeder.Voorzitter: BraksStaatssecretaris Kalsbeek:Logisch doorredenerend is de volgende vraag van mevrouw Timmerman waarom
aan ouders die samen gezag van rechtswege willen, niet gevraagd mag worden
dat zij huwen.Als het gaat om de relatie tussen hen beiden hebben ouders tegenwoordig
de keuze tussen huwen of geregistreerd partnerschap. Een van beide stappen
mag van hen worden gevergd voor het verkrijgen van gezamenlijk gezag van rechtswege.
Dat is naar mijn mening ook genoeg. Ik geef u overigens graag toe dat er zoveel
wijzigingen in het familierecht hebben plaatsgevonden dat het er af en toe
uitziet als een kleine lappendeken. Dat is niet erg zolang daaruit geen schadelijke
gevolgen voortvloeien. Ik vind echter wel dat die zaak grondig geëvalueerd
moet worden en dat is ook toegezegd. Dat zou over een aantal jaren tot de
conclusie kunnen leiden dat er een wijziging of herziening nodig is om het
geheel systematischer te maken. Op dit moment ben ik daar echter niet voor
omdat ik vrees dat na al deze wijzigingen de verwarring wel heel groot kan
worden.Tot slot heeft mevrouw Timmerman gevraagd waarom in de brochures niet
wordt ingegaan op de mogelijkheid om bij testament een gezagsvacuüm bij
overlijden te voorkomen. In de folders is primair ingegaan op de mogelijkheid
van gezamenlijk gezag via een rechterlijke beslissing. Dat is een betere weg
omdat dan zowel tijdens het leven als na de dood van de ouder in het gezag
is voorzien.In de wet is specifiek bepaald dat bij beëindiging van het huwelijk
door echtscheiding het gezamenlijk gezag over de kinderen blijft voortduren
tenzij de ouders of een van hen in het belang van het kind verzoekt om alleen
met het gezag belast te worden. De rechter kan ook ambtshalve beslissen het
gezag aan één van de ouders op te dragen als een kind van 12
jaar of ouder hem daartoe informeel benadert. Voor het geregistreerd partnerschap
bestaat zo'n regeling niet. Daar is ervan uitgegaan dat de beëindiging
van het geregistreerd partnerschap niet leidt tot de beëindiging van
het gezamenlijk gezag. Dit lijkt dus erg op de wijze waarop het nu bij het
huwelijk geregeld is. Indien er in het kader van de beëindiging van het
geregistreerd partnerschap conflicten rijzen over de kinderen dient een verzoek
aan de rechter te worden gedaan tot beëindiging van het gezamenlijk gezag.
Over een dergelijk verzoek wordt een kind van 12 jaar of ouder gehoord.Mevrouw Le Poole vraagt of er voor het geregistreerd partnerschap niet
eenzelfde regeling in het leven geroepen zou moeten worden als er is voor
het einde van het huwelijk, mede gelet op de belangen van het kind. Het is
juist dat wetstechnisch beide situaties verschillend geregeld zijn. Zoals
ik echter reeds opmerkte, komen zij in de praktijk heel dicht bij elkaar.
Bij het geregistreerd partnerschap is de beëindiging van de onderlinge
relatie ontkoppeld van eventuele problemen in verband met de kinderen. Verzoeken
aan de rechter over beide onderwerpen kunnen gelijktijdig in één
verzoekschrift worden gedaan en gezamenlijk worden behandeld. Wordt een verzoek
inzake het gezag over en de omgang met de kinderen gedaan, dan worden de kinderen
gehoord. Gaat het om de beëindiging van een huwelijk, dan wordt ervan
uitgegaan dat het gezamenlijk gezag in stand blijft en het enkelvoudig gezag
slechts aan de orde is als er in de verhouding van de ouders onderling of
in hun verhouding tot de kinderen iets goed mis is. Ook in deze gevallen zal
er steeds een grondig gemotiveerd verzoek over het gezag gedaan moeten worden.
Over dat verzoek wordt een kind gehoord.Huiselijk samengevat is het als volgt. Als er geen problemen zijn, blijft
zowel bij het huwelijk als bij het geregistreerd partnerschap het gezamenlijk
gezag over de kinderen voortduren. Zijn er problemen, dan moet men naar de
rechter toe, ook in materiële zin. Bij een echtscheiding moet je weliswaar
altijd naar de rechter toe, maar wij weten allemaal dat het bij eensgezindheid
rond de ontbinding van een huwelijk in feite een administratieve handeling
is en dat materiële toetsing niet plaatsvindt.Omdat beide situaties zo dichtbij elkaar liggen, is een gelijktrekking
op het niveau van de wet voorstelbaar. De vraag rijst dan wel hoe dat moet
gebeuren, welke kant wij opgaan. Ga je de kant van het geregistreerd partnerschap
op of ga je de kant van het huwelijk op? En dan geldt weer wat ik net zei:
laten wij deze wetten nu eerst even tot hun recht laten komen. Laten wij kijken
hoe het in de praktijk werkt en of er werkelijk reële problemen rijzen.
Ik verwacht ze niet, anders zou ik natuurlijk een ander voorstel verdedigen.
Bij de evaluatie zullen wij grondig bezien of bij nader inzien sprake is van
leemtes, onduidelijkheden, dubbelingen of wat dan ook.Mevrouw Timmerman-Buck (CDA):Mijnheer de voorzitter. Ik dank de staatssecretaris en collega Le Poole
voor hun felicitaties. Ik betreur het evenzeer als laatstgenoemde dat wij
niet met elkaar of, zo nodig, tegen elkaar op het terrein van Justitie het
woord kunnen blijven voeren.Mijn fractie is ingegaan op de vraag of er eigenlijk wel een probleem
is. De staatssecretaris heeft daarop een voorbeeld genoemd dat ook al in de
stukken is te vinden: een moeder die overlijdt en een partner die nog niet
van rechtswege met het gezag belast is en die in onmin leeft met de familie.
Dat zou een geschonden belang van het kind kunnen impliceren. In theorie is
dat mogelijk. De vraag is echter of en, zo ja, hoe vaak dit soort situaties
zich voordoet. In eerste termijn heb ik gezegd dat als wetgeving maatschappelijk
relevant wil zijn, redelijkerwijs aannemelijk moet worden gemaakt
dat sprake kan zijn van problemen die zich in enigszins substantiële
mate voordoen. Ik heb gewezen op de primaire verantwoordelijkheid van ouders
en verzorgers voor de opvoeding en verzorging van het kind. Voorzitter, wilt
u even schorsen?De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Ik geef het woord aan mevrouw Le Poole.Mevrouw Le Poole (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Hoewel het moeite kost weer terzake te komen,
zal ik het toch proberen.De staatssecretaris heeft gezegd dat zij het met mij eens is dat het eigenlijk
moeilijk te verklaren is waarom het punt dat ik in eerste termijn noemde in
relatie tot huwelijk en geregistreerd partnerschap verschillend geregeld is,
maar zij heeft er tegelijkertijd aan toegevoegd dat dit niet zo ernstig is,
aangezien het in de praktijk ongeveer op hetzelfde neerkomt. Ik ben dat tot
op grote hoogte wel met haar eens. Mijns inziens zijn er wel twee concrete
verschillen die toch wel iets meer dan van cosmetisch belang zijn. Dat is
in de eerste plaats de positie van de minderjarigen vanaf 12 jaar. Als gehuwde
ouders uit elkaar gaan, dan kan de minderjarige zelf de rechter benaderen
met het verzoek om in het eenhoofdig gezag te voorzien. Een kind van geregistreerde
partners kan dat evenwel niet. Verder wijs ik op de regeling in het Wetboek
van Rechtsvordering en op artikel 80d van het BW. Op zichzelf is het niet
heel ernstig dat dit punt niet is geregeld in laatstgenoemd artikel, aangezien
bij een geregistreerd partnerschap de mensen zelf hun uiteengaan regelen.
Wel is het vreemd dat er niets over de minderjarigen in staat. Ten aanzien
van het Wetboek van Rechtsvordering is er volgens mij wel een praktisch verschil.
Ik zie bijvoorbeeld niet in hoe geregistreerde partners voorlopige voorzieningen
kunnen vragen. Er staat namelijk alleen in dat van toepassing is datgene wat
niet met de kinderen te maken heeft. Het is toch van belang dat geregistreerde
partners kunnen vragen om iets te regelen voor hun kinderen. In de praktijk
is dat iets wat juist vreselijk belangrijk is in situaties waarin er een conflict
is tussen de ouders. Ik krijg hierop graag een reactie van de staatssecretaris.
Als er wel echt sprake blijkt te zijn van concrete problemen, ga ik ervan
uit dat zij met de oplossing ervan niet wacht tot de evaluatie.Verder heb ik van de staatssecretaris begrepen dat bij de evaluatie niet
alleen het geregistreerd partnerschap aan de orde komt maar dat in feite ingegaan
zal worden op het gehele familierecht zoals dat in de laatste jaren gewijzigd
is. Als de staatssecretaris het zo bedoeld heeft, dan ben ik blij dat wij
het met elkaar eens zijn op dit punt, in de zin dat wij binnen een redelijke
termijn alles nog eens goed op een rijtje zetten.De heer Holdijk (SGP):Mijnheer de voorzitter. Het was uiteraard niet opzettelijk dat ik mij
in eerste termijn niet aangesloten heb bij de vele felicitaties die over de
tafel zijn gegaan vanmiddag, maar het spreekt vanzelf dat ik mij daarbij alsnog
wil aansluiten. Tegelijkertijd wil ik mijn medeleven met onze geachte collega
mevrouw Timmerman tot uitdrukking brengen, in de hoop dat zij spoedig weer
in ons midden terugkeert.Mijn bijdrage in eerste termijn had, zo heeft de staatssecretaris wel
begrepen, eigenlijk het karakter van een uitgebreide stemverklaring, al hebben
wij niet het voornemen stemming over dit wetsvoorstel te vragen. Daarom heb
ik het des temeer gewaardeerd dat zij in haar reactie op de hoofdzaken van
onze bijdrage is ingegaan.Het centrale punt is, zoals de staatssecretaris toegeeft, dat er allerlei
mogelijkheden in de bestaande wetgeving voorhanden zijn om een eventueel gezagsvacuüm
te voorkomen, maar dat al die mogelijkheden handelingen vragen van de betrokkenen,
de ouders of partners. Daarin schuilt een zeker risico, zeker wanneer men
daarin nalatig is. Als er sprake is van nalatigheid, blijft de vraag of de
overheid ervoor moet zorgen dat een kind niet in de kou komt te staan. Met
die doelstelling, te weten het voorkomen van dat negatieve effect, zijn wij
het uiteraard eens. Het belang van het kind moet centraal staan. Daaraan vooraf
gaat naar onze mening de primaire verantwoordelijkheid van de ouders, zeker
als het een samenlevingsverband betreft dat zij in vrijheid gekozen hebben
waarvoor de wet weliswaar een regeling heeft getroffen, bijvoorbeeld voor
het huwelijk, en zij daarvoor om moverende redenen expliciet niet hebben gekozen.
Moet de overheid dan nog een stap of enkele stappen verder gaan?Voor mijzelf heb ik de parallel getrokken met het erfrecht waarin de wetgever
een regeling geeft voor het erfrecht bij versterf. Wanneer iemand heeft nagelaten,
een testament te maken, gelden bepaalde wettelijke regels. Men kan daarvan
desgewenst afwijken, maar dat moet expliciet via een handeling, te weten het
maken van een uiterste wilsbeschikking, gebeuren. Als ik de parallel trek
met voorzieningen in het gezag, dan geldt daarvoor dat die niet ter vrije
beschikking van de ouders of partners staan, eenvoudigweg omdat voorzieningen
in het gezag nu eenmaal een sterk publiekrechtelijke inslag plegen te hebben
en niet ter vrije beschikking staan. Dat is dus anders dan bij het erfrecht
dat sterk privaatrechtelijk van aard is en waar in principe de beschikkingen
van de burgers voorrang hebben boven de regeling die de wetgever treft.Met andere woorden: de vergelijkingen die ik voor mijzelf trachtte te
maken tussen gezagsvoorzieningen en voorzieningen in het erfrecht gaan niet
op. Vandaar dat onze fracties blijven benadrukken dat de primaire verantwoordelijkheid
bij de ouders berust die expliciet gekozen hebben voor een specifieke vorm
van samenleving.Staatssecretaris Kalsbeek:Voorzitter. Mevrouw Timmerman moest jammer genoeg haar termijn afbreken.
Ik hoop dat het van korte duur zal zijn. Het is daarmee echter lastig om haar
nu recht te doen. Dat spijt mij oprecht.Als ik haar goed begrijp, is haar kernprobleem dat het wetsvoorstel wat
overbodig is in de zin dat het gezagsvacuüm, dat de reden voor indiening
vormt, zelden zal voorkomen. Ik geef mevrouw Timmerman en daarmee de CDA-fractie
graag na dat het niet vaak zal voorkomen. Toch rijst de vraag of men het dan
moet laten. Ook als het maar een enkel probleem kan voorkomen, waarom
zou men het dan niet doen? Het brengt bovendien weinig lasten en nadelen met
zich. Wij hebben gemeend, het om deze reden in te moeten dienen. Dat is een
praktisch argument.Ten principale kan men daarop het nodige afdingen. De heer Holdijk heeft
dat gedaan, door een parallel te trekken met het erfrecht. Men regelt iets
bij het sterven en als mensen daarvan willen afwijken gaat het daarboven.
Hier doen wij iets anders. Mensen kiezen ergens voor en vervolgens springt
de overheid in het gat als men nalaat de zaken bij testament te regelen. Ik
denk dat die principiële redenering hout snijdt. Ik wil daar niet kinderachtig
over doen. Dat is gewoon waar. Ik geef dan ook toe dat het wetsvoorstel zich
heeft ontwikkeld. In de periode dat het huwelijk voor mensen van gelijk geslacht
ondenkbaar was, ondanks een grote maatschappelijke behoefte, is het geregistreerd
partnerschap ontstaan. Vervolgens werd het huwelijk voor mensen van gelijk
geslacht opengesteld. Dat was voor kinderen wat minder acuut. Er was inmiddels
de mogelijkheid van het geregistreerd partnerschap, waarop heel wat mensen
zich hebben verlaten, ook mensen van verschillend geslacht die wellicht beiden
biologische ouders zijn. Deze mensen hebben behoefte aan een gezagsregeling.
Zo zijn de ontwikkelingen over elkaar heen getuimeld.Van een afstand bezien, kan men een principieel betoog houden met de strekking
dat het niet zo fraai is. Dit zo zijnde, is het echter niet erg als de zaken
worden geregeld op de voorgestelde wijze. Een aantal maatschappelijke behoeften
hebben wij geprobeerd te honoreren via een soort hink-stapsprong. Daardoor
is er een wellicht wat erg gevarieerd geheel ontstaan. Dat geheel kan echter
in de maatschappelijke praktijken zijn diensten bewijzen. Of dat werkelijk
zo is, zullen wij bij de evaluatie moeten aangeven.Mevrouw Le Poole heeft twee punten aangevoerd die echt van belang zijn.
Ik noem de minderjarige, twaalfplus, die bij een echtscheiding van de ouders
het recht heeft om bij de rechter aan te geven alleen zeggenschap van de vader
of de moeder te willen. Dat is bij het geregistreerd partnerschap niet voor
de hand liggend, om de doodeenvoudige reden dat de rechter daar niet aan te
pas komt. Zij heeft daarin gelijk. Dit heeft tot nu toe echter nog niet tot
problemen geleid. Zij heeft een punt als zij vraagt om daarop alert te zijn.
Ook hier geldt dat het altijd om kleine getallen zal gaan. Laten wij dan niet
een formeel argument gebruiken – het wachten op de evaluatie –
om deze kinderen in de kou te laten staan. Ik zeg graag toe dat wij alert
zullen zijn op signalen en zo nodig maatregelen zullen nemen.Over de voorlopige voorziening is een specifieke vraag gesteld. Ook daarbij
heeft mevrouw Le Poole gelijk. Bij een geregistreerd partnerschap kan hierom
formeel niet verzocht worden. Het gaat immers om een voorziening voor tenuitvoerlegging.
Het gaat niet over het gezag van het kind. Waarschijnlijk kan er wel een snelle
beslissing worden genomen over de verblijfplaats van het kind. Dat zal waarschijnlijk
voor het kind het meest belangrijk zijn. Het punt wie juridisch het gezag
heeft, kan in een enkele keer knellen. In het dagelijks leven van volwassenen
en kinderen gaat het vooral over de verblijfplaats van het kind.Mevrouw Le Poole (PvdA):In welk kader zal deze beslissing worden genomen? De regeling rechtsvordering
laat niet toe dat er iets met betrekking tot de kinderen wordt geregeld. Ik
kan mij voorstellen dat het via een kort geding kan plaatsvinden. Het is echter
buitengewoon onpraktisch als het op die manier moet gebeuren. Aangezien de
rechtbank alle andere conflictueuze kwesties in een voorlopige voorziening
kan meenemen, ook als er een conflict is over een geregistreerd partnerschap,
zou het verreweg het meest praktisch zijn als de rechtbank ook alle noodzakelijke
voorzieningen met betrekking tot de kinderen kon meenemen.Staatssecretaris Kalsbeek:Ik dacht ook aan een kort geding, maar uw punt is anders. U wijst erop
dat in artikel 80d van het Wetboek van rechtsvordering veel wordt geregeld
van wat er allemaal moet gebeuren als een geregistreerd partnerschap wordt
ontbonden, maar dat er over kinderen niks is geregeld. Ik ben het met u eens
dat dit onevenwichtig is. Daarmee is helemaal niet gezegd dat het precies
gelijk zou moeten worden geregeld of juist heel anders, maar u hebt gelijk
dat er helemaal niets over is opgenomen. Voor de "extreme" gevallen is er
de inderdaad oncomfortabele weg van het kort geding als het geregistreerd
partnerschap wordt ontbonden.Ik stel voor verder de procedure te volgen waarvan ik meende dat die op
uw instemming zou kunnen rekenen. Ik stel dus voor alert te zijn op incidenten
die zich voordoen en het noodzakelijk maken eerder wat te doen en om overigens
bij de evaluatie te bekijken of er ten principale wat nodig is.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van het CDA, de SGP en de ChristenUnie
wordt conform artikel 121 van het Reglement van orde aantekening verleend,
dat zij geacht willen worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen
verenigen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-39-46.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl