Behandeling van:  - het wetsvoorstel Instelling van een ongevallenraad Defensie (Rijkswet ongevallenraad Defensie) (26110, R1619)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1453-1466

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 20, pagina 1453-1466

10-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26110Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (woensdag 10 november 1999)Pagina 1453-1453
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 10 november 1999)Pagina 1535-1536
Behandeling van: - het wetsvoorstel Instelling van een ongevallenraad Defensie (Rijkswet ongevallenraad Defensie) (26110, R1619)Pagina 1453-1466
Noot bij p. 1466: Schriftelijke antwoorden van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor 2000 (26 800-VIII)Pagina 1537-1553
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2000 (26800 VIII)Pagina 1466-1535
Regeling van werkzaamheden (woensdag 10 november 1999)Pagina 1466-1466

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 91 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Instelling
van een ongevallenraad Defensie (Rijkswet ongevallenraad Defensie) (26110, R1619).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Met het voor ons liggende wetsvoorstel instelling van een
ongevallenraad Defensie wordt beoogd een raad in te stellen die onderzoek
doet naar de oorzaken van ongevallen en incidenten met militaire schepen of
luchtvaarttuigen en naar de oorzaken van andere ongevallen met wegverkeer
en van bedrijfsongevallen. De raad krijgt de bevoegdheid om op basis van onderzoeksrapporten
aanbevelingen te doen aan de minister om herhalingen van dergelijke ongevallen
te trachten te voorkomen. De huidige twee ongevallenraden voor Defensie worden
vervangen door één raad. Die zal bestaan uit drie kamers: één
voor de scheepvaartongevallen, één voor de luchtvaartongevallen
en één voor de overige ongevallen. De ongevallenraad Defensie
zal zich niet met de schuldvraag gaan bezighouden, maar met de oorzaak van
het ongeval. Dat is wat de CDA-fractie betreft ook juist de taak van een ongevallenraad.Voorzitter! De leden van de vaste commissie hebben in de afgelopen maanden
verschillende keren met de voorzitter van de Raad voor de transportveiligheid
in oprichting, de heer mr. Pieter van Vollenhoven, gesproken. Hij pleit voor
het samenvoegen van de defensieongevallenraad met de Raad voor de transportveiligheid.
Zijn motivatie hiervoor is het krijgen van een onafhankelijk college dat ook
eigener beweging onderzoek kan doen en het verkrijgen van betere kwaliteit
van de vooronderzoeker, die niet noodzakelijkerwijs uit de krijgsmacht hoeft
te komen. Op de vraag van de leden van de vaste commissie aan de minister
om dit verzoek nader te bezien, is door de minister tot nu toe niet inhoudelijk
gereageerd.De CDA-fractie onderkent de noodzaakt om te komen tot een raad die over
een wettelijk geregelde bevoegdheid beschikt om geheel onafhankelijk vooronderzoek
en onderzoek naar de oorzaak van militaire ongevallen binnen defensie te land,
ter zee en in de lucht te doen. De CDA-fractie hecht eraan, de onafhankelijkheid
van een dergelijk onderzoeksinstituut centraal te stellen. Zelfs de schijn
van afhankelijkheid dient vermeden te worden. Zo staat het
in de memorie van toelichting bij de Wet Raad voor de transportveiligheid.
Dit had eigenlijk ook bij het huidige wetsvoorstel vermeld moeten worden.
De vraag is of met dit wetsvoorstel de door ons gewenste onafhankelijkheid
voldoende wordt gewaarborgd. Een tweede vraag is of het per se noodzakelijk
is om naast de Raad voor de transportveiligheid, die eveneens onafhankelijk
onderzoek verricht naar ongevallen te land, ter zee en in de lucht, een aparte
raad voor defensieongevallen te hebben.Voor het verkrijgen van de gewenste onafhankelijkheid zijn twee amendementen
ingediend. Met het amendement op stuk nr. 9 van de coalitiepartijen wordt
beoogd de eigen onderzoeksbevoegdheid van de raad voorop te stellen naast
de mogelijkheid om op verzoek van de minister onderzoek te verrichten. Dat
zou de onafhankelijke positie van de raad vergroten ten opzichte van de strekking
van het voor ons liggende wetsvoorstel. Daarin staat naast de mogelijkheid
van de raad om zelfstandig tot het houden van een onderzoek te besluiten het
onderzoek op verzoek van de minister voorop. Met het tweede amendement wordt
beoogd de mogelijkheid te openen om deskundigen van buiten de defensieorganisatie
aan te trekken. Voor beide amendementen geldt, dat de werking ervan in de
praktijk zal blijken. Het is inderdaad zuiver om een raad in te stellen die
zoveel mogelijk onafhankelijk, zelfstandig en deskundig functioneert. De CDA-fractie
beschouwt daarvoor beide amendementen van toepassing.De CDA-fractie ziet evenwel in het verdere wetsvoorstel meerdere onderdelen
die absolute onafhankelijkheid van de in te stellen defensieongevallenraad
niet garanderen. Artikel 3 van de wet begint al met: "Er is een ongevallenraad
Defensie, die ressorteert onder Onze Minister." De Raad voor de transportveiligheid
ressorteert niet onder de betrokken minister. Die raad is een zelfstandig
bestuursorgaan. Artikel 10 geeft aan dat de secretaris van de raad en de kamers
benoemd wordt door de minister. De secretaris van de kamers dient afkomstig
uit en in actieve dienst van de krijgsmacht te zijn, aldus het voorliggend
wetsvoorstel. Er ligt nu een amendement van collega Harrewijn waarin tegemoet
wordt gekomen aan het probleem dat wij in genoemd artikel signaleren.In artikel 21 staat dat tot vooronderzoeker slechts benoemd kan worden
een bij de krijgsmacht werkzame officier. Dit vergroot ook alweer de afhankelijkheid
of de schijn van afhankelijkheid. Dat is wat ons betreft niet de bedoeling.De argumenten die de minister noemt om niet tot integratie van dit wetsvoorstel
met de Wet transportongevallenraad te komen, verzetten zich niet tegen integratie.
Ik noem daarbij de onderzoeksresultaten die anders dan bij de Raad voor de
transportveiligheid met het oog op de beleidsontwikkeling voor de minister
van belang zijn. Een dergelijk onderzoek kan toch ook door een geheel onafhankelijk
college gedaan worden? Ook een advies van een dergelijk college zal de minister
zich moeten aantrekken en moeten betrekken bij nieuw te vormen beleid. Ten
tweede worden de militaire voorschriften genoemd, bijvoorbeeld van de NAVO.
Onzes inziens zou een geheel onafhankelijk college daarmee ook rekening kunnen
houden. Ten derde wordt gesproken van militair materieel dat afwijkt van civiel
materieel. Kennis van materieel zal toch in ieder geval aanwezig moeten zijn,
in welk college dan ook, dus dan ook kennis van militair materieel. Ten slotte
wordt gewezen op het verschil tussen wet en rijkswet. Volgens ons moet dat
verschil toch praktisch overbrugbaar zijn.Mevrouw de voorzitter! De CDA-fractie vindt dat er meer argumenten voor
samenvoeging van en op z'n minst samenwerking tussen deze twee raden pleit
dan tegen. De onderscheiden werkterreinen transport te land, ter zee en in
de lucht, wapens en munitie, en milieu hebben grote overeenkomsten. Bundeling
van krachten en deskundigheid zijn op zichzelf al waardevol, maar vergroten
bovendien de onafhankelijkheid ten opzichte van de minister. En dat is relevant.
Alles overwegende, vindt de CDA-fractie samenvoeging van beide raden het meest
logisch, waarbij de voorgestelde militaire kamers opgaan in de bestaande kamers
van de Raad voor de transportveiligheid en een extra kamer voor militaire
ongevallen wordt toegevoegd. Ten aanzien van het omgaan met geclassificeerde
gegevens bij onderzoek zal er een aparte procedure moeten komen die goed moet
worden vastgelegd.Gelet op de reacties die schriftelijk zijn gegeven in het verslag en op
onze houding nu – wij hebben niet meegedaan aan het schriftelijk verslag –
ziet het er naar uit dat een meerderheid van de Kamer de wensVan Ardenne-van
der Hoeven heeft om beide raden samen te voegen. Wat de CDA-fractie betreft
lijkt het dan ook wijs dat de minister met zijn beantwoording
in eerste termijn daarmee rekening houdt. Waarom zouden wij nu uitputtend
een wetsvoorstel gaan bespreken, als een meerderheid van de Kamer vindt dat
het anders moet, dus dat integratie en onafhankelijkheid gewenst zijn? Het
zou dan beter zijn om de behandeling van het voorliggend wetsvoorstel op te
schorten om na ommekomst van beraad van de minister te bezien wat wij zouden
moeten doen.Voorzitter! Ik heb nog een aantal amendementen achter de hand met betrekking
tot de artikelen 3 en 21; ik heb ze nog niet ingediend omdat ik graag de eerste
termijn van de minister wil afwachten.De heer Harrewijn (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Het is op zichzelf een goede zaak dat de discussie
over ongevallen- en veiligheidsraden gaande is. Het is van groot belang ons
te realiseren wat wij moeten doen met en na ongevallen. De afgelopen jaren
hebben wij er een paar heftige ervaringen mee gehad. Het is zaak dat een en
ander goed en onafhankelijk geregeld wordt. Ook ik ben van mening dat met
betrekking tot het voorliggende wetsvoorstel te weinig een poging is gedaan
tot integratie in de Raad voor de transportveiligheid. Op zichzelf zijn er
veel ongevallen die prima door die raad afgehandeld kunnen worden, mits die
raad goed is toegerust en ermee bekend is hoe met geclassificeerde gegevens
moet worden omgegaan. Die poging is echter niet gedaan. Als wij de minister
vragen zijn huiswerk over te doen, is er de komende jaren nog steeds niets.
Ik kies dan ook voor amendering van de Rijkswet ongevallenraad Defensie. Ik
verzoek de minister om de komende jaren te bezien op welke wijze het werk
van beide raden in elkaar geschoven kan worden. Er zijn evaluaties afgesproken.
Een aantal terreinen moet nog worden ondergebracht, omdat er nog geen raden
voor zijn. Dat is een goede gelegenheid om na te gaan op welke terreinen meer
samengewerkt kan worden.Is het niet beter om een aantal specifieke Defensiekwesties onder te brengen
bij een aparte kamer bij de Raad voor de transportveiligheid? Zaken die niet
per se door Defensie gedaan hoeven te worden, moeten ook niet apart gebeuren.
Op stuk nr. 11 heb ik een amendement ingediend waarin een en ander preciezer
wordt aangegeven. Onderzocht worden personen die werkzaam zijn voor de minister,
maar het zal niet de bedoeling zijn dat bij een ongeval van elke Jan Soldaat,
bijvoorbeeld op vakantie, onmiddellijk de ongevallenraad Defensie uitrukt.
Men is ongerust dat de ongevallenraad Defensie in de praktijk geneigd is of
grond heeft, zaken naar zich toe te trekken. Met het amendement op stuk nr.
11 ten aanzien van de artikelen 2 en 42 wordt beoogd dat een ongeval of incident
behandeld wordt door de ongevallenraad Defensie als betrokkene feitelijk werkzaam
is bij Defensie, dus in functie. Ik vraag de minister een degelijke reactie
geven op het verzoek om de komende jaren te streven naar het in elkaar schuiven
van de raden, zodat afbakeningsproblemen tot het verleden behoren.Mijn grote zorg is de onafhankelijkheid. Collega Timmermans heeft een
amendement ingediend waarmee wordt beoogd dat de leden van de raad niet per
se afkomstig moeten zijn van Defensie. Het lijkt mij een onnodige inperking
dat de leden op basis van de wet ex-officieren van Defensie moeten zijn. Ik
steun dan ook het amendement van de heer Timmermans.Met mijn amendement op stuk nr. 12 wordt beoogd dat de secretarissen van
de kamers van de raad ook niet per se afkomstig moeten zijn van Defensie.
In de praktijk zal dat regelmatig voorkomen, maar ik kan mij ook deskundigen
voorstellen van buiten Defensie. Ik leg dus de nadruk op deskundigheid en
niet op afkomst.Mijn amendement op stuk nr. 13 is een aanvulling op het amendement van
de heer Timmermans. Als het initiatief tot een onderzoek bij de raad in plaats
van bij de minister wordt neergelegd, moet er wel een meldingsplicht komen,
want ook de verantwoordelijkheid verschuift dan. In het amendement-Timmermans
worden de minister en de raad eigenlijk gelijkgesteld. Het lijkt mij dan zuiverder
om, analoog aan de Raad voor de transportveiligheid, ook een meldingsplicht
in te voegen voor ongevallen of incidenten zoals bedoeld in artikel 2.Ik heb nog twee andere amendementen, maar die zijn helaas nog niet rondgedeeld.
De interne communicatie via e-mail is soms prachtig, maar het kan ook misgaan.
Ik hoop dan ook dat de amendementen dadelijk zullen komen. Zij betreffen onder
meer de openbaarheid. Het eerste gaat over artikel 21, waaraan ik een nieuw
lid wil toevoegen met de volgende inhoud: de raad kan onze minister verzoeken,
één of meer vaste vooronderzoekers te benoemen en hij gaat daartoe
over als door de raad voldoende is aangetoond dat dit bijdraagt aan de kwaliteit,
effectiviteit en doelmatigheid van het werk van de raad. Bedoeld is hier dat
wij in plaats van het benoemen van een vooronderzoeker per incident of ongeval,
de wettelijke mogelijkheid openen om deskundig en ervaren personeel te binden
aan de raad. Deze mogelijkheid is nu in de wet niet voorzien, maar die lijkt
mij wel wenselijk, ook voor de onafhankelijke deskundigheid van de raad.De onafhankelijkheid wil ik nog eens bevestigen. In artikel 21, derde
lid, waarin de vooronderzoekers worden geregeld, heeft de minister bij nota
van wijziging al de mogelijkheid geopend om de vooronderzoeker van buiten
Defensie te laten komen. Naar mijn mening moet het helemaal niet worden geregeld.
Nu staat als eerste vermeld dat het moet gaan om iemand die bij Defensie werkzaam
is, maar elke suggestie dat militairen voorgaan, moet worden vermeden. Dit
gedeelte zou geschrapt moeten worden, zodat de raad de gelegenheid krijgt
om vooronderzoekers voor te dragen die voor het onderzoek van belang zijn
op basis van hun kwaliteiten en niet op basis van hun achtergrond. Dit houdt
in dat tevens in artikel 9, waarin de beloning wordt geregeld, een verwijzing
naar artikel 21 dient te worden opgenomen, zodat onderzoekers die niet bij
Defensie in dienst zijn, wel kunnen worden betaald. Dit is dus een bijkomende
technische wijziging.Op deze manier hoop ik te kunnen doorbreken dat raadsleden, secretarissen
en vooronderzoekers per se uit de defensieorganisatie moeten komen. Als deze
amendementen worden overgenomen, is de wet al een stuk opener en is er sprake
van meer onafhankelijkheid, zodat het makkelijker is om deze raad over een
paar jaar samen te voegen met de Raad voor de transportveiligheid.De heer Niederer (VVD):Voorzitter! In het kader van de begrotingsbehandeling 1996 werd aangekondigd
dat een voorstel van rijkswet zou worden ingediend dat voorzag in de oprichting
van een ongevallenraad Defensie: een aparte ongevallenraad voor onderzoek
naar militaire ongevallen en incidenten, los van het civiele ongevallenonderzoek.
Vandaag behandelen wij plenair het wetsvoorstel dat op brede instemming mag
rekenen, althans gezien de schriftelijke inbreng van de diverse fracties.
Die instemming is naar het oordeel van de VVD-fractie terecht. Wij vinden
inderdaad dat het ongevallenonderzoek ten behoeve van Defensie een afzonderlijke,
wettelijke rijksregeling verdient. Defensie werkt met uiterst gevoelige, geheime
industriële informatie waarvan de geheimhouding naar ons oordeel optimaal
gewaarborgd blijft bij een eigen ongevallenonderzoeksraad.Eerder is gesuggereerd aansluiting te zoeken bij de Raad voor de transportveiligheid,
die onderzoek doet naar civiele ongevallen. Binnen deze raad zou een militaire
kamer moeten komen die zich zou dienen te richten op militaire ongevallen.
De raad zou meer garant staan voor onafhankelijkheid en onpartijdigheid van
het onderzoek. Dit punt hebben de coalitiepartners onderkend. Eind juni van
dit jaar hebben PvdA, D66 en VVD twee amendementen ingediend die de onafhankelijkheid
en onpartijdigheid ten opzichte van de minister van Defensie verstevigen.
Ik ga inhoudelijk niet op deze amendementen in; zij zijn op zich duidelijk
en wellicht wil de eerste indiener van die amendementen, collega Timmermans,
daar nog iets over zeggen.Een eventuele samenvoeging met de civiele Raad voor de transportveiligheid
is naar ons oordeel thans prematuur. De Raad voor de transportveiligheid is
zelf nog maar een paar maanden in deze constructie in functie. Daarnaast wacht
Defensie met smart op haar eigen ongevallenraad. De nasleep van de Herculesramp
toont dat overduidelijk aan. De VVD-fractie meent dan ook dat zowel de Raad
voor de transportveiligheid als de ongevallenraad Defensie eerst maar eens
aan de slag moet, waarna later – bijvoorbeeld na twee jaar – op
basis van praktijkervaringen altijd nog kan worden beoordeeld of samenwerking
en samenvoeging niet wenselijker is. Ik vraag de minister dan ook of hij wil
toezeggen dat de rijkswet bijvoorbeeld na twee jaar wordt geëvalueerd
en dat het punt van de samenvoeging daarbij expliciet wordt betrokken. Dat
lijkt ons het goede moment om weloverwogen en dus verantwoord een besluit
te nemen over de kant die we met het militaire ongevallenonderzoek uit moeten.Met verbazing heb ik kennisgenomen van het door de PvdA-fractie gesteunde
voornemen van de D66-fractie – dat zijn nota bene mede-indieners van
de twee genoemde amendementen – om thans een derde amendement in te
dienen dat ertoe strekt om de rijkswet ongevallenraad Defensie een tijdelijke
wet te laten zijn. Dat is een legislatief gedrocht, want je maakt een wet
of je doet dat niet; je moet niet iets daartussenin doen. Bovendien wordt
de evaluatie op die manier een papieren exercitie, omdat bij aanneming van
dat derde amendement nu al vaststaat dat de ongevallenraad Defensie zal ophouden
te bestaan. Behalve wetstechnisch niet fraai, vind ik het bovendien onhoffelijk
ten opzichte van de minister om dit wetsvoorstel te elfder ure af te schieten.
Dat gebeurt immers in feite met het voorgenomen nieuwe amendement.In de nota naar aanleiding van het verslag is de regering uitgebreid en
overtuigend ingegaan op de vragen van de VVD-fractie, die onder andere heeft
geleid tot een nota van wijziging. Ik stel die vragen niet andermaal aan de
orde en rond zo mijn eerste termijn af.De heer Timmermans (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Bij de behandeling van dit wetsvoorstel moeten
we goed kijken naar de filosofie die je hanteert bij ongevallenonderzoek.
Ik ben, net als een aantal van mijn collega's, in de afgelopen weken op een
duidelijke manier met de neus op de feiten gedrukt toen wij nogmaals werden
geconfronteerd met gegevens over de Herculesramp. Het belangrijkste discussiepunt
naar aanleiding van zo'n ongeval is steeds hoe onafhankelijk het onderzoek
is. Iedere twijfel die over de onafhankelijkheid van een onderzoek blijft
hangen, leidt ertoe dat de conclusies van dat onderzoek in twijfel worden
getrokken. Met andere woorden: de mate waarin een onderzoek en de conclusies
staan, hangt voor een groot deel af van de mate van onafhankelijkheid van
dat onderzoek. Als de schijn blijft bestaan van een slager die zijn eigen
vlees keurt, is dat funest voor de waarde van het onderzoek. Dat is de uitgangspositie
van mijn fractie in deze discussie; dat is overigens al langer onze positie.
Ik verwijs daarbij graag naar eerdere verslagen over dit onderwerp.De minister heeft in eerdere discussies een aantal argumenten naar voren
gebracht voor een specifieke ongevallenraad Defensie. Mijn fractie heeft steeds
vastgehouden aan het standpunt dat het voor een volledig en een zo onafhankelijk
mogelijk onderzoek noodzakelijk is dat men uitgaat van dezelfde filosofie
als indertijd bij de instelling van de Raad voor de transportveiligheid. Ik
heb de stukken nog eens doorgelezen die destijds een rol speelden in de discussie
hierover buiten het ministerie van Defensie werd gevoerd. Het viel mij daarbij
op dat de argumentatie en de contra-argumentatie in die discussie sterk op
elkaar leken. In dat licht bezien ligt een integratie van beide vormen van
onderzoek onder één raad zeker in de rede.De minister heeft in eerdere discussies aangegeven drie redenen te zien
waarom een specifieke defensieongevallenraad in het leven moet worden geroepen.
Hij noemde als eerste reden de specifieke deskundigheid die nodig is bij ongevallen
van militaire schepen en luchtvaartuigen. Zijn tweede reden was de mogelijkheid
dat geclassificeerde defensiebelangen in het geding zijn, denk aan geheimen
die niet openbaar mogen worden. Als derde reden noemde hij het feit dat de
resultaten van het onderzoek van direct belang zijn voor de bedrijfsvoering
en de bedrijfsontwikkeling. Dit zijn op zichzelf zeer valide argumenten die
echter wel moeten worden afgewogen tegen de allesoverheersende eis van onafhankelijkheid.De heer Niederer maakte reeds gewag van de twee amendementen die ik samen
met hem en mevrouw Van 't Riet heb ingediend. Met het eerste amendement willen
wij het mogelijk maken dat naast deskundi gen die werkzaam
zijn geweest in de defensieorganisatie, ook deskundigen van buiten als lid
of als plaatsvervangend lid van de defensieongevallenraad kunnen worden benoemd.
Hierdoor wordt de onafhankelijk van de ongevallenraad vergroot. De taakuitoefening
is dan immers losgemaakt van de defensieorganisatie. Met het tweede amendement
beogen wij de ongevallenraad Defensie de mogelijkheid te geven, niet alleen
op verzoek van de minister maar ook eigener beweging een onderzoek te starten.
Deze amendementen vergroten de onafhankelijk van de raad, hetgeen niet wegneemt
dat er problemen resteren. Zo wees de heer Harrewijn terecht op de positie
van de vooronderzoeker. Deze medewerker van de defensieorganisatie verkeert
in een enigszins lastig parket, omdat hij als eerste ter plekke is en als
eerste moet rapporteren. Ik zeg niet dat het zo is, maar dit roept toch weer
het beeld op van de slager die zijn eigen vlees keurt. Volgens mij is dat
een ongewenste situatie.Ik kom nu op de opmerkingen die de heer Niederer heeft gemaakt over de
vorm waarin dit wetsvoorstel is gegoten. Hij maakte gewag van een amendement
dat mevrouw Van 't Riet nog moet indienen. Ik geef er de voorkeur aan, pas
op dit amendement in te gaan als het daadwerkelijk is ingediend. Volgens de
heer Niederer is de samenvoeging van de twee raden prematuur. Hij vindt dat
deze raden eerst maar eens aan de slag moeten gaan en stelt verder voor om
het werk van deze raden na twee jaar te evalueren.Er is best wat voor te zeggen om de minister niet terug te sturen met
de opdracht een nieuw wetsvoorstel te formuleren waarin alles wordt geïntegreerd.
Mijn fractie is namelijk van mening dat de huidige situatie niet langer mag
voortduren. Tegelijkertijd zijn wij echter van mening dat het onderzoek idealiter
onder één raad zou moeten vallen. Ik vind het bijna een semantische
discussie of men nu zegt dat de zaak moet doorgaan zoals nu is voorgesteld
en dat er na twee jaar wordt geëvalueerd, óf dat de Kamer ervoor
zorgt dat die evaluatie meteen en grondig plaatsvindt, zodat men in staat
is om over twee jaar beslissingen te nemen. Als de wet een tijdelijk karakter
wordt gegeven, is men wel gedwongen om over twee jaar met nieuwe maatregelen
te komen. Ik ben het niet eens met degenen die menen dat de wet dit onderuit
haalt. Ik houd staande dat het te prefereren valt om de raden samen te voegen.
Ik nodig de minister uit, nog eens in te gaan op zijn argumenten tegen een
dergelijke samenvoeging.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):U duidt op een evaluatie op enig moment. Wat valt er naar uw oordeel te
evalueren wanneer het om een tijdelijke raad gaat? Ik betrek hierbij het standpunt
van de fractie van de PvdA.De heer Timmermans (PvdA):Niet alleen de ongevallenraad Defensie moet worden geëvalueerd. Ik
heb begrepen dat in de komende periode ook nogal wat zaken bij de Raad voor
transportveiligheid aan evaluatie onderhevig zouden zijn. Die zaken kunnen
worden betrokken bij de beantwoording van de vraag hoe straks verder moet
worden gegaan. Ik wil geen conclusies vooraf trekken, maar houd staande dat
de integratie van beide raden de voorkeur verdient.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Bent u van oordeel dat deze evaluatie niet afhankelijk is van ons oordeel
over de integratie van beide raden?De heer Timmermans (PvdA):Ik denk dat men het zo zou kunnen formuleren. Onze positie is: "integratie,
ja tenzij" en niet "geen integratie, tenzij".De heer Niederer (VVD):Ik heb gesproken over een legislatief gedrocht; je maakt een wet of je
doet dat niet. Echter, consistentie kan ik u niet ontzeggen. Bij de schriftelijke
inbreng heeft u immers al de vraag opgeworpen waarover wij nu zo nadrukkelijk
spreken. Acht u het mogelijk dat u, na ommekomst van de tijdelijke wet –
in het amendement wordt wat dit betreft de datum 1 januari 2003 vermeld –
de evaluatie zo onbevangen en onpartijdig kunt ingaan, dat het mogelijk is
dat u dan de tijdelijke wet gewoon een niet tijdelijke wet laat zijn?De heer Timmermans (PvdA):In antwoord op de vragen van mevrouw Van Ardenne heb ik al gezegd dat
mijns inziens de beste optie is: integratie van beide raden, tenzij bij de
evaluatie wordt aangetoond dat het géén goede optie is.De heer Harrewijn (GroenLinks):Steunt u de keuze voor de datum 1 januari 2003? De wet vervalt dan. Verwacht
u dat dan de evaluatie helemaal rond is? De raden moeten eigenlijk nog van
start. Is deze termijn niet te krap voor het goed afronden van de evaluatie?
Bovendien, als deze wet vervalt, zal er een nieuwe moeten komen.De heer Timmermans (PvdA):Ik denk dat dat best haalbaar is, mits de wil er is om het zo te doen.De heer Stellingwerf (RPF):Mevrouw de voorzitter! Ik voer mede namens de fractie van het GPV het
woord.Meer dan een jaar nadat wij de Wet transportongevallenraad behandelden,
komt nu de rijkswet ongevallenraad Defensie aan de orde. Bij de schriftelijke
voorbereiding van deze behandeling hebben wij een kanttekening geplaatst bij
het langdurige traject voor een uiteindelijk toch nogal beperkt onderwerp.
Een belangrijke reden is natuurlijk het verschil van mening met betrekking
tot de invulling van het begrip "onafhankelijkheid". Ik citeer: "Burgers hebben
recht op onafhankelijk onderzoek bij rampen."Dit is een citaat van enkele maanden geleden van mr. Pieter van Vollenhoven,
voorzitter van de Raad voor de transportveiligheid. Hij reageerde met die
uitspraak op de parlementaire enquête naar de Bijlmerramp. De kritiek
van de voorzitter van de Raad voor de transportveiligheid was niet mals. Ik
citeer nog een keer: "Wij zijn geconfronteerd met onderzoeksinstellingen waarvan
je niet anders kunt zeggen dan dat de slager zijn eigen vlees keurt."Van Vollenhoven vindt, volgens het Algemeen Dagblad van 11 februari 1999,
dat de politiek met andere ogen naar de Raad voor de transportveiligheid en
de ongevallenraad voor Defensie moet kijken. Die woorden hebben wij de afgelopen
tijd uiteraard op ons laten inwerken. Wij stonden oorspronkelijk min of meer
positief tegenover het voorliggende wetsvoorstel. Dat wordt ook wel duidelijk
uit de nota naar aanleiding van het verslag. Maar in de tussentijd
is er het nodige gebeurd met betrekking tot ongevallen en onderzoek in samenhang
met transport en veiligheid. Het wetsvoorstel inzake de Raad voor de transportveiligheid
is behandeld en aangenomen. De Bijlmerenquête heeft plaatsgevonden.
Er is gediscussieerd over de Herculesramp. Verder ligt de nota naar aanleiding
van het verslag over dit wetsvoorstel voor. Wij hebben alle argumenten nog
eens tegen het licht gehouden en ons afgevraagd of het op dit moment verstandig
is de huidige voorstellen finaal door te voeren. Moeten wij tot de conclusie
komen dat Defensie te allen tijde een eigen ongevallenraad dient te hebben
of niet? Kan er gebruik worden gemaakt van bestaande deskundigheid en bestaande
structuren, die wij in de afgelopen periode hebben gecreëerd? Kunnen
wij die structuur misschien zelf versterken? Net als naar ik aanneem alle
fracties hebben wij die argumenten de revue laten passeren.Duidelijk is dat tegenover elk argument van de minister valide tegenargumenten
te bedenken zijn. Die zijn ook ingebracht, vooral de kanttekening dat het
integrale veiligheidsdenken van groot belang is en vereist, dat de verschillende
ministeries zich met elkaars sectoren bezighouden. Dat spreekt ons wel aan.
In de kwaliteit en de onafhankelijkheid van de onderzoeker kan een grote meerwaarde
liggen voor een bundeling van krachten. Het argument van de voorzitter van
de Raad voor de transportveiligheid spreekt ons bij nader inzien zeer aan,
zeker omdat Defensie vanwege de vredesmissies steeds meer met civiele organisaties
zal gaan samenwerken.Aan een belangrijk argument van de minister hecht ik zeker. Hij meldt
ons dat geen onderzoek is gedaan naar de mogelijkheden om vertrouwelijkheid
binnen de Raad voor de transportveiligheid te waarborgen. Dat is natuurlijk
cruciaal. Bij Defensie wordt regelmatig gesproken over zaken die niet in den
brede naar buiten moeten komen. Is de minister bereid na te gaan of die mogelijkheden
aanwezig zijn?Er zijn enkele amendementen ingediend, waarvan twee al wat eerder, waarmee
wordt gepoogd de nieuwe raad een meer onafhankelijke positie ten opzichte
van de minister van Defensie te geven. Vooral met het voorstel waarin het
systeem om de eigen bevoegdheid van de raad om onderzoek te verrichten vooropstaat
wordt dat nog eens onderstreept. Op die manier kan de hoofdtaak van de raad,
het onderzoeken van ongevallen en incidenten met defensiematerieel en defensiepersoneel,
beter worden uitgevoerd. Wij vinden dat verbeteringen.Het is duidelijk dat met die amendementen wordt gepoogd de spanning te
overbruggen tussen een eigen raad en een eventuele geïntegreerde raad.
De raad kan worden ingericht zoals de regering dat voorstelt. In de nota hebben
wij daarvoor geopteerd, maar uiteindelijk vragen wij ons toch af of dit de
beste keuze is. Het risico dat er belangentegenstellingen ontstaan is in de
huidige constructie groter dan bij onderbrenging van de raad bij de Raad voor
de transportveiligheid. In wezen is er sprake van ondoelmatigheden. Wij sluiten
ons aan bij de vragen die de CDA-fractie hierover heeft gesteld. De huidige
constructie kunnen wij accepteren maar dan als een vorm van een overgangssituatie.
In dat licht gezien is het amendement-Van 't Riet logisch. Indien een soort
executie in het huidige wetsvoorstel wordt ingebouwd, is het de vraag of de
bewindsman wil doorgaan met het wetsvoorstel.Mevrouw Van 't Riet (D66):Voorzitter! De noodzaak voor het instellen van een ongevallenraad voor
Defensie staat buiten kijf. Ik wijs op het lage aantal onderzoeksinstanties
bij Defensie die bovendien zeer verouderd zijn. Ik noem de marinescheepsongevallenwet
uit 1928. Luchtongevallen vallen niet onder een wettelijke regeling maar hebben
een raad van advies. Ongevallen met militaire voertuigen en andere ongevallen,
zoals met munitie, vallen al helemaal niet onder een specifieke raad. Integratie
en het in leven roepen van een ongevallenraad liggen dus zeer voor de hand.
Om deze reden hebben wij bij de vorige begrotingsbehandeling om een wettelijke
regeling gevraagd.Het is de bedoeling dat via deze wet onderzoek plaatsvindt naar de oorzaak
van ongevallen en incidenten met schepen, luchtvaartuigen, bij militaire oefeningen
of met munitie. Bij de begrotingsbehandeling hebben wij echter niet gediscussieerd
over de vormgeving en wij worden thans met het resultaat daarvan geconfronteerd.
Mijn fractie vindt dat er alles te zeggen is voor één ongevallenraad
en niet voor een raad die specifiek voor Defensie bestaat. Er moet een integratie
plaatsvinden met de Raad voor de transportveiligheid. De minister
stelt volgens de afspraak van verleden jaar de instelling van een ongevallenraad
Defensie voor, maar dat spoort niet met elkaar.Mijn fractie heeft zich hierover beraden en komt tot de conclusie dat
het ongewenst is, de oude situatie te handhaven. Wij menen dat het mogelijk
is daarvoor een tijdelijke wet, die specifiek voor Defensie is, in het leven
te roepen. Hierbij wordt de integratie met de Raad voor transportveiligheid
in 2003 in acht genomen. Bij de inrichting van deze raad moet rekening met
deze integratie worden gehouden. Het is niet het mooiste verhaal, maar voor
ons is het de beste oplossing binnen de marges die wij kennen.Wij hebben in verband met de inrichting van de tijdelijke wet een amendement
ingediend.De heer Van den Berg (SGP):Wat bedoelt u met de woorden "binnen de marges die wij kennen"? Zijn dat
juridische of politieke marges?Mevrouw Van 't Riet (D66):Als wij nu tegen deze wet stemmen, keren wij terug naar de oude situatie.
Wij zullen dan de minister per motie verzoeken om te komen tot integratie
met de Raad voor de transportveiligheid. Dit zal echter veel tijd kosten en
dat vinden wij jammer. Daarom menen wij dat een tijdelijke wet tot 2003 de
beste oplossing is. De argumenten om een aparte wet voor Defensie op te stellen
vinden wij niet overtuigend.De heer Niederer (VVD):Acht u het mogelijk dat, als die tijdelijke wet zou doorgaan, de ongevallenraad
voor Defensie zodanig naar behoren functioneert, dat het in die constructie
gecontinueerd kan worden? Of zegt u al op voorhand dat het moet naar de Raad
voor de transportveiligheid? En hoe verhoudt zich dat tot uw schriftelijke
inbreng van een jaar geleden?Mevrouw Van 't Riet (D66):Die schriftelijke inbreng was op een ander moment. Wij hebben in de fractie
een discussie hierover gevoerd en zijn tot de conclusie gekomen dat dit de
beste weg is. Dat kan gebeuren, maar verdient overigens geen schoonheidsprijs.U geeft aan wat u wilt, mijnheer Niederer. Wij gaan een stap verder en
zeggen nu reeds, zonder evaluatie of wat dan ook, dat wij het gewenst vinden
dat er één ongevallenraad komt en niet een aparte raad voor
Defensie. Wij zien aan dat laatste zelfs nadelen. Daarom kiezen wij niet voor
het traject dat u voorstelt.De heer Niederer (VVD):Ik vind het enigszins opmerkelijk. U beroept zich op voortschrijdend inzicht.
Dat kan, maar tegelijkertijd kijkt u in een kristallen bol en weet u nu al
dat per 1 januari 2003 de meest wenselijke situatie is dat alles wordt ondergebracht
in die civiele raad. Dat vind ik behalve knap ook buitengewoon opmerkelijk.Mevrouw Van 't Riet (D66):Dat kunt u vinden, maar het is geen glazen bol. Politiek is een kwestie
van kiezen. Wij kiezen voor de vanuit onze invalshoek meest gewenste en meest
efficiënte oplossing. Dat heeft met name te maken met de onafhankelijkheid
van het onderzoek. Er zijn enkele amendementen ingediend die die onafhankelijkheid
bevorderen. Juist bij Defensie is het noodzakelijk dat ongevallenonderzoek
zo onafhankelijk mogelijk plaatsvindt. Dat kan naar onze mening het beste
gebeuren door zo'n Raad voor de transportveiligheid.De heer Niederer (VVD):Inderdaad moet het onderzoek onafhankelijk en onpartijdig worden uitgevoerd.
Ik wijs u erop dat daarin in coalitieverband is voorzien door de indiening
van een tweetal amendement die juist dat punt regelen. Ik begrijp echt niet
wat het derde amendement op dat punt nog verbetert. Het is immers al keurig
afgedicht met die twee amendementen waarover ik sprak! Ik denk dat u met het
derde amendement iets geheel anders beoogt dan u nu beweert, mevrouw Van 't
Riet.Mevrouw Van 't Riet (D66):De situatie is inderdaad verbeterd door die twee amendementen, maar naar
mijn mening wordt de meest optimale situatie bereikt als wij kiezen voor een
Raad voor de transportveiligheid.Voorzitter! Er worden argumenten genoemd om het apart te doen, te weten:
specifieke militaire voorschriften, internationale en NAVO-voorschriften en
specifieke deskundigheid. Wij denken dat een en ander ook tot zijn recht kan
komen in een Raad voor de transportveiligheid. Het argument defensiebelangen
vinden wij arbitrair. De bedrijfsvoering kan verbeterd worden als de resultaten
van het onderzoek bekend zijn.Kan de minister nog ingaan op de vraag, in hoeverre een integratie in
de Raad voor de transportveiligheid onmogelijk is vanwege het feit dat een
rijkswet noodzakelijk is? Dit punt moet worden opgelost en ik zie niet meteen
hoe dat moet gebeuren.De verschillen in werkterreinen kunnen naar mijn mening ook worden opgelost
binnen de Raad voor de transportveiligheid. Misschien moet er een aparte kamer
komen?De tijdelijke wet moet natuurlijk wel zo optimaal mogelijk functioneren.
Het betreft immers een aantal jaren. Om de onafhankelijkheid te waarborgen
is een aantal amendementen ingediend, dat door ons is medeondertekend. Met
name de keuze van de vooronderzoeker en door wie die kiest gekozen zijn arbitraire
zaken, zoals ervaringen in het verleden hebben geleerd. Nu wordt voorgesteld
dat de minister de vooronderzoeker kiest. Ik hoef de naam Wolleswinkel maar
te noemen en het referentiekader is al duidelijk. Het gaat mij er dus om dat
inschakeling van mensen buiten Defensie ook mogelijk is. Verder meen ik dat
de raad ook eigener beweging een onderzoek moet kunnen starten. Ten slotte
hechten wij zeer aan openbaarheid van het onderzoek.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik wil mevrouw Van 't Riet een vraag stellen over de interpretatie
van een amendement. Zij zegt eigenlijk: de komende jaren heb ik geen behoefte
aan evaluatie van de wet, want ik weet nu al dat naar integratie moet worden
gestreefd. Het wetgevende werk daarvoor moet op gang komen en de wet die wij
nu behandelen heeft slechts een tijdelijk karakter. Dat zou hoe dan ook het
einde betekenen van een aparte ongevallenraad Defensie. Is deze interpretatie
juist?Mevrouw Van 't Riet (D66):Ik vind die tijdelijkheid ook noodzakelijk, omdat de uitvoering van deze
wet moet sporen met de integratie. Als je die duidelijkheid niet geeft, moet
je niet op deze weg verdergaan.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter! Ik wil dit wetsvoorstel graag bezien tegen de achtergrond
van de noodzaak van een geïntegreerd veiligheidsbeleid. Dat thema heeft
de laatste jaren terecht steeds meer nadruk gekregen. Nog niet zolang geleden
hebben we hier gesproken met de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Justitie over een intregraal veiligheidsprogramma. Daarbij is uitdrukkelijk
gezegd dat eigenlijk sprake is van een drieluik. Daarbij gaat het om het integraal
veiligheidsprogramma, het politiebestel met de nota's daarover maar ook om
het beleid met betrekking tot de externe veiligheid. Ook datgene waarover
wij vandaag spreken behoort tot het geïntegreerd veiligheidsbeleid. Daartoe
behoort dus systematisch aandacht voor onderzoek naar ongevallen en incidenten.
Het inzicht in onze samenleving, dat een geïntegreerde benadering van
de risico's die onze moderne samenleving op allerlei gebied met zich brengt,
zeer grote voordelen biedt, neemt toe. Daarom heeft mijn fractie met veel
enthousiasme de totstandkoming van de Raad voor de transportveiligheid gesteund.
Wij achten die totstandkoming een zeer belangrijke ontwikkeling.Ik zeg dit omdat in het kader van de voorbereiding van het wetsvoorstel
voor de instelling van de Raad voor de transportveiligheid al door onze fractie
de vraag is gesteld: waarom worden hier de defensieongevallen niet bij betrokken?
Waarom werden die toen buiten het wetsvoorstel voor de Raad voor de transportveiligheid
gehouden? Deze vraag dient zich weer aan nu een wetsvoorstel wordt behandeld
voor een aparte regeling voor onderzoek van de ongevallen bij Defensie.Voorzitter! Mijn fractie heeft bij dit wetsvoorstel grote twijfels. Waarom
is niet direct gestreefd naar een geïntegreerde benadering van het totale
ongevallenbeleid en van de preventie op basis van het onderzoek van ongevallen
enzovoorts? Dat had al eerder moeten gebeuren, maar zeker nu. Wij willen graag
deze materie in een breder kader aan de orde stellen.De Raad voor de transportveiligheid, die sedert kort operatief is, en
de voorgenomen ongevallenraad Defensie begeven zich in grote lijnen beide
op hetzelfde werkterrein. Voor het analyseren van ongevallen en incidenten
is toch in feite eenzelfde specialistische kennis nodig. De versnippering
in deskundigheden die nu ontstaat, betreuren wij zeer. Wij zijn een klein
land en wij hebben al onze deskundigheden nodig om een goed niveau van veiligheidsonderzoek
en analyse tot stand te brengen. Door nu een aparte raad voor de ongevallen
op defensiegebied in te stellen, wordt naar onze mening aan die efficiency
afbreuk gedaan. Daarnaast heb ik al ten principale gewezen op de wenselijkheid
van integratie.De minister beroept zich op het specifieke karakter van militaire ongevallen.
Mijn fractie heeft zeker veel begrip voor de bewering dat Defensie een eigen
karakter heeft. Dat wil echter nog niet zeggen, dat defensieongevallen en
alles wat op dat terrein speelt in een apart gremium zouden moeten worden
behandeld. Wij willen het belang van dit aspect dus niet ontkennen, maar wij
menen dat ook in een geïntegreerde benadering daarin op zeer goede wijze
zou kunnen worden voorzien. Ik denk daarbij aan het instellen van een afzonderlijke
kamer. Wat de openbaarheid betreft, zeer zeker een belangrijk aspect, kunnen
specifieke bepalingen in de wet worden opgenomen. Er kan bijvoorbeeld aangegeven
worden, dat het aan de minister van Defensie is om te bezien of een onderzoek
al dan niet geheel openbaar kan worden gemaakt. De voordelen van de integratie
van deskundigheden en de efficiency die daarmee gediend is, wegen voor mijn
fractie veel zwaarder dan de nadelen.Daarnaast heeft het nu voorliggende wetsvoorstel nog een aantal nadelen.
Wij vinden dat bij onderzoek naar ongevallen en incidenten de onafhankelijkheid
een absoluut vereiste is. Ik denk aan trieste gebeurtenissen, zoals de ramp
met de Hercules, die de noodzaak van een adequaat en onafhankelijk onderzoek
alleen maar onderstrepen. Dat is in dit wetsvoorstel niet voorzien. Zeker
waar men wat betreft de samenstelling van de raad etc. put uit defensiepersoneel
of gewezen defensiepersoneel moet opgepast worden dat de schijn wordt gewekt
van het niet volstrekt onpartijdig en onbevooroordeeld zijn.Dan is er nog het aspect van de reikwijdte van de wettelijke regeling.
De kwestie van al of niet een rijkswet, is iets wat mijns inziens in het verdere
wetgevingstraject zeer goed kan worden ondervangen. Ik wijs erop dat de wet
inzake de Raad voor de transportveiligheid nog een aantal kinderziekten vertoont.
De minister van Verkeer en Waterstaat is voornemens deze wet nog eens tegen
het licht te houden, hetgeen tevens een uitnemende gelegenheid zou zijn om
tot een nader wetgevingsvoorstel te komen waarin beide regelingen geïntegreerd
zijn.Mijn conclusie is dat de voorliggende regeling verre van optimaal is.
Op een aantal punten heeft inmiddels amendering plaatsgevonden die zeker verbetering
zal brengen. Ik vraag mij dan wel af of dit op zichzelf geen reden is voor
de minister om het wetsvoorstel, zoals het nu met amendering voorligt, nog
eens heel goed te heroverwegen. Met genoemde amendering zijn wij inmiddels
namelijk wel een heel eind verwijderd van het wetsvoorstel zoals dat de minister
voor ogen stond. De vraag is of de wet juridisch dan nog wel een consistent
geheel vormen. Ik ben voorstander van de amendementen die ertoe strekken de
inhoud van het wetsvoorstel te brengen in de richting van de opzet van de
wet inzake de Raad voor de transportveiligheid, maar je praat dan feitelijk
over een ander wetsvoorstel dan dat welke door de regering is ingediend. Zou
dat alleen al geen reden zijn voor de minister om het gehele pakket dat nu
voorligt, goed te heroverwegen? Nog dringender is mijn vraag of de minister
vanwege het meer principiële aspect van de integratie van wettelijke
regelingen, bereid is dit wetsvoorstel te heroverwegen dan wel op z'n minst
zich hierover nader te beraden. Gelet op de politieke meningen van collega's
begrijp ik dat er een vrij brede steun is voor deze gedachte. Zo de minister
daarop niet wil ingaan, dan rest ons als Kamer niet anders dan door amendering
onze mening naar voren te brengen. Een van de mogelijkheden daartoe is om
deze wet een tijdelijk karakter te geven, teneinde daarmee te benadrukken
dat naar de mening van de Kamer het een eindige wet met een horizonbepaling
moet zijn, zodat in de tussentijd zo snel mogelijk kan worden
gestreefd naar geïntegreerde wetgeving.Ondertussen dient de onafhankelijkheid gewaarborgd te zijn. Er liggen
amendementen voor die deze richting uitgaan. Een ander punt dat aandacht verdient,
is dat er in het kader van verdere integratie zoveel mogelijk wordt gestreefd
naar personele unies in de samenstelling van deze nieuwe ongevallenraad met
de Raad voor de transportveiligheid.Onze eerste optie blijft overigens het verzoek aan de minister om zich
te beraden over het voorliggende wetsvoorstel, in het licht van de noodzaak
tot integratie. Daarnaast is de vraag, waar sprake is van een sterk geamendeerde
wet die waarschijnlijk een beperkte looptijd zal kennen, of uit een oogpunt
van goede wetgeving het belang van de zaak nog wel wordt gediend. Wij maken
deze opmerkingen overigens niet uit oppositioneel oogpunt, het gaat ons om
het belang van een goed veiligheids- en preventiebeleid. Naar mijn diepste
overtuiging is ook het belang van Defensie gediend met een betere, geïntegreerde
regeling.Minister De Grave:Mevrouw de voorzitter! Bij dit belangrijke onderwerp zijn veel principiële
vragen aan de orde. Het is overigens opvallend dat de schriftelijke inbreng
nogal verschillend van aard is ten opzichte van de inbreng van de Kamer vandaag.
De afgelopen maanden is er intensief over dit onderwerp gesproken. Het is
goed dat ook de Raad voor de transportveiligheid een actieve inbreng heeft
gehad. Het onderwerp verdient indringende bespreking.De kernvraag is of er overtuigende redenen zijn voor een aparte ongevallenraad
Defensie. Dit kabinet heeft het voorstel overgenomen van het vorige kabinet.
Belangrijk is de vraag op welke wijze in Nederland inhoud moet worden gegeven
aan de politieke verantwoordelijkheid van bewindslieden en de controlerende
rol van de Kamer ten aanzien van overheidstaken. Het gaat in dit geval om
defensie, 100% een overheidstaak, met een volledige ministeriële verantwoordelijkheid
en een volledige controlerende rol van de Kamer. Als de verantwoordelijkheid
van de minister wordt overgedragen aan een onafhankelijk ZBO, valt ook de
controlerende rol van de Kamer weg, bijvoorbeeld als het onderzoek naar een
ongeval wordt ondergebracht bij de Raad voor de transportveiligheid. Dat belangrijke
aspect dat is verbonden aan een ZBO speelt ook een rol bij Onderwijs, met
als onderzoekende organisatie de onderwijsinspectie, en bij Landbouw, met
een eigen inspectie.De heer Harrewijn (GroenLinks):De minister van Defensie blijft volledig verantwoordelijk voor de eventuele
oorzaak van een ongeval en is tevens verantwoordelijk voor het onderzoek ernaar.Minister De Grave:Als er geen relatie is met de minister valt ook zijn verantwoordelijkheid
weg. Ik ben alleen aanspreekbaar op bevoegdheden en die zijn er niet in relatie
tot een zelfstandig bestuursorgaan.De heer Harrewijn (GroenLinks):U benadrukt de controlerende rol van de Kamer. Wat de ongevallenraad Defensie
betreft, kan de minister worden aangesproken op het ongeval en op het onderzoek
daarnaar. Dat geeft ook precies de spanning aan. U vermijdt waarschijnlijk
de Luchtvaartinspectie als voorbeeld te noemen. Een van de problemen met de
Bijlmerramp was dat wij te maken hadden met een inspectie die onder de minister
viel die deels ook verantwoordelijk was voor de gang van zaken na het ongeval.
De minister houdt wel voldoende controleerbare bevoegdheden en daarmee de
verantwoordelijkheid voor het ongeval.Minister De Grave:Dat heb ik ook niet ontkend. Het ging mij over de rol van de Kamer en
over de rol van een overheidsorgaan daarin, in dit geval Defensie. Ik vroeg
aandacht voor de wijze waarop dit op andere overheidsterreinen is geregeld,
zoals bij Onderwijs of bij de rijksrecherche, die ambtsmisdrijven onderzoekt.
Dit zijn ook zaken die onder een politieke verantwoordelijkheid zijn georganiseerd.
Ik vroeg ook aandacht voor de samenhang die er is tussen enerzijds het op
afstand plaatsen van de verantwoordelijkheid voor het onderzoek en anderzijds
de consequentie die de controlerende rol van de Kamer heeft op dat terrein.
Dit laat onverlet dat de minister uiteindelijk altijd verantwoordelijk is.
Het gaat nu echter om de vraag naar de inhoud van het onderzoek en de wijze
waarop het plaatsvindt. Dit wordt daarmee geheel buiten de lijn van de minister
en van de controlerende rol van de Kamer geplaatst. Ik vraag dus alleen maar
aandacht voor de samenhang tussen onafhankelijkheid en op afstand plaatsen
aan de ene kant en de taak en de rol van de Kamer bij het controleren van
de ministeriële verantwoordelijkheid aan de andere kant.Mevrouw Van 't Riet (D66):Wij moeten natuurlijk voorkomen dat wij een discussie gaan voeren over
het functioneren van ZBO's. Daarover zal nog een discussie gevoerd worden,
met name over de rapportage van ZBO's – bijvoorbeeld over het Centraal
fonds voor de volkshuisvesting – en over de verantwoordelijkheid van
de minister en de Kamer. Ik vind dat die optimaal is geregeld, omdat de ZBO,
in dit geval de Raad voor de transportveiligheid, de minister rapporteert
en een advies uitbrengt. Er wordt nog gediscussieerd over de aanbevelingen
die de raad al of niet kan doen. In feite wordt gerapporteerd aan de minister.
De minister lijkt nu te zeggen dat hij onvoldoende grip heeft op de uitvoering
van het onderzoek, terwijl hij wel de volledige verantwoordelijkheid heeft.
Het is juist goed dat de onderzoeken buiten Defensie plaatsvinden door een
ZBO, die onafhankelijk onderzoek kan doen, maar terugrapporteert aan de minister
en de Kamer. Volgens mij is dat een optimale constructie.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):De minister snijdt wel een belangrijk punt aan, namelijk de politieke
verantwoordelijkheid van de minister van Defensie. Deze betreft met name Defensie
als organisatie, maar gaat niet zover dat de minister zich ook nog zou moeten
bemoeien met onderzoek dat van toepassing is op datgene wat fout gaat in de
organisatie. Wij hebben het immers niet over wat goed gaat in de organisatie.
Daar is de minister zelfs ook verantwoordelijk voor, maar hij moet niet de
verantwoordelijkheid willen nemen voor de vorm en inhoud van een onderzoek
naar wat fout gaat in de defensieorganisatie. Ik vind dat de minister hierop
moet reageren, want nu lijkt het wel of hij zegt dat hij overal verantwoordelijk
voor is, maar dat is niet helemaal waar.De heer Van den Berg (SGP):Zou de minister geen scherper onderscheid moeten maken tussen de ministeriële
verantwoordelijkheid voor de veiligheid als zodanig en voor het onderzoek
zelf? Dat zijn namelijk twee heel verschillende dingen. De minister en de
regering als geheel blijven natuurlijk verantwoordelijk voor de veiligheid
in dit land, zeker als het overheidsdiensten betreft. Dit houdt niet in dat
sprake is van een één-op-één-relatie met de verantwoordelijkheid
voor het onderzoek. Integendeel, de Kamer heeft juist in het kader van de
totstandkoming van de Raad voor de transportveiligheid voortdurend benadrukt
dat het onderzoek onafhankelijk moet zijn. Dat geldt ook hier. Als de minister
zegt dat het een typische overheidstaak is, wijs ik op wegongevallen waarbij
de infrastructuur vaak een rol speelt en waarbij de minister van Verkeer en
Waterstaat dus verantwoordelijk is. De Kamer heeft aangegeven dat ongevallen
op deze wijze dienen te worden onderzocht. Met alle respect, maar ik vind
de argumentatie van de minister niet zo sterk, omdat hij niet voldoende onderscheid
maakt tussen verantwoordelijkheid voor de veiligheid en die voor het onderzoek.De heer Timmermans (PvdA):Ik wil de minister de stelling voorleggen dat door het ongevallenonderzoek
onafhankelijk te maken en bij de minister weg te halen, het mogelijk is de
ministeriële verantwoordelijkheid scherper te definiëren en er scherper
over te oordelen.Minister De Grave:Voorzitter! Alles wat de Kamer zegt, is waar. Ik begrijp alleen niet precies
wat dat te maken heeft met de beginstelling die ik heb geponeerd. De Kamer
doet nu alsof dat een onbegrijpelijk soort redenering is, terwijl het de basis
is van het hele wetsvoorstel. Ik heb aangegeven dat het bij talloze onderwerpen
in dit land op deze manier is geregeld. Bij de onderwijsinspectie, de inspectie
bij de landbouw, het rijksrechercheonderzoek bestaat een zeer lange staatsrechtelijke
lijn. Ik vind het geen probleem dat de Kamer dat in de afweging naar de onafhankelijkheid
anders weegt. Maar ik vind wel dat we dan goed moeten onderscheiden. De heer
Van den Berg heeft gelijk dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen de
verantwoordelijkheid voor onderzoek en voor wat er gebeurd is. Wanneer de
minister echter geen enkele greep meer heeft op onderzoek – wat het
voordeel heeft dat je dan de schijn vermijdt – dan moet dat tegelijkertijd
logischerwijze inhouden dat de minister op dat punt niet aanspreekbaar is
en op dat punt ook de rol van de Kamer niet aanwezig is. Dat is een beginargumentatie
die we moeten meenemen in de afweging.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):De minister zegt erg gemakkelijk dat het onderzoek bij andere departementen
ook direct aan de minister gerelateerd zou zijn en dat er geen ZBO is. Bij
landbouw is de algemene inspectiedienst echter een agentschap geworden juist
om op afstand van de minister te komen staan. Bij de Raad voor de transportveiligheid
is dat precies zo.Minister De Grave:Voorzitter! Misschien is het goed de verschillende andere aspecten die
hebben gespeeld bij deze afweging verder door te lopen. Los van dit kernpunt,
zijn er een aantal andere lastige vragen op te lossen. Om te beginnen wijs
ik erop dat vanwege de omvangrijke internationale militaire samenwerking –
Nederland opereert meer en meer internationaal bij militaire activiteiten
en zal dat in de toekomst alleen maar vaker doen – de kans dat er sprake
is van internationale samenhang en betrokkenheid van militaire eenheden van
andere NAVO-partners, buitengemeen groot is. Zoals ook bij de schriftelijke
voorbereiding aan de orde is geweest, is er in alle andere landen sprake van
een aparte militaire onderzoeksstructuur. Nederland heeft hiermee dus een
zeer unieke rol. Ik moet nagaan welke consequenties dat heeft. Hoe ga je met
een situatie om waarbij sprake is van betrokkenheid van militairen van andere
landen en waarbij de structuur in Nederland uitdrukkelijk afwijkt van die
in het buitenland? Ik zeg niet dat dit onoplosbaar is. Het is van een andere
orde dan de principiële lijn van het begin, maar dit punt moet wel goed
bekeken worden.Een tweede aspect dat hiermee samenhangt betreft de defensie-, industrie-
en staatsveiligheidsbelangen, wat nog extremer is als er andere landen bij
betrokken zijn, en de betrokkenheid van de minister van Defensie op dat gebied.
Daar kunnen zeer lastige vragen uit voortkomen, omdat daar sprake is van spanning.
De Kamer stelt dat zij een volledig onafhankelijk onderzoek wil om de schijn
des kwaads op alle mogelijke manieren te vermijden, maar ik neem aan dat de
Kamer van mening zal blijven dat de minister van Defensie een eigen verantwoordelijkheid
heeft bij de beoordeling welke informatie al dan niet onder de vertrouwelijkheidsregels
valt. Dat roept ogenblikkelijk ook de schijn van het kwaad op. De Kamer brengt
daarmee een verantwoordelijke bewindspersoon in een zeer moeilijke situatie.
Als een onafhankelijke raad vraagt om informatie en de minister moet zeggen
dat deze vertrouwelijk is, dan leidt dat tot een zeer moeilijke positie. Aan
de ene kant is het een op afstand geplaatste raad, een ZBO, maar aan de andere
kant gaat het om een situatie waarin heel vaak sprake zal zijn van vragen
over de vertrouwelijkheid van de informatie.De heer Stellingwerf (RPF):De minister zegt dat het leidt tot een moeilijke positie, maar de vraag
is of het een onmogelijke positie is. Ik kan mij voorstellen dat zich ook
in de bestaande raad situaties voor kunnen doen, waarin sprake is van vertrouwelijkheid.
Daar is wellicht een constructie voor en anders moet er een constructie voor
te bedenken zijn.Minister De Grave:Ik probeer de keuze van het vorige en dit kabinet, die in het wetsvoorstel
is neergelegd, te beargumenteren. Het gaat om de vraag hoe je omgaat met een
onderzoek rondom een typische overheidstaak. Ik heb voorbeelden genoemd. Er
is gediscussieerd over de onderwijsinspectie, evenals over de agentschappen.
Dat laatste blijft echter een volledige verantwoordelijkheid van de minister
van Landbouw. Er is nu dus een principiële discussie aan de orde. Wij
willen het anders doen. Dat is de afweging die aan de orde is als het gaat
om het optimaal vermijden van de schijn des kwaads. Aan de andere kant moet
de overheid, gecontroleerd door de Kamer, met maximale onafhankelijkheid kunnen
opereren, uiteraard binnen het kader van de ministeriële verantwoordelijkheid.De aspecten die ik nu heb genoemd zijn, omdat zij afwijken van het
wetsvoorstel, niet uitputtend bediscussieerd. Ik kan niet zeggen dat het onmogelijk
is, maar ik wil wel aangeven dat het niet eenvoudig is om ze te integreren.
Nederland neemt op dit punt een unieke internationale positie in. De Kamer
weet dat Nederland bijna uitsluitend internationaal opereert. Dat is dus een
lastig probleem. Ik zeg niet voor niets met enige nadruk hoe moeilijk de afweging
is als het gaat om het verstrekken van informatie. Daarover zijn vergaande
afspraken gemaakt met industrieën. Ik denk hierbij aan het militair materieel.
Als u de sideletters voor de bescherming van industriële belangen bij
aankoop van militair materieel ziet, dan zijn dat vaak boekwerken. Men moet
zorgvuldig nagaan of de informatie kan worden gegeven en er geen sprake zal
zijn van het schenden van industriële of militaire belangen of NAVO-afspraken.
Dat is niet nieuw. Het is al heel ingewikkeld om de discussie met de Kamer
te voeren, maar het is nog moeilijker als het gaat om een op zich onafhankelijke
raad, die als taak heeft om onderzoek te verrichten en niet om te beoordelen
in hoeverre dat binnen bepaalde regels van vertrouwelijkheid, industriële
belangen en staatsveiligheid kan. Dat is geen verwijt aan die raad en ik zeg
ook niet dat het onoplosbaar is, maar ik wijs de Kamer erop dat dit een heel
serieuze en lastige complicatie oplevert voor een één-op-één-integratie
in de Raad voor de transportveiligheid.Er zijn meer aspecten te noemen, die volgens de Kamer oplosbaar zouden
moeten zijn. Er zijn echter heel wat ongevallen bij Defensie denkbaar die
niet te maken hebben met transport. Dat is een expertise die niet bij die
raad ligt en die apart zal moeten worden ontwikkeld. Het gaat dan om ongevallen
met wapens, munitie en dergelijke. Er zal sprake moeten zijn van zeer veel
additionele ontwikkeling van kennis, omdat kennis over een ongeval met een
verkeersvliegtuig heel wat anders is dan een ongeval met een F-16. Dat vergt
een totaal andere kennis en ervaring, ook omdat de procedures bij Defensie
heel anders zijn dan bijvoorbeeld bij Schiphol.Over het aspect van rijkswet of wet het volgende. Ik ben lang genoeg Kamerlid
geweest om te weten dat dit een moeilijke argumentatie is. Je moet beginnen
met het afwegen van de inhoud. Dat punt is helder. De maximale onafhankelijkheid
schijnt te staan tegenover de andere argumenten. Dat is een bestuurlijke en
politieke afweging. Mevrouw Van 't Riet vroeg of dat kan worden opgelost.
Volgens mij is dat niet op te lossen. Ik vind dat ook heel vervelend en daarom
zeg ik het met enige schroom, maar er ligt een juridische argumentatie achter.
Een rijkswet is een rijkswet. Dat is voorgeschreven. Dat is lastig, maar niet
meteen oplosbaar. Misschien is er een constructie omheen te bedenken, maar
voorlopig is het een lastige complicatie. Maar goed, dat zet ik even ter zijde,
want net als de Kamer vind ik dat het moet gaan om de inhoudelijke discussie
en de afweging van de argumenten die daarbij een rol spelen. Dat zijn in hoofdzaak
de afwegingen, overwegingen en argumenten die een rol hebben gespeeld bij
het voorstel van het kabinet.De belangrijkste vraag is altijd of de Kamer een voorstel, alles afwegende,
goed vindt. Volgens mij zegt de Kamer dat in deze instantie niet. De volgende
mogelijkheid is dat de Kamer zegt dat dit knap ingewikkeld is en dat de minister
niet allemaal onzin verkoopt: "Gelet op de ontwikkelingen en de discussie,
vinden wij onafhankelijkheid zeer wezenlijk en integratie aantrekkelijk, maar
de minister legt natuurlijk ook het een en ander op tafel, zoals de internationale
aspecten; laten we ruimte laten om dit zich in de praktijk te laten ontwikkelen
en om een moment te nemen voor een finale weging door de Kamer. Over het brede
onderwerp van ongevallen komen immers nog evaluaties, ook door de minister
van BZK; dat biedt misschien nog wat meer mogelijkheden om de door de minister
genoemde argumenten goed te wegen. Laten we het voorlopig maar zo doen tot
de definitieve discussie met de regering".Dat is de tweede mogelijkheid en die bespeurde ik bij mevrouw Van 't Riet
en de heer Timmermans, maar eigenlijk ook bij de heren Niederer en Van den
Berg: er moet een afweging worden gemaakt, maar het is onverantwoord om een
tijdje niets te doen en daarom moet de Kamer een goed moment nemen om een
evaluatie te maken. Binnen die smaak zijn er bovendien twee mogelijkheden:
de smaak van mevrouw Van 't Riet en de smaak van de heer Niederer. Mevrouw
Van 't Riet wil een amendement waardoor over drie jaar de bijl valt; de heer
Niederer wil het evaluatiemoment via een motie en een toezegging van de regering
vastleggen om alle aspecten vervolgens definitief te beschouwen.Misschien is het goed om dit even terzijde te laten liggen, want dat is
allemaal afhankelijk van de beantwoording. Mevrouw Van 't Riet heeft natuurlijk
terecht gezegd dat het, als wij direct bij de eerste stap al definitief weten
dat we überhaupt niet aan de tweede en derde stap toe willen komen, weinig
zinvol is om zeer gedetailleerd op allerlei amendementen in te gaan. Gelet
op de wetsconsistentie, maar ook op het feit dat een hele raad zou moeten
worden opgetuigd en dat daarin mensen zouden moeten worden benoemd, moet de
vraag eenduidig worden beantwoord. Er moet een uitvoeringsregeling komen en
de wet moet overigens nog worden aangenomen door de Eerste Kamer, die voor
dit soort ingewikkelde onderwerpen begrijpelijkerwijs goed de tijd neemt;
stel dat de regeling er dan over een jaar is, dus per 1 januari 2001. Als
je dan uitgaat van de periode tot 1 januari 2003, heb ik wel enige twijfels
of dit dan tot iets zinnigs leidt. Als mevrouw Van 't Riet er al uit is en
geen afweging meer hoeft te maken, leidt dit allemaal dus tot heel weinig.
Dan moeten we maar een ander traject in. Dat is eerlijk gezegd dus een moeilijk
begaanbare weg.De heer Timmermans zit er een beetje tussenin. Hij heeft wel een gevoel
en een opvatting, maar is nog niet zover dat hij het al weet. Hij laat dus
nog ruimte om op grond van de door de regering genoemde overwegingen en argumenten
en nader onderzoek na de evaluatie tot een andere conclusie te komen.De heer Timmermans (PvdA):Ik zal de minister voor de duidelijkheid mijn standpunt nogmaals voorleggen.
Ik heb, zoals steeds in het verleden, gepleit voor integratie. Daar blijf
ik bij, tenzij de regering overtuigend aantoont dat integratie niet kan. Dat
is mijn positie.Minister De Grave:Ik begrijp de positie die de heer Timmermans inneemt. Zijn standpunt is
echter iets genuanceerder dan dat van mevrouw Van 't Riet. Zij zegt dat de
zaak haar al voldoende duidelijk is en dat haar amendement
is bedoeld om de regering aan te sporen direct aan de gang te gaan. Zij wil
dat ik begin met de executie van het wetsvoorstel zodra het is aangenomen.
De heer Timmermans laat mij echter nog enige ruimte om op basis van een evaluatie
van de praktijk hem te overtuigen dat ik de juiste weg heb gekozen.Ik vind die evaluatie van belang, omdat die een reden kan zijn te komen
met een wetsvoorstel. Er zal dan nog moeten worden gesproken over de vraag
of 2003 hiervoor het juiste moment is, maar dat is meer een discussie over
de vraag wat een redelijke termijn is voor een evaluatie en op welk moment
bij de Kamer een goed wetsvoorstel kan worden ingediend. Ik geloof echter
niet dat de discussie of een en ander in 2003 of in 2004 moet plaatsvinden
de kern van de zaak is. Het gaat nu veeleer om de vraag welke lijn moet worden
gekozen. De evaluatie van de praktijk moet de argumenten leveren voor de afweging
of het zinvol is een ongevallenraad voor defensie in het leven te roepen.Voorzitter! Ik vraag de Kamer om de argumentatie van de regering bij dit
voorstel nog eens goed tegen het licht te houden. Dat is de hoofdlijn van
mijn betoog. Mocht de Kamer daar niet voor voelen dan vraag ik haar heel nadrukkelijk,
rekening te houden met het feit dat ik heel weinig tot geen ruimte zie voor
de mogelijkheid om nu een ongevallenraad op te tuigen, die in 2003 op te heffen
en tegelijkertijd te werken aan de executie van het wetsvoorstel. Dat zou
een keuze zijn die vanuit bestuurlijk oogpunt weinig geloofwaardig is.Ik kan meer met een keuze van de Kamer om mij nu eerst aan het werk te
laten gaan. Ik zal dan terdege rekening moeten houden met het feit dat de
Kamer een en ander ziet als een tijdelijke oplossing, maar dat zij die toestaat,
omdat er nu snel aan de slag moet worden gegaan. Ik zal daarbij ook in het
oog moeten houden dat de Kamer liever zou zien dat het anders zou gaan. Ik
zal een en ander moeten plaatsen in het kader van de evaluatie die door de
minister van Verkeer en Waterstaat is toegezegd en die de Raad voor de transportveiligheid
zal uitvoeren. De heer Van den Berg heeft hierop gewezen. Deze evaluatie zal
op haar beurt moeten worden geplaatst in het kader van de bredere evaluatie
van het ministerie van BZK. De Kamer staat mij dan toe aan de slag te gaan.
Ik zal daarbij rekening houden met de internationale en andere aspecten. Op
een later tijdstip zal ik dan nogmaals met de Kamer debatteren, waarbij ik
zal moeten aantonen dat het inderdaad niet anders kan. Als mij dat niet lukt,
zal ik de ongevallenraad voor defensie moeten ombouwen en onderbrengen bij
de Raad voor de transportveiligheid.Als de Kamer voor deze lijn kiest, kan er wel worden gepraat over het
wetsvoorstel en over de amendementen. Het is logisch dat de Kamer dan nog
eens grondig wil doorpraten over de specifieke zaken die aan de orde komen
als de raad aan de slag gaat. Dat lijkt mij een goede gang van zaken, maar
ik suggereer de Kamer toch dat ik het in eerste termijn hierbij laat, zodat
ik eerst de reactie van de Kamer kan horen op mijn opmerkingen. Als de Kamer
ervoor kiest mij op te dragen nu aan de slag te gaan, is alles helder. Als
de Kamer echter een ander standpunt is toegedaan, heeft het weinig zijn om
een en ander door te zetten. Het heeft echter wel zin om door te gaan met
de behandeling van het wetsvoorstel als de Kamer akkoord kan gaan met de laatste
door mij genoemde mogelijkheid, want dan is de vaststelling van de wet zeker
van betekenis.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Het verhaal van de minister is helder, maar bevreemdt mij toch ook een
beetje. Er liggen nu amendementen voor en ik denk dat de minister in moet
gaan op de inhoud ervan. In geen van de amendementen wordt gevraagd om een
evaluatie. Er wordt wel gevraagd om dit wetsvoorstel als een tijdelijke oplossing
te beschouwen. Het is aan de minister om daar een oordeel over uit te spreken.
De heer Niederer heeft het een legislatief gedrocht genoemd en de hoofdvraag
is dan ook of de minister met dit legislatieve gedrocht door wenst te gaan.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter! Ik verzoek u dit debat te schorsen omdat ikzelf en vermoedelijk
ook de andere woordvoerders behoefte hebben aan nader beraad in commissieverband.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Ik vind dat de minister eerst zijn beantwoording moet afronden.
Wij bevinden ons nog in de eerste termijn. Ik wil het verzoek van de heer
Timmermans wel steunen, maar we zitten nog midden in het debat.De voorzitter:Het lijkt mij goed nu eerst de eerste termijn af te ronden. Aangenomen
dat de eerste termijn niet iets anders oplevert, is mijns inziens het voorstel
van de heer Timmermans de moeite van het overwegen waard.De heer Van den Berg (SGP):De minister is gevraagd of hij met het geamendeerde wetsvoorstel zou kunnen
leven. Ik meen dat die vraag nu eerst moet worden beantwoord. Vervolgens kunnen
wij ons richten op het ordevoorstel van de heer Timmermans. Dat lijkt mij
de juiste volgorde.De voorzitter:Dan doen we dat.De heer Niederer (VVD):Voor alle duidelijkheid vermeld ik even dat ik het wetsvoorstel zoals
het nu ter tafel ligt, geen "legislatief gedrocht" vind. Die kwalificatie
geldt wanneer het amendement-Van 't Riet zou worden aangenomen. Ik wil voorkomen
dat een verkeerd beeld in de Handelingen blijft doorzeuren.De voorzitter:Na deze aanvulling van de heer Niederer blijft de vraag aan de minister
of hij met de amendementen kan leven.Minister De Grave:Voorzitter! Het lijkt mij een kwestie van normale parlementaire omgangsvormen
dat termen zoals die in het onderlinge verkeer tussen kamerleden kunnen worden
gebruikt, niet door de regering worden gebruikt in verband met een amendement
van een lid van de Kamer.In de eerste termijn worden altijd argumenten gewisseld terwijl politieke
oordelen vaak pas later aan de orde komen. Niettemin zal mevrouw Van Ardenne
uit mijn woorden, hoe beschaafd geformuleerd ook, het antwoord op haar vraag
al hebben kunnen afleiden. Ik heb in eerste termijn helder aangegeven dat
ik het meest zie in een antwoord van de Kamer in tweede termijn dat erop neerkomt
dat men, na weging van de argumenten, met het wetsvoorstel akkoord kan gaan.
Echter, dat kan ik nu wel hopen op grond van mijn eigen argumenten,
maar dat is niet erg voor de hand liggend. Daarom rijst de vraag: hoe gaan
wij hiermee verder? Welnu, om verschillende redenen vind ik het zeer ongewenst
dat wij terechtkomen in een situatie, waarin men enerzijds een wet aanneemt
en een hele raad voor defensieongevallen optuigt, maar anderzijds zegt: gaat
u maar meteen werken aan de executie van die raad. Ik vind dit ook in bestuurlijke
zin een vreemde gang van zaken.Iets anders is dat ik ruimte heb geboden voor gemeen overleg tussen regering
en Kamer, gericht op een oplossing die neerkomt op: gaat u hiermee aan de
gang, maar weet dat een kamermeerderheid van mening is dat de verschillende
evaluaties zouden moeten leiden in de richting van integratie van beide raden.
Voor mij is hierbij de crux dat die meerderheid met betrekking tot de evaluatie
van de praktijk van de raad voor defensieongevallen ruimte laat voor een heroverweging
van haar standpunt. Dit houdt in dat aanvaarding van het amendement-Van het
Riet voor mij een zeer ongewenste situatie met zich zou brengen. Ik zou goed
moeten nadenken over wat er zou moeten gebeuren indien de Kamer dit amendement
zou aannemen. Daarover zou ik met het kabinet moeten overleggen. In het andere
geval zouden wij uitvoerig over de verdere modaliteiten moeten praten. Daarmee
doel ik op de inhoud van het wetsvoorstel, de amendementen, de precieze gang
van zaken met betrekking tot de evaluatie, de termijn 2003 enz. Het lijkt
ook mij goed, even een moment te nemen om deze kwestie in procedurele zin
goed af te kaarten. Regering en parlement weten dan vervolgens weer op welke "footing"
zij dit debat kunnen vervolgen.Mevrouw Van 't Riet (D66):De Kamer kan uitspreken dat zij integratie wil, maar de minister nog ruimte
geeft om goede argumenten te bedenken voor een aparte raad. Er is een amendement
dat een stap verder gaat. Daarmee wordt nu beslist. Het aannemen van dat amendement
geeft duidelijkheid voor de toekomst, maar als de Kamer alleen uitspreekt
dat integratie ongewenst is, geeft dat onduidelijkheid voor de toekomst, want
hoe moet de raad dan worden ingericht? Moet de minister dan naar een personele
unie toe werken, zoals de heer Van den Berg aangaf? Krijgt de wet dan in feite
niet een tijdelijk karakter? Als de meerderheid van de Kamer uitspreekt dat
de integratie moet plaatsvinden, heeft de wet sowieso een tijdelijk karakter.
Bij amendement kan dus vastlegging plaatsvinden. De minister geeft de Kamer
ruimte door te zeggen, dat als wij het niet vastleggen er toch van mag worden
uitgegaan dat het gebeurt. Ik vind die situatie echter wat mistiger dan bij
aanneming van het amendement. Ik begrijp de positie van de minister wel, maar
een wet met een tijdelijk karakter lijkt mij een betere oplossing dan een
schemerige situatie, waarin de meerderheid van de Kamer heeft uitgesproken
dat naar integratie toe moet worden gewerkt. De vormgeving is dan nog een
probleem.De heer Harrewijn (GroenLinks):Daar komt nog een overweging bij. Ik vind het heel ongewenst als er op
dit moment niets gebeurt. Er is wel weer een jaar of twee nodig om de Raad
voor de transportveiligheid zo om te bouwen dat hij ook geschikt is voor defensieongevallen.
Kan de minister ermee leven als het amendement van mevrouw Van 't Riet niet
wordt aangenomen, maar de Kamer bij motie uitspreekt wat zij precies wil?
De richting is dan wel dezelfde als die van het amendement, maar de uitspraak
is niet zo hard.Minister De Grave:In alle fairheid meen ik, dat de crux zit in het antwoord op de volgende
vraag. Wordt een uitspraak van de regering op twee punten serieus genomen,
namelijk over de argumentatie en over de evaluatie? Als de Kamer uitspreekt
wel een leidende positie te hebben, maar dat argumentatie en evaluatie nog
eens in volle omvang aan de orde moeten komen, dan moet aan twee punten worden
tegemoetgekomen. Aan de ene kant merkt de heer Harrewijn terecht op dat het
ongewenst is dat de bestaande situatie nog lang voortduurt. Aan de andere
kant moet toch een volledige afweging plaatsvinden. Er zou dan een motie moeten
komen waarin de gevoelens van de Kamer tot uitdrukking komen. Uitgesproken
moet worden dat een evaluatie moet plaatsvinden, ook van de argumenten die
ik heb gegeven. Is integratie een oplossing? Welke consequenties heeft dat?
Er moet integratie plaatsvinden met een raad die nog maar net is ingericht.
Er moet dus nog een finaal moment komen, waarbij het mogelijk is dat de Kamer
in gemeen overleg met de regering en alles afwegend, ook de internationale
aspecten, tot de conclusie komt, dat met bepaalde modaliteiten de structuur
die de regering voorstelt het beste is. Als de Kamer de tweede situatie niet
duidelijk vindt, zoals mevrouw Van 't Riet zegt, en dus met een amendement
het wetsvoorstel tijdelijk maakt en mij opdracht geeft alvast aan de opheffing
van de raad te gaan werken, dan moet ik echt terug naar het kabinet, om te
overleggen of het dan niet beter is van ons voorstel af te zien. Het kabinet
krijgt dan twee vragen voorgelegd. Moet er nog een keer een heel intensieve
kerndiscussie met de Kamer plaatsvinden, omdat er dan met het pistool op de
borst een keuze moet worden gemaakt? Dat kan nog een stevig debat worden.
Het kabinet kan zich ook neerleggen bij het gevoelen van de Kamer en dat betekent
dat er een nieuw wetsvoorstel moet komen. De consequenties daarvan kan ik
nu uiteraard niet overzien.De heer Timmermans (PvdA):Ik kom terug op mijn eerdere voorstel. Sluipenderwijze zijn wij nu in
een soort tweede termijn verzeild geraakt en dat is niet de bedoeling. De
kwestie is nu dermate complex geworden dat het erop lijkt dat de minister
aan de Kamer moties dicteert, maar zo gaan wij niet met elkaar om.Minister De Grave:Dat vind ik flauw, ik beantwoordde een vraag en ik probeerde optimale
duidelijkheid over mijn positie te geven. Het is een ingewikkeld debat, maar
ik moet wel vragen uit de Kamer beantwoorden.De voorzitter:Het lijkt mij goed het voorstel van de heer Timmermans thans in bespreking
te brengen. Ik vraag de leden hierop te reageren.Mevrouw Van 't Riet (D66):Voorzitter! Ik ga mee met het voorstel om nu te schorsen en later door
te vergaderen.De heer Van den Berg (SGP):Ik ga hier ook mee akkoord, maar dat "later doorvergaderen" zal niet vandaag gebeuren, dat zal duidelijk zijn. Hier wordt bedoeld een
substantiële schorsing voor beraad.De heer Niederer (VVD):Ik heb hier geen moeite mee, maar de schorsing kan kort zijn.De voorzitter:Ik dank de minister voor zijn aanwezigheid.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.00 uur tot 13.00 uur geschorst.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe voorzitter:Ingekomen is een beschikking van de voorzitters van de Eerste en de Tweede
Kamer der Staten-Generaal inzake aanwijzing van het lid Van Baalen tot plv.
lid van de Noord-Atlantische Assemblee.Deze beschikking wordt voor kennisgeving aangenomen.De voorzitter:De overige ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de
griffier ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze
van behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-1453-1466.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl