Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2008 (31200 X)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 2115-2149

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 27, pagina 2115-2149

22-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-XToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van de begroting van Jeugd en Gezin (XVII) voor het jaar 2008 (31200 XVII)Pagina 2073-2095
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijzigingen van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2008) (31206)Pagina 2098-2099
Spoeddebat over het ontslagrecht (29544)Pagina 2149-2168
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van de wetsvoorstellen Wijziging van enkele belastingwetten (Belastingplan 2008) (31205) en Wijzigingen van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2008) (31206), te weten de motie-Jules Kortenhorst c.s. over maatregelen gericht op excessieve beloningsbestanddelen (31205, nr. 38), de motie-Vendrik c.s. over de toekomst van de Wet BIG (31205, nr. 39), de motie-Koser Kaya over het vragen van advies over verdere sociaaleconomische hervormingen (31205, nr. 40) en een aantal andere motiesPagina 2099-2101
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2008 (31200 X)Pagina 2115-2149
Regeling van werkzaamheden (donderdag 22 november 2007)Pagina 2095-2096
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van de begroting van Jeugd en Gezin (XVII) voor het jaar 2008 (31200 XVII)Pagina 2102-2115
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten (Belastingplan 2008) (31205)Pagina 2096-2098
Stemming over een motie, ingediend bij het spoeddebat over het Belastingplan, te weten de motie-Vendrik/Karabulut over het eigenwoningforfait en aftopping van het pensioensparen (30111, nr. 27)Pagina 2101-2101
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van arbeidsongeschiktheidswetten en de Wet financiering sociale verzekeringen in verband met de verhoging van de uitkering voor volledig arbeidsongeschikten naar 75% en in verband met de uitsluiting van de wachttijd in verband met wijziging van het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten (Wet verhoging uitkeringshoogte arbeidsongeschiktheidswetten) (31106)Pagina 2101-2101
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand in verband met de verlenging van de werkingsduur van die wet (31142), en over de motie-Kalma c.s. over een goedkeuringsprocedure voor stemmen via internet door kiesgerechtigden in het buitenland (31142, nr. 7)Pagina 2101-2102
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2008 (31200 VI), en van de motie-Verdonk/Fritsma over een pilot gesloten opvang voor AMV's (31200 VI, nr. 42), de motie-De Wit/Azough over de instelling van een commissie voor interne periodieke toetsing van vonnissen (31200 VI, nr. 47), de motie-De Wit/Azough over hulp aan slachtoffers van financieel-economische misdaad (31200 VI, nr. 48) en een aantal andere motiesPagina 2061-2072
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 8 november 2007 over de overname van ABN AMRO (31052)Pagina 2072-2073
Presentie en opening (donderdag 22 november 2007)Pagina 2061-2061

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 167 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Defensie (X) voor het jaar 2008 (31200 X).(Zie vergadering van 20 november 2007.)De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister en de
staatssecretaris van Defensie op vragen, gesteld in de eerste termijn.Deze antwoorden zullen worden opgenomen in een bijlage bij de Handelingen
van deze vergadering.(De bijlage is opgenomen aan het eind van deze editie.)2De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Van Middelkoop:Mijnheer de voorzitter. Graag wil ik de geachte afgevaardigden danken
voor hun inbreng in de eerste termijn. Ik ben in het bijzonder die leden erkentelijk
die expliciet hun steun hebben betuigd aan onze militairen die dagelijks aan
vrede en veiligheid werken in Afghanistan, Irak, Libanon, Afrika en Bosnië-Hercegovina.
In elk geval de heer Boekestijn, mevrouw Eijsink en de heer Knops deden dat.De mannen en vrouwen die ik noemde in die landen, verdienen groot respect
en waardering voor hun inzet en prestaties. Het is verheugend, te constateren
dat de meer dan zesduizend militairen die ieder jaar worden uitgezonden, kunnen
rekenen op brede steun in de Nederlandse samenleving. Dat blijkt uit opiniepeilingen,
de ruime aandacht in de media voor onze inspanningen in Uruzgan en spontane
uitingen, zoals de sympathieke stickeractie voor de Nederlandse militairen
op uitzending, en de hartverwarmende woorden die eergisteren zijn gesproken.
Al deze steunbetuigingen betekenen veel voor het defensiepersoneel.Ook wil ik op dit moment en op deze plek mijn voorganger, Henk Kamp, bedanken.
Hij heeft samen met staatssecretaris Cees van der Knaap de afgelopen jaren
bijzonder goed werk verricht, hoe zwaar dat ook was, en een basis verschaft
waarop ik wederom met staatssecretaris Van der Knaap verder kan bouwen.Ik wil mijn betoog als volgt opbouwen. Na enige inleidende opmerkingen
wil ik allereerst iets zeggen over de lopende operaties, in het bijzonder
die in Uruzgan, en vervolgens iets over het beleid zoals neergelegd in Wereldwijd
dienstbaar. Verder wil ik iets zeggen over de herschikkingen die noodzakelijk
waren, de financiële situatie bij Defensie, de verkenningen en het ambitieniveau,
om ten slotte op een aantal onderdelen te antwoorden op individueel gestelde
vragen.Voordat ik begin aan de beantwoording van deze vragen wil ik met enkele
woorden aangeven hoe ik als minister van Defensie tegen de krijgsmacht aankijk.
Ik ben nu ruim negen maanden minister van Defensie. Ik moet zeggen dat ik
veel heb bijgeleerd en een scherper beeld heb gekregen van de complexe organisatie
die wij kennen als de Nederlandse krijgsmacht. Onze militairen maken onze
politieke ambities dagelijks waar. Wat dat betekent, leer ik langzaam maar
zeker goed inzien. Vele duizenden, ik heb het al gezegd, hebben in Afghanistan
gediend. Enkelen van hen hebben daarbij het hoogste offer gebracht. Hun namen
staan in ons geheugen gegrift. Ook deze Kamer heeft daaraan passende aandacht
gegeven. Weer anderen zijn gewond geraakt. Al onze militairen verdienen diep
respect voor hun bijdrage. Dat geldt natuurlijk evenzeer voor de ondersteunende
eenheden en het burgerpersoneel.Sta mij ook toe, voorzitter, een enkele opmerking te maken over het perspectief
waarin ik mijn opdracht zie. Het ambt van minister verbindt op tal van manieren
onze actuele verantwoordelijkheden met de geschiedenis. In trefwoorden: veteranen,
herdenkingen, kransleggingen, de aloude vragen naar leven en dood, moraliteit
en schending van recht. Op zondag 11 november jongstleden mocht ik op
de begraafplaats Westduin, hier in Den Haag, aanwezig zijn op Remembrance
Day, de jaarlijkse herdenking van de gevallenen van het Britse Gemenebest.
De omlijsting en toon van die plechtigheid waren mij zeer vertrouwd. Te midden
van de graven klonk het visionaire woord van de oudtestamentische profeet
Micha: "Dan zullen zij hun zwaarden omsmeden tot ploegijzers en hun speren
tot snoeimessen. Geen volk zal nog het zwaard trekken tegen een ander volk."Het is dit visioen dat een spanningsboog schept waaronder de pijn van
het heden, zoals dat van onze gesneuvelde militairen in Uruzgan, in perspectief
wordt geplaatst en draagbaar wordt. Het zal ooit anders zijn. Dat diepe woord
op een herfstige zondag op die begraafplaats raakt ook het heden. Dat besefte
ik toen de Amerikaanse predikant dat heden betrok in de bede "Defend
them in the hour of danger, strengthen them in the fulfillment of duty"
(bescherm hen in tijden van gevaar, geef hen kracht in het uitvoeren van hun
plicht). Het is deze bede die ook mij vergezelt in mijn huidige politieke
verantwoordelijkheden.De staatssecretaris en ik zullen ons de komende tijd inspannen om vooral
zorg te dragen voor stabiliteit bij Defensie. U hebt die term al enkele keren
gelezen in voorgaande notities. Er is de afgelopen jaren fors ingegrepen.
Veel locaties zijn gesloten, materieel is verkocht en er zijn vele duizenden
functies geschrapt. Dit heeft een zware wissel op het personeel getrokken.
Ook wij ontkomen er echter niet aan om toch weer pijnlijke keuzen te maken,
uw Kamer weet dat. Wij hebben geprobeerd die tot een minimum te beperken,
ook om het personeel zoveel mogelijk te ontzien.Ik wil nu iets zeggen over de lopende operaties, in het bijzonder die
in Uruzgan. Dat onze militairen op dit moment vrijwel dagelijks strijd moeten
leveren, betekent niet dat er van opbouw geen sprake is. Alleen al dit jaar is 79 mln. geoormerkt voor ontwikkelingsprojecten in Afghanistan,
waarvan 27 mln. voor projecten in Uruzgan op het gebied van veiligheid, goed
bestuur, opbouw van de veiligheidsdiensten, plattelandsontwikkeling, gezondheidszorg,
onderwijs en infrastructuur. Het beeld als zou de operatie in Afghanistan
van een opbouwmissie in een vechtmissie zijn veranderd, is onjuist. Wie het
uitzendbesluit van het vorige kabinet erop naleest, zal moeten erkennen dat
van meet af aan rekening is gehouden met gewapende strijd en militaire risico's.
Ik citeer uit de Artikel 100-brief van 22 december 2005: "De risico's
die zijn gemoeid met deze missie zijn aanzienlijk. (...) Rekening moet worden
gehouden met aanvallen, zowel op patrouilles, als op de logistieke aanvoer
door de lucht en over de weg, en op de bases van de ISAF-eenheden. Zoals hierboven
aangegeven, kan niet worden uitgesloten dat bij gevechtshandelingen aan Nederlandse
zijde slachtoffers vallen." Het is, zoals verder in de brief wordt vermeld "dan
ook niet realistisch te verwachten dat na de twee jaar in Uruzgan veiligheid,
stabiliteit en voorspoedige economische ontwikkelingen zullen kunnen bestaan
zonder hulp van buiten". Deze verwachtingen zijn grotendeels bewaarheid
geworden. Ik constateer dan ook dat de missie over het algemeen naar verwachting
verloopt en dat destijds een goed en voldragen besluit is genomen.In dit verband moet het mij van het hart dat de heer Poppe in zijn eerste
termijn wel erg lichtzinnig omging met het begrip oorlog. Hoewel er natuurlijk
eindeloos over een definitie kan worden gediscussieerd, is toch duidelijk
dat er in dit geval, zeker volkenrechtelijk gezien, geen sprake is en kan
zijn van het gebruik van het begrip oorlog. Daarmee zou je ook nog eens de
terreur van de Taliban legitimeren en zeker geen recht doen aan onze inspanningen
in Afghanistan.Er is nog een lange weg te gaan en de internationale gemeenschap zal,
zoals eerder is gesteld, nog lang betrokken moeten blijven bij de opbouw van
Afghanistan om te voorkomen dat de Taliban of de warlords weer de macht grijpen.
Wat dat betreft, ben ik het met mevrouw Peters eens. Hoe de regering deze
betrokkenheid vorm wil geven, zal de komende weken duidelijk worden, evenals,
naar ik mag aannemen, de positie van GroenLinks die wat wisselend was de laatste
paar dagen.De voorzitter:Ik weet niet of de voorzitter tegen u hetzelfde heeft gezegd als tegen
mij, namelijk dat de mogelijkheid om te interrumperen vanavond heel klein
zal zijn. Ik zal het aantal interrupties waar mogelijk beperken, maar ik begrijp
dat de heer Poppe wil reageren nu hij rechtstreeks is aangesproken door de
minister.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Mij is verweten dat ik lichtzinnig met het begrip oorlog omga.
Dat is niet het geval. Ik heb zelf nog een klein stukje van de Tweede Wereldoorlog
meegemaakt en ik zal dus niet lichtzinnig over dit onderwerp spreken. De minister
geeft een volkenrechtelijke uitleg en ik leg het uit zoals ik het zie en voel
en met mij vele mensen, ook onze jongens en meisjes in Uruzgan. Wij leveren
strijd, wij hebben vijanden, er vallen doden en gewonden, er worden mensen
mentaal beschadigd, misschien wel voor hun hele leven, er zijn veel burgerslachtoffers.
Het is oorlog! Of dit nu een volkenrechtelijke uitleg is of niet, zal mij
worst wezen. Het gaat erom hoe je ervaart wat daar gebeurt. Als de minister
dan zegt dat het nog steeds wederopbouw is, terwijl ik hoor zeggen, ook door
militairen die er geweest zijn of nog zijn, dat het 99% zelfverdediging
en oorlog is, moet hij ook naar die geluiden kunnen luisteren en niet alleen
naar zijn ambtelijke influisteringen.Minister Van Middelkoop:Er kan geen misverstand over bestaan dat alles wat nu gebeurt in termen
van gevechtshandelingen, onze volledige aandacht heeft. Tegen de heer Poppe
zeg ik dat het hem geen worst mag zijn of je praat over oorlog of niet. Misschien
is het goed er nog eens op te wijzen dat er een resolutie van de Veiligheidsraad
ten grondslag ligt aan onze aanwezigheid daar. Wij hebben debatten gevoerd
over een adequaat volkenrechtelijk mandaat. Dat is er. Wij zijn er bovendien
op uitnodiging van de Afghaanse overheid, dat is ook belangrijk, en natuurlijk
ook in het verband van de NAVO. Daarom reageer ik in volkenrechtelijke zin,
maar ook niet meer dan dat, op het onjuiste gebruik van de term oorlog.De heer Poppe (SP):Ik kijk naar de proportionaliteit en de effectiviteit van de inzet en
ik luister naar mensen die daar zijn en zijn geweest en dan hoor ik: wij voeren
daar oorlog.Minister Van Middelkoop:Dat is dan waarschijnlijk een verschillend gebruik van de term oorlog,
maar de heer Poppe zal willen billijken dat ik als minister van Defensie aansluiting
zoek bij de resoluties van de Veiligheidsraad. De Veiligheidsraad heeft ons
niet op oorlog gestuurd.De heer Knops (CDA):Voorzitter. Ik richt mij even tot u naar aanleiding van uw opmerking over
het aantal interrupties. Ik mag er toch aan herinneren dat wij een debat voeren
over de eerste begroting van deze minister en de laatste van deze staatssecretaris.
Als het aan mij ligt, gaan wij gewoon door tot vannacht als dat nodig is.
Wij hebben in de eerste termijn bewezen dat wij zeer gedisciplineerd kunnen
debatteren. Ik zou niet graag dit debat aangaan onder de hypotheek dat het
aantal interrupties moet worden beperkt, juist vanwege het belang ervan.De voorzitter:Dat begrijp ik allemaal, maar wij moeten om negen uur deze begroting hebben
afgerond, omdat dan het volgende debat begint en daar stuur ik op. Laten wij
niet te veel tijd aan dit onderwerp besteden, dat is zonde van de tijd. Ik
probeer hier zo soepel mogelijk mee om te gaan.Mevrouw Peters (GroenLinks):Voorzitter. De fractie van GroenLinks voelt zich zeer betrokken bij Afghanistan
en bij de stabiliteit in Afghanistan en hoopt met de minister voor de Afghanen
dat die situatie zo snel mogelijk bereikt kan worden, maar vreest met de minister
dat dit misschien wel lang kan duren. Daarom hebben wij een strategie geschreven
en ik heb daar een exemplaar van aan de minister gegeven. Die strategie heeft
twee koppen. Een daarvan luidt dat wij tégen de huidige missie zijn
en de tweede dat wij een alternatieve strategie voorstaan. Waarom is de minister
van mening dat het standpunt van GroenLinks in de afgelopen dagen niet zo
duidelijk is geweest?Minister Van Middelkoop:Ik reageer op berichten die ik binnenkreeg en de melding in de pers –
nog voordat ik het stuk had gelezen – dat GroenLinks niet bij voorbaat
tegen verlenging van de missie is. Een halve dag later komt er weer een heel
ander bericht binnen. Daar prikkel ik mevrouw Peters mee. Ik ben heel nieuwsgierig
of haar fractie nog verder loopt aan de hand van de SP, want dat heeft ze
tot nu toe natuurlijk gedaan, of dat ze een eigenstandige positie inneemt.
Ik inviteer mevrouw Peters om het laatste te overwegen.Mevrouw Peters (GroenLinks):Wij gaan natuurlijk over onze eigen partners en standpunten die ik eerder
duidelijk heb uitgelegd. Daar wijken wij niet van af. Mag ik de minister dan
vragen om als hij daarop reageert, op onze eigen woorden te reageren en niet
op een of andere interpretatie in de pers. Zo ga ik ook niet met zijn notities
om.Minister Van Middelkoop:Ik was wat verder in mijn tekst al van plan om mijn waardering uit te
spreken voor de notitie van GroenLinks. Het is goed om te zien dat deze fractie
zo betrokken is bij de ontwikkeling van Afghanistan. Het stuk bevat een aantal
goede punten, die bevestigen dat wij voor de juiste aanpak hebben gekozen;
ik zeg het wat wervend. Kort samengevat, blijft er één belangrijk
punt van kritiek over. In de notitie worden in feite het bestaan en het functioneren
van de Taliban weggeretoucheerd. Als wij daar ter plekke onze verantwoordelijkheid
nemen, kunnen wij er nu eenmaal niet omheen. Was de analyse zonder de Taliban
maar de juiste, dan konden wij de huidige missie tot een andere maken. Dat
is echter niet zo.Mevrouw Peters (GroenLinks):Ik dank de minister in ieder geval voor het lezen van de notitie. Ik begrijp
echter niet dat hij dit eruit haalt. Onze analyse is dat de Taliban zo groot
zijn – uit onderzoek van de Senlis Council blijkt een aanwezigheid van
54% in het land – dat je hen niet eenvoudig weg kunt bombarderen.
Juist de strategie van de minister is gebaseerd op wishful thinking en het
wegwensen van de Taliban. Ook NAVO-generaals zeggen het: wij kunnen niet militair
winnen van de Taliban. Wij propageren daarom in plaats van een militaire strategie
een strategie gericht op politieke en ontwikkelingsalternatieven. Wat is daarop
de reactie van de minister?Minister Van Middelkoop:Misschien zijn de verschillen minder groot dan ze lijken. Politiek initiatief
is nodig en dat wordt genomen door de internationale gemeenschap en de NAVO.
Wij nemen het elke dag door te proberen de operatie zo min mogelijk militair
en zo veel mogelijk civiel te laten zijn. Ook de Afghaanse overheden hebben
zo hun contacten. Het zou mij een lief ding waard zijn als alle puur politieke,
diplomatieke en civiele accenten zwaarder konden worden aangezet en de militaire
wat minder. Helaas kan dat niet op dit moment.Mevrouw Peters (GroenLinks):De minister...De voorzitter:Dit is echt de laatste keer geweest. Het is al de derde keer.Mevrouw Peters (GroenLinks):De Taliban zijn erg belangrijk voor ons debat over Afghanistan. Ik zou
graag de gelegenheid willen benutten om er iets langer over te praten.De voorzitter:Nee, niet langer. U mag een slotopmerking maken en anders moet u er in
uw tweede termijn op terugkomen.Mevrouw Peters (GroenLinks):Ik nodig de minister uit om mij zijn strategie voor de Taliban uiteen
te zetten, mede gelet op het feit dat de Taliban zich vooral in Pakistan bevinden
en mede gelet op het feit dat er politiek zo weinig gebeurt dat het militair
niet meer valt te winnen. Zijn eigen kolonel heeft gezegd: het blijft dweilen
met de kraan open. Wat doet de minister daaraan?Minister Van Middelkoop:Ik heb niet gesproken over "militair winnen", dus laten wij
de verschillen niet groter maken dan ze zijn. In grote delen van Afghanistan
is het betrekkelijk rustig en groeit de economie. Dat neemt niet weg dat de
Taliban zeker in het zuiden van het land zeer actief en militant aanwezig
zijn. De internationale gemeenschap heeft de taak op zich genomen om een schil
van bescherming en veiligheid te bieden rondom de wederopbouw van dit zo lang
geteisterde land. Ik kan niet afzien van die beschermingsfunctie, omdat ik
de aanwezigheid van de Taliban niet kan ontkennen.De heer Boekestijn (VVD):Ik hecht eraan dat verschillen tussen politieke partijen niet worden weggemoffeld.
Ik hoorde de minister net letterlijk zeggen dat het enige probleem dat hij
heeft met het alternatief van GroenLinks, is dat de Taliban daarin worden
weggeretoucheerd. In het plan van GroenLinks staat: "De oorlog tegen
het terrorisme onder de Amerikaanse Operation Enduring Freedom, die nog niets
heeft opgeleverd maar wel veel kwaad bloed zet, wordt beëindigd."
GroenLinks distantieert zich daarmee volstrekt van de Amerikaanse operatie.
Ik hoop dat de minister het daarmee niet eens is.Minister Van Middelkoop:Alleen al om reden van de tijd heb ik slechts de essentie van mijn bezwaren
tegen deze notitie uiteengezet. Ik kan niet afzien van de aanwezigheid en
het optreden van de Taliban. Daarin kunt u echter niet impliciet een vorm
van steun aan kritiek op de Amerikaanse aanwezigheid bij andere operaties
horen.Voorzitter. De heer Voordewind opperde het idee van een rotatieschema
voor de operatie in Afghanistan, vergelijkbaar met de NATO Response Force.
Ik ben het met hem eens dat bondgenootschappelijke solidariteit van groot
belang is in Afghanistan en dat lidstaten een bijdrage aan de missie moeten
leveren. Nationale politieke afwegingen en besluitvormingsprocessen staan
een dergelijk schema echter in de weg. Bovendien moeten wij ons ook rekenschap
geven van het feit dat landen vertrouwd raken met een zekere regio, zich soms
voor een langere periode aan een bepaalde operatie committeren en om die reden
niet willen roteren. Er zou dan sprake zijn van kapitaalvernietiging; denk
aan een land als het Verenigd Koninkrijk of de Verenigde Staten.Mevrouw Peters heeft gevraagd waarom Nederland meer bommenwerpers en commando's
dan politietrainers stuurt. Welnu, het belang van een sterke en zelfstandige
Afghaanse veiligheidsorganisatie onderschrijf ik volledig.
Versterking hiervan is dan ook een hoofdaandachtspunt, niet alleen voor Nederland,
maar ook voor de overige NAVO-partners; vandaar de inzet van de Koninklijke
Marechaussee. Zij zijn belast met het opleiden en trainen van de lokale politie
en met het geven van vervolgtrainingen. Vanaf 28 oktober 2006 tot heden
zijn er 1000 hulpagenten opgeleid. Samen met de Amerikanen wordt op provincie-
en districtsniveau gewerkt aan ondersteuning en versterking van de politie.
Ook aan de EUPOL-missie in Afghanistan levert Nederland een bijdrage. De gevechtseenheden
zitten daar niet omdat zij meer willen vechten dan trainen, maar omdat zij
daar nodig zijn op dit niveau.Mevrouw Peters (GroenLinks):Voorzitter...De voorzitter:Neen, mevrouw Peters, ik wacht even totdat de minister zijn betoog over
dit onderwerp heeft afgerond. Daarna geef ik u het woord.Minister Van Middelkoop:Mevrouw Peters had ook commentaar op de manier waarop het ministerie van
Defensie de pers en het parlement van informatie voorziet. De regering verstrekt
vooraf geen informatie over voorgenomen operaties; dat mag duidelijk zijn.
Mevrouw Peters weet ook dat via de tweemaandelijkse stand-van-zakenbrieven
de Kamer uitvoerig wordt geïnformeerd over intenties, activiteiten en
resultaten. In voorkomende gevallen wordt de Kamer apart nader geïnformeerd
over bijzondere ontwikkelingen of gebeurtenissen.De missie in Uruzgan is moeilijk en gevaarlijk, maar het is geen uitzonderlijke
operatie. Het is voor dit soort operaties dat wij de krijgsmacht hebben. Uruzgan
is in veel opzichten de uitdrukking van de ontwikkeling die de krijgsmacht
de afgelopen 15 jaar heeft doorgemaakt. In een tijdperk van vergaande mondialisering
moeten wij er misschien nog aan wennen dat onze krijgsmacht permanent op missie
zal zijn. Complexe operaties op grote afstand van Nederland zijn echter geen
uitzondering op de regel; zij zijn de regel. Om die reden hebben wij onze
krijgsmacht gemoderniseerd en om die reden is in de jaren negentig de opkomstplicht
opgeschort en bestaat de krijgsmacht tegenwoordig uit professionals. De regel
is niet dat onze mannen en vrouwen hier op de Veluwe in de kazerne zitten,
maar dat zij zowel ver weg van onze landsgrenzen als dicht bij huis aan onze
veiligheid werken. Zij gaan steeds weer op pad om perspectief te bieden aan
mensen in verdrukking. Dat besef trof ik aan in de bijdragen van, in het bijzonder,
mevrouw Eijsink en de heer Knops.De recente operaties zijn niet de enige basis waarop ons beleid is gestoeld.
Militaire deskundigen wijzen altijd op het gevaar dat een leger zich voorbereidt
op de vorige oorlog. Wij hebben nadrukkelijk ook de ontwikkelingen in onze
nationale en internationale omgeving betrokken bij onze plannen. Die ontwikkelingen
zijn de groeiende verwevenheid tussen interne en externe veiligheid, de verbreding
van veiligheidsrisico's en een sterkere samenhang tussen veiligheid en ontwikkeling.
Dit zijn ontwikkelingen die de krijgsmacht in belangrijke mate raken en waarmee
wij in onze plannen terdege rekening hebben gehouden. Dit geldt ook voor veranderingen
in de internationale wereld.Het is onze prioriteit de expeditionele capaciteit de komende jaren verder
te versterken. Ons beleid zoals verwoord in de begroting en in de brief Wereldwijd
dienstbaar is erop gericht, de transformatie van de krijgsmacht te bestendigen
en de organisatie waar mogelijk in rustiger vaarwater te brengen. De krijgsmacht
moet ook in de komende periode in staat blijven om op alle geweldsniveaus
te opereren, in alle fasen van een conflict, samen met onze belangrijkste
bondgenoten.Mevrouw Peters (GroenLinks):Er is een heel aantal punten aan de orde geweest in dit blokje. De minister
steunde operatie Enduring Freedom onverkort, maar ik neem aan dat hij niet
afwijkt van het standpunt van de regering dat zij geen steun geeft aan het
oppakken en overdragen van gevangenen aan Guantánamo Bay of soortgelijke
gevangenissen zonder enige vorm van berechting en eerlijk proces door de Amerikanen?
Dat element moet veroordeeld blijven worden.Ten tweede huilt bijna iedereen die zich in NAVO- of EU-verband met de
veiligheid in Afghanistan bezighoudt om het grote gebrek aan politietrainers
en de noodzaak om sneller dan het licht daar een sterke politiemacht neer
te zetten, zodat de Afghanen de handhaving van de openbare orde zelf op zich
kunnen nemen. Ik heb gevraagd hoe het komt dat Nederland niet meer politietrainers
kan uitzenden, terwijl daar zo grote behoefte aan is en ik begrijp niet waarom
de minister in antwoord op die vraag volstaat met een verwijzing naar de ANAP,
terwijl iedereen weet dat die voor 80% zijn weggelopen en hun posten
hebben verlaten, en met een verwijzing naar de EUPOL, terwijl hij zelf geciteerd
wordt in de krant met de woorden dat dit een beschamende vertoning is. Mijn
vraag was nu juist constructief bedoeld: hoe komt het dat de wereld, waaronder
Nederland, niet genoeg politietrainers heeft om aan de behoefte te voldoen?Ten slotte heb ik een opmerking over de informatievoorziening aan de Kamer.
Mijn vraag in de eerste termijn was niet of de minister ons te allen tijde
wil voorzien van geheime en operationele informatie. Ik weet dat dit niet
kan. Mijn vraag was geboren uit enige frustratie over het feit dat je belangrijke
ontwikkelingen vaak uit de krant moet vernemen. Dan zijn er over een ontwikkeling
al wel uitlatingen gedaan tegenover de media, maar is er niet de moeite genomen
om de Kamer even een compleet plaatje te geven. Die tweemaandelijkse periodieke
stand-van-zakenbrieven, die in werkelijkheid in het laatste jaar driemaandelijkse
brieven waren, zijn niet voldoende om de Kamer in staat te stellen, van dag
tot dag haar belangrijke controlerende taak uit te voeren bij missies waar
het gaat om leven en dood. Hoe kan de minister daaraan tegemoetkomen?Minister Van Middelkoop:Om met het laatste te beginnen: ik moet dat toch echt verre van mij werpen.
Ik ben beschikbaar om samen met mijn collega's van Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking
met de Kamercommissie tot andere afspraken te komen. Wij werken op dit moment
met de afspraak dat wij rapporteren zoals wij dat nu doen. Zonder tegenbericht
lijkt mij dat ook het meest verstandige. Tussendoor wordt er met enige regelmaat
ook via de beantwoording van schriftelijke vragen of anderszins informatie
aan de Kamer verstrekt. Ik ben beschikbaar voor meer informatie, maar dit
zijn de afspraken. Als het anders moet, dan hoor ik dat graag. Als er iets
is wat ik graag wil, dan is het wel gecontroleerd worden op
dit belangrijke beleidsdossier.Uw eerste vraag vind ik eerlijk gezegd enigszins overdreven. De verbinding
tussen onze operatie in Uruzgan en Guantánamo Bay is toch een lastige.
U kent de lopende afspraken. Als wij mensen gevangen moeten nemen, dan worden
zij zo snel mogelijk onder zekere voorwaarden overgedragen aan de Afghaanse
autoriteiten. Wij proberen ze nog een tijdje te volgen om te zien of hun mensenrechten
worden gerespecteerd. Ik kom niet in de buurt van Guantánamo Bay met
de mensen die wij gevangen nemen. Wat de relatie tussen ISAF en Enduring Freedom
betreft, zijn er goede deconflictieafspraken gemaakt om elkaar niet voor de
voeten te lopen.Wat uw tweede vraag betreft: dat is een hartenkreet die ik begrijp en
die ik voor een deel ook met u deel. Wij moeten – het is inmiddels een
open deur intrappen om dat te zeggen – meer aandacht besteden aan de
basisveiligheid en dus aan de politie. Dat is echter een stuk lastiger dan
die andere veiligheid die geleverd wordt door het Afghaanse leger. In Afghanistan
heeft het leger – dat zie je vaker in arme landen – zo ongeveer
als enige moderne apparaten. Het trainen van het leger is dus niet zo moeilijk;
dat is een relatieve uitspraak, dat zult u wel verstaan. Politie is veel moeilijker,
hebben wij inmiddels gemerkt. Ik ben onlangs nog in Afghanistan geweest en
heb gemerkt dat de Amerikanen, de Canadezen en de Engelsen al ideeën
aan het ontwikkelen zijn hoe men de politiecapaciteit beter zou kunnen ontwikkelen
en versterken. Ik ben het met mevrouw Peters hartgrondig eens dat dit in de
komende tijd echt hard nodig is. Vandaar ook mijn teleurstelling – u
mag mij daar inderdaad op attenderen – over het slechte, trage verloop
van die EUPOL-missie. Als je de EUPOL-missie vergelijkt met wat de Amerikanen
doen voor de politie, dan is de EUPOL-missie toch al van heel bescheiden omvang;
dat zij dan ook nog eens heel traag werkt, is teleurstellend. Ik heb overigens
in mijn kritiek daarop niet veel meer gedaan dan het doorgeven, ook op eigen
gezag, van de kritiek die in de Kamer is verwoord en die ik deel.De heer Poppe (SP):De minister reageert ontzettend ouderwets op kritiek. Hij schiet namelijk
in de verdediging. De oude gedachte van toen wij gingen, de wederopbouw, wordt
almaar herhaald. De minister zal toch meer lezen dan zijn ambtelijke stukken.
De werkelijkheid is dat de mensen daar zeggen dat ze in Den Haag hun kop in
het zand steken. Het is daar oorlog, het is geen wederopbouw. De minister
heeft dat gehoord en gelezen. Hij heeft ook gehoord – ik heb het geciteerd –
wat Asimi, de hoogste generaal van het Afghaanse leger, zegt. Door de oorlogsvoering
door het Westen worden er alleen maar Taliban gerekruteerd. Hij zegt zelfs:
gesponsord.In tijden van krijgsgewoel – ik zal het geen oorlog noemen –
zie je dat de waarheid het eerste sneuvelt en ook het analytisch denken over
de concrete situatie. Men schiet in de kramp van de verdediging. Wij zijn
er nu eenmaal, het heeft veel gekost en wij kunnen niet terug. De heer Homan,
generaal-majoor buiten dienst, zegt dat echte vooruitgang alleen op politiek
niveau kan worden geboekt. Met andere woorden, alle andere inzet is achteruitgang.
Hoe reageert de minister op al die berichten in de samenleving?Minister Van Middelkoop (ChristenUnie):Ik weet dat de SP tegen de missie is. Ik gun de heer Poppe zijn eigen
oordeel, maar hij moet niet zeggen dat wij de kop in het zand steken. Er is
misschien een verschil in taxatie, maar wij steken de kop niet in het zand.
De uitspraak die de heer Poppe zo-even deed is mij slechts ten dele voor de
voeten te werpen. Wij functioneren in Afghanistan in een heel wel gedefinieerde
politieke context, die begint bij president Karzai en eindigt bij de internationale
gemeenschap in de Veiligheidsraad. Nooit heeft een lid van het kabinet gezegd
dat de problemen uitsluitend met militaire middelen moeten worden opgelost.
Laat de heer Poppe de stukken en de voorgaande debatten lezen. Het zou mij
een lief ding waard zijn als ook in het zuiden, zoals al het geval is in andere
provincies, de civiele component veel sterker was dan thans het geval is.
Het zou mij een lief ding waard zijn als de Verenigde Naties met een office
in het zuiden actief waren. Wij proberen het zover te krijgen.De heer Poppe (SP):Wij zouden naar een redelijk rustige provincie gaan, voor wederopbouw.
Dat is in de discussie hier gezegd. De redelijke rust is er niet meer. Wij
hebben bij wijze van spreken eerder strijders gecreëerd door ons optreden.
Er vielen burgerslachtoffers. Wij maken mensen boos. Het is eerder slechter
dan beter geworden in Uruzgan. Dat kan toch niet worden ontkend? Dan moet
toch een analyse worden gemaakt of het de juiste weg is? De minister kan dan
wel oude afspraken aanhalen, maar de situatie van vandaag loopt uit de klauw.Minister Van Middelkoop:Ik heb zo-even geciteerd uit de artikel 100-brief van anderhalf jaar geleden.
Daarin wordt niet gesteld dat wij naar een rustige provincie zouden gaan,
integendeel. Wij hebben destijds een goed besluit genomen. Wat nu gebeurt,
mag ons niet verrassen op grond van de taxatie van destijds.Mijn tweede punt is de hoofdlijn uit Wereldwijd dienstbaar, de nota van
de staatssecretaris en mij. De Kamer kent de prioriteiten: investeren in personeel
en verbetering van de operationele inzetbaarheid.De heer Knops (CDA):Komen onze vragen over de capaciteit in relatie tot de missie in Uruzgan
in een later blok aan de orde? Enkele fracties hebben een fors aantal vragen
gesteld over de impact van de huidige missie op de staat van de krijgsmacht.Minister Van Middelkoop:Als de heer Knops goed heeft geluisterd, weet hij dat ik als vierde punt
de financiële stand van zaken zal bespreken. Dit soort zaken hoort daarbij,
want het is de dagelijkse actualiteit.Mensen vormen de kern van de krijgsmacht. De kwaliteit van het defensiepersoneel,
zowel in de uitvoering als in de ondersteuning en zowel militair als burger
is bepalend voor het welslagen van het militaire optreden. Het zal de Kamer
bekend zijn dat Defensie als een van de grootste werkgevers in Nederland de
gevolgen ondervindt van de krapte op de arbeidsmarkt. De staatssecretaris
heeft er meer dan eens met de Kamer over van gedachten gewisseld. Naast de
maatregelen op het personele vlak zijn ook allerlei maatregelen op het materiële
vlak van belang voor ons personeel. Onze militairen zijn gebaat bij goed materieel,
goede huisvesting en een goed oefenprogramma. Dit speelt zeker ook een
rol bij de aantrekkelijkheid van Defensie als werkgever.Het tweede hoofdpunt van beleid voor de komende jaren is verbetering van
de operationele inzetbaarheid. Het merendeel van de projecten die al op stapel
stonden, gaat door. Defensie zal jaarlijks ruim 1,6 mld. blijven investeren
in een moderne krijgsmacht. Om gebleken operationele knelpunten weg te nemen
en verder gestalte te geven aan het geïntegreerde buitenlandbeleid van
de regering hebben wij besloten, de krijgsmacht op een aantal onderdelen te
versterken. Hierbij hebben wij ons rekenschap gegeven van de ontwikkelingen
bij de inzet van onze krijgsmacht; er is sprake van verbreding van die inzet.
De betrokkenheid van de krijgsmacht bij de "3D-benadering" blijft
aan belang winnen.De heer Van der Staaij vroeg zich af of militairen niet strategischer
kunnen worden ingezet: houden Nederlandse militairen zich niet te veel bezig
met opbouwwerk dat ook aan niet-militairen kan worden overgelaten? Dit is
een relevante vraag. De inzet van Nederlandse militairen maakt deel uit van
een geïntegreerde aanpak van veiligheid en ontwikkeling, de 3D-benadering.
In veel gevallen ligt aanvankelijk de nadruk op het bewerkstelligen van een
zodanige veiligheidssituatie dat groei van wat "human security"
is gaan heten, mogelijk wordt. Militairen dragen hierbij niet alleen direct
bij aan verbetering van de veiligheidssituatie, zij kunnen ook faciliterend
optreden bij de start van wederopbouw. De heer Van der Staaij zal bekend zijn
met bijvoorbeeld de CIMIC-projecten. Deze verantwoordelijkheden worden zo
snel mogelijk overgedragen aan lokale veiligheidstroe­pen, de lokale overheid
en civiele organisaties zoals de VN en andere internationale en nationale
non-gouvernementele organisaties.De heer Knops merkt op dat 3D op alle niveaus en op alle betrokken departementen
daadwerkelijk vorm en inhoud moet worden gegeven. Deze opmerking onderschrijf
ik, met dien verstande dat 3D voor de betrokkenheid van alle relevante departementen
eigenlijk een te eng kader is. Het is wellicht beter om te spreken van geïntegreerd
veiligheidsbeleid, waarbij wij dan ook kunnen denken aan de medewerking van
andere departementen dan de klassieke drie Buitenlandse Zaken, Ontwikkelingssamenwerking
en Defensie. Mede naar aanleiding van de motie-Ferrier van 14 juni 2007
zal de interdepartementale samenwerking verder vorm worden gegeven en zal
er aan de Kamer worden gerapporteerd over de geïntegreerde benadering
en de effecten daarvan. Minister Koenders heeft in zijn beleidsbrief "Een
zaak van iedereen, investeren in ontwikkeling in een veranderende wereld"
aangekondigd, de Kamer over de inzet in fragiele staten nader te zullen informeren.
Daarin zal hij ook voorstellen presenteren voor de samenwerking tussen onze
departementen op het gebied van SSR, security sector reform, een van de nieuwe
loten aan onze stam waarvan wij de groei krachtig bevorderen. De ngo's dragen
via het kennisnetwerk voor vrede, veiligheid en ontwikkeling bij aan het uitwerken
van deze geïntegreerde benadering.Mevrouw Peters vraagt zich af waarom de nationale ambities en het uitzendpotentieel
van de marechaussee geen gelijke tred houden. Ik wijs erop dat de marechaussee
momenteel 153 functionarissen beschikbaar heeft in een basiscontingent voor
internationale politiemissies. Deze capaciteit is nog nooit volledig gebruikt
bij een uitzending. Met de vorming van dit basiscontingent wordt er structureel
geïnvesteerd in opleiding en training van personeel dat wordt uitgezonden.
Op grond hiervan ben ik van mening dat Defensie ook op dit punt haar ambitie
waar kan maken. Overigens zijn naast de politiecapaciteit van de Koninklijke
marechaussee ook civiele politiemensen nodig bij wederopbouwmissies; vandaar
ook de 3D-benadering.Het plan van de fractie van de Partij van de Arbeid heeft veel aandacht
gekregen in het wetgevingsoverleg en in de eerste termijn van de begrotingsbehandeling.
Ik reageer hier graag op. Ik waardeer het dat de PvdA de moeite heeft genomen,
haar ideeën over de krijgsmacht op papier te zetten. Men kan deze partij
niet ontzeggen dat zij altijd op een grondige manier nadenkt over het defensiebeleid.Ik maak hierbij twee opmerkingen. Mevrouw Eijsink heeft haar notitie nadrukkelijk
niet gepresenteerd als een tegenplan, als een plan tegenover de beleidsbrief
Wereldwijd dienstbaar die bij de begroting hoort. Het gaat haar om de discussie
over het defensiebeleid op de langere termijn. Ik noteer dat. Verder wijs
ik erop dat in het wetgevingsoverleg is voorgesteld om de PvdA-notitie te
betrekken bij de verkenningen. Dat zou recht doen aan de samenhang tussen
de verschillende onderdelen van de notitie. Mevrouw Eijsink heeft gesproken
over de integrale beoordeling ervan. Daarmee kiest zij voor een constructieve
lijn. Die constructieve lijn blijkt wat mij betreft ook uit het interessante
rapport dat het wetenschappelijk instituut van het CDA een tijdje geleden
uitbracht. Ook daarin vind ik zeer interessante gedachten voor de lange termijn.Wat het plan van de fractie van de PvdA betreft, merk ik op zeker aanknopingspunten
te zien voor een discussie die vooral het personeel betreft. Het is de moeite
waard om daarover de komende periode verder van gedachten te wisselen. Ik
voel echter niet voor de zeer ingrijpende vermindering van wapensystemen die
de PvdA voorstaat. Belangrijker is het volgende.Ik vind dat de notitie onvoldoende rekening houdt met het feit dat het
personeelsbeleid en de materieelvoorziening van de krijgsmacht nauw met elkaar
samenhangen. Het beschikken over goed en voldoende materieel is cruciaal voor
de taak en de werkbeleving van militairen. Je kunt de krijgsmacht niet in
stand houden zonder een zinvolle structuur en een geloofwaardige toerusting
met middelen. Als de spullen er niet zijn of als de reserveonderdelen ontbreken,
kun je niet werken en oefenen. Dan lopen mensen weg.Tegen die achtergrond betreur ik het dat mevrouw Eijsink de kritiek die
op de notitie werd uitgeoefend afdeed als de overgevoeligheid van de boys
voor hun toys. Die kwalificatie doet geen recht aan de professionele manier
waarop het defensiepersoneel zijn werk doet. Ik weet dat ook mevrouw Eijsink
overtuigd is van de aanwezigheid van professionaliteit bij Defensie. Zo'n
uitspraak met die beeldtaal wordt in de krijgsmacht dan ook slecht begrepen,
en nu druk ik mij zeer omfloerst uit. Ik hoop echt dat zij dit taalspeeltje
zo niet meer wil inzetten.Voorzitter. Het was niet gemakkelijk, te besluiten om herschikkingsmaatregelen
te nemen. De Kamer kent deze maatregelen uit de hoofdlijnennotitie van voor
de zomer. Zij zijn uitgewerkt met onze beleidsbrief Wereldwijd dienstbaar.
Ik weet dat onze keus, vooral die voor de operationele reducties, hard is
aangekomen bij ons personeel. Ik had ook andere keuzen kunnen
maken. Ik wijs daar graag op.Het is relatief eenvoudig om tekorten op de exploitatie op te vangen met
een verlaging van de investeringsquote. Dit is echter alleen maar minder pijnlijk
op de korte termijn. Op de lange termijn gaat dit ten koste van het noodzakelijke
innovatievermogen van de krijgsmacht. De staatssecretaris en ik hebben daarom
niet voor de gemakkelijke weg gekozen. Om ervoor te zorgen dat Nederland ook
op de langere termijn kan beschikken over een hoogwaardige krijgsmacht, houdt
Defensie ook deze kabinetsperiode vast aan een investeringsquote van minimaal
20. Ik wijs daar graag op.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn reactie. Ik wil naar aanleiding
daarvan een paar opmerkingen maken. Allereerst wijs ik erop dat een aantal
documenten ten grondslag ligt aan onze visie, analyses et cetera, maar een
ervan wil ik noemen, omdat die van belang is voor de integrale benadering
die de Partij van de Arbeid kiest voor personeel en materieel. Dat document
heet: Taakspecialisatie: het schiet niet echt op, juli 2003. De werkgroep
Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese defensiecapaciteiten die dit
document opstelde, stond onder voorzitterschap van de heer Van Middelkoop.
Hij is nu minister. De fractie van de Partij van de Arbeid baseert haar standpunt
mede op dit rapport, een rapport waaraan velen hebben meegewerkt.Materieel afschaffen is ook niet gemakkelijk. Daarbij moeten zeer lastige
keuzen worden gemaakt. Ik wil graag met mensen die dat willen hierover in
debat gaan, maar ik raad ze aan om dit rapport eens goed te lezen. Daarin
staat hoeveel tanks Europa bezit en wat wij nodig zouden hebben voor taakspecialisatie.
De minister verwees daarnaar, maar ik kom daar graag een andere keer op terug
als wij met deze minister weer een debat voeren. Wat hij zei, was zinnig.
Hij legt de klemtoon op de integrale benadering, maar helaas spreekt hij daarbij
nu alleen over het onderdeel materieel.De minister zei over een bepaalde opmerking van mij dat die niet goed
was gevallen. Mag ik dan wel even zeggen dat ik never, ever, nooit het personeel
van de krijgsmacht op deze wijze benader. Ik reageerde op wat beleidsmakers
zeggen. Dat is iets volstrekt anders. Eenieder weet, zeg ik met klemtoon,
dat de Partij van de Arbeid als oppositiepartij altijd in zeer positieve en
constructieve zin een bijdrage heeft geleverd. Dat blijkt ook uit de plannen
van de Partij van de Arbeid van de afgelopen jaren. Ik neem aan dat de staatssecretaris
dit kan bevestigen. Of wij nu oppositie of coalitie zijn, het personeel van
Defensie gaat ons zeer aan het hart en met dit soort opmerkingen werden anderen
bedoeld dan de 65.000 mensen binnen de krijgsmacht. Dat wil ik hierbij duidelijk
aangeven, want dergelijke opmerkingen zijn niet aan onze inzet besteed.Minister Van Middelkoop:Van dat laatste neem ik met waardering kennis.Ik dank mevrouw Eijsink voor de "reclame" die zij maakt voor
een IBO-rapport van een jaar of vier, vijf geleden. Formeel merk ik op dat
de huidige minister van Defensie op geen enkele manier is gebonden aan wat
die commissie onder leiding van de heer Van Middelkoop in dit rapport heeft
geschreven. Ik zie dat mijn naam een paar keer in het rapport als voorzitter
van de IBO-werkgroep voorkomt. Ik wijs erop dat de structuur van IBO-onderzoeken
met zich meebrengt dat een onafhankelijke voorzitter nodig is, en ik was daar
onafhankelijk voorzitter. Om de belangen van Financiën en Defensie enigszins
met elkaar te verzoenen merk ik op dat ik daar veel heb geleerd, ook kennis
die ik nu kan gebruiken. Maar er staan geen uitspraken in van de politicus
Van Middelkoop, laat staan van de minister van Defensie van dit moment.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb dat ook niet genoemd. Ik kan mij voorstellen dat de minister zich
aangesproken voelt om dat te verduidelijken. Bij alle expertmeetings zit een
lange deelnemerslijst met mensen van topkwaliteit door alle partijen heen,
wat eenieder hier zal beamen. Daarop heeft de PvdA zich bij haar plan gebaseerd.Eenieder die mijn werkwijze kent met daarbij het zoeken naar draagvlak,
weet dat velen van tevoren bij dit rapport betrokken waren. Mijn uitspraak
was gericht op de focus op materieel en volstrekt niet op de mannen en vrouwen
die het vele werk binnen de krijgsmacht verrichten, want dat is de PvdA niet.
Wij staan voor deze mensen.Minister Van Middelkoop:Nogmaals dank.De heer Boekestijn (VVD):De VVD-fractie stelt met instemming vast dat de minister duidelijk afstand
heeft genomen van dit rapport.Er staat in het rapport van de PvdA, behalve al die opmerkingen over materieel,
dat wij nu te maken hebben met een prachtig mondiaal stelsel van goede instellingen.
Daarmee worden de NAVO en de VN bedoeld. Verderop komt die redenering van
Rupert Smith dat het alleen maar om asymmetrische oorlogvoering gaat en dat
wordt verbonden met die materiaalverkoop. Wil de minister daarop reageren?Minister Van Middelkoop:Liever niet. Daarmee wil ik niet weglopen voor een discussie. Ik heb geen
afstand genomen van het rapport van de PvdA-fractie. Ik heb het de plek gegeven
die mevrouw Eijsink eraan heeft gegeven, te weten geen rapport dat staat tegenover
Wereldwijd dienstbaar, geen stuk dat op dit moment direct concurreert met
onze begroting, maar een bijdrage aan de discussie voor de lange termijn.
Zo wil ik dat het functioneert. Het lijkt mij niet verstandig om op dit moment
bij de behandeling van deze begroting op onderdelen van het rapport te reageren.
Ik heb een paar hoofdlijnen aangegeven en daarmee wil ik volstaan.De heer Boekestijn (VVD):De minister heeft wel gezegd dat materieelverkoop niet tot grote tevredenheid
bij het personeel leidt. Dat was een inhoudelijke opmerking.Minister Van Middelkoop:Daar heb ik dit rapport niet voor nodig, dat is een algemene wijsheid.De heer Boekestijn (VVD):Die algemene wijsheid kunnen wij toch ook loslaten op een ander element
van het rapport? Dat is van hetzelfde niveau. De minister kan toch wel iets
zeggen over de NAVO, de VN en de keuze om materieel te verkopen?Minister Van Middelkoop:Er is altijd een evenwicht noodzakelijk tussen materieel en personeel.
Dat lijkt mij evident; mensen zonder materieel zijn geen leger en materieel
zonder mensen is geen leger. Ik zag onlangs een staatje over die verhouding.
Dan zie je dat de verhouding qua uitgaven door de jaren heen ongeveer 60%
voor het personeel en 40% voor het materieel is. Die constante is veelzeggend.
Als je te eenzijdig op een van die posten bezuinigt, raakt dat ook andere
zaken. Dus als je te veel bezuinigt op materieel, raakt dat aan de werkbeleving
en het functioneren van het personeel.De heer Knops (CDA):Ik hoor de minister in iets andere bewoordingen spreken over het PvdA-rapport
dan een week geleden, en dat verbaast mij. Degene die het rapport gelezen
heeft, weet dat daar zaken in staan die mijlenver af staan van de notitie
Wereldwijd dienstbaar. U probeert het onverenigbare te verenigen, en u zegt
heel gratuit dat wij die notitie zullen betrekken bij de toekomstverkenningen.
Hoeveel procent van die notitie denkt u dat daarin een plek zal vinden?Minister Van Middelkoop:Ergens tussen 0% en 100%. Ik heb het helemaal niet gehad
over de onverenigbaarheid van het een en van het ander, ik heb het een plek
gegeven die mevrouw Eijsink het zelf heeft gegeven. Vervolgens heb ik kennisgenomen
van de discussie binnen de Kamer met mevrouw Eijsink over haar rapport. Heb
er begrip voor dat ik geen behoefte heb om dat nog eens over te doen. Voor
mij, mijn begroting verdedigend, is het belangrijk hoe de PvdA-fractie dit
rapport positioneert tegenover de begroting. Vandaar mijn woorden.De heer Knops (CDA):Dan blijf ik met het probleem zitten dat er een rapport ligt van de Partij
van de Arbeid, dat in mijn interpretatie op een fors aantal punten fors afwijkt
van uw notitie. Het zou daarom heel gepast zijn als u aangeeft waar u staat,
en op welke punten u het niet eens bent met de PvdA. Het gaat mij er niet
om dat u het rapport naar de prullenbak verwijst, het gaat erom dat u op hoofdlijnen
aangeeft waar het rapport volgens u afwijkt.Mevrouw Eijsink (PvdA):De minister zegt dat het plan zou zijn besproken met de Kamer, maar dat
is natuurlijk niet het geval, het heeft nooit op de agenda gestaan. Het was
een eenzijdige benadering van een aantal mensen die wat opmerkingen hebben
gemaakt, en dat is wat anders dan het bespreken ervan.Minister Van Middelkoop:Er is in eerdere debatten over gesproken. De heer Knops weet dat wij hier
onze begroting aan het verdedigen zijn. Het PvdA-plan is niet mijn verantwoordelijkheid.
Ik vraag daarvoor begrip.De heer Poppe (SP):Ik wil de minister helpen.De voorzitter:Dat zal de eerste keer zijn.De heer Poppe (SP):De minister vraagt begrip dat hij daar niet op ingaat, maar dat begrip
heb ik niet. Het gaat om de grootste coalitiepartij naast het christelijke
smaldeel, en dat is nogal wat. Er is over gesproken in de Kamer, maar het
is niet besproken. Ik vind de verdediging van het rapport in verhouding tot
de impact ervan wat zwakjes. Daarom vraag ik de minister of hij zo spoedig
mogelijk bij brief zijn analyse en commentaar wil geven op het rapport, zodat
wij daarover en over de reactie van de minister in de Kamer kunnen spreken.Minister Van Middelkoop:Dat ben ik niet van plan. Het kabinet draagt geen verantwoordelijkheid
voor een notitie van de PvdA-fractie. Ik neem aan dat mevrouw Eijsink beschikbaar
is voor een debat met de heer Poppe, of zijn fractie, maar daar speel ik geen
rol in.De heer Poppe (SP):Dit rapport hebben wij als Kamerleden gekregen. Het is een rapport van
een collega, van een deel van de volksvertegenwoordiging, die de regering
moet controleren. Het staat voor een groot deel haaks op het beleid van de
regering, en die tegenstelling lijkt mij onoplosbaar, ook niet door een commissie,
dus er moet over gepraat worden. Dat gebeurt ook als er brieven van burgers
komen, en de vaste commissie stuurt die door naar de minister met de vraag
om commentaar. Datzelfde doe ik hier. Ik als volksvertegenwoordiger verzoek
de regering dringend om commentaar op en analyse van dit rapport. Dat is een
heel gebruikelijke gang van zaken. Wat krijgen wij nou toch?Minister Van Middelkoop:Ik heb niet meer te zeggen dan wat ik zo-even heb opgemerkt.De heer Poppe (SP):Dat vind ik onbehoorlijk tegenover de volksvertegenwoordiging! Ik doe
een serieus voorstel! Wat krijgen wij nou toch?De voorzitter:U gaat over de vragen, de minister over zijn antwoorden. Hij is het niet
met u eens. Daar kan ik niets aan doen.De heer Knops (CDA):De minister duidde in zijn antwoord op vragen die ik heb gesteld over
de 3D-benadering over een verbreding daarvan. Hij zei dat er meer departementen
zijn betrokken. Leidt dat wat hem betreft tot een 4D- of 5D-benadering?Minister Van Middelkoop:Dat laatste kan. Wat wij nu de 3D-benadering noemen, bestaat nog niet
zo lang. Het is allemaal in evolutie. Toen ik minister werd, trof ik een goed
geïntegreerde ambtelijke structuur aan en daarbovenop een politieke structuur.
Ik ontdek nu, niet alleen met betrekking tot Uruzgan, dat het ook verstandig
is om af en toe Binnenlandse Zaken en Koninkrijksaangelegenheden en Justitie
erbij te betrekken. Ik denk daarbij aan politie- en justitieactiviteiten.
Ik denk soms ook aan LNV, bijvoorbeeld naar aanleiding van het verhaal over
de Nederlander die saffraan gaat verbouwen in Uruzgan. Ik wil daar nu niet
een complete structuur van maken, maar mijn stellige waarneming is dat wij
af en toe verder moeten kijken dan die klassieke 3D.De voorzitter:Wij gaan over naar blok 3.Mevrouw Peters (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb nog één vraag over ditzelfde blok. Welke
voordelen ziet de minister in het uitvoeren van projecten door CIMIC? Die
worden in eerste instantie niet ingegeven door wederopbouwoverwegingen; die
worden gedaan in opdracht van de commandant voor het winnen van de "hearts
and minds" van de bevolking. De minister zei net wel dat
het voor wederopbouw moet zijn. Is het misschien niet beter om met CIMIC-projecten
op te houden en opbouw te laten doen door degenen die over wederopbouw gaan?Minister Van Middelkoop:CIMIC is naar zijn aard altijd bedoeld om zo beperkt mogelijk te worden
ingezet, omdat er veel breder naar gestreefd wordt om dat bijvoorbeeld door
ngo's of mensen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking te laten doen.
Er zijn situaties waarin dat niet mogelijk is en dan moeten de "hearts
and minds" van mensen worden gewonnen. Dan vinden wederopbouwprojecten –
want dat blijven het wel – plaats op deze manier. Maar ik ben het met
mevrouw Peters eens dat het beter is om dat zo snel mogelijk over te dragen
aan anderen. Ik herinner mij dat ik in een algemeen overleg een notitie heb
toegezegd over CIMIC. Het lijkt mij goed om in dat verband uitvoeriger op
deze materie in te gaan. Ik vind het één van de interessantste
innovaties van de afgelopen jaren van Defensie.Mevrouw Peters (GroenLinks):Dan heb ik nog een kleine vervolgvraag.De voorzitter:Mevrouw Peters, u zei net dat u nog één vraag had. Ik heb
u gelegenheid gegeven om die vraag te stellen en dan komt u met een vervolgvraag.Mevrouw Peters (GroenLinks):Ik mag toch naar aanleiding van het antwoord nog een vraag stellen?De voorzitter:Nee, dat mag u nu juist niet. Ik heb u de gelegenheid gegeven, die ene
vraag te stellen. De minister gaat nu door met blok 3.Minister Van Middelkoop:Dat betreft de financiële situatie van Defensie, waar veel over te
doen is. In de eerste termijn hebben mevrouw Eijsink, de heer Poppe, de heer
Boekestijn en de heer Knops daar aandacht aan besteed. Zij meenden een omslag
in mijn uitlatingen van de afgelopen negen maanden te bespeuren. Ik zou bij
mijn aantreden zeer tevreden zijn geweest over het defensiebudget en nu juist
zeer bezorgd. Laat ik het volgende zeggen over deze evolutie van mijn taxaties.Bij mijn aantreden trof ik de boedel van de operatie "Nieuw evenwicht"
aan. De operatie was grotendeels voltooid, hoewel er nog een paar losse eindjes
waren. In het coalitieakkoord werd vervolgens in totaal 500 mln. vrijgemaakt,
waarvan de helft is bestemd voor de opheffing van operationele knelpunten
en de versterking van het personeelsbeleid en de andere helft voor de uitvoering
van operaties. De Kamer weet dat. Ik ben en blijf van mening dat deze coalitie
zich allerminst hoeft te schamen voor de middelen die zij Defensie heeft toebedeeld.
Vervolgens is de begroting voor 2008 opgesteld, waarover wij nu praten. De
keuzes hierin, bijvoorbeeld over de prijscompensatie en het btw-tarief, waren
niet gemakkelijk, maar ik weet dat ik medeverantwoordelijk ben voor de keuzes
die de Ministerraad onder leiding van de minister van Financiën heeft
gemaakt. De kosten van de lopende missies bleken inderdaad hoger uit te vallen.
Ik was daarom zeer gelukkig met de motie-Van Geel c.s., ingediend bij de algemene
politieke beschouwingen, waardoor voor een periode van twee jaar 100 mln.
aan de defensiebegroting is toegevoegd om noodzakelijke vervangingsinvesteringen
als gevolg van slijtage van materieel in Afghanistan mogelijk te maken. Ik
heb mij recent in meer algemene zin uitgelaten over de financiële aspecten
van eventuele nieuwe missies. Ik vind dat deze kosten vooraf moeten zijn afgedekt.
Dat is ook immers de ratio achter het onderscheid tussen enerzijds mijn begroting
en anderzijds HGIS. Mijn oordeel over het Defensiebudget in de kabinetsperiode
is zeker niet omgeslagen, maar wel aangescherpt.Door de heren Knops, Boekestijn en Van der Staaij is gesproken over de
onvolledige prijscompensatie, de bijdrage van Defensie aan de operatie "Vernieuwing
Rijksdienst" en de gevolgen van de btw-verhoging voor Defensie. Ik zal
deze punten heel kort langslopen. De bijdrage aan de operatie Vernieuwing
Rijksdienst is een afspraak die net als de toedeling van extra middelen aan
de defensiebegroting, deel uitmaakt van het regeerakkoord, waar ook ik mij
aan heb verbonden. Defensie is overigens gedeeltelijk, te weten voor structureel
8,4 mln. gecompenseerd uit de knelpuntenreserve.De toegekende prijscompensatie is inderdaad minder dan de werkelijke prijsstijging,
dat zeg ik de heer Knops na. Daar staat tegenover dat Defensie op andere terreinen
juist profiteert, bijvoorbeeld van de lage dollarkoers die een voordeel oplevert
van ongeveer 15 mln. per jaar. Dergelijke meevallers zouden conform de budgettaire
spelregels moeten worden afgedragen aan de minister van Financiën, evenals
de meevallers bij de ontvangsten uit de verkoop van goederen. Met Financiën
is echter afgesproken dat Defensie deze meevallers mag houden om de tegenvallers
in de inflatie te compenseren.Bij het sluitend maken van de Miljoenennota 2008 is besloten om bij de
Voorjaarsnota 2008 de prijsbijstelling niet uit te keren, behalve bij de ministeries
van Defensie en Verkeer en Waterstaat. Defensie is dus ontzien bij deze bezuinigingsmaatregel.
Het hogere btw-tarief geldt vanaf 2009 en bij de Voorjaarsnota 2009 wordt
de prijscompensatie voor dat jaar vastgesteld, dus pas dan kan worden vastgesteld
wat de effecten van het hogere btw-tarief voor Defensie zullen zijn.De heer Knops (CDA):Het antwoord van de minister is eigenlijk hetzelfde als de beantwoording
van de schriftelijke vragen die wij hebben gekregen. De vraag blijft hoe het
kan dat hij bij zijn aantreden op mondelinge vragen van collega Boekestijn
over interen heeft geantwoord dat dit absoluut niet aan de orde was, en dat
hij een aantal maanden later spreekt van een alarmerende situatie. Misschien
mag ik even toelichten wat er in die tijd is veranderd. In die tijd is er
500 mln. bijgekomen voor Defensie, waarvan 250 mln. ging naar HGIS. Door de
motie-Van Geel is 100 mln. toegevoegd voor de operationele slijtage ten gevolge
van vredesoperaties. De minister refereert aan de afspraken die in het regeerakkoord
zijn gemaakt over de taakstelling voor de rijksdienst. Er is een afspraak
gemaakt dat er een invulling zou komen, maar over de concrete invulling is
onderhandeld. De minister heeft op onze vragen geantwoord dat er voor 10 mln.
wordt gesneden in operationele capaciteit. Dat leidt onmiddellijk tot interen
bij de defensieorganisatie. Hij kan wel een heel technisch verhaal ophangen
over de btw en de prijscompensatie, maar hij heeft op onze vragen geantwoord
dat dit leidt tot een kostenverhoging voor Defensie. Dan reken ik het heel
simpel uit. Als je € 100 hebt en daarvoor honderd broden
van een euro kunt kopen, dan kun je minder broden kopen als de broden € 1,50
kosten. Defensie kan dus minder doen voor hetzelfde geld. De vraag is dan
wat de minister daaraan heeft gedaan.Minister Van Middelkoop:Het strekt ons tot eer, en nu spreek ik even als coalitiepartner van de
heer Knops, dat dit kabinet er in het coalitieakkoord 500 mln. bij heeft gedaan
voor een periode van vier jaar. Als je dat afzet tegen de kabinetten na 1990,
is dat niet alleen financieel, maar ook politiek een belangrijk gebaar. Daar
ben ik trots op en de heer Knops ook, naar ik aanneem.Dat neemt niet weg dat er nog wel wat meer mensen zijn, als je de begroting
gaat opstellen. Ik vind dat je onderscheid moet maken tussen een paar zaken.
De prijscompensatie en de btw voor 2009 zijn generaal beleid en gelden voor
alle departementen. Ik prijs mij gelukkig dat ik ten dele ben ontzien, ook
al had de heer Knops meer gewild, en ik misschien ook. Vraag mij niet om nog
verdere uitzonderingsbepalingen te krijgen bij de minister van Financiën.
Die geeft hij al op een aantal punten. Als ik wat verkoop, mag ik de inkomsten
besteden binnen Defensie. Ik vind dat waardevol.Een van de lessen die wij kunnen leren over een langere periode, ook ver
voor mijn eigen periode, is dat het noodzakelijk is om goed met elkaar door
te spreken wat echt bij de begroting en wat bij HGIS hoort. Dat debat is bekend
en volkomen legitiem. De structuur van de begroting en van HGIS is op zichzelf
duidelijk, maar wij doen heel nieuwe ervaringen op in Uruzgan, met de slijtage
van de spullen en de noodzaak van versnelde vervanging, enzovoorts, enzovoorts.
Dan vind ik het belangrijk om telkens de vinger op te steken, als blijkt dat
ik zaken moet financieren uit de begroting, en te wijzen op het fundamentele
onderscheid tussen de begroting en HGIS. De minister van Financiën is
daar niet ongevoelig voor, zoals bekend. Ik zit wat dat betreft in een lopend
debat, zoals de Kamer wellicht de komende tijd nog zal merken. Het zou mij,
net als de heer Knops, een lief ding waard zijn geweest als ik helemaal niet
had behoeven te snijden in de operationele capaciteit. Dat was helaas wel
noodzakelijk tot het genoemde bedrag. Dat zij ons beiden tot pijn.De heer Knops (CDA):Het verhaal van de minister klopt wat die 500 mln. betreft. Daar ben ik
ook trots op. Ik ben blij dat dit nu voor het eerst sinds jaren is gebeurd.
Maar ik meen dat het verhaal niet compleet is. De minister zal moeten toegeven
dat de koopkracht van Defensie, zogezegd, afneemt als gevolg van de maatregelen
die ik heb genoemd. Volgens mij is er in het coalitieakkoord niet in detail
iets over afgesproken. Er zijn wel afspraken gemaakt over het behoud van de
operationele capaciteit. Defensie is juist daarvoor uitgezonderd bij de operatie
Vernieuwing Rijksdienst. Mijn vraag is waarom dat niet voor het hele bedrag
is gebeurd, want als dit structureel wordt doorgeteld, zal over vier jaar
die 500 mln. via de achterdeur zijn weggelopen in structurele tekorten.Minister Van Middelkoop:Dat dit bedrag dan is weggelopen in structurele tekorten, kan de heer
Knops niet volhouden. Het is voor de helft bijgeplust bij de begroting en
het gaat voor de andere helft naar HGIS. En dat moet men zo laten staan. Er
zit een ondertoon in de opmerkingen van de heer Knops die ik herken en ook
wel deel, namelijk de onrust dat over een langere periode gezien Defensie
in percentage bnp langzaam, maar zeker naar beneden zakt. Ik vind dat er een
moment moet komen dat de Nederlandse politieke samenleving zich daarmee moet
confronteren. Dat heeft geleid tot die verkenningen, eigenlijk mijn volgende
blok. Ik heb toestemming gekregen van de Ministerraad om eens fundamenteel
na te denken over de relatie NAVO-verplichting, ambitieniveau en beschikbare
financiële middelen. Ik heb dat willen agenderen, uitgaande van eenzelfde
aandrijvingskracht als ik in de vragen van de heer Knops hoor. Ik hoop wat
dat betreft op een vruchtbaar debat in de toekomst.De heer Boekestijn (VVD):De VVD-fractie stelt vast dat de prijsbijstelling en de btw-verhoging
slechts gedeeltelijk worden gecompenseerd, wat betekent dat wij interen. Dat
betreuren wij zeer. De minister heeft daarnet in een tussenzin aan het begin
van een blok gezegd: het algemene principe moet zijn, dat missies zelfstandig
kunnen worden gefinancierd. Hij heeft dat ook op de televisie gezegd. Was
dat een academische opmerking of zullen wij dit binnenkort verwezenlijkt zien?
Dit is een heel belangrijke opmerking. Dit zou een andere weg kunnen zijn
waarbij wij iets voor de krijgsmacht kunnen doen.Minister Van Middelkoop:Ik heb nog nooit een minister van welk departement ook, sprekend over
zijn budget academische opmerkingen horen maken. Hij weet meestal heel goed
waar het om gaat. Dit is het nog eens in mijn eigen taal benadrukken van het
fundamentele onderscheid dat ooit is aangebracht tussen de begroting en HGIS.
Het is nodig om het onderscheid verder te fine tunen, om een Nederlands woord
te gebruiken. Op zichzelf is het een normaal leerproces als je tegen typen
kosten aanloopt in Afghanistan die je in Bosnië in die vorm niet kende.
Je gaat er dan opnieuw over spreken, uitgaande van het basisbeginsel dat de
ene missie zichzelf moet kunnen bedruipen. Gebeurt dit niet, dan heeft de
heer Boekestijn volstrekt gelijk als hij mij beschuldigt van het kannibaliseren,
ook een term van de heer Boekestijn uit het verleden, van de krijgsmacht.De heer Boekestijn (VVD):Vertaalt zich dat in beleid?Minister Van Middelkoop:Ik vind dat wij dat onderwerp voor de lange termijn moeten agenderen via
de verkenningen. Voor deze termijn ben ik in overleg met de minister van Financiën,
net als een aantal maanden geleden toen het ging over bijvoorbeeld de vernieuwing
van de Chinooks. De heer Boekestijn kent die discussie. Ook het vorige kabinet
heeft enorm moeten bijplussen bij de lopende operatie. Ook dat is bekend.
Dat is onderkend door de toenmalige minister van Financiën, wetend dat
minister Kamp ook niet alles kon voorzien. Op die manier wil ik ook verdergaan.De heer Brinkman (PVV):Waar twee honden bij Financiën vechten om een been, gaat Defensie
er in ieder geval niet mee heen. Dat is wel duidelijk. Ik vraag mij dan ook
af hoe het in het kabinet is gegaan bij de verdeling van de gelden. De minister
had de motie-Van Geel nodig om 100 mln. binnen te halen. Heeft hij dat punt
niet binnen het kabinet gemaakt? Had hij niet zelfstandig dat geld van de
motie-Van Geel moeten binnenhalen? Hij heeft er kennelijk de Tweede Kamer voor nodig gehad. Ik vraag dit met name, omdat ik graag wil weten
hoe de minister in de toekomst binnen het kabinet staat als er nieuwe tegenvallers
zijn, er opnieuw moet worden bezuinigd en er misschien weer materieel moet
worden verkocht. Hoe sterk staat hij eigenlijk?Minister Van Middelkoop:Dat laatste lijkt me zo langzamerhand een vraag naar de bekende weg; als
ik van één ding niet kan worden beschuldigd, is het wel zwijgen
over de financiële sores waar je wel eens tegenaan loopt. Als parlementariër
mag u er echter trots op zijn dat er via een motie van de Kamer zo veel geld
bij is gekomen. Ik ben er op mijn manier trots op dat dit bedrag in het kabinet
is goedgekeurd en aan de begroting is toegevoegd. Vraagt u mij overigens niet
om te vertellen uit de handelingen van de Ministerraad. Het resultaat telt
en dat is een substantieel bedrag dat aan onze begroting is toegevoegd.De heer Brinkman (PVV):Maar deze vraag kunt u wel beantwoorden: heeft u zich daar wel hard genoeg
voor gemaakt vóór de motie-Van Geel?Minister Van Middelkoop:Ik denk dat die motie goed weerspiegelde wat de staatssecretaris en ik
de afgelopen maanden hebben uitgestraald; vandaar ook mijn waardering en dankbaarheid
voor die motie. Maar misschien kunt u hier een les uit trekken: tot mijn verdriet
heb ik u vorige week dinsdag namelijk bij herhaling horen zeggen dat uw fractie
geen extra geld voor Defensie wil.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Ik ben blij met deze constatering van de minister. In de eerste
termijn heb ik ook gevraagd of de minister het met ons eens is dat er een
strikte scheiding moet komen voor de extra slijtagekosten voor de missies,
betaald dus uit de HGIS-begroting en niet meer uit de lopende begroting. De
aangekondigde motie hiertoe zal ik in de tweede termijn aanbieden. Ik ben
blij met de duidelijkheid die de minister geeft. In het verlengde hiervan:
de Kamer heeft net een brief ontvangen over de vervanging van de Bushmasters.
Ik wil niet op de feiten vooruitlopen, maar deze brief verhoudt zich slecht
met het principe dat de minister zich wenst met betrekking tot de betaling
van de Bushmasters die wij in Afghanistan kwijt zijn geraakt. Wat is het streven
van de minister?Minister Van Middelkoop:U heeft goed begrepen dat mijn antwoord in de lijn ligt van hetgeen u
in de eerste termijn hebt gezegd. Ik wacht de motie met belangstelling af.
Onze lijn is dat wij uit HGIS geen investeringen betalen. Onze zeer defensievriendelijke
minister van Financiën staat in het middelpunt van het discours hierover.De heer Voordewind (ChristenUnie):Dan constateer ik dat, ondanks de financiële verantwoording in de
brief van de staatssecretaris, de vervanging van de vier Bushmasters uit de
lopende begroting komt. Mijn fractie pleit ervoor om hier nog eens naar te
kijken en het in overeenstemming te brengen met de scheiding die wij zijn
overeengekomen.Minister Van Middelkoop:U heeft gelijk dat dit uit de lopende begroting wordt betaald. Noch de
staatssecretaris, noch ikzelf hebben unilateraal de macht om het geld ergens
anders te leggen. U weet dat dit gaat via goed overleg. Maar het is wellicht
een interessant voorbeeld voor hoe het in de toekomst anders zou kunnen.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Het verbaast me dat in dit soort rustig voortkabbelende interruptiedebatjes
de problematiek waar het werkelijk om gaat, terzijde blijft. De minister was
op Prinsjesdag nog een budgettair tevreden minister. Ik vraag me af wat er
in die paar maanden is gebeurd; waarom is hij nu niet meer tevreden? De grote
problemen bij Defensie worden toch vooral veroorzaakt doordat het ambitieniveau
van de krijgsmacht en van Defensie, met name met betrekking tot Uruzgan, het
leger zowel qua materieel als qua personeel uitwoont? Dat moet toch de pijn
van de minister zijn? Hoe kan de heer Knops tevreden zijn met die 500 mln.
die erbij komt, na al die kabinetten-Balkenende I, II en II waarvoor zijn
partij verantwoordelijk was? Nou ga ik natuurlijk niet pleiten voor meer geld
voor Defensie, maar kan de minister eens helder uitleggen waar de pijn qua
financiën, materieel en mensen precies zit? En waar komt die pijn ineens
vandaan, als hij een paar maanden zeer tevreden was met het extraatje van
de coalitie?Voorzitter: Ten HoopenMinister Van Middelkoop:Die vraag heb ik zo-even uitvoerig beantwoord in mijn reactie op hoe de
heer Poppe en anderen mijn woorden hebben weergegeven. Ik heb aangegeven hoe
het afgelopen halfjaar is verlopen. Ik blijf uit de buurt van de verdere politisering
van dit thema door de heer Poppe. Wij moeten het niet zwaarder maken dan het
is. Ik was heel tevreden met het coalitieakkoord. De heer Poppe weet dat daarna
het ministeriële leven gewoon doorgaat, waarbij je als minister tegen
nieuwe uitdagingen aanloopt.Mevrouw Eijsink (PvdA):De minister zegt dat hij zich niet hoeft te schamen voor zijn begroting.
Is hij echter nog steeds een blij mens? In mijn eerste termijn heb ik gevraagd
of de minister en zijn vertrekkende staatssecretaris blije mensen zijn voor
de komende vier jaar, waarop de beleidsbrief betrekking heeft. Ik hoorde de
minister letterlijk zeggen: ik ben niet omgeslagen, maar ik heb hem wel aangescherpt.
Dat is toch wel heel snel binnen een paar maanden. Wat wij nu hier bespreken,
is de leidraad voor de komende jaren. Kan de minister daarmee uit de voeten?In de brief van de minister staat dat er een solide basis is. Hij heeft
zijn voorganger daarvoor zelfs bedankt. Is er toevallig niet nog iets uit
de kast gekomen?De PvdA-fractie geeft al jarenlang aan dat zij graag ziet dat de exploitatiekosten
van Defensie, de echte begroting van vandaag en de missiekosten goed worden
gebudgetteerd in ramingen en planningen. De extra slijtage door missies willen
wij daarin duidelijk terugzien. Wij staan aan de zijde van de minister als
hij dat via HGIS-middelen mogelijk wil maken. De ramingen moeten dan wel beter
worden dan die voor de missie in Uruzgan. Eerst was 320 mln. begroot en de
realisatie is nu al meer dan 600 mln. Dit betekent ook dat wij de minister
de komende vier jaar als blij man willen zien.De voorzitter:Ook nog een persoonlijke noot voor de minister.Minister Van Middelkoop:Ik zal het thuis doorgeven. Onze innerlijke gemoedsgesteldheid doet er
echter niet zo veel toe. Belangrijker is dat wij een nota voor de komende
vier jaar hebben gepresenteerd en dat de begroting in die periode sluitend
is. Daar zijn wij trots op, en zo mevrouw Eijsink wil zijn wij er blij mee.
Daarna gaan onze verantwoordelijkheden dag op dag weer gewoon verder. Op deze
basis is onze nota echter goedgekeurd door het kabinet.Ik moest het kort houden, maar ik heb waardering voor wat er de afgelopen
jaren is gebeurd. Er was een enorme financiële taakstelling; de Kamer
zal zich de Prinsjesdagbrief van de heer Kamp en staatssecretaris Van der
Knaap herinneren. Die situatie is benut om de krijgsmacht zeer ingrijpend
te reorganiseren en verder te verpaarsen. Daarmee is uit verlies winst geslagen.
Dat noem ik een solide basis, hoewel niet alles in die periode zijn beslag
heeft gekregen. Een sequeel van destijds genomen beslissingen is bijvoorbeeld
dat een groot aantal mensen nog moet afvloeien. Dit neemt niet weg dat ik
veel waardering wil verwoorden voor wat de afgelopen jaren is gedaan. Ik praat
dus niet over – dat is Binnenhofse taal – lijken die in de kast
blijken te liggen. Daarmee zou ik mijn voorgangers onrecht doen.Op het laatste punt, het goed budgetteren van de exploitatiekosten, zullen
wij elkaar goed kunnen vinden. Ik vraag op dit punt enig begrip voor mijn
voorganger. Hij werd in financiële termen geconfronteerd met een vrij
onverwachte situatie: raam eens wat het gaat kosten als je naar Uruzgan gaat?
Belangrijker is dat hij ervoor zorgde dat het geld er gewoon kwam als de kosten
hoger bleken te zijn, bijvoorbeeld voor voeding en extra bescherming. Qua
raming is het niet de ideale figuur geweest, maar het geld kwam er en de operatie
werd gefinancierd.Mevrouw Eijsink (PvdA):De minister vraagt iets te veel om begrip voor de raming van zijn voorganger.
Ik spreek hem nu echter aan als politiek verantwoordelijke. Overigens heb
ik niet de uitdrukking over de kast gebruikt die hij gebruikt. Ik zie toch
een zeker spanningsveld tussen hetgeen de VVD-minister heeft achtergelaten
en de opstelling van de huidige minister. Ik heb nauwlettend alle nieuwevenwichtbrieven
en actualiseringsbrieven gelezen. Ik constateer dat er een duidelijk spanningsveld
is tussen de situatie tot uw aantreden op 22 februari en die waarover
wij het nu hebben.Minister Van Middelkoop:Dat mag u zeggen, maar u zult wellicht willen accepteren dat ik er enig
vertrouwen in heb dat wij iets adequater voor de toekomst kunnen ramen, omdat
wij hebben geleerd van de afgelopen jaren. U mag ons op dat punt volgen. Dat
lijkt mij volmaakt redelijk en anderen doen het ook. Ik vraag echter om begrip
voor mijn voorganger, die toch maar even moest uitrekenen wat die onverwachte
nieuw missie zou gaan kosten.De heer Knops (CDA):Ik wil graag ook met de minister vooruitkijken naar de toekomst van Defensie.
Ik heb het dan niet zozeer over de verkenningen, maar over de toekomst op
de korte termijn; laten wij zeggen de komende twee à drie jaar. Hoe
staat het dan met de krijgsmacht en met de capaciteit in relatie tot het ambitieniveau
van drie bataljonsoperaties tegelijk, waarvan in het uitgelekte advies van
de CDS staat dat het in die omvang niet meer kan?Minister Van Middelkoop:Ik ben met het onderwerp verkenningen bezig. Daarbij worden de vragen
die de heer Knops in de eerste termijn heeft gesteld, beantwoord. Ik zou hem
overigens willen vragen, niet meer te spreken over het uitgelekte advies van
de CDS. Een lek is sowieso vervelend, maar de zaak is ook nog op een verkeerde
manier uitgelekt. Vraagt u mij niet, te zeggen hoe verkeerd, want dat maakt
het alleen maar ongelukkiger. U zult mij geen oproep horen doen om, als men
dingen laat uitlekken, dat dan ook adequaat te doen, maar in dit geval is
het bovendien op een heel vervelende manier gebeurd.Voorzitter. Er is al het nodige gezegd over de verkenningen. De bezorgdheid
van mevrouw Eijsink dat de verkenningen mede zijn ingegeven door bezorgdheid
over de hoogte van de defensie-uitgaven kan ik helaas niet geheel wegnemen,
maar misschien vindt zij dat ook niet erg. Het kabinet heeft niet voor niets
besloten de verkenningen te laten uitvoeren. De heer Knops vroeg of de verkenningen
niet eerder zouden kunnen worden voltooid. Met het oog op de tijdige beschikbaarheid
van de resultaten voor de eerstvolgende verkiezingen van de Kamer beogen wij
de verkenningen in het najaar van 2009 in samengevatte of gebundelde vorm
aan de Tweede Kamer aan te bieden. Ik acht een sneller traject uit oogpunt
van zorgvuldigheid niet wenselijk, te meer niet omdat ik ook tegemoet zou
willen komen aan de oproep van mevrouw Eijsink tot een creatief denkproces.In de aanpak van de verkenning is nadrukkelijk gekozen voor een interdepartementale
inbedding en voor een duidelijke externe betrokkenheid in de vorm van een
onafhankelijke klankbordgroep. De voorbereidingstijd tot 1 maart 2008
is nodig voor het samenstellen van die groep, het oprichten van de interdepartementale
projectorganisatie en een uitgewerkt plan van aanpak. Over dat plan van aanpak
komen wij volgend jaar nog te spreken. Daarna rest anderhalf jaar om de verkenningen
uit te voeren.Tegen de heer Voordewind zeg ik dat wij rekening zullen houden met zijn
suggestie om ook de SER te betrekken bij de gedachteontwikkeling.Mevrouw Eijsink meende dat het ambitieniveau klaarblijkelijk te hoog is
als wordt gepleit voor een verhoging van de defensiebegroting. De heer Voordewind
meende juist dat het door de politiek vastgestelde ambitieniveau bepalend
zou moeten zijn voor het antwoord op de vraag hoeveel middelen aan Defensie
ter beschikking moeten worden gesteld. De heer Knops vroeg of het ambitieniveau
in deze kabinetsperiode nog wel kan worden verwezenlijkt in het licht van
de uitspraken van de CDS en van de vaststelling in de beleidsbrief Wereldwijd
dienstbaar dat de Uruzganmissie gelijk staat aan drie missies. Het ambitieniveau
is het kader van de operationele mogelijkheden van Defensie. Het is geen optelsom
of een keurslijf. Evenmin schrijft het voor hoeveel militairen op enig moment
op uitzending zijn. De krijgsmacht kan het ambitieniveau met de huidige middelen
langdurig volhouden, op het niveau van drie bataljons. Ik kan de heer Knops
op dit belangrijke punt geruststellen. Het kunnen landmachteenheden zijn,
maar ook vergelijkbare eenheden van marine of luchtmacht. Er
kan dus worden gekozen uit verschillende capaciteiten om de samenstelling
en de omvang van een bijdrage gestalte te geven. Er zijn echter militaire
middelen die veel onderhoud en opleidingscapaciteit vergen en die bovendien
schaars zijn. Nu kom ik tot de kern van de zaak: daarom is samenwerking met
andere landen zo belangrijk. Als die bijdragen kunnen leveren, kunnen de Nederlandse
eenheden herstellen. Dat is uit oogpunt van personeelszorg geen luxe. Alle
afgevaardigden hebben hieraan terecht aandacht besteed, zowel dinsdagavond
als in het eerder gehouden wetgevingsoverleg over het personeel. Na verloop
van tijd en na het nodige onderhoud van mens en materieel kan ons land ook
met middelen die internationaal schaars zijn, weer taken oppakken. De vraag
of het ambitieniveau op de langere termijn betaalbaar is, komt uitgebreid
aan de orde in de verkenningen. De vraag of Defensie het ambitieniveau thans
kan waarmaken, behoeft geen nadere studie. Het antwoord op die vraag is ja,
met de aantekening dat knelpunten extra aandacht vragen en ook krijgen.Het ambitieniveau voor deze kabinetsperiode staat dan ook niet ter discussie.
Dat hoeft ook niet. De afgelopen jaren is aanhoudend een groot beroep gedaan
op de krijgsmacht. In de beleidsbrief valt niet voor niets te lezen dat de
mogelijkheden van de krijgsmacht om in internationaal verband een bijdrage
te leveren, ruimschoots worden benut. Wij doen veel, in Afghanistan, in Bosnië,
in Zuid-Sudan, in Libanon en ook in Irak. De Kamer weet dat wij mogelijkheden
onderzoeken om bij te dragen aan Darfur en Tsjaad. De krijgsmacht is actief
in de Nederlandse Antillen en ook in Nederland. Ik denk aan de Kustwacht en
de Dienst Speciale Interventie. Bovendien garandeert Defensie de beschikbaarheid
van ongeveer 4600 militairen voor de ondersteuning van civiele autoriteiten
in Nederland. Dat kunnen wij allemaal aan. Ik wil dan ook onderstrepen dat
Defensie een robuuste organisatie is, een organisatie met een budget van ruim
8 mld., met 65.000 professionals die iedere dag uitstekend werk verrichten.De heer Boekestijn (VVD):Dit was een belangrijk blokje. Als de kern van de zaak is – en dat
hebt u net zelf gezegd – dat veel afhangt van de bereidheid van andere
landen om ons te helpen, dan is het dus niet waar dat het ambitieniveau gehandhaafd
kan worden, althans niet in het geval dat die andere landen daar niet toe
bereid zijn. Is het dan niet des te schrijnender dat dit kabinet niet bereid
is, daar eerder dan 2009 iets aan te doen? Er komen tot niets verplichtende
algemene verkenningen. Dat vind ik in het geval van het PvdA-plan niet erg,
maar het is toch duidelijk dat daar helemaal geen cheque op hoeft te volgen?
Is het dan niet schrijnend, daar pas 2009 iets aan te doen? Wij kunnen onze
krijgsmacht niet afhankelijk maken van andere mogendheden.Minister Van Middelkoop:Ik dank de heer Boekestijn voor deze vraag, want nu kan ik een misverstand
wegnemen. Het feit dat wij de tijd nemen voor die verkenningen en om na te
denken, en dat dit niet zal leiden tot een claimgedrag voor de komende jaren
in deze periode, laat onverlet dat het gewone budgettaire denken van jaar
tot jaar gewoon doorgaat. Dat ziet de Kamer ook. Ik wil niet het beeld creëren
als zouden wij verder onze mond moeten houden, omdat er verkenningen zijn,
over budgettaire problemen die zich voordoen en waar wij daarnet ook over
hebben gesproken. Daar is geen sprake van. Ik dank voor de gelegenheid om
dat misverstand weg te nemen.Ik vind het jammer dat de heer Boekestijn spreekt over "tot niets
verplichtende verkenningen". Dat moet hij niet zeggen. Als ik goed naar
hem heb geluisterd en zijn verkiezingsprogramma kennende, moet hij dat juist
niet zeggen. Hij moet juist de kans aangrijpen om mee te denken en zijn verwachtingen
uit te spreken. Daarmee kunnen wij wellicht na enige tijd een fundamenteel
debat hervatten, wat hij ook zo apprecieerde. Laat ik het niet al te pathetisch
zeggen, maar dat is dan wel voor het eerst in vele tientallen jaren. Ergens
in de jaren zestig is er iets vergelijkbaars geprobeerd. Ik verwijs daar liever
niet naar, want het resultaat was niet al te geweldig. Maar het is goed dat
je als politiek systeem af en toe nog eens weegt wat je voor die krijgsmacht
over hebt, wat je ambities zijn, wat het NAVO-bondgenootschap betekent enzovoorts.
Ik reken op een bijdrage van de VVD-fractie.De heer Knops (CDA):Ik wil het even hebben over het lek dat geen echt lek was, de brief van
de CDS. U moet mij toch even helpen. Drie operaties op bataljonsgrootte, daarmee
wordt Uruzgan gelijkgeschakeld en daarvan staat in die brief dat het niet
meer kan. Toch zegt u hier dat het ambitieniveau gehandhaafd blijft. Klopt
niet wat in die brief stond, althans wat daarover is uitgelekt, of wordt er
een nieuwe interpretatie gegeven aan het begrip drie operaties op bataljonsgrootte?Minister Van Middelkoop:Nee, het laatste niet. Ik zou u kunnen uitdagen om die brief te laten
zien, maar die hebt u niet. Ik zie de heer Knops nee schudden en waardeer
zijn eerlijkheid. Die brief is er ook niet. Ik vind het al vervelend genoeg
dat er gelekt wordt. Ik vind het nog vervelender als er scheef wordt gelekt,
als de heer Knops begrijpt wat ik bedoel. Laten wij daar niet over debatteren.
Laat de uitspraken die de heer Knops meent te kunnen citeren verdampen. Ik
betrek gewoon de stelling die hij van ons kent. Het ambitieniveau in de termen
van drie bataljons is er en zal zo blijven.De heer Knops (CDA):Dan zou ik bijna kunnen concluderen dat er geen probleem is met het uitzenden
van een eenheid op het niveau dat wij nu in Uruzgan hebben. Dat zal waarschijnlijk
al te eenvoudig zijn. Dan moet ik op een andere brief, de artikel 100-brief,
wachten.Minister Van Middelkoop:Wij kunnen dat. Wij bewijzen dat elke dag. Dat weet de heer Knops. Wij
doen dat goed en professioneel, met een goede bescherming van de mensen.De heer Knops (CDA):Mijn punt is dat de minister dan geen andere landen nodig zou hebben.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter, over geheime stukken gesproken, ik heb wel de gegevens over
het personeel van de Koninklijke Marine, die op de internetsite van Defensie
stonden, kunnen inkijken. Ik heb daar een aantal gegevens uit gehaald. Dat
stuk berustte op waarheid.De minister zegt dat wij het ambitieniveau op dit moment kunnen bereiken
met de 65.000 mensen die wij nu hebben. Hij verwijst naar knelpuntcategorieën
die extra aandacht nodig hebben en ook krijgen. Als ik het goed
heb begrepen, zijn knelpuntcategorieën op dit moment meer regel dan uitzondering.
Dat bewijst de brief van de minister aan de Kamer. Dat blijkt uit het feit
dat alle instrumenten uit alarmfase 1 zijn ingezet en dat wij nu in alarmfase
2 zitten. Daarvoor verwijs ik ook naar de brieven en uitspraken van de minister.Hoe is het mogelijk dat wij van de minister en uit de organisatie horen
dat er schaarste is voor de lange termijn? Ik herinner aan het debat van maart
van dit jaar. Wij waren acht maanden in Uruzgan en hadden een heftig debat
over het tekort aan loadmasters, monteurs en piloten. Hoe is het mogelijk
dat de minister 100% ambitie waarmaakt met 85% van het personeel?Mijn vervolgvraag is of het voortzettingsvermogen van de krijgsmacht is
gewaarborgd. Zitten wij straks niet met te veel knelpuntcategorieën,
waarin de regel is dat iedereen tot die categorie behoort?Minister Van Middelkoop:Ik neem de verantwoordelijkheid voor de huidige situatie, als mevrouw
Eijsink het niet erg vindt. Beschikken de mensen die bij een operatie betrokken
zijn over de goede spullen? Zijn zij goed getraind en gekwalificeerd? Dat
is allemaal zo. Ik wil niet verhelen dat bij de voorbereiding het af en toe
passen en meten is. Af en toe moet je mensen weghalen uit organieke eenheden
om te voldoen aan de eis dat tijdens een operatie voor de volle honderd procent
gefunctioneerd kan worden. Dat lijkt mij ook het criterium. Er zijn echter
wel degelijk zorgen over het voortraject, waarover vaak is gesproken. Daar
hoeven geen doekjes om te worden gewonden.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik begrijp het gewoon niet. De minister deelt de zorgen die ik al heb
geuit in januari van dit jaar. Toen heb ik over de 85% gesproken. Dat
was nog onder de vorige minister, in het bijzijn van de heer Boekestijn. De
minister heeft het zelf over passen en meten en het weghalen van mensen elders.
Dat gebeurt frequent, wat ons betreft te frequent. Als de minister zegt dat
hij 100% van de ambitie kan uitvoeren met de bezetting van nu, begrijp
ik het gewoon even niet.Ik refereer ook nog even aan de middelen. De minister krijgt wel 100%
van het budget hiervoor. Dan begrijp ik het helemaal niet meer.Minister Van Middelkoop:Er wordt op Defensie een beroep gedaan om mee te doen aan bepaalde missies.
Wij doen dat op een volwaardige, goed gefinancierde en goed getrainde manier.
Ik zal niet ontkennen dat er in de voorfase in het apparaat knelpunten zijn.
Waarom zou ik? Mevrouw Eijsink weet dat het lastig is om mensen te werven
en dat er schaarstecategorieën zijn. De Kamer heeft daarover met de staatssecretaris
gesproken. Wij zetten extra activiteiten in om daar wat aan te doen. Voor
mij is het meest beslissende dat wij moeten voorkomen dat wij mensen met onvoldoende
materieel en onvoldoende training op operatie sturen. Dat is niet het geval.De heer Poppe (SP):De minister doet een poging om toch nog een beetje tevreden te zijn. Het
is wel passen en meten en daar wordt de meeste tijd mee versleten. Mevrouw
Eijsink heeft al aangegeven wat er ontbreekt aan personeel, materieel en onderdelen,
piloten en monteurs. Dat passen en meten heeft natuurlijk gevolgen voor de
organisatie, de opleiding enzovoorts. Er gebeuren veel dingen op het laatste
moment. Nu komt u met het huidige ambitieniveau niet uit met het geld; Uruzgan
is te duur, zou je kunnen zeggen. Als de krijgsmacht hierdoor wordt uitgewoond,
welke andere departementen worden er dan ook uitgewoond om er geld vandaan
te kunnen halen? Onderwijs, gezondheidszorg?Minister Van Middelkoop:Defensie is niet uitgewoond, dus die andere vragen doen er helemaal niet
toe.De heer Poppe (SP):Dit vind ik te makkelijk. Het is maar een uitdrukking, wij weten allemaal
dat de krijgsmacht aan heftige, snelle slijtage onderhevig is, zowel personeel
als materieel. Waarop slaat anders dat passen en meten, dat is toch nodig
vanwege de krapte?Minister Van Middelkoop:Er wordt een zwaar beroep op ons gedaan. Wij kunnen daaraan voldoen na
de politieke besluitvorming die eraan ten grondslag ligt. Inderdaad betekent
dit af en toe passen en meten, maar wij kunnen waarmaken wat er aan ons is
gevraagd en wat wij hebben beloofd. Dat is voor mij het criterium. Het is
waar dat wij vervolgens heel veel creativiteit in de organisatie nodig hebben
om dit mogelijk te maken; dit lukt in een heleboel gevallen ook. Maar het
criterium is: kunnen wij doen wat ons internationaal gevraagd wordt?De heer Brinkman vroeg mij, de reductie van het budget voor de Koninklijke
marechaussee terug te draaien. Ik waardeer zijn betrokkenheid bij dit onderdeel
van de krijgsmacht zeer; het is niet voor het eerst dat wij hierover spreken.
Deze reductie is echter nodig om de noodzakelijke versterking in het kader
van Wereldwijd dienstbaar te kunnen doorvoeren. Net als alle andere onderdelen
van Defensie draagt de marechaussee haar steentje bij. Twee jaar geleden is
een voorgenomen reductie van de operationele capaciteit van de marechaussee
met een amendement van de heer Herben ongedaan gemaakt. De maatregel waartoe
wij nu hebben besloten, heeft geen relatie met dit amendement, omdat de reductie
met 70 vte's wordt gerealiseerd door de staf van de marechaussee te verkleinen.
Ook het pleidooi van de heer Brinkman om de formatie van de Koninklijke marechaussee
uit te breiden en daartoe het budget voor het uitvoeren van de Staalmaatregelen
te halveren wijs ik krachtig van de hand. De Koninklijke marechaussee is op
sterkte, zij is berekend op haar taken en uitbreiding van de formatie is niet
aan de orde. Ik ben ook niet bereid om te korten op de financiering van de
Staalmaatrege­len, die nog maar onlangs zijn ingegaan. Ik ben blij dat
de heer Brinkman het belang van het bevorderen van een veilige en plezierige
werkomgeving bij Defensie onderschrijft; het geld dat wij daarvoor hebben
gereserveerd, hebben wij hard nodig om dat doel te bereiken.De heer Brinkman (PVV):Ik vind het natuurlijk jammer dat u deze twee ideeën van mij niet
onderschrijft, maar ik wil even terugkomen op die 70 vte's, die heel toevallig
een kwart van het aantal vte's in het voorstel van de heer Herben vormen,
want daarin ging het om 280 vte's over vier jaar. Ik had dekking gevonden
om die 70 vte's te financieren, namelijk geld dat u overhoudt door de vacatures.
U bepaalt elk jaar zelf wat u met dit geld zult doen, maar het lijkt mij goed
om het te stoppen in een onderdeel dat het op dit moment heel moeilijk heeft.
De politiek praat er niet over, maar ik ben er op bezoek geweest en ik heb
gezien onder welke druk deze mensen in dit land moeten werken.
Wij vergeten nog wel eens dat Nederland ook een leger heeft om het in dit
land veilig te houden. Het geld ligt voor het grijpen, u kunt het zo gebruiken.
Het kost een paar miljoen van het bedrag van 38 mln. dat u verleden jaar al
heeft overgehouden. Waarom zou u het niet gewoon doen?Minister Van Middelkoop:Voorzitter, ik moet zeggen dat ik geniet van het taalgebruik van de heer
Brinkman "het geld ligt voor het grijpen", zeker na de discussies
in het afgelopen kwartier, maar dat is niet zo. Er viel inderdaad geld vrij
omdat de werving lastig verliep; wij konden minder mensen binnenkrijgen. Maar
met dat geld konden wij op een ander terrein iets doen wat hoognodig was,
namelijk wat bijbetalen aan de materieelexploitatie. De heer Brinkman zal
zeggen: u geeft het geld op een andere manier uit dan ik. Prima! Wij voeren
een politiek debat en politiek is kiezen. Wij hebben ervoor gekozen om het
geld ten goede te laten komen aan de materieelexploitatie, omdat het daar
hard nodig is. De heer Brinkman mag zijn eigen positie kiezen. Hij wil het
geld ten goede laten komen aan de Koninklijke Marechaussee. Ik heb echter
met argumenten aangegeven dat wij de Koninklijke Marechaussee niet onevenredig
hebben laten delen in vermindering van de capaciteit.De heer Brinkman (PVV):Al vijf jaar schiet er geld over vanwege het niet vervullen van vacatures.
Er zijn zelfs jaren geweest waarin meer overschoot dan 38 mln. Er lijkt dus
voor defensie een mooi potje te ontstaan. Nogmaals, de Koninklijke Marechaussee
vind ik erg belangrijk. Die houdt zich namelijk bezig met de interne veiligheid,
maar ik vraag de minister nu: waaraan heeft u die 38 mln. besteed? Dat weten
wij niet.Minister Van Middelkoop:Wij hebben dat geld onder meer aan "een" luitenant gegeven.
Ik zal dat uitleggen. Met het taaltje van het Plein hebben wij het over persex
en matex. Op een gegeven moment kwam geld vrij bij personeel. Wij konden dat
uitgeven voor materieel, dus voor matex. In een heel laat stadium heb ik besloten
om dat te doen. Ik heb het over dit jaar. Een paar weken na dat besluit was
ik op werkbezoek bij een logistieke brigade in Duitsland. Daar trof ik een
zeer dankbare luitenant aan. Hij zei: ik kan mijn spullen weer aanvullen,
want ik heb meer geld gekregen. Op dat moment kwamen de werkelijkheid van
het Plein en de werkelijkheid van die luitenant bij elkaar. Die man heeft
het geld verschrikkelijk hard nodig, want hij vindt het erg vervelend om nee
te moeten verkopen als mensen bij hem komen voor spullen voor herstel. Hij
mocht op een gegeven moment niet meer ja verkopen. Ik leg hiermee de heer
Brinkman uit waarom mijn keus zo is uitgevallen. Hij mag een andere maken,
maar dit is de mijne geweest. Wij hebben geen geld over. Dat is waarschijnlijk
onze gezamenlijke bottom lineMevrouw Eijsink en de heren Knops en Poppe hebben vragen gesteld over
het lekken van vertrouwelijke gegevens. Er kan zowel opzettelijk als onopzettelijk
worden gelekt. De huishoudelijke onderzoeken die in de afgelopen twee jaar
bij defensie zijn uitgevoerd, hebben niet het bewijs van opzettelijk lekken
opgeleverd. Zij hebben natuurlijk ook niet het tegendeel aangetoond. Om de
kans op lekken te verkleinen, zijn diverse acties ondernomen. Sinds het verschijnen
van het rapport van de commissie-Lemstra – dat ging hierover –
wordt bij elk incident een onderzoek ingesteld. De afgelopen jaren zijn zes
onderzoeken uitgevoerd. De onderzoeken leveren niet altijd aanwijzingen op
voor het vinden van de daders, maar zij leiden wel altijd tot aanbevelingen
om de kans op lekken verder te verkleinen. Een deel van de aanbevelingen is
reeds uitgevoerd. Er is bijvoorbeeld een gedragscode opgesteld voor het gebruik
van e-mail en internet en verder is defensiebreed een bewustwordingscampagne
gevoerd. Daarnaast wordt gewerkt aan de introductie van veilige middelen en
aan het opstellen van maatregelen voor het behandelen, opslaan en verzenden
van gerubriceerde en gevoelige informatie. Laat er geen enkel misverstand
over bestaan: deze minister vindt opzettelijk lekken verwerpelijk en een daad
van deloyaliteit jegens de organisatie en de collega's. Ik vind het verdraaid
vervelend dat het af en toe gebeurt, ook als is de bewijsvoering voor al dan
niet opzettelijk lekken niet rond.De afgelopen week was er nog het incident waarmee te veel informatie over
marinepersoneel op internet terechtkwam. Ook dat is buitengewoon vervelend.
Eergisteren heb ik de Kamer hierover per brief geïnformeerd. Inmiddels
heb ik de opdracht gegeven om ook naar dit incident een onderzoek te laten
uitvoeren. Nogmaals, ik betreur dit zeer. Het is een schrale troost dat in
diezelfde week bleek dat in het Verenigd Koninkrijk de kwetsbaarheid van de
relatie tussen menselijk handelen en de moderne technologie een politiek gevoelig
punt is geworden. Ik verschuil mij daar niet achter. Ik schets de werkelijkheid
van grote, moderne organisaties met zeer kleine informatiedragers. Af en toe
raken dingen kwijt. Het mag niet gebeuren; wij doen ons best.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Afgelopen dinsdag heb ik bij de regeling van werkzaamheden
om een brief gevraagd over het incident van personeelsgegevens op internet.
Ik heb die brief ontvangen. Daarna, gistermiddag om drie uur, haalde ik nog
een lijst met namen, toenamen, plaatsen en functies van internet. Let wel:
gistermiddag nog, om drie uur.Ik heb de minister gevraagd hoe dit allemaal kon gebeuren. De minister
heeft keurig omschreven wat er allemaal fout is gegaan. Dat was vreselijk
veel. Mijn vraag was ook: wat zijn de mogelijke gevolgen en risico's voor
het personeel? Sommige mensen staan namelijk met naam en toenaam op internet.
Hun gegevens zijn te herleiden tot de woonplaats. Soms hebben die mensen pijnlijke
functies. Ik wil dus weten wat de risico's en de gevolgen voor die mensen
zijn. Dat heeft de minister met zijn brief niet gezegd.Minister Van Middelkoop:Ik snap de heer Poppe, maar dat is heel lastig in te schatten. Wat de
gevolgen zijn hangt af van wat de mensen met de gegevens willen doen. Ik ga
hierover niet improviseren, want ik vind het heel vervelend dat dit gebeurd
is. Misschien kunnen wij het volgende afspreken. Ik heb zo-even gezegd dat
wij met een onderzoek bezig zijn naar hoe dit allemaal heeft kunnen gebeuren.
Wij zullen ook een taxatie geven van de mogelijke gevolgen en risico's. Ik
wil dat zorgvuldig doen, dus geeft u mij er even de tijd voor. U krijgt er
nadere informatie over.De heer Poppe (SP):Er zitten mensen bij met een functie, die kwetsbaar zijn
als het bekend is. Ik wil dat de minister daarmee rekening houdt en snel maatregelen
neemt, zeker omdat gistermiddag om 15.00 uur die namen nog te verkrijgen waren.De voorzitter:Het is helder. De minister komt erop terug.Minister Van Middelkoop:Mevrouw Eijsink heeft in haar bijdrage in de eerste termijn gesteld dat
het juridisch kader van militairen bij uitzendingen ontoereikend is. Zij wil
meer duidelijkheid over dit kader. Ook de vakbonden voor het militair personeel
hebben zich ongerust getoond over de rechtsbescherming van militairen tijdens
uitzendingen, onder andere in de televisie-uitzending van Netwerk gisteravond.Militairen die onder moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen, moeten
erop kunnen vertrouwen dat de kaders en de grondslagen voor het uitvoeren
van hun missie helder en toereikend zijn. Die duidelijkheid is er, en ik leg
dat graag uit. Aan het optreden door Nederlandse militairen in crisisbeheersingsoperaties
gaat altijd internationale besluitvorming over het mandaat voor de operatie
vooraf. Dat mandaat wordt doorgaans vastgelegd in een VN-resolutie. Daarmee
zijn de contouren voor de operatie internationaal afgebakend. Het nationale
besluitvormingsproces over de inzet van de krijgsmacht bij dergelijke operaties
is wettelijk verankerd in onze Grondwet. In die nationale besluitvorming wordt
ook de vraag naar de relatie tussen mandaat en geweldsbevoegdheden betrokken.
De geweldsbevoegdheden voor Nederlandse militairen worden vastgelegd in specifieke,
op die militaire operatie toegesneden "rules of engagement". Deze
bevoegdheden worden ontleend aan de taken, doelstellingen en bevoegdheden
van het betreffende mandaat, zoals vastgelegd in de VN-resolutie. De geweldsbevoegdheden
voor Nederlandse militairen worden uiteindelijk vastgesteld door de commandant
der strijdkrachten en zijn in die zin onderdeel van het militair strafrecht.
Het bestaande stelsel van strafuitsluitingsgronden biedt voldoende rechtsbescherming
voor de militair die stelt conform zijn geweldsinstructies te hebben gehandeld.
Dat is ook de conclusie van de commissie-Borghouts in 2006.De wettelijke verankering van de militaire geweldsbevoegdheden en de daarvoor
benodigde strafuitsluitin­gen zijn goed op orde in de bestaande wetgeving.
Dat laat onverlet – nu raak ik waarschijnlijk de zorg van mevrouw Eijsink –
dat de commissie-Borghouts heeft aanbevolen de bestaande kaders nog verder
te verduidelijken. De regering geeft gevolg aan deze aanbeveling met een wetsvoorstel,
waarmee klip en klaar duidelijk is dat de militair die in de rechtmatige uitoefening
van zijn taak en conform zijn geweldsinstructies handelt, niet strafbaar is.
Bovendien wordt voortaan onder het verouderde begrip "tijd van oorlog"
mede verstaan het moderne begrip "tijd van gewapend conflict". Ik
heb dat wetsvoorstel aangekondigd tijdens het algemeen overleg van 4 juli
jongstleden over de vermeende mishandeling door militairen in Irak. Van onduidelijkheid
over het juridische kader is dus geen sprake en waar dat terminologisch nog
wel het geval zou kunnen zijn, zijn wij bezig met een verbetering. Ik ga ervan
uit dat hiermee tegemoet wordt gekomen aan de zorgen die zijn geuit door mevrouw
Eijsink en door de vakbonden over de rechtsbescherming van militairen tijdens
uitzending. Als zij daaronder de wens verstaat om te komen tot een defensiewet,
val ik haar graag bij. Voor een verdere uitbreiding van een dergelijke wet
zie ik geen gronden. Het huidige juridische stelsel voor het optreden van
onze militairen voldoet.Mevrouw Eijsink (PvdA):Het rapport Evaluatie toepassing militair strafprocesrecht bij uitzendingen
waar de minister naar verwijst, is gekomen naar aanleiding van de motie-Van
Baalen/Eijsink uit 2005. Ik ben het op een aantal punten niet met de minister
eens. Net als de minister heb ik het rapport goed gelezen. De minister heeft
het waarschijnlijk allemaal laten lezen. Er zijn een aantal knelpunten en
ik kom in mijn tweede termijn daarop terug. Ik deel niet de zonnige kant van
de minister.Minister Van Middelkoop:Ik kan mevrouw Eijsink geruststellen dat ik ook wel eens wat zelf lees.
Maar laten wij elkaar vinden op het punt dat wij elkaar op niet al te lange
termijn hopen te treffen op het punt van de wijziging van het strafrecht.
Benut, voor zover nodig, dat moment.De heer Poppe (SP):Ik heb vragen gesteld over de plannen van Defensie om nieuwe kruisvluchtwapens
aan te schaffen, met name voor de luchtmacht.Minister Van Middelkoop:Op een aantal meer technische vragen hebben wij schriftelijk geantwoord.
Dit punt valt daaronder.De heer Boekestijn (VVD):Ik had de minister nog een aantal vragen gesteld over de overheadkosten.Minister Van Middelkoop:Wacht u de staatssecretaris even af. Als het antwoord daar niet in zit,
krijgt u dat in de tweede termijn.Mevrouw Eijsink (PvdA):De minister is vergeten op een punt van mij te reageren. Ik had hem gevraagd
te reageren op de uitspraak van de staatssecretaris over de JSF. Voor ons
is van belang dat wij ons aan coalitieafspraken houden. Als nu blijkt dat
er ruimte is, gaan allerlei belangengroepen aan de haal met bepaalde zaken.
Graag duidelijkheid hierover.Minister Van Middelkoop:De leden van de coalitie in onderscheiden posities zijn gehouden aan het
regeerakkoord, wat ook geldt voor de staatssecretaris. Hij zal niet anders
willen, omdat het regeerakkoord op dit punt ongetwijfeld zijn meer dan warme
instemming heeft. Er zal op enig moment een keuze worden gemaakt. De JSF zal
een vergelijking moeten kunnen doorstaan met een drietal met name genoemde
andere toestellen, en verder niets.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik heb in de eerste termijn een vraag gesteld over de lastenverdeling
binnen de NAVO. In Noordwijk schijnt daarover gesproken te zijn, maar is de
minister bereid dat verder op de agenda te houden.Minister Van Middelkoop:Dat staat al op de agenda, dus dat hoef ik niet te doen. Maar wij weten
allemaal dat dit een lastig punt is. Overigens, de term lastenverdeling kun je natuurlijk op verschillende manieren invullen. Ik hecht eraan
dat alle landen van de NAVO actief zijn in Afghanistan. Ik wil niet het beeld
neerzetten als zou Nederland daar in zijn eentje het meeste werk verrichten,
daar is geen sprake van. Als je er in financiële termijn over nadenkt,
is dat een lastig punt: je moet landen ook niet in de verleiding brengen om
als het ware de operationele verplichtingen af te kopen. De NAVO is geen bankinstelling,
er moet af en toe geopereerd worden. Er is een aantal punten geïdentificeerd,
zoals de AWACS. Maar er is inderdaad sprake van mondjesmaat als het gaat om
de vooruitgang. Wij begrijpen elkaar goed dat dat iets anders is dan het rotatieschema
dat is genoemd door de secretaris-generaal van de NAVO. Daarbij wordt bedacht
hoe wij zo gelijkmatig en evenredig mogelijk de inspanningen in Afghanistan
kunnen verdelen.Mevrouw Peters (GroenLinks):Ik heb in de eerste termijn opgemerkt dat ik het jammer vind dat de minister
in zijn begroting eenzijdig of disproportioneel veel aandacht besteedt aan
de veiligheidsbedreigingen uitgaande van terrorisme en fragiele staten, terwijl
het Pentagon al enige tijd geleden heeft gezegd – evenals het Nobelcomité
onlangs bij de uitreiking van de Nobelprijs voor de vrede aan Al Gore –
dat het klimaat meer dan terrorisme een bedreiging is voor de veiligheid.
Dat is een nieuwe dimensie voor Defensie. Graag een reactie van de minister
hierop.Minister Van Middelkoop:Ik had hiervoor tekst voorbereid. Die heb ik overgeslagen omwille van
de tijd, maar ook omdat ik het wel eens ben met mevrouw Peters. Ik maak daarbij één
kanttekening. Als je nadenkt over risico's voor een type samenleving als de
onze in de toekomst, is klimaatverandering wel degelijk een factor. Niet al
die risico's moeten echter door Defensie worden opgelost. Gelukkig niet. In
sommige situaties kunnen milieuproblemen leiden tot conflicten tussen staten.
In die zin is er wel een relevantie. Ik ben het met mevrouw Peters eens dat
het risicobegrip als het ware verbreed is, ook binnen de VN, maar met de kanttekening
dat niet alles door Defensie hoeft te worden opgelost.Mevrouw Peters (GroenLinks):Is de minister het met mij eens dat het tijd wordt voor eerste gedachtevorming
over deze brede kwestie? Is het mogelijk om dat in de verkenningen over de
uitdagingen van de krijgsmacht in de toekomst mee te nemen?Minister Van Middelkoop:Vraagt u mij niet op dit moment om de verkenningen te beleggen met allerlei
onderwerpen. Ik vind dat riskant. Dat haalt de onbevangenheid van dat onderzoek
weg. Ik houd het niet voor onmogelijk dat wat mevrouw Peters vraagt in de
verkenningen een plek krijgt, maar ik ga dat nu niet met enig gezag invullen.
Dat lijkt mij niet goed. Daarnaast wijs ik erop dat er stukken zijn, bijvoorbeeld
van het ministerie van Binnenlandse Zaken, met betrekking tot terreurbedreiging,
waarin dergelijke onderwerpen al zijn geïdentificeerd als zaken waar
wij op moeten letten. Dit kabinet heeft wel degelijk onderkend dat risicodreiging
een verbreed begrip moet worden. Een ander punt van grote zorg is de energievoorzieningszekerheid.
Juist mevrouw Peters zal het met mij eens zijn dat een dergelijk probleem
niet met militaire middelen moet worden opgelost.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik wil nog kort terugkomen op wat ik eerder zei. De minister vind het
vast niet aardig als ik hem corrigeer op zijn woorden over de tekst van het
coalitieakkoord. In zijn beleidsbrief staat inderdaad "met name genoemde
vervangingen mogelijk..." maar in het coalitieakkoord staat "andere
toestellen mogelijk..." De tekst is dus iets anders dan hij net beweerde.De voorzitter:Dat punt is gemarkeerd.Minister Van Middelkoop:Ik voeg hier nog aan toe dat het voortschrijdend inzicht binnen de coalitie
onder meer heeft geleid tot uitspraken zoals in "Wereldwijd dienstbaar",
in de begroting en in andere stukken, waar een drietal toestellen met name
is genoemd.Staatssecretaris Van der Knaap:Mijnheer de voorzitter. Ik dank de Kamerleden hartelijk voor hun inbreng
in de eerste termijn. Ook wil ik hen danken voor hun aantoonbare betrokkenheid
bij het wel en wee van zowel personeel als materieel van onze krijgsmacht.
Wat dat betreft is het een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor onze
mensen, die een zware taak hebben te vervullen waar dan ook in de wereld.
Ik ben altijd dankbaar dat die betrokkenheid blijkt uit de debatten met deze
Kamer.Ik wil de volgende onderwerpen behandelen. Eerst wil ik stilstaan bij
onze beleidsprioriteit investeren in personeel. Ik zal beginnen met een aantal
algemene opmerkingen over personeelsbeleid. Daarna zal ik ingaan op een aantal
gestelde vragen. Vervolgens zal ik het hebben over het materieel van Defensie,
dat in belangrijke mate bijdraagt aan onze andere beleidsprioriteit: de verdere
verbetering van de operationele inzetbaarheid van de krijgsmacht. Ik zal hierbij
ook aandacht schenken aan de vervanging van de F-16, waarvoor de Kamer grote
belangstelling heeft getoond.Personeelsbeleid is een veelzijdig, uitdagend, maar ook heel weerbarstig
beleidsterrein. Ik realiseer mij terdege dat het personeelsbeleid nooit af
is. Het vraagt voortdurend om aanpassingen en verbeteringen. Er is altijd
de roep om meer te doen, maar wij moeten ons realiseren dat de omgeving waarin
wij ons bevinden, dynamisch is en dat de veranderingen vaak niet of maar zeer
beperkt beïnvloedbaar zijn. Personeelsbeleid voeren betekent dan ook
goed om je heen kijken en proberen om het zo goed mogelijk te doen, zonder
dat er uitzicht is op een langdurige situatie van evenwicht.Defensie is een grote organisatie, met forse behoeften. Als je met dat
perspectief kijkt naar het personeelsbeleid en ziet wat wij allemaal doen
en op welke terreinen wij ons inspannen, moet duidelijk zijn dat wij een moderne
organisatie en werkgever zijn en willen blijven. Ik ben bovendien van mening
dat wij onze organisatie voldoende op orde hebben, en dat moet ook wel. Hoe
zouden wij anders in staat zijn om tot die operationele prestaties te komen
waarvoor zo'n brede waardering bestaat? Mede vanwege de omvang van Defensie
zie ik het als een verplichting om een maatschappelijke rol te vervullen.
Deze rol pak ik graag op, want de realiteit gebiedt mij te erkennen dat een
actieve benadering van belang is om Defensie ook in de toekomst
gevuld te houden.Defensie staat middenin de maatschappij en werkt samen met andere organisaties
en werkgevers. Defensie wil een rol spelen in het terugdringen van schooluitval
door jonge mensen te begeleiden naar een startkwalificatie. Defensie biedt
interessante en waardevolle werkervaring. Defensie biedt een tweede kans voor
jongeren die hun opleiding niet hebben afgemaakt.Defensie stelt hoge eisen aan het personeel en dat schept verplichtingen.
Vandaar dat wij de komende jaren investeren in personeel. Dat is de tweede
prioriteit in onze beleidsnota. Het personeel vormt de kern van onze organisatie
en is de echte hardware. Er vliegt geen F-16-toestel zonder een piloot en
een pantserhouwitser kan ook niet presteren als er geen mensen op dat tankvoertuig
zijn. Defensie investeert in het personeel om te zorgen dat ook op de langere
termijn een volledig inzetbare krijgsmacht is gegarandeerd, met goed opgeleid
en gemotiveerd personeel. Investeren in een toekomstbestendige krijgsmacht
noemen wij dat.Het motto "investeren in personeel" betekent niet dat wij bij
nul moeten beginnen of dat er sprake is van achterstallig onderhoud. Integendeel.
De afgelopen jaren is het personeelsbeleid van Defensie al op veel fronten
vernieuwd en verbeterd. Ik durf de stelling aan dat wij ons niet alleen in
operationeel opzicht, maar ook in het personeelsbeleid met toonaangevende
landen kunnen meten. Sterker nog, ik denk dat wij op dit terrein toonaangevend
zijn in ons eigen land.Investeren in personeel impliceert dat wij de komende jaren het personeelsbeleid
van Defensie gaan intensiveren en verdiepen, met als doel de verdere professionalisering
en versterking van de krijgsmacht en het vergroten van de aantrekkelijkheid
van Defensie als werkgever. Het gaat evenzeer om uitbreiding van faciliteiten
voor individuele werknemers op het gebied van opleiding, persoonlijke ontwikkeling,
carrièreperspectief, zorg en nazorg.Het defensiepersoneel heeft als gevolg van de reorganisaties in de afgelopen
jaren een minder gemakkelijke periode achter de rug. Er is het nodige van
het personeel gevraagd. Wij streven ernaar de komende tijd zo veel mogelijk
rust, stabiliteit en duidelijkheid voor het personeel te scheppen. Voor alles
beogen wij de komende jaren Defensie in een rustiger vaarwater te brengen
en voor het personeel zo veel mogelijk helderheid te scheppen. De herschikkingen
die wij in deze kabinetsperiode uitvoeren, zullen dan ook niet leiden tot
gedwongen ontslagen. Nu de reorganisaties uit de vorige kabinetsperiode grotendeels
zijn verwerkt, ontstaat er ruimte voor intensivering en verdieping van het
personeelsbeleid en voor extra investeringen. Dat was het algemene blokje,
voorzitter.De heer Poppe (SP):Ik hoor de staatssecretaris een aantal dingen zeggen, bijvoorbeeld: wij
gaan ervoor zorgen dat het defensieapparaat in rustig vaarwater komt, ik zie
het als mijn plicht om in de toekomst dat, dat en dat te doen, maar de staatssecretaris
taait af. Hier is eigenlijk de cultuur dat een bewindspersoon dat heeft aangekondigd
te zullen vertrekken, er verder voor spek en bonen bijzit. Welke discussie
kan ik nu met de staatssecretaris voeren, als hij nu mooie dingen zegt, maar
zich straks omdraait, de deur achter zich dichtdoet en aftaait naar Ede? Ik
feliciteer hem overigens met zijn komende burgemeesterschap. Ede is een rustige,
mooie plaats, maar daar hebben wij het nu niet over. Wat voor een debat hebben
wij nu met welke bewindspersoon? Hij doet allerlei toezeggingen die hij niet
gaat waarmaken.De voorzitter:U hebt te maken met de staatssecretaris die op dit moment staatssecretaris
is.Staatssecretaris Van der Knaap:Ik ga dan ook maar gewoon door, want u hebt inderdaad te maken met de
staatssecretaris van Defensie.Verschillende Kamerleden hebben hun zorgen uitgesproken over de wervingsresultaten
en de uitstroom van personeel. Ik deel die zorgen. Daarom heb ik enige tijd
geleden besloten om een projectgeneraal voor werving en behoud te benoemen.
Deze projectgeneraal heeft de opdracht gekregen, te onderzoeken hoe de werving
van nieuw personeel verder kan worden verbeterd en welke aanvullende maatregelen
noodzakelijk zijn om het huidige personeel te behouden. Ik dank de woordvoerder
van de CDA-fractie voor de uitgesproken steun voor deze aanpak. De projectgeneraal
zal onder meer onderzoek doen naar de huidige wervingsmethode en behoudmaatregelen
en naar de werving en het behoud van vrouwelijke en allochtone medewerkers.
Hij zal ook een onderzoek uitvoeren naar het imago van Defensie op de arbeidsmarkt.De heer Knops heeft opgeroepen, het out-of-the-boxdenken niet te schuwen.
Hij heeft gelijk, gelet op de huidige problematiek zal alle creativiteit moeten
worden ingezet om in het tekort aan personeel te kunnen voorzien. Zijn suggesties
zullen met de suggesties die door de verschillende afgevaardigden zijn gedaan
tijdens het wetgevingsoverleg Personeel, bij het plan van aanpak worden betrokken.De heer Voordewind heeft in dit kader zijn voorstel herhaald om mannelijke
militairen met kinderen jonger dan een jaar tijdelijk uit te zonderen van
de plicht, deel te nemen aan een militaire missie. Net als ik in het wetgevingsoverleg
Personeel heb gedaan, zeg ik ook nu graag toe dat wij dit idee serieus zullen
bekijken in het kader van de aanpak van werving en behoud. Evenals hij ben
ik van mening dat het van belang is om al het mogelijke te doen om ons personeel
in staat te stellen, werk en zorgtaken zo goed mogelijk te combineren. Ik
kan echter op dit moment geen toezegging doen, omdat ik zeker wil weten dat
het beslag dat dit gaat betekenen voor het resterende personeel dusdanig is
dat ik het kan waarmaken. Hij weet dat uit het onderzoek blijkt dat als wordt
uitgegaan van kinderen tot vier jaar, er 2300 potentiële belangstellenden
zijn, maar als er een recht is, is het mogelijk dat er nog meer mensen gebruik
van maken. Dit legt een enorme druk op de andere militairen die niet van dat
recht gebruik kunnen maken. Ik doe een dringend beroep om te wachten op het
plan van aanpak van onze generaal die hiermee aan de slag gaat. Ik denk dat
het goed is om ons niet te beperken tot kinderen tot een jaar, maar te kijken
hoe wij met zorgplicht moeten omgaan. De zorgplicht hoeft zich niet alleen
uit te strekken tot kinderen, ook ouders en partners kunnen eronder vallen.
Ik doe het verzoek om ons op dit punt de ruimte te geven en te wachten op
het plan van aanpak van de projectgeneraal om te bezien hoe wij met dit onderwerp
zullen omgaan. Het kan alleen maar waargemaakt worden als het beslag dat het
legt op de overblijvende militairen niet al te groot wordt.Mevrouw Eijsink (PvdA):De staatssecretaris heeft het over zorgplicht. Ik neem aan dat hij zorgtaken
bedoelt.Staatssecretaris Van der Knaap:Het zijn zorgtaken voor degenen die de zorg behoeven, mevrouw Eijsink.De heer Knops heeft gevraagd hoe de effectiviteit van alle toegepaste
instrumenten zal worden onderzocht en of dit onderdeel uitmaakt van het plan
van aanpak. Het plan van aanpak zal zo veel mogelijk worden vertaald in meetbare
doelstellingen, inclusief de financiële effecten ervan. Monitoring van
de uitvoering van alle maatregelen voor werving en behoud maakt nadrukkelijk
onderdeel uit van het plan van aanpak en de taakopdracht van de projectgeneraal.Mevrouw Eijsink vroeg zich af hoe het mogelijk is om met 85% van
de mensen 100% ambitie waar te maken. Het aantal vacatures is echter
minder dramatisch dan die 85% lijkt te suggereren. Het is waar dat
de organieke arbeidsplaatsen, gemeten naar de stand van september 2007, voor
ongeveer 85% zijn gevuld. Dat aantal organieke arbeidsplaatsen is echter
nog te hoog; deze arbeidsplaatsen moeten nog worden gereduceerd en zijn dus
niet nodig voor het waarborgen van het ambitieniveau. Daarnaast zijn er meer
mensen dan gepland in opleiding – dat wil zeggen meer dan noodzakelijk
voor de vervangingsvraag – en deze mensen zullen op een termijn van
enkele maanden organieke arbeidsplaatsen gaan bezetten. Verder zit een deel
van het personeel tijdelijk in projectorganisaties en ook deze mensen zullen
te zijner tijd weer beschikbaar komen. Door middel van inhuur worden verdere
belangrijke knelpunten tijdelijk ondervangen. Dit alles laat onverlet dat
een onvolledige vulling ongewenst is. Door het stellen van prioriteiten en
het schuiven van personeel kunnen vooralsnog problemen worden ondervangen.In antwoord op de vraag van mevrouw Eijsink naar het werkgarantiecertificaat
na de voltooiing van een roc-opleiding binnen de veiligheidssector, kan ik
melden dat Defensie streeft naar civiele erkenning van haar opleidingen en
zo veel mogelijk wil aansluiten bij de andere uniformberoepen, zoals douane
en politie. In die zin streeft Defensie naar een soepele overgang van Defensiepersoneel
naar de arbeidsmarkt. Dat blijkt in de praktijk ook te werken. Het afgeven
van de werkgarantie in de vorm van een certificaat is niet nodig. Immers,
de vertrekkende militair krijgt een portfolio mee, met daarin gevolgde opleidingen
en verworven competenties. Hiermee kwalificeert hij of zij zich voor de arbeidsmarkt.
Defensie heeft volgens de inspanningsverplichting hem of haar te begeleiden
naar ander werk, binnen of buiten de overheid.De zorg voor onze militairen en veteranen gaat mij aan het hart. Al terugkijkend,
kan ik zeggen dat wij daar in de afgelopen jaren samen hard aan hebben gewerkt.
Ik denk dan ook dat wij nu over een goed zorgsysteem beschikken: een zorgsysteem
dat is gericht op het voorkomen en effectief behandelen van psychische en
fysieke klachten. Daarbij hoort dat militairen zo goed mogelijk worden voorbereid
op een missie en dat zij de juiste spullen hebben. Ik ben blij dat het tegenwoordig
vanzelfsprekend is dat wij alles in het werk stellen om de mannen en vrouwen,
die hun leven in de waagschaal stellen, zo goed en zo veel mogelijk ondersteunen.
De opvang na uitzendingen, de aandacht voor het thuisfront, de professionele
psychosociale zorg en de zorg voor veteranen en dienstslachtoffers zijn de
afgelopen jaren sterk ontwikkeld. Ik vond en vind het zeer belangrijk om goed
voor onze mensen te zorgen, onder alle omstandigheden.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Ik heb begrepen dat er nog een kaderwet voor het veteranenbeleid
komt. Ik ben over dat veteranenbeleid namelijk veel minder tevreden dan de
minister; sterker nog, ik ben daar ontevreden over. Verder heb ik voor de
toekomstige burgemeester van Ede geen vragen.Staatssecretaris Van der Knaap:De heer Brinkman merkte op dat de maatschappelijke verankering van veteranen
nog moet worden verbeterd. Hij noemt als voorbeeld het in Engeland bestaande
veteranenfront en vraagt mij of ik bereid ben om met initiatiefnemers van
de Witte Anjer om de tafel te gaan zitten en eenzelfde initiatief in Nederland
te faciliteren.Defensie hecht aan een brede maatschappelijke erkenning en waardering
voor onze veteranen. Dat is ook de reden waarom Defensie het nationale Comité
Nederlandse Veteranendag heeft ingesteld. Daarnaast wordt het komende jaar
een voorstel tot de oprichting van een Stichting Nederlandse Veteranendag
aan de Kamer aangeboden. Het Witte Anjerinitiatief is door het Comité
Nederlandse Veteranendag en Defensie ondersteund, ook in financiële zin.
Het comité heeft een werkgroep ingesteld om te bezien op welke wijze
de Witte Anjer als symbool kan dienen voor de brede maatschappelijke erkenning
en waardering. De initiatiefnemer van de Witte Anjer maakt natuurlijk deel
uit van deze werkgroep. Ik sluit niet uit dat wordt besloten tot de oprichting
van een stichting rondom de Witte Anjer, wat betekent dat de eventuele opbrengsten
van verkoop en sponsoring kunnen worden aangewend voor de versterking van
de brede maatschappelijke erkenning van en waardering voor onze veteranen.
Eigenlijk roep ik de heer Brinkman op om het komende jaar het overleg af te
wachten. Ik ken het enthousiasme van de initiatiefnemer van de Witte Anjer;
hij is niet voor niks de defensievrijwilliger van het jaar geworden. Ik ben
ervan overtuigd dat daar heel mooie zaken uit komen die van belang zijn voor
de veteranen en hun positie in onze samenleving zullen markeren.In haar eerste termijn heeft mevrouw Eijsink gezegd, het onaanvaardbaar
te vinden dat bij vergoeding van schade aan oorlogs- en dienstslachtoffers
met psychisch letsel als gevolg van dienst, onderscheid wordt gemaakt tussen
oude en nieuwe gevallen. Zij heeft gevraagd om voor deze categorie gewezen
militairen ook de verjaringstermijn van vijf jaar te laten vervallen. Het
is goed als ik nog eens kort het complete beeld schets.Veteranen die ten gevolge van uitzendingen in het verleden psychisch letsel
ondervinden, kunnen altijd een beroep doen op de zorg van het Landelijk Zorgsysteem
voor Veteranen. Deze zorg voor uitzendgerelateerde psychische problematiek
verjaart nooit. Ook de Kaderwet militaire pensioenen kent geen verjaring.
Veteranen kunnen altijd een verzoek om een militair invaliditeitspensioen
indienen. Voor het vergoeden van de schade die niet vanuit het militair invaliditeitspensioen
wordt vergoed, de zogenaamde restschade, is het aansprakelijkheidsrecht van
het Burgerlijk Wetboek van toepassing. Ingevolge dat aansprakelijkheidsrecht
gelden er verjaringstermijnen van respectievelijk twintig en vijf jaar. Defensie doet geen beroep op de twintigjarige verjaringstermijn bij psychisch
letsel, omdat ontkenning van de problemen en vermijding van hulp veelal onderdeel
zijn van het ziektebeeld. Met het loslaten van de twintig jaar wordt in feite
een generaal pardon verleend. De termijn van vijf jaar wil ik echter niet
loslaten. Deze termijn begint te lopen op het moment dat betrokkene bekend
is met zijn psychisch letsel. Vanaf dat moment heeft hij nog vijf jaar de
tijd om zijn claim in te dienen. Dat is een heel redelijke termijn die, zoals
gezegd, geheel in lijn is met het aansprakelijkheidsrecht van het Burgerlijk
Wetboek. Ik ben op dit moment met de centrales van het overheidspersoneel
in gesprek om te komen tot concretisering en uitwerking. Dit onderwerp hoort
ook primair in dat overleg tussen de sociale partners thuis. Ik stel voor,
nu eerst de uitkomsten van dat overleg af te wachten, waarover ik de Kamer
zal informeren. Daarna kan er verder over worden gesproken.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik volg de staatssecretaris een heel eind; deze beweegreden ken ik al
enige maanden. Ik blijf bezwaar maken tegen het feit dat die periode van vijf
jaar ingaat op het moment dat iemand klachten krijgt. Er lopen op dit moment
honderden rechtszaken. Het gaat daarbij om mensen die de klachten vele jaren
geleden hebben opgelopen. Uit wetenschappelijk onderzoek naar PTSS blijkt
dat zij een grote schroom hebben om daarvoor uit te komen, dus ik ben het
niet eens met die vijf jaar. Verder zijn er de 190 zaken van de Pals Groep.
De staatssecretaris moet hier echt iets aan doen. Met het ingezette beleid
is hij op de goede weg, maar hij moet wel de inhaalslag maken waar ik al twee
jaar om vraag. Deze mensen hebben onze zorg nodig. De verjaringstermijn mag
en kan niet op hen van toepassing zijn. Ik zal hierover het gesprek blijven
aangaan met de staatssecretaris, voortaan dus met zijn opvolger.Staatssecretaris Van der Knaap:Onze standpunten zijn duidelijk. Het is verstandig om het overleg met
de vakcentrales af te wachten. Op basis van de uitkomsten daarvan kan daarover
hier het principiële debat worden gevoerd. Mijn stellingname is duidelijk
en die van mevrouw Eijsink ook. Soms zijn er punten die ons scheiden.De heer Poppe (SP):Als woordvoerder van de grootste oppositiepartij sluit ik mij volledig
aan bij de woorden van de vertegenwoordiger van de PvdA-fractie. Op basis
van dossiervorming zou de regering PTSS gewoon moeten erkennen als beroepsziekte.Staatssecretaris Van der Knaap:Dat is niet de discussie die ik nu voer met mevrouw Eijsink.De heer Poppe (SP):Dan hoeven wij niet meer te tobben over termijnen. Is het er net voor
of er net na? Wanneer openbaart het zich? Mensen moeten zich daar niet druk
over hoeven maken.Staatssecretaris Van der Knaap:Wij hebben binnen de organisatie keer op keer erkend dat militairen van
de uitzending een trauma kunnen oplopen. Wij onderscheiden ons in dat opzicht
van vele andere landen, zo kan ik u verzekeren. Laten wij er trots op zijn
dat wij op dit punt een sociaal heel aanvaardbaar beleid hebben. Voorzitter. Dan kom ik nu op het materieel. De heren Knops en Voordewind
hebben geïnformeerd of de Nederlandse deelname aan het C-17-initiatief
al is geregeld. De regering onderzoekt momenteel de mogelijkheden om deel
te nemen aan het C-17-initiatief van de NAVO om de strategische luchttransportcapaciteit
te vergroten. Een dergelijke capaciteit is van groot belang ter ondersteuning
van het expeditionair optreden van de krijgsmacht, zoals in Afghanistan of
in Afrika. Het is een van de weinige tastbare initiatieven tot internationale
doelmatigheid. Door de inspanningen te bundelen, krijgen relatief kleine bondgenoten
als Nederland toegang tot strategische vervoerscapaciteit. Naar verwachting
komt de eerste C-17-capaciteit in de NAVO-pool eind 2008 beschikbaar. Ik deel
dus niet de vrees van de heer Boekestijn dat het C-17-initiatief van de NAVO
grote vertragingen zal oplopen. Op zeer korte termijn zal een MoU aan de deelnemende
landen worden voorgelegd. Ik verwacht dat het NAVO-initiatief in het najaar
van 2008 zal leiden tot de beschikbaarheid van de gewenste capaciteit. Zoals
u weet zal de regering in de voorjaarsnota terugkomen op de financiering van
de Nederlandse deelname aan de NAVO-C-17-pool. De Nederlandse deelname aan
deze pool dekt echter niet onze volledige behoefte aan luchttransportcapaciteit.
Alle mogelijkheden om in de restbehoefte te kunnen voorzien zijn het overwegen
waard, inclusief de door de heer Boekestijn voorgestelde pps-constructie.
Het opzetten en implementeren van een dergelijke constructie vergt echter
een zorgvuldige studie. Ik pak deze draad zeker op; wij bezien al of wij door
middel van een pps-constructie in onze behoefte kunnen voorzien. Het ziet
er interessant uit, maar voordat ik er definitief ja tegen zeg, zullen wij
een grondige studie moeten uitvoeren.Binnen het defensiebudget is geen ruimte om het Nederlandse aandeel in
de initiële verwervingskosten van de C-17-toestellen voor te financieren.
Het voorstel van de heer Voordewind, gedaan tijdens het wetgevingsoverleg
over het materieel, om hiervoor gebruik te maken van de onderrealisering van
de personeelsexploitatie voor dit jaar is geen optie, omdat ik het structureel
aanwenden van personele gelden voor investeringen in materieel geen begaanbare
weg vind. Het kabinet zal bij de voorjaarsnota terugkomen op de financiering
van de C-17. Het belang van strategisch luchttransport is echter onomstreden.De heer Boekestijn (VVD):Ik dank de staatssecretaris voor de toezegging dat hij de publiek-private
samenwerking gaat onderzoeken, maar daarmee zijn wij er nog niet. Wij moeten
wachten tot de voorjaarsnota, maar daarbij doet hij nog geen toezegging; wij
gaan er dan weer over praten. Ik heb laatst gezien hoe de minister in Kaboel
onverrichter zake weer moest terugkeren. Ik vond dat geen verheffend beeld.
Ik vond het beeld symbolisch voor de staat van onze krijgsmacht: dat er gewoon
geen vliegtuig beschikbaar was. Wij hebben te maken met een dienaar van de
Kroon. Die kan niet zomaar met zich laten sollen; ik vond dat naar. De publiek-private
constructies vind ik prachtig, maar wij hebben dat apparaat wel snel nodig.In de NAVO-assemblee wordt er veel over gesproken. Daar hoor ik heel andere
verhalen, namelijk dat nogal wat mensen die in die pool zitten niet geloven
dat een en ander werkelijk tot stand zal komen.Staatssecretaris Van der Knaap:De informatie die ik geef, is de informatie zoals die tot mij komt. Ik
heb geen enkele reden om eraan te twijfelen dat de informatie die ik krijg,
juist is. Sterker nog, er wordt aangedrongen op spoed om de MoU's zo snel
mogelijk te ondertekenen. Dat kan wringen met de voorjaarsnota, maar ik zeg:
heb vertrouwen in de bewindslieden van Defensie, want er is ons alles aan
gelegen om de capaciteit in de NAVO-pool beschikbaar te krijgen. Bij de presentatie
van onze beleidsnota heb ik aangegeven dat bij de voorjaarsnota invulling
zal worden gegeven aan de ruimte die daarvoor nodig is. Ik heb er alle vertrouwen
in dat wat in onze beleidsnota staat, daadwerkelijk zal worden gerealiseerd.De heer Knops (CDA):Voorzitter. Ook ik heb kennisgenomen van het feit dat de minister niet
verder kwam op zijn vlucht. Wij weten dat er op dit moment toch een aantal
toestellen Fokker-60 bij de luchtmacht beschikbaar is, maar dat er een tekort
is aan vliegers. Zou het geen suggestie zijn om bij de toekomstvisie over
het strategische en tactische luchttransport eens na te denken over de inzet
van reservisten als vlieger? Er zijn tal van reservisten actief, misschien
zijn niet zoveel van hen vlieger, maar bij de KLM zijn best mensen die ingezet
kunnen worden. In de VS werkt het ook zo. Zou de staatssecretaris daar eens
naar willen kijken?Staatssecretaris Van der Knaap:Dat wordt zeker meegenomen in de studie van die projectofficier. U hebt
de vorige keer zelf ook een lans gebroken voor de reservisten en op dat punt
deel ik uw mening helemaal. Daar zal wel een aantal faciliteiten voor moeten
komen, maar daar kom ik nog op terug in de tweede termijn. Ik denk dat er
een aantal capaciteiten is dat door middel van de reservisten goed zou kunnen
worden ingevuld. Wij moeten op dit onderdeel met name kijken naar de wijze
waarop de projectgeneraal werving en behoud met dit onderwerp omgaat.Als gevolg van de voorspoedige verkoop van de M-fregatten en de latere
ingebruikname van de patrouillevaartuigen is er inderdaad sprake van de door
de heer Boekestijn geconstateerde beperkte operationele capaciteit gedurende
de periode 2008 tot 2011. Ik acht het dan ook van groot belang, de gevolgen
hiervan zoveel mogelijk te beperken. De gevolgen zullen in eerste instantie
worden opgevangen door de aanpassing van de gereedstellingsopdracht en door
een zo zorgvuldig mogelijke inzet van de resterende middelen. Verder heb ik
u op 14 november 2007 de resultaten van de gecombineerde voorstudie,
studie en verwervingsvoorbereidingsfase van de patrouillevaartuigen toegestuurd.
Ik nodig u dan ook graag uit, deze brief met meer voortvarendheid te behandelen
dan u op dit moment doet. Als ik zie welk traject u daarvoor hebt afgesproken,
betekent dit dat definitieve besluitvorming misschien pas in februari of maart
2008 kan plaatsvinden. Ik doe een dringend beroep op u om te bezien of u dit
project niet wat meer naar voren kunt halen. Over de patrouillevaartuigen
is al gediscussieerd in het verleden. De Kamer heeft het mandaat verleend
om daarmee aan de slag te gaan. Ik doe een ernstig beroep op u om het overleg
tussen Kamer en ministerie van Defensie zo snel mogelijk af te ronden. Dan
wordt ook de periode wat korter waarover u zich terecht zorgen maakt.De heren Knops en Boekestijn vroegen mij naar de mogelijkheid om de upgrade
van vijf reserve-Apaches naar het niveau van de overige 24 Apaches te financieren.
Ik onderschrijf het grote nut van de Apachegevechtshelikopters. Die hebben
zich meer dan bewezen, kijkt u maar naar wat hun rol op dit moment is in Afghanistan.
Wij hebben daarom besloten om het voortzettingsvermogen van de Apache te versterken.
In 2008 komt daarvoor 2 mln. beschikbaar en in de jaren daarna jaarlijks 5
mln. Dit wordt onder meer besteed aan extra vliegend en technisch personeel.
Hierdoor verlaagt ook de uitzenddruk. Een aantal jaren geleden is besloten,
uit financiële overwegingen het aantal Apaches te verlagen tot 24 door
er vijf van te verkopen. Omdat ze echter zo waardevol zijn, hebben wij besloten
om dit niet te doen. De vijf Apaches worden aangehouden en in reserve gehouden.
Dat kan op verschillende manieren. Wij kunnen ze in de mottenballen zetten
en dat kost vrij weinig. Andere opties zoals op standaard brengen met de andere
Apaches en ermee gaan opereren, kosten vrij veel geld. Ik leg dat uit. De
vijf Apaches hebben op dit moment een standaard die vergelijkbaar is met die
van de andere Apaches. Ze zijn dan ook inzetbaar. Men kan ermee rouleren op
dit moment omdat ze allemaal dezelfde apparatuur hebben. Voor een minimale
standaardisatieronde die toch wel nodig is, zodat ze ook de laatste upgrade
krijgen, is circa 22 mln. nodig. Indien de modificaties maximaal zouden worden
uitgevoerd, dan loopt dit bedrag op tot 32 mln. Dus eigenlijk hebben wij 32
mln. nodig om het roulatiesysteem met de overige Apaches te kunnen behouden.
Als je dan kijkt naar de modificaties die zijn voorzien voor de periode 2010-2013,
dan kost dat nog eens 15 mln. Als je alle Apaches in de toekomst wilt laten
mee rouleren, zonder daar personeel voor beschikbaar te stellen, heb je dus
een bedrag nodig van 47 mln. Hoe wenselijk ook, dat geld hebben wij niet beschikbaar.
Het blijft dus bij de mottenballen. Bij heropname in de vloot zullen de noodzakelijke
upgrades niet worden uitgevoerd. Dat is jammer, maar in het leven moet je
soms keuzen maken. Defensie had ook nog andere behoeften. Het is heel belangrijk
dat in ieder geval de Apaches worden behouden, zodat zij met een kleine upgrade
weer inzetbaar zijn en het verlies kan worden gecompenseerd. Wij hebben niet
het geld om alle Apaches te modificeren zoals wij met de overblijvende Apaches
doen.De heer Knops (CDA):Ik heb goed naar het verhaal van de staatssecretaris geluisterd. Op een
punt wil ik het corrigeren. Hij gaf aan dat "we" hebben besloten
om de vijf Apaches niet te verkopen. Hij had eigenlijk moeten zeggen dat "u"
hebt besloten om die vijf niet te verkopen. Dat besluit is onder druk van
de Kamer genomen. Ik ben blij dat hij het heeft overgenomen.Staatssecretaris Van der Knaap:Dat bedoel ik met "we".De heer Knops (CDA):Wij zijn dualistisch, "u" en "wij". De staatssecretaris
zegt eigenlijk dat wij geen geld en geen middelen hebben, maar de Apaches
laten staan. Maar wat als zij onmiddellijk nodig zijn? Hoeveel tijd is nodig
om die vijf Apaches op het gewenste niveau te brengen?Staatssecretaris Van der Knaap:Daar kom ik in de tweede termijn op terug, want dat heb ik niet paraat.Mevrouw Eijsink (PvdA):En welke kosten zijn daarmee gemoeid?Staatssecretaris Van der Knaap:Dat heb ik net beschreven. Om ze op dezelfde manier te modificeren als
de andere Apaches is 47 mln. nodig.Mevrouw Eijsink (PvdA):Zijn dat de totale kosten?Staatssecretaris Van der Knaap:Ja.Mevrouw Eijsink (PvdA):Inclusief monteurs, personeel et cetera.? Zo spreken wij in de Kamer.Staatssecretaris Van der Knaap:Nee. Als wij operationele capaciteit uitbreiden, is dat capaciteit die
meteen kan worden ingezet. Daardoor is een roulatiesysteem mogelijk. In deze
kosten zijn niet de personeels- en onderhoudskosten begrepen. Er is echter
wel meteen capaciteit beschikbaar.Defensie heeft in 2006 op grond van de studie lucht- en ruimtecapaciteit
voor grondwaarneming vastgesteld dat de lucht-grondwaarneming een keten van
elkaar deels overlappende sensoren is. De MALE UAV zou daarin een belangrijke
rol vervullen, omdat deze op strategisch en op tactisch niveau kan opereren.
Medio 2006 is de Kamer geïnformeerd over deze behoefte. Met de verwerving
van de MALE UAV zou een bedrag van circa 200 mln. zijn gemoeid. De jaarlijkse
exploitatiekosten zouden rond 15 mln. zijn. Hoewel de operationele betekenis
van de MALE UAV buiten kijf staat, bieden de huidige budgettaire kaders onvoldoende
ruimte voor dergelijke capaciteiten. Op dit moment wordt voorrang gegeven
aan kleinere UAV's, omdat deze de eenheden in het veld in hun directe nabijheid
kunnen ondersteunen.De MALE UAV is eveneens besproken tijdens het wetgevingsoverleg Materieel.
Ook daar lieten meerdere partijen weten teleurgesteld te zijn over het besluit
om de MALE UAV te schrappen. Ik heb toen gezegd dat ik de MALE UAV graag wilde
aanschaffen, maar dat het geld daarvoor ontbrak. Tegelijk zegde ik toe dat
de Kamer in het voorjaar een studie krijgt over de UAV's, ook in relatie met
de inlichtingencapaciteit. Ik vraag de Kamer om daarop te wachten.De heer Boekestijn (VVD):Uitstel, dat is het verhaal; geen toezeggingen. Is het mogelijk om bij
een MALE UAV met een publiek-private constructie te werken?Staatssecretaris Van der Knaap:Misschien is het nuttig om in de studie mee ten nemen of dat tot de mogelijkheden
behoort. Er is wel een verschil tussen de C-17, waarvan de transportcapaciteit
strategisch kan worden ingezet, en een tactisch middel. Ik zeg graag toe dat
ik het meeneem in de studie, maar ik zeg niet bij voorhand dat dit de meest
gewenste oplossing is.De heer Boekestijn (VVD):Andere ministeries kunnen misschien ook participeren. Zo'n MALE UAV kan
voor heel veel dingen worden gebruikt: terrorismebestrijding, dijkbewaking
enzovoorts. Er zijn misschien heel creatieve mogelijkheden.Staatssecretaris Van der Knaap:Bespreek dat vooral met uw collega's van Binnenlandse Zaken! Mevrouw Eijsink vroeg mij om een reactie over de JSF. Zij sprak zeer bestraffend
tegen de minister, of hij wel conform het kabinetsbeleid bezig is. In het
wetgevingsoverleg Materieel is daar ook over gesproken. Ik ben wat teleurgesteld
in mevrouw Eijsink. Als er nu één goed compromis is gevonden
bij het regeerakkoord van dit kabinet, is het wel de afspraak over de JSF.
Natuurlijk, wij hebben geen afspraak gemaakt over het aanschaffen van de JSF,
maar wij hebben wel afgesproken om de F-16's te vervangen. Dit hebben wij
op een ordentelijke manier in het regeerakkoord vastgelegd: wij zouden deelnemen
aan het voorgenomen testprogramma voor de JSF, waarvoor twee toestellen zouden
moeten worden aangeschaft. Het besluit hierover zou in 2009 worden genomen,
ter voorbereiding van een besluit in 2010 over het vervangen van de F-16.
Ik weet heel goed dat wij dit moeten monitoren, net als de andere mogelijkheden,
zoals de Eurofighter, de Rafale en de vernieuwde F-16. En er is wel een voornemen
om deze toestellen om te vormen tot een multifunctioneel jachtvliegtuig, maar
ze zijn er nog niet. Bovendien is de huidige Eurofighter net als de huidige
Rafale een stuk duurder dan de JSF; dit heb ik ook keer op keer aan de Kamer
laten weten.Mijn teleurstelling is niet dat mevrouw Eijsink suggereert dat ik mij
niet aan het regeerakkoord zou houden. Ik doe dat heel nauwgezet, want ik
weet hoe belangrijk deze afspraak is geweest. Nee, ik ben er teleurgesteld
over dat zij eigenlijk teruggrijpt naar het begin van dit hele proces. Er
is een heel archief beschikbaar. Daaruit blijkt wat er al niet aan studies
is gedaan. Ik was in die tijd nog Kamerlid en ik weet dat wij toen aan een
heleboel instituten gevraagd hebben, ons te adviseren om een standpunt te
kunnen innemen. Wij zijn ook naar Londen geweest om ons te laten adviseren.
Ik raad mevrouw Eijsink echt aan om de hele geschiedenis nog eens door te
nemen.Er zijn aan het begin van het proces in ieder geval twee mogelijkheden
afgevallen. Dat was levensduurverlengend onderhoud van de F-16 en aanschaf
van de Saab Gripen uit Zweden. Mijn teleurstelling is dat mevrouw Eijsink
hiervan terugkomt door om een onderzoek te vragen, terwijl wij in 2002 al
hebben vastgesteld dat het niet rendabel zou zijn om te proberen, de levensduur
van de F-16 te verlengen. Dit verklaart wellicht ook mijn geïrriteerde
houding in het wetgevingsoverleg en mijn uitspraak dat ik absoluut niet van
plan ben om zo'n onderzoek in te stellen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Teleurstelling behoort bij het leven en ik kan de staatssecretaris verzekeren
dat ook wij over een groot archief beschikken. Hij sprak terecht van het begin
van dit proces, jaren geleden. Nu is er ook over andere projecten gesproken
die verlaat zijn, die nog niet van start kunnen gaan; voor die projecten geldt
blijkbaar wel dat wij tussentijds even moeten bekijken wat de stand van zaken
is. Uiteraard wilde ik de staatssecretaris ook in het wetgevingsoverleg niet
teleurstellen en hem met extra werk opschepen. Ik wil ook niet dat hij zal
vertrekken met verdrietige gedachten over de JSF. Wij houden ons aan het coalitieakkoord,
geen enkel probleem. Maar wat is er nu tegen om anno 2007 gewoon nog eens
het verloop van dit proces te bekijken? Wij weten welke vertragingen er zijn
opgetreden, al verschillen wij er waarschijnlijk over van mening hoe die geïnterpreteerd
zouden moeten worden. Wij kunnen ook van mening verschillen over de opgelopen kosten. Maar is het niet normaal om bij zo'n dure aanschaf, die
vanaf 2012 een enorme druk op de Defensiebegroting zal geven, een keer tussentijds
de stand van zaken op te nemen? De Amerikanen bekijken ook de mogelijkheid
van een end life update et cetera. Het gaat te ver om nu in details te treden,
maar wij verzoeken de regering, toch nog een keer tussentijds te bekijken
welke mogelijkheden er zijn, ook in verband met de vertragingen en het aantal
vlieguren van de F-16's. Ze hebben pas 6000 van de maximaal 8000 uur gemaakt,
er is ook nog geen enkele slijtage aangetoond.Voorzitter. De staatssecretaris zegt ervan overtuigd te zijn dat hij goede
argumenten heeft. Ik geloof hem graag, maar ik wil wel het rapport van het
onderzoek krijgen. Dat is voor de Kamer van belang. Vervolgens kan de staatssecretaris
dit politieke bedrijf verlaten. Mocht blijken dat zijn argumenten hout snijden,
dat zal ik hem graag geloven.Staatssecretaris Van der Knaap:Als er een project is dat de afgelopen jaren is gemonitord, een project
waar keer op keer over gediscussieerd is en dat voortdurende is getoetst,
dan is het dit project. Van Nederland tot Amerika hebben rekenkamers zich
ermee bezighouden. Dan is er nog de terechte belangstelling met meer dan duizend
schriftelijke vragen! Als er in de krant stukken over de JSF staan, krijg
ik daar gegarandeerd tien of twintig vragen over. U bent dus van begin tot
het eind bij het project betrokken geweest. Echter, de werkelijkheid is niet
veranderd. In 2002 is geconstateerd dat het niet zinvol zou zijn om mee te
werken aan een levensduurverlenging van de F-16. Dat was toen de reden om
de variant van de verlenging niet bij het proces te betrekken. Wat zou er
in de afgelopen vijf jaar veranderd moeten zijn om dat nu wel te doen? Zou
die verlenging opeens wel rendabel zijn geworden? Een van de redenen in 2002
om de verlenging niet als rendabel aan te merken, is dat het model van de
F-16 dat wij gebruiken, in Amerika is uitgefaseerd. Dat is er daar niet meer.
Dat betekent dat Nederland alleen de kosten voor verlenging van de levensduur
moet dragen. Andere landen zijn namelijk niet voornemens om de levensduur
te verlengen. Wij zouden daarmee dus het enige land zijn. Dan geldt nog dat
het toestel is aangeschaft voor een eenzijdige taak, namelijk voor grondverdediging
vanuit de lucht, en dat die taak nu door een multirol vliegtuig wordt uitgevoerd.
Dat vliegtuig is overal inzetbaar. Als wij verder in aanmerking nemen waarvoor
wij de F-16's hebben gebruikt en waarvoor wij ze vandaag de dag gebruiken,
dan kunnen wij maar één conclusie trekken: de slijtage slaat
dusdanig toe dat de levensduur niet meer verlengd kán worden.Mevrouw Eijsink (PvdA):Deze argumenten ken ik allemaal, maar ik stelde mijn vraag niet voor niets.
De staatssecretaris zegt overtuigd te zijn door deze argumenten. Hij zegt
ook dat wij constant over dit onderwerp spreken, maar ik wijs erop dat wij
het afgelopen jaar nog niet over de JSF hebben gesproken. De groene rapporten
roepen vragen op. Ik wacht het rapport van 4 december van de Algemene
Rekenkamer af. Nogmaals, het rapport van de Amerikaanse rekenkamer en het
rapport van de Algemene Rekenkamer roepen vragen op. Ik wil de staatssecretaris
heel graag geloven en als hij ervan overtuigd is dat zijn eigen argumenten
goed zijn, is het niet zo vreemd om vijf jaar na dato de besluitvorming opnieuw
te bezien en de Kamer aan de hand van de bevindingen opnieuw te overtuigen.De voorzitter:Wil de staatssecretaris kort reageren?Staatssecretaris Van der Knaap:Nee, dit is een herhaling van zetten.De heer Boekestijn (VVD):Nou, nou, wij hebben te maken met een gezellige coalitie! Er worden door
de partijen totaal verschillende uitgangspunten gekozen. Zo wordt het wel
een boeltje. Ik wil de staatssecretaris een korte vraag stellen. Is hij het
met mij eens dat wat mevrouw Eijsink doet, zich distantiëren van het
besluit van 2002 en dat opnieuw in discussie brengen, in strijd is met het
gestelde in het coalitieakkoord? Het is niet aan de oppositie om het coalitieakkoord
te bewaken, maar ik vind dat de staatssecretaris hiervan heel scherp afstand
moet nemen.Staatssecretaris Van der Knaap:Nee, ik constateer – laat ik mij heel voorzichtig uitdrukken –
dat mevrouw Eijsink en ik misschien een verschillende opvatting over een aantal
zaken hebben. Niet zozeer over de stelling in het regeerakkoord, maar over
de vraag of het nu het moment is om na te gaan wat in 2002 de reden was om
de levensduurverlengende variant niet te betrekken bij het proces en of er
nu een reden is om dat wel te doen. Ik ben daarover heel duidelijk geweest.
Ik zie die reden geheel niet, maar over een bepaald onderwerp kunnen de meningen
soms verschillen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Ik kan de heer Boekestijn geruststellen. Ik weet dat hij vaak
uit creativiteit zomaar iets roept. Ik heb de tekst van het coalitieakkoord
bij me. Ik kan hem echt geruststellen.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Is de vertrekkende staatssecretaris...De voorzitter:Ik stel voor dat u hem aanspreekt met dé staatssecretaris.De heer Poppe (SP):Jawel, maar hij vertrekt. Ik kan er ook niets aan doen. Het staat in de
krant.De voorzitter:Uitdagen is leuk, maar nu gewoon een vraag stellen.De heer Poppe (SP):Kan de staatssecretaris zich misschien voorstellen dat wij de indruk hebben
dat allerlei stappen, zoals het mogelijk aanschaffen van de raketten die onder
de F-16 én de JSF passen en niet onder andere vliegtuigen, ertoe leiden
dat wij langzamerhand komen tot een definitief besluit voor de aanschaf van
deze gevechtsvliegtuigen? Stuurt de staatssecretaris daarop aan?Wanneer komt het moment van het kantelen van het dubbeltje, het moment
waarop men moet zeggen: als wij nu nog een stap zetten, kunnen wij er helemaal
niet meer onderuit? Kan de staatssecretaris aangeven wanneer dat moment zich
ongeveer zal voordoen?Staatssecretaris Van der Knaap:Tot het moment dat het kabinet een besluit neemt, kunnen wij er natuurlijk uitstappen. Het is alleen de vraag of je bereid bent om de prijs
daarvoor te betalen.De heer Poppe (SP):Dat is een beetje sneaky wat de staatssecretaris nu zegt. Het hangt dus
af van wat je er financieel voor overhebt. Dat bedrag wordt dan natuurlijk
steeds hoger. Op een gegeven moment heeft de staatssecretaris de Kamer zover,
en dan moeten wij wel, want anders gaat het zo veel kosten... En dan ook nog
die andere aanschaffen, dat kan Bruin niet trekken. Ik vraag mij af of het
die richting op wordt gestuurd.Staatssecretaris Van der Knaap:Nee, wij hebben een heel faire lijn. In 2010 of 2011 zal er een definitief
besluit genomen worden. Zolang dat besluit niet genomen is, staat het het
kabinet vrij om een besluit te nemen over een ander toestel. Een ding is wel
duidelijk: het gaat dan om de vervanging van de F-16. Die vervanging zal inderdaad
plaatsvinden en dat gebeurt op de manier zoals in het regeerakkoord staat.De vergadering wordt van 19.50 uur tot 20.50 uur geschorst.De voorzitter:Ik stel mij voor om vanavond alleen de tweede termijn van de kant van
de Kamer te behandelen en het antwoord van de regering in de tweede termijn
te verplaatsen naar dinsdag, zodat de bewindslieden de tijd hebben, zich daarop
voor te bereiden. Eenieder is op de hoogte van de resterende spreektijden,
waarin de in te dienen moties zijn begrepen.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Uit dit debat is wat ons betreft duidelijk gebleken dat sprake
is van een stevige tweespalt binnen de coalitie als het gaat over de toekomst
van onze krijgsmacht. Ook is ons wederom gebleken dat het JSF-project een
sluipend proces is, dat er kennelijk toe moet gaan leiden dat wij die dingen
ook nog gaan aanschaffen. Verder is duidelijk dat Defensie onder grote druk
staat door het huidige ambitieniveau en de uitvoering daarvan, met name in
Uruzgan.Bij de verschillende wetgevingsoverleggen hebben wij moties ingediend,
waaraan ik er vanavond één wil toevoegen. Die behelst de oriëntatieopleidingen
op roc's om jongeren naar het leger te krijgen. Als ik zeg jongeren, dan zijn
dat jongeren vanaf 15 jaar die tijdens de stage net als andere militairen
in gevechtspak lopen, wonen en slapen in kazernes, en worden begeleid door
militaire instructeurs. Als ik dit lees, zie ik het beeld voor mij van kinderen
van 15, amper 16 jaar die op een kazerne in gevechtspak lopen, en dan denk
ik aan het werven van kinderen. Ik noem niet het woord "kindsoldaten",
want dat heeft een vreselijke klank, maar toch ben ik van mening dat deze
methode niet past bij onze ethische normen en waarden als het gaat om het
beschermen en opvoeden van onze jeugd.De Kamer,gehoord de beraadslaging, constaterende dat militaire ambtenaren een substantieel gedeelte van het
curriculum van de oriëntatieopleidingen op roc's voor hun rekening nemen;overwegende dat deze opleidingen gericht zijn op minderjarige leerlingen
die nog niet de leeftijd hebben bereikt waarop zij een arbeidscontract met
Defensie aan kunnen gaan;overwegende dat deze leerlingen stages doen bij krijgsmachtonderdelen
en geüniformeerd in gevechtspak deelnemen aan militaire trainingen;van mening dat het onwenselijk is dat militaire ambtenaren een substantieel
gedeelte van het onderwijs aan minderjarigen voor hun rekening nemen;verzoekt de regering, het lesgeven door militaire ambtenaren te beperken
tot incidentele gastlessen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 47(31200 X).De heer Poppe (SP):Voorzitter. De motie op stuk nr. 33 (31200-X) is ingediend door mijn partijgenoot
Van Velzen bij het wetgevingsoverleg materieel. Het betreft vooral het feit
dat Nederland bij het eerste comité van de VN tegen de resolutie over
het verarmd uranium heeft gestemd. De Nederlandse vertegenwoordiger heeft
kennelijk tegen de resolutie gestemd, omdat sprake is van een potential harmfull
effect. Als daarin zou staan dat het gaat om possible harmfull effects, kan
Nederland dan bij de eindstemming wel voorstemmen?De andere moties zijn duidelijk. Er zijn moties bij die te maken hebben
met het veteranenbeleid. Mij is gebleken dat de veteranen zowel hun medisch
als hun militair dossier niet zelf in handen krijgen, waarvan zij later ernstige
nadelen ondervinden. Ik ben en blijf van mening dat de veteranen op dat punt
veel serieuzer moeten worden genomen. Zij moeten kunnen beschikken over hun
eigen dossier. Zij moeten zelf kunnen uitleggen wat er in hun militaire dossier
over de periode van uitzending staat, zodat zij in een later stadium in hun
leven, mochten zij problemen krijgen, daarop terug kunnen vallen. Daar hebben
de moties betrekking op die ik reeds heb ingediend.De heer Knops (CDA):Voorzitter. Ik dank beide bewindslieden voor de uitvoerige beantwoording.
Op een aantal punten heb ik verduidelijking gekregen, maar op een aantal punten
krijg ik graag nog verduidelijking. Ik begrijp in ieder geval uit het antwoord
van de minister dat er voor de eerstkomende jaren geen gevolgen voor het ambitieniveau
zijn. Hij heeft gezegd dat er voor de langere termijn een studie moet worden
gedaan, maar dat het huidige ambitieniveau van drie bataljons geen problemen
oplevert. Wat die langetermijnverkenning betreft wil ik opmerken dat het doen
van verkenningen door een commissie een goede manier is om problemen op te
lossen. In dit verband wil ik echter benadrukken dat het proces waarlangs
dat moet verlopen en de tijd spanne die daarmee gemoeid is
wel overzichtelijk moeten blijven. Wanneer de minister het heeft over interdepartementale
projectgroepen, vraag ik mij af waar dat naar toe gaat. Wij zullen dat kritisch
volgen. Er komt nog een concreet plan van aanpak. Naar aanleiding daarvan
zullen wij op dit punt nog terugkomen.Uit het debat over de financiële situatie bij Defensie is mij gebleken
dat er op structurele wijze bedragen verdwijnen bij de defensieorganisatie,
ondanks de incidentele impuls van 500 mln. plus de 100 mln. erbij. Althans,
er is sprake van een kostenstijging die niet gecompenseerd wordt. Dat gaat
ten koste van de koopkracht van Defensie. Dat is geen kwestie van meer geld
voor Defensie, maar een kwestie van repareren wat er wegloopt. Op dat punt
is de minister de fractie van het CDA niet tegemoetgekomen. Daarom dien ik
een motie in, die mede is ondertekend door mijn collega's Van der Staaij en
Boekestijn.De KnopsKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat Defensie als gevolg van diverse maatregelen, zoals de
bijdrage aan de operatie Vernieuwing Rijksdienst, de onvolledige compensatie
voor prijsontwikkelingen op het gebied van defensiematerieel en het verhogen
van de btw, met structurele kosten en kortingen geconfronteerd wordt;overwegende dat deze structurele kosten en kortingen de incidentele extra
gelden uit het coalitieakkoord en de motie-Van Geel c.s. (31200, nr. 16),
ten behoeve van de reguliere Defensiebegroting, te boven gaan;overwegende dat de financiële situatie bij Defensie daardoor nog
meer onder druk komt te staan, hetgeen op termijn onvermijdelijk negatieve
gevolgen heeft voor het ambitieniveau;verzoekt de regering, met een plan van aanpak met financiële paragraaf
te komen om aan deze problematiek tegemoet te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Knops, Van der Staaij en Boekestijn.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 48(31200 X).Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Ik hoorde de minister zeggen dat er voldoende middelen zijn
voor deze problematiek. Van de heer Knops wil ik weten om welk bedrag het
gaat en waar hij de middelen vandaan wil halen. Waarom dient de heer Knops
deze motie in? In zijn inleiding zegt de heer Knops dat het ambitieniveau
niet onder druk komt te staan, terwijl hij net in zijn inleiding zei dat de
defensieorganisatie nog meer onder druk komt te staan. Kan hij dat toelichten?De heer Knops (CDA):Ik heb aan het begin van mijn tweede termijn de woorden van de minister
van Defensie herhaald en geconstateerd dat zijn uitspraak dat het ambitieniveau
niet in gevaar is, bewaarheid wordt. Ik moet natuurlijk afgaan op wat de minister
ons antwoordt. Er is geen sprake van extra geld. Als wij niets doen, is er
effectief sprake van minder geld voor Defensie. In tegenstelling tot mevrouw
Eijsink willen wij het ambitieniveau plus de bijbehorende capaciteiten handhaven.
Dus ik hoef geen dekking te zoeken voor de gelden die weglopen; nee, wat wegloopt
moet ongedaan gemaakt worden.Mevrouw Eijsink (PvdA):Wij denken verschillend over het ambitieniveau, maar ik heb niet gezegd
wat de heer Knops nu zegt. Wat de btw-verhoging en compensatie betreft kan
ik toch niet verhelen dat andere departementen en andere sectoren in onze
samenleving daar ook mee te maken hebben. Daarom vraag ik nogmaals waarom
de heer Knops vindt dat Defensie dit nodig heeft. Dat zou dan bij ieder debat
aan de orde moeten komen.De heer Knops (CDA):Ik heb net bij interruptie een voorbeeld gegeven van hoe het werkt met
de koopkracht. Dat hoef ik niet verder te duiden. Wij spreken hier over de
begroting voor Defensie en niet over de begroting voor Binnenlandse Zaken
of over welke begroting dan ook. De CDA-fractie heeft altijd gezegd dat als
je het ambitieniveau wilt handhaven, je ook de operationele capaciteit moet
handhaven. Daarbij past niet dat je 10 mln. inteert op de operationele capaciteit
of dat je wordt geconfronteerd met extra kosten. Dat proberen wij in deze
motie aan de orde te stellen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik vroeg naar de dekking.De heer Knops (CDA):Daarop heb ik net geantwoord.Mevrouw Peters (GroenLinks):De heer Knops wil het ambitieniveau van Defensie handhaven. Het lijkt
erop dat het CDA meer wil handhaven. Op de NOS site van half zes vanavond
staat een interessant berichtje, namelijk dat de regeringsfracties het eens
zijn over een verlenging van de missie in Uruzgan met twee jaar. Klopt dat?De heer Knops (CDA):Ik weet van niets.Mevrouw Peters (GroenLinks):De Haagse bronnen van het CDA, de PvdA en de ChristenUnie hebben dat dus
niet juist aan de NOS vermeld. Is dit bericht van de NOS dan onjuist?De heer Knops (CDA):Mevrouw Peters vraagt mij of ik daarvan op de hoogte ben. Het zegt mij
helemaal niks. Ik ben er niet van op de hoogte. Daar wil ik het bij laten.Mevrouw Peters (GroenLinks):Mijn vraag was niet of u daarvan op de hoogte bent, maar of het bericht
juist is. Dit is ontzettend belangrijk. Wij spreken nu over defensie en over
Afghanistan. Wij moeten weten of wij hier voor piet snot staan te praten dan
wel of er al besloten is over Afghanistan.De heer Knops (CDA):Mevrouw Peters, er is geen besluit genomen.De heer Poppe (SP):Ik mag vaststellen dat de heer Knops geen CDA-bron is in
Den Haag. Nou ja, daaruit kan de heer Knops zijn eigen conclusie trekken.De heer Knops zegt dat het niet extra is, maar dat gerepareerd moet worden
wat wegloopt. Je kunt beter dat weglopen stoppen. Je kunt beter de kraan dichtdraaien
of het leertje repareren in plaats van almaar meer water op de leiding zetten.
Dat water loopt anders namelijk weg.Mijn vraag sluit aan op de opmerking van mevrouw Eijsink. Waar haal je
dat vandaan en waar dient het toe? Er is wel degelijk een bijdrage, een extra
inzet voor Defensie. De problemen die de heer Knops schetst, hebben wij allemaal.De heer Knops (CDA):Je kunt de problemen niet oplossen door ervoor weg te duiken, maar wel
door ze te onderkennen. Ik juich het van harte toe dat dit kabinet heeft besloten
meer geld uit te trekken voor Defensie. Dat gebeurt voor het eerst sinds jaren.
Bij de behandeling van de begroting moeten de parlementariërs dan ook
onder ogen durven zien welke mogelijke negatieve consequenties daaraan vastzitten.
En dat is wat wij doen, mijnheer Poppe, niet meer en niet minder.De heer Poppe (SP):Weet u wat dit betekent voor al die andere begroting die hier worden behandeld?De heer Brinkman (PVV):Ik kan mij nog het kleine interruptiedebatje met de heer Knops van twee
dagen geleden herinneren. Daarin vroeg hij mij waar ik de dekking vandaan
haalde voor mijn motie over de KMar. Daarbij ging het om een periode van vijf
jaar. Ik had daar dekking voor gevonden. De heer Knops vond die niet structureel,
niet volgens de voorschriften et cetera, maar ik had wel dekking voor die
vijf jaar. Heeft de heer Knops dekking voor één jaar?De heer Knops (CDA):Het enige wat wij doen, is constateren dat er een probleem is en dat is
niet onbelangrijk. De Tweede Kamer moet de begroting vaststellen. Ik reageer
op hetgeen de minister heeft aangegeven, namelijk dat hij er geld bij heeft
gekregen. Dat is niet het hele verhaal. Het andere deel van het verhaal is
dat dit geld via de achterdeur weer wegloopt. Dat moet de regering corrigeren.De heer Brinkman (PVV):In vak K zitten twee heren die ontzettend goed weten hoe het gaat met
de gelden. U hoeft hun niet uit te leggen dat het geld wegloopt. Deze motie
is gewoon vragen naar de bekende weg en stelt helemaal niets voor.De heer Knops (CDA):De motie is volstrekt helder. In mijn eerste termijn hebt u de consistentie
op dit punt duidelijk kunnen merken. Ik heb alle vertrouwen in de bewindslieden,
maar als wij altijd alles moeten geloven zonder verdere discussie, dan hoeven
wij dit debat niet meer te voeren. Dan hoeven wij ook geen tegenvoorstellen
meer te doen of wat dan ook. Dat is wat wij hier doen en ik denk dat wij daar
het volste recht toe hebben.Voorzitter. Over het luchttransport is veel gezegd. In de notitie Wereldwijd
dienstbaar, maar ook in de begroting hebben wij daarover het een en ander
kunnen lezen. Het was een beetje cryptisch omschreven. Het leidde er zelfs
toe dat de minister van Defensie zei dat de huidige minister van Financiën
een heel defensievriendelijke minister is. Het probleem is dat er op het gebied
van het luchttransport een heleboel dingen moeten gaan gebeuren. De toezeggingen
die zijn gedaan over de C-17 klinken heel sympathiek, maar wij menen dat dit
vraagstuk zo serieus is dat daarvoor een uitspraak van de Kamer nodig is.
Om die reden dien ik samen met collega Eijsink de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat Defensie zelf over onvoldoende strategische luchttransportcapaciteit
beschikt en daarom vaak en tegen hoge kosten gebruik moet maken van civiele
inhuur hiervan;overwegende dat inkoop van strategische transportcapaciteit binnen het
C-17 initiatief van de NAVO zal voorzien in een urgente operationele behoefte,
de logistieke aanvoerlijnen van en naar operatiegebieden aanmerkelijk zal
bekorten en kosten zal besparen op civiele inhuur;constateert met genoegen dat de regering de intentie heeft uitgesproken
om deel te nemen aan het C-17-initiatief van de NAVO en heeft toegezegd bij
de Voorjaarsnota terug te komen op de financiering van de Nederlandse bijdrage
en spreekt haar steun hiervoor uit;verzoekt de regering, ervoor zorg te dragen dat uiterlijk medio 2009 daadwerkelijk
gebruikgemaakt kan worden van luchttransportcapaciteit binnen het C-17-initiatief
van de NAVO,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Knops en Eijsink. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 49(31200 X).De heer Poppe (SP):Is dit gewoon een applausmotie?De heer Knops (CDA):Als u het debat hebt gevolgd en de vragen van onze zijde, maar ook van
andere fracties hebt gehoord, dan hebt u ook gehoord dat er geen toezegging
is gekomen van de regering. Er zijn wel mooie woorden aan gewijd, ook in Wereldwijd
dienstbaar, en ik twijfel niet aan de intenties, maar ik kan op dit moment
nog niet tot het oordeel komen dat de minister van Financiën een defensievriendelijke
minister is. Dat zal nog moeten blijken. In die zin is het zeker geen applausmotie,
maar is het een instrument om het hele proces nog eens goed te markeren, ook
omdat er in de Kamer al meerdere malen over is gesproken door verschillende
fracties, en niet alleen de onze.De heer Boekestijn (VVD):Een interessante motie. Waarom neemt u genoegen met medio 2009?De heer Knops (CDA):U hebt goed geluisterd naar de staatssecretaris. Hij sprak over ultimo
2008. De formulering in de motie gaat over daadwerkelijk operationeel
inzetbaar hebben in 2009. Wij zitten nu al eind 2007. Het hele traject, waarvoor
u ook voorstellen hebt gedaan, moet bij de Voorjaarsnota in financiële
zin worden geregeld. Vervolgens moet het traject van de operationele voorbereiding
worden opgestart. Ik denk dat het belangrijk is om dit te markeren met een
reële termijn en wat ons betreft is dat medio 2009.De heer Boekestijn (VVD):Ik heb nog twee korte vervolgvragen. Waarom niet eerder dan bij de Voorjaarsnota?
Waarom denkt u dat het met de NAVO gaat lukken?De heer Knops (CDA):Als ik het eerder zou Knopswillen regelen dan bij de Voorjaarsnota, zou
ik dat in een amendement moeten neerleggen. Daarvoor hebben wij niet gekozen.
U vraagt of ik denk dat het gaat lukken binnen de NAVO. Ik denk dat dit de
enige manier is om het te regelen. Als Nederland het zelf zou moeten doen,
wordt het een bijna onmogelijke opgave. Het sluit aan bij een punt uit het
rapport van mevrouw Eijsink, om daar eens wat anders over te zeggen, dat je
binnen de NAVO samen moet werken om dit soort grote projecten op te pakken.
Dit is daarvan wat ons betreft een mooi voorbeeld.De heer Brinkman (PVV):Ik snap wel dat u geen amendement indient, want u hebt er geen dekking
voor. Dat is een probleem. Als de minister en de staatssecretaris besluiten
om aan uw motie te voldoen, wat voor materiaal of hoeveel mensen moeten zij
dan schrappen om toch die C-17 te kunnen krijgen?De heer Knops (CDA):Ik weet niet of u deze vraag stelt omdat u in de eerste termijn niet goed
naar de minister hebt geluisterd, of om mij uit te lokken. Ik heb aangegeven
dat wij niet met een amendement komen, omdat wij geen ruimte binnen de begroting
zien om dat te regelen. De minister heeft letterlijk gezegd er bij de Voorjaarsnota
op terug te zullen komen en dat lijkt mij voldoende.De heer Brinkman (PVV):U komt er niet mee weg dat u zo'n idee in een motie van twee regeringsfracties
neerlegt. Ik vind dat u dan ook moet aangeven waar u dat geld vandaan wilt
halen. Dat geld is er niet, dus u zult iets moeten schrappen. U dient een
motie in, omdat u dat graag wilt hebben. Dat kan ik mij voorstellen, want
een of meerdere C-17's zijn ook zeer aantrekkelijk, maar waar haalt u dat
geld vandaan? Wat zou u willen schrappen? Graag een concreet antwoord.De heer Knops (CDA):Als het binnen de defensiebegroting gevonden had moeten worden, hadden
wij nu een amendement moeten indienen en dat hebben wij niet gedaan.Wij hadden een klein debatje met de staatssecretaris over de Apaches.
Deze hebben hun waarde bewezen, want zij zijn van groot belang in Uruzgan.
Zij zijn het meest gevraagde wapensysteem om onze troepen ter plekke te ondersteunen.
De staatssecretaris heeft gezegd dat het nog enige tijd kan duren voordat
die toestellen op niveau zijn. Wij vinden dat niet voldoende. Wij willen er
zo snel mogelijk over beschikken. De Kamer heeft eerder uitgesproken dat deze
toestellen niet moesten worden verkocht, niet om ze in de mottenballen te
laten, maar om ze operationeel in te zetten. Wie a zegt, moet ook b zeggen.
Dat moet er volgens ons in dezen toe leiden dat deze Apaches op hetzelfde
niveau worden gebracht als alle andere Apaches, zodat ze volwaardig operationeel
kunnen worden ingezet. Daartoe dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat Defensie heeft afgezien van het eerdere voornemen om
vijf Apaches te verkopen;constaterende dat de wijze waarop deze vijf toestellen worden aangehouden
en de standaard waarop ze moeten worden gebracht momenteel onderwerp van studie
zijn;overwegende dat de Apaches een belangrijke rol vervullen in crisisbeheersingsoperaties,
en dat goede inzetbaarheid en voldoende voortzettingsvermogen van deze helikopters
derhalve van groot belang zijn;verzoekt de regering om te bezien of door middel van een voorstel tot
herprioritering in materieelprojecten binnen de begroting, de vijf aangehouden
toestellen op dezelfde standaard gebracht kunnen worden als de overige en
aldus bij te dragen aan verbetering van de inzetbaarheid en het voortzettingsvermogen
van de Apaches,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Knops, Van der Staaij, Boekestijn
en Eijsink. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 50(31200 X).De heer Brinkman (PVV):De heer Knops vervalt in herhaling. Hij komt elke keer met mooie ideeën,
maar niet met oplossingen. Dus nogmaals aan hem de vraag waar hij hiervoor
het geld vandaan haalt. Wat wil hij schrappen in de begroting? Wat wil hij
verkopen om de Apaches te behouden?De heer Knops (CDA):U moet goed luisteren naar wat ik zeg en naar de tekst van de motie. Ik
heb er een aantal keren de klemtoon op gelegd, maar wil het nog wel een keer
zeggen. Wij verzoeken om een herprioritering binnen de begroting. Het is dus
budgettair neutraal. Er is een hele lijst van projecten die in de pijplijn
zitten. Het betekent simpelweg dat wij dit project zo belangrijk vinden dat
wij dat prioriteit nr. 1 willen geven. Het betekent ook dat een ander project
op een later tijdstip zal moeten worden uitgevoerd, maar daarover komt dan
nog een voorstel van het kabinet.De heer Brinkman (PVV):De heer Knops had het net over de C-17 en nu over de Apaches en hij wil
herprioritering. Ik heb goed geluisterd. Herprioritering betekent dat er iets
moet worden geschrapt. Mijn concrete vraag is wat hij belangrijker vindt,
de Apache of de C-17.De heer Knops (CDA):Dat is een vergelijking van appels met eieren. Ik heb net aangegeven dat
het gaat om een herprioritering binnen de begroting, budgettair neutraal.
Ik heb de heer Brinkman uitgebreid beantwoord over de C-17. Hij probeert die
zaken met elkaar te verbinden. Dat vind ik prima, maar in onze ogen is er
geen verband.Over personeel is veel gezegd. In aanvulling op wat er allemaal is gezegd,
dienen wij op dat punt de twee volgende moties in.De KnopsKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat reservisten, met hun kennis en deskundigheid, alsmede
vanwege hun ambassadeursrol in de samenleving, in toenemende mate van belang
zijn voor Defensie;overwegende dat reservisten gedurende de periode waarin zij in dienst
zijn van de krijgsmacht niet beschikbaar zijn voor hun werkgever, hetgeen
complicerend is voor werkgevers;overwegende dat het in dienst hebben van reservisten door werkgevers facilitering
van overheidswege behoeft;verzoekt de regering, mogelijkheden te onderzoeken voor het treffen van
fiscale faciliteiten die het werkgevers aantrekkelijk maken om reservisten
in dienst te hebben,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Knops, Voordewind, Van der Staaij,
Boekestijn en Eijsink.Zij krijgt nr. 51(31200 X).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het door demografische ontwikkelingen en een krappe
arbeidsmarkt in toenemende mate van belang is voor Defensie om personeel te
behouden;constaterende dat Defensie een plan van aanpak voor werving en behoud
van personeel heeft aangekondigd;constaterende dat bij dit plan van aanpak diverse bindingsinstrumenten
betrokken zullen worden;verzoekt de regering, bij het plan van aanpak de mogelijkheid te onderzoeken
van het uitkeren van een premie aan militairen die driemaal op uitzending
geweest zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Knops en Eijsink. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 52(31200 X).De heer Boekestijn (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie bedankt de minister en de staatssecretaris
voor de antwoorden op mijn vragen. De VVD-fractie stelt wel met droefenis
vast dat het kabinet en de coalitiepartijen weliswaar zeggen dat ze het beste
met de krijgsmacht voorhebben, maar helaas ondertussen wel forse reducties
in hoofdwapensystemen accepteren. Wij hebben er vandaag niet zoveel over gesproken,
maar wij zijn in dit jaar heel wat zaken kwijtgeraakt. Het CDA maakt zich
zorgen over die forse reducties in aantallen en wapensystemen en het schrappen
of vertragen van diverse investeringen. Dat is prachtig, maar wat doet het
CDA eraan? Met de motie-Knops/Eijsink over de C-17 lijkt men te willen wachten
op de Voorjaarsnota.De regeringspartijen menen ook dat de C-17 in NAVO-verband zal kunnen
worden aangeschaft. Het kabinet denkt ook dat dit gaat lukken. Ik ben daar
niet zo zeker van.Over de MALE UAV heerst een oorverdovende stilte. Het CDA is gelukkig
wel bereid om de vijf onverkochte Apaches te updaten. Ik doe daaraan mee.
Het CDA denkt het huidige ambitieniveau te kunnen handhaven met een btw- en
prijsbijstellingsmotie. Die ondersteun ik ook, maar ik ben bang dat ook dat
niet voldoende zal zijn voor de handhaving van het huidige ambitieniveau.De PvdA suggereert dat het ambitieniveau in het middenspectrum budgetneutraal
kan worden gehandhaafd. Dat lijkt mij onjuist. In werkelijkheid is er iets
anders aan de hand: de PvdA wil helemaal niet optreden in het hoogste geweldspectrum
en gebruikt de budgettaire krapte en de personeelsproblemen daarbij graag
als een gelegenheidsargument.Het hoge woord moet er maar uit: met dit kabinetsbeleid en met de houding
van de defensiewoordvoerders van de coalitie komt er nauwelijks extra geld
bij.De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Voor de heer Boekestijn, die de Apache wil updaten, heb ik
dezelfde vraag: waar gaat hij dat van betalen? Volgens mij geeft hij namelijk
geen een rooie euro extra uit aan Defensie.De heer Boekestijn (VVD):Ik heb het wat makkelijker dan de CDA-fractie, want ik kan verwijzen naar
de VVD-tegenbegrotingen, die 400 mln. extra in de komende vier jaar geven.
Ik zit dus ruim in mijn jasje. Ik ben een heel keurige man.De heer Brinkman (PVV):Ik ga absoluut niet zeggen dat u geen keurige man bent, maar wij zijn
hier bezig met politiek en het gaat om geld. Ik heb begrepen dat die 400 mln.
ook relatief onzeker is. Weet u hoeveel dat updaten van de Apache gaat kosten?
Komt u dan uit met dat geld? En verder heb ik u grote woorden horen zeggen
over de MALE UAV. U constateert dat het kabinet daar niets aan doet, maar
wat gaat ú daaraan doen?De heer Boekestijn (VVD):Die Apache kost, alles bij elkaar, een slordige 50 mln., zo heeft de staatssecretaris
ons omstandig voorgerekend. Ik stel vast dat ik dat heel gemakkelijk kan betalen
van die 400 mln.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. De VVD verwijst iedere keer naar die tegenbegroting, maar
laten we inmiddels maar van een dubbele boekhouding spreken. In die tegenbegroting
wordt het ontwikkelingssamenwerkingsbudget namelijk teruggebracht tot de internationaal
afgesproken norm van 0,7% bnp. Als ik het goed begrijp, wil de VVD
die ook respecteren, maar vervolgens bezuinigt ze nog 250 mln. op dit budget
door het aan te wenden voor uitgaven die niet voldoen aan de criteria voor
deze norm. Ongeacht de vraag of je het eens bent met de aanwending van dat
geld, kun je dat nog eens een dubbele boekhouding noemen!De heer Boekestijn (VVD):Dat is onjuist. Wij hebben uit deze operatie 400 mln. in vier jaar tijd
vrijgespeeld. Ik ben dus keurig, veel keuriger dan het CDA, want dat is bereid
om stoute moties in te dienen.De coalitie legt zich dus neer bij tot niets verplichtende financiële
algemene verkenningen. De minister was dat niet met mij eens, maar dat is
gewoon een feit. Alles blijft liggen tot eind 2009 en wordt dus feitelijk
doorgeschoven naar het volgende kabinet; pas dan kan het inzicht dat het huidige
ambitieniveau extra geld vereist, worden omgezet in klinkende munt.Om nog te redden wat er te redden valt, zal ik een aantal moties indienen.
Om te beginnen willen wij graag dat de regering onderzoekt of een privaatpubliek
gefinancierde C-17 niet veel goedkoper zal uitvallen en sneller tot resultaten
zal leiden. De staatssecretaris was bereid om hierover na te denken, maar
het lijkt mij niet onverstandig om daar een motie aan te besteden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat: - er mondiaal gezien een structureel tekort
is aan strategische luchttransportcapaciteit en dat de vraag naar deze capaciteit
toeneemt;- de behoefte aan deze capaciteit bij Defensie is vastgesteld
op ongeveer 1700 vlieguren per jaar;- zowel gouvernementele als non-gouvernementele
organisaties een luchttransportbehoefte hebben;overwegende dat: - thans een groot deel van de benodigde capaciteit
voor luchttransport wordt ingehuurd;- zeventien landen in NAVO-verband
het initiatief hebben genomen voor de vorming van een pool van drie C-17-vliegtuigen
voor de gezamenlijke invulling van hun behoefte;- de financiering
van het NAVO-programma echter vertraging oploopt;verzoekt de regering, bij de invulling van de behoefte aan strategische
luchttransportcapaciteit in Nederland ook mogelijkheden van alternatieve financiering
en exploitatie te onderzoeken, waarbij wordt gestreefd naar een maximale invulling
van de feitelijke behoefte van de Nederlandse krijgsmacht,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Boekestijn. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 53(31200 X).De heer Brinkman (PVV):De VVD-fractie geeft hoog op over de C-17 en uiteindelijk vraagt zij in
een motie om een onderzoek. Hoe moet Defensie haar deel daarvan betalen? De
heer Boekestijn kan dan niet aankomen met die 100 mln., want wij spreken nu
over deze begroting. De bewindslieden geven het geld uit op basis van de begroting
van de regering en niet op grond van de VVD-tegenbegroting.De heer Boekestijn (VVD):Ik kan de heer Brinkman geheel geruststellen. Allereerst heb ik 100 mln.
structureel extra per jaar, dus bij elkaar 400 mln. Ik zou dus zo een C-17
van de plank kunnen kopen, geen enkel probleem. De motie heb ik echter zodanig
geformuleerd dat er een publiek-private constructie komt waarin de kosten
worden teruggebracht tot 42 mln. Dit betekent dat wij meer kunnen doen. Bovendien
wordt daarmee de kans groter dat deze motie wordt aangenomen.De heer Brinkman (PVV):De heer Boekestijn heeft helemaal niets! Hij heeft geen 100 mln. extra
maar slechts het geld van deze begroting. Hij kan wel zeggen dat hij iets
graag wil, maar hij moet het aan deze bewindslieden richten. Indien er andere
keuzes worden gemaakt, moeten zij dingen schrappen.De heer Boekestijn (VVD):Het is heel normaal om een motie te baseren op een tegenbegroting.Ik heb een vraag gesteld over de overhead, die de minister niet heeft
beantwoord. In de pauze heb ik toch nog de gelegenheid gehad om daarover iets
te overleggen. Ook op dat punt ben ik niet tevreden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de kosten voor overhead tussen 2006 en 2008 veel sneller
stijgen dan gereed stellen en investeringen (DMO);overwegende dat het doel van de vele reorganisaties juist was gericht
op de verhoging van doelmatigheid;verzoekt de regering, de overheadkosten terug te dringen ten gunste van
gereed stellen en investeringen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Boekestijn en Van der Staaij.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 54(31200 X).De heer Boekestijn (VVD):Tot slot dien ik een motie in waarin erop wordt aangedrongen dat missies
in de toekomst zelfstandig gefinancierd gaan worden; ik gebruik
de woorden die de minister zelf voor de camera uitsprak.De BoekestijnKamer,gehoord de beraadslaging,instemmend met het standpunt van de minister van Defensie dat er bij de
krijgsmacht geen vet meer valt weg te snijden;instemmend met het standpunt van de minister van Defensie dat het onverantwoord
is wanneer missies ten koste gaan van de slagkracht van de krijgsmacht;instemmend met het standpunt van de minister van Defensie dat missies
zelfstandig moeten kunnen worden gefinancierd, met andere woorden niet door
de verkoop van materieel;roept de minister op om de daad bij het woord te voegen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze met heel veel enthousiasme gebrachte motie is voorgesteld door de
leden Boekestijn en Van der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 55(31200 X).Mevrouw Eijsink (PvdA):Iedereen weet dat de begrotingsbehandeling hét moment is om met
je wensen en plannen te komen. De heer Boekestijn heeft al sinds de start
van de begrotingsbehandeling een ongelooflijk grote broek aangetrokken. Ik
heb hem gehoord over plannetjes, wensenlijstjes en ideeën. Ook had hij
heel veel kritiek op andermans plannen. Dat mag allemaal, maar tot mijn teleurstelling
dient hij in deze tweede termijn slechts moties in zonder met amendementen
te zijn gekomen. Waar blijft zijn lef, waar blijven zijn keuzes? Wat wil hij
nu eigenlijk zelf? Er zijn twee wetgevingsoverleggen geweest. Wij werken nu
bijna een jaar samen en ik heb het nog eens nagekeken. Ik heb nog geen plan
van hem gezien. Hij maakt allerlei opmerkingen en geeft allerlei katten aan
anderen. Dat mag allemaal mijnheer Boekestijn, maar blijven uw eigen ideeën?
Wat wilt u nu zelf met die krijgsmacht? Er komt een plan en dan gaat u vast
300 mln. of 400 mln. extra vragen, maar waar blijft u met al uw mooie woorden?De heer Boekestijn (VVD):Dat is een interessante opmerking uit de mond van mevrouw Eijsink, die
genoegen neemt met eindeloze algemene financiële verkenningen, die tot
eind 2009 duren.Mevrouw Eijsink (PvdA):Nee, mijnheer Boekestijn! Ga nu eens in op uw eigen plannen zonder naar
een ander te verwijzen.De voorzitter:Niet door elkaar. Met zingen kan dat wel maar met spreken niet.De heer Boekestijn (VVD):Ik vind het eigenlijk nogal gratuit. De VVD-fractie is uitgenodigd om
met de algemene verkenningen mee te doen. Dat zullen wij doen: in maart ligt
er een prachtig VVD-plan dat de slagkracht van de krijgsmacht heel wat meer
intact zal laten dan de verwoestende plannen van de PvdA.Mevrouw Eijsink (PvdA):Veel geblaat, nog niks gezien, nog niks gehoord.De heer Boekestijn (VVD):De slagkracht is bij mij in betere handen dan bij u.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Ik bedank de bewindslieden voor de beantwoording van de vele
vragen en voor de verduidelijkingen.De PvdA-fractie heeft nog enige zorgen over het ambitieniveau. De bewindslieden
hebben daar zelf over gezegd: het is passen en meten, niet gevulde eenheden.
Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag over het voortzettingsvermogen.
Wij weten dat de werving een probleem is. Ik steun alle acties die de krijgsmacht
onderneemt, tot aan een convenant met de ministeries toe. Gelet op de niet
gevulde eenheden, het passen en meten en de zorgen die wij nu al heel lang
met elkaar delen, verwacht ik van de minister duidelijkheid. Hij heeft uitgesproken
dat 100% van het ambitieniveau met 85% van de mensen gehaald
kan worden. Ik blijf daar vraagtekens bij zetten en zorgen over hebben.Ook de vraag over onderbesteding is niet beantwoord. De vraag was heel
duidelijk: wordt onderbesteding van personele middelen, die nu niet worden
ingezet vanwege tekorten, structureel ingezet voor materieel? Op welke wijze
gaat dit dan?Dan nog een opmerking over de nazorg en de zorg voor onze militairen en
veteranen. ik verschil met de staatssecretaris van mening over de verjaring.
Vijf jaar vanaf de dag van de erkenning is voor ons echt onaanvaardbaar. Er
zijn vele rechtszaken. Ik verwijs naar de zaak van de heer Dave Maat die nu
speelt. Hij is een van de velen. Wij vinden dat dit echt niet kan. Deze mensen
moeten voldoende zorg hebben. Ik heb de staatssecretaris gevraagd of er voldoende
wordt geanticipeerd op de terugkeer van militairen uit Afghanistan. De staatssecretaris
verwijst naar een brief van vanmiddag vier uur, maar die heb ik niet kunnen
lezen. Ik wil het echter van de staatssecretaris opnieuw horen.Ik begrijp van de minister dat wij vanaf nu inzichtelijke begrotingen
krijgen voor het exploitatiebudget van Defensie en de HGIS-middelen. Wij vinden
dat erg belangrijk. Ik heb eerder gezegd dat het goed uit te leggen moet zijn
aan de belastingbetaler. Wij hechten daar zeer aan, want alleen dan kunnen
wij met zijn allen de krijgsmacht blijven ondersteunen. Uiteraard is de PvdA-fractie
van mening dat er geen mensen kunnen worden uitgezonden zonder voldoende middelen,
mogelijkheden en materieel.Dan kom ik op de opvolging van de F-16. Voor de PvdA-fractie is het niet
aanvaardbaar dat de minister stelt dat zijn beleidsbrief blijk geeft van voortschrijdend
inzicht ten opzichte van het coalitieakkoord inzake de opvolging van de F-16.
Voor ons – en ik ga ervan uit dat dit voor de gehele coalitie geldt –
is het coalitieakkoord uitgangspunt. Eenzijdig shoppen daarin
kan niet. Ik hoop dat de minister hiervan nota neemt.Dan kom ik op de militairjuridische positie, met verwijzing naar de aanbevelingen
van het rapport-Borghouts van augustus 2006. Ik ga een motie indienen, die
mede is ondertekend door collega Knops, omdat ik van mening ben dat een en
ander verbeterd kan worden.De EijsinkKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat bij uitzending van militairen voortdurende aandacht geboden
is voor het juridisch kader waarbinnen militairen worden uitgezonden, zoals: - de uit de Grondwet afgeleide verantwoordelijkheden van regering, parlement
en militaire commandanten bij de inzet van de krijgsmacht, nationaal en internationaal;- de rechten en plichten van uitgezonden militairen en de bevoegdheden
van de bevelvoering in het bijzonder ten aanzien van de legitimiteit van de
toepassing van geweld;- de bijzondere zorgplicht van de overheid
ten aanzien van de ingezette militair;- duidelijkheid over het moment
waarop politieke besluitvorming wordt omgezet in bevoegdheden van militaire
commandanten;- samenhangende regels voor bestaande ad-hocsamen­werkingsvorming
in het domein van de publiekeveiligheidssector;constaterende dat het stelsel van strafuitsluitingsgronden van toepassing
op uitgezonden militairen ruimte laat voor verduidelijking;verzoekt de regering, ter zake met voorstellen voor aangepaste en samenhangende
wetgeving te komen, waarbij ook nadrukkelijk de optie van een integrale Defensiewet
wordt meegenomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Eijsink en Knops. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 56(31200 X).Mevrouw Eijsink (PvdA):Mijn tweede motie gaat over het vormen van een pool. Deze motie sluit
aan bij een motie die eerder door mevrouw Ferrier is ingediend.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de 3D-samenwerking ten behoeve van missies gebaat is bij
een bundeling van de strategische kennis van fragiele staten en de beschikbaarheid
van een direct inzetbare pool van multidisciplinaire deskundigen bij de overheid
die ook ingezet kan worden voor het verlenen van advies en ondersteuning van
vredesmissies van andere landen of organisaties;verzoekt de regering, in een interdepartementale samenwerking tussen Buitenlandse
Zaken, Ontwikkelingssamenwerking en Defensie over te gaan tot een bundeling
van de strategische kennis van fragiele staten en tot de opricht van zo'n
pool van direct inzetbare deskundige BuZa-, OS- en Defensiemedewerkers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Eijsink en Knops. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 57(31200 X).De heer Poppe (SP):Mevrouw Eijsink heeft namens haar fractie vlak voor de begrotingsbehandeling
een plan het licht doen zien, dat wij hier uitgebreid hebben besproken. Zij
is tevreden met een Reformatorisch-Dagbladreactie van de minister. Daar zou
ik nooit tevreden mee zijn. Een begroting is voor de toekomst. Waar blijven
de moties en amendementen van de PvdA-fractie om op zijn minst een begin te
maken met de uitvoering van de – soms overigens heel goede – ideeën
die de PvdA-fractie in dit plan heeft samengebracht?Mevrouw Eijsink (PvdA):Dit is een budgetneutraal voorstel en wij hebben gesproken over een integrale
aanpak. Wij hebben het daar eerder over gehad en ik laat het daarbij.De heer Poppe (SP):Dat is wel een uiterst zwak antwoord.Mevrouw Eijsink (PvdA):Dat mag u vinden.De heer Poppe (SP):Dit is echt een andere krijgsmacht die de PvdA voorstelt. Dan moet je
toch juist in een begrotingsbehandeling als grote regeringspartij met amendementen
komen? Al was het maar om een aanzet te geven voor veranderingen in deze richting
in de ontwikkeling van de krijgsmacht.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik laat de vragen verder aan de heer Poppe over. Ik nodig hem uit om die
discussie samen te gaan voeren...De heer Poppe (SP):Daar sta ik hier voor!De voorzitter:Niet door elkaar! Dat hebben wij met elkaar afgesproken. Ik stel voor
dat wij onze afspraken nakomen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Om mijn antwoord even af te maken: ik heb eerder vanavond verwezen naar
de taakspecialisatie. Laten wij afspreken dat wij dat nu eens gezamenlijk
gaan doorlezen. Dan zult u zien dat heel veel voorstellen die daarin gedaan
zijn, door alle partijen bij de taakspecialisatie ingebracht zijn. U hoeft
het daar niet mee eens te zijn, maar aan de hand van dat rapport en de rapporten
waarop dit plan is gebaseerd wil ik graag met u in discussie. Dan zult u zien
wat eerder ingebracht is.Mevrouw Peters (GroenLinks):Ik stel aan mevrouw Eijsink dezelfde vraag als aan haar collega van de
CDA-fractie. Zij is misschien beter geïnformeerd. Heeft de PvdA-fractie
vandaag ingestemd met verlenging van de missie in Uruzgan?Mevrouw Eijsink (PvdA):Nee.Mevrouw Peters (GroenLinks):Dus het bericht dat er een akkoordje zou zijn tussen de coalitiepartijen
zoals het is verspreid door de NOS, klopt niet?Mevrouw Eijsink (PvdA):Nee.De voorzitter:Ik dank u wel. Dan is het woord aan de heer Brinkman.De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Ik dank de beide bewindslieden voor de beantwoording. Ik dank
zeker de staatssecretaris voor wat hij zei over de Stichting Witte Anjer in
de toekomst. Ik ben erg verheugd om dat te horen. Ik begin met een motie over
de Koninklijke Marechaussee.De BrinkmanKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering maatregelen van de commissie-Staal wil overnemen
voor de verbetering van de waarden en normen binnen de krijgsmacht voor in
totaal 150 mln. over zes jaren;overwegende dat de Koninklijke Marechaussee van oudsher de taak heeft
tot behoud van waarden en normen binnen defensie en binnen de algehele politietaak
op een aantal luchthavens, waaronder Schiphol, en in het kader van de vreemdelingenwetgeving;verzoekt de regering, de helft van de gelden, zijnde 75 mln. voor implementatie
van de maatregelen van de commissie-Staal te besteden aan uitbreiding van
de formatie van de Koninklijke Marechaussee voor de duur van zes jaren, zodat
de Koninklijke Marechaussee in staat is: - de implementatie van
de maatregelen van de commissie-Staal voldoende te begeleiden en controleren;- haar taak binnen het vreemdelingenbeleid te verstevigen door uitbreiding
van het Mobiel Toezicht Vreemdelingen;en na een periode van zes jaar deze aanpak te evalueren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 58(31200 X).De heer Brinkman (PVV):Ik vergiste mij net in een interruptiedebat. Het was een bedrag van 67
mln. dat vorig jaar is overgehouden aan vacatures. Ik vraag de bewindslieden
om daar 3 mln. van af te halen. Als wij dat over een periode gaan berekenen,
dan waren wij voor dat bedrag van het vorige jaar al meer dan 20 jaar onder
de pannen om de Koninklijke Marechaussee met 70 man op te hogen. Vandaar de
volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Koninklijke Marechaussee cruciale werkzaamheden verricht
ten behoeve van de binnenlandse veiligheid;overwegende dat de werkdruk bij de Koninklijke Marechaussee hoog is en
naar redelijke verwachting verder zal stijgen;verzoekt de regering, de taakstelling van 70 vte's bij de Koninklijke
Marechaussee te schrappen en hiervoor de overgebleven gelden aan te wenden
vanuit de structurele vrijval in de personele exploitatie welke in 2007 een
bedrag van 67 mln. bedroeg,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 59(31200 X).De heer Brinkman (PVV):Ik ga gelijk door naar mijn volgende motie. Ik ben het absoluut niet eens
met de beoordeling van de motie over De Groene Draeck. Ik vind het niet kunnen.
Niemand is zeker van zijn salaris, zeker met dit linkse kabinet niet. Vandaar
de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat Defensie nog steeds het onderhoud betaalt van het privéschip "De
Groene Draeck" van de Koningin;spreekt de wens uit dat de Koningin het onderhoud van haar privéschip
zelf bekostigt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 60(31200 X).De heer Knops (CDA):Was de heer Brinkman aanwezig bij het klasje van de generaal Van der Leij?De heer Brinkman (PVV):Uiteraard.De heer Knops (CDA):Heeft de heer Brinkman toen ook opgelet?De heer Brinkman (PVV):Nee, ik heb niet opgelet. U lijkt nu mevrouw Eijsink wel. Ik was ontzettend
blij dat ik vanavond hoorde dat mevrouw Eijsink een brief niet had gelezen.
Ik dacht echt: gelukkig, ik ben niet de enige. Ik had hem wel gelezen, maar
ik ben dit niet van u gewend, mijnheer Knops. Dit zijn overigens al twee vragen.De voorzitter:En nu de laatste!De heer Knops (CDA):Ik heb uw motie gelezen. Ik heb gezien dat u structurele lasten dekt met
incidentele inkomsten. U hebt niet opgelet in het klasje, want daar werd gezegd
dat de vrijval en het percentage incidentele inkomsten zijn, over het afgelopen
jaar. Het is nog maar de vraag of die er het komend jaar ook zullen zijn.
Je kunt ze dus nooit gebruiken voor een structurele dekking voor 70 fte.De heer Brinkman (PVV):Het is dezelfde vraag als u Brinkmanmij twee dagen geleden stelde. Ik
heb in ieder geval een dekking gevonden. U hebt een heleboel wensen die u
in de vorm van een verzoek om onderzoek aan de twee bewindslieden voorlegt.
U hebt totaal geen idee over een dekking. U wilt niet schuiven met uw prioriteiten.
Dat vind ik uitermate zwak. Ik heb een dekking gevonden. U weet dat de incidentele
vrijval er de afgelopen vijf jaar al is geweest. Over vier jaar hebben wij
een ander kabinet. Dan zien wij weer wel verder. Maar over vijf jaar zijn
die gelden in ieder geval verzekerd geweest. Dat is al wat. Dat kunt u niet
zeggen.De heer Knops (CDA):Het is financieel zwaar onverantwoord. Als de incidentele vrijval er over
vijf jaar niet meer is, moeten er mensen worden ontslagen. Dat is dan de enige
oplossing.De heer Brinkman (PVV):Met zo'n bedrag is dat niet zo. Dat is flauwekul.Mevrouw Eijsink (PvdA):De brief kwam om vier uur vanmiddag binnen. Defensie doet het vaker zo.
Ik had voor een keer geen tijd om de brief te lezen.Ik weet niet of het klasje van generaal Van der Leij blijft bestaan, maar
volgens mij werd er eenmalig wat informatie gegeven. Geeft u met uw amendement
aan dat Defensie toch een te hoog ambitieniveau heeft? Vindt u dat 100%
ambitie met 85% mensen het mogelijk maakt het vrijgevallen geld voor
iets anders te gebruiken?De heer Brinkman (PVV):Om te beginnen moet ik de woorden "het klasje van de brigadegeneraal
Van der Leij" terugnemen. Dat klinkt een beetje oneerbiedig. Ik vond
het een buitengewoon goede presentatie.Staatssecretaris Van der Knaap:Luitenant-generaal!De heer Brinkman (PVV):Jeetje, wat zei ik nou weer. Ik dank hem voor de presentatie. Ik moet
mevrouw Eijsink absoluut gelijk geven. Als Defensie zo snijdt in het materiaal
en alles moet verkopen, is in mijn beleving de ambitie te hoog. Daar zal dan
aan gesleuteld moeten worden. Dat is het gevoel dat ik heb. Wij praten er
de hele dag al een beetje omheen. Ik krijg van de bewindslieden geen duidelijk
antwoord. Zij hebben mij beloofd dat er niet meer materiaal in de verkoop
gaat. Ik wacht dat af. Die belofte staat nu op papier.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun antwoorden.
Zoals aangekondigd, kom ik met een motie om de extra slijtagekosten niet meer
op de lopende begroting te verhalen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat op dit moment extra slijtage en verlies van materieel
bij lopende missies worden betaald uit de begroting van Defensie, waardoor
Defensie haar eigen organisatie "opeet" en uiteindelijk niet meer
in staat zal zijn, missies verantwoord uit te voeren;van mening dat de slagkracht van Defensie op peil gehouden moet worden
en niet onder druk mag komen te staan door deze extra kosten van missies;van mening dat alle additionele kosten van missies vanuit de algemene
middelen gefinancierd dienen te worden;verzoekt de regering, voorstellen te doen om deze extra slijtagekosten
en vervangingskosten van verloren gegaan materieel niet meer uit de lopende
Defensiebegroting te betalen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Voordewind, Knops en Eijsink.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 61(31200 X).De heer Poppe (SP):Ik vind het een rare zaak. Er zijn algemene middelen, die worden opgedeeld
in begrotingen voor verschillende ministeries. Daar knokken de ministers onderling
over, om zoveel mogelijk binnen te halen. De heer Voordewind kan toch niet
verwijzen naar al die andere woningen, want daar zou het geld vandaan moeten
komen. Een heleboel van die begrotingsdebatten zijn al achter de rug en uw
fractie heeft bijvoorbeeld bij de behandeling van de Onderwijsbegroting toch
niet voorgesteld om een paar miljoen naar Defensie over te hevelen? Ik vind
dit een heel rare motie. En het is trouwens ook raar dat de PvdA-fractie deze
motie steunt.De heer Voordewind (ChristenUnie):Het gaat om missies die het hele kabinet steunt, het gaat om de kosten
van de extra slijtage van materieel als gevolg van deze missies. Deze kosten
zou de departementen gezamenlijk moeten dragen, het moet dus buiten de Defensiebegroting om, want dit is een verantwoordelijkheid van ons
allen.De heer Poppe (SP):Dat had ik al begrepen, maar waar moet dat geld vandaan komen? Dát
wil ik horen!De heer Voordewind (ChristenUnie):Het kan van verschillende posten komen, onder andere uit die voor HGIS.
Als wij komen te praten over verlenging van de missie naar Afghanistan, dan
moet het geld daarvoor naar de mening van mijn fractie ook niet alleen maar
uit de Defensiebegroting gehaald worden. Dan moeten wij dus ook daarbuiten
naar geld zoeken.Dank voor de positieve reactie van de staatssecretaris op ons voorstel
over de radarsensoren. Als steun in de rug heb ik nog een motie gemaakt.De VoordewindKamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat: - volgens de regering de operationele betekenis
van het project onbemande vliegtuigen (MALE UAV) buiten kijf staat;- er bij dit project onderscheid kan worden gemaakt tussen het platform en
het sensorpakket;- er ook buiten Defensie behoefte aan is om vanuit
de lucht te observeren, inlichtingen te vergaren en objecten te detecteren;- het sensorpakket in dit project niet alleen voor militaire missies
geschikt is, maar ook voor civiele taken als kustpatrouille, dijkbewaking
en milieucontrole;- er in Nederland unieke radar- en sensortechnologie
beschikbaar is die ook internationaal kansrijk is;constaterende dat in interdepartementaal verband in het kader van "Nederland
Ondernemend Innovatieland" het maatschappelijk innovatieprogramma Veiligheid
is geïnitieerd;verzoekt de regering, in de komende twee jaar een operationeel inzetbaar
prototype van een integraal sensorpakket te ontwikkelen en daarbij tevens
de mogelijkheden van medefinanciering uit het innovatieprogramma Veiligheid
te bezien,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Voordewind, Knops, Eijsink en
Van der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 62(31200 X).De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris ook voor zijn bereidheid om militairen
met kinderen, jonger dan een jaar, bij missies zo veel mogelijk te ontzien.
Ook daartoe dien ik een ondersteunende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het wenselijk is dat mannelijke militairen die net vader
zijn geworden, in de gelegenheid worden gesteld om binnen hun gezin zorgtaken
te vervullen;overwegende dat het vrijstellen van deelneming aan militaire missies van
mannelijke militairen met kinderen onder de 1 jaar een positief effect kan
hebben op de personele wervingskracht van Defensie;verzoekt de regering, in het "Plan van aanpak werving en behoud"
te onderzoeken of het mogelijk is om mannelijke militairen met kinderen onder
de 1 jaar op hun verzoek vrij te stellen van deelneming aan militaire missies,
waarbij met het oog op behoud van voldoende operationele capaciteit deze militairen
na afloop van de vrijstellingsperiode weer als eerste in aanmerking komen
om te worden uitgezonden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Voordewind en Van der Staaij.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 63(31200 X).Mevrouw Peters (GroenLinks):Voorzitter. De Defensiebegroting kraakt en piept tussen het touwtrekken
van de grote coalitiepartijen. Aan de ene kant wil men meer geld vanwege het
ambitieniveau, aan de andere kant wil men minder ambities als die met het
geld en het personeel volgens deze begroting moeten worden waargemaakt. Ik
kan me voorstellen dat de minister niet weet of hij wel helemaal blij moet
zijn met deze begroting. Intussen worden wij het JSF-project in gesjoemeld,
zoals wij ook, naar ik vrees, afgaande op de laatste geruchten, de verlenging
van de missie naar Uruzgan in gesjoemeld worden.Als wij toch in Afghanistan blijven, wordt mijn pleidooi voor meer openbare
veiligheid voor de lokale bevolking nog prangender. De reactie van de minister
op de alternatieve strategie van GroenLinks voor Afghanistan was mager. Hij
ging niet in op de valkuilen die wij bij de huidige missie signaleren, waarvan
met name de Afghaanse bevolking het slachtoffer wordt. Er is politietraining
nodig, er is een erbarmelijk tekort aan politiemensen. Dit is urgent, maar
de minister vindt het moeilijk. Dat mag echter geen excuus zijn, vandaar dat
ik een motie indien.De Kamer,Petersgehoord de beraadslaging, overwegende dat militairen bij buitenlandse missies een belangrijke rol
spelen als adviseurs en opleiders van plaatselijke veiligheidsorganisaties;constaterende dat er om uiteenlopende redenen een tekort is aan voor langere
tijd uitzendbare politietrainers;constaterende dat Defensie de ambitie heeft om een actieve bijdrage te
leveren aan het geïntegreerde buitenlandse beleid waaronder de deelname
aan politiemissies en het beschikbaar stellen van militaire deskundigen ten
behoeve van de training en de advisering van veiligheidsorganisaties in andere
landen;verzoekt de regering, in kaart te brengen wat de mogelijkheden en knelpunten
zijn voor de structurele uitbreiding van het aantal politietrainers voor buitenlandse
missies bij de Koninklijke Marechaussee binnen de begroting, en de Kamer te
rapporteren voor het opstellen van de Voorjaarsnota,en gaat over tot de orde van de Petersdag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Peters. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 64(31200 X).De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Ondersteunt de fractie van GroenLinks mijn twee moties voor
ophoging van de formatie van de Koninklijke Marechaussee?Mevrouw Peters (GroenLinks):Met belangstelling vernam ik uw belangstelling voor de Koninklijke Marechaussee.
De functies die er op de tocht staan, zijn staffuncties. Dat heeft u ook van
de minister gehoord. Ik ben met name geïnteresseerd in politietrainers.
Misschien bent u bereid om mijn motie te steunen.Voorzitter. Ik wil tot slot iets zeggen over het informeren van de Kamer
door de regering. De pers wordt beter en vaker bediend dan de Kamer. Ik stel
voor dat regering en Kamer hierover nadere afspraken maken. Daartoe dien ik
een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het uitzenden van militairen op buitenlandse missies
een zware gedeelde verantwoording is van kabinet en Kamer;overwegende dat de periodieke stand-van-zakenbrief aan de Kamer nuttig
is, maar onvoldoende voorziet in de behoefte aan feitelijke toelichting op
actuele ontwikkelingen rondom missies, zoals de lancering van grote offensieven;constaterende dat het onwenselijk is dat de Kamer later wordt geïnformeerd
dan de media, zeker bij onderwerpen over leven en dood;verzoekt de regering om de Kamer naast de periodieke stand-van-zakenbrief
steeds te informeren bij belangrijke nieuwe ontwikkelingen in het verloop
van missies waarover ook de media worden geïnformeerd, in de vorm van
een brief of briefing,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Peters. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 65(31200 X).De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Zoals ik heb aangegeven, zal het kabinet aanstaande dinsdag antwoorden.
Wij zullen proberen, de beantwoording dinsdag direct na de stemmingen te laten
plaatsvinden.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-2115-2149.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl