Voortzetting van de behandeling van:  - wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000) (26820);  - wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten (technische aanpassingen) (26852)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1965-1981

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-12-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 26, pagina 1965-1981

24-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26820Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26852Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 24 november 1999)Pagina 1936-1937
Voortzetting van de behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000) (26820); - wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten (technische aanpassingen) (26852)Pagina 1965-1981
Bijvoegsel, Schriftelijke antwoorden van de bewindslieden van Financiën op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van het belastingplan 2000 (26 820/26 852)Pagina 1983-1994
Presentie en opening (woensdag 24 november 1999)Pagina 1907-1907
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage) (26707)Pagina 1937-1959
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziektewet, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en enkele andere wetten in verband met de inwerkingtreding van de Wet beperking export uitkeringen (Wijzigingswet beperking export uitkeringen) (26812)Pagina 1959-1965
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 24 november 1999)Pagina 1981-1982
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000) (26820); - Wijziging van enkele belastingwetten (technische aanpassingen) (26852)Pagina 1907-1936

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000) (26820);het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten
(technische aanpassingen) (26852).De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de bewindslieden
van Financiën op vragen gesteld in eerste termijn. Deze antwoorden zullen
worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De voorzitter:Voor de Handelingen merk ik op dat de staatssecretaris van Financiën
vijf minuten te laat is. Wij kunnen nu met de vergadering beginnen.De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Zalm:Mijnheer de voorzitter! Vorig jaar heb ik verstek moeten
laten gaan, zo is door een aantal geachte afgevaardigden opgemerkt. Ik was
al helemaal vergeten waarom. Ik dacht: dat zal wel zijn geweest, omdat we
toen een belastingverzwaring hadden, want dat laat ik liever aan de staatssecretaris
over; nu we een verlichting hebben, kom ik graag zelf nog even. Maar het lag
toch nog wat anders: ik was op bezoek in China, aansluitend op een Ecofin-vergadering.
Dat was de reden van mijn afwezigheid; zo'n bezoek aan China wordt geruime
tijd van tevoren gepland. Maar goed, ik ben blij dat ik er nu in ieder geval
mag zijn.In de eerste plaats is door een aantal afgevaardigden nogal wat connectie
aangebracht met de belastingherziening 2001, waar ook de nodige tijd in gaat
zitten. Wat dat betreft kan ik mij heel goed voorstellen dat degenen die zich
vandaag de dag met het fiscale beleid bezighouden namens hun fractie, enig
gevoel van overbelasting hebben. Ik kan u verzekeren dat het ook geldt voor
de staatssecretaris en vele ambtenaren op het ministerie.De heer Vendrik (GroenLinks):En de minister?Minister Zalm:De minister gaat heel losjes door het leven, want die heeft zoveel mensen
die hem al het werk uit handen nemen, dat dit allemaal probleemloos voor hem
gaat. Het minister zijn is altijd weer wat prettiger dan dat je diep in de
materie moet duiken zoals het vanavond zal blijken. Want in de taakverdeling
doe ik de wat algemene dingen en de staatssecretaris duikt heel diep in het
water: de kerken, de dierenvoeding en de auto's van links tot rechts, zwaar
en licht, diesel en LPG en benzine. Hij gaat het allemaal haarfijn uit de
doeken doen hoe dat moet worden geduid.De heer Reitsma heeft terecht opgemerkt dat we vorig jaar nog voor de
noodzaak stonden om een verzwaring toe te passen in de lasten, hoewel dat
vooral in de premiesfeer lag. Dat had te maken met het feit dat we door misramingen
van socialepremieontvangsten nogal wat tekorten hadden opgelopen in de sociale
fondsen en met een inhaaloperatie bezig waren. Ook dit jaar is dat nog het
geval, maar dit jaar voltooien we het ook. Het is nu zelfs zo dat uit bijlage
10 van de Miljoenennota blijkt dat we inmiddels met een positie van de fondsen
als geheel zitten die beter is dan de norm. Niettemin heeft mevrouw Giskes
heel scherp gezien dat we toch nog een fonds hebben met een tekort, namelijk
het AWBZ-fonds, waar een tekort werd verwacht in de Miljoenennota van 0,1
mld. Het is wel zo dat we inmiddels, met de Najaarsnota erbij, een inkomstenmeevaller
hebben bij de AWBZ van 0,25 mld. De uitgavenkant is natuurlijk nog niet helemaal
duidelijk; daar zit nogal wat vertraging in. Maar als dit de enige wijziging
is, dan switchen we ook van een klein tekort naar een klein overschot bij
de AWBZ en zullen we wat dat betreft ook geen last hebben van premieverhogingen.Dan heeft de heer Reitsma, in navolging van de heer Balkenende die er
bij de algemene financiële beschouwingen ook opmerkingen over had, nog
eens betoogd dat het toch beter zou zijn om bij de belasting meer specifiek
en minder generiek te doen. Overigens heeft hij dan wel een wat bijzondere
definitie van specifiek, namelijk dat wat het CDA leuk vindt; generiek noemt
hij voorts dat wat het kabinet belangrijk vindt. Nu, het arbeidskostenforfait
is niet generiek. Generiek is, lijkt mij, een algemene tariefsverlaging, en
daar is geen sprake van. Dit is ook een gefocuste lastenverlichting die wij
toepassen.Het verschil is wel – wat dat betreft raakt hij het goed onderwerp
wel aan – dat de ene lastenverlichting een ander effect op de situatie
op de arbeidsmarkt heeft dan de andere. Met alle sympathie die je kunt hebben
om inkomensondersteuning te geven aan gezinnen met kinderen of noem alle groepen
maar op waar je sympathiek tegenover kunt staan, is er toch een belangrijk
verschil tussen dat soort aanwendingen en de aanwending waar het kabinet voor
kiest. De aanwending waar wij voor kiezen, namelijk verhoging van het arbeidskostenforfait
of verhoging van de arbeidskorting – maar die hebben we nog even niet –
verruimt de arbeidsmarkt. Beide vormen van lastenverlichting ondersteunen
de koopkracht en bevorderen de bestedingen. Als het zich daartoe zou beperken,
zou in een situatie van een gespannen arbeidsmarkt de kritiek kunnen zijn
dat de overspanning wordt aangewakkerd. Met de door het kabinet voorgestane
aanwending wordt niet alleen de koopkracht en de besteding ondersteund, maar
wordt het ook aantrekkelijk gemaakt om toe te treden tot de arbeidsmarkt,
vooral voor mensen die laaggeschoold zijn, een laag potentieel loon hebben
en nu een uitkering hebben. Aan dat effect op langere termijn van de belastingherziening
21ste eeuw kent het CPB grote betekenis toe.Ik spreek indirect via de heer Reitsma ook mevrouw Giskes toe, die wat
bagatelliserend spreekt over het arbeidskostenforfait, dat het draaipunt is
op grond waarvan de economische vruchten van de belastingherziening 21ste
eeuw worden geplukt. Van wat wij hebben binnengehaald via verbreding van de
grondslag en het schrappen van aftrekposten wordt zo'n 8 mld. in de arbeidskorting
gestopt. Daar draait het economisch mechanisme van de herziening om. Er ontstaat
een substantieel verschil in koopkracht als je van een uitkering naar werk
gaat. Daardoor wordt de arbeidsmarkt verruimd en wordt aan de huidige krapte
tegemoetgekomen. De heer Reitsma vraagt zich af of dat dé oplossing
is voor alle kwalen. Dat is het natuurlijk niet, maar het draagt wel bij aan
vermindering van de spanning op de arbeidsmarkt. Een normale lastenverlichting
zou dat effect niet hebben en zou er zelfs toe bijdragen dat de arbeidsmarkt
alleen maar krapper wordt.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! De minister weet wel wat ik bedoel met generiek en specifiek.
Hij zegt dat hij in de komende jaren het instrument van het arbeidskostenforfait
nodig heeft om de laagstbetaalden een prikkel te geven in de richting van
de arbeidsmarkt. Ik zie ook wel dat de prikkel dan scherper werkt. Als hij
dat instrument gericht inzet, zou hij het dan niet alleen toespitsen op degenen
voor wie die prikkel effectief is en het nalaten bij degenen voor wie de prikkel
niet effectief is? Dat versta ik onder "specifiek".Minister Zalm:Voorzitter! Ik constateer dat het CDA op dit terrein helemaal niets doet,
in tegenstelling tot GroenLinks, dat een specifieke arbeidskorting heeft die
wordt afgebouwd. Overigens zie ik dat ook daaraan bezwaren kleven. Het arbeidskostenforfait is toegespitst op werkenden in vergelijking
met niet-werkenden. Bovendien slaat ook het arbeidskostenforfait op het niveau
van het minimumloon harder toe dan voor tweemaal modaal. Uitgedrukt in procentuele
koopkracht is dat anderhalf keer zoveel, hoewel het in guldens bij tweemaal
modaal door de progressie iets meer is dan op het minimumniveau. Wij konden
nu geen arbeidskorting introduceren; dat was technisch niet mogelijk. Dat
zal goeddeels de vormgeving worden in het nieuwe stelsel. Daarin zit ook het
geld van de maatregelen van de belastingherziening 21ste eeuw.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Het CDA heeft bij de algemene politieke beschouwingen al alternatieven
ingebracht, maar dat is voldoende uitgekauwd. Als de minister ervan overtuigd
is dat een arbeidskorting werkt voor de onderkant van de arbeidsmarkt, waarom
neemt hij dan in het jaar 2000 niet het instrument dat exact is toegespitst
op dat voorstel en laat hij de rest niet buiten beschouwing? Hij wilde ook
een specifieke maatregel, zoals hij net zei.Minister Zalm:Wij spitsen het toe op een heffingsvrij element voor diegenen die werken.
Degenen die nu een uitkering hebben en overstappen naar werk zullen ervaren
dat zij een groter koopkrachtvoordeel krijgen dan zonder verhoging van het
arbeidskostenforfait.Je kunt dan ook nog denken aan de zogenaamde "earned income tax credits"-systematiek,
zoals de Amerikanen die kennen. De heer Vendrik is een grote Amerikafan en
prijst de Amerikaanse modellen ook steeds voor Nederland aan. In dit geval
wordt hij overigens, grappig genoeg, gesteund door de SP. In de Verenigde
Staten kent men het systeem waarbij degenen die aan de onderkant van de arbeidsmarkt
werken, extra belastingvoordeel krijgen dat geleidelijk aan wordt afgebouwd.
Het probleem in Nederland is echter dat wij al met een heel hoog marginaal
tarief werken, uitgaande van het geïntegreerde tarief van belastingen,
premies volksverzekeringen en werknemerspremies. De marginale wig is ook voor
minimumloners al zo'n 60%. Als je zo'n arbeidskorting dan ook nog gaat afbouwen
naarmate het inkomen stijgt, dan krijg je echt heel hoge marginale wiggen.
Dat betekent dat een werkgever wel erg veel extra loonkosten gaat betalen
als een werknemer er een stapje op vooruitgaat, terwijl die werknemer daar
weinig van ziet. De armoedeval is dan min of meer verplaatst van de uitkeringssituatie
naar de arbeidsmarkt zelf. Dan heb ik het nog niet over de afbouwproblemen
en de wigproblemen die met de huursubsidie samenhangen. Daarom zijn wij tegen
een dergelijk systeem, althans zolang wij in Nederland dit soort hoge marginale
tarieven kennen.Ik wil er overigens aan herinneren dat het benutten van het arbeidskostenforfait
als instrument ter bevordering van de arbeidsmarkt geheel gebaseerd is op
het erfgoed van de heer Andriessen, toen nog geen minister zijnde. Dat is
verder zeer gepropageerd door minister dr. B. de Vries, toen minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat gebeurde overigens in een situatie waarin
niet zozeer het arbeidsaanbod knellend was als wel de arbeidsvraag tekortschoot.
Beide heren zagen er toen al belangrijke voordelen van om op die manier de
werkgelegenheid in Nederland te bevorderen. Dat argument is alleen maar sterker
geworden nu het probleem zich heeft verschoven van een te kleine vraag naar
arbeid naar een te klein aanbod van arbeid. De heer Reitsma werpt dus heel
wat geestesgoed van zich af als hij het arbeidskostenforfait en de effecten
daarvan op de arbeidsmarkt bagatelliseert.De heer Reitsma (CDA):Ik ken mijnheer B. de Vries ook als een heel sociaal bewogen iemand. Hij
heeft het arbeidskostenforfait naar mijn mening vooral gebruikt als instrument
om ook enige inkomenspolitiek te voeren. Het was dus niet alleen toegespitst
op het arbeidsmarktbeleid. Ik wil die discussie nu echter niet aangaan, want
dat kunnen wij beter in een ander debat doen. Ik ben wel overtuigd van een
paar elementen die de minister aandroeg. Maar ik blijf erbij dat hij een paar
andere elementen laat liggen als het gaat om het scherper en gerichter inzetten
van de belastingmiddelen.Minister Zalm:Daar kun je op twee manieren naar kijken. Je kunt je de vraag stellen:
welke groepen in Nederland wil ik een extra inkomensvoordeel geven? Daar is
het kabinet ook niet echt vies van, zoals bleek bij de jonggehandicapten.
Deze zogenaamde Wajong'ers zijn qua koopkrachtverbetering goed in de bloemen
gezet, als ik het zo mag zeggen. Dat heeft een puur sociale dimensie, want
wij hadden niet de illusie dat wij daarmee het arbeidsmarktprobleem zouden
verhelpen. Maar het nu aan de orde zijnde element was niet primair bedoeld
als koopkracht- of inkomensondersteuning, maar wel om de overstap van niet-werken
naar werken aantrekkelijker te maken. Daar zit een goed economisch mechanisme
achter. Zoals ik al zei, vloeit ook de kern van de werkgelegenheidseffecten
van de belastingherziening 2001 voort uit dit element.Mevrouw Giskes (D66):Ook D66 heeft tot op heden het idee van de EITC bepaald niet verlaten.
Maar los daarvan gaat het ons niet zozeer om de vraag of wij wel of geen verschil
tussen werkenden en niet-werkenden willen maken. Het is veeleer de vraag hoelang
wij daarmee moeten doorgaan. De motivatie daarvoor wordt steeds alleen aan
modelmatige berekeningen ontleend. Dat heeft natuurlijk zo zijn grenzen. In
het verlengde van de opmerkingen en de motivatie van de minister vraag ik
hem of de voorgestelde verhoging van het arbeidskostenforfait straks één
op één moet terugkomen in de arbeidskorting.Minister Zalm:Het nu ingezette instrumentarium heeft een tweeledig karakter. Aan de
ene kant beogen wij hiermee het arbeidsaanbod te bevorderen. Aan de andere
kant bekijken wij de hele mix van premievaststelling, terugsluizing en dergelijke
ook op zijn inkomenseffecten. Zeker nu de Kamer ons plan verder vervolmaakt
heeft, meen ik dat iedereen gelukkig is met de inkomenseffecten die op tafel
liggen voor het jaar 2000. Dat geldt althans voor de coalitiefracties. Laat
ik mij daartoe beperken, want anders zal de heer Vendrik wellicht bepleiten
dat hij nog wel een stukje verder had willen gaan. Verder is bij de onderhandelingen
over het regeerakkoord tamelijk langdurig gesproken over het belastingplan
2001 dat toen nog het belastingplan voor de 21ste eeuw heette, om te bekijken
of dit er qua inkomenseffecten een beetje redelijk uitkwam.
Ik dacht dat iedereen ook daarover tevreden was. Daar is althans een akkoord
over bereikt. Nu ligt het voor de hand dat, als je tevreden bent over het
plan voor 2000 en je tevreden was over datgene wat je in 2001 dacht te gaan
doen, de optelsom van beide ook tot tevredenheid leidt. Oftewel: als je de
effecten voor 2000 van het plan dat wij nu hebben liggen, moet superponeren
op het plan voor 2001, dan doe je dat op een inkomensneutrale wijze. Dat betekent
dat de hoofdmoot van het arbeidskostenforfait zal gaan naar arbeidskorting.
Je houdt evenwel iets over, als je dat aan de onderkant op gelijke wijze omzet
in arbeidskorting. Ik ben het met de heer Bos eens dat het voor de hand ligt
om dit straks als centraal instrument te gaan gebruiken, ook in verband met
de Raad van State etc. Het lijkt logisch om datgene wat je overhoudt, te gebruiken
voor schijfverlenging of schijfverlaging om de koopkrachteffecten voor de
inkomens in de hogere schijven, zoals die nu in het belastingplan voorliggen,
te reconstrueren.Dat is de basisgedachte: een inkomensneutrale omzetting van de wijzigingen
die wij nu voor 2000 hebben voorgesteld, naar de nieuwe situatie. Ik dacht
dit ook ongeveer de lijn is die de minister-president hier tijdens de algemene
beschouwingen uiteengezet heeft. Naar mijn gevoel ligt dit voor de hand. De
hoofdmoot van die 630 mln. zal dus naar de arbeidskorting gaan. Wat je hierdoor
overhoudt in de 50%- en 60%-schijven, kun je gebruiken om de inkomenseffecten
daar anderszins te bereiken door schijfverlenging of tariefsverlaging. Dat
is een technische exercitie waar wij over ruim een jaar over komen te spreken.
Ik wil althans aanbevelen dat wij die discussie nu niet en detail voeren,
maar als uitgangspunt kiezen dat wij naast de plannen voor 2001, zoals die
in het grote wetsvoorstel liggen, de wijzigingen die wij voor 2000 hebben
aangebracht, over een jaar op een technische wijze inkomens- en budgetneutraal
vertalen naar het nieuwe systeem.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik probeer het goed te begrijpen. Moet ik uit dit verhaal
opmaken dat nu al duidelijk is dat het bedrag van zo'n ƒ 1500 dat nu
aan arbeidskorting in de plannen voor de 21ste eeuw zit – ik vind dat
inderdaad een veel mooiere benaming – omhoog zal gaan, gegeven deze
verhoging?Minister Zalm:Voorzitter! Het is even lastig om die dingen aan elkaar te knopen. Wij
hebben er op Financiën ook over zitten nadenken hoe wij het een en ander
moesten doen. Als je kijkt naar ons plan voor 2001, dan zie je dat dit plan
eigenlijk een vergelijking trekt met het belastingtarief in 1999 en niet dat
in 2000. Het laatste kenden wij toen namelijk nog niet. De inkomenseffecten
van het nieuwe systeem zijn dus eigenlijk ook te vergelijken met die in 1999.
Als wij de tarieven in 2000 hetzelfde hadden gelaten, dan hadden wij geen
probleem gehad. Wij hebben in 2000 echter ook iets additioneels gedaan. En
dat moet je optellen bij de wijzigingen die wij al hebben voorgesteld in het
kader van het plan voor de 21ste eeuw, om uit te komen op een inkomensmutatie
2001-2000 die gewoon identiek is aan datgene wat wij de Kamer hebben voorgelegd.
Wij moeten de tariefwijzigingen die wij nu voor 2000 hebben voorliggen, dus
op een inkomensneutrale wijze vertalen naar het nieuwe systeem. En dat is
een typisch ambachtelijk klusje dat wij kunnen doen ter gelegenheid van het
belastingplan 2001, zoals wij dat in augustus in een reguliere procedure aan
de Kamer zullen voorleggen. Dat behoeft nu niet het grote debat over het grote
plan en zijn structuur te beïnvloeden.Het is echter ook niet zo dat je het op een heel andere manier kunt aanwenden.
Wat wij hebben gedaan, zit namelijk wel in de koopkrachtcijfers voor 2000.
Als je dat niet op dezelfde wijze zou optellen bij het plan voor 2001, dan
krijg je inkomensmutaties die je niet beoogd hebt. Als je de 630 mln. zou
besteden aan bijvoorbeeld de Wajong, dan heeft dat tot gevolg dat iedereen
die nu een plusje heeft gehad vanwege die 630 mln., in 2001 een min krijgt,
vergeleken met het plan dat er nu ligt. Dat is niet de bedoeling, althans
niet van het kabinet. Ik denk ook niet dat dit oorspronkelijk de bedoeling
van de Kamer was.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Zegt de minister met zoveel woorden dat de voorgestelde arbeidskorting
in de huidige plannen te beperkt is om het gewenste effect te bereiken? Waarom
zou je niet volstaan met het bedrag van ongeveer ƒ 1500?Minister Zalm:Voorzitter! Stel dat je wat betreft het minimum, de minimumloners, modaal
en twee keer modaal tevreden bent over de koopkrachteffecten voor 2000, in
vergelijking met 1999. Je kunt die bij nader inzien niet ongedaan maken of
veranderen door de daarvoor bestemde bedragen een heel andere aanwending te
geven. Doe je dat wel, dan beïnvloed je het koopkrachtbeeld 2001 ten
opzichte van 2000. Ik geef overigens toe dat dit een technisch debat is. Wij
moeten, ten opzichte van het plaatje voor 2001 dat in het grote plan zit,
het volgende doen. De wijzigingen die wij tussentijds hebben aangebracht voor
2000 – die hebben betrekking op het belastingplan dat nu voorligt en
de premie – moeten wij op een inkomensneutrale wijze verwerken. De meeste
dingen gaan vanzelf. Bij de premies is er ook weinig veranderd. Bij andere
zaken kan het instrument zijn veranderd. Het arbeidskostenforfait kennen wij
niet meer. Dat is althans afgegrendeld tot een bepaalde hoogte. Dat wil zeggen
dat wij de arbeidskostenforfaitverhoging op een andere wijze zo goed mogelijk
vertalen naar inkomensneutraliteit. Ik denk dat wij heel dicht in de buurt
kunnen komen, maar het vergt een aparte exercitie.Voorzitter! Excuus voor dit technische en lange betoog, maar ik ben al
blij dat ik zelf door heb hoe het zit. Ik hoop enigszins te hebben uitgelegd
hoe het volgens mij in elkaar zit. Voorzover dat niet het geval is, deel ik
mee dat wij over een klein jaar opnieuw een technische vertaling zullen maken.
Dan kan de Kamer zien dat de inkomenseffecten die wij voor 2001 hebben beoogd
ten opzichte van 2000 er daadwerkelijk uitrollen.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Gaat de minister nog meer zeggen over de EITC? Zojuist besprak
hij die in een aantal bijzinnen.Minister Zalm:Voorzitter! Ik was niet van plan de EITC aan een nadere beschouwing te
onderwerpen. Daarover wij hebben wij al langdurig gesproken bij de algemene
financiële beschouwingen. Meer wijsheid kan ik niet te
berde brengen; de heer Vendrik ook niet, vrees ik.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Wat mij betreft wordt dit een heel langdurige affaire, want
de EITC is het waard. Ik constateer tot mijn genoegen dat er ook bij D66 nog
steeds warme gevoelens leven voor deze specifieke belastingkorting.In de schriftelijke behandeling hebben wij de minister van Financiën
gevraagd, omdat hij bij de algemene financiële beschouwingen zo'n probleem
had gemaakt van de marginale wig, of hij daar nog eens inzicht in kon geven.
Wat blijkt nu? Die marginale wig blijkt vlak boven het minimumloon –
dat is 67% van het gemiddelde inkomensniveau, ongeveer ƒ 34.000 bruto
per jaar – lager te zijn dan in een aantal ons omringende landen. Waar
is die wig wel hoog? Bij modaal, maar dan werkt de EITC niet meer. Die is
dan al afgebouwd. Het probleem van modaal wordt dus gepakt.De voorzitter:Uw korte vraag luidt dan...De heer Vendrik (GroenLinks):Ik wil hier graag de reactie van de minister op, want de argumentatie
is niet helemaal helder. Het probleem van de marginale weg is niet zo groot
als de minister veronderstelt. In de analyse van het CBP over de earned income
tax credit is het effect van een hogere marginale wig meegenomen. Per saldo
is er een buitengewoon groot werkgelegenheidsvoordeel. Er is dus iets raars
aan de hand met de analyse van het CPB als de minister volhardt in zijn weigering
om dit verder in overweging te nemen.Minister Zalm:Voorzitter! Het gaat niet om de vergelijking met België, Duitsland
of Oostenrijk, want daar hebben ze geen EITC. Je moet een vergelijking trekken
met Amerika. Daar hebben ze een standaard marginaal tarief van ongeveer 28%.
Stel dat je van 28% naar 48% gaat. Dat is iets heel anders dan dat je van
60% naar 85% gaat. Dat zijn enorme verschillen. Ik weet niet welke wig de
heer Vendrik hanteert. Is die inclusief of exclusief pensioenpremies, inclusief
werkgeverslasten of exclusief werkgeverslasten? De integrale marginale wig,
dus inclusief werkgevers- en werknemerspremies, werknemersverzekeringen en
volksverzekeringen, ligt vanaf het minimumloon al dicht bij de 60%, zeker
als daar ook de SPAK bij betrokken worden. Ik weet overigens niet welke cijfers
de heer Vendrik gebruikt.De heer Vendrik (GroenLinks):Die komen uit de nota naar aanleiding van het verslag.Minister Zalm:Dat betreft de OESO-vergelijking, dus zonder pensioenpremies.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat neemt niet weg dat er een indruk wordt gegeven van de hoogte van de
marginale wig bij inkomens rond het minimum. Op die inkomens heeft de EITC
het meest effect en ik geef toe dat daarbij het probleem van de marginale
wig een rol speelt. Nederland neemt echter op dat terrein geen uitzonderlijke
positie in.Minister Zalm:U haalt uw voorbeeld uit de VS. Daar heeft de EITC wonderbaarlijke effecten
op de werkgelegenheid. In de VS is het marginale basistarief echter aanzienlijk
lager dan in Nederland. Als in ons land vanaf het minimumloon aan marginaal
tarief zou gelden van 30%, was dit een interessant instrument geweest. Bij
een marginaal tarief van tegen de 60% is dat niet het geval.De heer Vendrik (GroenLinks):Het CPB heeft de EITC doorgerekend en is tot de conclusie gekomen dat
er sprake zal zijn van een flinke toename van de werkgelegenheid. Het effect
van de overstap van uitkering naar loon wordt dan namelijk veel groter. Ik
acht dit effect vele malen belangrijker dan het probleem van de marginale
wig.Minister Zalm:Dit komt mede omdat de marginale wig een zeer bescheiden plaats, zo niet
geen enkele plaats in de modellen van het CPB inneemt. Die beperking wordt
ook door het CPB erkend. De invloed van scholing, van verandering van baan
en van extra inspanning is heel moeilijk in die modellen onder te brengen.
Het effect van de EITC is hetzelfde als van de arbeidskorting of van het arbeidskostenforfait,
namelijk het aantrekkelijker maken van het aanvaarden van werk. De heer Vendrik
spitst de inzet van de maatregel toe op de onderkant van het loongebouw. Op
die manier kan met eenzelfde bedrag aan inkomensverlichting een groter gat
gecreëerd worden tussen werk en uitkering. Dit heeft dan ook een groter
effect op het arbeidsaanbod. Bij al de marginale tariefsproblemen die wij
al kennen en de armoedeval – de huursubsidie, de afbouw van kwijtscheldingsregelingen
en dergelijke – wordt dan echter een nieuw probleem geschapen. Wij hebben
de nok bereikt van het gebouw van inkomensafhankelijke regelingen, van subsidies
en van wiggen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.Voorzitter! De heer Reitsma heeft tot mijn verdriet opgemerkt dat de scheiding
tussen inkomsten en uitgaven minder strikt kan zijn. Hij stelt zich op dat
punt minder dogmatisch op. Sinds 1994 is deze strikte scheiding een van de
hoekstenen van het begrotingsbeleid. Ik vind het jammer dat de heer Reitsma
begint met het wegkrabben van cement tussen de stenen.De heer Reitsma (CDA):De CDA-fractie heeft altijd gezegd dat het verstandig was om de Zalmnorm
te hanteren en gedurende een aantal jaren ook die strikte scheiding. Op die
manier wordt goed bewaakt dat er niet in de kas wordt gegraaid. Alle steun
daarvoor.Minister Zalm:Dank u wel.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! De minister moet erkennen dat dit systeem enkele nadelen heeft.
Hij moet ook erkennen dat soms die strikte scheiding even losgelaten moet
worden omdat er andere prioriteiten moeten worden gesteld. Het scherpe financiële
beleid moet echter wel behouden blijven. Bij de financiële beschouwingen
heeft de minister al gezegd, niet deze kant op te willen. Ik stel dit punt
echter opnieuw aan de orde, want ik heb het gevoel dat sommige coalitiefracties
deze discussie wel aan willen gaan.Minister Zalm:Voorzitter! De heer Reitsma geeft haarfijn aan dat hij aan de hoekstenen
van mijn begrotingsbeleid wenst te rommelen. Dat doet GroenLinks overigens
ook graag, maar die fractie komt er tenminste rond voor uit. Het belangrijke
en nieuwe element van het begrotingsbeleid sinds 1994 is de strikte scheiding
tussen inkomsten en uitgaven. De Fransen hebben dit inmiddels geïmporteerd.
Dit beleid heeft daar meer succes dan andere beleidsonderdelen. Ik ben er
zeer trots op dat Frankrijk dit heeft overgenomen. De heer Reitsma mag erop
wijzen dat andere partijen afstand willen nemen van dit beleid. Zijn partij
zit in de oppositie, dus hij hoeft mij ook helemaal niet te steunen. Maar
hij moet niet net doen alsof hij de behoedzame uitgangspunten van mijn begrotingsbeleid,
zoals dat in het regeerakkoord is afgesproken, steunt, terwijl hij de scheiding
van inkomsten en uitgaven in het begrotingsbeleid, zoals dat sinds 1994 wordt
toegepast, afwijst. Hij heeft het volste recht om daar afstand van te nemen.
Hij is niet gebonden aan het regeerakkoord. Maar je kunt niet het meel in
je mond houden en tegelijkertijd blazen.De heer Reitsma (CDA):Mag ik twee voorbeelden noemen?1. Als u op een gegeven moment zegt dat u een x-bedrag wilt uittrekken
voor een goed doel, dan kunt u vanwege die scheiding geen scherpe afweging
maken of u dat via subsidie of via de belastinguitgaven zult doen, terwijl
dat uit het oogpunt van effectiviteit wel zou moeten.2. Er kunnen zich situaties voordoen waarin het zo goed gaat in Nederland
dat je de afweging wilt maken of je een verdere lastenverlichting zult doorvoeren
of dat je zult inspelen op de grote zorg die er in de samenleving is ten aanzien
van onderwijs en zorg. Door de zware scheiding kunt u die afweging niet maken.
Ik vind dat bezwaarlijk, hoewel ik tegelijkertijd erken dat uw voorstel ook
een aantal goede kanten heeft als het erom gaat de uitgaven in bedwang te
houden.Minister Zalm:Voorzitter! De heer Reitsma noemt twee argumenten waarom hij het niet
met het begrotingsbeleid van het kabinet eens is. Dat is zijn goed recht,
maar hij moet dan niet net doen alsof hij het er wel mee eens is. Hij is het
er dus niet mee eens. Hij wil op ieder moment de keuze kunnen maken, terwijl
het kabinetsbeleid een zekere botheid heeft. Ik geef dat toe, maar elk begrotingsbeleid
dat een strikte scheiding maakt tussen uitgaven en inkomsten heeft die botheid.
Er zijn altijd posities te bedenken waarbij je je kunt afvragen of iets niet
vreemd is. Als je echter geen begrotingsbeleid hebt met een zekere botheid,
dan houd je geen beleid meer over. Dan mag je elke dag op elke plek met ieder
lid van het kabinet of de Kamer discussiëren over de vraag of je niet
nog een beetje dit of een beetje dat zou moeten doen. Een zekere botheid is
het kenmerk van dit type begrotingsbeleid, overigens ook het begrotingsbeleid
zoals dat in het verleden succesvol is gevoerd door mensen als Zijlstra. Het
is niet altijd volstrekt logisch. Het is niet op ieder moment verdedigbaar,
maar je moet nu eenmaal een zekere robuustheid en globaliteit in je beleid
hebben. De heer Reitsma wil dat niet. Hij neemt daar afstand van. Dat is zijn
goed recht, maar je kunt geen twee dingen tegelijk doen. Aan de ene kant afstand
nemen van het begrotingsbeleid omdat je meent dat je goede argumenten hebt
om te vinden dat dat beleid niet goed is en tegelijkertijd zeggen dat je het
steunt. Dat gaat dus niet.Voorzitter! Ik weet niet in hoeverre we in de schriftelijke beantwoording
zijn ingegaan op de aardgas- en de olieprijs. Het gevolg van de huidige olieprijs
voor de gasprijs kleinverbruikers per 1 januari is dat deze 3 cent omhoog
gaat, van 54 cent naar 57 cent. Daarop komt dan nog die 3 cent energieheffing,
die overigens weer helemaal teruggesluisd wordt. Dat zijn de effecten in de
sfeer van de gasprijs. De olieprijs is op dit moment hoog, maar over het hele
jaar genomen kunnen wij constateren dat de olieprijs in 1998 uiteindelijk
lager is uitgevallen dan in het regeerakkoord was gepland. Het gemiddelde
voor 1999 ligt enigszins boven de planning in het regeerakkoord. We moeten
niet vergeten dat we aan het begin van het jaar nog in de buurt van de 10
dollar zaten. Wat de prijs in 2000 en 2001 is moeten we afwachten. De mensen
die daar noodgedwongen prognoses voor maken, zeggen dat deze prognoses niet
al te veel zeggen over de werkelijke ontwikkeling van de olieprijs. De heer
Reitsma kan met zijn opmerking dat er een grens zit aan de portemonnee, niet
doelen op de regulerende energiebelasting. Deze wordt helemaal teruggesluisd
en doet de burger dus geen kwaad.Voorzitter! We spreken met enige regelmaat over de gedragseffecten van
belastingen. Het gaat dan meestal over de goede effecten die een belastingverlaging
heeft. De heer Schutte heeft enigszins bagatelliserend opgemerkt dat het arbeidskostenforfait
1,5 ton per arbeidsplaats kost. Belastingheffing hangt evenals belastingverlaging
primair samen met de financiering van de overheidsuitgaven. Dat er ook neveneffecten
zijn is een tweedeordekwestie. Bij indirecte belastingen, zeker met een groen
tintje, komen we in de bijzondere situatie dat we genoodzaakt worden het bewijs
te leveren – de heer Bos heeft daar verstandige dingen over gezegd –
dat een belasting iets goeds uitricht. Niemand vraagt mij ooit waarom het
heffen van loonbelasting bijvoorbeeld goed is voor de werkgelegenheid. Ik
zal dan zeggen dat dit in het geheel niet het geval is, maar dat ik wel aan
mijn geld moet komen. Een verlaging van de loonbelasting is goed voor de werkgelegenheid.
Zodra gesproken wordt over energieheffing of benzineaccijns – omdat
er belasting geheven moet worden met als nevenargument dat dit ook nog enigszins
goed is voor de allocatie of voor het milieu – moeten de bewijzen worden
geleverd dat die belastingheffing goed is voor de economie. Naar mijn mening
is dat paradoxaal. Het is mooi als wij belasting zouden heffen die nergens
slecht voor is en het is heel fijn als zij ook nog iets goeds uitricht, maar
om daar nu alles aan af te meten... Ik reageer hiermee overigens niet zozeer
op een opmerking van de heer Schutte, als wel op kritische opmerkingen van
anderen over het bewijs dat milieuheffingen goede effecten hebben. Mijn ervaring
is dat ik dat bewijs van geen enkele belasting ooit hoef te leveren, behalve
als wij denken dat de belastingheffing toevallig ook nog goed is voor het
milieu. Een stabiele grondslag is al heel wat, dat deze moeilijk te ontgaan
is, is ook al heel wat en dat deze inkomenspolitiek inpasbaar is, is zeker
heel wat voor een belasting. Als de heffing dan ook nog eens goed voor het
milieu is, dan heb je een prachtbelasting te pakken.De heer Schutte (GPV):Voorzitter! Dit is een nuchter verhaal. Wij moeten dan ook niet primair
uitdragen dat het, zeker als er vraagtekens bij geplaatst worden, om een vergroeningsmaatregel
gaat die ook nog andere effecten heeft, maar dat het een keuze is op grond van inhoudelijke overwegingen, waarbij wij hopen dat de maatregel
ook nog iets betekent voor het milieu.Minister Zalm:Voorzitter! Mijnheer Schutte heeft misschien een punt. Wellicht zijn wij
soms iets te enthousiast en accentueren te veel dat een en ander aardig is
voor het milieu. De elementen die de basis voor het belastingplan voor de
21ste eeuw vormen, zijn een verschuiving van direct naar indirect, stabielere
grondslag, gemakkelijker controle en moeilijker te ontwijken. Ten aanzien
van enkele onderdelen – dat geldt niet voor de BTW – zoals ten
aanzien van grondwater, benzineaccijns, regulerende energieheffing, zijn wij
van mening dat deze niet slecht en misschien zelfs wel goed voor het milieu
kunnen zijn. Wij vinden dat mooi meegenomen, maar het debat mag daar niet
op gefocust worden. Mijn reactie op de conclusie dat, als dat niet haarfijn
bewezen kan worden en het dus een slechte belasting is, is dat iedere belasting
dus slecht is, maar zij moet toch geheven worden.Ik kom hiermee op het punt belastingverlagingen. Het is prettig als de
burger minder belasting hoeft te betalen. Dat er dan ook nog mooie werkgelegenheidsaspecten
aan de onderkant van de arbeidsmarkt ontstaan, is nog eens extra aardig. In
die zin is de vergelijking van de heer Schutte tussen een belastingverlaging
en het aantal guldens dat nodig is per arbeidsplaats en andersoortige instrumenten
van arbeidsmarktbeleid niet helemaal eerlijk. Als bijvoorbeeld geld wordt
gestoken in de arbeidsvoorziening, treedt niet hetzelfde effect op als bij
een breed uitgevallen lastenverlichting voor de burgers, zodat zij iets meer
te besteden hebben.Het kabinet richt zich overigens niet eenzijdig op het arbeidskostenforfait
of op de arbeidskorting, integendeel. Als het budget wordt gerelateerd aan
het dalend aantal werklozen, is er zelfs sprake van een toenemende intensiteit
van het instrumentarium voor de sluitende aanpak, scholing enzovoorts. Wij
hopen dat door meer marktwerking in het nieuwe stelsel, waarover nu druk wordt
gediscussieerd, het instrumentarium nog effectiever kan worden aangewend en
daardoor de werking op de arbeidsmarkt kan verbeteren. De resultaten van de
combinatie van lastenverlichting enerzijds en een behoorlijk arbeidsmarktinstrumentarium
anderzijds zijn niet alleen dat de werkloosheid daalt, maar ook dat de langdurige
werkloosheid daalt. De mix is dus niet zo ongelukkig.De heer Reitsma heeft gevraagd of ik nog lid ben van de VVD. Ik kan dat
bevestigen. Dat is nog steeds de goedkoopste partij van Nederland. Men begrijpt
dat ik mij daar als minister van Financiën zeer bij thuis voel.De heer Reitsma (CDA):Ik had niet door dat de VVD zo snel sponsors binnen had gehaald.Minister Zalm:Voorzitter! Van de VVD naar een VVD-bijeenkomst. Door een aantal afgevaardigden,
zoals de heer Vendrik en mevrouw Giskes, is gememoreerd dat ik op een VVD-bijeenkomst
iets gezegd zou hebben. Dat was echter na een VVD-bijeenkomst. Er zit toch
wel verschil tussen: vertel je iets op het toneel voor een VVD-zaal of zeg
je na afloop iets tegen een journalist door wie je wordt benaderd? Dat heeft
puur betrekking op de klankkleur en doet niets af aan de inhoud van het gezegde,
maar er is wel verschil tussen het maken van een act of het te woord staan
van journalisten na een bijeenkomst. Ik heb journalisten te woord gestaan
na een bijeenkomst. Zij vroegen mij hoe het met de middeninkomens zit en zeiden
dat dat de oplossing van dat probleem enkele tientallen miljoenen zou kosten.
Wij hebben op Financiën enkele exercities gemaakt en de conclusie was
dat wij wel 5 mld. voor de belastingoperatie hebben uitgetrokken – dat
is een belangrijk kernpunt van het regeerakkoord; ook de inkomenseffecten
voor allerlei groepen zijn een belangrijk onderdeel van het regeerakkoord –
maar dat alle partijen ongelukkig waren met het feit dat één
groep te weinig kreeg. Dat was de algemene teneur in de reacties onmiddellijk
na de presentatie van ons plan, de verdere uitwerking van het regeerakkoord:
de middeninkomens – met name alleenverdieners met een inkomen van ƒ
60.000 à ƒ 70.000 – kwamen er bekaaid af; iedereen zei
dat daar iets aan moest gebeuren. Dat hebben wij, als bewindslieden van Financiën,
gezegd en snel daarna heeft ook de minister-president dat gezegd. Dat vond
iedereen; ook alle partijen reageerden op die manier. Ik heb toen gezegd:
als je iets voor de middeninkomens wilt doen, praat je niet over tientallen
miljoenen, maar al gauw over 0,5 mld. à 0,75 mld.Er is natuurlijk een verbinding tussen de dossiers. Afgezien van het feit
dat wij hebben gezegd dat deze operatie 5 mld. gaat en mag kosten, staat in
het regeerakkoord immers de formule dat meevallers op het punt van de inkomsten
voor de helft naar het tekort gaan en voor de helft naar lastenverlichting.
Laten wij nou een inkomstenmeevaller hebben in de orde van grootte van 2,5
mld. in 1999! Weliswaar is de doorwerking daarvan nog niet bekend –
die zien wij begin volgend jaar – maar het moet wel heel gek lopen als
die meevaller in 2000 en 2001 plotseling opdroogt. Dan kom je al snel tot
de gedachte dat er een mogelijkheid is om datgene te doen wat iedereen wil:
de middeninkomens een betere positie geven. Als je het handig inricht, neem
je daarbij ook de bejaarden mee met een aanvullend pensioen in de orde van
grootte van ƒ 40.000, want zij zitten zelfs in de min. Ik ben dus niet
erg illegaal bezig als ik die dossiers zo combineer: aan de ene kant de algemeen
gevoelde wens van kabinet en Kamer om iets voor de middeninkomens te doen
en aan de andere kant de bekende, door iedereen geaccordeerde formules in
het regeerakkoord. De heer Reitsma is mij op dat punt dit keer goed te hulp
geschoten. De door mij gedane uitspraak lijkt mij dus niet heel opwindend.
Dat is dus wat ik beoogd en gezegd heb. Kabinetsvoorstellen moeten uiteindelijk
natuurlijk door de Kamer worden beoordeeld en bij iedere punt en komma heeft
de Kamer het laatste woord, zoals bij iedere wetgeving in dit land.De heer Vendrik (GroenLinks):U zegt het allemaal weer erg mooi.Minister Zalm:En het is nog waar ook.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij hebben al eerder gesproken over de wijze waarop het kabinet het veronderstelde
probleem van de middeninkomens gaat oplossen. Ik herinner mij enkele gelegenheden
waarop het kabinet heeft verzekerd dat die oplossing binnen die 5 mld. zou
worden gezocht. Als wij u goed hebben begrepen, is dat nu niet meer het geval.
Tijdens of na de bijeenkomst in Schoorl hebt u immers gezegd
dat in 1999 extra geld in de orde van grootte van 0,5 mld. à 0,75 mld.
binnenkomt, dat dit bovenop de 5 mld. komt en dat de coalitiepartijen voor
het overige rekening moeten houden met het kader van die 5 mld. Hebt u dat
nou wel of niet gezegd? Ik heb hier het ANP-bericht en daar staat dit allemaal
letterlijk in.Minister Zalm:De volgorde is natuurlijk omgekeerd. Als je, zonder af te willen doen
aan de door niemand bestreden inkomenseffecten voor de andere inkomensgroepen,
iets wilt doen voor de middeninkomens en als je ook die inkomens richting
1% vooruitgang wilt brengen – dat zul je waarschijnlijk niet helemaal
halen – moet je al gauw denken aan een bedrag van 0,5 mld. à
0,75 mld. aan belasting- en premiegeld. Je kunt immers een mix maken, want
ook de premies zijn een beschikbaar instrument. Dat heb ik gezegd. Tegelijkertijd
weet je dat er ten opzichte van de Miljoenennota een nieuw feit is, namelijk
de in de Najaarsnota vermelde meevaller in de orde van grootte van 1,5 mld.
aan belastingen en 1 mld. aan premies. Daar hebben wij die formules voor.
Die zijn de Kamer bekend en ze zijn – dacht ik – ook niet omstreden.
In de huidige omstandigheden wordt de helft bestemd voor het tekort en de
helft voor lastenverlichting. Dit betekent dat de ruimte voor lastenverlichting
groter is dan wij bij de opstelling van de Miljoenennota dachten. Ik begrijp
niet wat voor zonde ik bega als ik een verbinding leg tussen die twee dossiers.De heer Vendrik (GroenLinks):Het probleem is dat de minister in eerdere instantie tegen de Kamer heeft
gezegd dat het bij 5 mld. blijft. en dat claims van coalitiepartijen op het
belastingplan binnen dit bedrag van 5 mld. moeten worden gefinancierd. Hij
plust er nu echter 750 mln. bij. Volgens mij blijft het niet daarbij. Ik vrees
dat wij nu weer twee maanden praten over een budgettair kader van bijna 6
mld. en dan komt er weer wat bij. Dit maakt de politieke discussie onduidelijk.
Ik vind het ook niet prettig om er iedere keer als het ware achteraan te hobbelen.
Ik zou het chiquer vinden als het parlement als eerste wordt geïnformeerd.
Ik neem echter meer aanstoot aan het "salami-effect": iedere keer komt er
een plakje bij. De minister zal nu zeggen dat het belastingplan binnen het
bedrag van 5,75 mld. moet worden gefinancierd, maar ik vrees dat er straks
weer wat bij komt. Met die wijze van opereren kan het parlement toch geen
genoegen nemen?Minister Zalm:Voorzitter! Ik vind het raar wat de heer Vendrik zegt. Misschien houdt
hij zich nog te kort bezig met macro-economische prognoses en begrotingsbeleid.
Op een gegeven moment krijg je nieuwe gegevens en wordt de situatie anders.
Dat bleek bij de Miljoenennota toen wij meer ruimte kregen door de inkomstenmeevaller.
Inmiddels is de Najaarsnota aan het parlement gestuurd. Die liet een belastingmeevaller
van 1,5 mld. zien en een meevaller in de premies van 1 mld. Iedereen die een
klein beetje in het budget thuis is, weet dat dit doorwerkt. De verhoudingen
liggen nu anders dan ten tijde van de indiening van de Miljoenennota, respectievelijk
bij de algemene politieke beschouwingen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit betekent dus dat het bedrag van 5 mld. van tafel is. De helderheid
die vanavond wordt geboden, is dat de belastingherziening in 2001 waarschijnlijk
veel meer zal kosten als de lastenverlichting gefinancierd wordt uit meevallers
aan de inkomstenkant. Dit laat zich voorspellen als wij kijken naar de cijfers
over de Nederlandse economie die vanochtend in Europa zijn gepubliceerd. De
groei ligt structureel boven de 3%, de meevallers vliegen ons dus om de oren.
Dit betekent dat wij straks over een pakket van 7, 8 of 9 mld. praten. Dat
is de politieke realiteit. De minister moet dit niet ontkennen, want volgens
mij is dit de enige conclusie die ik uit zijn opmerkingen kan trekken. Die
5 mld. is van tafel en wij praten over een veel ruimer kader voor lastenverlichting
dan tot nu toe het geval was.Minister Zalm:Voorzitter! Dat is in ieder geval niet mijn inzet. Mijn inzet is om zo
dicht mogelijk bij die 5 mld. te blijven. Het kabinet wil dat ook. Voordat
wij ons plan aan de Kamer zonden, was het ons ook al bekend dat de middeninkomens
er noch in het regeerakkoord, noch in onze plannen goed afkwamen. Dit gold
ook voor de bejaarden met een behoorlijk aanvullend pensioen. Wij waren op
dat moment echter niet in staat om met het budget dat ons ter beschikking
stond, al die doelen op een evenwichtige manier te bereiken. Andere, kleinere
problemen hebben wij wel opgelost, zoals de wens om bij de arbeidskorting
van 70% minimumloon naar 50% over te gaan. Dit kon nog wel met enige pijn
en moeite worden ingepast. De problematiek van de middeninkomens lag er echter
nog. Iedereen was verder tevreden over de inkomenseffecten over de hele linie,
behalve op dit punt. Je kunt dan natuurlijk gaan schuiven, maar dat betekent
dat elders de inkomenseffecten die in het regeerakkoord zijn opgenomen, verslechteren.
Op die manier blijf je binnen de afgesproken 5 mln. De heer Vendrik kan dan
zeggen: had dat maar gedaan, maar dat is lastig als iedereen behalve die ene
groep tevreden is over de inkomenseffecten. Wanneer er dan vervolgens toch
wat ruimte ontstaat, probeer je met een zo'n beperkt mogelijk bedrag de gewenste
reparatie aan te brengen. Naar mijn mening praat je dan toch al gauw over
een bedrag van 0,5 of 0,75 mld. Het was de algemene, breed gedeelde wens van
de Kamer en het kabinet om dit probleem op te lossen. Wij gaan ervan uit dat
voor het overige alle andere wijzigingen tegen elkaar worden uitgeruild en
dat het hiertoe beperkt blijft. Ik ben het met de heer Vendrik eens dat het
om een groot bedrag gaat voor één jaar. Als men iets meer wil
doen dan 5, 5,5 of 5,75, moet men toch een keer ophouden, omdat het anders
om zeer grote bedragen gaat en er een groot contrast ontstaat tussen 2001
en 2002. Voor het laatste jaar staat in de Miljoenennota minder dan 1 mld.
aan ruimte. Ik zou graag nog wat meer ruimte reserveren voor 2002. Met andere
woorden: wij houden het zo beperkt mogelijk en spitsen het toe op het onderdeel
waaraan volgens iedereen iets moet worden gedaan. Dat was mijn naïeve
gedachte.De heer Bos (PvdA):Met de minister zijn wij het eens dat het een goede zaak is dat wij dit
geld überhaupt te verdelen hebben. Ook zegt hij terecht dat wij met z'n
allen hebben gezegd dat er bepaalde groepen zijn die een extra steun in de
rug kunnen gebruiken; dat noemen we dan de middeninkomens.
Niettemin stel ik enkele vragen ter verduidelijking.Is de minister het met mij eens dat de uiteindelijke kosten, verbonden
aan deze reparatie, afhankelijk zijn van de definiëring van de groep
en van de te kiezen technische oplossing? De minister heeft een mooie rekensom
gemaakt waaruit blijkt wat het kost bij het alternatief dat hij blijkbaar
voor ogen heeft. Misschien kan hij ook aangeven wat het kost wanneer ervoor
wordt gezorgd dat mensen met een deeltijdbaan volwaardig meeprofiteren van
de belastingherziening en wanneer ervoor wordt gezorgd dat alfahulpen niet
nodeloos de dupe worden van die herziening. Mijn laatste vraag – en
dat is in feite de enige die de minister behoeft te beantwoorden – is
of ook hij niet vindt dat wij bij het einde van de rit al deze vragen integraal
op een verantwoorde wijze moeten beantwoorden.Minister Zalm:Voorzitter! De heer Bos heeft helemaal gelijk als hij over deze samenhang
spreekt. Echter, het komt maar heel weinig voor dat er één onderwerp
is dat door de drie coalitiepartijen volop als een groot probleem wordt gezien.De heer Bos (PvdA):Dan wijs ik u toch even op de Kamerbreed aangenomen motie over de alfahulpen
en mensen met een beperkte deeltijdbaan.Minister Zalm:Daar komen wij ook op, wat ons betreft. Zeker.De heer Vendrik (GroenLinks):Maar komt er dan ook 1 mld. voor de derde pijler, de pensioenen? Ook wat
dat betreft leeft kamerbreed het gevoelen dat dat wat aan de korte kant is.Minister Zalm:Als de Kamer het prettiger vindt om maar weer naar nul terug te gaan,
vind ik dat óók prima. Ik dacht in mijn onschuld dat het eerste
wat alle fracties riepen, was: aan die middeninkomens moet iets worden gedaan.
De minister-president heeft het geroepen en wij vonden dat ook zelf. Het is
een kwestie die heel moeilijk via verschuivingen kan worden opgelost omdat
dan geld wordt weggehaald bij andere inkomensgroepen, en wij hebben integrale
koopkrachtplaatjes inclusief de effecten van aftrekposten. Iedereen was erg
tevreden over alle inkomenseffecten, behalve dan dit onderdeel. Wellicht ben
ik wat naïef geweest, maar ik proefde toch dat dit een voor de hand liggende
zaak zou zijn, zij het zo beperkt mogelijk. Ik ben het eens met iedereen die
mij aanspoort tot matiging. Het is al een groot bedrag en wij moeten het niet
in de richting van 7 of 8 mld. gaan opstuwen. Dat zou overkill zijn. Ik ben
geen gelovige in al die bestedingstheorieën en macro-economie, maar er
zit een zekere grens aan de lastenverlichting die men in één
jaar kan nastreven.Mevrouw Giskes (D66):Ik ben de laatste om de minister van zijn onschuld te willen beroven,
maar desondanks houd ik hem voor dat, als hij zo goed weet welk bedrag ongeveer
nodig is voor deze correctie, het wel leuk is om te weten aan welke inkomensverbetering
er voor dat bedrag wordt gedacht. Op welke manier wil de minister een en ander
tot stand brengen? Pas als wij dat weten, kunnen wij nagaan of dit een goed
idee is.Minister Zalm:Voorzitter! Het feit dat ik een zekere marge heb genomen, duidt er al
op dat de vormgeving nog niet precies vaststaat. Daarover zullen wij nog in
het kabinet moeten spreken. Er is al in meer algemene zin over gesproken,
ook naar aanleiding van de Najaarsnota, en wij hebben varianten doorgenomen
met de collega's van Sociale Zaken en van Economische Zaken, maar een concreet
voorstel is er nog niet. Ik heb een indruk willen geven van de orde van grootte
waaraan moet worden gedacht. Heb ik dan "plus vijf" in het hoofd? Neen, voorzitter.
Men zat dicht tegen de nul aan. Bejaarden met een klein aanvullend pensioen
kwamen zelfs onder die nul uit. Je denkt dan meer in de richting van één.
Intern hebben wij daarover wat sommetjes gemaakt. In een later stadium komen
wij met echte voorstellen bij de Kamer.De heer Reitsma (CDA):De minister van Financiën kan van mij best het compliment krijgen,
dat hij op het verzoek van de Kamer om iets te doen voor de middeninkomens
positief heeft geantwoord. Ik vind dat wij over het totaal aan middelen dat
wij uittrekken voor de herziening van de belastingoperatie, maar moeten spreken
als het plan integraal aan de orde is.De voorzitter:En uw vraag over het belastingplan 2000, want dat zijn wij aan het bespreken?De heer Reitsma (CDA):Is de minister in staat om het voorstel dat hij doet ruimschoots voor
de tweede schriftelijke ronde aan de Kamer kenbaar te maken, zodat wij het
inhoudelijk op zijn merites kunnen beoordelen? Dan zien wij welke uitwerking
het heeft. Op basis daarvan kunnen wij dan een nadere gedachtewisseling voeren.Minister Zalm:Wij streven ernaar om onze gedachten over de wijzigingen, mede naar aanleiding
van het maatschappelijk debat en in het bijzonder naar aanleiding van de inbreng
van de Kamer, over te brengen in een brief. Wij weten dan waar wij over spreken.
Ik kan dat niet goudgerand toezeggen, maar het is onze inzet. Wij moeten dit
soort zaken natuurlijk ook in het kabinet bespreken. Het hangt er ook van
af of het daar vlot of niet.De heer Van der Vlies sprak behartigenswaardige woorden over de timetable,
zeker nu er twee zaken samenlopen. Over het ene wetsvoorstel hebben wij tien
keer zoveel vragen gehad als over het andere, maar 2600 vragen plus 260 vragen
is erg veel. Ze stellen geeft de fracties al veel werk. Het lezen van de antwoorden
is minstens zoveel werk. Zeker voor een kleinere fractie is dat zwaar.Het is zo verleidelijk om te zeggen, dat wij zullen proberen volgend jaar
sneller te zijn. Dat heeft echter niet zoveel zin als dat niet waargemaakt
kan worden. Ik wijs de heer Van der Vlies op complicaties. De ministerraad
gaat op vakantie. Als wij terugkomen liggen er macro-economische verkenningen.
Daarom stel je het belastingplan niet eerder vast. Je wilt daarbij een bepaald
inkomensbeeld hebben. Wij zijn dan al in de tweede helft van augustus. Er
moet dan snel een wetsvoorstel komen, dat naar de Raad van State gaat. Na
de Miljoenennota kom je met je wetsvoorstel bij de Kamer. Wij proberen dat
altijd zo snel mogelijk na de Miljoenennota te doen. Ik weet niet of het veel
vroeger kan. Ik fantaseer daar even wat over. De besluitvorming in het kabinet
zou dan al voor de vakantie, begin juli, moeten plaatsvinden.
Het risico bestaat dat die besluitvorming dan onderuit wordt gehaald doordat
je in augustus nieuwe gegevens van het Centraal planbureau over de internationale
ontwikkelingen, de inflatie en de loonontwikkelingen hebt. Als je die gekend
had, was het inkomensbeeld wat anders geweest. Dan moet je de besluitvorming
overdoen. Ik wil wel eens met de staatssecretaris nadenken of wij, een beetje
analoog aan de grote herziening 2001, waarbij het echt om structuurwijzigingen
gaat, loskoppelen van tarieven, vrije sommen enz., dus de inkomenspolitieke
kant. Wij zouden structurele wijzigingen dan in een wat rustiger tempo kunnen
behandelen met de Kamer. Misschien kunnen wij dan in het begin van het proces
percentages en bedragen nog niet helemaal vaststellen, maar dat doen wij dan
in het tweede deel van de besluitvorming. Ik dacht nu even hardop, geïnspireerd
door reële problemen die de heer Van der Vlies aangaf.De heer Van der Vlies (SGP):Ik dank de minister voor dit antwoord en voor zijn constructieve houding.
Het was overigens geen verwijt aan dit kabinet sec, want het is structureel.
Ooit hadden wij deze exercitie de laatste week vóór het kerstreces,
omdat de Eerste Kamer bereid was, nog tussen kerst en oud en nieuw te vergaderen.
Dat is nu een maand vervroegd. Hoe je het ook dateert, toch lopen wij altijd
tegen die lijn aan. Ik zou het wat naar voren getrokken willen zien. Overigens
erken ik dat je het opstellen van de begroting in het kabinet en de algemene
politieke en financiële beschouwingen hebt af te wachten. Direct daarna
zou een wetsvoorstel, voorzien van getalletjes, naar de Raad van State moeten
gaan. Dan moet je er inderdaad het beste van hopen, want dan heb je even een
traject waar je niet echt bij kunt. Ik hoop dat wij op die manier wat meer
tijd krijgen om de inhoudelijke discussie met elkaar te voeren.Minister Zalm:Wij gaan ons best doen in de komende tijd. Als de historie maatgevend
is, is zij echter niet al te hoopgevend. Ik neem aan dat meerdere kabinetten
al hebben geprobeerd wat eerder te zijn. Dat is evenwel nooit goed uit de
verf gekomen.Ik ga ervan uit dat ik de punten die mevrouw Giskes heeft genoemd en die
op mijn terrein liggen, besproken heb. Hetzelfde geldt voor de punten van
de heer Bos.Het viel mij op dat mevrouw Remak de enige was die zich positief uitliet
over het afschaffen van de omroepbijdrage. Die afschaffing is een heuglijk
feit, al is het maar omdat de publieke omroep nu echt uit de publieke middelen
wordt gefinancierd, net als de rechtbanken en andere Hoge Colleges van Staat.
Dat wij er 60 mln. efficiencywinst mee behalen, lijkt mij het allermooiste
wat wij bereiken.De heer Reitsma (CDA):De minister beëindigt zijn betoog blij. Maar wat vindt hij van het
feit dat de PvdA-fractie vanmiddag in het debat over de afschaffing van de
omroepbijdrage een amendement heeft ingediend dat budgettaire consequenties
heeft en dat een aantal miljoenen kost? De fiscalisering van de omroepbijdrage
zit in het belastingplan en dus...De voorzitter:Uw vraag is duidelijk. Het woord is aan de minister.Minister Zalm:Als het wetsvoorstel over de afschaffing van de omroepbijdrage wordt weggestemd,
hebben wij een hoop geld verdiend voor de schatkist, omdat de verzwaring die
als compensatie dient voor de afschaffing, op een meerderheid in deze Kamer
lijkt te kunnen rekenen. Overigens hoop ik dat het andere wetsvoorstel dat
ook kan. Wellicht vind ik het vanavond nog in mijn tas, maar ik ben mij er
nog niet van bewust dat er amendementen zijn ingediend die tot budgettaire
ellende leiden. Dat wij geen aparte inning van de omroepbijdrage meer hebben,
bespaart in ieder geval 60 mln. Dat bedrag kan op een betere wijze worden
aangewend, in het bijzonder voor het jeugdbeleid.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter!...De voorzitter:Over dit punt is vanmiddag al uitgebreid gesproken.De heer Reitsma (CDA):Ik heb er begrip voor dat de minister geen antwoord kan geven, maar...De voorzitter:Ik sta u geen tweede interruptie toe op dit punt. Het woord is aan de
staatssecretaris.Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! Ik zal mij beperken tot een drietal onderwerpen. Het merendeel
van de gestelde vragen heb ik reeds beantwoord in de schriftelijke beantwoording.
Het waren vaak feitelijke vragen en cijfermatige antwoorden.Naar aanleiding van opmerkingen van de heer Van der Vlies is de minister
al ingegaan op het tijdpad. Wij moeten ons wel realiseren dat wij dit jaar
te maken hebben met een uitzonderlijk jaar. Ik heb echt met de Kamer en onszelf
te doen. Maar ja, wij zitten ervoor. Wij moeten het werk deze week zien af
te ronden. Ook mevrouw Giskes heeft gevraagd of het allemaal iets eerder kon.
Ik wijs erop dat de Raad van State dit jaar buitengewoon snel heeft geadviseerd.
De opmerking dat het aan de Raad van State ligt, is hier niet aan de orde.
De Raad van State heeft buitengewoon snel en degelijk geadviseerd. Wij hebben
daar veel waardering voor uitgesproken.Een aantal vragen over de vergroening heb ik al schriftelijk beantwoord.
Wel blijft er een belangrijke vraag over, die in een voorgaand debat al aan
de orde geweest is. Dat betreft het idee van een vergroeningsbrief. Die is
in het verleden aan de orde gesteld door mevrouw Giskes en nu weer door de
heer Vendrik. Hij heeft de zaak eigenlijk wat verbreed, daarin bijgevallen
door andere woordvoerders, als het gaat om de waterbelasting. Zijn verzoek,
met andere woorden, was: probeer het nu eens breder in te kaderen, verbindt
het eens met het waterspoor, kijk eens even naar de rioolheffing en kijk eens
of het mogelijk is om te komen tot een vorm van integratie op dat terrein.Nu, in de eerste plaats is het zo dat ik inmiddels weer ingesteld heb
een soort tweede vergroeningscommissie, die in ieder geval ergens in 2001
gaat rapporteren. Deze commissie is vrij breed en mag vrij breed adviseren.
Zij is vrij recent van start gegaan en zal ergens in 2001 rapporteren over
alle aspecten van een verdere vergroening, ook in internationaal perspectief.
Het lijkt me dus niet verstandig om die commissie op dat punt daarmee te belasten,
want dat betekent in feite uitstel van de operatie. Ik stel mij voor om in
ieder geval vóór het zomerreces – dat is
een toezegging; het kost natuurlijk wel wat tijd – eens te kijken, in
de eerste plaats, hoe het gaat met de derde tranche. Voorts ben ik voornemens
in het kader van die derde tranche – deze moet dan uitgewerkt worden –
ook te betrekken de gedachte die de heer Vendrik hier naar voren heeft gebracht.
Dat betekent heel uitdrukkelijk het in beeld brengen van de voors en tegens
van die geachte. Ik stel me voor dat, als die voors en tegens in beeld zijn
gebracht, we dan in ieder geval voor het zomerreces daarover van gedachten
kunnen wisselen. Ik denk dat het vrij breed hier gedragen wordt; ook de heer
Bos heeft er zijn sympathie voor uitgesproken. Ik denk dat we op dat punt
dan nader van gedachten wisselen op basis van een stuk van het kabinet.Voorzitter! De heer Reitsma en ook anderen hebben een vraag gesteld met
betrekking tot de compensatie van met name verenigingen en non-profit-instellingen.
De heer Van der Vlies heeft een amendement ingediend met betrekking tot een
bredere compensatie van kerken dan wat wij hebben opgenomen in het voorstel.
Bij ons ging het om monumentale kerken. De heer Van der Vlies pleit ervoor
om dat onderscheid niet te maken, maar gewoon breder ook kerken in het algemeen
te compenseren. Hij heeft daarvoor een amendement ingediend. Ik heb begrepen
dat de Kamer vrij breed dit amendement ondersteunt. Wij zijn ook bereid dit
amendement over te nemen.Er blijft wel de opmerking die door de heer Reitsma en ook door anderen
gemaakt is: als je een dergelijk amendement overneemt en je hebt al een compensatieregeling
getroffen voor de sportsector, is het dan niet noodzakelijk of ligt het niet
méér in de rede om ook breder te kijken naar andere verenigingen?
Daarbij is gewezen op buurtverenigingen en ook andere verenigingen die met
ecotaksen kunnen worden geconfronteerd. De heer Reitsma heeft daar een vraag
over gesteld; ook anderen hebben erop gewezen en ook breder is er een motie
van de heer Bos geweest. Nu, de sportsector heb ik gecompenseerd via de begroting
van VWS. Ik zeg uitdrukkelijk tegen de heer Reitsma, waarom we dat gedaan
hebben: dat leek ons uit praktische overwegingen de best aangewezen methode.
Wij hebben ook gevraagd aan de bewindslieden van VWS om overleg te voeren
met NOC-NSF om de 30 mln. adequaat terug te sluizen naar de verschillende
verenigingen. Ik heb begrepen dat op zichzelf gesproken NOC-NSF buitengewoon
tevreden was over de wijze waarop we die terugsluis organiseren. Nu is het
moeilijk om die terugsluis op dezelfde wijze te organiseren als het bij de
sport gedaan is, indien het gaat om andere verenigingen. Niet altijd is bekend
bijvoorbeeld om welke verenigingsvorm het gaat. Niettemin hebben wij sympathie
voor de gedachte om inderdaad die bredere teruggaafregeling vorm te geven.
Ik heb dan ook hier bij mij een zesde nota van wijziging, waarin een regeling
is voorzien die niet alleen betrekking heeft op de monumentale kerken, maar
die toch wat wordt uitgebreid. Dat betekent dat de regeling betrekking heeft
op de bredere verenigingen zoals het is geformuleerd door de heer Reitsma.Voorzitter! Ik zal deze nota van wijziging nu indienen. Het betekent tegelijkertijd
dat ik tegemoet ben gekomen aan de brede Kamerwens en ook aan de motie-Bos
die in een eerder verband is ingediend.De voorzitter:De nota van wijziging zal worden rondgedeeld aan de hier aanwezige leden,
alsmede aan alle andere leden. Zij maakt onderwerp van beraadslaging uit.De heer Bos (PvdA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de nota van wijziging, die
voorzover ik dat begrijp aansluit op het verzoek van de Kamer. Kan hij aangeven
in hoeverre er mogelijk sprake is van een overlap tussen de nota van wijziging
die hij heeft ingediend en datgene wat hij voornemens was in het kader van
de EINP?Staatssecretaris Vermeend:Op zichzelf overlapt dat elkaar niet. Wat ik nu voor de sport doe, is
in de nota van wijziging weer uitgesloten. Sport wordt gecompenseerd met een
aparte regeling via de begroting van VWS. De regeling in de nota van wijziging
heeft betrekking op de overige categorieën. De energiebesparingsregeling
kan niet worden beschouwd als een overlapping van de ecotaksteruggave voor
dergelijke verenigingen.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! De CDA-fractie is de staatssecretaris zeer erkentelijk dat
hij op deze manier inspeelt op onze wens. Is daarmee de strekking van mijn
amendement overgenomen, zodat ik straks kan beoordelen of het overbodig is
geworden, zoals het amendement van collega Van der Vlies?Staatssecretaris Vermeend:De nota van wijziging wordt nu uitgedeeld. Ik stel voor dat u er even
naar kijkt en eventueel in tweede termijn erop terugkomt. Ik meen dat ik de
nota van wijziging zodanig vorm heb gegeven dat ik ben tegemoetgekomen aan
uw amendement. Ik wacht uw oordeel af nadat u de nota van wijziging zelf hebt
gezien.De heer Bos (PvdA):Als ik het goed heb begrepen, is de EINP bedoeld voor gebouwen behorende
bij non-profitverenigingen. Gaat uw nota van wijziging daar ook over of gaat
die over iets anders?Staatssecretaris Vermeend:Bij de nota van wijziging gaat het om een ecotaksteruggaaf voor verenigingen,
niet zijnde sportverenigingen. Bij de EINP, de energie-investeringsaftrek
non-profit, gaat het om een energie-investeringsregeling. Daarvoor is 10 mln.
uitgetrokken, maar het staat er eigenlijk los van.De heer Bos (PvdA):Ik vind het prima dat het op een goede manier wordt opgelost, maar u had
in de memorie van toelichting bij uw wetsvoorstel toch aangegeven –
ik lees dat ook in schriftelijke antwoorden – dat u een verhoging van
de EINP wilt gebruiken als een terugsluis voor die specifieke groepen van
verenigingen?Staatssecretaris Vermeend:Neen, wij hebben gezegd dat de energie-investeringsregeling, waarmee structureel
10 mln. is gemoeid, ook een vorm is van tegemoetkoming aan non-profitinstellingen.
Je kunt het echter niet beschouwen als een teruggaaf van de ecotaks.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Er zou nog een brief komen over een convenant tussen de fiscus
en de sport. Maakt de nota van wijziging daarvan onderdeel uit of loopt ze
daarop vooruit?Staatssecretaris Vermeend:Vooruit.De heer Poppe (SP):Als ze erop vooruitloopt, maakt ze er ook onderdeel van uit.Staatssecretaris Vermeend:Wij hebben in het kader van fiscus en sport al eerder overleg gevoerd
over de knelpunten die in de fiscale sfeer optreden in relatie tot de sport.
Het overleg in dat kader heeft er mede toe geleid dat wij nu hebben gekozen
voor 30 mln. compensatie via de begroting VWS. Verder spelen nog andere gedachten
een rol om eventuele fiscale knelpunten weg te werken. Wij kwamen toen met
de gedachte van een soort convenant. De vraag is of het wel een convenant
moet zijn. Het gaat er meer om dat wij gezamenlijk met NOC-NSF de knelpunten
op een rijtje zetten en dat wij vervolgens tot overeenstemming of afspraken
komen om de sport tegemoet te komen. Dat wordt aangeduid in dat sportconvenant.
Zodra wij er zicht op hebben, zal ik de Kamer daarover berichten. De heer
Poppe heeft gelijk dat de regeling met VWS daarop vooruitloopt, want dat zou
een element daarvan zijn geweest. Dit was een van de kwesties die prioriteit
hadden bij NOC-NSF.De heer Reitsma heeft gevraagd naar verfijndere methoden voor de terugsluis.
Bij het belastingplan 1999 heb ik hierover al uitvoerig met hem van gedachten
gewisseld. Ik voel ook veel voor zijn gedachte, dat je zou moeten beschikken
over meer verfijnde informatie. Wij hebben, zoals hij weet, ook een poging
daartoe gedaan. In het kader van het voorliggende pakket hebben wij op basis
van betere gegevens over de gezinnen met kinderen bezien om de terugsluis
zodanig vorm te geven dat sprake is van een adequate compensatie. Dat hebben
wij in het voorliggende pakket toegelicht. Eén van de elementen daarin
is de kinderbijslagverhoging. De heer Schutte zag dat meer als een inhaaleffect.
Zo zou je dat kunnen zien, maar wij hebben de verhoging van de kinderbijslag
ook gezien als een vorm van compensatie voor de invoering van de ecotaks.
Tegelijkertijd hebben wij ook in de inkomstenbelasting specifieke regelingen
getroffen om de ecotaks te compenseren. Wij beschikken nu niet over nog meer
verfijnde gegevens. Zoals gezegd, hebben wij nu een regeling getroffen voor
de non-profitinstellingen, voor verenigingen en voor de sport. Wij hebben
naar mijn mening gezorgd voor een adequate compensatieregeling. Ik zie niet
hoe ik nog verder zou kunnen gaan bij het verstrekken van meer verfijnde gegevens.
Als dat mogelijk is, zal ik dat zeker doen. Het is mij echter gebleken dat
wij nu qua gegevens alles uit de kast hebben gehaald. Wij doen vaak een beroep
op het CBS. Als het CBS zou beschikken over nog meer gegevens, dan zullen
wij die zeker bij het zoeken naar een adequate vorm van terugsluis betrekken.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil bij het terugsluizen toch nog een doelgroep noemen: de bedrijven
in de land- en tuinbouwsector. Uit de laatste twee alinea's van het schriftelijk
antwoord op dit punt komt als essentie naar voren: als er geen belastingrelatie
meer bestaat, vallen zij buiten mijn bereik. Jammer dan. Dat "jammer dan"
wordt dan nog serieus bedoeld ook, althans zo klinkt het in mijn oren. Daar
heb ik geen problemen mee. Het gaat echter wel om een toenemende groep in
de landbouwsector – 25% volgens de LEI-rapportage – die wij dus
niet meer bereiken. En deze groep heeft de compensatie juist het hardst nodig,
want zij heeft wel te maken met een grote lastendruk.Staatssecretaris Vermeend:De minister en ik hadden gisteren toevallig een gesprek met LTO Nederland,
ook over deze problematiek. Maar als er als het ware geen belasting wordt
betaald, dan kunnen deze bewindslieden natuurlijk weinig doen. Er moet eerst
belasting worden betaald voordat je lastenverlichting kunt geven. Daar zit
het probleem. Ik heb daar niet onmiddellijk een oplossing voor. Meestal heb
ik wel een oplossing op zak of bedenk ik een oplossing...De heer Van der Vlies (SGP):Ja, daar staat u om bekend.Staatssecretaris Vermeend:Maar hier moet ik toch echt bekennen, dat ik het op dit moment niet zie.
Misschien wordt dat anders als ik er nog even over nadenk.De heer Van der Vlies (SGP):Maar deze staatssecretaris behoeft zichzelf niet te onderschatten. Zijn
creativiteit is nog niet uitgeput. Er zijn andere doelgroepen die ook geen
relatie met de belastingen hebben, zoals bejaarden en andere groepen. Voor
hen hebben wij echter ook eens wat gedaan, namelijk met die Zalmsnip. Laten
wij nu eens een Vermeendsnip maken voor de land- en tuinbouwsector. Begrijpt
u wat ik bedoel? Gebruik alstublieft uw creativiteit. Laat het er niet bij
zitten. Deze groep zit op dit moment onder de bestaansgrens, al hoop ik dat
dat niet al te structureel zal zijn. Voor velen zal dat echter wel zo zijn.
Deze groep moeten wij niet opgeven.Staatssecretaris Vermeend:Uit mijn antwoord blijkt dat wij daarvoor open oor en aandacht hebben.
Wij zullen de gesprekken met de betrokken collega's en met de betrokken brancheorganisaties
voeren. Wellicht dat de creativiteit, die op dit moment uitgeput is, ertoe
leidt dat wij toch nog iets kunnen verzinnen. Op dit moment zie ik echter
niet hoe dat via de fiscale sfeer kan gebeuren. Ik voel echter wel met u mee.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Als de staatssecretaris hiermee het hoofdstuk terugsluizing
afsluit, dan heb ik nog een vraag aan hem. Die gaat over de kwestie van de
365 mln. die in het kader van het vergoedingenpakket van Paars II als overcompensatie
bij het bedrijfsleven blijft liggen. In schriftelijke antwoorden op vragen
van de heer Bos – ik had die vragen ook gesteld – wordt nog eens
uiteengezet hoe dat komt. Daar wordt echter geen conclusie uit getrokken.Staatssecretaris Vermeend:In de eerste plaats is dit niets bijzonders. Wij hebben alle terugsluizen
in de afgelopen periode gewoon bruto vormgegeven. In zoverre is er niets nieuws
onder de zon. Wij sluizen bruto terug. Vervolgens is er een belasting die
je betaalt. De ecotaks valt in de fiscale sfeer onder de aftrekbare kosten.
Dat brengt het fiscale winstbegrip gewoon met zich.De heer Vendrik (GroenLinks):Ja, maar die terugsluis is er toch niet voor bedoeld om dat effect te
sorteren. De vraag is dus of wij dat gaan compenseren, als wij dat onverhoopt
nu ineens bemerken.Staatssecretaris Vermeend:Neen, geen sprake van.De heer Vendrik (GroenLinks):Laten wij die 365 mln. gewoon bij het bedrijfsleven zitten?Staatssecretaris Vermeend:Neen, het is vrij simpel. U kunt het natuurlijk niet met de spelregels
eens zijn. De spelregels zijn echter altijd geweest dat hetgeen bruto wordt
geïnd, vervolgens ook weer bruto wordt teruggegeven. Een dergelijke heffing
kan fiscaal aftrekbaar zijn. Dat geldt ook voor andere regelingen. Er zijn
bedrijven die op een bepaald moment geen of onvoldoende winst maken. In dat
geval loopt het via de verliescompensatie. Als je dat orde-effect ook nog
eens wilt meerekenen, krijg je een heel ander beeld. Tot op heden is het echter
iedere keer zo gegaan. In feite stelt u dus een extra belastingverzwaring
voor.De heer Vendrik (GroenLinks):Neen, ik wil een onbedoelde belastingverlichting ongedaan maken.Staatssecretaris Vermeend:Die is niet onbedoeld. Het is vrij simpel: het is een brutoregeling.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is niet in de geest van de vergoedingsoperatie.Staatssecretaris Vermeend:Dat zegt u. Ik begrijp eigenlijk niet waarom u hier nu mee komt, want
de afgelopen jaren hebben wij niets anders gedaan. Het is altijd bruto-bruto
geweest. Kijkt u maar naar de stukken!De heer Vendrik (GroenLinks):Ik geloof u, maar nu wordt mij – volgens mij ben ik niet de enige
nieuwe collega in het parlement – in het tweede jaar dat wij hierover
spreken, het effect van deze terugsluisoperatie bekend. Volgens mij is het
niet in de geest van de vergoedingsoperatie dat bedrijven overhouden aan de
vergoeding van de belastingheffing. Wat krijgen we nou?Staatssecretaris Vermeend:Ik heb al uitgelegd hoe het werkt. Enerzijds heffen wij...De heer Vendrik (GroenLinks):Ik weet wel hoe het werkt.De voorzitter:Neen, het woord is nu aan de staatssecretaris.De heer Vendrik (GroenLinks):Maar hij zegt iedere keer dat ik niet weet hoe het werkt. Ik begrijp wel
hoe het werkt. En ik wil dat hij daar wat aan doet! Het is toch idioot dat
wij in het kader van de lastenverschuiving bijna 400 mln. bij het bedrijfsleven
laten zitten. Zo wordt het een lastenverlichting. Dat is toch te zot voor
woorden!Staatssecretaris Vermeend:U slaat nu door. Normaal bent u altijd heel redelijk, maar nu slaat u
echt door. Als u kijkt naar de vorige operatie – pak de cijfers van
vorig jaar er maar bij – dan ziet u dat een deel van het bedrijfsleven
te kort kwam.De heer Vendrik (GroenLinks):Het gaat hier om het saldo.Staatssecretaris Vermeend:Als je de totale operatie bekijkt en je neemt de kostenaftrek die door
de heffing optreedt, in aanmerking, dan zie je dat er per saldo een netto-overschot
is. Dat is inherent aan de operatie. Ik moet eerlijk zeggen dat ik bepaalde
dingen ook niet snap.De heer Bos (PvdA):Voorzitter! Ik constateer met de staatssecretaris dat wij jarenlang akkoord
zijn gegaan met de methodiek, zoals die net is uitgelegd. Ook bij mij ontstaat
nu echter de behoefte aan een inhoudelijke onderbouwing van de reden waarom
deze methodiek tot nu toe gebruikt is. Ik ga daarbij niet ter discussie stellen
wat tot nu toe gedaan is. Ik wil de regering echter wel vragen of zij ons
binnenkort een brief kan doen toekomen over wat inhoudelijk rationeel is achter
het hanteren van deze methodiek en wat de eventuele voor- en nadelen zijn
van andere keuzes, mochten wij die daarvoor maken.Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! Daar heb ik geen probleem mee, want het is een techniek die
wij al heel lang hanteren.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Bij mijn weten zijn wij nog niet zo lang bezig met het terugsluizen
van vergroeningsmaatregelen. Wij zijn daar welgeteld één à
twee jaar mee bezig. De staatssecretaris doet alsof dat al twintig jaar het
geval is, maar het is dus vrij nieuw.Staatssecretaris Vermeend:Twee jaar is lang!Mevrouw Giskes (D66):In uw bestaan misschien! Nu wordt evenwel een beetje duidelijk hoe het
allemaal werkt. Wij krijgen ook nu pas de rapportages over hoe dit uitpakt.
Daarom denk ik dat het geen onzinnige vraag is.Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! Ik zeg niet dat het een onzinnige vraag is. Ik heb gezegd
dat de techniek bruto-bruto is en dat die eerder is vastgelegd. Ik ben gaarne
bereid om in een brief nog een keer uit te leggen hoe de systematiek werkt,
op welke wijze daaraan is vormgegeven en welke aspecten daarbij een rol spelen.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Je zou de huishoudens bruto kunnen compenseren. Is dat geen
goed idee?Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! Mevrouw Giskes weet dat je in de winstsfeer te maken hebt
met een saldobegrip. Je belast de winst minus de kosten. Deze heffing geldt
als een kostenpost. Bij een huishouden geldt dat niet. Dan kijk je niet naar
de winst.Ik kom dan bij het leidingwater. Daarover hebben de heren Bos, Vendrik
en Schutte, mevrouw Giskes en mevrouw Remak een amendement ingediend. In al
die amendementen laat men de heffingsvrije voet vallen. In al die amendementen
wordt een ander bedrag genoemd. Het gaat erom dat de opbrengst, die structureel
al is teruggegeven bij de vorige maatregel, in de terugsluis hetzelfde bedrag
bevat. Dat was het uitgangspunt, ook in de diverse amendementen. In het amendement
van de heer Vendrik wordt verder gegaan. Kijkend naar de cijfers kom ik tot
de volgende conclusie. Het rekensommetje is vrij simpel. Er moet 215 mln.
terug naar de burger. Dat bedrag is al structureel gecompenseerd, want deze
maatregel vervangt de BTW-maatregel. Het is geen nieuwe maatregel. De oude
maatregel hebben wij wat het geld betreft teruggegeven aan de gezinnen. Het
bedrag zit al in de belastingwetgeving. Dat is 215 mln. Deze maatregel moet
dus 215 mln. opbrengen. Stel dat je de heffingsvrije voet laat vallen. Het
totale waterverbruik van de huishoudens bedraagt 711,5 miljoen m3.
Er zijn 6,4 miljoen aansluitingen. Het gemiddelde verbruik
per aansluiting is ongeveer 110 m3. Dat zijn de cijfers van de
Vewin. Als je de operatie vervolgens budgettair neutraal vormgeeft, dan kom
je als je het uitrekent onmiskenbaar uit bij het amendement van de heer Schutte.
Dat is enige amendement dat daaraan voldoet. Gefeliciteerd, mijnheer Schutte.
U heeft de hoofdprijs gewonnen, althans wat de rekensom betreft.Voorzitter! Het amendement van de heer Schutte is dus een budgettair-neutraal
amendement. Wij stemmen in met de argumenten van de Kamer om voor deze benadering
te kiezen. Dat geldt overigens ook voor de andere amendementen, maar wij zijn
bereid het amendement van de heer Schutte over te nemen.De heer Bos (PvdA):Voorzitter! Aangezien de berekening van de heer Schutte kennelijk de beste
is, trekken wij ons amendement in.De voorzitter:Aangezien het amendement-Bos (stuk nr. 19) is ingetrokken, maakt het geen
onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Remak (VVD):Voorzitter! Ik weet niet of de staatssecretaris er nog aan toekomt, maar
er is nog steeds sprake van een substantieel verschil tussen de twee bedragen,
uitmondend in die 33,8 mln. Hoe zit het met de overcompensatie? Kan de staatssecretaris
dat nog toelichten? Daar heeft ons amendement mee te maken. Wij komen in dat
kader op een lager bedrag uit.Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! Ik heb gekeken naar het stuk van de Vewin. Daar wordt gesproken
over twee keer 17 mln. Het heeft betrekking op de cijfers voor 1999 en 2000.
De Vewin telt de bedragen voor 1999 en 2000 bij elkaar op en komt vervolgens
tot een tekort van 34 mln. De rekensom is overigens vrij simpel. De Vewin
gaat niet van die rekensom uit. Vorig jaar hebben wij een bedrag van 215 mln.
gecompenseerd. De Vewin zegt dat de opbrengst maar 200 mln. was. Op zichzelf
is dat niet interessant. Toen zijn de gezinnen als het ware met 15 mln. "overgecompenseerd".
Wij dienen nu het volgende rekensommetje te maken. In de fiscaliteit is 215
mln. structureel gecompenseerd en daarom moet deze maatregel 215 mln. opbrengen.
Wij weten wat het gemiddelde verbruik is en dan is de rest simpel.De heer Schutte (GPV):De staatssecretaris heeft gezegd, bereid te zijn mijn amendement over
te nemen. Dit kan alleen als niemand in de Kamer daar bezwaar tegen heeft.
Ik kan ook mijn amendement handhaven en laten ondertekenen door degenen die
ook pogingen hebben gedaan om dit probleem op te lossen. Dat lijkt mij eigenlijk
de beste oplossing, want niet alle fracties hebben zich hiermee verenigd.Staatssecretaris Vermeend:Dat laat ik aan de Kamer over.De heer Poppe (SP):Begrijp ik de staatssecretaris goed dat hij van mening is dat de heffing
op water minder "groen" is dan zich aanvankelijk liet aanzien? Als de terugsluis
wordt gestopt, kan de heffing dus vervallen. Ik doel hiermee op het amendement
van de heer Reitsma terzake.Staatssecretaris Vermeend:Het is duidelijk dat wij aanvaarding van het amendement-Reitsma ontraden.
Wij kunnen het amendement van de heer Schutte overnemen omdat het budgettair
neutraal is. De heer Reitsma heeft terecht gezegd dat bij aanvaarding van
zijn amendement de oorspronkelijke maatregel moet worden teruggenomen om een
en ander budgettair neutraal te laten verlopen.De heer Poppe (SP):Moet de maatregel wel in stand worden gehouden nu het beoogde effect,
namelijk vergroening, in mindere mate wordt bereikt?Staatssecretaris Vermeend:De minister en ook de heer Reitsma hebben gezegd dat wij voorzichtig moeten
zijn met het etiket "vergroening". Dit neemt niet weg dat een wijziging in
het type belastingheffing een van de doelstellingen van het kabinet is.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik raak nu een beetje in verwarring. Als een maatregel niet
het beoogde effect heeft, waarom wordt hij dan gehandhaafd? Wij moeten geen
dingen doen die geen effect hebben.Staatssecretaris Vermeend:Het effect van deze maatregel is beperkt. De heer Vendrik heeft met het
oog op de effectiviteit gevraagd om een en ander in een breder kader te plaatsen.Mevrouw Remak (VVD):Gelet op de toelichting van de staatssecretaris trekken wij ons amendement
over het leidingwater in.De voorzitter:Aangezien het amendement-Remak (stuk nr. 22) is ingetrokken, maakt het
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! De heer Vendrik heeft een amendement ingediend waarin wordt
voorgesteld, de belastingheffing uit te breiden tot het grootverbruik. Door
deze uitbreiding kan het tarief tot 22 cent worden verlaagd. Op zichzelf is
dit een keurig gedekt amendement. Maar het gevolg is dat er een verschuiving
van de lastendruk optreedt naar bedrijven. Dat komt neer op een lastenverzwaring
van 50 mln. voor de bedrijven, die wordt aangewend voor de terugsluis naar
de huishoudens. De huishoudens gaan door dit amendement 50 mln. minder betalen
en de opbrengst is neutraal. De totaalopbrengst van het amendement is berekend
op 295 mln. Dat is keurig. Ik moet aanneming van het amendement echter toch
ontraden, omdat het niet strookt met de bedoeling van deze maatregel.De heer Vendrik (GroenLinks):En die is?Staatssecretaris Vermeend:We hebben hier een maatregel getroffen waarbij wij de grens gesteld hebben
op 300 m3. Wij hebben deze uitbreiding van het grootverbruik er
uitdrukkelijk buiten gelaten.De heer Vendrik (GroenLinks):Misschien helpt iets meer argumentatie in uw tekst het debat verder. U
schetst nu opnieuw hoe de situatie is en waar u voor gekozen hebt.Staatssecretaris Vermeend:Er zijn een aantal bedrijfssectoren die relatief veel water gebruiken.
Dat betekent dus een vorm van lastenverzwaring die we niet beogen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb net opgemerkt dat er bij die 365 mln. sprake was
van...Staatssecretaris Vermeend:Dat zijn niet dezelfde bedrijven. Als je naar de bruto cijfers kijkt,
dan zie je dat er in de bruto terugsluis verschillen zijn bij verschillende
sectoren en verschillende type bedrijven. Als je vervolgens naar de netto
cijfers kijkt, dan zijn er ook weer verschillen. Je kunt niet zeggen, zoals
u beoogt, dat dit een soort compensatie is. Het type bedrijven dat relatief
watergevoelig is, moet het bedrag van 50 mln. opbrengen.De heer Vendrik (GroenLinks):Of we die 50 mln. op een andere manier nog eens terugsluizen, maakt niet
veel uit.Staatssecretaris Vermeend:Ik spreek over uw amendement.De heer Vendrik (GroenLinks):U vindt een lastenverlichting van 365 mln. dus geen probleem, maar een
lastenverzwaring van 50 mln. wel. Daar komen we nog wel uit. Het gaat om de
strekking van het amendement, namelijk dat je de grens niet legt bij 300 m3, maar dat je het meer verbruikende bedrijfsleven ook heffingsplichtig
maakt. Daarmee red ik in zekere zin uw watertaks. In de categorie boven de
300 m3 is wel sprake van een regulerende werking, kan er wel sprake
zijn van een vergroening. Waarom doet u dat nu niet?Staatssecretaris Vermeend:Op zich kan het juist zijn. Maar u moet zich wel realiseren dat voor een
aantal typen bedrijven deze maatregel, namelijk dat je de grens van 300 m3 zou laten vallen, buitengewoon gevaarlijke consequenties kan hebben.
Er zijn bedrijven die weinig water gebruiken. Die 50 mln. komt terecht bij
een beperkt aantal bedrijven. Daar kunnen zware consequenties uit voortvloeien.
Ik heb de bedragen niet voorhanden. Maar een bedrag van 50 mln. in die bedrijfssector
die veel water gebruikt, kan behoorlijk zwaar aankomen. Uw voorstel komt er
in feite op neer dat u die 50 mln. op een beperkt aantal bedrijven laat rusten.
Dat is de consequentie van uw amendement. Daarom ontraad ik de aanneming ervan.De heer Vendrik (GroenLinks):De vraag is dan of wij dit in het kader van de nadere notitie die de staatssecretaris
ons zo straks heeft toegezegd, expliciet op papier kunnen krijgen. Wat zijn
de consequenties van het loslaten van de grens van 300 m3? En op
welke wijze kun je dat al dan niet compenseren?Staatssecretaris Vermeend:Dat vind ik een redelijke vraag. Ik zal dat meenemen in de rapportage
over het waterspoor. Ik zal kijken welke vorm van terugsluizen je bij het
loslaten van de grens zou kunnen toepassen, wat de consequenties zijn en wat
dit betekent voor dat type bedrijven. U heeft dan inzicht in de gevolgen.
Ik kan dan beter met u van gedachten wisselen over de inhoudelijke kant van
de zaak.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik ben natuurlijk hevig teleurgesteld, omdat ik van mening
ben dat de prijs van 0,10 euro in mijn amendement de enige juiste was. Ik
trek mijn amendement in, onder voorwaarde dat we inderdaad die notitie krijgen.
Ik ben van mening dat verdere discussie over vergroening wel degelijk nodig
is, als ik hoor wat hier vanavond allemaal gezegd wordt.De voorzitter:Aangezien het amendement-Giskes (stuk nr. 25) is ingetrokken, maakt het
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Staatssecretaris Vermeend:Ik ga van het water naar de diesel.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! De staatssecretaris heeft naar mijn mening twee vragen laten
liggen. Nu erkend is dat de belasting op water eigenlijk geen vergroeningsmaatregel
is, past de maatregel dan nog wel in de WABM of behoort zij een andere belastingwetgevingsgrondslag
te krijgen? Vervolgens heb ik nog een vraag gesteld over de huishoudens die
geen meter hebben. Is het niet beter te werken met een forfait?Staatssecretaris Vermeend:Ten aanzien van de huishoudens zonder meter sluiten wij in ons voorstel
aan bij de methodiek van de waterleidingbedrijven. Die oplossing sluit aan
op de praktijk. Het is de vraag op welke wijze een vast forfait uitwerkt.
Er kunnen vormen van discriminatie optreden. Ik kan dat niet goed beoordelen.
Ook de vraag of het geoorloofd is, speelt een rol. Aansluiten bij de techniek
van de waterleidingbedrijven lijkt mij de beste methode.De heer Reitsma (CDA):Juist de Vewin pleit voor een forfait.Staatssecretaris Vermeend:Ik heb mij daar ook over verbaasd. Wij hebben nota bene aangesloten bij
de praktijk van de waterleidingbedrijven. De keuze voor een forfait levert
een zekere ruwheid op. Ik zie niet in wat het voordeel ervan is om langs die
weg een oplossing te vinden voor de huishoudens zonder meter. Ik geef de voorkeur
aan onze oplossing, die aansluit bij de praktijk.Los van de vraag of het vergroeningsaspect wordt genuanceerd, hoeft de
rechtsgrondslag niet anders te zijn. Terecht merkte de heer Reitsma op dat
het aspect van de vergroening wat op de achtergrond is geraakt. Het gaat meer
om verschuivingselementen, maar op zich doet dat niet af aan de rechtsgrondslag
en de vormgeving.Over diesel zijn verschillende amendementen ingediend. Mevrouw Remak heeft
de becijferingen aan de orde gesteld. De vraag is gesteld waarom wij met een
voorstel komen voor een verhoging van de BPM op dieselauto's. Ik heb al aangegeven
dat uit een oogpunt van milieubeleid en, zoals mevrouw Giskes heeft gezegd,
gezondheid er toch sprake is van een problematiek, in vergelijking met auto's
op een andere brandstof. De uitstoot van dieselauto's is schadelijk, ook al
komen schonere dieselmotoren op de markt.Uit de cijfers komt het volgende naar voren. Wij zijn voor de BPM uitgegaan
van een basisaantal van 110.000 dieselauto's. Vervolgens zijn wij uitgegaan
van een gedragseffect, omdat er een verhoging plaatsvindt, van ongeveer 25%.
In de berekeningen van RAI en Bovag wordt ook rekening gehouden met een daling
van ongeveer 25% van het verkoopaandeel van dieselauto's. Daar zit dus niet
het verschil. Als je het gedragseffect eraf trekt, gaat het om ongeveer 27.500
dieselauto's; dan kom je op een verkoopniveau van 82.500 dieselauto's. Als
je minder dieselauto's verkoopt, betekent dat echter niet dat er geen auto's
verkocht worden, want als de autoverkoop niet daalt, komen er misschien meer
benzineauto's of andere auto's. Ook daarmee is in de berekening
rekening gehouden door uit te gaan van het huidige belastingverschil tussen
diesel- en benzineauto's bij de BPM-opbrengst; dat is een bedrag van ƒ
2116. Als je het gedragseffect van 27.500 auto's vermenigvuldigt met ƒ
2116 kom je uit op een negatief budgettair effect van 58 mln. Het verkoopniveau
in 2000 is door ons berekend op 82.500; als wij dat vermenigvuldigen met de
BPM van ƒ 2000, komen wij uit op 165 mln. Het saldo is dus 107 mln.
Die rekensom is gemaakt. We waren uitgegaan van het verkoopniveau in 1998,
namelijk 110.000. De huidige prognose, tot stand gekomen door de laatste cijfers
door te trekken naar eind 2000, wijst uit dat ongeveer 150.000 dieselauto's
verkocht zullen worden. Dan moet je dezelfde rekensom maken: het gedragseffect
van ongeveer 25% bedraagt 37.500 dieselauto's; als je dat vermenigvuldigt
met het verschil tussen diesel- en benzineauto's van ƒ 2116, kom je
uit op een budgettair negatief effect van 79 mln. Als je het verkoopniveau
van 2000 vermindert met het gedragseffect, kom je uit op 112.500 dieselauto's
en als je dat vermenigvuldigt met de BPM-verhoging van ƒ 2000, levert
dat 225 mln. op. Het saldo is dan dus 146 mln.Ten opzichte van de uitgangspunten van het kabinet is er dus een budgettaire
ruimte van 146 mln. min 107 mln. voor de doeleinden die in de amendementen
zijn neergelegd. Anders gezegd: het autopakket bevat een ruimte van 39 mln.De heer Poppe (SP):Ik heb de staatssecretaris een vraag gesteld over de heffing op auto's
op basis van het aantal PK's en het gewicht. Zo wordt het gebruik van kleinere
en lichtere auto's, die minder verbruiken omdat minder blik over de weg gesleurd
hoeft te worden, bevorderd ten opzichte van het meer belastende blik. Daar
heeft de staatssecretaris nog geen antwoord op gegeven.Staatssecretaris Vermeend:Ik kom nog te spreken over de vraag of je je niet veel beter kunt baseren
op de schadelijke emissie of het motorvermogen.Ik keer terug naar de rekensom. Los van het feit dat het amendement van
mevrouw Remak veel minder milieueffect heeft – als je die ƒ 2000
tot ƒ 1000 verlaagt, verdwijnt een belangrijk deel van het met de maatregel
beoogde effect; die verlaging is dus strijdig met de beoogde doelstelling –
is dat amendement, gelet op de nu gehanteerde bijgestelde cijfers, onvoldoende
gedekt. Wij gaan niet meer uit van een beschikbaar bedrag van 107 mln., maar
van 146 mln. Dit amendement levert dus een tekort op. Dit staat los van de
vraag of het strijdig is met de beoogde doelstelling: het terugdringen van
de dieselauto.De heer Bos heeft een amendement ingediend over de nieuwe dieselauto,
dat wil zeggen een dieselauto die voldoet aan de nieuwe normen. Hier spelen
twee elementen een rol. In de eerste plaats het Europees aspect. De vraag
is of je echt naar nul kunt gaan of dat je uitsluitend de meerkosten mag vergoeden.
Op dit punt moet ik een voorbehoud maken met het oog op de Brusselse regelgeving.
Dit betekent dat ik een voorziening moet treffen als de Kamer een amendement
aanneemt dat verder gaat dan het toelaatbare bedrag. Als Brussel daar bezwaar
tegen heeft, moet ik dit terugdraaien.De heer Bos (PvdA):Voor de goede orde wijs ik erop dat wij op dit gebied slechts een amendement
hebben ingediend onder stuk nr. 20. Ik ben in de veronderstelling dat dit
voldoende gedekt is. Kan de staatssecretaris dit bevestigen? De andere amendementen
waarover hij sprak, hebben wij in overweging, maar zij zijn nog niet ingediend.
De staatssecretaris zegt nu dat zij mogelijk op gespannen voet staan met de
regelgeving uit Brussel als zij verder gaan dan het ingediende amendement
op stuk nr. 20. Heb ik dat goed begrepen?Staatssecretaris Vermeend:Ja, dat is correct. Het amendement van mevrouw Remak kost 77 mln. De heer
Bos heeft een amendement ingediend om de verlaging van de motorrijtuigenbelasting
op te trekken naar 450. Deze amendementen kunnen eventueel worden gedekt uit
de extra opbrengsten die blijken uit de nieuwe berekening.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Als de staatssecretaris het amendement van de heer Bos overneemt,
blijft er nog een aanzienlijk bedrag over. Dit was niet beoogd. Is hij bereid
dit bedrag in te zetten voor een verlaging van het bedrag van ƒ 2000
tot een budgettair-neutrale situatie is bereikt?Staatssecretaris Vermeend:Ik heb gezegd dat amendementen budgettair gedekt moeten zijn. Verder heb
ik aangegeven welk bedrag op basis van de nieuwe rekensommen beschikbaar is
voor budgettair neutrale amendementen. Iedereen kan die rekensom maken. Het
amendement van mevrouw Remak kost 77 mln. Voor de dieselmaatregel is ongeveer
39 mln. beschikbaar ten opzichte van de voorgaande situatie. Het probleem
van het amendement van mevrouw Remak is dat het afbreuk doet aan het milieubeleid.
Dit kan eventueel worden gecompenseerd door verder te gaan met LPG. Er kan
berekend worden wat dit betekent, maar deze maatregel is ingegeven door het
milieueffect dat ervan kan uitgaan en het bedrag van ƒ 2000 is niet
voor niets ingevoerd.De heer Reitsma (CDA):Hier ontstaat een onbedoeld effect in de inkomsten.Staatssecretaris Vermeend:Dit is geen onbedoeld effect. Mij is gevraagd om op basis van de jongste
cijfers de rekensom nog eens te maken. Gebleken is dat de maatregel meer oplevert
omdat de autoverkopen omvangrijker zijn dan het kabinet eerder aannam.De heer Reitsma (CDA):Bent u bereid om met een voorstel te komen waarmee die extra opbrengst
kan worden ingezet om het kopen van stille, schone en zuinige auto's te stimuleren,
óf in de LPG-sfeer of in een andere sfeer?Staatssecretaris Vermeend:Wat betreft schone en zuinige auto's zullen wij in het begin van het volgende
jaar met een wetsvoorstel komen. Dat staat hierbuiten. Vandaag praten wij
over de zogenaamde optimale brandstofmix in relatie met het afremmen van het
aantal dieselpersonenauto's en het stimuleren van het LPG-gebruik.De heer Poppe (SP):Ik heb verwezen naar de Duitse situatie, waarin voor schone en zuinige
auto's die aan bepaalde normen voldoen, ƒ 6000 belastingvoordeel wordt gegeven. Gaat u dat voorbeeld volgen?Staatssecretaris Vermeend:Ik zeg niet dat ik Duitsland ga volgen maar dat wij begin 2000 met een
wetsvoorstel komen om "schoon en zuinig" te stimuleren. Ik ga nu niet in op
de wijze waarop wij dat gaan doen.De heer Poppe (SP):Wat vindt u van het Duitse systeem?Staatssecretaris Vermeend:Ik ken de Duitse maatregelen niet precies; we zullen het bekijken.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Het betreft hier subsidie voor LPG-auto's. Is het niet veel
verstandiger om die subsidie vooral te richten op bestelwagens en bussen?
Uit een studie van het Centrum voor energiebesparing inzake de optimale brandstofmix
blijkt dat de grote problemen zich in die categorieën voordoen.Staatssecretaris Vermeend:Wat wij nu voorstellen richt zich op de hele linie. Wij willen de LPG-3-auto's
stimuleren; dat is breder. Ik sluit de mogelijkheid niet uit dat men het toespitst
op bestelauto's en bussen, bijvoorbeeld in de binnenstad, maar wat betreft
LPG-3-voorzieningen zijn wij van oordeel dat over de brede linie het gebruik
van LPG moet worden gestimuleerd, niet specifiek gericht op een bepaalde categorie
wagens.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik heb een schriftelijk antwoord gekregen op mijn vraag over
de tarieven voor de ecotaksen in Europa, maar daarbij zijn niet de gevraagde
gegevens gevoegd. Daar ging het mij nu net om. Kan de staatssecretaris de
Kamer voorzien van een lijstje met gegevens over de ecotaksen in de andere
EU-lidstaten?Staatssecretaris Vermeend:Voorzitter! Als de heer Poppe daarmee genoegen neemt, stuur ik hem daarover
een brief.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik heb gevraagd om een overzicht van de maatregelen ten aanzien
van het ondernemerspakket. Dat overzicht hebben wij ook gekregen, maar zonder
het budgettaire beslag waar wij nadrukkelijk ook om hebben gevraagd. Omdat
dit ontbreekt, blijft het moeilijk om het geheel te beoordelen. Wij krijgen
graag een overzicht waaruit blijkt hoeveel geld er met de plussen en de minnen
gemoeid is. Op die manier kan worden nagegaan hoe het zit met het budgettair
neutrale karakter.Staatssecretaris Vermeend:De Kamer beschikt over een rapport van de werkgroep die zich hiermee heeft
beziggehouden. Bij dat rapport is een prachtig overzicht gevoegd waarin alle
plussen en minnen van de maatregelen zijn opgenomen. Dat rapport hebben wij
toegezonden. Het is een budgettair neutraal pakket, waarin de taakstelling
op het punt van misbruik en oneigenlijk gebruik het kabinet 500 mln. oplevert.
Die 500 mln. is gewoon ingeboekt in het kader van het regeerakkoord. Vervolgens
sluit het pakket op nul. Wij hebben dat stuk, het rapport van de Commissie
belastingen bedrijfsleven 21ste eeuw, aan de Kamer toegestuurd. Alle maatregelen
staan daar keurig op een rijtje in, met de budgettaire toerekening.De heer Bos (PvdA):Het schriftelijke antwoord dat wij hebben gekregen op onze vragen over
de biologische landbouw laat bij mij nog steeds de vraag open of de motie-De
Graaf nu wel of niet heeft geleid tot een extra 20 mln. Of heeft de uitvoering
van de motie binnen reeds gereserveerde middelen plaatsgevonden?Staatssecretaris Vermeend:Wij zullen in tweede termijn een bevredigend antwoord geven.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Wij beginnen morgenochtend om 10.15 uur met de tweede termijn.Sluiting 21.51 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-1965-1981.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl