Behandeling wetsvoorstel De kwaliteit van zorginstellingen (Kwaliteitswet zorginstellingen) (23633)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 688-696

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-01-1996

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 17, pagina 688-696

16-01-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23633Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling wetsvoorstel Goedkeuring van de op 26 april 1994 te Charleville-Mézières tot stand gekomen Verdragen inzake de bescherming van de Maas respectievelijk de Schelde (Trb. 1994, 149 en 150) (24041)Pagina 722-726
Behandeling wetsvoorstellen Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1996 (24400 VII); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1996 (24400 C); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1996 (24400 D); en wetsvoorstellen tot wijziging van deze begrotingen voor 1994 (24301, 24314 en 24315)Pagina 696-709
Voortzetting behandeling wetsvoorstellen Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1996 (24400 XIV); Wijziging van hoofdstuk XIV (Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24309); Vaststelling begroting van de uitgaven en de ontvangsten Landbouw-Egalisatiefonds, Afdeling A, voor 1994 (24313)Pagina 677-688
Behandeling wetsvoorstel De kwaliteit van zorginstellingen (Kwaliteitswet zorginstellingen) (23633)Pagina 688-696
Lijst van besluiten (dinsdag 16 januari 1996)Pagina 759-760
Behandeling Planologische kernbeslissing: partiële herziening tweede Structuurschema verkeer en vervoer (23661, nrs. 4 en 5)Pagina 709-722
17de vergadering; 16 januari 1996Pagina 677-677
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering en de Gratiewet (herziene gratieregeling en regeling inzake schadevergoeding voor voorlopige hechtenis) (23960)Pagina 726-731
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 16 januari 1996)Pagina 760-761
Voortzetting behandeling wetsvoorstellen Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1996 (24400 VII); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Gemeentefonds voor het jaar 1996 (24400 C); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Provinciefonds voor het jaar 1996 (24400 D); en wetsvoorstellen tot wijziging van deze begrotingshoofdstukken voor 1994 (24301, 24314 en 24315)Pagina 731-759

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel De
kwaliteit van zorginstellingen (Kwaliteitswet zorginstellingen) (23633).
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van Leeuwen (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Op voorhand bied ik mijn excuses aan voor mijn
wat onduidelijke stem.
 
 Met waardering heeft de CDA-fractie kennis genomen van de memorie van
antwoord. Hierdoor is het mogelijk om dezerzijds met een korte inbreng te
volstaan. Het zou echter niet juist zijn om met betrekking tot enkele voor
de CDA-fractie van wezenlijk belang zijnde zaken niet nog even de puntjes
op de i te zetten. Daarnaast verheug ik mij er uiteraard op, met deze minister
in deze verhouding van gedachten te kunnen wisselen.
 
 De CDA-fractie wil allereerst enkele kanttekeningen plaatsen bij de geestelijke
verzorging. Het is ons opgevallen dat er in feite twee discussies naast elkaar
speelden. Enerzijds leefde bij betrokkenen de angst dat de geestelijke verzorging
tussen wal en schip zou geraken, gelet op de van eerdere wetteksten afwijkende
tekst in de Kwaliteitswet zorginstellingen. Juist door de voorgeschiedenis
die iets anders in het vooruitzicht had gesteld, zou de verkeerde suggestie
kunnen worden gewekt dat de geestelijke verzorging niet tot de "verantwoorde
zorg", zoals omschreven in de Kwaliteitswet, behoorde. Het leidde hier en
daar zelfs tot een scherpe stellingname. De Universiteit voor humanistiek
stelde bijvoorbeeld dat het haars inziens niet zo kon zijn dat geestelijke
verzorging geen deel uitmaakte van verantwoorde zorg. Geestelijke verzorging
staat er immers voor garant dat ook aan de immateriële kanten van de
zorg voldoende aandacht wordt besteed. Deze universiteit drong er dan ook
op aan, de geestelijke verzorging als professionele zorg op te nemen binnen
de Kwaliteitswet en het domein van de wet in die zin te verbreden.
 
 Het Interkerkelijk contact in overheidszaken en ook anderen wezen er onder
meer op dat als gevolg van de gesignaleerde problemen in het rapport van de
commissie-Hirsch Ballin geestelijke verzorging integraal deel diende uit te
maken van verantwoorde zorg. Bij deze problemen werd vooral gedacht aan de
budgetvrijheid en de financiële druk op de instellingen. Vanuit deze
achtergrond is de indiening en aanvaarding van het amendement-Lansink uiterst
waardevol. De CDA-fractie is hiermede dan ook zeer gelukkig. Een moeilijkheid
is nu echter – dat is de tweede discussie – dat in de oorspronkelijke
tekst van het amendement wijzigingen zijn aangebracht om de haalbaarheid van
aanvaarding te vergroten. Hierdoor zijn voorstanders van het oorspronkelijke
amendement evenwel tot tegenstanders van het gewijzigde amendement geworden.
En dan is er in de politiek altijd iets meer aan de hand. Het antwoord van
de minister in de memorie van antwoord heeft ons in dit opzicht gerustgesteld.
Het betoog van de minister aan de overzijde ging ook in die richting. Geestelijke
verzorging behoort een geïntegreerd onderdeel te zijn van een kwalitatief
hoogwaardige hulpverlening en dient daarom niet als een apart facet van kwaliteit
te worden opgenomen, aldus de minister.
 
 Het kan volgens mij geen kwaad dat ik ter afsluiting van dit punt nog
eens exact aangeef hoe de CDA-fractie daar tegen aankijkt. Naar het oordeel
van de CDA-fractie zal elke instelling en elke zorgverlener een weldoordachte
zorgvisie dienen te hebben die ontleend is aan de identiteit van de instelling
en die wordt gedragen door de directie en door haar binnen
de gehele instelling wordt uitgedragen naar alle medewerkers. Deze interactie
doet op zichzelf kwaliteit ontstaan. Een goede zorgvisie spreekt tot de verbeelding,
daagt uit, lokt energie uit, vindt ruggesteun in de persoonlijke waarden van
betrokkenen, motiveert en geeft richting aan het handelen. Zo ontstaat ook
een gemeenschappelijk draagvlak.
 
 Het is duidelijk dat bij dit alles de identiteit of, vanuit het gedachtengoed
van het CDA, de christelijke mensvisie een belangrijke rol speelt. In een
steeds meer verzakelijkte samenleving – uiteraard maken ook zorginstellingen
en zorgverleners daarvan deel uit – is het van belang de gevaren van
ont-ideologisering te zien. Die ont-ideologisering is namelijk evenzeer fnuikend
voor de kwaliteit. Een van de belangrijkste pijlers dreigt dan te verdwijnen.
Met andere woorden: het zal in de gezondheidszorg steeds moeten gaan om de
patiënt of de cliënt als mens en hoe hij of zij bejegend wordt als
mens en niet als object. De core-functie van de instelling, vertolkt in een
duidelijke zorgvisie, dient door de primaire zorgverleners samen met de para-medische
diensten, de technische dienst, de keuken en alle andere medewerkers waargemaakt
te worden. Deze zorg, met inzet, inspiratie en respect voor de ander gegeven,
straalt dan ook in positieve zin af op de patiënten en laat mensen, patiënten,
niet tussen wal en schip vallen. De minister begrijpt wel op welke recente
voorbeelden uit de praktijk ik hiermee doel.
 
 In een tijd dat wij ook in de politiek weer volop aan het nadenken zijn
over normen en waarden, moet aan instellingen en zorgverleners die hierop
willen insteken vanuit hun eigen identiteit, volop kansen worden geboden.
De CDA-fractie heeft er met voldoening kennis van genomen dat de minister
deze opvatting impliciet deelt. De minister kan er van haar kant op rekenen
dat bij de direct aan de patiënt verleende geestelijke verzorging, ook
binnen identiteitsgebonden instellingen, elke patiënt die geestelijke
verzorging zal krijgen die hij of zij wenst.
 
 Een tweede kanttekening wil de CDA-fractie plaatsen bij het beoogde beleid
in relatie tot de financiële kaders. Juist omdat bewust is gekozen voor
kaderwetgeving is het noodzakelijk om kwaliteitsborgingssystemen te ontwikkelen.
Wij hebben begrepen dat hiervoor middelen beschikbaar zijn en zullen worden
gesteld. Valt hierover al iets nader te zeggen? Juist vanuit de door ons geschetste
benadering van integrale kwaliteit stellen wij, gelet op de pluriformiteit
van instellingen, spreiding van deze middelen op prijs. Er zal ook naar de
mening van de minister een verschuiving moeten komen van incidentele naar
structurele activiteiten. Op zichzelf zijn wij het ermee eens dat kwalitatief
goede zorg het logische resultaat is van een systematisch kwaliteitsbeleid.
Het wil er echter niet direct bij ons in dat er dan een kostenverschuiving
tussen de bepaalde budgetten zal optreden. Objectieve kwaliteitsborging is
toch iets anders dan de patiënt als mens volop tot zijn recht laten komen?
Het zal dus wel èn-èn worden. Andere activiteiten, gedragen
door instellingen en zorgverleners, kunnen namelijk niet zo gemakkelijk worden
afgebouwd. Bovendien weten wij ook uit het bedrijfsleven dat het toevoegen
van de laatste procenten aan de kwaliteitsnorm vaak oneindig duur is.
 
 De CDA-fractie is beducht voor ongewenste spanningen. Daarom vraagt zij
zich af waarom niet nog nadrukkelijker wordt aangesloten bij de jongste Leidschendam-afspraken.
Ook de zorgverzekeraars hebben daar een aantal concrete toezeggingen gedaan.
Ik noem de gesprekken met de zorgaanbieders over hun behoefte aan mogelijkheden
voor de financiering van het ontwikkelen en in stand houden van kwaliteitsbeleid.
Daarmede wordt impliciet aangegeven dat hier een taak ligt. Ziet de minister
kans om deze ontwikkeling te stimuleren? Instellingen en zorgaanbieders willen
wel, maar zien niet altijd kans om zonder middelen een kwaliteitsbeleid te
ontwikkelen.
 
 Naast de invloed van de zorgverzekeraars, speelt ook de invloed van de
overheid en hiermede verwante instanties. De Kwaliteitswet biedt ook de mogelijkheid
om achteraf bestaande bouw c.q. verbouwingen te toetsen. Volgens welke normen
zal dit dan geschieden?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Tuinstra (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! Daar ligt zij dan in haar eindfase voor ons: de
Kwaliteitswet zorginstellingen. Het komt in de politiek maar een enkele keer
voor – je moet dan zeker lang meelopen – dat je het prille begin
van een begripsontwikkeling en de operationalisering daarvan meemaakt en dan
ook nog het eindprodukt kunt aanschouwen. Dat voorrecht mag ik thans smaken;
dat vind ik best leuk. Overigens kan het omgekeerde ook voorkomen. Dezer dagen
druppelde namelijk op mijn bureau wetsontwerp 24547, de intrekking van de
Wet voorzieningen gezondheidszorg, waarbij na een eindeloos debat, waarbij
talloze amendementen over en weer gegaan zijn – dat heeft maanden geduurd –
toch nu het oordeel luidt: de wet is nimmer geheel in werking getreden, zij
leidt een slapend bestaan. Niet te verwachten valt, aldus de memorie van toelichting,
dat zij nog wakker zal worden gekust; zo schoon was zij niet. Ik laat geen
traan, dat niet. Er zit dus gelukkig ontwikkeling en voortgang in. Ik denk
wel even aan de nachtelijke uren van kamerleden en uiteraard medewerkers die
aan dit wetsontwerp indertijd verloren zijn gedaan. Maar door de voortgang
en vooral het feit dat je bij zoiets een heel duidelijke ontwikkeling ziet,
dachten wij indertijd – hopelijk heb ik indertijd wel een beetje geprotesteerd,
gelukkig weet ik dat niet meer – dat je met het plannen van voorzieningen
de gezondheidszorg vooruit hielp, terwijl wij nu veel meer gericht zijn op
de mensen en datgene wat zij nodig hebben. Dat is toch op zichzelf een enorme
vooruitgang. Daarom ga ik nu met plezier terug naar de Kwaliteitswet.
 
 Ik herinner mij nog de aarzelende aanzet onder het staatssecretariaat
van mevrouw Veder-Smit. Op een enkel velletje was geprobeerd aan het begrip
"kwaliteit" inhoud te geven. De Kamer wist daar eigenlijk niet goed raad mee.
Artikelen, zoals van de latere hoogleraar Caspari en ik meen ook van de medewerker
van Volksgezondheid de heer Wijnberg, dienden als gids. Bestuurlijk zochten
wij ook nog naar de hoed en de rand. Kijk, deze aanzetten zijn niet voor niets
geweest. Wie nu de memorie van toelichting leest, de bijbehorende adviezen
en rapporten doorbladert, komt onder de indruk van de systematische aanpak,
de poging tot beheersbaarheid, de afbakening van verantwoordelijkheden, de
verdeling daarvan enzovoort. Kortom, het is een voorbeeld van moderne
wetgeving. De medewerkers van het departement hebben hier een mooi stuk werk
geleverd.
 
 De hamvraag is of je begrippen als kwaliteit en verantwoorde zorg in wetgeving
neer kunt of moet leggen. Zijn het niet te ruime of te vage begrippen? Ga
je met precisering niet te veel juridificeren? Die vragen zijn in de Tweede
Kamer en daarbuiten uitvoerig aan de orde geweest. Ik ga er nu niet meer op
in en zie deze wet als een stimulans voor het veld om meer systematiek te
brengen in bewaking van de kwaliteit, die te beheren en te verbeteren. Vooral
ook door de organisatie van de zorg, zoals artikel 3 voorschrijft.
 
 Talloze kenbronnen ter nadere invulling van het begrip "verantwoorde zorg"
staan de zorgaanbieders ter beschikking: protocollen, richtlijnen, onderzoek,
onderwijs, vakbladen, jurisprudentie, uitspraken van tuchtcolleges, adviezen
enzovoort. Ieder tijdperk kan bovendien een eigen invulling geven. Ook de
patiëntenorganisaties hebben een rol gekregen, zoals dat ook hoort. Kortom,
nu maar in het Staatsblad en verder uitvoeren.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Kwaliteit van de zorg staat centraal in deze wet. Dat verheugt
GroenLinks, want de kwaliteitsdiscussie was de laatste jaren wat weggezakt
in stelseldiscussies. GroenLinks is tevreden over de kwaliteit van deze wet.
Wij hebben slechts een vraag en een signaal. In de memorie van antwoord spreekt
de minister in antwoord op vragen van de fracties van SGP, RPF en GPV het
voornemen uit, patiënten/consumentenorganisaties in de zorgsector structureel
te bekostigen. Slaat dat alleen op organisaties die op landelijk niveau opereren?
Welke zijn dat? Hoe hard is dat voornemen? Wanneer gaat die subsidie in?
 
 Het is bepaald niet zo dat, als deze wet wordt aangenomen, alles oké
is en dat we achterover kunnen gaan leunen. De zorg om de kwaliteit mag niet
verworden tot een papieren bureaucratische toestand. De centrale vraag of
de aangeboden zorg verantwoord is en hoe de te leveren zorg in overeenstemming
te brengen is met kwaliteitseisen, mag niet op de achtergrond raken. Een checklist
waarop punten worden afgestreept, is niet voldoende, want verantwoorde zorg
is direct gerelateerd aan de situatie. We moeten kritisch blijven over de
vragen hoe er door de zorgverleners met de zorg wordt omgegaan, hoe de managers
de voorzieningen organiseren – of dat klantgericht is of dat het belang
van de instelling voorop staat – en hoe de patiënten/consumentenorganisaties
kunnen zorgen voor de noodzakelijke feedback.
 
 Hoe nuttig een checklist ook is, bij de uitvoering van deze wet mag het
daarbij niet blijven. Kwaliteitszorg moet een levend geheel zijn dat steeds
opnieuw afgestemd wordt op actuele vragen zoals: voldoet de oude apparatuur
die een paar jaar geleden uitstekend voldeed, nog wel? Zal eventuele nieuwe
apparatuur de kwaliteit van de zorg wel verhogen? Vernieuwing en verandering
hoeft nog niet automatisch een verbetering in te houden. En wat vooral nooit
uit het oog mag worden verloren, is het feit dat een patiënt zich altijd
in een afhankelijke positie bevindt. Een patiënt – of je die nu
consument of cliënt noemt – is iets geheel anders dan een klant
van een warenhuis en zal daarom ook geheel anders moeten worden behandeld.
Een patiënt moet met begrip worden tegemoetgetreden, niet betuttelend
en zeker niet als onmondige kleuter worden behandeld, maar ook niet de algehele
verantwoordelijkheid toegeschoven krijgen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Ter Veld (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! De minister zal blij zijn met zoveel positieve
reacties op het wetsvoorstel. Het is ook goed dat er een wet ligt als ondersteuning
van het proces in de richting van een enerzijds toenemend kwaliteitsbewustzijn
en anderzijds een bewust voeren van een beleid ter zake. Ik denk dat het belangrijk
is dat daarbij goed wordt doordacht dat kwaliteit natuurlijk niet alleen is
de reële behoefte van de patiënt en de beschikbare middelen in financiële
en technologische zin, maar dat het hierbij ook gaat om de wijze waarop de
patiënt betrokken kan zijn bij het proces van kwaliteit van instellingen,
waarvan je in een afhankelijke situatie verkeert. Het is dus goed dat de patiënten/cliëntenorganisaties
daarbij een betrokkenheid kunnen hebben. Ik denk dat ook het wetsvoorstel
Zeggenschap, waarvan ik hoop dat wij snel tot een aanvaardbare uitleg kunnen
komen, een bijdrage kan leveren tot verbetering van de kwaliteitszorg binnen
instellingen.
 
 De mooiste zin in de memorie van antwoord vond ik de zin waarin wordt
aangegeven dat, sterker nog, soms juist verantwoorde zorg geleverd wordt door
een bewust afwijken van de eisen. Dat betekent geen dogma, als je afwijkt,
wordt de zorg beter, maar het kan inderdaad zo zijn en daarmee is de openbaarheid
en de controleerbaarheid van des te groter belang.
 
 Ik zou met betrekking tot kwaliteit in verantwoorde zorg nog een opmerking
willen maken. Ik denk dat het relevant is aan te geven wat je als instelling
niet doet of niet kan doen. Een cliëntenvolgsysteem voor diegenen waarvoor
je eigen zorg is opgehouden, opdat – mevrouw Van Leeuwen wees er ook
al op – niemand tussen wal en schip valt. Te vaak nog zwerven mensen,
niet zwaar genoeg voor instantie één en te zwaar voor instantie
twee, ergens tussen alles in, doorverwijzend en terugverwijzend. De mogelijkheden
die het wetsvoorstel biedt voor toetsing, zowel door de openbaarheid als door
de intercollegiale toetsing, zullen het ook mogelijk maken dat bij de doelmatigheid
men niet alleen kijkt naar beleid, maar ook naar beleid tussen instellingen.
Ik denk dat ook dat een belangrijke zaak is in het macrobeeld van de kwaliteit
van de zorg.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik spreek mede namens de fracties van de RPF en
het GPV.
 
 De Kwaliteitswet zorginstellingen laat zien dat de regering veel waarde
hecht aan een verantwoord niveau van kwaliteit van zorg. Onze fracties vinden
deze aandacht voor de kwaliteit van zorg een goede zaak. Er is een discussie
gevoerd over de noodzaak tot beheersing van kosten in de zorgsector. Die beheersing
mag echter nooit ten koste gaan van de kwaliteit van zorg.
 
 Gelukkig worden er op het gebied van kwaliteit ook in het veld reeds vele
initiatieven genomen. Een wet zonder initiatieven is niet goed, want een en
ander moet samen gaan. De kwaliteitsconferenties die in Leidschendam
gehouden zijn, worden door onze fracties bijzonder op prijs gesteld. Deze
conferenties hebben helaas geen wettelijke basis gekregen, maar met de huidige
wettekst, waarin is vastgelegd dat resultaten van overleg tussen zorgaanbieders,
zorgverzekeraars en patiënten/consumentenorganisaties door de zorginstellingen
betrokken moeten worden bij de organisatie van de zorgverlening, valt voor
onze fracties wel te leven. Het gesprek tussen zorgaanbieders, zorgverzekeraars
en patiënten/consumentenorganisaties zal in de toekomst zowel landelijk
als regionaal verder worden uitgebouwd. Dat is een belangrijke voorwaarde
voor een goed kwaliteitsbeleid.
 
 De motieven die aan deze wet ten grondslag liggen, hebben dan ook onze
instemming. Er is een wettelijk kader nodig voor initiatieven die door het
veld worden genomen. Bovendien kan de Kwaliteitswet zorginstellingen bewerkstelligen
dat het kwaliteitsbeleid van de zorgaanbieder een systematisch en structureel
karakter krijgt, waarin met name ook de inbreng van patiënten/consumentenorganisaties,
dus van de gebruiker, wordt gewaarborgd.
 
 De nieuwe bestuurlijke visie, waarbij verantwoordelijkheden in hoge mate
bij de aanbieders van zorg worden gelegd, wordt door onze fracties gedeeld.
De zorgaanbieder zelf heeft in de eerste plaats de verantwoordelijkheid, kwaliteit
te leveren en te bewaken. Instellingen moeten hier ook op aanspreekbaar zijn.
 
 Patiënten en consumenten hebben in de afgelopen jaren hun inzet voor
een goede kwaliteit van zorg duidelijk getoond. Dat is ook belangrijk, gezien
de discussies over de kostenbeheersing. Patiënten en consumenten dienen
daarbij met nadruk betrokken te zijn en blijven. Op basis van door hen zelf
geformuleerde kwaliteitscriteria hebben zij de kwaliteit van zorg beoordeeld
en zijn zij in staat geweest om in de diverse sectoren concrete verbeteringsvoorstellen
te doen. Wellicht kan de minister aangeven of structurele financiering van
deze heel eigen rol van patiënten/consumentenorganisaties bij het kwaliteitsbeleid
van zorgaanbieders op korte termijn te verwachten is. Het is belangrijk dat
daarmee kan worden doorgegaan. Een structurele financiering is daarvoor voorwaarde.
 
 Onze fracties hebben waardering voor het feit dat de beschikbaarheid van
geestelijke verzorging in de zorginstellingen waar mensen langer dan een etmaal
verblijven met zoveel nadruk als voorwaarde voor goede kwaliteit van zorg
in de wet wordt genoemd. Wij vinden dat erg belangrijk. Wij hebben er vertrouwen
in dat de zorginstellingen op basis van deze bepaling – zij zijn daarop
ook aanspreekbaar – met bijvoorbeeld de ter plaatse aanwezige kerken
in overleg zullen blijven, om zodoende een optimale beschikbaarheid van geestelijke
verzorging van de patiënt of cliënt, te kunnen waarborgen.
 
 Indien uit de praktijk blijkt dat "het veld" de kwaliteitsbewaking en
-bevordering op de lange termijn niet aankan, biedt de kwaliteitswet mogelijkheden
om bij algemene maatregel van bestuur nadere regels te stellen. Onze fracties
vinden deze mogelijkheid vooral van belang voor extra kwetsbare groepen, zoals
mensen met een handicap, met een psychiatrische aandoening en de senioren,
ouderen zo men wil. Wij gaan ervan uit dat de minister voldoende informatiebronnen
tot haar beschikking heeft om, indien noodzakelijk, adequaat met aanvullende
wetgeving te reageren.
 
 Voorzitter! Wij wachten met belangstelling de beantwoording van de minister
af.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):
 
 Voorzitter! Vorige week vertelde een jonge vrouw die stage loopt in een
verzorgingshuis mij dat zij zeer ontdaan was over de huisregels. In het gehele
huis mocht niet worden gerookt. Een meneer van 85 die net in het huis was
komen wonen en altijd thuis zijn pijpje rookte voor het raam, was daarover
erg ongelukkig. Een andere meneer zei op een dag om zes uur: "Ik zou nu best
een pilsje lusten". "Het is hier geen café meneer" werd er geantwoord.
"En nu gaan we allemaal lekker naar bed." Het is half acht 's avonds. "Hè,
ik wil zo graag nog wat handwerken". "Ja, mevrouwtje, we hebben niet genoeg
mensen om iedereen op zijn of haar tijd in bed te stoppen". En 's nachts in
het verpleeghuis wordt een ieder een luier aangedaan, zodat de nachtwacht
niet iedereen weer langs moet om te helpen.
 
 Mijnheer de voorzitter! In artikel 2 van deze wet staat expliciet dat
verantwoorde zorg is afgestemd op de reële behoefte van de patiënt.
Wat is in deze gevallen die verantwoorde zorg en wat is de reële behoefte?
 
 Voorzitter! Er is aan de overzijde al erg veel gesproken over die "verantwoorde
zorg". De Raad van State betwijfelt of deze omschrijving voldoende zelfstandige
betekenis heeft om als wettelijke norm te worden neergelegd. Wij delen die
twijfel. Het lijkt ons in veel opzichten een moeilijke opdracht voor de instellingen.
Hoe kan een zorgaanbieder bijvoorbeeld verantwoorde zorg leveren, als zich
dagelijks problemen voordoen met een veel te krap personeelsbudget? Hoe kan
een inspecteur dit beoordelen? Het is een goed idee van de minister, dat zij
een evaluatiemoment wil inbouwen. Dan zal juist naar dit onderdeel goed moeten
worden gekeken. Kan de minister aangeven wanneer zij denkt, deze wet te evalueren?
 
 Mijnheer de voorzitter! Deze regering heeft deregulering hoog in het vaandel
staan. Is nu met deze wet sprake van deregulering? Kan de minister nog eens
helder aangeven welke regelingen nu worden opgeheven? Mijn fractie maakt zich
zorgen over het feit, dat deze wet weer veel ingewikkelde procedures met zich
brengt voor de instellingen. Het zou de moeite waard zijn, eens op een rijtje
te zetten hoeveel verslagen en rapportages de instellingen per jaar moeten
maken voor de diverse ministeries. Leidt de verandering van het erkenningenstelsel
in een systeem van toegelaten instellingen tot deregulering? En, zoals ik
schriftelijk aan de minister vroeg – ik heb daarop geen antwoord gekregen –
heeft dit nu ook consequenties voor de adviescolleges, bijvoorbeeld het College
voor ziekenhuisvoorzieningen? Krijgt dit hoog gekwalificeerde college dan
niet veel minder te doen?
 
 Ik dank de minister voor haar zeer heldere antwoord op de vraag van de
VVD-fractie over de toepassing van artikel 6, waarin de mogelijkheid geopend
wordt om bij AMvB nadere regels te stellen. De uitspraak van de regering dat –
ik citeer – "dit ingrijpen als correctiemiddel duidelijk moet worden
gezien als een noodgreep" is duidelijk en geheel naar ons genoegen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Mijn fractie is met de minister van mening dat
de gezondheidszorg in Nederland op een hoog peil staat. Wij delen ook de mening
van de minister, dat met deze wet niet a priori wordt beoogd, dit niveau te
verhogen, maar in ieder geval te waarborgen dat de kwaliteit op het hoge niveau
kan blijven. Wij moeten alert zijn, dat iedereen die met de zorg bezig is,
ook al zijn aandacht aan de patiënten kan geven en niet de gehele dag
formulieren zit in te vullen. Wij wachten met belangstelling de antwoorden
van de minister af.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 13.02 uur tot 13.07 uur geschorst.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Mijnheer de voorzitter! Voordat ik op de concrete vragen inga, maak ik
graag een paar algemene opmerkingen over deze wet en de systematiek.
 
 Sommige geachte afgevaardigden hebben het al gezegd: in de gezondheidszorg
zijn de gedragingen van de consument iets anders dan in de commerciële
sector. In de gezondheidszorg gedragen mensen zich anders dan wanneer zij
overwegen om bijvoorbeeld gebruik te maken van de diensten van een bank. Mensen
die normaal gesproken in het dagelijkse maatschappelijke verkeer heel kritische
consumenten zijn, worden vaak volgzaam en nemen een afwachtende houding aan
als hun iets mankeert en als zij zorg nodig hebben. Dat betekent nu eenmaal
dat zij afhankelijk worden van de zorgaanbieders, van de deskundigen wiens
vak zij niet beheersen en tegen wie zij opzien vanwege hun deskundigheid.
Zij hopen in ieder geval dat er heel goed voor hen zal worden gezorgd en krijgen
het gevoel dat zij niet lastig moeten zijn. Die afhankelijkheid maakt dat
mensen in de gezondheidszorg vaak niet voor hun rechten durven opkomen, ook
als die zichtbaar worden aangetast of tekort worden gedaan.
 
 Naar mijn mening heeft de overheid dan ook uitdrukkelijk de taak om mensen
die van zorg afhankelijk zijn, steun te bieden, onder meer door ervoor garant
te staan dat alle zorg die in Nederland van instellingen kan worden betrokken,
van verantwoord niveau is. Dit is dus het begrip "verantwoorde zorg". Juist
voor die garantstelling is de Kwaliteitswet zorginstellingen bedoeld en ik
ben blij dat deze Kamer het unaniem met mij eens is dat dit een belangrijke
en noodzakelijke wet is. Zonder een adequaat wettelijk kader kunnen wij zorgaanbieders
ook niet goed aanspreken op de kwaliteit van de zorgverlening. Ik stel het
dan ook bijzonder op prijs dat deze Kamer, evenals de Tweede Kamer, vaart
heeft willen zetten achter de behandeling van dit voorstel. Ik stel het natuurlijk
nog veel meer op prijs dat de ontvangst van het wetsvoorstel in dit huis zo
bijzonder positief is.
 
 De eisen van deze kwaliteitswet betekenen voor de zorgaanbieders een andere
manier van werken: zij gaan van incidenteel naar structureel, systematisch
werken aan kwaliteit. Toch verwacht ik niet dat de wet bij de instellingen
heel veel onrust teweeg zal brengen. Eigenlijk betekent het implementeren
van deze wet voor de zorgsector een logisch vervolg op stappen die men zelf
reeds heeft gezet. Sommige leden refereerden er al aan dat er in deze sector
het een en ander is gebeurd, ook spontaan, op het gebied van kwaliteit. Wij
kunnen de wet ook niet los zien van die ontwikkelingen. De bedoeling is dat
deze wet die goede ontwikkelingen codificeert.
 
 In 1989 en 1990 zijn er drie Leidschendam-conferenties gehouden, waarbij
afspraken zijn gemaakt tussen zorgaanbieders, patiënten/consumenten,
zorgverzekeraars en de overheid. Dit was toch wel een noviteit: vier partijen
maakten afspraken over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden op
het gebied van de kwaliteit van zorg. Deze afspraken hebben veel impact gehad
in de gehele sector. Sindsdien is men aan het werk gegaan, niet alleen op
het niveau van koepelorganisaties, maar ook bij individuele zorgaanbieders.
Er werden kwaliteitscriteria opgesteld en artsen ontwikkelden nog actiever
richtlijnen en protocollen voor de praktijk. Men startte kwaliteitsprojecten
om bepaalde dingen uit te proberen. Er werden kwaliteitssystemen gebouwd en
kwaliteitsmanagers aangesteld; verschillende grote instellingen hebben thans
zo'n manager in dienst. Het waren niet alleen de aanbieders die met de afspraken
aan de slag gingen, maar ook de patiënten/consumentenbeweging. Deze heeft
kans gezien, de eigen ideeën over kwaliteit heel goed te operationaliseren
door het ontwikkelen van referentiekaders en door het uitschrijven van kwaliteitscriteria
waarover men vervolgens met de aanbieders en de verzekeraars in gesprek ging.
Ook de verzekeraars hebben zich zeer bereidwillig opgesteld en hebben aangegeven
dat zij een bijdrage willen leveren en deel willen hebben aan die afspraken.
 
 In juni 1995 is een volgende Leidschendam-conferentie gehouden, waarbij
opnieuw is gesproken over het kwaliteitsbeleid. Er zijn nieuwe, verder strekkende
afspraken gemaakt, bijvoorbeeld tussen patiënten en zorgverzekeraars.
Al die afspraken sluiten naadloos aan op de systematiek van de onderhavige
kwaliteitswet. Zij gaan uit van een primaire verantwoordelijkheid van de veldpartijen
om op het gebied van kwaliteit invulling aan die verantwoordelijkheid te geven.
Er is bijvoorbeeld afgesproken om referentiekaders te creëren waaraan
een individuele instelling bij het ontwikkelen van haar eigen kwaliteitssysteem
houvast kan hebben: referentiekaders per sector dus. Dit is geen eenzijdige
activiteit van de aanbieders, want ook de financiers en de patiënten
worden erbij betrokken. Verder is afgesproken dat niet alleen zorgaanbieders,
maar ook verzekeraars jaarlijks in een kwaliteitsjaarverslag verantwoording
zullen afleggen over hun handelen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Het begrip dat in de kwaliteitswet centraal staat,
is het begrip "verantwoorde zorg". Dat is natuurlijk een globaal begrip dat
in de praktijk nadere invulling moet krijgen. Voor zo'n globaal begrip is
heel bewust gekozen, want de Kwaliteitswet wil de kwaliteit van zorg waarborgen
in de praktijk, in de dagelijkse gang van zaken. Dat is nu eenmaal niet in
algemene regels vast te leggen: er kan niet worden vastgelegd wanneer in een
concreet geval sprake is van verantwoorde zorg. Mevrouw Ter Veld zei al dat
de mooiste zin in de memorie van antwoord de zin was waarin ik aangaf dat
soms de beste zorg voor één bepaalde patiënt tevens inhoudt
 dat van de algemene regels wordt afgeweken.
 
 Het aangeven wat voor een individuele instelling verantwoorde zorg precies
inhoudt, is in de systematiek van deze wet – en zo ziet men het ook
in het veld – de verantwoordelijkheid van het management van die instelling.
Zij moet met open oog en oor voor de verschillende omgevingsfactoren, maar
natuurlijk ook voor wat zij uit de eigen instelling vernemen, bepalen wat
verantwoord is en daarover verantwoording kunnen en willen afleggen. Dit leidt
niet overal tot precies hetzelfde systeem of tot precies dezelfde criteria
of regels. Een soortgelijke redenering geldt ook voor de kwaliteit van zorg
in een behandelrelatie en daarom hebben de tuchtnormen voor individuele beroepsbeoefenaren
eveneens een globaal karakter en is in de WGBO sprake van een globale norm.
In die laatste wet wordt gesproken van "goed hulpverlenerschap" en dat is
net zo'n term als "verantwoorde zorg".
 
 De Tweede Kamer heeft dit wetsvoorstel op een aantal punten geamendeerd,
maar die amendementen hebben op geen enkele wijze de systematiek van deze
wet aangetast. Centraal staat nog steeds de gedachte dat de kwaliteit van
zorg de primaire verantwoordelijkheid is van de individuele zorgaanbieder.
Ook het uitgangspunt dat kwaliteit altijd het gevolg is van een systematisch
en bewust daarop gericht beleid, is niet gewijzigd. De paar wijzigingen die
wel zijn aangebracht, zijn wat minder ingrijpend. Zo is bijvoorbeeld expliciet
opgenomen de gedachte dat zorgaanbieders bij hun kwaliteitsbeleid de resultaten
moeten betrekken van het overleg dat tussen zorgaanbieders, patiënten
en verzekeraars heeft plaatsgevonden. Aanvankelijk werd dit in het oorspronkelijke
wetsvoorstel alleen maar aangeduid als een "kenbron" en niet als een verplichting
of vanzelfsprekendheid waarmee de zorgaanbieder rekening houdt.
 
 Iets dergelijks geldt ook voor de geestelijke verzorging en het aansluiten
op de reële behoefte van de patiënt. Ook hierin zijn wijzigingen
aangebracht zonder de essentie aan te tasten; zij hebben alleen maar geleid
tot een verduidelijking. Al deze zaken behoorden impliciet eigenlijk al tot
het domein van de kwaliteitswet en zijn door de amenderingen alleen maar wat
meer expliciet geworden. Ik heb er dan ook vertrouwen in dat met de kwaliteitswet
een adequaat instrumentarium ontstaat voor bewaking en optimalisering van
de kwaliteit van zorg, en ik ben blij dat dit vertrouwen in dit huis wordt
gedeeld. Een instrumentarium dat de overheid in staat stelt om goede zorg
te garanderen aan degenen die het nodig hebben. Het is een instrumentarium
dat zorgaanbieders alle ruimte geeft, maar tegelijkertijd slagvaardig optreden
mogelijk maakt jegens die aanbieders die het met de kwaliteit van zorg niet
nauw genoeg blijken te nemen.
 
 Mijnheer de voorzitter! Na deze algemene opmerkingen wil ik ingaan op
de inbreng van de diverse afgevaardigden. Ik heb met grote waardering geluisterd
naar met wat mevrouw Van Leeuwen heeft gezegd over de geestelijke verzorging.
Ik ben het roerend met haar eens als zij zegt, dat het in de gezondheidszorg
steeds moet gaan om de patiënt en cliënt als mens en hoe hij/zij
als mens wordt bejegend en niet als objecten. Een zieke mens is geen verzameling
van een of meer zieke organen. Ook patiënten zelf beleven dit zo. Als
op dat punt de zorg te kort schiet, als ze te veel vertechnologiseert en de
dokter zich verschuilt achter zijn apparaten om de patiënt als mens niet
meer behoeven te zien dan is dat geen goede zaak. De patiënten vinden
dit niet goed en daarin hebben zij groot gelijk.
 
 Voorzitter! Mevrouw Van Leeuwen heeft nog een kanttekening geplaatst bij
de financiële kaders. Zij vroeg hoe het precies zit met de middelen die
beschikbaar worden gesteld voor de kwaliteitsborgingssystemen. Het financieel
ondersteunen gebeurt langs verschillende kanalen. Wij stellen geld beschikbaar
aan de verschillende partijen om criteria te ontwikkelen. Het geldt in de
eerste plaats voor de zorgaanbieders en patiënten. Er worden ook projecten
vanuit het ministerie gefinancierd. Onder de hoofdtitel project kwaliteit
van zorg worden verschillende kleinere projecten financieel gesteund. Men
kan als het ware oefenen met het opzetten van bepaalde kwaliteitssystemen
en het implementeren ervan. Wij geven meerdere miljoenen guldens per jaar
uit aan het ontwikkelen van het instrumentarium. De Nederlandse organisatie
voor wetenschappelijk onderzoek hebben wij geld gegeven om een echt onderzoeksprogramma
ter zake van de kwaliteit van zorg op te zetten. Dat loopt op het ogenblik
ook. Bij de financiële paragraaf van dit wetsvoorstel is sprake van een
verschuiving van incidentele naar structurele kosten. Er is sprake van vrij
veel uitgaven in verband met incidenten, ongelukken, klachten, fouten enz.
Er kan veel geld worden bespaard, wanneer men meer preventief en systematisch
aan kwaliteit werkt. Uit de evaluatie zal moeten blijken in hoeverre die som
uiteindelijk ook klopt. Het is mogelijk dat kleinere instellingen het financieel
niet kunnen rooien ter zake van een kwaliteitssysteem en de kwaliteit niet
zo systematisch kunnen borgen als de wet dat vereist. Als die signalen ons
bereiken: komt tijd, komt raad. Om te beginnen is het een goed uitgangspunt
om tegen de instellingen te zeggen dat kwaliteit onderdeel van de zorg is.
Als het wat meer systematisch gebeurt zal de kost vaak voor de baat uitgaan.
 
 Voorzitter! Mevrouw Van Leeuwen stelde nog een vraag over de bouw en de
verbouwingen. De Kwaliteitswet biedt de mogelijkheid om achteraf toetsing
toe te passen. Volgens welke normen zal dit geschieden? Op dit moment gelden
bouwmaatstaven in het kader van de Wet ziekenhuisvoorzieningen. Daaraan moet
de inrichting voldoen om een vergunning te krijgen in het kader van de WZV.
Die normen vormen een invulling van een aantal criteria, zoals noodzakelijkheid,
doelmatigheid, kosten, baten, enz. Ze zijn ruimer dan de criteria van de Kwaliteitswet.
Deze normen worden gehandhaafd. Ze zullen kunnen worden gebruikt als kenbron
bij de invulling van het begrip "verantwoorde zorg" in de bouw. Ook het Bouwbesluit
geeft op grond van de Woningwet normen aan voor de bouw van gezondheidsinstellingen.
Overigens geldt ook hier wat voor de andere aspecten van de zorg geldt. De
invulling geschiedt in de praktijk op grond van protocollen, criteria en rapporten,
maar gelukkig ook nog altijd op grond van het gezonde verstand. De inspectie
zal bij de toetsing van bouwsituaties zich alleen de vraag moeten stellen:
is het in dit gebouw mogelijk om verantwoorde zorg te verlenen? Leent de bouw
zich als het ware tot een grotere kans op een verantwoorde zorgverlening?
Als die vraag met ja wordt beantwoord, dan zijn de regeltjes
wat minder belangrijk.
 
 Voorzitter! Mevrouw Schoondergang en de heer Van den Berg hebben een vraag
gesteld over het patiëntenfonds, de structurele bekostiging van patiëntenorganisaties.
Hier is sprake van een kabinetsbesluit. Wij hebben besloten dat patiëntenorganisaties
langs twee geldstromen gefinancierd zouden moeten worden. Gedeeltelijk moet
het uit de contributies komen, maar dat is vaak maar een bescheiden aandeel.
Wij subsidiëren de organisaties voor zover ze hun verenigingstaken waar
willen maken. Daarnaast hebben patiëntenorganisaties een duidelijke structurele
taak in het zorgsysteem. De patiënten vormen een onmisbare partij in
onze gezondheidszorg. Om die rol waar te maken, krijgen zij geld dat uit de
premiemiddelen komt. Het gaat in toto om een fonds van ongeveer 10 mln. Het
is de bedoeling dat het alleen gaat om organisaties die landelijk opereren.
Zij kunnen een beroep op dat fonds doen. Anders wordt het te onoverzichtelijk.
Kleine, plaatselijke patiëntenorganisaties, voor zover die al bestaan,
zullen de structurele taak van het meewerken aan het zorgsysteem minder vervullen.
Vaak hebben de grote landelijke organisaties plaatselijke afdelingen. De landelijke
organisatie speelt dan de rol van countervailing power in het spel van partijen:
aanbieders, verzekeraars en patiënten. Het gaat om in totaal ongeveer
300 patiëntenorganisaties. Dat het fonds nog niet formeel geopend is
en er formeel nog geen beroep op kan worden gedaan – de landelijke patiënten/consumentenfederatie
blijft van de ontwikkelingen voortdurend op de hoogte – komt doordat
de vormgeving van het fonds nog onderwerp van discussie is met mijn collega's
van Financiën en Binnenlandse Zaken. Het zal niemand verbazen, als ik
zeg dat de ZBO-discussie en de nieuwe visie op het invullen van zelfstandige
bestuursorganen een rol spelen. Aanvankelijk wilden wij die kant op, maar
thans menen wij dat dit niet de meest geëigende vorm is. Het zal zeer
binnenkort rondkomen. Het geld is er al. De patiëntenorganisaties hebben
daar terecht goede verwachtingen van. Als er echt iets moet, kan het geld
op voorhand voorgeschoten worden.
 
 Ik ben het eens met mevrouw Schoondergang als zij zegt dat wij niet achterover
kunnen gaan leunen nu de wet er is. Zij heeft een aantal punten genoemd, waarnaar
kritisch moet worden gekeken. Ik ben dat helemaal met haar eens. Het zijn
precies die punten waar de inspectie op inspecteert.
 
 Dan kom ik tot de bijdrage van de heer Van den Berg. Ik ben blij met zijn
opmerking dat de drie fractie namens welke hij sprak kunnen leven met deze
wet. Hij heeft een vraag gesteld, die ik inmiddels beantwoord heb, over de
bekostiging van de patiëntenorganisaties. Verder heeft hij gezegd dat
hij hoopt dat de minister voldoende informatiebronnen tot haar beschikking
heeft om adequaat met aanvullende regelgeving te reageren als blijkt dat mensen
in bepaalde sectoren – hij dacht met name aan extra kwetsbare groepen –
onvoldoend verantwoorde zorg krijgen. Dat is natuurlijk uitdrukkelijk de bedoeling.
Men vraagt zich misschien af hoe de minister dan aan die kennis komt. Dat
is nu typisch een taak voor de inspectie gezondheidszorg, de oren en ogen
van de minister. De inspectie gezondheidszorg in nieuwe gedaante en in de
nieuwe organisatievorm heeft uitdrukkelijk gekozen voor een beleid, waarbij
een deel van de activiteiten gebeurt via zogenaamde thematisch inspectie.
Dat wil zeggen dat een enkel signaal uit een bepaalde segment, zeg maar verpleeghuizen
of gehandicaptenzorg, voldoende kan zijn voor de inspectie gezondheidszorg
om daar echt in de volle breedte thematisch een goede inspectie te houden.
Een en ander wordt vervolgens in rapporten en verslagen vastgelegd. Al meermalen
is gebleken dat de inspectie op die manier vrij snel een goed overzicht kan
krijgen hoe het met de kwaliteit in een bepaald segment gesteld is.
 
 Ik ben nu toe aan de inbreng van mevrouw Tuinstra. Zij heeft mij geen
concrete vragen gesteld. Ik wil wel graag vermelden dat ik blij ben met haar
inbreng en met name met haar herkenning van het feit dat wij bij de Kwaliteitswet
zorginstellingen te maken hebben met een voorbeeld van moderne wetgeving.
Dat was precies wat ik gehoopt had dat iemand zou zeggen. Ik ben dan ook heel
blij dat dit uitgesproken is.
 
 Mevrouw Ter Veld heeft een punt aan de orde gesteld waarop ik nog niet
ben ingegaan, namelijk de kwestie van de continuïteit van zorg, het cliëntenvolgsysteem,
zoals zij het noemde. Het is een heel belangrijk punt. In een ingewikkeld
systeem als de gezondheidszorg is dit per definitie een zwakke schakel. Ik
ben heel blij dat er op dit punt zoveel ontwikkelingen zijn. De neiging bestaat
altijd als je een bepaalde instelling managet om ervoor te zorgen dat in die
instelling alles goed gebeurt. Iemand die daar niet meer thuishoort, wordt
als het ware over de muur van de instelling geworpen en moet zich dan maar
zien te redden. Zo ging het vroeger vaak. Tegenwoordig zien wij dat steeds
meer transmuraal gewerkt wordt. Als een patiënt uit zeg maar een revalidatie-instelling
wordt ontslagen, stelt men zich op de hoogte – er moet ook een toetsingsmoment
voor de inspectie zijn – van hoe het verder met die patiënt gaat,
welke opvang er is en of zoiets thuis of waar de patiënt naartoe gaat
wel kan. Hetzelfde geldt voor ziekenhuizen. Er wordt in de curatieve zorg
steeds meer samengewerkt tussen ziekenhuizen en de eerste lijn. Je ziet nu
weer verpleegkundigen en zelfs specialisten uit ziekenhuizen op huisbezoek
bij patiënten gaan om hun collega's in de eerste lijn daadwerkelijk te
ondersteunen en van advies te dienen. Dit zijn allemaal uitstekende ontwikkelingen.
 
 Dan blijft toch nog – en dat is het kwetsbare punt waarop ik doelde –
dat er mensen zijn waarvan niet duidelijk is waar zij terecht moeten. Ik vind
het een verantwoordelijkheid van de instelling waarbij zo'n patiënt ten
onrechte terecht is gekomen om de patiënt te helpen, de juiste weg te
vinden. Ik zal met de inspectie bespreken dat dit een punt is waarop men speciaal
de oren en ogen moet richten.
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik kom tot de inbreng van mevrouw Van den Broek.
Zij begon met een zeer levendig beeld van hoe het in een bepaald verzorgingshuis
toegaat en niet toe hoort te gaan. Zij had het onder andere over een mijnheer
die zo graag een pilsje lust. Dat deed mij herinneren aan de tijd dat ik student
was in het Binnengasthuis en co-assistentschappen moest lopen. Dat was een
oud, rommelig ziekenhuis waar dertig patiënten op een zaal lagen. Maar
wat dit soort dingen betreft, was het een voortreffelijk ziekenhuis. Op de
 mannenzaal van de afdeling huidziekten, waar men vaak heel
lang moest liggen omdat er nog bijna geen behandelingen waren, had iedere
man een flesje jenever in het nachtkastje. Verpleegkundigen waren daarvan
op de hoogte. Er werd niet al te veel over gesproken. Het werd gewoon gedoogd.
Men begreep dat het voor de levenskwaliteit van deze vaak wat oudere, Amsterdamse
heren gewoon een sine qua non was. Tegenwoordig is het allemaal georganiseerd
en netjes geworden in de gezondheidszorg. Ik denk dat het goed is als er iets
is van die rommeligheid in de zin van: tolereer toch allerlei dingen, vooral
als het gaat om oudere mensen die in een verzorgingshuis of een verpleeghuis
terechtkomen; zij hebben bepaalde gewoonten, zij zijn gehecht aan een huisdier
of aan een sigaar en een pilsje. Ik zou het slecht vinden als dat opeens allemaal
niet meer zou kunnen. Ik vind de opmerkingen van mevrouw Van den Broek hierover
heel waardevol.
 
 Zij heeft gevraagd wat de reële behoefte is. Ik hoop dat zij met
mij begrijpt dat wij daarover geen verschil van mening hebben. De vraag is:
hoe komt men tot verantwoorde zorg, hoe komt het dan dat mensen soms te kort
komen en heeft dit te maken met een te krap personeelsbudget? Als er signalen
komen uit een bepaalde sector of instelling dat men op dit soort punten echt
te kort schiet, dat men nog net tijd heeft om de technische handelingen te
verrichten, snel langs alle patiënten te rennen en ervoor zorgen dat
iedereen in ieder geval schoon is – er fris bij ligt, zoals het vroeger
heette – maar verder nergens aan toe komt, dan is er kennelijk sprake
van een personeelstekort. Het kan zijn dat dit komt, omdat de zaken niet handig
georganiseerd zijn. Daar moet ook op worden toegezien. Het gaat in deze wet
ook over het organiseren van de zorg. Daar kan de inspectie naar kijken, van
advies dienen of aanwijzingen geven. Als er echter op een gegeven moment knelpunten
zijn, gaat het om precies die signalen waarvoor wij met elkaar in de politiek
gevoelig moeten zijn. Het is prachtig te zeggen dat wij de groei beheersen
tot een groeipercentage van 1,3. Ik hoop van harte dat het lukt. Wij werken
er allemaal hard aan, ook in het veld. Als het echter niet goed gaat, moeten
wij dat onder ogen zien. Het zou natuurlijk te gek voor woorden zijn als wij
in ons land een kwaliteitsverlies in de gezondheidszorg zouden tolereren.
Daarvoor zijn wij nog niet arm genoeg, denk ik. Ik hoop trouwens dat wij dat
ook nooit worden.
 
 Mevrouw Van den Broek heeft gevraagd hoe het met de evaluatietermijn staat.
Het is de bedoeling, deze wet na vijf jaar te evalueren. Wij menen dat wij
dit proces een goede kans moeten geven en dat wij niet te gauw moeten zeggen
of het wel of niet gewijzigd moet worden. Overigens is het inspecteren een
continu proces, dat eigenlijk nu al aan de gang is. Zodra deze wet in het
Staatsblad staat, gaat de inspectie ook met deze wet in de hand toezicht houden.
Bovendien kunnen er signalen over tekortkomingen ook eerder dan na vijf jaar,
komen. In elk geval vindt een systematische evaluatie plaats na vijf jaar.
 
 Mevrouw Van den Broek sprak over deregulering en vroeg of ik kan aangeven
welke regelingen worden opgeheven. Ik kan er een aantal noemen. Met deze wet
verdwijnen de regeling binnen de Wet op de tandheelkundige inrichtingen 1986,
het kwaliteitsaspect in de erkenning op grond van Ziekenfondswet en AWBZ,
het kwaliteitsaspect in de erkenning in de Tijdelijke verstrekkingenwet maatschappelijke
dienstverlening en het kwaliteitsaspect in de Wet ambulancevervoer, de Wet
op de bejaardenoorden en de Wet inzake bloedtransfusie. In het wetsvoorstel
staat een hele reeks van wijzigingen in andere wetten. Er komt dus één
uniform systeem.
 
 De wijzigingen van het erkenningenstelsel in een stelsel van toelating
leidt zeker, denk ik, tot deregulering omdat de kwaliteitsaspecten daarbij
dan geen rol meer spelen. Bij de erkenning gaat het alleen nog maar om de
criteria spreiding en behoefte.
 
 Mevrouw Van den Broek vroeg: hoeveel verslagen en rapportages moeten de
instellingen per jaar maken? In de Tweede Kamer is dit aan de orde geweest.
Ik denk dat een goede instelling een jaarverslag maakt. Het kwaliteitsjaarverslag
kan onderdeel zijn van het jaarverslag. Heel veel instellingen gaan al zo
te werk, ook al vanwege het marktdenken, vanwege de competitie. Men wil graag
aan de patiënten laten zien dat zij met een goed ziekenhuis te maken
hebben, dat er op kwaliteit gelet wordt. In heel veel jaarverslagen, ook van
verzorgingshuizen en verpleeginrichtingen, wordt er al aandacht aan de kwaliteit
gegeven. Men mag dus wat mij betreft alles in één verslag bundelen,
al zal men voor andere autoriteiten misschien andere soorten verslagen moeten
maken. Dat kan ik nu echter niet allemaal op een rijtje zetten. In de gezondheidszorg
gaat het in ieder geval om een jaarverslag, waarin ook moet worden opgenomen
hoe men met de fouten en ongevallen is omgegaan. Daar moet ook openbaar verslag
van worden uitgebracht. En, nogmaals, ook het kwaliteitsbeleid moet erin tot
uitdrukking komen.
 
 Mevrouw Van den Broek had nog schriftelijk gevraagd naar de consequenties
voor adviescolleges, zoals het College voor ziekenhuisvoorzieningen. Zij vroeg
zich af of dit college niet veel minder te doen zal krijgen. Het zal heel
sterk betrokken worden bij de uitvoering van de Wet ziekenhuisvoorzieningen,
mede in het kader van het meer buiten het ministerie plaatsen van de uitvoering.
Het college verliest sowieso zijn adviestaak, omdat er op het terrein van
volksgezondheid en welzijn nog maar twee adviesorganen zullen zijn, namelijk
de Raad voor de volksgezondheid en de Raad voor de maatschappelijke ontwikkeling.
Het College voor ziekenhuisvoorzieningen wordt dus een uitvoeringsinstantie
en het college zal zeker minder voor de minister te doen hebben, maar ik heb
de indruk dat het veld, dat nu zelf de verantwoordelijkheid krijgt voor kleine
verbouwingen en tussentijdse renovaties, toch van het college gebruik zal
blijven maken, mits men vindt dat het goed en snel werk levert. Als dat niet
zo is, gaat men zich natuurlijk tot andere marktpartijen wenden.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik ga ervan uit dat ik het gevoelen van de Kamer verwoord, met name van
de woordvoerders, als ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede
termijn. Dat blijkt het geval, zie ik tot mijn genoegen. Het betekent dat
de minister zo adequaat heeft geantwoord dat wij dit wetsvoorstel verder kunnen
afhandelen.
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 
 Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 13.36 uur tot 14.30 uur geschorst.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19951996-17-688-696.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl