Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. in verband met de tweede tranche van het ondernemerspakket 2001 (Wet ondernemerspakket 2001) (27209)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 1541-1568

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 20, pagina 1541-1568

08-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27209Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

BIJVOEGSEL (zie pg. 1510): Schriftelijke antwoorden van de minister van Justitie op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor het jaar 2001 (27400 VI)Pagina 1569-1580
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 8 november 2000)Pagina 1568-1568
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. in verband met de tweede tranche van het ondernemerspakket 2001 (Wet ondernemerspakket 2001) (27209)Pagina 1541-1568
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2001 (27400 VI)Pagina 1510-1541
BIJVOEGSEL (zie pg. 1510): Schriftelijke antwoorden van de minister van Justitie op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor het jaar 2001 (27400 VI)Pagina 1580-1586
Regeling van werkzaamheden (woensdag 8 november 2000)Pagina 1494-1495
Presentie en opening (woensdag 8 november 2000)Pagina 1467-1467
Behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 2001 (27400 XIV); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Diergezondheidsfonds voor het jaar 2001 (27400 F)Pagina 1467-1494
Voortzetting van de behandeling van: - begroting van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 2001 (27400 XIV); - begroting van het Diergezondheidsfonds voor het jaar 2001 (27400 F)Pagina 1499-1510
BIJVOEGSEL (zie pg. 1510): Schriftelijke antwoorden van de minister van Justitie op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor het jaar 2001 (27400 VI)Pagina 1569-1586
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van 7 november 2000 inzake sanctiebeleid SchipholPagina 1495-1499

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 138 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten c.a. in verband met
de tweede tranche van het ondernemerspakket 2001 (Wet ondernemerspakket 2001)
(27209).(Zie vergadering van 7 november 2000.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! Het wetsvoorstel ondernemerspakket 2001 heeft als
doel de kansen voor startende ondernemers te vergroten, het ondernemerschap
te stimuleren en bestaande belemmeringen voor ondernemers in de fiscale sfeer
weg te nemen. Dat doel stond ons al jaren voor ogen. In 1998 is daarvoor een
werkgroep ingericht die een pakket moest samenstellen. Het regeerakkoord dat
in dat jaar tot stand kwam, legde daar een financiële taakstelling van
500 mln. bij, die te behalen zou zijn door het wegsnijden van oneigenlijk
gebruik en misbruik van bestaande regelingen. Uiteindelijk zijn die twee dingen
bijeengebracht in een ondernemerspakket waarover allerlei geledingen die aan
de overlegtafel waren uitgenodigd, het eens waren. Dat pakket is integraal
overgenomen door de regering en wordt nu geïmplementeerd in wetgeving.Voor het ondernemerspakket is inderdaad draagvlak. De SGP-fractie steunt
het wetsvoorstel in grote lijnen. Ik kom overigens op een enkel knelpunt uitvoerig
terug. Het ondernemingsklimaat is natuurlijk erg relevant voor de sector zelf,
maar ook voor de financieel-economische positie van ons land. Het is dus goed
dat wij bouwen aan een positief, stimulerend en uitdagend ondernemersklimaat.
De SGP-fractie kan met die doelstelling instemmen, zij het – daar heb
ik al tijdens de schriftelijke voorbereiding gewag van gemaakt – dat
er op bepaalde onderdelen van het wetsvoorstel vragen leven.Mijn eerste algemene opmerking gaat over de integraliteit. Die streefden
wij na, maar daarvan is toch minder terechtgekomen dan wij hoopten. De collega's
die voor mij spraken, hebben daar ook al op geattendeerd. Om deels beleidsmatige
en deels wetstechnische redenen moest de regering daar toch nog van afzien,
althans op bepaalde delen. Dat is te betreuren. Als dat door de staatssecretaris
nodig wordt geacht, wil ik daarvoor nog om een verantwoording vragen.Mijn tweede algemene opmerking betreft de tijdigheid. In betrekkelijk
korte tijd moet over heel veel een oordeel worden gevormd. Dat is voor het
departement blijkbaar een krachtsinspanning van jewelste. Ik verwijs hiervoor
naar de reparaties die steeds weer nodig zijn. De eerste proeve van het ondernemerspakket,
in wetstechnische termen vertaald, verdiende geen schoonheidsprijs. Er waren
technische onvolkomenheden. Dat was dus een valse start, maar goed, er is
gerepareerd. Voor de SGP-fractie staat de kwaliteit van betrokkenen niet ter
discussie. Het gaat om de tijd die wij hiervoor beschikbaar hebben. Het lijkt
mij dat wij elkaar op een daarvoor geëigend moment diep in de ogen moeten
kijken en moeten beoordelen of het überhaupt te verbeteren valt en zo
ja, hoe dan. De Nederlandse orde van belastingadviseurs heeft voorgesteld
om in een vroeg stadium een voorontwerp van wet te publiceren, waar de maatschappelijke
discussie over kan gaan. Dat is een mogelijkheid. Staatsrechtelijk zijn er
allerlei mitsen en maren, maar wij moeten toch een verbetering realiseren
op dit punt.Een derde algemene opmerking heeft betrekking op de notitie die op verzoek
van de SGP-fractie door de staatssecretaris aan de Kamer is voorgelegd. Deze
raakt aan de fiscale positie van gemoedsbezwaarde ondernemers. In de traditie
van de SGP-fractie in dit huis is daarvoor bij ons altijd aandacht. Wij worden
daarin gesteund door anderen, die ook vinden dat deze traditie in zich draagt
dat er voor de gemoedsbezwaarden een uitzonderingsmogelijkheid moet worden
gecreëerd, onder deugdelijke, handzame, beheersbare randvoorwaarden.In de achterliggende debatten heb ik bij herhaling betoogd dat bij het
nieuwe belastingstelsel het een en ander in het geding is geraakt, niet ten
principale, maar wel in de uitwerking. Dat geldt vooral voor de assurantiereserve
eigen risico en de exportrisicoreserve. Ik heb hierover een verkennende notitie
gevraagd, in de hoop dat er oplossingsgerichte overwegingen zouden worden
geventileerd.Het is plezierig om onbevangen te kunnen zeggen dat de staatssecretaris
zich aan die toezegging heeft gehouden. Er is een correcte notitie voorgelegd
aan de Kamer, waarvoor dank. Ik heb geen aanleiding om te denken dat er aanvullingen
op mogelijk zijn of kanttekeningen bij te plaatsen zijn. De staatssecretaris
zal toegeven dat de notitie erg vers is. Ik wil bepaalde aspecten ervan op
mij in laten werken en ik zal hier op een geëigend moment deze maand
op terugkomen. Voor dit moment ben ik erkentelijk voor de creativiteit die
uit enkele voorstellen over de verplichte pensioenverzekeringen en de ondernemersregelingen
blijkt.De staatssecretaris heeft toegezegd op deze punten met een nota van wijziging
te komen in het kader van de veegwet, die in de komende weken komt. Wij wachten
deze nota van wijziging met belangstelling af. Vanmiddag hebben wij in de
procedurevergadering even stilgestaan bij de ontvangst van deze notitie. Wij
vinden dat deze wel past bij de discussie over de veegwet.De heer Hindriks (PvdA):Als u vindt dat deze aan de orde moet komen bij de veegwet, wat is dan
de precieze reden dat u er nu op ingaat?De heer Van der Vlies (SGP):Dat is heel helder. Ik heb deze notitie gevraagd in het kader van de herziening
van het belastingstelsel voor de 21ste eeuw. Daarin hebben wij een aantal
dingen doorgeschoven naar het ondernemerspakket. De assurantiereserve eigen
risico en de exportrisicoreserve zijn voor het belastingplan 2000 al geëlimineerd.
Dat was voor mij aanleiding om vast te stellen dat er onevenwichtigheden ontstonden
voor de betrokkenen. Ik heb dat op een paar plaatsen en tijdstippen aan de
orde gesteld. Deze twee instrumenten passen bij het ondernemerspakket.De staatssecretaris heeft in zijn notitie vastgesteld dat er sprake is
van onevenwichtigheden. Het zijn geen grote tekorten, ik klop dat niet op,
maar wel onevenwichtigheden. Hij heeft voorgesteld om dat te repareren in
de nota van wijziging die hij bij de veegwet legt. Ik denk dat het handig
is om de discussie daarheen te verschuiven. Daar steekt niets anders achter
dan een praktische aanpak.Vervolgens wil ik ingaan op enkele specifieke punten: de herinvesteringsreserve,
de verruiming van de doorschuifregeling (en dan met name de driejaarstermijn),
de geruisloze terugkeer uit de besloten vennootschap en de reparatie landbouwvrijstelling.Met betrekking tot de omvorming van de vervangingsreserve in een herinvesteringsreserve heeft de SGP-fractie in het verslag om een
nadere beargumentering gevraagd waarom voor bedrijfsmiddelen waarop niet pleegt
te worden afgeschreven en vooral voor bedrijfsmiddelen met een afschrijvingstermijn
van langer dan 10 jaar, de vervangingsreserve de facto in stand blijft. Kan
worden toegelicht waarom de voorstellen die de subwerkgroep Winst op dit punt
heeft gedaan niet zijn overgenomen?Uit ondernemerskring komt in haar commentaar op de nota naar aanleiding
van het verslag naar voren dat dit voorstel naar het zich laat aanzien voor
grote delen van de industrie geen verdere flexibilisering, maar een (relatieve)
verslechtering van het fiscale klimaat met zich mee zal brengen. Ziehier de
door mij eerder genoemde discrepantie tussen de doelstelling van het wetsvoorstel
en de wijze waarop de invulling van dit onderdeel plaatsvindt. De SGP-fractie
is derhalve van mening dat het herinvesteringsregime, zoals dat wordt voorgesteld
voor roerende zaken, ook van toepassing dient te zijn voor onroerende zaken
en voor andere duurzame bedrijfsmiddelen met een middellange afschrijvingstermijn
van 11 tot 20 jaar. Kan de regering ingaan op het voorstel uit ondernemerskringen
om in het voorliggende wetsvoorstel een bepaling op te nemen dat boekwinsten
op afgestoten bedrijfsmiddelen uitsluitend mogen worden afgeboekt op verworven
bedrijfsmiddelen die eenzelfde of een kortere afschrijvingstermijn hebben?Met betrekking tot de verruiming van de doorschuifregeling, waarbij als
voorwaarde wordt voorgesteld dat de overnemer voordat de bedrijfsoverdracht
plaatsvindt ten minste drie jaar als medeondernemer bij de onderneming betrokken
dient te zijn, heeft de SGP-fractie in het verslag gesteld zowel het argument
dat de vermogenspositie van de voortzetter middels de driejaarsparticipatie
van de overdrager kan worden versterkt als het argument van het belang van
kennisoverdracht niet doorslaggevend te vinden. Er zijn immers ook tegenargumenten
aan te voeren. Zo kan samenwerking tot spanningen en conflicten tussen de
overdrager en de voortzetter leiden, bijvoorbeeld omdat de voortzetter een
geheel andere, modernere visie heeft op het te voeren ondernemingsbeleid.
Bij bedrijfsoverdrachten in de familiesfeer ziet mijn fractie daarenboven
nog extra complicaties. Juist rond de bedrijfsoverdracht blijken zich in de
familiesfeer vaak grote spanningen voor te doen, zo wordt geconstateerd in
het onderzoek van de RZO, hetgeen de groei van het bedrijf veelal negatief
beïnvloedt. De RZO voert daarnaast nog een aantal praktische bezwaren
aan. Zo zou voor gevallen waarin vanuit een loondienstverhouding naar de bedrijfsoverdracht
wordt toegewerkt en voor gevallen waarin de termijn van drie jaar samenwerking
vooraf niet haalbaar is, de nieuwe doorschuifregeling niet toepasbaar zijn.
Graag een reactie op dit punt. Ook hier doet zich dus de vraag voor of de
uitwerking van dit onderdeel in het wetsvoorstel uiteindelijk niet de hoofddoelstelling
van het gehele ondernemerspakket raakt. De regering toonde zich in de nota
naar aanleiding van het verslag echter niet onder de indruk van de tegenargumenten
en bezwaren. Toch vindt de SGP-fractie dat de driejaarstermijn in elk geval
ten behoeve van bedrijfsoverdrachten tussen familieleden in de rechte lijn
moet worden geschrapt; die suggestie is tot nu toe niet gehonoreerd. Heeft
de regering er goede nota van genomen dat het hier gaat om expliciet "in de
rechte lijn"? Graag alsnog een reactie. Ook verneem ik graag een reactie op
de suggestie uit ondernemerskring om de eis van drie jaar medeondernemerschap
te vervangen door drie jaar werkzaamheid in de onderneming, waarbij er minimumeisen
dienen te worden gesteld aan het wel kwalificerend werknemerschap.Terzake van artikel 3.64 is er nog de kwestie van de opkoopregeling in
de agrarische sector. De staatssecretaris rept van staking van de onderneming
eerst in 2001, maar het verweer is dat realisatie van de winst doorgaans op
het belastingjaar 2000 drukt. Er lijkt dus sprake te zijn van een overgangsproblematiek
en ik sluit mij aan bij het pleidooi om daarin te voorzien. Dat doe ik uiteraard
ook als het gaat om de stakingswinstvrijstelling voor mensen die ouder zijn
dan 55 jaar. Het was inderdaad een amendement van CDA en SGP samen om daarin
te voorzien. Dat amendement is teruggenomen in de gedachte dat er een regeling
zou worden getroffen.De schriftelijke vragen over de geruisloze terugkeer uit de besloten vennootschap
zijn wat mij betreft naar tevredenheid beantwoord. De SGP-fractie blijft erbij
dat de voorgestelde terugkeerregeling vrij ingewikkeld is, maar de regering
heeft mij ervan overtuigd dat daarmee een juiste belastingclaim kan worden
vastgesteld. De mede door mijn fractie aangezwengelde discussie in de stukken
over de voor- en nadelen van een conserverende aanslag maakt het er voor een
eenvoudig Kamerlid als ik niet gemakkelijker op het juiste zicht te krijgen
op deze materie. Maar die klacht hebben ook anderen geuit.Voorzitter! Tot slot de voorgestelde reparatie landbouwvrijstelling. Van
meet af aan heeft dit onderdeel van het ondernemerspakket 2001 bij de SGP-fractie
een aantal kritische vragen opgeroepen. Ook na de schriftelijke behandeling
staan deze nog overeind. Mijn fractie heeft er begrip voor dat bij staking
van de onderneming de meerwaarde van de ondergrond van bedrijfsopstallen boven
de waarde bij voortgezet agrarisch beleid wordt belast. Dat een dergelijke
belasting ook gaat gelden voor de ondergrond van de bijbehorende woning, gaat
de SGP-fractie echter te ver. Wij denken dat veel agrariërs die na bedrijfsbeëindiging
op hun boerderij willen blijven wonen, ondanks de gestelde betalingstermijn
van 10 jaar als gevolg van de fiscale claim genoodzaakt zullen zijn naar elders
te verhuizen. Dat is toch heel wat. Ik constateer dat de regering in dit verband
invoelingsvermogen moet tonen voor de aard van het agrarisch ondernemersschap,
de verworteling in de grond die van generatie op generatie is overgedragen
en de verknochtheid aan het buitenleven. Het zijn die facetten die een eenvoudige
vergelijking met een particulier die zijn actieve loopbaan beëindigt,
onmogelijk maken. Kan de regering duidelijk motiveren waarom zij met de voorgestelde
maatregel de jurisprudentie van de Hoge Raad, onder meer de serie arresten
van juli 1996, naast zich lijkt neer te leggen? In die arresten komt de Hoge
Raad tot het oordeel dat er ten aanzien van de ondergrond van de eerste agrarische
bedrijfswoning geen sprake is van een bestemmingswijziging. Wonen blijft wonen.
Op het terzake ontstane waardeverschil is volgens de Hoge Raad dan ook de landbouwvrijstelling van toepassing. De ambtsvoorganger van deze
staatssecretaris heeft destijds de uitkomst van deze arresten onderschreven.
Waarom gaat de huidige staatssecretaris er dan nu aan voorbij? Dit vereist
toch op zijn minst motivering.Wij blijven bij ons standpunt dat de voorgestelde wijziging van de landbouwvrijstelling
zou moeten worden ingetrokken. Op de punten van praktische aard die ik nu
heb genoemd, zijn amendementen aan de Kamer voorgelegd. De betreffende amendementen
krijgen dus op voorhand onze steun, maar ik hoop dat de staatssecretaris zo
redelijk, reëel, praktisch en coöperatief zal zijn om een aantal
van die amendementen positief te bejegenen.Wij hebben de landbouwvrijstelling in extra licht gesteld, omdat wij bij
de herstructurering van de land- en tuinbouwsector, die actueel en ingrijpend
is, voor gewichtige ontwikkelingen staan. De agrarische sector, maar ook de
visserijsector, kenmerken zich door de bedrijfsmiddelen en het daarmee in
lijn liggende bedrijfskapitaal dat in de loop van de tijd mede door overheidsmaatregelen
van samenstelling is veranderd. Denk aan de quota, de vangstrechten in de
visserij en de mestrechten in de agrarische sector, de verhandelbaarheid daarvan,
en de overschakeling op andere teelten, bijvoorbeeld op biologische landbouw
die nu door de regering wordt gestimuleerd. Dit kan dus niet tegemoet worden
getreden met een te rigide toepassing van regels. Nee, er moet maatwerk worden
geleverd op de kenmerken van deze sector en de historische ontwikkeling van
die kenmerken. Die ontwikkeling is er juist in de laatste jaren door overheidsmaatregelen.
Dit lijkt mij cruciaal. Het NAJK heeft een plan voorgelegd om de stakingsvrijstelling
bij continuering van het bedrijf om te zetten in een continueringsvrijstelling
met een aflopend ritme. Ik zou graag van de staatssecretaris vernemen of dit
niet mede een plan kan zijn dat het gewenste maatwerk zal opleveren en de
rigiditeit doorbreekt.Mevrouw De Vries (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik wil iets zeggen over de hoeveelheid fiscale
wetsvoorstellen die wij in het najaar moeten behandelen. Mijn fractie is van
mening, dat wij goed moeten praten over de vraag, hoe in de toekomst te handelen.
Wij moeten geen herhaling krijgen van hetgeen zich verleden jaar en dit jaar
heeft afgespeeld.Voorzitter! Ik kom te spreken over de herinvesteringsreserve. Wij hebben
een amendement op stuk nr. 9 ingediend waarin wij de overgangsregeling tussen
de vervangingsreserve en de herinvesteringsreserve willen verbeteren. De vervangingsreserve
geldt voor vier jaar, de herinvesteringsreserve voor drie jaar. Er zou een
stukje terugwerkende kracht in zitten. Wij willen graag dat dit wat soepeler
wordt opgelost. De CDA-fractie heeft ook een amendement ingediend over die
herinvesteringsreserve, met de vraag of die naar vier jaar toe kan. Ik ben
zeer benieuwd naar de financiële consequenties. Ik heb het vage vermoeden
dat die verwaarloosbaar zijn, evenals dat het geval is met mijn amendement.
Het amendement van de fractie van het CDA spreekt mij nog meer aan dan het
mijne. Ik wil graag met de heer Reitsma mee tekenen.De heer Reitsma (CDA):Het is een hele zinnige suggestie. Als u het amendement intrekt, dan bied
ik ter plekke aan dat uw handtekening ook onder het amendement komt. Ik zal
ervoor zorgen dat het wordt gewijzigd.Mevrouw De Vries (VVD):Ik vind het heerlijk dat u zich dienend opstelt.Ik kom te spreken over de landbouwvrijstelling in relatie tot die herinvesteringsreserve.
Om tot een goede waarderingsvaststelling van landbouwgrond en de verschillende
waarderingen die daarop losgelaten worden, zoals de waarde in het economisch
verkeer en de waarde economisch verkeer agrarische bestemmingen te komen,
is het noodzakelijk dat er een goede begripsomschrijving is. Ons bereiken
allerlei berichten uit het veld, dat daar discussie over is. Ik kan dat niet
helemaal overzien. Zijn deze signalen bekend? Wat vindt de staatssecretaris
daarvan? Wat als in de toekomst zou blijken dat er interpretatieverschillen
zijn? De fractie van de VVD wil daarover geïnformeerd worden.De heer Hindriks (PvdA):Ik stel de vraag die ik gisteren aan collega Reitsma stelde ook aan u.
In de bedrijfseconomie is het heel gebruikelijk om waarden te bepalen aan
de hand van contante waarde van toekomstige kasstromen. Is dat voor u een
hanteerbare definitie?Mevrouw De Vries (VVD):Ik kan hetzelfde antwoord als de heer Reitsma geven. Ik geleid die vraag
graag door naar de staatssecretaris, omdat ik het niet geheel kan overzien.
Wij krijgen reacties uit het veld, dat men het moeilijk vindt om het te interpreteren.
Hoe gaan wij daar in deze Kamer mee om? Laten wij het zoals het nu is? Als
er problemen zijn dan willen wij daarover graag overleg met de staatssecretaris.
Wij hebben niet de bedoeling dat alles in de wet omschreven moet worden.De heer Hindriks (PvdA):Ik begrijp dat u ten principale geen bezwaar heeft tegen die bedrijfseconomische
benadering.Mevrouw De Vries (VVD):Dat kan ik niet overzien. Ik hoop dat de staatssecretaris daarop een goede
reactie kan geven.Dan het punt van de fiscale opties herstructurering land- en tuinbouw.
Er is een budget vrijgemaakt van 50 mln. voor de fiscale opties bij herstructurering
op bedrijfsniveau in de land- en tuinbouw. Dat was ter compensatie van hetgeen
de agrarische sector moest inleveren als gevolg van dit ondernemerspakket.
Er ligt een probleem bij niet-afschrijfbare middelen die niet van de reserve
mogen worden afgeboekt. Ik heb begrepen dat dit om budgettaire redenen is
gedaan. Leidt dat tot stagnering van herstructurering of niet? Is de staatssecretaris
bereid ons hierover te informeren als dat in de praktijk het geval blijkt
te zijn?Het punt van de bedrijfsopvolging is eigenlijk door alle collega's al
genoemd. De doorschuifmogelijkheden bij bedrijfsopvolging worden verruimd.
Op zich is dat een prima zaak, maar ik vraag toch aan de staatssecretaris
waarom feitelijk het huidige artikel 17 van de Wet inkomstenbelasting, de
geruisloze doorschuif in de familiesfeer, niet gehandhaafd kan blijven. Die
regeling functioneert toch goed. Ik heb uit de praktijk nooit begrepen dat
daar problemen mee zijn, dus waarom zou die regeling aangepast
worden? Hoe hard is het argument van de staatssecretaris dat hij klem kan
komen te zitten met dat gelijkheidsbeginsel? Hoe reëel is dat? De CDA-fractie
heeft daar ook vragen over gesteld. Ik denk dat het van belang is dat wij
hier goed met elkaar bediscussiëren of dit inderdaad een probleem is
of niet.De VVD-fractie wil ook weten in welke gevallen de driejaarstermijn niet
van toepassing is. Misschien kan de staatssecretaris daar schriftelijk dan
wel mondeling wat verduidelijking over geven. Wij hebben ook gekeken of wij
überhaupt van die driejaarstermijn af kunnen. Het probleem is bekend.
Je moet drie jaar medeondernemer zijn, waardoor er feitelijk drie jaar lang
twee kapiteins op een schip zijn. Wij hebben de indruk dat dit in de praktijk
tot problemen kan leiden. Maar tijdens de voorbereiding werden wij geconfronteerd
met een mogelijke budgettaire derving van zo'n 300 mln. Dan ben je al gauw
uitgepraat, want wij willen dat niet ten koste laten gaan van andere voorstellen
in dit pakket. Vervolgens hebben wij gevraagd wat er zou gebeuren als het
een termijn van een jaar wordt. Dat kostte ook nog navenant veel, zo'n 200
à 250 mln. Op zich is het jammer dat de discussie zo gevoerd moet worden.
Ik denk dat er Kamerbreed wel een probleem wordt gesignaleerd, maar door het
probleem van de financiële dekking komen wij eigenlijk niet verder. Heeft
de staatssecretaris geen alternatieven? Wij wachten even de tweede termijn
af om te bekijken wat wij daarmee doen.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Mevrouw De Vries blijft het toespitsen op iemand die een tijdje
medeondernemer moet zijn geweest. Wij hebben een amendement ingediend, waarbij
het ook om andere mensen zou kunnen gaan, terwijl de driejaarstermijn gehandhaafd
wordt. Dat kost een stuk minder. Voelt zij daar iets voor?Mevrouw De Vries (VVD):Het is goed dat u dit alsnog aangeeft. Ik denk dat het op zich een prima
optie is als iemand een bepaalde periode werknemer is. De vraag is ook dan
weer of dat drie jaar moet zijn, want voor mijn part mag dat ook wel korter
zijn. Ik wacht met belangstelling af wat de staatssecretaris over die totale
problematiek zegt, omdat ik toch de indruk heb dat wij op dit punt Kamerbreed
wat meer willen.De heer Reitsma (CDA):Ik heb ook nog een vraag over mijn amendement. Vindt u dat er een aantal
kwalitatieve criteria aan een werknemer gesteld mogen worden, als wordt vastgehouden
aan een bepaald aantal jaren dat iemand werknemer moet zijn? Ik heb dat in
mijn amendement gedaan, bijvoorbeeld in de vorm van het urencriterium.Mevrouw De Vries (VVD):Op zich vind ik dat een heel goed voorstel. Het past ook een beetje in
de gedachtevorming. In de Kamer bestaan diverse wensen op dit onderdeel. Uw
suggestie is daar één van, maar er zijn meerdere varianten gesuggereerd.
Er bestaat een breed gevoel dat het huidige plan niet volledig naar de wens
van de Kamer is en daarom ben ik heel benieuwd of de staatssecretaris kan
aangeven hoe wij daarmee om moeten gaan. Ik vind het beslist een zeer zinvolle
suggestie.Voorzitter! Ik wil kort iets zeggen over het groen beleggen. Dat element
zat in dit plan, maar het gaat blijkbaar toch naar de veegwet. Kan de staatssecretaris
aangeven of dit nu eigenlijk het probleem van al die groenfondsen oplost?
Wij zullen daar bij de veegwet verder op terugkomen, omdat wij toch wel een
aantal vragen hebben. Denkt de staatssecretaris dat hij het ontstane probleem
heeft opgelost?Voorts heb ik een opmerking over het voorgestelde artikel 13g in de Wet
op de vennootschapsbelasting. De VVD-fractie is vooralsnog ook verheugd dat
deze regeling met een jaar opgeschort wordt, zoals de staatssecretaris in
zijn reactie aangaf. Maar op die regeling is veel kritiek gekomen en het baart
ons zorgen dat het eigenlijk boven de markt blijft hangen. Welk effect heeft
dat internationaal? Wij hebben bij de veegwet een voorstel inzake hybride
leningen gezien, dat ook internationaal een beetje schade veroorzaakte. Wij
zitten met het dossier over de schadelijke belastingconcurrentie. Het is al
met al geen gemakkelijk onderwerp. Wij willen voorkomen dat Nederland zich
op internationaal terrein in een wat moeilijker positie gaat manoeuvreren
door soms wat ongelukkig op te treden. Wij zouden graag snel met de staatssecretaris
praten over het dossier over de schadelijke belastingconcurrentie en over
het rulingbeleid, zoals door collega Reitsma is aangegeven. Ik doe dat temeer
omdat bijvoorbeeld de ambassade van een land als Denemarken folders uitdeelt,
waarin wordt opgeroepen te investeren in Denemarken, met Deense holdings en
het organiseren van workshops. Ik zeg niet dat wij dit ook moeten doen, want
het past niet in onze situatie. Om je heen zie je echter heel andere bewegingen.
Daarom is het van belang dat wij erover praten. Dit zijn afgeleide opmerkingen,
naar aanleiding van het voorgestelde artikel 13g.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik was geïntrigeerd door een tussenzin van mevrouw De Vries. Zij
sprak over ongelukkig optreden, dat schade zou toebrengen aan het Nederlandse
fiscale vestigingsklimaat. Waar doelt zij concreet op?Mevrouw De Vries (VVD):In artikel 13g van de Wet op de vennootschapsbelasting in het ondernemerspakket
is een regeling voorgesteld waarvan de staatssecretaris heeft gezegd, dat
hij het om allerlei redenen, onder andere vanwege het dossier over schadelijke
belastingconcurrentie, met een jaar opschort. Hij vindt de motieven nog steeds
legitiem, maar hij voert de regeling nu niet in. Op zichzelf zijn wij het
daarmee eens, want wij delen zijn zorg. Het blijft echter wel boven de markt
hangen. Ik ben benieuwd wat op dit kleine puntje internationaal het effect
is. Daarnaast is er nog een ander klein puntje, van de hybride leningen bij
de veegwet. Ook dat brengt internationaal schade toe in het bankwezen. Daar
moeten wij later over praten. Omdat het dossier in zijn totaliteit zo gevoelig
is, hetgeen wij allen onderschrijven, moeten wij daar nog behoedzamer mee
opereren. Ik vind het ongelukkig dat er achter elkaar een paar van dit soort
dingen gebeuren. Ik pleit er helemaal niet voor om enorm de boer op te gaan,
maar wij moeten wel heel zorgvuldig nagaan hoe wij hiermee omgaan.De heer Hindriks (PvdA):Ik begrijp het even niet. Mevrouw De Vries heeft het over zorgvuldigheid
en over goed afwegen. Zij wil dingen in balans brengen. Kijk ik naar de stukken, de afwegingen en de argumentatie daarvoor, dan stel ik
vast dat die in balans zijn, dat er zorgvuldig mee wordt omgegaan en dat er
ook heel zorgvuldig wordt geopereerd. Als je een goed fiscaal vestigingsklimaat
wilt, moet je het er soms niet te veel over hebben. Ik begrijp de kwalificatie
"ongelukkig optreden" niet. Integendeel. Ik denk dat er heel zorgvuldig wordt
opgetreden. Dit dossier wordt goed gemanaged. Wij moeten er heel tevreden
en gelukkig mee zijn.Mevrouw De Vries (VVD):Ik uit een zorg. De fractie van de VVD hoopt dat het eindresultaat van
de totale discussie goed uitpakt voor ons. Wij zijn daar voorzichtig mee.
Wij spreken er niet uitgebreid over. Er zijn echter twee heel kleine puntjes,
die ik niet verder wil opblazen. Het is een klein signaal aan de staatssecretaris
om nog scherper op te letten dan hij al doet, omdat er toch allerlei effecten
voor Nederland kunnen zijn, die wij met z'n allen eigenlijk niet willen.De voorgestelde maatregelen inzake de handel in verlieslijdende BV's lijken
ertoe te kunnen leiden, dat verliezen die onder de huidige wet zonder meer
compensabel zijn vanaf het moment van de invoering van de voorgestelde bepaling
ineens niet meer compensabel zijn. Klopt dat? Ik geef een voorbeeld. Stel
dat een vennootschap wier activiteiten bestaan uit onroerendgoedexploitatie
in 1995 is overgenomen. Op het moment van de overname had de vennootschap
reeds compensabele verliezen uit eerdere jaren. De exploitatie wordt aangemerkt
als een materiële onderneming in de zin van het huidige artikel 20, lid
5, van de Wet op de vennootschapsbelasting. De overname in 1995 heeft geen
aanleiding gegeven tot toepassing van artikel 20, lid 5, omdat de onderneming
niet was gestaakt. Dit betekent dat de verliezen over de jaren 1996 t/m 2000
gewoon verrekenbaar zijn. De aanslagen zijn opgelegd en de verliesbeschikkingen
zijn afgegeven, conform de aangifte. De vraag is of door de uitwerking van
de overgangsregeling van artikel 20a van de Wet op de vennootschapsbelasting,
in combinatie met het zesde lid van artikel 20a, dat de onroerendgoedexploitatie
fictief als belegging aanmerkt, de verliezen geleden voor 1996 met ingang
van 1 januari 2001 niet meer verrekenbaar zouden zijn. Dat zou natuurlijk
een beetje vreemd zijn, omdat zij onder de huidige wetgeving wel gekwalificeerd
waren als verrekenbare verliezen en dat vanaf 2001 niet meer zullen zijn.
Is dit inderdaad de bedoeling van het geheel?De heer Hindriks (PvdA):Voorzitter! Mevrouw De Vries is er net als ik ongetwijfeld een voorstander
van om winsten en verliezen op dezelfde wijze te hanteren. Ik beluister echter,
dat zij ook voor de toekomst geleden verliezen wenst te compenseren, terwijl
het regime verandert. Geldt dat in vergelijkbare situaties dan ook voor nog
te maken winsten?Mevrouw De Vries (VVD):Deze casus is heel specifiek, omdat beschikkingen door de inspectie zijn
afgegeven en daarmee dingen dus al geaccordeerd zijn dan wel een terugwerkende
kracht hebben. Het is ook mogelijk, dat dit helemaal geen probleem is maar
ik hoor dat graag van de staatssecretaris. Wij hebben er geen enkele behoefte
aan om nog veranderingen aan te brengen in de voorgestelde regeling. Het is
slechts de vraag hoe hiermee in dit geval wordt omgegaan, omdat het voor de
praktijk niet helemaal helder was.Voorzitter! Wij zijn er uitermate verheugd over, dat de kapitaalbelasting
verlaagd wordt. Wij krijgen graag een voorstel van de staatssecretaris tot
volledige afschaffing van de kapitaalbelasting, want wij kennen hem als een
daadkrachtig man met oog voor het internationale en het nationale bedrijfsleven.
Ik hoop dan ook, dat wij hierover het volgend jaar iets naders tegemoet kunnen
zien.De VVD-fractie krijgt ook graag een reactie van de staatssecretaris op
de door de agrarische jongeren voorgestelde continueringsvrijstellingen. Zij
krijgt graag de voor- en nadelen op een rijtje, opdat zij daarover nog een
keer kan spreken.De heer Hindriks (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ik heb een bekentenis af te leggen. Net als mijn
collega's heb ik op 2 oktober de nota ontvangen. Dat betekent, dat ik gedurende
een week of vijf een bewerkingstijd beschikbaar heb gehad van ongeveer 200
uur. Daarvan heb ik er, ruwweg, zo'n 20 benut. Er is dus een wachttijd geweest
van ongeveer 180 uur. Dat is een verhouding tussen doorlooptijd en bewerkingstijd
van 10:1. In het bedrijfsleven is een dergelijke verhouding niet meer gebruikelijk,
omdat de doorlooptijden steeds verder verkort worden doordat de klanten hun
producten steeds sneller geleverd willen krijgen.De voorzitter:Mijnheer Van der Vlies, wilt u de doorlooptijd nog meer verlengen?De heer Van der Vlies (SGP):Neen, voorzitter, maar ik verzoek de heer Hindriks een onderscheid te
maken tussen grote bedrijven en kleine bedrijven! Volgens mij is het in kleine
bedrijven een slagje anders en moeilijker. In die 200 uur moest ik nog heel
veel andere nuttige dingen doen voor het land en voor de fractie.De heer Hindriks (PvdA):Wellicht is uw productiecapaciteit wat kleiner dan wat u allemaal aan
werk heeft aangenomen, maar dan is het heel verstandig om in te huren! Ik
wil er maar mee zeggen, dat de doorlooptijden korter worden en het nieuws
is, dat de snelheid steeds verder zal toenemen en dat langere doorlooptijden
niet echt verwacht mogen worden. Dat geldt in mijn ogen ook voor de Kamer,
die misschien daarin wat achterloopt!De voorzitter:Met alle respect voor de Kamer: wetsvoorstellen hebben nu eenmaal hun
eigen dynamiek en wij moeten die dynamiek mijns inziens ook met zijn allen
bewaken. Daar zijn we per slot van rekening samen bij. Mijnheer Hindriks,
gaat u rustig verder!De heer Hindriks (PvdA):Nogmaals, het lijkt mij goed om een goed logistiek proces te hebben en
ervoor te zorgen, dat de wachttijden tot een minimum worden beperkt. Dat zal
er ook toe leiden, dat wij steeds sneller steeds betere producten kunnen leveren!De heer Vendrik (GroenLinks):Ik neem aan dat de heer Hindriks er ook van op de hoogte is dat de vraag
naar het product Hindriks wat kleiner is dan de vraag naar het product Vendrik
en helemaal naar het product Van der Vlies. Daar zit toch een kardinaal verschil
tussen.De heer Hindriks (PvdA):Het aardige van een kleine ondernemer is dat hij zo'n relatief grote markt
heeft.De heer Reitsma (CDA):Ik wil de heer Hindriks een aanbod doen. Wij hebben ons vanmiddag in de
procedurevergadering uitermate grote zorgen gemaakt over de vele, 30 tot 40,
AMvB-uitvoeringsregelingen, besluiten en dergelijke die allemaal per 1 januari
a.s. in het Staatsblad moeten staan. Als hij het op zich neemt om dat allemaal
grondig door te nemen en voor ons alle vragen te formuleren, dan zou dat ons
wat lucht geven om ons tot de werkelijke politieke vragen te kunnen beperken.
Zou hij dat aanbod willen aannemen?De heer Hindriks (PvdA):Wij hebben er in onze fractie een goede methode voor. Wij zijn een van
de grotere fracties, wat ons in staat stelt om ervoor te zorgen dat portefeuilles
enigszins in balans en evenwicht zijn. Als leden van grote fracties in problemen
komen met de werklast, dan is er gemiddeld genomen een goede oplossing voor,
te weten het afschuiven van iets van die werklast naar collega's, die daar
meestal geen bezwaar tegen hebben.De voorzitter:Mijnheer Hindriks, ik stel voor dat u uw betoog voortzet. Ik krijg de
indruk dat hier iets wordt uitgevochten wat gisteravond is aangezet. Daarmee
moet u de Kamer nu niet belasten. U zet uw betoog nu inhoudelijk voort.Mevrouw Giskes (D66):De doorlooptijd van de NS houdt ook om kwart over twaalf op.De voorzitter:Met andere woorden, mijnheer Hindriks, nu gaat u echt aan uw inhoudelijke
betoog beginnen.De heer Hindriks (PvdA):Voorzitter! Het gaat goed met de Nederlandse economie. Het vestigingsklimaat
is goed, er wordt fors geïnvesteerd en het aantal starters groeit. Dat
neemt niet weg dat versterking gewenst is, vooral van het innoverend vermogen,
van het aanpassingsvermogen en van de flexibiliteit. Ook zijn op weg naar
de kenniseconomie maatregelen nodig om het gebruik van grondstoffen terug
te dringen. Met de Wet ondernemerspakket 2001 wordt beoogd een bijdrage te
leveren aan die versterking. Letterlijk luidt de memorie van toelichting als
volgt. Het voorliggende wetsvoorstel is bedoeld om bestaande fiscale belemmeringen
voor startende ondernemers zoveel mogelijk weg te nemen en de kansen voor
ondernemerschap verder te vergroten. Daarom worden maatregelen voorgesteld
die het aanpassingsvermogen van ondernemingen onder veranderende omstandigheden
bevorderen, die het opstarten niet belemmeren met onnodige belasting en die
beogen de mogelijkheden voor bedrijfscontinuering te vergroten.De fractie van de PvdA onderschrijft deze doelstelling van harte en maakt
ze ook tot het centrale kader waaraan wij deze wet willen toetsen. In een
nauw met elkaar samenhangend geheel van maatregelen wordt in totaal, gespreid
over het belastingplan 2000, de Wet inkomstenbelasting 2001, het belastingplan
2001 en de Wet ondernemerspakket 2001, 1,115 mld. lastenverlichting voor het
bedrijfsleven geïnvesteerd. Die investering in vernieuwingskracht en
dynamiek juichen wij van harte toe, zeker omdat een aanzienlijk deel ervan
wordt geïnvesteerd in maatregelen die ten goede komen aan de buffels
van de Nederlandse economie, de ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf.Behalve lastenverlichting worden er maatregelen genomen die oneigenlijk
gebruik of zelfs misbruik van regelingen moeten bestrijden. Wij beschouwen
deze maatregelen niet als een lastenverzwaring, maar zien ze eerder als een
manier om ongewenste oneerlijke concurrentie tegen te gaan en belastingtegenvallers
te voorkomen. De meeste voordelen van het te bestrijden oneigenlijk gebruik
komen tenslotte terecht bij degenen die voldoende kapitaalkrachtig zijn om
zich te kunnen voorzien van een batterij juristen en fiscalisten. Zij beconcurreren
met de behaalde voordelen gewone ondernemers die zich primair richten op het
leveren van toegevoegde waarde aan hun klanten. HindriksDaarom kan ook dat
deel van het ondernemerspakket met een budgettaire opbrengst van 615 mln.
op onze warme sympathie rekenen.Als uit het geheel van de wetstekst, de memorie van toelichting, de nota
naar aanleiding van het verslag en de gevoerde discussie een ding duidelijk
wordt, dan is het wel dat de materie zeer complex is. Niet alleen is er sprake
van grote verschillen in fiscale behandeling van ondernemingen tussen landen,
maar er is ook sprake van grote verschillen in fiscale behandeling van ondernemingen
in Nederland. De fiscale wetgeving voor ondernemingen bevat regelgeving die
verschillend is, afhankelijk van de bedrijfstak en de rechtsvorm.
Dat heeft geleid en zal blijven leiden tot arbitrage. Die arbitrage leidt
vervolgens tot ongewenste effecten waarna reparatie volgt, zoals het niet
meer toestaan van commerciële herwaardering, de reparatie van de landbouwvrijstelling
en het tegengaan van oneigenlijk gebruik van het AB-regime door corporaties.Ook de op zichzelf toe te juichen geruisloze terugkeerfaciliteit van de
besloten vennootschap naar de onderneming door een natuurlijk persoon vloeit
voort uit het gegeven dat ondernemers voor dezelfde winstbron verschillend
worden behandeld, afhankelijk van de gekozen rechtsvorm. Doordat het break-even
point als gevolg van de nieuwe belastingwetgeving aanzienlijk is verhoogd,
ontstaat een forse uitstroom uit de BV naar de persoonlijke onderneming. Weliswaar
convergeren de marginale belastingpercentages – 52% versus 51,25% –
naar elkaar toe, maar op grond van verschil in rechtsvorm blijft er sprake
van verschillende fiscale belasting van gelijke winstbronnen. De complexiteiten
en administratieve lasten die noodzakelijk dan wel onvermijdbaar zijn voor
het realiseren van fiscaal geruisloze overgangen tussen verschillende rechtsvormen,
zouden vermeden kunnen worden, indien er sprake zou zijn van een rechtsvormneutraal
belastingstelsel voor ondernemingen. Ik wil de staatssecretaris vragen of
hij bereid is om in het licht van de al gerealiseerde vermindering van de
verschillen te onderzoeken welke maatregelen nog nodig zijn om tot een rechtsvormneutrale
belasting voor ondernemers te komen. Is het een optie om alle ondernemersinkomsten,
ongeacht de rechtsvorm, te belasten in een aparte box onder gelijktijdige
aanpassing van de grondslagen en tarieven van die box? Afhankelijk van het
antwoord van de staatssecretaris komen wij hier in tweede termijn op terug.Mevrouw de voorzitter! Het wetsvoorstel bevat een reeks maatregelen die
bedoeld zijn om het aanpassingsvermogen en de flexibiliteit te bevorderen.
Wij juichen die toe, maar zien ook reden om te pleiten voor een paar verbeteringen
die naar ons oordeel de effectiviteit van de maatregelen ten goede zullen
komen. Wij verwachten dat deze verbeteringen tot stand kunnen komen zonder
noemenswaardige structurele budgettaire effecten. Dat neemt niet weg dat wij
graag van de staatssecretaris vernemen hoe hij eventuele budgettaire effecten
berekent, opdat die bij ons eindoordeel een rol kunnen spelen.De vervanging van de vervangingsreserve door een herinvesteringsreserve
maakt het mogelijk om aanzienlijk flexibeler te opereren en verouderde bedrijfsmiddelen
en productieprocessen te vervangen door nieuwe technologie. Dat past goed
in onze ideeën over een overgang naar een kenniseconomie. De boekwaarde-eis
veroorzaakt echter wellicht boekhoudkundige problemen en belemmert het vervangen
van relatief dure bedrijfsmiddelen uit de oude economie door goedkopere bedrijfsmiddelen
uit de kenniseconomie. Wij verzoeken daarom, te bezien of de boekwaarde-eis
kan worden vervangen door een restwaarde-eis. Een overweging daarbij is het
gegeven dat in een kenniseconomie veranderingen steeds sneller gaan, dat daarmee
sprake is van kortere afschrijvingstermijnen en dat daarmee de restwaarde
eerder in zicht komt. In het vervangingsreservesysteem bestond de mogelijkheid
om vervangend te investeren voorafgaand aan de verkoop van bedrijfsmiddelen.
Die systematiek sluit goed aan bij de praktijk in ondernemingen. Het is immers
onwerkbaar, wanneer bijvoorbeeld de bestaande draaibank eerst moet worden
verkocht, voordat met gebruikmaking van de vervangingsreserve een nieuwe kan
worden gekocht. Daar doet de grotere flexibiliteit van de herinvesteringsreserve
niets aan toe of af. Ook gezien het feit dat in de nota wordt gemeld dat er
geen budgettaire gevolgen zijn, stellen wij voor om de voorafgaande vervangingsmogelijkheden
uit de vervangingsreservesystematiek ook in de herinvesteringsreservesystematiek
te hand- haven. Dat sluit goed aan bij de dagelijkse praktijk in bedrijven
en het zal daardoor leiden tot lagere administratieve lasten.Daarnaast vragen wij ons af waarom bij bedrijfsmiddelen met een afschrijvingstermijn
langer dan 10 jaar strikt wordt vastgehouden aan vervanging door een gelijksoortig
bedrijfsmiddel. Is het niet mogelijk om binnen de categorie bedrijfsmiddelen
met een langere afschrijvingstermijn ongelijksoortige herinvestering toe te
staan, mits de oorspron- kelijke afschrijvingstermijn ten hoogste wordt gehandhaafd?
Het overgangsregime van vervangingsreserve naar herinvesteringsreserve is
op het eerste gezicht logisch en eenduidig. Een probleem zou zich echter kunnen
voordoen bij bedrijfsmiddelen waarvan de vervangingstermijn van vier jaar
nog niet is verstreken, maar waarvan de nieuwe termijn van drie jaar wel is
verstreken. Dat probleem ware wellicht eenvoudig te verhelpen door de herinvesteringstermijn
naar vier jaar te herzien, als dat niet op grote budgettaire gevolgen zou
stuiten. Wat is volgens de staatssecretaris overigens de omvang van die budgettaire
gevolgen? Wij nemen in ieder geval aan dat, indien voor de herinvestering
de driejarentermijn wordt gehandhaafd, er gedurende de overgang sprake van
zal zijn dat voor nog niet vervangen bedrijfsmiddelen de oorspronkelijke termijn
van vier jaar wordt geëerbiedigd.Mevrouw de voorzitter! Een belangrijke verbetering is de doorschuifregeling.
Deze maakt het mogelijk om een onderneming aan een grotere kring dan de familie
door te schuiven zonder fiscaal af te rekenen Dat vereenvoudigt de financiering
en voorkomt dat gezonde ondernemingen worden gestaakt. Wij nemen aan dat het
de bedoeling is om de bestaande regeling voor overdracht binnen familiekring
aan te vullen en te verbeteren. Dat roept echter wel de vraag op – collega's
hebben dit ook aangekaart – waarom niet is gekozen voor handhaving van
de bestaande systematiek onder aanvulling van de verruiming. Er is immers,
althans voorzover mijn fractie bekend, geen sprake van oneigenlijk gebruik
van de bestaande faciliteit. Daarnaast gaat het voorstel ten dele voorbij
aan de dagelijkse praktijk in kleine en middelgrote bedrijven. Lang niet altijd
bestaat de mogelijkheid of is het gewenst dat meerdere natuurlijke personen
gedurende langere tijd gezamenlijk ondernemen. Niet altijd werken twee kapiteins
op één schip. Het komt veel vaker voor dat de onderneming wordt
overgedragen aan de rechterhand binnen de onderneming. Die is in veel gevallen
werknemer. Ook dat komt de continuïteit ten goede. Ook in die situatie
is er aanleiding een bijdrage te leveren aan de oplossing van
het financieringsprobleem.Wij kunnen ons ook voorstellen dat zich omstandigheden kunnen voordoen,
waarbij het vereiste van een voorafgaande samenwerkingstermijn van drie jaar
niet haalbaar, mogelijk, realistisch of wenselijk is. Zonder op alle denkbare
varianten in te willen gaan, pleit ik met andere collega's in de Kamer voor
een meer flexibele benadering. Daarin past enerzijds dat de bestaande, gefacilieerde
overdracht binnen de familiekring wordt gehandhaafd. Daarin past ook dat de
gefacilieerde overdracht onder stringente voorwaarden aan werknemers van de
onderneming wordt mogelijk gemaakt. Die voorwaarden komen er wat ons betreft
op neer dat het moet vaststaan dat de werknemers langdurig betrokken zijn
geweest bij de leiding van de onderneming en dat daarvoor een passende vergoeding
is betaald. Ten slotte past in een meer flexibele benadering dat de keuze
wordt geboden tussen een aan de overdracht voorafgaande termijn en een op
de overdracht volgende continueringtermijn van in totaal drie jaar. Men kan
dit bezien in de zin van schuivende panelen rondom de overdrachtsdatum. Ook
MKB Nederland denkt daaraan, getuige het artikel in De Telegraaf van gisteren.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! De heer Hindriks handhaaft de driejaarstermijn, maar hij drukt
het in PvdA-termen uit, want hij heeft het over schuivende panelen. De heer
Hindriks zei dat er in bepaalde gevallen aanleiding kan zijn daarvoor te kiezen.
Zou dit niet kunnen vallen onder de uitzonderingsbepalingen die via een ministeriële
regeling nog in de wet zullen worden opgenomen? Dan kun je de driejaarstermijn
loslaten, want die mogelijkheid biedt de wet al.De heer Hindriks (PvdA):Neen. Ik heb het over de optie, waarbij je na een termijn van bijvoorbeeld
een jaar, voorafgaand aan de overdracht, waarin er wordt medeondernomen, de
eis stelt dat het bedrijf daarna ten minste twee wordt gecontinueerd, dus
voorbij de overdrachtsdatum. Het kan twee en één jaar zijn,
of drie en nul of nul en drie. Dat is een soort raamwerk. Dit is niet mogelijk
bij de door de heer Reitsma geschetste situatie. Het maakt het in ieder geval
ingewikkeld. Het brengt sowieso veel administratieve lasten met zich, want
je moet het allemaal aanvragen. Ik ben verder met mevrouw De Vries van mening
dat het niet verstandig is de wet direct al vandaag via een amendement aan
te passen. Ik kan namelijk nog niet volledig overzien wat de consequenties
zijn van de varianten die ik heb genoemd. Het lijkt mij heel verstandig om
dat eerst te bezien. Wellicht hebben ze consequenties in termen van derving
of andere inkomsten. Vervolgens moet worden bekeken hoe die varianten het
beste vorm kunnen krijgen. Ik vind dat dit zorgvuldig moet gebeuren. Het is
zaak daar goed naar te kijken.De heer Reitsma (CDA):Daarover geen misverstand, maar als je een amendement indient, dan voer
je daar ook een inhoudelijk debat over. Op grond daarvan trek je conclusies.
Er zit dus geen verschil tussen het indienen van een amendement of het doen
van een voorstel.Nog even iets over de uitzonderingsbepaling. De staatssecretaris heeft
bewust in het wetsvoorstel opgenomen dat het in bepaalde gevallen mogelijk
is een termijn van één jaar te laten gelden, bijvoorbeeld omdat
er een overlijden in het geding is. Ik neem aan dat de heer Hindriks met de
handhaving van de driejaarstermijn die mogelijkheid niet uitsluit. Dat zou
ik een verarming van het wetsvoorstel vinden.De heer Hindriks (PvdA):Zeker niet. Waar ik het oog op heb, kan een regel zijn met behulp waarvan
een en ander kan worden uitgebreid voor andere situaties dan waarvoor de uitzonderingsmogelijkheid
is bedoeld. De uitzondering is echt bedoeld voor calamiteiten.Wij denken dat er dan meer recht wordt gedaan aan de veelvormigheid van
het maatschappelijk verkeer. Daardoor ontstaat de noodzakelijke flexibiliteit
om te kunnen inspelen op snel wijzigende omstandigheden. Wij nodigen de staatssecretaris
uit op die gedachte te reageren, mede in het licht van de verwachte snelle
toename van het aantal ondernemingen dat vanwege de leeftijd van de ondernemer
voor overdracht in aanmerking komt. Er komt wat dat betreft een vrij forse
stroom op ons af.Wij zijn verheugd over de mogelijkheid van geruisloze terugkeer uit de
BV, waardoor ondernemers die gekozen hebben voor een BV als rechtsvorm kunnen
terugkeren naar de inkomstenbelastingsfeer zonder fiscaal af te rekenen. Dat
is voor velen aantrekkelijk nu het omslagpunt bij een veel hoger ondernemersinkomen
is komen te liggen. Het is nodig vanwege het feit dat de belasting niet rechtsvormneutraal
wordt geheven. Overigens wordt het omslagpunt verlaagd als de eerste schijf
vennootschapsbelasting wordt verlaagd. Dat zou helpen te voorkomen dat reserves
op grote schaal worden uitgekeerd en ondergebracht in box 3. De vormge- ving
leidt er nu toe dat een nieuwe BV moet worden opgericht om de oude verplicht
te kunnen ontbinden. Wij willen graag dat die vorm van bureaucratie gewijzigd
wordt.Wij zien daarvoor in beginsel twee mogelijkheden. Theoretisch kan het
probleem ondervangen worden door geheel af te zien van de ontbindingseis,
ervan uitgaande dat de overheid voldoende andere mogelijkheden heeft om fraude
met lege BV's te bestrijden. Maar wij zien wel dat het aantal ondernemers
dat potentieel terugkeert zo groot is dat een zekere reductie van overblijvende
vennootschappen wenselijk is.Een volgende mogelijkheid kan zijn dat er wat overblijft als de vennootschap
ook materieel een onderneming dient te vormen in de zin dat er daadwerkelijk
bezittingen, schulden en activiteiten dienen te resteren. Dit zou leiden tot
een vorm van terugkeer à la carte. Wij willen graag nog eens horen
wat de overwegingen zijn van het kabinet om die mogelijkheid af te wijzen.Ten slotte resteert de mogelijkheid om in ieder geval de situatie te respecteren
dat de ondernemer zijn pensioenverplichtingen achterlaat in de BV en deze
aldus omvormt tot pensioen-BV. Ik vind het onbegrijpelijk en niet aan ondernemers
uit te leggen dat zij voor hun pensioen een nieuwe BV moeten oprichten opdat
zij aan de eis kunnen voldoen om een bestaande BV te ontbinden. Ik wil graag
een reactie van de staatssecretaris op het voorstel om in ieder geval de resterende
pensioen-BV te aanvaarden. Wij zullen ons uiteraard pas een oordeel vormen
na zijn antwoord.Mevrouw de voorzitter! De voorstellen met betrekking tot de kapitaalbelasting
verdienen een nadere beschouwing, niet omdat mijn fractie tegen
verlaging of afschaffing daarvan is, maar wel omdat er een groot budgettair
beslag mee gemoeid is. Dat rechtvaardigt de vraag of met een andere aanwending
van die middelen de beoogde doelen misschien beter en effectiever kunnen worden
bereikt. De vormgeving van die maatregel willen wij graag aan een nadere beschouwing
onderwerpen. Ten slotte kan vermindering van kapitaalbelasting worden bereikt
van bovenaf middels verlaging van het percentage of van onderop door het invoeren
van een belastingvrije voet. Ik ben mij ervan bewust dat er richtlijnen zijn
binnen de Europese Unie die daar wat belemmeringen voor opwerpen, maar wellicht
is het mogelijk om daarover de discussie aan te gaan.Indien het doel zou zijn om het starten van nieuwe ondernemingen niet
nodeloos te belasten, kan ook een belastingvrije voet van bijvoorbeeld ƒ
100.000 wellicht volstaan. Niet dat wij nu voorstellen, dat morgen te doen,
maar wij willen graag nog eens met elkaar doornemen wat de gevolgen daarvan
zijn. Wat zou daarvan het budgettair beslag zijn? Zou daarmee de ruimte ontstaan
voor aanvullende maatregelen die de dynamiek sterker bevorderen?In de belastingplannen wordt de stakingsvrijstelling drastisch gereduceerd.
Dat leidt vooral in de agrarische sector tot problemen bij de financiering
van overdracht van bedrijven. Het Agrarisch jongerencontact heeft daarom voorgesteld,
een continueringsvrijstelling in te voeren, die erop is gericht om bij overdrachten
voor alle ondernemingen het financieringsprobleem te reduceren onder de voorwaarde
dat er sprake is van voortzetting van de onderneming. Door andere collega's
is gewezen op de technische uitvoeringsproblemen die daarmee samen kunnen
hangen. Die zien wij ook wel. Maar wij vinden het op zichzelf een sympathieke
gedachte die nader onderzoek en overweging verdient. Wij kunnen ons bijvoorbeeld
voorstellen dat de nog resterende stakingsvrijstelling van ƒ 8000 geheel
wordt vervangen door een continueringsvrijstelling van ƒ 40.000. Dat
helpt in alle sectoren waarin sprake is van opvolgings- en overdrachtsproblemen.
Daaraan dient wel de eis verbonden te worden dat de overdrager bijdraagt aan
de oplossing van het financieringsprobleem door een lange betalingstermijn
van de overdrachtssom. Het gaat er immers om alleen die overdrachten te faciliëren
waarbij in het algemeen geen sprake is van een contante geldstroom. De budgettaire
en overige consequenties van een dergelijke aanpassing kan ik overigens niet
geheel overzien. Wij zien dan ook uit naar een reactie van de staatssecretaris
op dit punt.Mevrouw de voorzitter! Zoals ik eerder heb betoogd, is een van de problemen
van het huidige stelsel het feit dat gelijke winstbronnen per rechtsvorm fiscaal
verschillend worden behandeld. Dat doet zich in het bijzonder voor bij relatief
kleine winstbronnen. Het leidt ertoe dat ondernemers de BV-rechtsvorm bij
relatief lage ondernemingsinkomsten mijden op fiscale gronden, terwijl om
andere redenen, zoals bescherming tegen aansprakelijkheid, die rechtsvorm
gewenst zou zijn. De oorzaak is de relatief hoge marginale belasting aan de
voet van de ondernemingsinkomsten. Dat was in het verleden een reden om een
eerste schijf met een laag percentage vennootschapsbelasting tot stand te
brengen. Wij juichen het toe als die schijf verder verlaagd kan worden naar
25%, mits daarvoor financiering kan worden gevonden. Dat brengt het marginale
tarief terug naar 43,75%. Dat is vergelijkbaar met de tweede schijf in de
inkomstenbelasting. Het kan ook additionele voordelen bieden, namelijk het
voorkomen van grote aantallen geruisloze terugkeringen, het verlagen van het
break-even point en het verminderen van de aantrekkelijkheid van het uitkeren
van reserves en de overbrenging daarvan naar box 3. Dit laatste kan leiden
tot louter fiscaal gemotiveerde ongewenste uitholling van de vermogenspositie
van vele MKB-ondernemingen.De heer Reitsma (CDA):De staatssecretaris heeft na een discussie met de Kamer aangekondigd dat
hij de vennootschapsbelasting nog eens onder de loep neemt. Is het niet wenselijk
om dit punt bij die discussie te betrekken? Dan kan het in een samenhang bekeken
worden. Anders bespreken wij dit punt nu geïsoleerd en moeten wij daarvoor
mogelijk offers doen waarvan wij later spijt hebben.De heer Hindriks (PvdA):Ik kan mij dat voorstellen, maar ik vind dat er bij de ondernemersbelastingen
een goede balans moet zijn tussen de effecten van voorstellen voor grote en
voor kleine ondernemingen. Wordt bijvoorbeeld gesproken over een verdere verlaging
van de kapitaalbelasting, dan verwacht ik dat de effecten daarvan grotendeels
terechtkomen bij grote internationale ondernemingen. Voor hen is het een belastingverlaging,
terwijl een verlaging van de eerste schijf vennootschapsbelasting vooral terechtkomt
bij het door ons omarmde midden- en kleinbedrijf. Het heeft dus voordelen
om minstens te kijken naar een soort evenredigheid. Ik zeg niet dat dit morgen
geregeld moet worden. Ik zeg wel dat ik graag over die effecten en die balans
wil praten. Daarover wil ik ook graag iets van de staatssecretaris horen.
Vervolgens kan ik mij heel goed voorstellen dat dit wordt betrokken bij de
verdere discussie over de vennootschapsbelasting. Ik ga er overigens van uit
dat het MKB daarin een prominente rol zal spelen.De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Hindriks lijkt aan te sturen op een fundamentele principiële
discussie over het al dan niet realiseren van een rechtsvormneutrale belasting
op ondernemersinkomsten. Is dat niet een beetje laat? Hadden wij het debat
daarover niet moeten voeren voorafgaand aan de belastingherziening 2001?De heer Hindriks spreekt over de mogelijkheid, de eerste schijf VPB te
verlagen naar 25% om zodoende beter aan te sluiten bij het tarief van box
2. Ik kan mij herinneren dat de fractie van de PvdA bijna een jaar geleden
in de discussie over het tarief van box 2 lang heeft vastgehouden aan 30%.
Daar was ook een goede reden voor, namelijk het behouden van gelijkheid met
het huidige tarief VPB eerste schijf. Is het dan niet logisch dat de PvdA
dat standpunt hier herhaalt? De heer Hindriks zou dan in plaats van een verlaging
van het tarief VPB eerste schijf de mogelijkheid open moeten houden van een
verhoging van het tarief van box 2.De heer Hindriks (PvdA):De discussie die indertijd is gevoerd, ga ik niet opnieuw
voeren. Toen is een afweging gemaakt. Zijn er nieuwe argumenten of nieuwe
feiten, dan kunnen wij daar altijd over praten. Ik vind het eerder voor de
hand liggen om de vennootschapsbelasting eerste schijf te verlagen dan om
bijvoorbeeld verder te gaan met een verlaging van het tarief van box 2. Indertijd
waren er goede redenen, ook in het kader van het bevorderen van het ondernemerschap,
om het tarief van box 2 op 25% te zetten.Ik vind inderdaad dat wij daar eens een fundamentele discussie over moeten
voeren. Eerlijk gezegd denk ik dat, als je alle onderdelen van ons belastingstelsel
in één keer bij de belastingherziening zou hebben behandeld,
de klachten over werkbelasting nog veel groter zouden zijn geweest. Bovendien
was je volgens mij niet zover gekomen als nu.Ik vind het verstandig om de zaak af te ronden in de sfeer van de boxensystematiek
van de IB en volgend jaar een discussie te voeren over de ondernemingsbelastingen.
De staatssecretaris heeft een goed initiatief genomen door een werkgroep VPB
op te richten. Ik kan de consequenties ervan niet overzien. Er wordt onder
fiscalisten fors over gesproken. Het heeft vast en zeker een aantal voordelen
in de sfeer van de administratieve lasten. Ik wil dat graag eens op een rij
hebben.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ben blij dat de heer Hindriks zich druk maakt over de werklast van
de andere fracties in het parlement. Dat is alweer winst in dit debat. Een
krap jaar geleden was de huidige staatssecretaris nog woordvoerder van de
fractie van de Partij van de Arbeid. Ik heb uit zijn inbreng begrepen dat
er goede argumenten waren om het 30%-tarief in box 2 te handhaven. De heer
Hindriks neemt daar iets te makkelijk afstand van. Ik vraag hem niet om dat
debat hier te doen herleven. Als hij spreekt over continuering en vrijstelling,
geldt dat hopelijk alleen voor het bedrijfsleven en niet voor hem.De heer Hindriks (PvdA):Ik ben u even kwijt, maar dat neemt u mij misschien niet kwalijk.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik bedoel dat de collega's hopen op enige continuïteit in het standpunt
van de Partij van de Arbeid.De heer Hindriks (PvdA):Wij hebben indertijd die 25% gesteund en daar houden wij aan vast. Wij
stellen deze niet ter discussie.Mevrouw Giskes (D66):De heer Hindriks stelt ter discussie of wij wel door moeten gaan met het
steeds verder verlagen van de kapitaalbelasting, omdat dit alleen voor heel
grote bedrijven interessant zou zijn. Ik heb begrepen dat de echt grote jongens
geen last hebben van welke belasting dan ook, maar zeker niet van de kapitaalbelasting.
Het gaat meer om de middelgrote bedrijven. Het helpt wel degelijk voor het
vestigingsklimaat in Nederland, dat wij heel belangrijk vinden. Het midden-
en kleinbedrijf is wel afhankelijk van een goed vestigingsklimaat, omdat daarbij
vaak toeleveranciers en afnemers zitten. Is de redenering dat dit geen goed
idee is, niet te makkelijk?De heer Hindriks (PvdA):Ik heb gevraagd naar een frequentieverdeling van de effecten van verlaging
van kapitaalbelasting naar verschillende ondernemingsgroottes. Zolang ik die
verdeling niet heb en ik niet over de feiten beschik, kan ik niet anders dan
opereren op basis van een aantal veronderstellingen, en wellicht ook kennisnemen
van praktijkgevallen. Dan stel ik vast dat de kapitaalbelasting een rol speelt
op het moment dat er grootschalig wordt geïnvesteerd. Daarbij moet worden
gedacht aan de Botlek, Terneuzen en wat dies meer zij. In die situaties speelt
het fiscale klimaat in Nederland een rol, maar het allerbelangrijkste is het
vestigingsklimaat in Nederland. Het is bekend dat wij daarbij heel goed scoren.
In veel gevallen wordt de overweging om naar Nederland te komen nauwelijks
beïnvloed door een kapitaalbelasting van 1, 0,9, 0,8 of 0,7%. Deze valt
volstrekt in het niet bij de looptijd en de afschrijvingstermijn van de investering.
Het is wel een lastenverlichting voor die bedrijven, maar uit de stukken blijkt
dat er tegenover deze vaste verlichting geen extra inkomsten staan. Dat duidt
erop dat er geen gedragseffect wordt verwacht.Mevrouw De Vries (VVD):De heer Hindriks zei aan het begin van zijn betoog dat zijn fractie er
niet tegen is om de kapitaalbelasting af te schaffen. Is het dan niet beter
om te zorgen dat deze heel snel wordt afgeschaft? Dan zijn wij ook af van
de complexe discussie die hij nu probeert aan te zwengelen. Is dat de doelstelling?
Een andere vraag is welke consequenties de rechtsvormneutrale belastingheffing
heeft voor de BV's of het grotere bedrijfsleven. Je hoort wel eens over transparante
belastingheffing, waarbij het niet uitmaakt of je in de sfeer van de inkomstenbelasting
zit of in de sfeer van de vennootschapsbelasting. Wat voor gevolgen heeft
dat voor onze grote bedrijven? Is het niet beter om te stoppen met deze discussie
en de staatssecretaris te vragen om deze kwestie mee te nemen dan er nu veel
tijd aan te besteden? Er zitten zoveel haken en ogen aan dat wij het helemaal
niet kunnen overzien.De heer Hindriks (PvdA):Ik ben het met u eens dat het verstandig is om de staatssecretaris te
vragen op een rijtje te zetten wat die haken en ogen precies zijn. Ik sluit
mij aan bij de vraag wat voor effecten dit heeft. Als je de aftrekken toepast
op grote bedrijven denk ik dat zich, afgezet tegen hun winstniveau, geen grote
effecten zullen voordoen. Maar ik zou de meer gedetailleerde gegevens graag
op een rijtje willen hebben.De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Het is nu niet direct de taak van de oppositie om het paarse
kabinet de hemel in te prijzen, maar ik wil best een uitzondering maken. Dit
kabinet heeft zich ten doel gesteld de kapitaalbelasting af te schaffen. Daartoe
zijn twee concrete voorstellen in het parlement aanhangig geweest die van
harte zijn ondersteund door de PvdA-fractie. Er ligt een derde op de plank
in de vorm van de continueringsvrijstelling voor de scheepvaartregeling en
de filmregeling. Roept u nu de staatssecretaris op niet door te gaan met zijn
actie? Verlaat u de tot nu toe door u gesteunde lijn?De heer Hindriks (PvdA):Nee, wij laten die lijn niet los, maar ik merk wel vaker dat sommige zaken
een nogal ideologische drive hebben. Wij zijn ook niet tegen afschaffing van
de kapitaalbelasting, maar wij zijn meer voor maatregelen om bijvoorbeeld
de dynamiek in het MKB te bevorderen. Als wij dat kunnen bereiken
met inzet van middelen die anders terecht komen bij bedrijven die zich hier
toch al vestigen, geven wij er de voorkeur aan die middelen te besteden aan
het MKB. Wij willen een nauwkeurige afweging maken, maar dan moet je wel eerst
de effecten in kaart brengen. Dan moet je niet bij voorbaat zeggen dat het
geld in alle gevallen wordt besteed aan een verlaging van de kapitaalbelasting.
Wij bekijken per maatregel welke effecten zich voordoen. Met de heer Reitsma
wil ik graag een afweging maken tussen bijvoorbeeld een verlaging van de vennootschapsbelasting
eerste schijf en het invoeren van een continueringsvrijstelling, iets wat
wij erg graag willen.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is meestal niet de taak van een lid van de oppositie om een woordvoerder
van een regeringsfractie te complimenteren met het agenderen van een bepaald
onderwerp. Ik begrijp dat mevrouw De Vries pleit voor een integrale benadering
van de kapitaalbelasting, maar in dit wetsvoorstel is nu niet bepaald sprake
van een integrale aanpak die de voorgestelde verlaging rechtvaardigt. Ik zou
denken dat de heer Hindriks een goede zaak heeft met de argumenten van mevrouw
De Vries in de hand om de staatssecretaris ertoe te brengen de kapitaalbelastingverlaging
in de tweede tranche tot nader order uit te stellen om vervolgens een integrale
afweging te kunnen maken.De heer Hindriks (PvdA):Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris deze indirect aan hem gerichte
vraag zal meenemen in zijn antwoord.Het innoverend vermogen van de Nederlandse ondernemingen blijft achter.
Daarom wordt met een reeks maatregelen, zoals de WBSO en de PBTS, getracht
de investeringen in innovatie aan te wakkeren. In de meeste gevallen gaat
het daarbij om kostprijsverlagende subsidies die via EZ dan wel de fiscus
worden verstrekt. De vraag is of die stimulansen niet nader beschouwd moet
worden op hun effectiviteit. Een instrument dat innovatie stimuleert die daadwerkelijk
toegevoegde waarde heeft, ontbreekt. Zou zo'n instrument de innovatie-investeringsaftrek
kunnen zijn in enigerlei vorm? In zijn meest eenvoudige vorm kan een dergelijk
instrument worden vormgegeven door aan het recht op WBSO-aftrek een investeringsaftrek
van bijvoorbeeld 50% te koppelen. Daarmee verkrijgen succesvolle innoverende
ondernemers een fiscale stimulans indien zij winstgevend zijn. Wat vindt de
staatssecretaris van dit idee? Denkt hij dat dit in Europees verband mogelijk
kan worden gemaakt?Fraaie wensen kunnen uiteraard niet zonder financiering. Die financiering
zou wat ons betreft onder andere kunnen worden gezocht in een aanpassing van
de verlaging van de kapitaalbelasting, althans voorzover die vooral neerslaat
bij grote internationale ondernemingen en bancaire instellingen. In dit verband
zouden wij graag een overzicht ontvangen van de verdeling van de effecten
van de verlaging van de kapitaalbelasting naar kleine, middelgrote en grote
ondernemingen. Daarnaast vragen wij de staatssecretaris te reageren op de
idee om een belastingvrije voet in de kapitaalbelasting in te voeren.De diverse reparatiemaatregelen kunnen op onze warme ondersteuning rekenen.
Wel wordt uit de nota naar aanleiding van het verslag en de diverse commentaren
duidelijk hoe complex een en ander is. Wij beoordelen de gegeven antwoorden
als overtuigend, zeker nu door middel van een nota van wijziging enkele ook
door de staatssecretaris als noodzakelijk beoordeelde aanvullingen worden
doorgevoerd. Daarmee wordt overkill zoveel mogelijk vermeden.De maatregel om commerciële herwaardering toe te staan, is mede mogelijk
door het naar elkaar toegroeien van tarieven in de sfeer van de inkomsten-
en de vennootschapsbelasting. Een prettig neven- effect is dat de administratieve
lasten worden beperkt doordat de te hanteren fiscale waardering immers bekend
is. Wanneer echter ten behoeve van de kapitaalbelasting de commerciële
waarde alsnog zou moeten worden bepaald, vervalt dit voordeel. Is het niet
het overwegen waard om in die situatie ook voor de kapitaalbelasting uit te
gaan van fiscale waardering waardoor bepaling van de commerciële waarde
achterwege kan blijven? Welke belemmeringen zijn er daarvoor? Zij er mogelijkheden
om met die belemmeringen creatief om te gaan?De collega's zijn uitvoerig ingegaan op de grondpolitiek die voor een
deel ook in dit ondernemerspakket zit. Wat mij intrigeert, is de vraag welke
effecten op de grondprijzen worden verwacht van dit geheel van voorstellen.
Denkt de staatssecretaris dat het kopen van grond, het investeren in grond
voor natuur bijvoorbeeld, als gevolg hiervan eenvoudiger of ingewikkelder
wordt? Zullen de grondprijzen stijgen of dalen? Welke effecten verwacht hij
uiteindelijk op het gedrag van de grondmarkt als gevolg van de voorstellen
in dit ondernemerspakket?Het ondernemerspakket is wat ons betreft per saldo een goed pakket waarmee
de beoogde doelstellingen kunnen worden gerealiseerd. Zeker indien enige aanpassingen
mogelijk zouden blijken, verdient het pakket de steun van de PvdA-fractie
opdat het ondernemersklimaat nog sterker en dynamischer wordt.De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de staatssecretaris
van Financiën op vragen, gesteld in eerste termijn. Deze antwoorden zullen
worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)2De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Staatssecretaris Bos:Mevrouw de voorzitter! Ik richt mij tot het Kamerlid Kuijper dat volledig
zijn instemming heeft betuigd met wat wij hebben voorgesteld. Ik praat eigenlijk
tegen niemand.De voorzitter:Gaat u rustig verder. Wij hebben het net gehad over doorlooptijd. Ik stelt
het op prijs dat u zich houdt aan die vijf minuten doorlooptijd die u heeft
gekregen.Staatssecretaris Bos:Het is mij een groot genoegen om hier vanavond in uw midden te mogen zijn
om een prachtig wetsvoorstel te verdedigen. Ik kan gebruik maken van de gedegen
inhoudelijke inbreng van al degenen die nog steeds niet aanwezig zijn.Voorzitter! In een poging het debat tot hoofdlijnen te kunnen beperken
en zo efficiënt mogelijk met de tijd om te springen, hebben wij een aantal zaken schriftelijk behandeld. Antwoorden werden al uitgedeeld,
toen diverse woordvoerders nog aan het woord waren. Mijn ambtenaren staan
voor niets.Ik wil een drietal punten van algemene aard naar voren brengen. Ik zeg
met enige schroom dat ik groot respect heb voor de inspanning van diverse
Kamerleden om alle fiscale wetsvoorstellen op een ordentelijke manier afgehandeld
te krijgen zodat een en ander per 1 januari in werking kan treden. Ik zeg
dat met enige schroom omdat ik besef dat ik zelf de nodige verantwoordelijkheid
heb bij het creëren van deze lading werk. Het is misschien een schrale
troost om te weten dat op het ministerie diverse ambtenaren op dit moment
aan het werk zijn om dit op een goede manier voor elkaar te krijgen. Op basis
van de inbreng van de Kamer lijdt de kwaliteit van het debat er niet onder.Mevrouw De Vries (VVD):Neemt de staatssecretaris onze kritiek serieus? Het moet volgend jaar
niet meer gebeuren.Staatssecretaris Bos:Ja. Ik voel met u mee, wat het betekent in zo'n korte tijd zoveel te doen
en aan het eind van de rit verantwoordelijkheid te nemen voor de kwaliteit.Een twee algemene opmerking heeft te maken met een onderwerp dat strikt
genomen niet hoort tot het ondernemerspakket, maar waarover gisteren een prikkelende
opmerking werd gemaakt door de heer Reitsma. Gevraagd werd hoe de regering
staat tegenover smeergeldpraktijken in het buitenland en de mate waarin steekpenningen
nog aftrekbaar zijn. Ik en de andere leden van het kabinet zijn buitengewoon
gekant tegen dat soort praktijken. In de Tweede Kamer is onlangs een wetsvoorstel
aangenomen dat omkoping van buitenlandse ambtenaren strafbaar stelt. Om het
beleid zoveel mogelijk kracht bij te zetten ben ik voornemens om in de loop
van het komende jaar met een voorstel te komen dat de fiscale regelgeving
op dit punt nog verder aan zal scherpen. Dat voorstel zal de Kamer in het
voorjaar bereiken.Een derde punt betreft het vestigingsklimaat in Nederland en de mate waarin
het rulingsbeleid daaraan bijdraagt. De heer Reitsma heeft verwezen naar de
commentaren van de heer Ruding in een recent interview. Ik ontken met kracht
wat daar is beweerd over de vertraging en doorlooptijden bij rulings. Ik heb
het voornemen de Kamer deze maand met alle cijfers de nodige informatie te
geven hoe de verwerking van rulingverzoeken op dit moment verloopt en waar
mogelijkheden tot verdere verbetering aanwezig zijn.In dit verband een enkele opmerking over artikel 13g en het door mij voorgestelde
uitstel van verdere maatregelen rondom de deelnemingsvrijstelling. Mevrouw
De Vries vraagt om met deze materie zorgvuldig en behoedzaam om te gaan en
dat is nu precies wat wij gedaan hebben door nog eens wat extra tijd te nemen
en hiernaar te kijken. Ik wil mij in ieder geval niet laten aanleunen dat
wij hiermee iets boven de markt laten hangen, want deze hele artikel 13g-problematiek
is niet door ons verzonnen. In de werkgroep waarin het bedrijfsleven zelf
heeft geparticipeerd, is een probleem geconstateerd, namelijk dat van oneigenlijk
gebruik en van weglekken. Het bedrijfsleven heeft zelf voorgesteld om de maatregel
die in de oorspronkelijke versie van het ondernemerspakket zat, op te nemen
in het wetsvoorstel. Dat is dus geen verzinsel van deze regering in de context
van de Europese discussie over harmful tax competition, zoals ik in sommige
kranten heb gelezen. Het is zeker niet iets wat wij boven de markt laten hangen.
Wij hebben gewoon iets overgenomen, wat het bedrijfsleven zelf ook als een
probleem zag en waar men zelf een oplossing voor suggereerde. Wij moeten nu
misschien samen met het bedrijfsleven constateren dat daar meer aan vastzit
en dus moeten wij even de tijd nemen om daar zorgvuldiger naar te kijken.
Met dat in gedachte sluit ik mij aan bij mevrouw De Vries die vindt dat wij
daar vervolgens zorgvuldig en behoedzaam mee om moeten gaan.De heer Reitsma (CDA):Ik ben het eens met die conclusie, maar ik wil even terugkomen op wat
u daarvoor zei. U bent zelf politiek verantwoordelijk voor wetsvoorstellen
die u bij de Kamer indient en dan moet u zich niet verschuilen achter het
bedrijfsleven. U maakt op dat moment de politieke afweging dat het kabinet
dit voorstel moet doen en in die zin heeft mevrouw De Vries gelijk. Het is
niet één geval. In andere wetten zouden wij iets dergelijks
kunnen noemen, maar daar zwijg ik nu over.Staatssecretaris Bos:Ik begrijp heel goed wat u zegt en ik neem ook volledig de verantwoordelijkheid
voor alles wat in eerdere versies is voorgesteld. Maar ik wens in ieder geval
niet in te stemmen met "verwijten" dat dit uit onze koker zou komen in de
context van de Europese discussie. Dat is niet de oorsprong van dit voorstel.
Het is ook geen voorstel dat wij in de markt hebben gebracht en dat wij nu
boven de markt laten hangen. Het voorstel kent een lang vooroverleg en ik
denk dat wij nu uiteindelijk om goede redenen zeggen dat wij er nog eens goed
naar moeten kijken.Mevrouw De Vries (VVD):Zonder in woordspelletjes terecht te willen komen, zeg ik toch dat het
boven de markt blijf hangen, omdat u heeft gezegd dat u het vooralsnog een
jaar opschort. U vindt de motieven nog steeds plausibel, maar u komt erop
terug. In die zin blijft het dus boven de markt hangen. Met andere woorden,
er bestaat nog een "dreiging" dat dit weer terugkomt. Enerzijds blijft het
boven de markt hangen en de vraag is welke effecten dit heeft. Dit kan nadelig
zijn. Anderzijds is de vraag of er later ook zoiets als terugwerkende kracht
komt. U trekt het nu terug en u komt er later op terug. Deze twee aspecten
maken het een beetje complex.Staatssecretaris Bos:Ik begrijp wat u zegt en wij moeten de verschillen verder maar niet overdrijven.
Het enige wat ik wil zeggen is dat, als dit al boven de markt blijft hangen,
dit op zijn minst met instemming van de markt is, omdat het uit de markt kwam.Mevrouw De Vries (VVD):Dit is volstrekt onjuist. De regering heeft dit voorstel aan de Kamer
gedaan, op wat voor gronden dan ook. Dan kunt u deze opmerking niet maken.
Het blijft boven de markt hangen; u bent er kennelijk nog steeds van overtuigd
dat het goed is, maar u heeft redenen om het breder te bezien in het kader
van een brede discussie over het internationale vestigingsklimaat. U kunt
het nu niet op het bedrijfsleven afschuiven. Het is uw verantwoordelijkheid.
U trekt het nu terug en wij komen er kennelijk op een later
tijdstip over te spreken. Ik vind dat wat ongelukkig, maar ik wil het niet
opblazen. U kunt u echter niet verschuilen achter het bedrijfsleven; het is
uw eigen verantwoordelijkheid dat het in de wet stond en dat u het nu terugneemt.
Wij zien misschien later nog wel eens wat u ermee doet, maar ik hoop dat het
niet terugkomt.Staatssecretaris Bos:Ik heb geen enkele behoefte om mij ergens achter te verschuilen. Ik vraag
slechts dat ook anderen die zich hierover uitlaten, de historie zorgvuldig
in acht nemen. Verder ben ik het met mevrouw De Vries eens dat bij dit soort
onderwerpen zorgvuldigheid en behoedzaamheid op hun plaats zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik wil wat zeggen over die zorgvuldigheid. Het intrigeert mij altijd welke
positie het georganiseerde bedrijfsleven in dit soort ontwikkelingstrajecten
van fiscale wetgeving inneemt. De staatssecretaris zegt dat het bedrijfsleven
zelf met dit voorstel is gekomen. Heb ik iets gemist of is dit voorstel uitsluitend
in het verkeer tussen Financiën en het georganiseerde bedrijfsleven tot
stand gekomen? Is het in een openbaar stuk voorgesteld of in een openbare
reactie?Staatssecretaris Bos:Het komt uit het traject van de werkgroep-Oort 2 en vervolgens de werkgroep
Belastingen bedrijfsleven 21ste eeuw.Ik kom op zaken die wel worden voorgesteld in het kader van het ondernemerspakket.
Er zijn de nodige opmerkingen gemaakt over de versnippering en het gebrek
aan integraliteit, in de woorden van de heer Van der Vlies. Ik kan niet anders
dan de gevoelens delen dat het, als je erop terugkijkt, allemaal mooier had
gekund en dat het af en toe wat moeizaam en gekunsteld is, om de diverse dwarsverbanden
tussen de verschillende wetsvoorstellen, in diverse staat van behandeling,
nog met elkaar in de gaten te houden. Ik hoop dat wij daar toch in slagen,
want er is wel degelijk gepoogd om, niet alleen in het ondernemerspakket,
maar ook in de samenhang tussen het ondernemerspakket enerzijds en een aantal
andere fiscale wetsvoorstellen anderzijds, een zeker evenwicht te bereiken.
Dat evenwicht komt bijvoorbeeld tot uiting in de mate waarin grote, middelgrote
en kleine bedrijven bediend worden. Het komt ook tot uiting in de mate waarin
bepaalde zaken in de BV-sfeer dan wel in de IB-sfeer tot stand zijn gekomen.
Het evenwicht wordt budgettair uiteindelijk vertaald doordat er ruim 1600
mln. aan verkrappende maatregelen heeft plaatsgevonden, waar dan tegenover
staat 1100 mln. aan verruimende maatregelen. Zoals de heer Reitsma niet nalaat
te herhalen, is het saldo 500 mln., dat vervolgens natuurlijk ook weer aangewend
is.Bij het bereiken van het evenwicht is, zoals ieder die de historie kent
vanuit de werkgroep-Oort 2 en de werkgroep Belastingen bedrijfsleven 21ste
eeuw, er een grote betrokkenheid geweest van het bedrijfsleven zelf, in alle
geledingen: het grootbedrijf, VNO-NCW, MKB Nederland, LTO enz. Zij hebben
hun stem kunnen laten horen en gewerkt binnen de budgettaire voorwaarden die
voor het proces waren gesteld. Toch zijn wij nu met elkaar in debat. De laatste
weken bereiken ons van dezelfde partijen die vrolijk hebben meegedraaid in
het proces allerlei commentaren, of het toch niet een beetje meer kan of toch
niet een beetje minder. Is het wel zo verstandig? Kan het niet anders? Dat
is volkomen legitiem. Ieder mag op elk moment iets van een voorstel vinden.
Sommige partijen die in het proces hebben meegedraaid en destijds een aantal
voorstellen zeer redelijk vonden kunnen nu echter niet met droge ogen volhouden,
dat dezelfde voorstellen ineens apert onredelijk uitwerken. Die argumentatie
wil ik verre van mij werpen.De heer Reitsma (CDA):Mevrouw de voorzitter! Ik heb van geen fractie de vraag gehoord wat de
staatssecretaris vindt van de standpunten van die geledingen. Wel hebben verschillende
fracties, en ik zelf ook, gevraagd wat de staatssecretaris vindt van een standpunt
dat zij, of ik, hebben overgenomen. Ik heb liever dat de staatssecretaris
niet al zijn energie richt op al het voorwerk dat destijds is gedaan en waarop
ons al dan niet commentaar is geleverd. Het is de verantwoordelijkheid van
politieke partijen om iets te vinden. Zo zijn hier een aantal punten ingebracht.
Ik zou liever zien dat de staatssecretaris daar inhoudelijk op reageerde,
in plaats van zich te verschuilen achter gesprekken en deals. Daar moeten
wij in beginsel geen boodschap aan hebben.Staatssecretaris Bos:Ik misschien iets meer dan u, met alle respect! Aan twee zaken heb ik
wel degelijk een boodschap. Ten eerste meenden wij in het totale pakket een
redelijk evenwicht bereikt te hebben. Verruimingen of verkrappingen links
of rechts brengen altijd het risico met zich, dat het evenwicht wordt verstoord.
Dat is overigens ook een inhoudelijk argument. Ten tweede heb ik te maken
met bij volle bewustzijn geaccepteerde budgettaire voorwaarden, hetgeen betekent
dat ik behalve met inhoudelijke wegingen van sommige voorstellen die door
de Kamer zijn gedaan ook rekening zal moeten houden met de kosten van die
voorstellen. Hoewel het buitengewoon goed gaat met 's Rijks financiën
sta ik hier vanavond met het uitdrukkelijke uitgangspunt, dat als ik het geld
voor voorstellen nergens anders kan vinden ik niet met ongedekte cheques kan
werken. Ik geef dit algemene uitgangspunt weer, omdat ik mij kan voorstellen
dat wij die punten straks nog terug krijgen.Dat betekent niet, dat alles wat is voorgesteld daarmee perfect geacht
moet worden en dat geen enkele kritiek meer ontvankelijk wordt geacht, louter
en alleen om dat hele proces dat eraan vooraf is gegaan of omdat er budgettaire
randvoorwaarden zijn. Natuurlijk moet eraan tegemoet worden gekomen als zaken
apert onredelijk zijn of apert onbeoogde effecten hebben.Met name mevrouw De Vries en de heer Reitsma hebben een punt als zij spreken
over de drie- of de vierjaarstermijn bij de vervangingsreserve en de herinvesteringsreserve.
Mevrouw De Vries heeft haar amendement daarop in het overgangsrecht toegespitst.
De heer Reitsma constateert een vergelijkbaar probleem en lost dat iets generieker
op door in het algemeen voor een vierjaarstermijn te kiezen. Ik wil de budgettaire
effecten in termen van kosten niet overdrijven, want dat zou al te speculatief
worden. Wel ben ik in het algemeen van mening, dat je met het verlenen van
uitstel in de belastingheffing en dus met het vergroten van dit soort termijnen
voorzichtig moet zijn. Bij deze faciliteit hebben wij ervoor gekozen om de
reikwijdte van de voorziening te vergroten. Dat acht ik een argument
om vervolgens de termijn waarbinnen die reikwijdte van kracht is, te verkorten.
Dat was ook de afweging in het gehele proces en de driejaarstermijn werd alleszins
redelijk geacht. Voor mij betekent dit, dat ik goed kan leven met het amendement-De
Vries op stuk nr. 9 en dat ik uit hoofde van de zojuist gegeven argumentatie
meer moeite heb met het amendement-Reitsma op stuk nr. 11.Mevrouw De Vries (VVD):Begrijp ik nu, dat het amendement-Reitsma ook geen noemenswaardige budgettaire
consequenties heeft, zoals ook bij mijn amendement is aangegeven?Staatssecretaris Bos:Ik wil geen zekerheid suggereren die ik niet kan geven. Het heeft ongetwijfeld
grotere budgettaire consequenties dan uw amendement, maar het zal nog steeds
in de sfeer van enkele miljoenen zitten. Om dat verder te concretiseren, zou
speculatief zijn. Ik wil het dan ook niet op dat argument gooien.Mevrouw De Vries (VVD):Dat begrijp ik, maar als lid van de VVD-fractie wil ik wel weten of iets
gedekt is of niet. De staatssecretaris zei zojuist niet van ongedekte cheques
te houden. Ik ook niet. Mijn amendement is geen ongedekte cheque, zo begrijp
ik uit de woorden van de staatssecretaris, maar ik proef toch ook dat het
amendement van de heer Reitsma geen ongedekte cheque is. Als dat inderdaad
het geval is, doe ik graag met het amendement van de heer Reitsma mee. Ik
vraag dan ook enige duidelijkheid van de staatssecretaris. Hij moet ons niet
in het vage laten, zodat wij later iets op ons brood krijgen.Staatssecretaris Bos:En dat is dus precies waarom ik zo huiver om u het antwoord te geven dat
u graag wilt hebben, omdat u deze reactie al aangekondigd had. Mijn argument
is en blijft, dat we in principe terughoudend moeten zijn in het verlenen
van uitstel in de sfeer van belastingheffing. U heeft mij erop aangesproken
om toch ook vooral inhoudelijke argumenten te gebruiken, meer dan budgettaire
argumenten. Als een termijn van drie jaar alleszins redelijk wordt geacht,
moet dat ook voldoende zijn en is er uit dien hoofde geen reden om die termijn
te verlengen tot vier jaar, ook als het moeilijk is om de precieze kosten
daarvan concreet te maken.Mevrouw De Vries (VVD):Voorzitter! Mijn laatste vraag en nu vraag ik de staatssecretaris heel
direct om mij ook een direct antwoord te geven: heeft het amendement van de
heer Reitsma budgettaire consequenties of niet? Ik vind, dat ik dat als lid
van deze Kamer moet weten om te kunnen beoordelen welke afwegingen ik moet
maken.Staatssecretaris Bos:Het heeft uiteraard budgettaire consequenties maar ik kan ze niet preciezer
duiden dan dat het gaat om enkele miljoenen.Mevrouw De Vries (VVD):De staatssecretaris begrijpt, dat dit heel onbevredigend is. Ik wil geen
discipline doorbreken of wat dan ook, maar de staatssecretaris moet iets concreter
zijn. Hij kan zeggen of hij erin mee kan gaan of niet, zonder dat er nog een
dekking voor komt.Staatssecretaris Bos:Ik heb inhoudelijke bezwaren tegen het amendement van de heer Reitsma,
maar ik zal er niet om budgettaire redenen tegen pleiten.De heer Reitsma (CDA):Ik heb begrepen dat de staatssecretaris zegt dat het amendement van mevrouw
De Vries geen noemenswaardige budgettaire gevolgen heeft. Bij de voorbereiding
van mijn amendement heb ik via zijn ambtenaren – daar draagt hij verantwoordelijkheid
voor – dezelfde kwalificatie gekregen. Hij moet toch bekennen dat de
twee amendementen wat het budgettaire aspect betreft dezelfde kwalificatie
hebben gekregen.Staatssecretaris Bos:Ik heb net gezegd dat ik mij niet zal beroepen op budgettaire argumenten
om aanvaarding van dit amendement af te raden. Ik ben op basis van inhoudelijke
argumenten van mening dat wij reserveringstermijnen niet onnodig moeten verlengen.
Daar wil ik het eigenlijk bij laten.De voorzitter:Dat lijkt mij prima.Staatssecretaris Bos:Voorzitter! Mevrouw Giskes heeft in eerste termijn gevraagd of in de nota
naar aanleiding van het verslag sprake is van een verschrijving in die zin
dat er 1 januari 2000 staat in plaats van 1 januari 2001. Dat is inderdaad
het geval.Op het punt van de vervangings- en herinvesteringsreserve ben ik mede
naar aanleiding van de inbreng van de heer Hindriks en mevrouw Giskes tot
de conclusie gekomen dat het verstandig is om een en ander aan te passen.
Geconstateerd is dat de regeling thans niet toestaat dat een vervangingsreserve
wordt afgeboekt op een investering die reeds in een voorgaand jaar is verricht.
Ik heb dat destijds bewust niet gedaan, omdat ik van oordeel was dat dit tot
een gecompliceerdere regeling zou leiden. Maar ik ben uiteindelijk met deze
leden van mening dat het ontbreken van een dergelijke regeling vooral bezwaarlijk
kan zijn bij vervanging van onroerende zaken. Mevrouw Giskes heeft op dit
punt een amendement ingediend. Hoewel dat tegemoetkomt aan het eerder geschetste
bezwaar, is de werking ervan ruimer. Het amendement strekt zich namelijk uit
tot alle bedrijfsmiddelen, dus ook tot bedrijfsmiddelen met een relatief korte
afschrijvingstermijn. Dat laatste acht ik evenwel niet nodig. Ik geef daarom
de voorkeur aan een regeling die is gericht op bedrijfsmiddelen waarop niet
of in meer dan 10 jaar wordt afgeschreven en die eenzelfde economische functie
hebben als een bedrijfsmiddel waaruit die reserve is ontstaan. Het lijkt mij
dat wij dan precies de groep raken, met name onroerend goed, waarvoor de situatie
zich voordoet waarop de leden Giskes en Hindriks hebben gewezen. Als mevrouw
Giskes dat met ons eens is, moeten wij maar even kijken – ik laat het
initiatief daartoe graag aan haar over – of het amendement in die zin
moet worden aangepast dan wel of wij bij nota van wijziging de tegemoetkoming
verder vormgeven.Mevrouw Giskes (D66):Wat zijn de bezwaren om het ook toe te passen op de kleinere investeringen?Staatssecretaris Bos:Dan herleeft het argument van de buitengewoon gecompliceerde uitvoering.
Ik denk ook dat er zich in grotere mate budgettaire uitsteleffecten zullen
voordoen. Dat is niet het geval in de situatie die ik net heb omschreven. Wellicht kan ik er in tweede termijn specifieker op ingaan.Mevrouw Giskes (D66):Is de staatssecretaris het met mij eens dat het ook voor dergelijke investeringen
lastig kan zijn als je eerst moet verkopen en dan pas kunt kopen?Staatssecretaris Bos:Het is altijd lastig, maar deze faciliteit is niet bedoeld om alles wat
lastig is op te ruimen. Het gaat heel concreet om een situatie die zich voor
deze categorie bedrijfsmiddelen, met name onroerend goed, kan voordoen. Ik
poog daarvoor een tegemoetkoming vorm te geven.De heer Hindriks (PvdA):Voorzitter! Ik ben op zichzelf blij met deze toezegging. Wij zullen kijken
of wij het zo kunnen formuleren; althans, mevrouw Giskes zal ernaar kijken.
Ik wil nog wel voorleggen dat dezelfde situatie zich ook kan voordoen indien
een onderneming bijvoorbeeld een CNC-draaibank of een iets kleinere installatie
vervangt met een afschrijvingstermijn van langer dan 10 jaar. Ik begrijp die
beperking tot onroerend goed niet. Wat de administratieve lasten betreft,
denk ik dat het boekhoudkundig helemaal niet zo vreselijk ingewikkeld is,
zeker niet ingewikkelder dan het bijhouden van herinvesteringsreserves.Staatssecretaris Bos:Het is misschien boekhoudkundig niet ingewikkeld, maar het is wel ingewikkeld
voor een belastingdienst die daarmee moet omgaan. Daar vraag ik toch enig
begrip voor. Het gaat mij er niet om dat het niet kan. Het gaat mij erom dat
de faciliteit het meest onredelijk is, met name in het geval van grote en
vaak dure bedrijfsmiddelen. Je bent dan ook veel minder gemakkelijk in staat
om het aankoopmoment en het vervreemdingsmoment in een nette volgorde te plaatsen.
Je bent dan immers onderhevig aan factoren die je zelf niet altijd in de hand
hebt. Ik wil de pijn van de faciliteit, zoals die nu is voorgesteld, dan ook
wat verzachten en proberen om meer tegemoet te komen aan het praktische ongemak
dat zich met name in die situatie kan voordoen.De heer Hindriks (PvdA):Dat begrijp ik. Wat vindt u dan evenwel van de suggestie om het te beperken
tot die bedrijfsmiddelen die een afschrijving van meer dan 10 jaar hebben?
Dat is een beperkt aantal bedrijfsmiddelen waar sowieso de vervangingssystematiek
voor geldt. Je hebt het dan echter wel over meer dan alleen onroerend goed.
Dat zou toch tegemoetkomen aan wat u zegt?Staatssecretaris Bos:Ik dacht dat ik had voorgesteld om het te richten op bedrijfsmiddelen
waarop niet of in meer dan 10 jaar wordt afgeschreven. Daarmee doe ik feitelijk
wat u van mij vraagt.Wat deze faciliteiten betreft, zijn wij ook nog op een ander punt tot
de conclusie gekomen dat een aanpassing verstandig is. De heer Reitsma, maar
ook mevrouw De Vries heeft gevraagd waarom in het geval van overheidsingrijpen
het vervangingsvereiste alleen komt te vervallen voor bedrijfsmiddelen die
in meer dan 10 jaar worden afgeschreven en niet ook, zoals in het Besluit
overheidsingrijpen uit 1992, voor niet-afschrijfbare bedrijfsmiddelen. Zij
hebben in dat verband gewezen op problemen voor de herstructurering van de
land- en tuinbouw. Hier is inderdaad sprake van een onbeoogd effect. Grond
zou hier nu niet onder vallen, terwijl dat in het thans geldende besluit wel
het geval is. Ik heb geen enkele inhoudelijke reden om de reikwijdte van het
besluit op dit punt anders te doen zijn onder de nieuwe faciliteit. Wij zullen
dan ook nog voor de stemmingen met een nota van wijziging op dit punt komen.Hiermee hebben wij het evenwel gehad met de cadeautjes. Ik ga nu weer
streng worden, al is dit, tactisch gezien, waarschijnlijk een heel verkeerde
opbouw van mijn betoog. In aanvulling op de schriftelijke antwoorden die in
het kader van de meer ingewikkelde casuïstiek in dezen al zijn gegeven,
en de nota naar aanleiding van het verslag meen ik hiermee overigens het hoofdstukje
vervangings- en herinvesteringsreserve te hebben afgehandeld.De heer Reitsma (CDA):Ik heb bij het onderdeel herinvesteringsreserve in eerste termijn drie
vraagstukken aan de orde gesteld, namelijk: drie of vier jaar herinvesteringsreserve,
meer dan tien jaar afschrijvingstermijn en het overgangsrecht. Daar bent u
nog niet op ingegaan. Ik heb het trouwens ook nog gehad over terugwerkende
kracht.Staatssecretaris Bos:Mij is ontschoten dat de heer Reitsma een punt heeft gemaakt van het overgangsrecht.
Hij moet mij dit maar vergeven. Eventueel kom ik hier in tweede termijn op
terug.De heer Reitsma heeft nog wel in het algemeen gesproken over de termijn
van 10 jaar. Ik val hierbij terug op de budgettaire consequenties van een
aanpassing in de door hem bepleitte richting. Ik weet dat hij hier niet zoveel
waarde aan hecht, maar hij moet mij niet kwalijk nemen dat dit voor mij wel
relevant is. Het gaat hierbij namelijk al snel om 1 à 2 mld. Hij kan
zeggen dat er dan sprake is van uitstel en niet van afstel. Dat is wel zo,
maar als ik die lijn consequent zou volgen, blijft er helemaal niets meer
over. Dan kan ik eindeloos uitstellen en dan maken de termijnen niet meer
uit, omdat ik ooit weer een keer belasting binnen krijg. Dat is echter geen
verstandige lijn. De lijn moet zijn dat de bewijslast voor uitstel altijd
ligt bij degene die dat bepleit. Ik denk dat een termijn van 10 jaar op dit
punt gewoon niet in redelijkheid te bepleiten valt.In de schriftelijke beantwoording zijn wij ingegaan op de vragen over
de handel in verliezen. Ik hoop dat mevrouw De Vries met ons van mening is
dat het probleem dat zij nogal nadrukkelijk naar voren bracht in haar betoog
binnen de tekst van het huidige voorstel valt op te lossen. Ik verwijs daarvoor
naar pagina drie van de schriftelijke antwoorden. Ik blijf van mening, zeker
na de nota's van wijziging, dat met het voorstel, zoals dat er thans ligt,
geen sprake is van een overkill, zeker niet als het voorstel als geheel wordt
bekeken, niet lid voor lid, maar alle leden gezamenlijk. Verliezen gaan na
een belangrijke aandeelhouderwisseling alleen definitief verloren, indien
ze zijn behaald in een beleggingsjaar of bij volledige staking van de activiteiten.
Alleen bij echte handel in verliezen vervallen de verliezen voorgoed.Mevrouw De Vries (VVD):Dit betekent dat de belastingplichtige een tegenbewijs kan indienen als
hij kan aantonen dat er geen sprake van misbruik is geweest. Klopt dat?Staatssecretaris Bos:Mevrouw De Vries heeft het nu over haar specifieke punt? Het cruciale
onderdeel van het antwoord op het probleem dat zij heeft neergelegd, is het volgende: Artikel 20, vijfde lid, was uiteraard bedoeld tegen
elke vorm van de handel in verliezen. Ook dient te worden bedacht dat het
voorstel inhoudt – dat is ons voorstel dus – dat aan de vooravond
van het niet meer voorwaarts verrekenbaar zijn van verliezen het lichaam haar
bezittingen mag herwaarderen tot maximaal de waarde in het economische verkeer.
Dat geldt ook voor deze "oude" gevallen", dus de gevallen die mevrouw De Vries
heeft aangedragen. Het potentieel te scherpe effect waar mevrouw De Vries
op duidt, valt dus weg.Ook op dit punt speelt de terugwerkende kracht. Diverse leden, met name
de heren Schutte en Reitsma, hebben gevraagd of het in alle opzichten redelijk
is de terugwerkende kracht, afgekondigd op 18 oktober jl., een aanvang te
laten nemen per 27 juni jl. Wij hebben er heel recent een aantal andere debatten
over gehad. Ik ben van mening dat het in fiscale wetgeving soms onvermijdelijk
is om met terugwerkende kracht te werken. Het is ook onvermijdelijk de kenbaarheid
van de datum vanaf welke de terugwerkende kracht effectief moet worden geacht,
mee te delen op het moment dat een wetsvoorstel met die strekking bij het
parlement wordt ingediend. Ik constateer echter met enig leedwezen dat ik
mijzelf niet goed aan die uitgangspunten heb gehouden met dit voorstel. Het
wetsvoorstel lag wel bij de Kamer op 27 juni, maar toen was er nog geen sprake
van terugwerkende kracht. Dat element is pas op 18 oktober aan het wetsvoorstel
toegevoegd. Het lijkt mij, om mijn eigen eis van zorgvuldigheid serieus te
nemen, dat de terugwerkende kracht eigenlijk pas op 18 oktober zou mogen vangen.
Ik zal er dus voor zorgen dat de Kamer vóór de stemming een
nota van wijziging krijgt, waarbij de ingangsdatum op dit punt wordt verplaatst
naar 18 oktober.Er is een aantal opmerkingen gemaakt over de landbouwvrijstelling en de
diverse reparaties daaraan. Bij dit onderwerp verdedig ik de terugwerkende
kracht wel op de manier, zoals die is voorgesteld. Dat heeft te maken met
de budgettaire effecten die daarbij een rol spelen. De kenbaarheidsdatum was
daarbij volkomen duidelijk. De heer Schutte heeft in zijn bijdrage een vrij
praktische suggestie gedaan over de manier waarop het waarderingsprobleem
zou kunnen worden aangepakt. Ik noem wat dat betreft het 80%-criterium. Dat
lijkt zeer praktisch, maar wij kunnen alle consequenties daarvan op dit moment
niet overzien. Wij zijn er nog niet van overtuigd dat het 80%-criterium op
dit moment meer voordelen biedt dan wat nu bekend is naar aanleiding van de
arresten van de Hoge Raad. Ik ben bereid, daar verder naar te kijken. Het
heeft namelijk wel de charme van de eenvoud.De heer Van der Vlies (SGP):Ik dank de staatssecretaris voor deze op zichzelf constructieve reactie.
Hij zegt dat het praktisch werkbaar is en voordelen oplevert. Er is echter
ook een rechtvaardigheidsbeginsel in het geding. In allerlei commentaren wordt
gesuggereerd dat het wellicht zuiverder is om voor het regime van de verhuurde
staat te kiezen, waardoor je wat lager uitkomt.Staatssecretaris Bos:Ik ben er in mijn naïviteit van uitgegaan dat de heer Schutte het
rechtvaardigheidsaspect heeft afgedekt en ik het pragmatische aspect benadruk.
Ik zal proberen, beide integraal te beoordelen. Het gaat met name om de vraag
of het 80%-criterium rechtvaardig is in de gevallen waar in de praktijk 90
of 70% meer geschikt zou zijn. Bij de keuze voor zo'n forfaitaire bepaling
moet je er zeker van zijn dat zij op een redelijke wijze aansluit bij wat
in de praktijk redelijk geacht mag worden. Wij hebben daar niet genoeg onderzoek
naar gedaan om die vraag te kunnen beantwoorden. Ik ben bereid, daar verder
naar te kijken en de uitkomst te vergelijken met wat thans conform het arrest
van de Hoge Raad op dit punt mogelijk is en gedaan wordt.Er is in deze sfeer nog een en ander naar voren gebracht over de landbouwvrijstelling
voor de ondergrond van de agrarische woning. Ook op dat punt ben ik niet van
plan, enige wijziging aan te brengen in onze voorstellen. Het uiteindelijke
argument is al genoemd in de memorie van toelichting en diverse nota's, namelijk
dat ook de ondergrond van andere panden bij andere ondernemers in andere sectoren
geen specifieke fiscale faciliteiten c.q. vrijstelling genieten. Wij vinden
het verstandig om dat gelijk te doen zijn.Ik realiseer mij dat de heren Schutte, Reitsma en Van der Vlies hebben
gevraagd om begrip voor de specifieke aard van het agrarische bedrijf. Zij
hebben erop gewezen dat bepaalde zaken in die sector misschien wel en elders
niet verstandig geacht moeten worden. Dat is enigszins een repeterende constante
in de debatten. Landbouw en fiscus is een onderwerp dat zeer regelmatig terugkomt
in alle debatten over fiscus en ondernemerschap. Steeds raken wij verzeild
in het debat over de vraag of de specifieke aard van het landbouwbedrijf voldoende
legitimatie verschaft voor een specifieke fiscale behandeling. Ik vind die
discussie zinnig, maar het is wel jammer dat zij steeds terugkeert. Ik hoop
dat wij daarover eens conclusies kunnen trekken. Ik ben dan ook voornemens –
mijn voorganger heeft al eens een toezegging gedaan op dat punt – om
in de eerste helft van volgend jaar de Kamer een uitgebreide notitie te doen
toekomen over landbouw en fiscus. Ik zal daarin alles op een rij zetten wat
er fiscaal gebeurt in de agrarische sfeer. Wij kunnen ons dan een beter beeld
vormen van de proportionaliteit van de diverse faciliteiten.In grote lijnen is het betoog in de Kamer over de geruisloze terugkeer
samen te vatten in brede steun, maar tegelijkertijd wordt gesteld dat het
niet eenvoudig is en dat de uitwerking in de praktijk afgewacht moet worden.
Ik ben het daarmee eens. Wij zullen dat zeer zorgvuldig in de gaten houden.
Persoonlijk ben ik van mening dat de geruisloze terugkeer uit de BV een belangrijke
nieuwe faciliteit is. De afgelopen jaren hebben veel ondernemers voor de BV-vorm
gekozen. Nu heeft de IB-sfeer een grotere aantrekkingskracht omdat de tarieven
omlaag zijn gegaan. De heer Hindriks vraagt of wij op termijn geen rechtsvormneutrale
belastingheffing voor ondernemers moeten realiseren. De keuze van ondernemers
voor ondernemen in de BV-sfeer of de IB-sfeer wordt dan in ieder geval niet
door fiscale redenen bepaald. Ik ben er niet van overtuigd dat wij die kant
op moeten. Ik zal proberen dat uit te leggen. Het lijkt mij verstandig om
het stelsel zodanig in te richten dat er sprake is van een materieel evenwicht
tussen de diverse faciliteiten in de BV-sfeer en de diverse faciliteiten in
de IB-sfeer. Dat betekent volgens mij niet dat alles totaal
vergelijkbaar moet zijn. Dat zou ik ook niet willen. Voor bepaalde ondernemers
in bepaalde situaties kan ondernemen in de IB-sfeer – door de manier
waarop daar de winst wordt vastgesteld, door de manier waarop je daar voor
je pensioen kunt reserveren, door de manier waarop je daar belast wordt en
door de diverse faciliteiten die je daar krijgt – verstandiger en gepaster
zijn dan ondernemen in de BV-sfeer, waar weer heel andere voor- en nadelen
aan vastzitten. Het algemene uitgangspunt van de heer Hindriks deel ik, namelijk
dat je moet voorkomen dat een stroom louter en alleen door de fiscale inrichting
één richting op gaat. Wij zouden ook niet moeten overgaan tot
één ondernemingswinstbelasting of iets derge- lijks, waardoor
de keuze ontbreekt. Mij lijkt die keuze heel belangrijk voor ondernemers.
Om dat materiële evenwicht te realiseren, is het belangrijk dat de ondernemer
zonder al te veel fiscale problemen in staat is om over te stappen van de
BV-sfeer naar de IB-sfeer of anders- om als de situatie van de ondernemer
verandert of als de ondernemer om andere redenen van gedachten verandert.
Daarom lijkt mij de geruisloze terugkeer uit de BV een verstandige nieuwe
faciliteit in ons stelsel die bijdraagt aan hetgeen de Kamer en ik beogen,
namelijk een materieel evenwicht waarbij betrekkelijk geruisloos van het een
naar het ander overgestapt kan worden. Elke ondernemer heeft dan de mogelijkheid
om te kiezen voor de sfeer die voor hem op dat moment – met die markt
of in die omstandigheden – het meest gepast is.De heer Hindriks (PvdA):De terugkeerfaciliteit steunen wij van harte. Daarover zijn wij het in
ieder geval volstrekt eens. De benadering van de staatssecretaris –
er moet een materieel evenwicht zijn – spreekt mij ook wel aan. Het
is wel de vraag in welke mate dit dan ook echt het geval is. Zitten er onevenwichtigheden
en zo ja, waar zitten die dan? Is er sprake van een onbalans waardoor grote
verschuivingen gegenereerd worden? Ik weet het niet, maar ik vraag mij dat
wel af. Ik kom in de sfeer van BV's, CV's, VOF's, enz., nog wel eens dingen
tegen waarbij ik mij afvraag of die nog wel in dat materiële evenwicht
passen. Ik hoop dat de staatssecretaris eens in kaart wil brengen of er onevenwichtigheden
zijn. Waar zitten die en welke maatregelen kunnen in de toekomst worden genomen
zodat het materieel evenwicht inderdaad wordt bereikt?Staatssecretaris Bos:Als wij niet bij voorbaat uitgaan van de veronderstelling dat het materieel
evenwicht beter bereikt wordt in een situatie van een ondernemerswinstbelasting
dan in een situatie waarbij een keuze kan worden gemaakt, moeten wij inderdaad
misschien maar eens wat dingen op papier zetten. Wij hebben echter al heel
veel op papier gezet. Ik moet even nagaan wanneer ik daarvoor capaciteit vrij
kan maken.De heer Hindriks heeft ook een vraag gesteld over de pensioen-BV bij terugkeer.
Stel je wilt het pensioen in de BV-sfeer houden. Moet je dan, voordat je uit
de oude BV weggaat, een nieuwe BV opzetten waar je je pensioen in stopt? Ik
kan niet anders zeggen dan dat dit inderdaad wordt geïmpliceerd. Dat
oogt gekunsteld. Daarover ben ik het met de heer Hindriks eens, maar ik denk
dat de nadelen daarvan uiteindelijk te prefereren zijn boven een constructie
waarbij het mogelijk is om het pensioen in de BV te zetten, want dat zou weer
allerlei andere problemen veroorzaken, met name in de sfeer van het oneigenlijk
gebruik.De voorzitter:Mijnheer Hindriks, u kunt natuurlijk op elk punt interrumperen en vragen
stellen, maar dat is niet de bedoeling. U heeft een eerste termijn gehouden.
Daarop krijgt u nu antwoord. Misschien bent u niet gelukkig met het antwoord.
Dat kan gebeuren, maar dat wil nog niet zeggen dat u op elk onderdeel een
interruptie moet plaatsen.Staatssecretaris Bos:Voorzitter! Ik ga door met de doorschuiffaciliteit. Dat is een buitengewoon
belangrijke vernieuwing. Ik heb begrip voor het feit dat de Kamer constateert
dat er een tamelijk ongelimiteerde doorschuif naar familieleden mogelijk leek,
maar dat deze nu alleen naar medeondernemers kan, die drie jaar lang medeondernemer
moeten zijn. Dat klinkt aanmerkelijk beperkter dan de oorspronkelijke faciliteit,
maar dat is het niet, want het kost ons een heleboel geld om het op deze manier
te doen.Je moet ergens beperkingen stellen, als je fiscaal geruisloos doorschuiven
mogelijk maakt. Als je geen beperkende voorwaarden stelt, zeg je feitelijk
dat je een onderneming kunt verkopen zonder dat er op enig moment belasting
wordt geheven. Dat kan niet de bedoeling zijn. De hoofdregel is dat er een
keer wordt geheven, als er een bedrijf wordt verkocht. Het gaat erom of er
een uitzondering op die hoofdregel wordt gemaakt en welke uitzondering dan
redelijk wordt gevonden. Dat deden wij eerst in de familiesfeer, maar nu gaat
het om medeondernemers van meer dan drie jaar.Er is nogal wat gezegd over de mate waarin het gelijkheidsbeginsel problemen
oplevert, als de familiesfeer alsnog wordt toegevoegd aan dit geheel. Alle
voorstellen van de Kamer over dit punt, over werknemers, werknemers met een
meewerkurencriterium, continuering na doorschuiven of het toevoegen van familie,
kosten geld, omdat de groep die een beroep kan doen op deze faciliteit, groter
wordt gemaakt. Dat geld heb ik niet, tenzij ik het ergens anders weghaal.Dan kom ik op de inhoudelijke argumenten, toegespitst op de familiesfeer.
Het argument voor een doorschuiffaciliteit in de familiesfeer is dat deze
faciliteit al aanwezig is bij het overlijden; naar erfgenamen, en dat is meestal
de familie. Zonder een doorschuiffaciliteit in de familiesfeer wordt de bedrijfsoverdracht
feitelijk uitgesteld tot het overlijden. Dat is niet wenselijk. Dat was een
van de richtinggevende motivaties voor de faciliteit die nu in de wet staat.Als je een algemene doorschuiffaciliteit naar medeondernemers invoert,
gaat dat argument niet langer op. Vanaf dat moment is er sprake van een algemene
doorschuiffaciliteit. Als je binnen zo'n faciliteit twee verschillende regimes
hanteert, wordt er een ongelijkheid gecreëerd binnen die algemeen ogende
regeling, omdat voor familie niet de eis van drie jaar wordt gesteld, terwijl
er bij anderen wel sprake is van dat soort aanvullende eisen. Wij schatten
in dat deze ongelijkheid niet houdbaar is. Als deze niet houdbaar is, betekent
dit dat de driejaarseis bij de medeondernemers sneuvelt, en dat loopt heel
snel in de papieren. Dan praat je echt over 200 à 300 mln.Mevrouw Giskes (D66):Is dit niet een schijnprobleem? In de familiesfeer wordt
toch niet aan willekeurig wie overgedragen, maar meestal aan iemand die er
al werkt.Staatssecretaris Bos:Ik ben u dankbaar voor uw interventie. Om die reden is met MKB Nederland
gesproken over dit soort zaken. Ik begrijp wel hoe die processen lopen en
dat men nu vraagt of dat alsnog kan. Toen wij dat gesprek hadden, waren daar
geen probleem mee, omdat de familieleden aan wie wordt doorgeschoven, geen
mensen zijn die er van de ene op de andere dag bij worden gehaald. Zij werken
in het algemeen al wat langer mee, dus in de praktijk zou het verschil wel
eens veel kleiner kunnen zijn.Dat doet niet af aan het feit dat ik denk dat het verstandig is om te
kijken naar deze faciliteit en te bezien of de beperkende voorwaarde van drie
jaar de meest gelukkige manier is om dit geheel beheersbaar te houden. Je
kunt je voorstellen dat je met voorwaarden die op een ander punt aangrijpen,
meer recht doet aan de concrete situatie waarbij deze faciliteit benodigd
is. Ik heb wat tijd nodig om hier even goed op te studeren, maar dat doe ik
liever dan mij op dit moment vast te leggen op een uitbreiding die geld kost
of anderszins kwetsbaar is, bijvoorbeeld uit hoofde van gelijke behandeling.De heer Reitsma (CDA):Wat moet ik verstaan onder de toezegging van de staatssecretaris dat hij
er nog naar wil kijken? Is hij in staat voor de stemmingen daarover iets te
melden?Staatssecretaris Bos:Nee.De heer Reitsma (CDA):Bestaat dan niet het risico van een zigzagbeleid als wij nu instemmen
met de regeling en een halfjaar later tot de conclusie komen dat het toch
anders moet?Staatssecretaris Bos:U hebt het over een "toezegging", maar ik heb duidelijk willen maken dat
ik mij kan voorstellen dat er andere manieren zijn om de doorschuiffaciliteit
beheersbaar te houden dan door het stellen van de beperkende voorwaarde van
het medeondernemerschap voor een periode van drie jaar. Andere voorwaarden
kunnen inhouden dat er bijvoorbeeld bepaalde groepen werknemers in de kring
worden geloodst die er nu buiten vallen. Maar ik heb niet alle consequenties
daarvan op mijn netvlies en ik vind dat wij ons niet moeten laten verleiden
tot een overhaaste wijziging van iets wat in essentie door de betrokken doelgroep
als redelijk werd ervaren. Dat ontslaat ons niet van de plicht om in de nabije
toekomst te bezien of het niet nog beter kan.De heer Reitsma (CDA):U perkt nu een bestaande regeling in en komt met een nieuwe regeling voor
de niet-familiesfeer. Als u een beter criterium zoekt dan het driejaarscriterium,
lijkt het mij logischer om de bestaande regeling voorlopig te handhaven.Staatssecretaris Bos:Er wordt hier niets ingeperkt. Deze faciliteit kost 50 mln. en dat betekent
dat de doelgroep die hiervan gebruik kan maken ruimer wordt, zelfs met inachtneming
van de driejaarsbeperking. Mevrouw Giskes zei al dat de familiegroep er in
het grootste deel van de gevallen gewoon onder valt. Er is dus geen sprake
van een beperking. Ik kan mij niet voorstellen dat de doelgroep blij is met
handhaving van de oude faciliteit en het niet doorvoeren van ons voorstel.
Ik denk echt dat dit in alle opzichten een verbetering is. Ik sluit niet uit
dat het nog beter kan, maar daar wil ik wel even de tijd voor nemen.De heer Reitsma (CDA):Ik kom er in tweede termijn op terug, maar ik vind wel dat de staatssecretaris
consistent moet blijven. Hij is begonnen met de opmerking dat hij een deel
inperkt en een ander deel verruimt. Hij kan nu niet ontkennen dat er iets
wordt ingeperkt.Staatssecretaris Bos:Als u bedoelt dat er vandaag de dag ook gebruik wordt gemaakt van deze
faciliteit door familieleden die minder dan drie jaar medeondernemer zijn
en dat die er in de toekomst buiten vallen, hebt u helemaal gelijk. Dat doet
echter niets af aan mijn constatering dat er per saldo voor een grote groep
sprake is van een verruiming.Mevrouw Giskes (D66):Er lopen nu twee dingen door elkaar. Het gaat nu om de "beperking" van
de familiesfeer maar wij focussen op de mogelijkheid om ook werknemers te
laten overnemen. In de familiesfeer zal het overigens ook heel vaak niet een
medeondernemer maar een werknemer zijn. De staatssecretaris doet ons amendement
af met een verhaal over budgettaire consequenties. Ik heb mij laten vertellen
dat het in de sfeer van enkele miljoenen ligt en meer ook niet. De staatssecretaris
wil er nog even naar kijken, maar ik zou willen dat er tussen nu en het moment
van de stemmingen hetzij een goede reden wordt gegeven waarom het niet kan,
hetzij wordt besloten om het wél te doen.Staatssecretaris Bos:U kunt altijd besluiten om het wel te doen. Er liggen op dit punt twee
amendementen voor en als ik zou moeten kiezen, zou ik de voorkeur geven aan
het amendement van de heer Reitsma. Dat zit namelijk degelijker in elkaar
omdat de doelgroep iets strakker wordt geformuleerd. Wij zijn redelijk in
staat daarvan de kosten aan te geven. Ik meen dat wij die op 5 mln. hebben
gezet, maar 5 mln. is wel 5 mln. en die 5 mln. heb ik in ieder geval op dit
moment niet.Mevrouw Giskes (D66):Naar aanleiding van de opmerkingen over de budgettaire consequenties wil
ik erop wijzen dat als het over andere onderwerpen gaat, in de budgettaire
paragraaf van de nota naar aanleiding van het verslag staat dat met eventuele
gedragsreacties geen rekening wordt gehouden. Hier hebben wij het natuurlijk
ook over gedragsreacties, want je zou ook kunnen aannemen dat er eigenlijk
niets gebeurt als gevolg van de nieuwe wetgeving en dan hebben wij ook geen
budgettair probleem.Staatssecretaris Bos:Nee, maar als er niets gebeurt ten gevolge van nieuwe wetgeving, hoeven
wij dit ook niet te veranderen in die richting. Ik stel voor dat wij realistisch
zijn. Ik straal niet de onwil uit om hiernaar goed te kijken en hierin verbetering
aan te brengen, maar ik heb wel bepaalde kaders waarmee ik wil werken en ik
wil bovendien heel zorgvuldig werken.De CDA-fractie en de VVD-fractie hebben nog gevraagd wat wij bedoelen
met de uitzonderingen op de termijn. Overigens is dit ook een instrument waarvan
het de vraag is of bij een verdere verbetering van de regeling gebruik moet
worden gemaakt van de uitzonderingsgronden. Ik zou dan tijd
hebben om die kapstok te bekijken. In ieder geval hebben wij in de memorie
van toelichting al drie uitzonderingen genoemd: a. overlijden na arbeidsongeschiktheid
van de overdrager, b. ondercuratelestelling en faillissement van de overdrager
en c. indien de voortzetter een partner is van de overdrager, dan ook bij
echtscheiding of verbreking van de relatie.Ik ga nu over naar een paar meer algemene punten. In de eerste plaats
de kapitaalbelasting. Wij hebben in het kader van het ondernemerspakket maar
al ingaand op 1 januari 2000 voorgesteld van 1% naar 0,9 te gaan. Hier ligt
voor om van 0,9 naar 0,7 te gaan. In het belastingplan 2001 ligt voor om van
0,7 naar 0,55 te gaan en in de begeleidende teksten bij dit wetsvoorstel vindt
u ook nog een perspectief om in volgende jaren nog verder naar beneden te
gaan. Ik ben van mening – dit is overigens al neergeschreven in de Verkenning
toen wij het gehele belastingstel onder de loep namen – dat de kapitaalbelasting
moeilijk een plaats kan krijgen in een modern belastingstelsel in dit land,
zeker als je de fiscale aspecten van het vestigingsklimaat serieus neemt.
Dit heeft te maken met de mate waarin andere landen in Europa een vergelijkbare
belasting hebben. Op dit moment geldt dit alleen voor België, Luxemburg,
Oostenrijk en Italië en dit wordt steeds minder. De tarieven gaan omlaag
en het aantal landen dat nog een vergelijkbare belasting heeft, gaat omlaag.
Het is opvallend dat altijd als wij met het bedrijfsleven – en niet
alleen met het grootbedrijf – praten over belastingen, deze specifieke
belasting heel vaak naar voren komt als een die als een belemmering wordt
gezien voor het doen van investeringen. Dit heeft ook te maken met de grondslag.
De grondslag van deze belasting is de storting van aandelenkapitaal. Het is
een indirecte belasting. Dit betekent ook dat de knoppen waaraan wij kunnen
draaien omdat het Europees is ingekaderd, beperkt zijn. De vrije voet van ƒ
100.000 is bijvoorbeeld niet mogelijk. Een andere eigenaardigheid van deze
belasting is dat je het tarief alleen maar naar beneden mag bijstellen. Dus
als je eenmaal naar beneden gaat, mag je van Europa ook niet meer omhoog.
Dit laat ook wel zien in welke richting die discussie geacht wordt zich te
bewegen. Ook als wij praten met het aanspreekpunt voor buitenlandse investeerders
bij de belastingdienst of met het commissariaat van buitenlandse investeringen
in Nederland – het Cebin – krijgen wij altijd het signaal dat
deze belasting echt belemmerend is voor buitenlandse bedrijven die in Nederland
willen investeren. Het gaat dus om echt investeren, het is ook niet louter
een papieren aanwezigheid, want de grondslag leent zich er niet goed voor
om dit te faciliëren. Dat zijn allemaal redenen geweest voor het bedrijfsleven
zelf, inclusief het kleinere bedrijfsleven dat in de diverse werkgroepen vertegenwoordigd
was, en voor ons om dat maar omlaag te brengen. Wel merk ik aan het adres
van de heer Hindriks op, dat wij de hele tijd proberen dat evenwicht te bewaren.
Wij regelen niet alleen iets voor BV-ondernemers maar ook doen wij allerlei
zaken in de IB-sfeer. Het ondernemerspakket stoelt op die twee poten, die
in onderling evenwicht zijn.Voorzitter! Ik heb geen actueel en accuraat overzicht over waar de kapitaalbelasting
nu drukt. We kunnen het met elkaar wel beredeneren. Het is een vlak tarief
van 0,9% vanaf 1 januari. Voor elk bedrijf is dat natuurlijk anders en de
grondslag is de eenmalige storting van aandelenkapitaal. Het drukt in termen
van tarief, zeker ook procentueel, net zo hard op het kapitaal bij een kleine
BV als bij een grote BV. De grondslag bij een grotere storting is natuurlijk
wel breder en de opbrengst is in die zin dan ook groter, maar dat is iets
anders dan dat het zwaarder drukt, want procentueel gaat het om hetzelfde.De heer Hindriks (PvdA):Voorzitter! Ik ben de staatssecretaris er erkentelijk voor, dat hij het
materieel evenwicht nastreeft. Ik heb echter nog een vraag. Als hij aanhaalt,
dat het Cebin van mening is dat de investeringen – en dus de vestigingen –
in Nederland toenemen op het moment dat de kapitaalbelasting lager wordt,
vraag ik mij af waarom er niet ook sprake is van een opbrengst van deze maatregel
die waarschijnlijk evenredig of zelfs hoger moet zijn. Ik ken de staatssecretaris
als iemand die graag investeert maar dan ook wat rendement wil zien.Staatssecretaris Bos:We ramen gedragseffecten alleen maar als wij het heel zeker weten en als
dat ook heel hard gebeurt. De Kamer zal namelijk een van de eersten zijn om
ons erop te wijzen, dat het op drijfzand berust als wij dat doen zonder goede
redenen daarvoor te hebben. Ik sluit helemaal niet uit, dat een verlaging
van de kapitaalbelasting ook een bijdrage levert aan het concreet aantrekken
van meer belastingopbrengsten maar als ik dat als algemene veronderstelling
moet hanteren bij elke belasting die ik omlaag breng, kom ik in een moeras
terecht waar ik liever nog even uit blijf.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Het betoog van de staatssecretaris stelt mij teleur. Wat zal
namelijk de gedragsreactie zijn in die landen in Europa die op dit moment
ook een kapitaalbelasting hebben, nu zij zullen zien dat de Nederlandse regering
op haar beurt er 0,2% punt van afhaalt?Staatssecretaris Bos:Wij zijn eerder degenen die langzamerhand eens wat moeten doen, gezien
wat andere landen doen dan dat andere landen zich geroepen zullen voelen om
iets te doen omdat wij weer een stap maken. Wij zijn hier echt geen voorlopers
en in die zin dus ook niet de uitlokkers van een concurrentiestrijd in dat
opzicht. Wij zijn hier echt volgend en dat vind ik eerder zorgwekkend dan
dat ik mij daarover op de borst zou willen slaan. Ik kan betere belastingen
bedenken als ik op punten ook lastenverzwaring zou willen bewerkstelligen!De heer Vendrik (GroenLinks):Waarom ontbreekt bij deze verlaging met 0,2% punt een relatie met de film
en scheepvaart?Staatssecretaris Bos:Omdat bij deze verlaging een relatie bestaat met de rest van het ondernemerspakket.
Wij hebben in de IB-sfeer een aantal verlagingen en lastenverlichtingen aangebracht
en dat doen wij in de BV-sfeer nu ook om dat evenwicht redelijk te handhaven.
Ik neem aan, dat wij over twee weken over film en scheepvaart spreken.Voorzitter! Er zijn vragen gesteld over het vervolg op de discussie eerder
dit jaar over stakingsvrijstellingen, omdat er sindsdien niets gebeurd leek
te zijn. Met andere woorden: die discussie zou nog totaal openstaan.
Dat is jammer, want er is wel degelijk een en ander gebeurd. Allereerst geldt
ook hier weer, dat ook de meest betrokken partijen met ons in een proces zijn
geweest waarin wij hebben afgewogen wat wij nu liever hebben: toch weer het
herleven en het doen herleven van stakingsvrijstellingen of daarop lijkende
faciliteiten dan wel de daarmee gemoeid zijnde middelen aanwenden voor tariefsverlaging
en andere leuke dingen. Ook de betrokken partijen hebben de conclusie getrokken,
dat zeker in het nieuwe stelsel de behoefte aan stakingsvrijstellingsfaciliteiten
minder groot en in zekere zin zelfs helemaal niet aanwezig was, vergeleken
met het oude stelsel. Dat neemt niet weg, dat met name MKB Nederland en LTO
ons erop hebben gewezen, dat er natuurlijk zeer pijnlijke situaties kunnen
ontstaan, met name bij het staken van de onderneming of het verkopen van een
woning, omdat men dan opeens wordt afgerekend over het progressieve tarief.
Om die reden is er ook mede naar aanleiding van dat overleg en in lijn met
wat mijn voorganger daarover gezegd heeft, een voorstel gekomen om een betalingsregeling
te treffen voor de betreffende ondernemers om de last over een periode van
10 jaar te kunnen spreiden. Ik wil er ook op wijzen, dat de sfeer rondom dit
vraagstuk eerder dit jaar ook nogal bepaald werd door het feit, dat in een
vergelijkbare situatie van bedrijfsoverdracht waarin sprake was van de meeslepende
meetrekregeling ook werd geconstateerd, dat we het de bedrijfsoverdracht nogal
moeilijk maakten en dat er allerlei scherpe kanten aanzaten. In de veegwet
zijn op dat punt versoepelingen voorgesteld. Dat heeft hier ook zijn uitstraling
op de materie.Ik heb in de Eerste Kamer erop gewezen dat ik het nadrukkelijk tot een
van mijn prioriteiten reken om de problematiek van bedrijfsoverdrachten te
betrekken bij de vaststelling van een kabinetsstandpunt inzake de rapportage
van de commissie-Moltmaker. Het gaat er vooral om dat er in de wijze waarop
de belasting op dit moment werkt ook wordt afgerekend op de vermogenswaarde,
terwijl dat zich niet altijd verhoudt tot de liquiditeiten die de betrokken
persoon op dat moment ter beschikking staan. Over dat vraagstuk heeft Moltmaker
het een en ander gezegd en zullen wij ook het een en ander zeggen. Het streven
is erop gericht dat er in de eerste helft van volgend jaar een kabinetsstandpunt
komt, dat overigens niet alleen hierover zal gaan.Wat het Nederlands Agrarisch jongerencontact betreft, heb ik schriftelijk
een uitgebreide analyse gegeven van onze mening over het concrete voorstel
voor de continueringsvrijstelling. Dat neemt niet weg dat er zeer recentelijk,
maandag, nog overleg is geweest met een delegatie van het Agrarisch jongerencontact.
Dat verliep in een dermate prettige en constructieve sfeer dat dit contact
in de toekomst zeker warm zal worden gehouden.De heer Hindriks heeft nog de innovatie-investeringsaftrek aan de orde
gesteld. In diverse varianten is door ons en door Economische Zaken gekeken
naar vergelijkbare faciliteiten. Ook wij zijn ervan overtuigd dat het bevorderen
van innovatie een van de kerntaken moet zijn in ons economisch beleid. Als
een belastinginstrument daaraan een bijdrage kan leveren, moet je dat niet
laten. Het punt is dat het inzetten van een belastinginstrument in de richting
van een aftrek, gericht op de innovatieve investering, in ieder geval twee
nadelen met zich brengt. Het eerste nadeel is dat je ontzaglijk goed moet
nadenken of zo'n faciliteit voor investeringen Brusselproof is. Je moet goed
zien waar dat in de praktijk terechtkomt. Als het om specifieke sectoren of
investeringen gaat, heb je een probleem. Het tweede nadeel is nog iets belangrijker.
Op het moment dat je een belastingaftrek toepast, hebben alleen winstmakende
bedrijven er voordeel van en verlieslijdende bedrijven niet. Met name innoverende
bedrijven lopen door soms langdurige aanloopperioden heen waarin sprake is
van verliezen. Het aardige is dat wij al een instrument hebben dat wel ten
goede komt aan bedrijven die verlies lijden, te weten de WBSO. Binnen de WBSO
wordt ook innovatief onderzoek gefacilieerd en fiscaal gestimuleerd. Wij doen
dat door middel van een afdrachtskorting. Dan is het net zo valide bij een
bedrijf dat winst maakt als bij een bedrijf dat verlies maakt. Het aardige
is dat wij de WBSO bij het belastingplan 2001 – wij komen er ongetwijfeld
nog over te spreken – voor 90 mln. intensiveren en dat een deel van
die intensivering gaat naar een extra opslag in de WBSO voor startende ondernemers.
Dan heb je de starters en innovatief onderzoek in een faciliteit. Ik ben er
niet van overtuigd dat een innovatie-investeringsaftrek er nog iets aan toevoegt.
Ik zie allemaal opgestoken duimen, dus het moet een prachtig betoog zijn geweest.Mevrouw De Vries sprak over groen beleggen. Wat ons betreft, wordt alles
opgelost. Ik neem aan dat wij dat debat over twee weken met elkaar hebben.
Het lijkt mij niet verstandig om er nu al te veel tijd aan te besteden.De heer Vendrik heeft gevraagd in hoeverre je met aftrekposten om zaken
fiscaal te faciliëren de doelgroep bereikt die je wil bereiken. Daarbij
spelen twee problemen een rol. Wil een aftrek überhaupt effect hebben,
dan moet er wel iets af te trekken zijn. Er moet al winst worden gemaakt en
er moet belasting zijn. Verliesgevende bedrijven en bedrijven met weinig winst
verlies je daarbij dus. Daarnaast is het relatieve voordeel van de faciliteit,
als je het doet via een aftrekpost, groter voor grotere bedrijven met een
hoger belastbaar inkomen dan voor de kleinere met een lager belastbaar inkomen.
Dat kan beoogd zijn omdat tegenover een progressieve heffing op inkomen dan
ook een aftrekpost tegen een progressief tarief mag staan, maar soms kan dat
ook minder beoogd zijn. Wij zijn in deze hele belastingoperatie, in de herziening
in den brede, in toenemende mate tegen grenzen aangelopen op momenten dat
wij wat wilden repareren. Ik noem de kleine zelfstandigen met een laag inkomen,
die dus ook weinig belasting betalen. Wij hebben nog maar weinig knoppen over
om aan te draaien om fiscaal iets te betekenen voor de desbetreffende doelgroep.
Zij betalen al zo weinig belasting, dus met nog grotere kortingen kom je er
niet. Dat probleem vraagt op zijn minst een nadere analyse en wellicht ook
nieuwe instrumenten of nieuwere knoppen. In de fiscale verkenningen, die in
de Miljoenennota al aan de orde zijn gesteld en waarover tijdens de algemene
politieke beschouwingen het nodige gezegd is, zullen wij in de IB-sfeer bekijken
of wij met het belastinginstrument inkomenspolitiek alles kunnen wat wij willen
en of dat in alle opzichten redelijk uitwerkt. Er ligt ook een verzoek van
de Kamer om de inzet van heffingskortingen op andere gebieden
dan in de nieuwe wet zijn opgenomen, te bekijken. Dat komt daarbij aan de
orde. Als wij die analyse in de IB-sfeer hebben gemaakt, kan ik mij voorstellen
dat wij als volgende stap nagaan of de daarbij getrokken conclusies ook houvast
bieden voor verdere verbeteringen in de ondernemerssfeer. "Point taken", er
gaat het nodige werk aan worden gedaan.De voorzitter:Het is misschien verstandig dat de staatssecretaris na de tweede termijn
van de Kamer even de gelegenheid krijgt om de resterende vragen te ordenen.
Ik stel voor dat de collega's elkaar niet interrumperen tijdens de tweede
termijn. Ik heb begrepen dat men ermee akkoord gaat dat mevrouw Giskes in
verband met haar openbaarvervoersvoorzieningen begint in tweede termijn.Mevrouw Giskes (D66):Voorzitter! Ik dank de collega's hartelijk. Ik dank de staatssecretaris
uiteraard ook voor de antwoorden. Ik vind het mooi dat hij met terugwerkende
kracht op dat ene punt een aanpassing aanbrengt tot 18 oktober. Dat is heel
consequent.Als wij dit voorjaar een verhaal krijgen over landbouw en fiscus, is dat
zeer terecht gezien het grote aantal onderwerpen dat op dat terrein speelt.Wat betreft het verschil tussen de IB en de fiscale regelingen voor ondernemers,
hebben wij al flink wat stappen gezet. De staatssecretaris zei terecht, dat
dit begon bij de intro- ductie van het AB-regime. Met de geruisloze terugkeer
doen wij daar ook weer het nodige aan. Alles wat daarin verder te verzinnen
is, lijkt mij nuttig. Maar wij hebben dus al veel stappen gezet.Wij denken na over de vraag om ons amendement over het eerst moeten verkopen
alvorens te kunnen kopen te corrigeren voor de categorie 2-herinvesteringen.
Wat de staatssecretaris vraagt, klinkt plausibel. Wij zullen daar nog even
naar kijken en desnoods het amendement aanpassen.De grootste moeite heb ik met de toch wat afwijzende houding tegenover
ons andere amendement inzake de vraag wie een bedrijf geruisloos mag overnemen.
Wij denken nog steeds dat je het ondernemerschap in Nederland en zeker de
kleinere ondernemingen pas echt dient als je die overnamemogelijkheid iets
verruimt, ook naar mensen die al drie jaar werkzaam zijn. Wij tornen dus niet
aan de drie jaar en wij roepen daarmee dus geen enorme budgettaire problemen
op. Wij hebben het kennelijk over enkele miljoenen die het zou kunnen kosten.
Het stoort mij dat wij geen gedragsreactie incalculeren als het gaat om opbrengsten,
maar dat wij dat dan wel zouden moeten doen als het gaat om uitgaven. Dat
is niet erg consistent. De staatssecretaris heeft in reactie op een amendement
namelijk ook gezegd dat het maar om enkele miljoenen gaat en dat hij daar
niet moeilijk over wil doen. Ik doel dan op de keuze tussen het amendement
van mevrouw De Vries en dat van de heer Reitsma op een ander punt. Kortom,
mijn fractie vindt de budgettaire kant een onvoldoende overweging. Ik dring
er dan ook zeer op aan dat de staatssecretaris welwillender over dit amendement
oordeelt, opdat de collega's hier ook voor durven te stemmen.De heer Reitsma (CDA):Mevrouw de voorzitter! Ook ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording
in eerste termijn. Ik heb geconstateerd dat ons tijdens de behandeling een
redelijke nota is toegestuurd ter beantwoording van enkele vragen die wij
in eerste termijn hebben gesteld. Ik heb die antwoorden echter nog niet kunnen
lezen. Ik zal een en ander natrekken om te beoordelen of de vragen adequaat
beantwoord zijn of niet. Ik kan daar nu nog geen definitief oordeel over geven.Ik ben de staatssecretaris erkentelijk dat hij mijn suggestie terzake
van het smeergeld wil oppakken. Hij heeft zelfs al de intentie uitgesproken
om met een strenger regime te komen. Wij roepen hem op om dit zo snel mogelijk
te doen. Hij moet dan echter ook even in alle eerlijkheid melden wat dit gaat
opbrengen. Misschien kunnen wij dat geld dan voor nobele doelen inzetten.
Ik heb al aangeven dat wij nog wel wat goede dingen kunnen doen met geld.Waar het gaat om "ruling", wacht ik de notitie af. Ik ben het niet eens
met de opmerking die de staatssecretaris heeft gemaakt over het artikel in
Het Financieele Dagblad. Die discussie zal echter nog een vervolg krijgen.Ik heb een amendement ingediend voor een herinvesteringsreserve van drie
à vier jaar. De staatssecretaris heeft gezegd dat dit amendement geen
noemenswaardige budgettaire gevolgen heeft en dat hij dit dan ook niet wil
aanvoeren als argument om al dan niet een positieve grondhouding in te nemen
ten aanzien van het amendement. Hij heeft zijn oordeel toegespitst op inhoudelijke
bezwaren, maar hij heeft die bezwaren niet gemotiveerd. Ik nodig hem dan ook
uit om dat in tweede termijn te doen. Ik heb zijn argumenten hiertegen namelijk
nog niet ontdekt. Daar komt nog bij dat mevrouw De Vries heeft gezegd dat
zij mijn amendement sympathieker vindt dat haar eigen amendement terzake.
Ik vind dus dat de staatssecretaris nu met stevige argumenten moet komen,
anders moet mijn amendement maar snel in stemming gebracht worden.Ik kom nog even terug op het overheidsingrijpen en de herinvesteringsreserve.
Ik ben de staatssecretaris erkentelijk dat hij heeft gezegd dat de fiscale
claim op bestemmingswinsten bij grondverkoop niet direct afgerekend behoeft
te worden, als die bestemmingswinsten worden benut voor bedrijfsvergroting.
Uiteraard blijft een claim, als die er eenmaal is, gehandhaafd voor de toekomst.
Ik wacht met belangstelling de nota van wijziging terzake af.De staatssecretaris heeft zijn oordeel over mijn amendement over de afschrijvingstermijn
van 10 jaar en langer vooral toegespitst op de budgettaire consequenties daarvan.
Ik erken dat dit op de korte termijn budgettaire consequenties heeft. De staatssecretaris
heeft zelf echter ook al gezegd dat die gerelativeerd dienen te worden, omdat
die middelen op enig moment toch binnenkomen. Daarom vind ik dat hij ook een
aantal inhoudelijke argumenten tegen dit amendement moet noemen. Ik wacht
hier met belangstelling op.Over de herinvesteringruimte heb ik per interruptie al gezegd dat er nog
enkele onbeantwoorde puntjes zijn overgebleven. Van accountantszijde heeft
men mij met betrekking tot de opkoopregeling verteld dat zich een probleem
voordoet in de periode tot 31 december. Aan de vervangingsreserve
is de eis gekoppeld dat men, als men gebruik wil maken van die reserve, uit
moet spreken dat deze onder alle omstandigheden binnen dezelfde economische
functie blijft. Op 1 januari mag hetzelfde goed echter worden aangewend buiten
de economische functie. Dat brengt een complicatie met zich, want ondernemers
moeten eigenlijk even liegen als het gaat om de datum van 31 december. Ze
moeten dan zeggen dat ze de reserve in dezelfde economische functie stoppen,
terwijl ze dat niet voornemens zijn. Een dag later hoeven ze zich daar niets
meer van aan te trekken. Dan mogen ze doen wat ze al van plan waren. Ik vind
dat de staatssecretaris daar een overgangsregeling voor moet treffen. Dit
is niet hoffelijk tegenover de ondernemers, want je dwingt ze tot het doen
van een uitspraak in de richting van de inspecteur die niet klopt.Ik heb de staatssecretaris ook gevraagd om een overgangsregeling voor
de tienjarige afschrijvingsmiddelen en langer als er bij die drie jaar wordt
gepersisteerd. Als het amendement van mijn fractie over de vier jaar wordt
aanvaard, dan is er geen overgangsregeling nodig. Als de termijn van drie
jaar wel wordt gehandhaafd, dan doet zich op 1 januari 2001 een probleem voor.
De ondernemers hebben vóór 1 januari een vervangingsreserve
in gang gezet, gebaseerd op een vierjarig beleid. Na 1 januari wordt een en
ander echter ingekort met een jaar. Dat brengt een overgangsprobleem met zich.
De staatssecretaris is daar nog niet op ingegaan.Dan iets over de terugwerkende kracht. Ik waardeer het dat de staatssecretaris
heeft erkend dat de datum van 27 juni gewoon niet kan. In mijn amendement
ga ik uit van de datum van 1 januari a.s. De kerk staat nu weer in het midden.
Ik zal dat in mijn afweging over het al dan niet handhaven van mijn amendement
meenemen. De staatssecretaris zegt nu dat de terugwerkende kracht op 18 oktober
ingaat, gelet op de budgettaire effecten. Daarmee heeft hij zich ook gehouden
aan het kenbaarheidvereiste. Ik vind echter dat de staatssecretaris moet komen
met een zwaardere motivering. Anders moet hij zijn voorstel, conform zijn
eigen beleidslijn, terugtrekken. Dan moet hij de datum van 1 januari in de
nota van wijziging opnemen. De argumenten die hij tot nu toe heeft gegeven,
zijn onvoldoende.Dan iets over de landbouwvrijstelling. Daarover ben ik teleurgesteld.
De staatssecretaris zegt over de ondergrond dat andere panden buiten de agrarische
sector ook geen vrijstelling hebben. Het gaat om eerste woningen en niet om
tweede of derde. Ik wijs op de argumenten op basis waarvan er in het verleden
vrijstelling is gegeven. Ook wijs ik op de argumenten op basis waarvan de
CDA-fractie ervoor heeft gepleit een en ander te handhaven. Die argumenten
zijn niet gewijzigd. Als de staatssecretaris dit toch wil wijzigen, dan kan
dat enkel en alleen op basis van argumenten. In het verleden was het desbetreffende
verschil er ook al. De staatssecretaris heeft daar verder geen argumenten
voor aangedragen. Ik ben daar zeer benieuwd naar, want ik vind dat ik een
ijzersterk amendement heb neergelegd.De staatssecretaris heeft het over een specifieke behandeling van de problematiek
van de landbouw versus de fiscus. Wij hebben de voorganger van deze staatssecretaris
in november 1999 gevraagd om die behandeling zo snel mogelijk in beeld te
brengen, zodat de Kamer daar een keer over zou kunnen spreken. De voorganger
van de staatssecretaris heeft bij de behandeling van het belastingplan 2000
in november 1999 toegezegd, dat in de eerste helft van het jaar 2000 te doen.
Nu zegt de staatssecretaris dat dit half 2002 komt, een jaar later, en toch
grijpt hij in in fiscale faciliteiten ten aanzien van de agrariërs. Ik
vind dat niet zo hoffelijk, want wij hebben toen gezegd dat een en ander eerst
in beeld gebracht moet worden, omdat er een probleem is.Mijn volgende punt betreft de definitie. Ik heb signalen gekregen dat
er complicaties zijn. Schriftelijk heeft de staatssecretaris meegedeeld dat
hij, als mocht blijken dat er toch problemen ontstaan over de definitie van
het begrip WEVAB, bereid is daar nader naar te kijken. Ik zie toch wat spanningen.
Ik wacht een en ander af, maar ik neem aan dat, als de spanningen te groot
worden, hij zal nagaan of er een betere definitie kan komen.Over de doorschuifregeling heb ik twee amendementen ingediend. De argumentatie
van de staatssecretaris ten aanzien van het gelijkheidsbeginsel is niet overtuigend.
Ik heb in eerste termijn redelijk uitgebreid geschetst dat in de oude situatie
het gelijkheidsbeginsel een veel groter risico liep. Daarop kan de staatssecretaris
zich moeilijk beroepen. Er kunnen overigens wel andere argumenten daarvoor
zijn, maar die moet hij dan wel noemen.Ik kom op de termijn van drie jaar. Het lijkt mij nuttig dat het amendement
inzake de familiesfeer wordt gehandhaafd. De Kamer moet daar dan maar een
oordeel over uitspreken. Zij moet zich echter goed realiseren dat, als deze
regeling fors wordt ingeperkt door de termijn van drie jaar, een groot aantal
familiebedrijven in de MKB-sfeer de systematiek van doorschuiven hanteren
om het bedrijf überhaupt over te kunnen nemen. In de MKB-sfeer kan men
het zich bijna niet permitteren om drie jaar medeondernemer te zijn. Allen
kiezen voor een aantal jaren in loondienst. Als deze regeling wordt ingeperkt,
wordt het MKB daardoor fors aangepakt. Dat is onvoorstelbaar jammer. De staatssecretaris
had wat genereuzer kunnen zijn door positief te oordelen over mijn tweede
amendement, waardoor de termijn van drie jaar medeondernemer ook vertaald
mag worden als drie jaar werknemer, met een urencriterium. Ik heb het scherp
geformuleerd, want ik heb begrip voor de argumentatie dat je niet met één
uur werken ook ondernemer bent. Maar op deze manier wordt het bedrijfsleven
te veel gedupeerd. Ik roep de staatssecretaris op om goede redenen te noemen
voor de afwijzing. Ik zie ze niet. Ik ben best in voor het op termijn bekijken
van andere voorstellen, zoals toegezegd door de staatssecretaris, maar dat
wil niet zeggen dat de huidige voorstellen de beste zijn en dat wij daarmee
moeten leven.Ten slotte kom ik op de continueringsregeling. Ik dank de staatssecretaris
dat hij daarop inhoudelijk heeft gereageerd. Hij heeft gezegd, daar verder
over te willen nadenken. Toch heb ik de behoefte dat iets scherper neer te
zetten. Ik vraag bij motie, daaraan een termijn te verbinden.De Kamer, gehoord de beraadslaging,constaterende, dat het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt met het voorstel
van een continueringsvrijstelling is gekomen;van mening, dat dit voorstel een positieve bijdrage kan leveren aan de
bedrijfsovername;verzoekt de regering alle aspecten van de continueringsregeling te onderzoeken
en de Kamer daarover medio 2001 te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Reitsma, De Vries, Schutte, Van
der Vlies en Vendrik.Zij krijgt nr. 19 (27209).De heer Reitsma (CDA):Voorzitter! Tot slot ga ik in op de stakingswinst bijzondere tarieven.
Daarover is de CDA-fractie teleurgesteld. Wij hebben een uitvoerig debat over
de belastingherziening gevoerd. Daarin heb ik twee amendementen ingediend.
De toenmalige staatssecretaris heeft toegezegd deze amendementen materieel
in dit wetsvoorstel te verwerken. Daarin had ik vertrouwen. Deze toezegging
is niet nagekomen. Dat is teleurstellend. Het was voor het CDA immers een
van de argumenten om uiteindelijk voor de belastingheffing te stemmen. Ik
erken dat de staatssecretaris iets heeft gedaan, maar hij is zijn toezeggingen
onvoldoende nagekomen. Dat stemt mij echt teleur.Als de staatssecretaris toezeggingen doet opdat wij voor het wetsvoorstel
zullen stemmen, krab ik mij voortaan eens drie keer achter de oren. Als hij
deze toezeggingen niet nakomt, tast dit de geloofwaardigheid van zijn optreden
aan. Daarmee heeft de CDA-fractie ernstige problemen. Dat zal voor ons een
zwaar element zijn bij de stemming over de belastingwetsvoorstellen die in
november in de Kamer aan de orde komen.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Ook dit jaar is de cumulatie van fiscale voorstellen weer
zodanig dat een zorgvuldige en normale behandeling in het gedrang komt. Ik
meen dat de staatssecretaris dit signaal uit de Kamer, dat door meer collega's
is uitgesproken, serieus neemt. Hij riskeert een motie waarin hij op een cursus
onthaasten wordt gestuurd. Een volgende keer, een volgend jaar, zal het parlement
dit naar ik echt hoop niet accepteren. Dit kan zo echt niet verder.Ik heb de positie van de verschillende fracties ten opzichte van de doorschuifregeling
waargenomen. Ook in mijn bijdrage heb ik daar een punt van gemaakt. Eerlijk
gezegd, vond ik de schriftelijke beantwoording van de staatssecretaris aan
de Raad van State niet toereikend. Ik vond de argumentatie van de Raad van
State, die vraagtekens zet bij de voorgenomen regeling, nogal aardig. Ik constateer
dat ook andere fracties op verschillende manieren vraagtekens zetten bij de
doorschuifvrijstelling zoals die nu wordt vormgegeven. Mij lijkt dat een ordelijke
behandeling van dit voorstel het beste gediend is bij een uitstel van deze
regeling. Ik vraag deze staatssecretaris de Kamer een nota van wijziging te
sturen, dit onderdeel van het wetsvoorstel even uit te stellen en het te houden
bij de huidige regeling. De vragen die de verschillende leden van dit huis
daarover hebben gesteld, kunnen dan op een rustiger moment en beter voorbereid
in een debat aan de orde komen. Dat lijkt mij verstandig.Dan kom ik op de kapitaalbelasting. De argumentatie die de staatssecretaris
mondeling geeft, is niet veel dikker dan het papier waar de schriftelijke
argumentatie op geschreven was. Dat stelt mij zeer teleur. Hier is een fors
bedrag mee gemoeid, ongeveer 135 mln. Dat internationale ondernemers aanstoot
nemen aan de kapitaalbelasting is een op zichzelf staande reden om deze belasting
te verlagen en dat bevredigt mij absoluut niet. Ik vind dat een verkeerd signaal
in de Europese discussie. Eerlijk gezegd, vind ik het merkwaardig dat een
internationaal ondernemersgezelschap zo machtig is dat op grond van haar mening
een lastenverlichting van 135 mln. kan worden afgedwongen. Ik begrijp dat
niet. Ik neem daar ook stelling tegen. Dat is een onderdeel van het ondernemerspakket
dat ons niet bevalt. Ik zal mijn fractie dan ook adviseren daar tegen te stemmen.
Ik blijf het uitermate merkwaardig vinden.In het belastingplan legt de staatssecretaris nadrukkelijk een relatie
tussen een verdere verlaging van de kapitaalbelasting en de ontwikkeling van
beleid op het gebied van de CV voor de film en scheepvaart. Die relatie ontbreekt
hier. Er is sprake van een lastenverlichting van 135 mln. die past in een
breed pakket, maar er wordt geen nauwe relatie gelegd, zoals bij de volgende
verlaging gebeurt. Ik vind dat inhoudelijk inconsistent.Er is gevraagd of bij de aftrekposten niet overwogen moeten worden om
een aantal faciliteiten om te zetten in kortingen. Ik heb kennisgenomen van
de interesse van de staatssecretaris om hiernaar verdere verkenningen te plegen.
Dat doet mij deugd.Over de duurzame ondernemersaftrek die voor 2000 en wellicht voor 2001
vrijwel geheel betrekking heeft op het stimuleren van biologische landbouw,
heb ik gezegd dat deze bedrijven waarschijnlijk een periode van lagere inkomens
tegemoet gaan als gevolg van de omschakeling naar biologische landbouw. Een
aftrekregeling is wellicht niet toereikend voor die bedrijven. Ik heb geen
antwoord gekregen op die vraag. Is daar schriftelijk iets aan te doen of kan
deze vraag terugkomen bij de beantwoording van de vragen over het belastingplan?
Dat is voor ons een serieus punt.Wij hebben niet voldoende zicht op de effectiviteit van de maatregel.
Komt die schaarse 25 mln. daar terecht waar het terecht moet komen? Is deze
fiscale faciliteit werkelijk de stimulans die een massale omschakeling naar
biologische landbouw dichterbij brengt? De verschillende stukken die ons ter
beschikking staan, zoals de begroting van het ministerie van LNV, geven niet
de helderheid die wij wensen. Wellicht kan het vannacht niet mondeling, maar
wel schriftelijk, hetzij apart, hetzij in het kader van het belastingplan,
want wij komen erop terug.Dit geldt ook voor de auto van de zaak. In de motie van mevrouw Giskes
wordt om meer gevraagd dan om het antwoord dat de staatssecretaris schriftelijk
heeft gegeven. Het is van belang om te bekijken of de fiscale faciliteiten
die bij de verstrekking van de auto van de zaak horen, niet te ruimhartig
zijn. Ik vind het buitengewoon jammer dat de staatssecretaris niet de gelegenheid heeft genomen om dit te bekijken in het kader van het ondernemerspakket,
want ik denk dat een fatsoenlijk mobiliteitsbeleid erbij gebaat is dat werkgevers
niet al te makkelijk overgaan tot het verstrekken van een leasebak, afgezien
van de vraag hoe wij aan werknemerszijde moeten omgaan met fiscale faciliteiten
voor het woon-werkverkeer.Mevrouw De Vries (VVD):Voorzitter! Ik kan kort zijn. Ik heb een amendement ingediend over de
vervangingsreserve en ik heb vragen gesteld aan de staatssecretaris over het
amendement van de heer Reitsma, dat hij inhoudelijke bezwaren heeft tegen
het verder uitstellen. Ik heb het antwoord zo geïnterpreteerd dat hij
vindt dat er meer financiële gevolgen aan zitten. Ik zal mijn amendement
niet intrekken, maar de ondertekening wijzigen. De namen van de heer Hindriks
en mevrouw Giskes zullen eraan toegevoegd worden.Overigens ben ik het eens met het punt van de heer Reitsma over de vervangingsreserve.
Als er voor 31 december moet worden aangegeven dat het om eenzelfde bedrijfsmiddel
moet gaan en als dit wordt omgezet in een herinvesteringsreserve, moet je
bij wijze van spreken drie weken later zeggen dat het in een ander bedrijfsmiddel
kan. Ik denk dat het goed is om dat kleine probleem op te lossen.De VVD-fractie is blij dat er nader onderzoek komt over de continueringsvrijstelling.
Daarom hebben wij de motie medeondertekend. Voor de volledigheid, bij de schriftelijke
beantwoording zijn alleen CDA en Partij van de Arbeid genoemd, maar de VVD
heeft hierover ook vragen gesteld.Wij hebben in eerste termijn veel over de bedrijfsopvolging gezegd. Veel
collega's hebben er ook wat over gezegd. Alles afwegende is de VVD-fractie
van oordeel dat wij eerst alle mogelijkheden op een rijtje moeten hebben,
als wij tot een flexibele aanpak willen komen. Het varieert van de driejaarstermijn
helemaal laten vervallen, of na een jaar, de werknemers erbij betrekken of
niet. De heer Hindriks heeft ook een variant gesuggereerd. Daarnaast willen
wij het budgettair goed afwegen. Wij zullen met de heer Hindriks met een motie
komen. Omdat hij de eerste ondertekenaar is, zal ik dat aan hem overlaten.De heer Hindriks (PvdA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor zijn uitvoerige antwoord.
Het valt mij op dat hij buitengewoon goed luistert en bereid is, in te gaan
op wensen van de Kamer. Dat heb ik zelf mogen ondervinden. Ik ben blij met
zijn toezegging dat hij wil onderzoeken waar de verschillen zitten in termen
van materieel evenwicht met betrekking tot de inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting
en wat dies meer zij. Ik begrijp heel goed dat er capaciteitsproblemen kunnen
zijn en dat het onderzoek niet morgen klaar zal zijn. Ik hoor graag wanneer
dat wel het geval zal zijn.Met betrekking tot de pensioen-BV zal ik geen amendement indienen, want
ik begrijp best dat er problemen kunnen zijn. Toch wil ik de staatssecretaris
vragen of hij wil nadenken over de vraag op welke wijze het omvormen van de
resterende BV in een pensioen-BV dusdanig kan worden vergemakkelijkt dat zoveel
mogelijk bureaucratie wordt vermeden. Ik denk dat dat met een kleine aanpassing
mogelijk moet zijn.De staatssecretaris heeft er tot mijn genoegen op gewezen dat er sprake
moet zijn van een evenwichtig pakket aan maatregelen waar het gaat om grote
bedrijven, kleine bedrijven, kapitaalbelasting en andere belastingen. Ik deel
zijn argument dat Nederland wat dit betreft achterloopt in Europa en dat dat
een goede reden is om op dit moment de stap te wagen van 0,9% naar 0,7%. Wij
steunen dan ook die verlaging, maar bij de volgende gelegenheid moeten wij
de vraag naar het evenwicht weer aan de orde stellen, ook in het licht van
eventuele andere ideeën op dat moment. Zo nodig zullen wij dan een motie
indienen.Het amendement-Giskes met betrekking tot de herinvestering heeft onze
steun.Het antwoord van de staatssecretaris met betrekking tot de boekwaarde
vond ik interessant. Ik kan boekhoudkundig aantonen dat de belastingopbrengst
bij het hanteren van restwaarde in het eerste daarop volgende jaar hoger is
dan in het voorstel van de staatssecretaris. In het geval van het hanteren
van de boekwaarde valt immers de investeringsreserve in het jaar daarop niet
vrij, terwijl bij afboeking op restwaarde van hetzelfde bedrijfsmiddel het
jaar daarop de winst en dus ook de belasting toeneemt. Ik begrijp dan ook
niet de redenering van de staatssecretaris dat er sprake is van een belastingderving.De motie van de heer Reitsma over de continueringsvrijstelling vinden
wij zeer sympathiek. Wij zullen haar dan ook zeker steunen.Ik heb een vraag gesteld naar het effect op de grondprijzen. Veel maatregelen
hebben betrekking op de aan- en verkoop van gronden. Wat verwacht de bewindsman
van de grondprijzenontwikkeling?Een aantal collega's is met mij van mening dat het gewenst is, te bezien
of je werknemers in aanmerking kunt laten komen voor de doorschuifregeling.
Ook vinden wij dat doorschuiven in de familiesfeer eigenlijk zou moeten kunnen
en ik heb de staatssecretaris gevraagd de zich daarbij voordoende problemen
eens op een rij te zetten. Er zijn enkele varianten te bedenken. In dit verband
sprak ik over "schuivende panelen". Daarom wijzen wij amendementen in deze
sfeer af. Wij willen de staatssecretaris wel oproepen hierop op korte termijn
terug te komen en dienen daarvoor de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat een grotere Hindriksflexibiliteit dan nu voorgesteld
van de doorschuifregeling wenselijk is;overwegende, dat medewerkers met een diensttijd van een bepaalde periode
in aanmerking zouden moeten kunnen komen voor de doorschuiffaciliteiten;overwegende, dat geruisloze doorschuiving aan familieleden tot op heden
prima in de praktijk heeft gewerkt;overwegende, dat ook een voortzettingsperiode na overdracht in aanmerking
zou moeten kunnen komen voor vervulling van de voorwaarden voor de doorschuif faciliteiten;verzoekt de regering een inventarisatie te maken van mogelijke alternatieven
waarbij een flexibeler variant van de voorgestelde doorschuifregeling het
uitgangspunt is en de Kamer hierover zo spoedig mogelijk te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hindriks en De Vries. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20 (27209).De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Staatssecretaris Bos:Voorzitter! Mevrouw Giskes heeft ons verteld, dat zij haar amendementen
inzake de vervangings- en herinvesteringsreserve nog eens nader zou bekijken.
Wij wachten de resultaten daarvan af. Wij zijn mevrouw De Vries zeer erkentelijk
voor het feit, dat zij onze inhoudelijke argumentatie om haar amendement op
stuk nr. 9 te verkiezen boven het amendement op stuk nr. 11 herkent. Wij zijn
ook van mening, dat daarmee de opmerking van de heer Reitsma met betrekking
tot het overgangsrecht inzake de termijn van drie of vier jaar ook bij bedrijfsmiddelen
met een langere afschrijfperiode dan 10 jaar, beantwoord is. Mevrouw Giskes
heeft een vraag gesteld over de mate waarin gedragsveranderingen ingeboekt
worden bij fiscale maatregelen. De gedragslijn is te allen tijde dat, tenzij
het gaat om zeer fors ingrijpende maatregelen, grote te verwachten gedragsveranderingen
ook nog eens duidelijk aantoonbaar moeten zijn. Dan pas kun je daar een veronderstelling
over doen. In het algemeen boeken wij geen gedragsveranderingen in ten gevolge
van belastingmaatregelen. Die dekkingsvariant is op dit moment in de doorschuiffaciliteit
helaas niet aanwezig.De heer Reitsma heeft mij gevraagd om nog eens precies de inhoudelijke
argumenten aan te geven om een termijn van drie jaren bij de vervangings-
en herinvesteringsreserve te prefereren boven een termijn van vier jaar. Het
argument dat ik gebruikt heb en nu herhaal, is dat wij beginnen te redeneren
vanuit het uitgangspunt dat in principe uitstel van belastingheffing voorkomen
moet worden, tenzij daar goede redenen voor zijn. Met de partijen die het
betrof, zijn wij tot de conclusie gekomen dat, zeker nu de reikwijdte van
de regeling verruimd was, een driejaarstermijn alleszins redelijk is. Als
je dat dan alleszins redelijk vindt, is er eigenlijk geen argument meer om
het nog verder op te rekken naar vier jaar.De heer Reitsma heeft een versoepeling van de regeling voorgesteld inzake
de bedrijfsmiddelen met een afschrijftermijn langer dan 10 jaar. Zo'n uitstel
kan wel veel kosten, zo betoogde hij, maar is in essentie een kaseffect want
het gaat op zijn best om uitstel van belastingheffing en niet om een afstel
van belastingheffing. Dat kan ik niet ontkennen, maar ook daar val ik terug
op de basislijn van mijn argumentatie dat je niet meer uitstel moet verlenen
dan strikt noodzakelijk is. Wij moeten het niet zo voorstellen dat uitstel
altijd zonder risico is, dat er geen enkele andere grens aan te stellen is
of dat je dat moet prefereren. De consequentie van de redenering van de heer
Reitsma is dat er eigenlijk geen verschil is tussen vier en vijf jaar, tussen
vijf en zes jaar of tussen zes en tien jaar. Aan dat dilemma ontkom je alleen
maar door in principe geen uitstel te verlenen. Vanuit dat vertrekpunt beredeneer
je dan hoeveel uitstel redelijkerwijs nodig is om het gewenste doel te bereiken.
Als je dat met drie jaar bereikt, is dat genoeg.Wat de argumenten voor het hanteren van terugwerkende kracht betreft,
hebben de heer Reitsma en ik inmiddels een klein geschiedenisje. Het gaat
erom hoe wij de verschillende argumenten wegen. Ik noem het kenbaarheidscriterium
en het criterium dat er sprake zou moeten zijn van omvangrijke aankondigingseffecten
dan wel oneigenlijk of onbedoeld gebruik. Ik zeg met vele anderen dat ook
dan – dat was ook de portee van de opmerking van de heer Schutte vorige
week over de overdrachtsbelasting – geen sprake zou moeten zijn van
een automatisme. Ook als je terugwerkende kracht gerechtvaardigd acht, dan
nog moet je in staat zijn om aan te geven dat het aanzienlijke en ernstige
effecten betreft, hetzij omdat er verkeerde signalen van uitgaan, hetzij omdat
het de verkeerde mensen of de verkeerde transacties beloont, hetzij omdat
het een grote omvang heeft. Op die terreinen waarop wij in dit pakket terugwerkende
kracht voorstellen, zeker nadat wij op dit punt de aanvangsdatum van de terugwerkende
kracht hebben veranderd in de richting van 18 oktober, hebben wij niet alleen
aan de criteria van de Raad van State voldaan, maar ook anderszins voldoende
rechtvaardiging gegeven voor onze voorstellen.De heer Reitsma heeft nogmaals gevraagd of onze voorstellen inzake de
ondergrond onder de agrarische woning in strikte zin een reparatie betreffen
dan wel of wij niet stiekem iets meer doen. Hij vraagt wat de nieuwe omstandigheden
zijn waarom wij dit doen. Ik verwijs hem naar de schriftelijke antwoorden
die vandaag zijn uitgedeeld. Daarin wordt verwezen naar arresten van de Hoge
Raad. Er was altijd een bedoeling met deze faciliteit. Wij zijn op een gegeven
moment door een arrest van de Hoge Raad in de positie gedwongen dat wij niet
langer belasting konden heffen. Met dit voorstel gaan wij terug naar de situatie
van voor het arrest van de Hoge Raad, dat in een onbedoelde richting leidde.
Dat wordt nu hersteld. Wij doen niets extra's, maar gaan terug naar de oorspronkelijke
situatie.Ik kom bij de doorschuifregeling, de gelijkheid en de mogelijke spanning
als gevolg van het toevoegen van de familiegroep aan de groep die thans in
het voorstel staat. Helaas heb ik de heer Reitsma en mevrouw Giskes niet kunnen
overtuigen. Dat vind ik jammer. Persoonlijk denk ik dat het voor de betrokken
groep beter is dat wij even de tijd nemen om een aantal aanpassingen op dit
punt te bestuderen, inclusief aanpassingen waardoor de familiegroep weer erbij
wordt betrokken zonder dat dit door de spanning met het gelijkheidsbeginsel
op een heel gammele basis gebeurt. Ik meen dat iedereen erbij gebaat is dat
wij dat iets zorgvuldiger doen.Mij is verweten dat het MKB fors wordt aangepakt door het voorstel op
dit punt te handhaven. Ik wil niet uitlokken of provoceren, maar die constatering
lijkt zich moeilijk te verdragen met het gegeven dat het MKB
Nederland zeer direct betrokken is geweest bij het hele proces en de totstandkoming
van dit voorstel en dat het dit destijds alleszins redelijk heeft gevonden.
Dat neemt niet weg dat wij bereid moeten zijn om naar verdere verbeteringen
te kijken.De heer Vendrik vraagt mij om nog eens het schaamrood op mijn eigen kaken
te toveren vanwege de hoeveelheid werk waaraan wij u allen en ook onszelf
blootstellen, voorzover dat een schrale troost mag zijn. Een volgende keer
niet meer; dat zou ook mijn wens zijn. Hij zal er ook begrip voor hebben dat
de cumulatie van de normale belastingplannen in de tweede helft van het jaar
met de grote belastingherziening verantwoordelijk is voor wat er deze maanden
met ons allemaal in dit opzicht gebeurt. Ik ben inderdaad niet van plan om
het belastingstelsel elk jaar in dezelfde mate overhoop te halen als wij deze
keer doen. In die zin hoop ik hem enige geruststelling te kunnen geven.De heer Vendrik heeft gepleit voor het uitstellen van de doorschuifregeling.
Dat lijkt ons niet in het belang van de doelgroep. Hier vindt per saldo een
verruiming plaats. Wij gaan ook kijken naar verdere verbeteringen.De heer Vendrik heeft geklaagd over het feit dat kennelijk degenen die
baat hebben bij een verlaging van de kapitaalbelasting zo machtig zijn dat
zij dit eventjes hebben kunnen afdwingen. Ik breng hem in herinnering dat
het totale pakket het bedrijfsleven 500 mln. kost. Je kunt er best één
maatregel uitlichten en die bestempelen als lastenverlichting, maar daar staan
diverse maatregelen tegenover die datzelfde bedrijfsleven moet ophoesten.
Dat betreft ook datzelfde deel van het bedrijfsleven dat baat heeft bij de
verlaging van de kapitaalbelasting.Ik heb er wel enige sympathie voor dat de heer Vendrik nu net de duurzame
ondernemersaftrek noemt als een instrument waarbij een vormgeving als heffingskorting
geschikter zou zijn dan een vormgeving als aftrekpost. Ik wil dat niet van
tafel schuiven, maar op dit moment is die faciliteit nog steeds niet goedgekeurd
door de Europese Commissie. Het lijkt mij onverstandig om er nu al aan te
sleutelen als dat nog niet binnen is. Als dat wel het geval is, ga ik die
discussie graag wederom met de heer Vendrik aan.Ik weet zeker dat wij over twee weken weer komen te spreken over de auto
van de zaak. De motie-Giskes/Vendrik of de motie-Giskes c.s. – ik weet
dat niet helemaal zeker – is niet van tafel. De intentie is om volgend
jaar naar het hele complex van het woon-werkverkeer in de fiscale sfeer te
kijken. Daar hoort ook de auto van de zaak bij.Met alle respect voor mevrouw De Vries, de door haar genoemde punten heb
ik en marge al besproken in antwoord op anderen.De heer Hindriks vroeg mij of nog eens kan worden gekeken naar het materieel
evenwicht tussen onder- nemen in de IB-sfeer en ondernemen in de BV-sfeer.
Ik vraag hem om eerst het proefschrift van de heer Grapperhaus op dat punt
nog eens door te nemen. Als dat niet op de benodigde vragen antwoorden biedt,
zijn wij gaarne bereid om verdere verheldering te bieden.Als het gaat om de pensioen-BV, de lege BV, de ontbindingsvereisten en
dergelijke, lijkt het mij verstandig om de Kamer daarover een aparte brief
te sturen. Wij zien geen mogelijkheid om op korte termijn het soort aanpassingen
te plegen waar de heer Hindriks wellicht perspectief in zag. Het is echter
wel interessant genoeg om met de Kamer een aantal varianten verder onder de
loep te nemen. Hardop denkend, noem ik bijvoorbeeld de mogelijkheid om een
pensioen in een BV om te zetten in een FOR die onder de IB-sfeer valt. Daar
willen wij goed naar kijken. In het eerste kwartaal van volgend jaar krijgt
de Kamer hierover nadere informatie van ons.Tot mijn grote spijt moet ik zeggen dat ik helemaal niets begreep van
het verhaal over de boekwaarde en de restwaarde dat de heer Hindriks hield.
De voorbereidingstijd voor de tweede termijn was te kort om mij dat te laten
uitleggen door mensen die het allemaal veel beter begrijpen. Ik zeg tegen
de heer Hindriks: kom eens langs, dan zetten wij wat mensen om de tafel en
dan komen wij er wel uit.Hij sprak ook over het effect op de grondprijzen. Er is geen effect op
de grondprijzen beoogd. In die zin is het ook niet berekend. Het zal door
mij hier ook niet worden ingeschat, zelfs niet speculerend. Maar goed, wij
komen in deze kabinetsperiode misschien nog eens specifieker te praten over
een aantal zaken die de grondmarkt en de grondpolitiek raken. Dan zal dat
allemaal wel aan de orde komen.Tot slot kom ik op de moties en amendementen.Mevrouw De Vries (VVD):Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 9 zal worden medeondertekend door
de heer Reitsma. Verder is een vraag nog niet beantwoord die zowel de heer
Reitsma als ik heeft gesteld, namelijk het punt dat men eind december moet
aangeven dat men een vervangingsreserve heeft.Staatssecretaris Bos:Ik heb daar iets prachtigs over te vertellen, namelijk dat wij daar in
de praktijk soepel mee zullen omgaan. Ik wil dit antwoord trouwens best nog
iets uitgebreider voordragen. U hebt geconstateerd dat er voor 1 januari 2001
een voornemen tot vervanging door bedrijfsmiddelen met eenzelfde economische
functie moet bestaan en dat dit na 1 januari 2001 niet meer het geval behoeft
te zijn voor dezelfde reserve. U vindt dat dit bizar klinkt. Dit probleem
kan zich inderdaad voordoen. In de praktijk zal er echter soepel mee worden
omgegaan, als een vervangingsreserve overgaat in een herinvesteringsreserve.Ik kom op de amendementen. Het amendement van mevrouw De Vries op stuk
nr. 9 – dit is inmiddels meeondertekend door de heer Reitsma –
leidt tot een verbetering van de voorstellen. De aanvaarding van het amendement
op stuk nr. 10 ontraad ik. Het amendement op stuk nr. 11 valt in het licht
van het amendement op stuk nr. 9 niet te prefereren. Ik ontraad de aanvaarding
van het amendement op stuk nr. 12. Dat geldt ook voor de amendementen op de
stukken nrs. 13, 14, 15 en 16. Het amendement op stuk nr. 17 zal, naar ik
aanneem, verbeterd en aangepast worden. Tot slot ontraad ik ook de aanvaarding
van het amendement op stuk nr. 18.Er zijn twee moties ingediend. De motie van de heer Reitsma handelt over
de continueringsregeling en is medeondertekend door de leden De Vries, Schutte,
Van der Vlies en Vendrik. Een considerans luidt: van mening, dat dit voorstel
een positieve bijdrage kan leveren aan de bedrijfsovername. Het woordje "kan"
geeft de voorwaardelijkheid hiervan aan. Verder wordt in deze motie gevraagd
om iets te onderzoeken. Daar zijn wij nooit te beroerd voor. Dat willen wij dus doen, zeker omdat de genoemde termijn ons in
staat stelt om tegen die tijd ook belendende zaken, zoals de notitie Landbouw
en fiscus, daarbij te betrekken. Dat moet dus kunnen.De motie van de leden Hindriks en De Vries inzake de doorschuiffaciliteit
acht ik een welkome vertaling van mijn eigen voornemen om te bekijken of wij
de verbetering van de doorschuiffaciliteit nog verder kunnen verbeteren.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De staatssecretaris heeft nog twee nota's van wijziging toegezegd. Wij
wachten deze af. Dat betekent dat wij op een nader te bepalen tijdstip over
het wetsvoorstel, de amendementen en de moties zullen stemmen.Sluiting 1.08 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-1541-1568.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl