Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1998 (25600 VII)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 973-987

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 14, pagina 973-987

22-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25600-VIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (woensdag 22 oktober 1997)Pagina 973-973
Lijst van ingekomen stukken (woensdag 22 oktober 1997)Pagina 1044-1044
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 1998 (25600 XI)Pagina 987-1044
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1998 (25600 VII)Pagina 973-987

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 95 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1998 (25600 VII).(Zie vergadering van 9 oktober 1997.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Mijnheer de voorzitter! Soms zijn voor veranderingen weken nodig en soms
gebeurt er iets ingrijpends in zeer korte tijd, zoals gisteravond. Wij komen
hier morgen officieel op terug, dus ik laat het hierbij. Onze gedachten zijn
bij onze collega en ons medeleven gaat uit naar degenen die hem een warm hart
toedragen.Voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor de beantwoording, zowel schriftelijk
als mondeling. Over een aantal zaken komen wij nog te spreken, dus daarop
hoef ik nu niet uitgebreid in te gaan. Ik stel slechts een aantal punten opnieuw
aan de orde. De discussie over de financiën is nog niet
helemaal afgerond, met uitzondering van de uit te delen verkiezingssnip. Voor
alle duidelijkheid: de bezwaren van het CDA richten zich niet tegen het gebaar
op zichzelf maar wel tegen de zeer gedetailleerd voorgeschreven uitvoering.
De regering geeft hiermee blijk van wantrouwen ten opzichte van de gemeenten.
Met het oog hierop heb ik een motie terzake, die door collega Scheltema zal
worden ingediend, medeondertekend.Voorzitter! Over de cumulatie van de herverdeeleffecten kom ik tijdens
het vervolgdebat te spreken. Dat geldt ook voor de voorstellen om de financiële
problematiek van Den Haag op te lossen.Wij zijn het zeer eens met de opvatting dat eerst de WGR-plus als instrument
moet worden gehanteerd. Als blijkt dat er problemen optreden op het terrein
van de doorzettingsmacht en de competentie, kan alsnog worden bezien of de
huidige bevoegdheden van de provincie aanscherping behoeven. Ik neem aan dat
door de toezeggingen van de staatssecretaris de uitvoering van de tijdens
het VBO-debat aangenomen moties ten aanzien van Noord- en Zuid-Holland voorlopig
de ijskast ingaan.Voorzitter! De staatssecretaris is in ieder geval consistent in haar opvattingen
over de gemeentelijke herindelingen. Sommigen noemen dat halsstarrig. Feit
is dat het tot nu toe gehanteerde beleidskader, het herindelingskader, niet
meer actueel is en nadere bezinning behoeft. Maar goed, de eerstvolgende debatten
zullen leren in hoeverre die bezinning nu reeds nodig is.Mijn fractie vindt dat er vaart in het proces ten aanzien van Friesland
moet blijven. Wij staan daarin overigens niet alleen. Rond 1 februari vindt
afronding van de besluitvorming terzake plaats. Wij willen dan graag zo spoedig
mogelijk een kabinetsreactie. Ik heb wel eens een motie van afkeuring ingediend,
maar nu dien ik een motie van aanmoediging in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de voorstellen van "Fryslân fernijt" zijn uitgewerkt
voor de besluitvorming in het rapport "Ta beslút";voorts overwegende, dat deze voorstellen ondersteund dienen te worden;nodigt de regering uit terzake constructief en voortvarend te werk te
gaan en zo spoedig als mogelijk na de besluitvorming in Friesland een voorstel
aan de Kamer voor te leggen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Hoeven, H.G.J. Kamp, Scheltema-de
Nie, Van den Berg en Oedayraj Singh Varma.Zij krijgt nr. 16 (25600 VII).Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Er zijn afspraken gemaakt over het grotestedenbeleid op het
gebied van het LSA en de bewonersparticipatie. Wij hebben begrepen dat de
rapportage hierover voor de stemming over de begroting naar de Kamer toegestuurd
zal worden. Wij wachten dit af.Voorzitter! Wij zijn het ermee eens dat het terugdringen van de stroperigheid
absoluut noodzakelijk is. Wij betuigen op dit punt graag onze steun aan een
nog in te dienen motie van collega H.G.J. Kamp.Voorzitter! Ik sluit af. Ik heb in eerste termijn de drie bewindslieden
kritisch benaderd. Ik heb toen ook een kritisch oordeel gegeven. Ik heb dat
oordeel vastgelegd in een motie waarin staat wat mijn fractie vindt van twee
aspecten van het beleid dat de bewindslieden van Binnenlandse Zaken het afgelopen
jaar hebben gevoerd, namelijk de bestuurlijke organisatie en de staatkundige
vernieuwing.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het regeerakkoord aangeeft dat "bestuurlijke vernieuwing
in velerlei opzicht geboden is";overwegende, dat de minister assistentie heeft van twéé
staatssecretarissen;spreekt uit dat wat de bestuurlijke organisatie en de staatkundige vernieuwing
betreft de eindbalans niet positief is,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Hoeven. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17 (25600 VII).De heer De Cloe (PvdA):Voorzitter! Wij hebben twee weken geleden in eerste termijn uitvoerig
met de bewindslieden gediscussieerd over de begroting van Binnenlandse Zaken.
Het trieste overlijden van onze collega, onze vriend Van Traa heeft ertoe
geleid dat mijn hoofd er niet bij is om vandaag uitvoerig met de bewindslieden
in discussie te gaan. Er zijn zeker nog een aantal vraagpunten blijven liggen.
Deze zullen op andere momenten aan de orde kunnen komen. Ik zal vandaag voor
de fractie van de Partij van de Arbeid verder geen inbreng kunnen hebben.
Collega Rehwinkel zal het woord vragen om een motie toe te lichten en in te
dienen.De heer Rehwinkel (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Wij gaan ervan uit dat het kabinet de toezegging
nakomt die bij de behandeling van de begroting van Algemene Zaken in 1995
is gedaan, namelijk dat er een systematische inventarisatie zal worden gemaakt
van de ervaringen die zijn opgedaan met het fenomeen coördinerend ministerschap
of staatssecretariaat. Ik wil verder mede namens de leden Oedayraj Singh Varma
en H.G.J. Kamp een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat een projectbewindspersoon onvoldoende ruimte heeft om
werkelijk coördinerend op te treden, onder andere door het ontbreken
van een "eigen" budget en bevoegdheden;overwegende, dat de commissie-Wiegel voor dit probleem concrete oplossingen
heeft gesuggereerd;spreekt als haar mening uit dat aan de figuur van de projectbewindspersoon
meer structureel vorm moet worden gegeven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rehwinkel, Oedayraj Singh Varma
en H.G.J. Kamp. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18 (25600 VII).Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Voorzitter! Ik wens de collega's van de Partij van de Arbeid heel veel
kracht toe in deze dagen.Voorzitter! De minister heeft aangegeven dat er vanuit de Inlichtingen-
en veiligheidsdiensten een rapportage naar de Kamer zal komen over de Grijze
Wolven. Ik vind het belangrijk dat er in ieder geval onderzoek gedaan wordt
naar de organisatiegraad van de Grijze Wolven en naar de organisaties die
als dekmantel gebruikt worden door deze groepering. Het is belangrijk om te
weten welke maatregelen de minister zou kunnen nemen en welke richtlijnen
hij zou kunnen uitvaardigen. Het is een openbare kwestie geworden; iedereen
praat erover en er zijn boeken over geschreven. Ik vraag de minister dan ook
om het rapport van de BVD in de openbaarheid te bespreken. Misschien zijn
er kwesties waarvoor dat niet geldt, maar dat merken wij dan wel. Het is belangrijk
dat wij niet toestaan dat er in Nederland bedreigingen van de Grijze Wolven
worden geuit aan het adres van journalisten of anderen. Hoe denkt de minister
dit aan te pakken? Het mag niet voorkomen dat mensen worden bedreigd en vervolgens
moeten onderduiken. Ik heb hiermee het afgelopen jaar regelmatig te maken
gehad. Je wenst het je ergste vijand niet toe.Soms gebeuren er in sombere tijden positieve dingen. De kandidatenlijst
van de VVD is bekendgemaakt. Een van mijn stokpaardjes is het pleidooi voor
meer, en met name allochtone, vrouwen in de politiek. Ik feliciteer de VVD
met haar lijst waarop twee allochtone vrouwen op een verkiesbare plaats staan.
De kandidaatstelling verloopt via andere kanalen, maar ik verzoek mijn collega's
van andere partijen om hun invloed aan te wenden om in hun partij het voorbeeld
van de VVD te volgen.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Ik bedank de bewindslieden voor hun reactie op onze eerste
termijn. Ik ga op enkele punten nog kort nader in. Daarna reageer ik op enkele
punten uit de inbreng in eerste termijn van collega-woordvoerders. Ten slotte
zal ik de Kamer een uitspraak voorleggen.Staatssecretaris Van de Vondervoort heeft bevestigd dat er een voorstel
komt om de bundelings- en integratieverplichting uit de Wet gemeenschappelijke
regelingen te schrappen. Daarmee komt er een eind aan de indeling van het
land in regio's. Dat is een belangrijk feit. Even belangrijk is de afronding
van de takendiscussie met de VNG en het IPO die de bewindslieden nog voor
dit jaar voorzien. Het kabinetsstandpunt over het al dan niet verlengen van
de kaderwet voor de vijf regio's waarvoor niet wordt toegewerkt naar een stadsprovincie,
wachten wij af. Dat geldt ook voor de reactie van het kabinet op de uitdrukkelijke
voorkeur van de provincie Overijssel en de Twentse steden om de kaderwet niet
te verlengen. Wij herinneren in dit verband staatssecretaris Van de Vondervoort
aan de motie-Remkes en de motie-Scheltema-de Nie, waarin de Kamer in mei van
dit jaar vroeg om te rapporteren over de mogelijkheden om rijkstaken naar
de provincies te decentraliseren en om wettelijke maatregelen te nemen om
de regisserende en arbitrerende rol van de provincies te versterken. Kan de
staatssecretaris ons informeren over de uitvoering van beide moties?Als het gaat om het door gemeentelijke herindeling oplossen van eventuele
ruimtenood van centrumgemeenten, is er sprake van ten minste een nuanceverschil
tussen staatssecretaris Van de Vondervoort en de VVD-fractie. Wij leggen een
sterker accent op de eigen waarde van het landelijke gebied. Dat sluit niet
uit dat wij in concrete situaties tot dezelfde conclusies kunnen komen. Bij
Hoogeveen en Meppel is dat niet gelukt. Hoe het bij de eerstvolgende herindeling
van de centrumgemeente Deventer zal gaan, zal moeten blijken. Anders dan mevrouw
Scheltema zal ik bij deze begrotingsbehandeling geen uitspraak doen over de
gemeentelijke herindeling in Twente. Na de provincie Overijssel
is nu de regering aan bod.Wij stemmen in met de reactie van staatssecretaris Kohnstamm op onze opmerkingen
over het grotestedenbeleid. Net als wij wil hij harde afspraken vooraf, met
afrekening op resultaten achteraf. De staatssecretaris wil begin 1998 met
een rapportage komen die een inhoudelijk oordeel mogelijk zal maken. Hij verwacht
dat dan al zal blijken dat er sprake is van een keer ten goede. Aansluitend
bij de kritische kanttekeningen die ook de staatssecretaris zelf plaatste
bij de bestuurlijke constructie op basis waarvan hij als projectbewindspersoon
moest functioneren, willen wij met de heer Rehwinkel bezien welke verbeteringen
mogelijk zijn. Wij hebben om die reden de motie van zijn hand medeondertekend.De minister heeft gesproken over drie bovenlokale afwegingen bij burgemeestersbenoemingen:
de politieke verhouding in het land, de wens om meer vrouwen in functies in
het openbaar bestuur te benoemen en het loopbaanbeleid voor zittende burgemeesters.
Wij zijn het met mevrouw Scheltema eens dat die drie afwegingen nevengeschikt
moeten zijn.Voorzitter! De woordvoerders van de PvdA hebben in hun eerste termijn
in zuinige bewoordingen gesproken over de minister en met name over de bestuurlijke
en staatkundige vernieuwing. Ik kan die toonzetting niet goed plaatsen. In
het regeerakkoord is een aantal harde afspraken gemaakt over het herstel van
het primaat van de politiek, over het splitsen van beleidsvorming en beleidsuitvoering
op de departementen, over het correctief wetgevingsreferendum, over de algemene
bestuursdienst en ten slotte is er op het gebied van binnenlandse zaken een
harde afspraak gemaakt over het bij de bestuurlijke indeling uitgaan van drie
volwaardige bestuurslagen. Daarnaast moest een aantal onderwerpen nader bezien
en nagegaan worden.Volgens mij is dit allemaal naar behoren uitgevoerd en ik begrijp dan
ook niet waarin de minister nu tekortgeschoten zou zijn. Het is waar dat hij
geen voorstel heeft gedaan om de burgemeester te laten kiezen in plaats van
te benoemen. Evenmin heeft hij een voorstel gedaan om niet-Nederlanders stemrecht
te geven voor provinciale staten en voor de Tweede-Kamerverkiezingen. Hebben
de collega's niet bedacht dat het wel eens niets te maken kan hebben met tekortschieten
en dat de minister, net als de VVD-fractie, van mening zou kunnen zijn dat
die veranderingen geen verbeteringen zijn ten opzichte van de bestaande situatie,
dat wij er de mensen in dit land dus geen dienst mee bewijzen, dat er geen
afspraken over zijn gemaakt in het regeerakkoord, dat er ook geen moties van
de Kamer liggen om die kant op te gaan en dat de minister daarom niet met
dergelijke voorstellen is gekomen? Met de structurele verbeteringen die minister
Dijkstal in deze periode op gang heeft gezet en die ik in mijn eerste termijn
heb geschetst, heeft hij meer krediet verdiend dan hij in eerste termijn van
de fractie van de PvdA heeft gekregen.Ten slotte leg ik de Kamer een uitspraak voor over de efficiëntie
bij het uitvoeren van overheidsbesluiten. Voor de toelichting verwijs ik naar
mijn eerste termijn.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de efficiëntie bij het uitvoeren van besluiten kan
worden verbeterd;overwegende, dat het dan onder meer gaat om het verkleinen van het aantal
beslismomenten, het in elkaar schuiven van procedures, verbetering van de
voorbereiding van de besluitvorming en de kwaliteit van de besluitvorming,
het terugdringen van de mogelijkheden voor niet-belanghebbenden om in beroep
te gaan en het vaker volstaan met rechtspraak in één instantie;nodigt de regering uit met een systematische, gecoördineerde aanpak
van de knelpunten te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden H.G.J. Kamp, Rehwinkel, Van der
Hoeven, Oedayraj Singh Varma en Van den Berg.Zij krijgt nr. 19 (25600 VII).Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor hun beantwoording in eerste
termijn, twee weken geleden. Zelden realiseer je je zo wrang dat in enkele
weken en nu zelfs in een dag tijd zoveel kan veranderen. Ook vanaf deze plaats
wil ik de collega's van de PvdA mijn deelneming betuigen met het grote verlies
van hun fractiegenoot Maarten van Traa.Voorzitter! Ik begin bij de bestuurlijke organisatie. In mijn eerste termijn
heb ik daar een punt van gemaakt, maar tot mijn vreugde kon ik constateren
dat de staatssecretaris het accent iets meer op maatwerk legde dan in het
verleden het geval was. Dat meende ik duidelijk te kunnen signaleren en dat
geeft hoop op iets meer flexibiliteit, waar mijn fractie al langer de nadruk
op heeft gelegd. Wij treffen elkaar wel weer als er concrete voorstellen zijn
gedaan; op dit moment wil ik het hierbij laten. In de toekomst zullen wij
ook moeten ervaren of de gemeenten het kunnen stellen zonder een steun in
de rug voor de doordecentralisatie. Op dat terrein geef ik de staatssecretaris
echter de tijd om te experimenteren aan de hand van de betere taaktoedeling
die nu in voorbereiding is.Voor het grotestedenbeleid wordt nog meer geld uitgetrokken dan het bedrag
van 2,3 mld. dat toch al niet mis was. Alleen al 200 mln. in 1997 en 1998
erbij voor de sociaal-economische infrastructuur. Ik zou zeggen: niet verder
zeuren, maar gewoon doorgaan. In het land bloeit al heel veel op. Het grotestedenbeleid
verdient continuïteit, ook in een volgende periode. Dan kan worden voortgebouwd
op het nu in gang gezette beleid. Met belangstelling wacht ik de toegezegde
evaluatie van het projectstaatssecretarisschap af. Eerlijk gezegd, is dat
ook de reden waarom mijn naam niet onder de motie van collega Rehwinkel staat.
Ik heb namelijk het gevoel dat het al is toegezegd. Aan de hand van zo'n evaluatie
zullen wij kunnen beoordelen of meer smeergeld wenselijk is en of bevoegdheden
moeten worden uitgebreid. Zeker in het begin was dat nuttig geweest. Daar
ben ik van overtuigd, mede door de woorden van de staatssecretaris zelf. Of
het nu bij eenmaal in gang gezet beleid blijft, is voorshands een open vraag
die aan de hand van een evaluatie dient te worden beoordeeld.
Of er op Binnenlandse Zaken nu een of twee staatssecretarissen moeten zijn
dan wel een projectminister: iets moet toch aan de kabinetsformatie worden
overgelaten. Bovendien is de portefeuille Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse
Zaken voorwaar geen kattenpis. Dat kan ik uit eigen ervaring melden. Ik hoef
alleen maar te verwijzen naar de LGO-problematiek.Voorzitter! Dan kom ik op de staatsrechtelijke vernieuwing. Natuurlijk
had D66 nogal wat meer gewenst. Dat had hij van ons ook niet anders verwacht.
Ik moet de minister echter nageven dat de vijf punten die hij in zijn antwoord
noemde – het referendum, wethouder van buiten de raad, deconstitutionalisering
burgemeestersbenoemingen en de voorkeurdrempel van 25% en de voorgestelde
wijzigingen van het kiesstelsel – inspanningen zijn geweest van dit
kabinet. Dat hij niet meer heeft bereikt, kan ik hem op dit moment nauwelijks
verwijten. Daarvoor hoef ik alleen maar te kijken naar het verkiezingsprogramma
van onze PvdA-collegae, dat slechts de gekozen burgemeester noemt en er voor
het overige het zwijgen toe doet. Tegen deze achtergrond geeft dit eens temeer
aan hoe moeilijk het wel moet zijn geweest in dit kabinet de genoemde veranderingen
erdoor te krijgen. Ik begrijp de teleurstelling van oud-minister Van Thijn
best en ik voel ook met hem mee. Mijn collegae staat in eigen gelederen nog
een schone taak te wachten. En dat zeg ik met name tegen mijn collega Rehwinkel.
Ik herinner mij nog zijn verontwaardiging toen ik wat minder snel liep voor
zijn ideeën over het volksinitiatief. Helaas vind ik dat in het PvdA-programma
niet meer terug, overigens net als het referendum. Ik wens mijn collega alle
sterkte toe op dat terrein.De burgemeestersbenoemingen. D66 wil een rechtstreeks door de burgers
gekozen burgemeester. Wij willen dat al langer dan vandaag. Zo gaat dat in
ons bestel met coalitiekabinetten; wij hebben daar de steun van anderen voor
nodig, en niet alleen de papieren steun van een verkiezingsprogramma, maar
ook daadwerkelijke steun bij de onderhandelingen over een eventueel regeerakkoord.
Een ingrijpende staatsrechtelijke wijziging zoals de rechtstreekse verkiezing
van de burgemeester zal in een regeerakkoord zijn beslag moeten krijgen. Daar
ben ik van overtuigd. Dat is tot op heden niet gelukt. Ik heb met vreugde
de warme woorden van collega De Cloe aangehoord. Zij klonken mij als muziek
in de oren en dat geeft hoop voor de nabije toekomst. Zelfs in VVD-kringen,
waar men niet altijd direct vooroploopt met vernieuwingen, biedt het programma
enig aanknopingspunt, ook al heeft men het zelf waarschijnlijk nog niet helemaal
door. Het pleidooi voor een dualisme vindt toch immers zijn ultieme bekroning
in een rechtstreeks gekozen burgemeester die met zijn wethouders het beleid
maakt terwijl het beleid wordt gecontroleerd door de raad?Zolang het kiezen van de burgemeester niet mogelijk is, blijft het een
kroonbenoeming. Dat betekent dan ook echt een kroonbenoeming, met de daarbijbehorende
toeters en bellen, met de voorkeurscriteria waarvoor een meerderheid in de
Kamer zich heeft hardgemaakt, een benoeming waar het kabinet de verantwoordelijkheid
voor draagt en waar het dus ook op kan worden aangesproken. Zolang er sprake
is van een benoeming kunnen er naast eisen aan kwaliteit ook eisen worden
gesteld aan de politieke spreiding, aan de mogelijkheden voor herindelers
en aan vrouwen. Deze drie voorkeurscriteria staan naar onze mening op gelijke
hoogte. Niet één daarvan heeft de topprioriteit. Naar ons oordeel
bestaat daarover nu te veel onduidelijkheid, ook na de beantwoording van de
minister. Dat brengt mij tot het indienen van de volgende motie. Ik doe dat
mede namens de collega's H.G.J. Kamp en Oedayraj Singh Varma.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in het kader van het benoemingenbeleid van burgemeesters
bovenlokale voorkeurscriteria zijn vastgelegd, te weten kwaliteit, loopbaanbeleid,
politieke spreiding en voorkeursbeleid voor vrouwen;van mening, dat deze criteria aan elkaar gelijkwaardig dienen te zijn
en ook aldus te worden gehanteerd;verzoekt de regering bij het benoemingenbeleid met dit standpunt rekening
te houden en de commissarissen van de koningin daarvan op de hoogte te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Scheltema-de Nie, H.G.J. Kamp
en Oedayraj Singh Varma. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20 (25600 VII).Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Wij willen dus een rechtstreeks gekozen burgemeester, met
een openbare kandidaatstelling en verkiezing door de bevolking, met hooguit
eventueel als tussenstap een door de raad gekozen burgemeester. Een surrogaatverkiezing
door een vertrouwenscommissie, op basis van een selectie plus aanbeveling
van de commissaris van de koningin, en een volledig gebonden benoeming door
de Kroon, dat is echt van alles wat en dus niets; alle nadelen van het een
en alle nadelen van het ander. Het staat op gespannen voet met het grondwettelijk
benoemingsrecht, want dat vooronderstelt een discretionaire bevoegdheid. Als
die bevoegdheid tevoren wordt beperkt door bepaalde afspraken, dan moet naar
ons oordeel de vertrouwenscommissie daarvan op de hoogte worden gesteld. Dat
lijkt mij toch wel het minste dat wij moeten doen. Dat voorkomt bovendien
veel narigheid. Graag wil ik de minister vragen of hij hierbij wat nadere
accenten wil leggen.De autonomie van gemeenten is een groot goed. Gemeenten ervaren de bestuurlijke
polsslag van het leven van hun inwoners het best. De gemeenten moet dat vertrouwen
ook gegeven worden. Ik hoop dat dit ook zal blijken bij de op handen zijnde
herverdeling van taken.Voorzitter! Gemeenten hebben in ons bestel weinig eigen belastinggebied.
Dat doen wij onder meer om verschillen tussen gemeenten niet al te groot te
maken. Binnen dat beperkte vrije terrein zou er toch enige ruimte moeten zijn.
Met de nu voorgestelde verlichting van de Scheltema-de Nielokale lastendruk
via de reinigings heffing van ƒ 100 per eenheid, worden
gemeenten weer in een keurslijf gedwongen. Zij moeten soms zelfs een aparte
heffingsgrondslag maken. Waarom toch? Waarom is er niet een eenvoudiger heffing
voorgesteld? Als ergens enige beleidsruimte bij gemeenten is, dan is het wel
bij de onroerendezaakbelasting. Waarom wordt het niet daaraan gekoppeld, als
men al vindt dat het ergens aan gekoppeld moet worden? Waarom wordt het niet
vrijgelaten of anderszins versleuteld? Mijn fractie kan zich met vele gemeenten
niet aan de indruk onttrekken dat de nu gekozen weg wel een erg dure, bureaucratische
en bovendien nodeloos in één richting dwingende is, die bovendien
de gedachte achter het milieubeleid, dat de vervuiler betaalt, geweld aandoet.
Wij vinden die ƒ 100 goed, maar de wijze van versleutelen staat ons
niet aan. Graag wil ik mede namens mijn collega Van der Hoeven de staatssecretaris
vragen een poging te wagen om een betere oplossing te vinden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de lokale lasten een dusdanig stijgende ontwikkeling
vertonen dat compenserende maatregelen nodig zijn;van mening, dat de door de regering gekozen systematiek van een verplichte
vermindering van de reinigingsheffing nodeloos duur en bureaucratisch is en
bovendien ook minder gewenst vanuit het oogpunt van gemeentelijke beleidsvrijheid
en milieubeleid;nodigt de regering uit alternatieven met eenzelfde materieel effect aan
de Kamer voor te leggen, bijvoorbeeld via de onroerendezaakbelasting,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Scheltema-de Nie en Van der Hoeven.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21 (25600 VII).De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Vindt mevrouw Scheltema dat die ƒ 100 met ingang van
het jaar 1998 helemaal ten goede moet komen aan de burgers? Vindt zij ook
dat die ƒ 100 alleen maar ten goede moet komen aan burgers en niet
aan bedrijven? Zijn dat twee harde randvoorwaarden voor haar?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik sleutel niet aan de randvoorwaarde die de regering heeft gesteld van ƒ
100 per huishouden. Ik vind dat die zo snel mogelijk moet worden ingevoerd.
Daar zou ik toch aan willen vasthouden.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Welke aanwijzingen heeft mevrouw Scheltema dat een verrekening
via de onroerendezaakbelasting gemakkelijker en beter zou zijn dan een verrekening
via het reinigingsrecht?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Bewijzen heb ik nog niet, maar ik heb wel signalen gekregen van de gemeenten
dat dit voor hen een stuk gemakkelijker zou zijn, omdat iedere gemeente onroerendezaakbelasting
heft, zodat er geen extra grondslag voor in het leven geroepen hoeft te worden.
Ik zeg erbij dat ik er niet zeker van ben dat dit de gemakkelijkste en de
beste weg is. Dat is ook de reden waarom ik aan het kabinet vraag om eens
te kijken of het toch niet beter zou kunnen op een andere wijze. Ik heb mij
daarbij vastgepind op de onroerendezaakbelasting.De heer Kamp (VVD):Sluit mevrouw Scheltema uit dat het na afweging van de voors en tegens
alsnog via het reinigingsrecht zou kunnen gaan?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik sluit dat niet helemaal uit, maar ik heb het gevoel dat het eigenlijk
iets prettiger en beter zou kunnen.Voorzitter! Ik ga tot slot nog even in op de motie van collega Kamp. Mijn
naam staat daar niet onder om de volgende reden. Ik heb in eerste termijn
veel aandacht aan de juridisering besteed en ik vind ook dat er iets aan moet
gebeuren. Ik ondersteun echt negen tiende van die motie; ik ben het eens met
alle zaken waarbij stroomlijning, het in elkaar schuiven van procedures en
dergelijke aan de orde is. Dat is allemaal zeer positief en daar staan wij
achter. Ik heb echter grote moeite met één punt en dat belet
mij om de motie mede te ondertekenen. Dat is de beperking van het hoger beroep
die zo uitdrukkelijk in die motie is opgenomen. Mijn fractie zegt dat waar
er beroepsgangen zijn, het toch eigenlijk niet aangaat om een beroepsgang
te beperken tot één instantie. Dat moeten twee instanties zijn,
want er moet altijd een herstel mogelijk zijn. Dat is bijvoorbeeld ook onze
inzet geweest bij de procedure in het vreemdelingenrecht. Dat is ons standpunt
en, naar ik meen, ook het standpunt van de Partij van de Arbeid. Wij vinden
dit zo belangrijk dat wij niet de indruk willen wekken dat wij daarop gaan
afdingen. Ik vind de andere suggesties die in de moties zijn verwoord, wel
goed, maar mijn fractie is echt mordicus tegen deze reductie van het beroepsrecht.
Ik zou het een slechte weg vinden als wij in Nederland teruggaan naar een
beroepsgang bij één instantie.De heer Poppe (SP):Mijnheer de voorzitter! Ook ik wil beginnen met het uitspreken van mijn
deelneming aan de familie, privé en politieke verwanten van Maarten
van Traa voor het vreselijke plotselinge verlies.Voorzitter! De bewindslieden zijn nogal stevig aangepakt door de fracties.
Met uitzondering van de VVD hadden alle fracties immers een kritische benadering.
De minister heeft bij zijn beantwoording de tegenaanval ingezet. Ik moet hem
bijvallen dat het op een aantal terreinen niet aan hem te wijten is dat het
weinig voortvarend is gegaan. Dat kan namelijk worden toegeschreven aan de
forse meningsverschillen tussen de coalitiepartijen. Een voorbeeld hiervan
is de gekozen burgemeester die er niet komt. Dat is te wijten aan de slappe
houding van D66 en de Partij van de Arbeid.Op een aantal punten valt de minister wel degelijk gebrek aan voortvarendheid
te verwijten. Ik noem de wachtlijst voor de Nederlandse taalcursussen. Zijn
antwoord op mijn vragen was dat die discussie al een keer gevoerd is en dat
die zal worden voortgezet. Wij hebben inderdaad al zo vaak over de problemen
met de wachtlijsten gesproken, dat mijn geduld aardig opraakt. En dat geldt
zeker voor het geduld van de mensen die graag Nederlands willen leren. Het
is beschamend dat nieuwkomers verplicht worden tot inburgering,
terwijl er niet eens voldoende Nederlandse taalcursussen kunnen worden aangeboden
aan de mensen die al langer in Nederland verblijven. Als klap op de vuurpijl
komt de VVD-fractie dan nog met een notitie waarin staat dat de hier verblijvende
minderheden verplicht moeten worden om Nederlands te leren, terwijl hun eigen
minister niet eens in staat is om de mensen die dat willen, die kans te bieden.
Ik wil derhalve de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er nog steeds wachtlijsten zijn voor cursussen Nederlands
als tweede taal;van mening, dat het leren van de Nederlandse taal een belangrijke voorwaarde
is voor integratie, zelfredzaamheid en kansen in de samenleving;van mening, dat het kabinet, dat nieuwkomers – terecht – verplicht
Nederlands te leren, ook verplicht is taalcursussen aan te bieden aan niet-nieuwkomers
die onze landstaal willen leren;verzoekt de regering nog deze kabinetsperiode beleid te ontwikkelen om
deze wachtlijsten voor Nederlandse taalcursussen weg te werken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Poppe en Oedayraj Singh Varma.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (25600 VII).De heer Poppe (SP):Mijnheer de voorzitter! Volgens mij heeft noch de minister noch de staatssecretaris
mijn vraag over het afschaffen van de precariorechten beantwoord. Er is nog
een herkansing in tweede termijn. Ik vind de minister ook niet voortvarend
in het nemen van maatregelen tegen corruptie. Ik heb gevraagd waarom er gewacht
wordt met de wijziging van artikel 363 van het Wetboek van Strafrecht in verband
met het wetenschapsvereiste inzake giften en de relatie met de tegenprestatie.
Ook die vraag heeft hij niet beantwoord. En volgens mij is er een simpele
manier om de aanpak van die corruptie te verbeteren. Het grote belang daarvan
is onlangs nog door nieuw onderzoek aangetoond; de corruptie blijkt toch aardig
door te vreten, vandaar dat ik hierover een motie indien, voorzitter.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening, dat de wetenschapsvereiste in artikel 363 van het Wetboek
van Strafrecht leidt tot problemen in de bewijslast op het punt van het aannemen
van giften in relatie tot een tegenprestatie;constaterende, dat de regering met wijziging van deze bepalingen wil wachten
tot na de ratificatie van een Europees protocol;van mening, dat deze wijziging wenselijk is, ongeacht de inhoud van het
Europese protocol;verzoekt de regering zo spoedig mogelijk te komen met wijzigingsvoorstellen
voor artikel 363 van het Wetboek van Strafrecht,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23 (25600 VII).De heer Poppe (SP):Tot slot het vluggertje voor de verkiezingen: de verlaging van de lokale
lasten met ƒ 100. De staatssecretaris doet volgens ons ten onrechte
erg gemakkelijk over de uitvoering en de kosten van deze maatregel. Wat mij
betreft wordt deze zaak dan ook heel anders opgelost, bijvoorbeeld door het
stellen van maxima aan lokale lasten en meer financiële ruimte voor de
gemeenten. Dat lijkt mij structureel een betere manier. Nog beter zou het
zijn om niet-inkomensafhankelijke belastingen geheel af te schaffen. In ieder
geval is wat er nu voorgesteld wordt te omslachtig en ook tweeslachtig. Aan
de ene kant hebben gemeenten veel vrijheid bij hun heffingen, aan de andere
kant worden zij nu bij het handje genomen bij de toepassing van die korting
van ƒ 100. In De Gelderlander van afgelopenPoppe maandag was overigens
al te lezen dat de gemeente Arnhem al een truc toepast waarmee
dat bedrag gewoon in een nieuwe verhoging van de reinigingsheffing verdwijnt.
Graag een reactie van de minister hierop. Ik wilde ook hierover een motie
indienen, maar mevrouw Scheltema heeft een vrijwel gelijkluidende motie ingediend,
die wij dan ook zullen steunen.De voorzitter:Dan is nu het woord aan de minister.Minister Dijkstal:Voorzitter! Ik zou graag de moties even op papier bekijken voordat ik
aan mijn antwoord begin.De voorzitter:Akkoord, dan schors ik de vergadering even.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Dijkstal:Mijnheer de voorzitter! Het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt vaak
gezien als de hoedster van de democratie en de rechtsstaat. Ik gebruik deze
woorden, omdat ik zeker niet wil vooruitlopen op wat de minister-president
hier morgen zal zeggen. Maar wat ons betreft: Maarten van Traa was een sieraad
voor die democratie en rechtsstaat.De heer Poppe memoreerde dat de bewindslieden nogal stevig waren aangepakt,
maar sprak daarna toch een zekere waardering uit voor het antwoord dat wij
na de eerste termijn van de Kamer hebben gegeven. Daar ben ik wel blij om,
omdat ik ook niet zeker weet of er van dat debat niet een zekere vertekening
is ontstaan. Wij hebben, terugkijkend op deze kabinetsperiode, zeer prettige
herinneringen aan bijvoorbeeld de wijze van samenwerken met de VNG op velerlei
terreinen. Er is zeer goed overleg geweest. Er is sprake van soms lastige
dossiers waar wij uit zijn gekomen en soms lastige dossiers waar wij nog niet
uit zijn. Ik zeg dat er ook bij. De Kamer weet dat de VNG over een aantal
financiële problemen zeer specifieke opvattingen heeft, waarover wij
in overleg zijn. Dit doet echter niets af aan de waardering die wij hebben
voor de manier van samenwerken met de VNG. Dan steekt het wel een beetje dat
in het blad van de VNG staat dat er zware kritiek is van de Tweede Kamer op
BiZa. Dat was de eerste termijn van de Kamer. Ik heb daarin weinig teruggevonden
van het antwoord van de regering. Ik kijk dus reikhalzend uit naar de volgende
uitgave van het blad van de VNG.Waarom zeg ik dit? Niet omdat ik niet zou vinden dat in een volwassen
debat kritiek kan worden uitgesproken als daar reden voor is. Er zijn natuurlijk
onderdelen in de drie portefeuilles die wij hebben, waarbij wij denken dat
het sneller had mogen gaan en ons afvragen of het beter had gekund. Het is
echter wel pikant dat de twee punten waarop de kritiek zich concentreert,
de bestuurlijke vernieuwing en de staatkundige vernieuwing zijn. Dat is op
z'n minst pikant, omdat de heer Kamp hier heeft verklaard dat de VVD daar
grote tevredenheid over heeft. Dat is natuurlijk omdat er dingen niet zijn
gebeurd waar de VVD tegen zou zijn geweest. Dat duidt toch op z'n minst op
een politieke beoordeling of men blij is dat de kaderwet niet zeven stadsprovincies
heeft opgeleverd of teleurgesteld en of men blij is dat er geen gekozen burgemeester
of minister-president is of teleurgesteld. En begrijp mij goed: elk standpunt
daarover is op zichzelf legitiem. Maar dat plaatst de kritiek natuurlijk wel
in een iets andere context.Geen ander dan mevrouw Van der Hoeven heeft dat nauwkeuriger aangegeven
in deze tweede termijn door daar zelfs een motie over in te dienen. Het is
een zeer interessante motie, want hiermee verklaart de grootste oppositiepartij
zich zorgen te maken over de uitvoering van het regeerakkoord, waar zij geen
partij in is. Wij danken voor die grote, sympathieke belangstelling daarvoor.
Wij hadden die overigens graag al eerder gehoord op andere dossiers.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dit kan ik toch niet laten passeren. Wij zitten hier niet bij elkaar om
het regeerakkoord toe te juichen of niet toe te juichen. Je hebt als Kamerlid
altijd, van welke partij je ook bent, een bijdrage te leveren aan het debat.
Als je dan aan de zijde van de oppositie constateert dat het regeerakkoord
op een aantal punten niet is uitgevoerd, moet je dat zeggen. Dat heb ik ook
gedaan. Iets anders is of ik dat erg vind. Daar laat ik mij nu niet over uit.
Er zijn een paar dingen niet doorgegaan, wat ik helemaal zo erg niet vind.
Dat neemt niet weg dat de constatering gerechtvaardigd is dat het gebeurd
is en dat een aantal dingen uit het regeerakkoord niet zijn uitgevoerd.Minister Dijkstal:Ik probeer dit snel te verwerken, maar dit betekent dat de eindbalans
op het terrein van de bestuurlijke vernieuwing en staatkundige vernieuwing
niet positief is, zo zegt het CDA, voor D66 en de PvdA. Voor het CDA wellicht
wel.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Als u dat zo uitlegt, zou dat kunnen. Dat is echter niet wat je in een
motie zegt. Daarin geef je een oordeel over de bewindslieden en niet over
de oppositiepartij.Minister Dijkstal:Ja, dat begrijp ik. Het beeld is duidelijk: voor de PvdA en D66 is het
onvoldoende en het CDA heeft er een positiever beeld van, maar spreekt dit
nu niet uit, want dat past niet in het debat.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Ik kan mij voorstellen dat u het zo formuleert, maar er is een derde coalitiepartij:
de VVD.Minister Dijkstal:Ik heb juist begrepen dat die uw conclusie niet deelt dat de eindbalans
niet positief is. Zij heeft precies een beetje zoals u uitgesproken dat die
wel positief is.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat neemt niet weg dat de eindbalans de positie van de drie bewindslieden
in totaliteit betreft. U moet u zelf daar niet van uitzonderen.Minister Dijkstal:Dat is het laatste wat ik hier zou doen. Wij treden als een drie-eenheid
op bij al deze onderwerpen. Ik constateer dat in het dictum van de motie wordt
uitgesproken dat op twee punten de eindbalans niet positief is. Je mag dan
hopen dat het op de andere punten wel zo is. Dan heb ik dus toch wel wat gewonnen
in het debat. Wat moet ik nu verder met die motie? De Kamer moet haar oordeel
er maar over geven. Er wordt aan ons niets gevraagd; de Kamer vraagt wat aan
zichzelf. Wij wachten nu natuurlijk met trillende knieën de uitkomst
van de stemming over deze motie af.Ik kom bij de motie van de heer Rehwinkel over de projectbewindspersoon.
Ook in deze motie wordt niets aan ons gevraagd, maar stelt de Kamer zichzelf
een vraag en doet zij een uitspraak daarover. Tegen de achtergrond van het
debat begrijp ik natuurlijk heel goed waar het om gaat. Weloverwogen is bij
de formatie van dit kabinet gekozen voor de projectstaatssecretarissen en
de coördinerende bewindslieden die de Kamer kent, met de bevoegdheden
die er nu zijn. Dat leek toen toereikend en nu, terugkijkend, zijn wij nog
steeds van oordeel dat het toereikend is geweest. Zo ervaren wij het zeker
op Binnenlandse Zaken, met het coördinerend ministerschap voor het minderhedenbeleid
en de projectstaatssecretaris voor het grotestedenbeleid. Ik ben in eerste
termijn al hierop ingegaan.Ik wil wel aan de heer Rehwinkel toegeven dat dit niet uitsluit dat bij
een volgende formatie weer volledig opnieuw kan worden besloten over projectbewindspersonen
met andere of meer bevoegdheden en met of zonder eigen budget. Er ligt voldoende
materiaal voor degenen die er straks over moeten besluiten, om dat te wegen
en daarin een keuze te doen. Wij laten het oordeel over de motie dan ook aan
de Kamer over, ervan uitgaande dat eventuele ideeën van de Kamer die
achter deze motie verscholen liggen, zichtbaar zullen worden bij een volgende
formatie. Ik zeg dit ook omdat het niet logisch is, in een lopende periode
en terwijl het kabinet aan zijn laatste kleine jaar toe is, de motie in die
zin uit te voeren dat wij alsnog besluiten tot andere projectministers of
coördinerende ministers en andere bevoegdheden.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik heb een vraag hierover en het antwoord erop bepaalt mijn uiteindelijke
houding ten opzichte van de motie. Ik had uit de beantwoording in eerste termijn
begrepen dat er een evaluatie van het projectstaatssecretariaat zou komen
en dat wij aan de hand hiervan zouden kunnen beoordelen wat in de toekomst
een betere vormgeving kan zijn. Als het niet zo is, zal ik het standpunt dat
ik over de motie heb ingenomen waarschijnlijk herzien.Staatssecretaris Kohnstamm:Ik heb eerder toegezegd dat begin februari volgend jaar een kwantitatieve
en kwalitatieve evaluatie van het gevoerde beleid aan de Kamer wordt gestuurd.
Aan de hand hiervan kan de conclusie worden getrokken die de minister net
suggereerde, of voor voortgaande projecten een eigen budget of andere bevoegdheden
nodig zijn. De conclusies naar aanleiding van die evaluatie zullen in een
debat met de Kamer getrokken moeten worden.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Dat is zo, maar ik neem aan dat u bij de evaluatie zult ingaan op de vraag
of de randvoorwaarden waarbinnen het projectstaatssecretariaat zich voltrok,
toereikend waren.Staatssecretaris Kohnstamm:Voorzitter! Ik had een opdracht en deze was verwoord in het regeerakkoord.
Die opdracht heeft zich vertaald in convenanten met doelstellingen. Nu is
het de bedoeling om te kijken in hoeverre we die doelstellingen hebben kunnen
realiseren. Zo dit laatste niet het geval zou zijn – ik ga daar voorlopig
nog niet van uit – dient ook bedacht te worden waarom het niet gelukt
is. Dat kan aan bevoegdheden liggen of aan financiële middelen en het
kan aan samenwerking tussen Rijk en gemeenten liggen. Dat laat ik nog even
in het midden, want dat moeten we begin februari bekijken. Ik kom er nu even
tussendoor om te zeggen dat wat mij betreft de toezegging steeds betrekking
had op de evaluatie van het gevoerde stedenbeleid.Minister Dijkstal:Voorzitter! Dat lijkt mij op zichzelf duidelijk. De motie spreekt al een
positief oordeel uit over het verschijnsel projectbewindspersoon, maar wil
nader kijken hoe je daar verder vorm aan geeft. Dat is een legitiem standpunt.
Ik geloof niet dat ik daar verder nu op hoef te reageren, tenzij – dat
vraag ik even voor de zekerheid – de heer Rehwinkel er nog behoefte
aan heeft dat op een wat overzichtelijke, geordende wijze de voor- en nadelen
zoals die in het rapport-Wiegel en in andere rapporten worden genoemd, straks
beschikbaar zijn. Immers, dat is dan meer een kwestie van een serviceverlening
die wij kunnen doen.De heer Rehwinkel (PvdA):Voorzitter! Ik had in mijn korte bijdrage aangegeven dat dit reeds door
de minister-president, bij de begroting van Algemene Zaken, is toegezegd.Minister Dijkstal:Goed, dat gebeurt. Dan vind ik dat ik nu verder over deze motie niet veel
meer zou hoeven te zeggen.In de richting van mevrouw Oedayraj Singh Varma kan ik over de Grijze
Wolven het volgende mededelen. Ik heb vanmorgen een overleg gehad met de commissie
voor de Inlichtingen- en veiligheidsdiensten over dit onderwerp en wel aan
de hand van een uitgebreide notitie, die bovendien zo was geschreven dat ik
haar daar kon behandelen. Er was mij al eerder vanuit de Kamer duidelijk geworden
dat er een behoefte is in de Kamer om over het vraagstuk te praten; om zeer
begrijpelijke redenen, die mevrouw Oedayraj Singh Varma ook noemde. Wij zullen
de nota die wij gemaakt hebben, iets aanpassen – in de zin van het ontdoen
van de nota van datgene wat naar personen herleidbaar is en dergelijke –
opdat het materiaal dat wij hebben, voor de Kamer ook op papier komt, zodat
de Kamer kan beoordelen wat zij daarmee wil. Daarbij laat ik de mogelijkheid
open of dit een vertrouwelijk of een openbaar overleg moet zijn, dan wel een
mix daarvan. Ik zeg dit, omdat ik in de krant heb gezien dat ook de heer Rabbae
niet uitsloot dat het zinvol zou kunnen zijn om een mix te maken. Ik heb daar
geen uitgesproken meningen over. De Kamer weet mijn standpunt ten aanzien
van dit soort zaken: als het openbaar is, heb ik iets minder vrijheid om dingen
te zeggen dan wanneer het besloten is. Maar ik erken wel, omdat het debat
openbaar gevoerd wordt, dat er in ieder geval een openbare afronding van moet
komen, omdat het anders onduidelijk is waar ook partijen in deze discussie
staan. Ik zal het stuk in ieder geval zo snel mogelijk naar de Kamer sturen
en er dan wellicht nog even contact over hebben met de voorzitter van, naar
ik aanneem, de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken hoe met dit onderwerp
verder te procederen.Voorzitter! Dan kom ik bij de motie die de heer Kamp, mede namens een
aantal andere ondertekenaars, heeft ingediend. Ik heb met deze motie geen
probleem, maar plaats haar wel in het kader van een paar activiteiten waar
op dit moment het kabinet mee bezig is. Dat betreft onder meer
de evaluatie van de Algemene wet bestuursrecht, omdat bepaalde elementen van
wat in de motie staat, ook daar terugkomen. Dat betreft voorts, ten aanzien
van weer andere onderdelen, het kabinetsstandpunt ten aanzien van het rapport
"Besturen op de tast", het laatste rapport van de oude Raad voor het binnenlands
bestuur. Daar heeft het kabinet inmiddels een voorlopig standpunt over ingenomen
en het heeft aangekondigd wat het op onderdelen daarmee verder gaat doen.
Sommige van die onderdelen overlappen ook met wat in de motie staat. Ten slotte
vermeld ik hierbij dat het kabinet zichzelf nog heeft beloofd een nadere besluitvorming
over de zogenaamde grote projecten te doen. Dat hoort een beetje bij de ICES-discussie.
Wij zijn nu bezig op Binnenlandse Zaken, samen met AZ, om dat een beetje te
ordenen en dan te kijken op welke manier wij een aantal van deze punten in
de toekomst wellicht op een andere manier moeten regelen. Daar past datgene
wat de heer Kamp in de motie zegt, zeer wel bij. Hiermee zeg ik impliciet
dat aanneming van die motie bij ons zeker niet op bezwaren zal stuiten.Voorzitter! Ik ben mevrouw Scheltema erkentelijk voor de wijze waarop
zij aangegeven heeft wat het kabinet op het punt van staatkundige vernieuwing
wel gedaan en ook wat het niet gedaan heeft en waarom het dat niet gedaan
heeft. Ik ga daar nu niet verder op in; dat hoeft denk ik nu niet meer.Het lijkt mij wel terecht dat wij nog even spreken over de burgemeestersbenoemingen.
Het gaat als het ware om twee vragen. Vanzelfsprekend heb ik er zeer veel
begrip voor dat de heer De Cloe zijn bijdrage aan dit debat minimaal heeft
gehouden. Hem komt toch de eer toe dat hij de vorige keer het punt van de
benoemde of gekozen burgemeester nadrukkelijk heeft voorgelegd inclusief de
oplossing: de door de gemeenteraad gekozen burgemeester. Het laatste woord
daarover is nog niet gezegd. In ieder geval ligt de deconstitutionalisering
van de burgemeestersbenoemingen voor, wat geen gemakkelijk punt zal zijn in
het parlement. Dat biedt de mogelijkheid om bij gewone wet te regelen hoe
je dat in de toekomst wilt doen. Niemand kan ontkennen dat je over dit onderwerp
absoluut niet dogmatisch kunt zijn, want daarvoor verandert de samenleving
te snel. Daarmee is echter niet gezegd dat je in de afweging automatisch op
de gekozen burgemeester hoeft uit te komen. Dat weegt iedereen weer op zijn
eigen manier. Ik wil in ieder geval krediet geven aan het punt dat de heer
De Cloe hier in bredere zin heeft gesteld en waarop mevrouw Scheltema aansloot
vanuit het gedachtegoed van D66. Op zichzelf heb ik daar respect voor. Het
is echter iets op de langere termijn.Op de korte termijn ligt de motie voor die mevrouw Scheltema heeft ingediend
en die ik heel goed begrijp. Ik sta er niet afwijzend tegenover, omdat ik
de ratio ervan begrijp. Ik kan ook niet a priori zeggen dat wachtgelders hoger
staan dan vrouwen of mannen dan wel de politieke kleur. Ik moet er wel op
wijzen dat ik over de hele herindelingsproblematiek een sociale afspraak heb
gemaakt met het genootschap van burgemeesters. Ik vind dat ik dit punt op
zijn minst bij hen moet melden. Ik zal het zeker in bespreking brengen bij
de commissarissen van de koningin. Ervan uitgaande dat de motie wordt aangenomen,
zal ik u nog laten weten hoe ik daarmee zal omgaan. Wij weten allemaal dat
de grootschalige herindeling Drenthe heeft plaatsgevonden en dat de burgemeestersbenoemingen
daar moeten plaatsvinden. Dan krijgen wij een identiek proces als in Brabant.
Ik houd op dit moment mijn handen nog even vrij wat de vraag betreft hoe ik
daarmee moet omgaan, maar het lijkt mij ordentelijk dat ik daarvan nog melding
doe aan de Kamer. In die zin zal ik reageren op de motie, als die wordt aangenomen.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Als de als gevolg van herindelingen uit hun functie ontheven
burgemeesters gewoon in de rij moeten staan en voor hen dezelfde criteria
gelden als voor anderen, is er een grote kans dat wij meer wachtgelders krijgen.
Kan die kans worden ingeschat en, zo ja, wat zal dat de gemeenschap kosten?
Dat vraag ik aan de minister. Aan D66 wil ik vragen wat de dekking van deze
motie is.Minister Dijkstal:De vraag is terecht gesteld. Dat weet D66 ook, want wij hebben er in het
verleden al over gesproken. Als uit herindeling vrijkomende burgemeesters
op wachtgeld komen, kost dat afhankelijk van hun salarisniveau de samenleving
geld. Naarmate het er meer zijn, kost dat ook meer geld. Dat is een van de
overwegingen geweest om hen voorrang te geven, wanneer dat redelijkerwijze
mogelijk was. Ik kan echter niet ontkennen dat de andere argumenten die mevrouw
Scheltema gebruikt ook hout snijden.De heer Poppe (SP):Mijn vraag is of de minister een prognose kan maken van wat dit zal kosten.Minister Dijkstal:In het geval van Drenthe is dat niet moeilijk. Als gevolg van de herindeling
gaat het aantal gemeenten van 34 naar twaalf. Wij hebben er al op geanticipeerd.
Los van natuurlijk verloop zullen er ongeveer tien op wachtgeld komen. Afhankelijk
van wie dat zijn kun je dat uitrekenen. Dat kost geld.De heer Poppe (SP):Ja, dat kost geld, maar ik vraag of er een prognose is te maken hoeveel.
Dat loopt waarschijnlijk tot hun 65ste jaar. Als zij 50 zijn, krijgen zij
vijftien jaar lang wachtgeld. Dat zou in de honderden miljoenen lopen.Minister Dijkstal:Dat is een beetje overdreven, maar het gaat wel om geld. Ik wil best een
poging doen. De benoemingen in Drenthe vinden in één klap plaats.
Dan kan ik proberen om dat in beeld te brengen.De heer Poppe (SP):Wij zien het graag tegemoet.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Heeft de minister begrepen dat in die motie niet staat dat
er geen rekening meer moet worden gehouden met het loopbaanbeleid, maar dat
het loopbaanbeleid een van de drie elementen is waarmee rekening moet worden
gehouden?Minister Dijkstal:Voorzitter! Dat heb ik zeer goed begrepen. Ik heb erkend dat ik, als het
gaat om de praktijk van de bovenlokale afwegingen, samen met de commissarissen
van de koningin – ik heb daartoe ook een dringend beroep op hen gedaan –
bijzondere aandacht moet geven aan de kwestie van de burgemeesters die tussen
wal en schip zijn gevallen. Dit staat inderdaad een streepje hoger dan de
andere zaken. Ik heb natuurlijk wel gelezen dat de andere zaken
gelijkwaardig zijn.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! In reactie op het gestelde door de heer Poppe wijs ik erop
dat het altijd mogelijk is dat in onze democratie mensen op een bepaalde post
op een gegeven moment uit de boot vallen en vervolgens op wachtgeld komen.
Dat geldt voor de Kamer, maar ook voor de staten en in de raden. Dat hoort
er een beetje bij. De minister legt mijn woorden goed uit als hij zegt dat
de voorkeurscriteria gelijkwaardig moeten worden behandeld. Ik vind ook dat
dit op die manier moet gebeuren. Ook als het om burgemeesters gaat, moet er
namelijk sprake zijn van enige instroom, zodat dit niet helemaal een closed
shop is.Minister Dijkstal:Dat is het ook niet, want ik heb gelukkig meer burgemeestersbenoemingen
te doen dan alleen het aantal dat op het lijstje van wachtgelders staat. Dat
risico zit er niet in, maar dan nog is het punt van mevrouw Scheltema legitiem.Mevrouw Scheltema vroeg voorts of het niet zinvol is als de politieke
kleur vooraf bekend is en als die vooraf kenbaar wordt gemaakt aan de vertrouwenscommissie
van staten of raden. Ik ben nog niet zover, maar ik zeg graag toe dat wij
op dat punt een vingeroefening zullen houden van de voor- en nadelen ervan.
Er zitten namelijk ook bepaalde risico's aan. Het lijkt mij echter goed, al
was het maar omdat het materiaal behulpzaam kan zijn bij het verdere denken,
dat wij dat een beetje ordenen.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Ik vind dat een beetje raar, want de Kamer heeft niet uitdrukkelijk
gesteld dat de politieke kleur vooraf vast moet staan. Wij hebben daar in
ieder geval niets over gezegd. Wij zijn ook niet van mening dat dit het geval
moet zijn. Ik weet niet wat mijn collega's daarvan denken, maar ik vind de
toezegging van de minister wel erg ver gaan.Minister Dijkstal:Ik heb nog niets anders toegezegd dan dat ik de pro's en contra's zal
laten opschrijven. Dat kan allemaal helpen bij het verdere denken over deze
zaak. De kwestie op zichzelf is al veel eerder opgekomen. De afgelopen periode
is daar diverse malen op gewezen, als een wens of als een mogelijkheid, ook
door vertegenwoordigers van de Kamer. Ik begrijp daar de ratio van. Voordat
je die kant opgaat, zul je echter precies moeten weten wat daarvan de voordelen,
maar ook wat de nadelen zijn. Vooralsnog ben ik lang niet zover dat ik nu
al zeg dat het hoe dan ook zal gebeuren.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Ik neem aan dat, als daarover iets op papier komt, er ook
wordt gekeken naar het nu aanhangige wetsvoorstel, waarin uitdrukkelijk een
sterke bevoegdheid bij de gemeenteraad wordt neergelegd. Als de raad echter
niets meer te kiezen heeft dan geel, geel en geel, om geen andere politieke
kleur te noemen, dan vind ik dat een beetje raar.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Uiteraard ben ook ik van mening dat de raad een grote invloed
moeten hebben bij de benoemingen. Ik doel echter op de hoge uitzondering dat
er toch een keer een afspraak is gemaakt. Dat zingt vervolgens overal rond.
Wij hebben dat al een paar keer gezien. Dan ontstaat er grote onrust. Als
dat dan het geval is – het gaat overigens veel vaker rond, zonder dat
het echt zo is – dan vind ik dat er duidelijkheid over moet komen. Ik
vind het raar dat mevrouw Van der Hoeven namens het CDA betoogt dat die duidelijkheid
er niet mag komen.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Dan moet er ook worden aangegeven wie die afspraken maken.
Dan moet er ook worden aangegeven of die afspraken worden gemaakt tussen een
aantal lobbyisten of met de minister, want dan praten wij namelijk over heel
verschillende dingen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Mevrouw Van der Hoeven overschat de lobbyisten, maar dat zal zij nog wel
leren.Minister Dijkstal:Voorzitter! Als er afspraken worden gemaakt, dan gebeurt dat tot nu toe
in ieder geval nooit met de minister. Verder hebben wij elkaar goed begrepen.
Het gaat er meer om het materiaal op dat punt nog eens te ordenen dan dat
ik nu al enthousiast ben over die gedachte.De heer Poppe bewijst dat het wellicht toch noodzakelijk is om de motie
van de heer Rehwinkel over projectministers uit te voeren, want hij spreekt
mij op twee kwesties aan, alsof de minister van Binnenlandse Zaken over alles
gaat wat in het binnenland aan de orde is. Ik wijs erop dat de wachtlijstenproblematiek
bij de taalcursussen een zaak is van de minister van Onderwijs. Bij de behandeling
van het wetsvoorstel inzake inburgering is dit punt uitgebreid aan de orde
geweest. Om die reden is de minister van Onderwijs daarbij ook aanwezig. De
Kamer heeft aangegeven dat er meer lesuren moeten komen. De nieuwkomers mogen
degenen die al op de wachtlijsten staan niet verdringen. De PvdA-fractie heeft
bij de algemene beschouwingen een motie ingediend waarin om extra geld voor
de taalcursussen werd gevraagd. De regering zal die motie uitvoeren, zoals
de Kamer reeds is meegedeeld.De heer Poppe heeft blijkbaar haast. Wat mij betreft, wordt het zo langzamerhand
tijd dat het wetsvoorstel inzake inburgering wordt afgehandeld. Ik heb daar
haast mee, maar dat geldt blijkbaar niet voor de Kamer en dat betreur ik zeer.
Deze kritiek op de regering is niet terecht. Het kabinet heeft een inhoudelijke
concessie gedaan. Vervolgens wacht het dag in dag uit tot het wetsvoorstel
eindelijk afgehandeld kan worden.De heer Poppe (SP):In mijn motie wordt de regering verzocht om er nog deze kabinetsperiode
voor te zorgen dat de wachtlijsten voor de taalcursussen Nederlands verdwijnen.
De minister heeft in eerste termijn gezegd dat de discussie hierover nog gevoerd
wordt. Naar mijn mening moeten er nu maatregelen worden genomen. In dit geheel
heeft deze minister ook een belangrijke rol.Minister Dijkstal:Er is niets op tegen dat u de wachtlijstenproblematiek opnieuw aan de
orde stelt en dat u meer zekerheden wilt. Ik wijs er alleen op dat ik hier
alleen in het bestuurlijk overleg met de VNG bij betrokken ben. Ik heb zojuist
met zeer veel lof over dit overleg gesproken, onder andere vanwege dit onderwerp.
Om het halfjaar komen wij hierover te spreken en worden er afspraken gemaakt.
Tot nu toe is dit overleg steeds met een goed akkoord afgesloten.
Daarbij zijn wij ervan uitgegaan dat het totale budget voldoende was om zowel
de nieuwkomers als de oudkomers van dienst te zijn. Er was alleen sprake van
een verdelingsprobleem. De ene gemeente kent een langere wachtlijst dan de
andere en daarmee moet rekening worden gehouden bij de toekenning van de gelden.
Het ministerie van Onderwijs is hier op dit moment druk mee bezig.Voorzitter! Deze kwestie is aangescherpt in het debat over de inburgeringswet,
met name door mevrouw Noorman-den Uyl. Ik ben echter niet de aangewezen persoon
om mededelingen te doen over de huidige stand van zaken met betrekking tot
de wachtlijsten, want de minister van Onderwijs werkt daaraan. Het lijkt mij
dan ook beter om de motie aan te houden tot de behandeling van de onderwijsbegroting.
Daar komen ook de gelden voor deze onderwijsvoorziening vandaan.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Dit is een onderdeel van het minderhedenbeleid en daar gaat
de minister van Binnenlandse Zaken over. Ik weet dat ook de minister van Onderwijs
daarbij betrokken is. Het betreft echter minderheden die al lang in Nederland
zijn en Nederlands willen leren, maar niet aan de bak komen omdat de nieuwkomers
voorgaan. Dat probleem wil ik met mijn motie oplossen. Dat heeft te maken
met het beleid van deze minister, namelijk het minderhedenbeleid.Minister Dijkstal:Voorzitter! Ik probeer mij nergens aan te onttrekken. Dat heeft ook geen
zin want het gaat om kabinetsbeleid. Alle leden van het kabinet zijn daarvoor
verantwoordelijk. Er is alleen een functionele verdeling gemaakt. Instituten
die taalcursussen geven, vallen niet direct onder mijn beleid. Ik heb de kennis
van zaken niet. Er zijn nu ook geen ambtenaren van Onderwijs aanwezig die
mij snel hierover kunnen inlichten. Ik vraag de heer Poppe alleen om de specifieke
problematiek van de wachtlijsten in het onderwijs met de minister van Onderwijs
te bespreken. Een andere mogelijkheid is deze motie te betrekken bij de behandeling
van de inburgeringswet. Daar is de minister van Onderwijs bij aanwezig en
dan kunnen wij spijkers met koppen slaan.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Voorzitter! Het lijkt wel alsof de minister de Kamer verwijt de wet op
de inburgering niet snel genoeg af te handelen. Dat is niet terecht. De Kamer
wil dit wetsvoorstel snel behandelen, maar er moeten nog zeer veel vragen
beantwoord worden. Er zijn nog veel zaken onduidelijk, zoals het aantal lesuren
Nederlands. Het is de verantwoordelijkheid van de Kamer dat er een goede en
een duidelijke wet komt. De Kamer heeft niet de bedoeling om de behandeling
op te houden.Minister Dijkstal:Dat is feitelijk onjuist. Je kunt van mening verschillen over het aantal
lesuren, maar dat heeft financiële consequenties. Tijdens de eerste ronde
van de behandeling van het wetsvoorstel bleek dat een belangrijk deel van
de Kamer het aantal uren wilde vergroten, maar het geld dat daarvoor nodig
was, werd er niet bijgeleverd. Dat geld is er naderhand door het aannemen
van die motie bijgekomen. Dat geeft iets meer soelaas om het probleem op te
lossen. De wet zelf is echter volstrekt duidelijk. De Kamer had er behoefte
aan om ook nog een rapport van regio-inspecteurs af te wachten. Omdat dat
nog weken zou hebben geduurd, hebben wij de Kamer een voorlopig rapport doen
toekomen. Ik vind het langzamerhand echt tijd dat de Kamer de keuze maakt
of zij voor of tegen de wet stemt of de wet amendeert. Wij kunnen dan in ieder
geval de wetsbehandeling voortzetten, want deze is niet afgerond.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Voorzitter! We kunnen doorgaan met de behandeling van de wet, maar een
aantal punten dat van belang is, is nog niet geheel duidelijk. Ik heb de uren
genoemd, maar ik kan ook de kwaliteit, de kwaliteitseisen en de toetsen noemen.
Wat mij betreft kunnen wij verder werken aan de behandeling van de wet, maar
deze moet wel kwalitatief goed zijn.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Ik ben het met de afsluitende opmerking van mevrouw Varma
eens dat wij de wet inburgering nieuwkomers gewoon kunnen voortzetten. Daar
zal zeker medewerking van de VVD-fractie voor zijn.Tegen de heer Poppe wil ik zeggen dat uit de laatste rapportage die wij
over de taallessen voor oudkomers hebben gekregen, blijkt dat er een aanmerkelijke
verkorting is van de wachtlijsten. Wij krijgen bovendien nog een aparte behandeling
van het Jaaroverzicht minderheden, waarbij ook de begrotingshoofdstukken die
over minderheden gaan, betrokken worden. Dat is de gelegenheid om inhoudelijk
op dit soort zaken in te gaan.De heer Poppe (SP):Als een wachtlijst lang is en verkort wordt, blijft er toch nog een aanzienlijke
wachtlijst over. Daarover hebben wij het. Er is nog steeds een wachtlijst
en die moet opgeheven worden. De VVD wil dat ook. Het gaat hier om bestaand
beleid en niet om een nieuwe wet. Ik vind dat het bestaande beleid zo uitgevoerd
moet kunnen worden dat ook de oudkomers aan de bak komen.Minister Dijkstal:Voorzitter! Ik ben niet in staat om nu antwoord te geven op de vragen
van de heer Poppe over de giften, het Europees protocol etc. De minister van
Justitie is daar als eerste de verantwoordelijke voor. Ik kan nagaan wat het
standpunt hierover bij Justitie op dit moment is en de Kamer daarover schriftelijk
een mededeling doen. De heer Poppe kan dan vervolgens kijken of zijn motie
nog relevant is.De heer Poppe (SP):Ik kan die toezegging accepteren. Het gaat echter wel om de integriteit
van het openbaar bestuur. En daar gaat déze minister over.Minister Dijkstal:Dat is waar. Ik hoop dat samen met andere ministers verder vorm te kunnen
geven.Staatssecretaris Van de Vondervoort:Voorzitter! Er is in tweede termijn van de kant van de Kamer door een
aantal woordvoerders, mevrouw Van der Hoeven, de heer Kamp en mevrouw Scheltema,
een aantal opmerkingen gemaakt over onderdelen van de bestuurlijke organisatie.
Hierbij is grotendeels verwezen naar wat daarover in eerste termijn is gezegd
of naar moties of reacties daarop van de zijde van het kabinet bij andere
 gelegenheden. Gezien de aard van de inbreng, lijkt het mij
niet nodig om daar nu uitvoerig bij stil te staan.Ik zal proberen een aantal moties en concrete vragen nu nog te behandelen.
Ik begin met de motie op stuk nr. 16 ingediend door mevrouw Van der Hoeven
c.s. over de besluitvorming over het "project Friesland". Ik weet niet zeker
of in de motie iets anders wordt gevraagd dan wat ik eerder heb toegezegd.
Het rapport, zoals dat nu in eerste instantie door Friesland is vastgesteld,
heeft daar nog een aantal besluitvormingsrondes te gaan. Op het moment dat
wij ons een oordeel hebben kunnen vormen over het rapport, zullen wij de Kamer
informeren over onze reactie daarop. Deze reactie kan inhouden dat er op onderdelen
voorstellen tot wijziging worden gedaan. Voor een deel kan de reactie ook
inhouden dat er kennis wordt genomen van wat men daar onder eigen gezag en
verantwoordelijkheid kan doen. Als dat de bedoeling van de motie is, dan meen
ik dat ik de Kamer eerder al een toezegging heb gedaan. Er is dan wat mij
betreft ook geen enkele aanleiding om daar lang mee te wachten. Dit traject
kan worden afgerond als de stappen die daarvoor gezet moeten worden, gezet
zijn. Er ontstaat dan een zekere overbodigheid van de motie, omdat naar mijn
mening is toegezegd wat hierin wordt gevraagd.Voorzitter! Mevrouw Scheltema heeft mede namens mevrouw Van der Hoeven
een motie ingediend over de ƒ 100 per huishouden. Door het kabinet
is in het kader van het totale belastingplan een pakket maatregelen neergelegd
dat tot doel heeft om een aantal veranderingen in de inkomensverhoudingen
tot stand te brengen, met name gericht op een gunstiger uitwerking aan de
onderkant van het loon- en inkomensgebouw. Wij zijn de mogelijkheden nagegaan
om iets aan het niveau van de lokale lasten te doen, want dat betreft in het
algemeen nominale en geen inkomensgerelateerde lasten. Nominale lasten tikken
naar verhouding het zwaarst op de laagste inkomens door. Om die reden hebben
wij dat bewust in overweging willen nemen, mede naar aanleiding van de vorig
jaar verschenen nota Lokale lasten. Gebleken is dat de afgelopen jaren met
name de milieuheffingen fors zijn gestegen als gevolg van kosten van gemeenten
om aan de milieueisen te voldoen. Die kosten zijn tot nu toe altijd aan de
burgers doorberekend in het tarief van de afvalstoffenheffing. De invloed
van burgers op de omvang van de heffing is beperkt. In die context is vorig
jaar bij de bespreking van de nota Lokale lasten uitgesproken dat het goed
zou zijn als met name in het kader van de milieuheffingen een aantal maatregelen
kan worden genomen. Ik laat daarbij overigens in het midden welke maatregelen
dat moeten zijn. Genoemde maatregel is dus niet de enig denkbare, maar zij
is wel adequaat.De combinatie van stijgende lokale lasten met een nominaal effect en de
noodzaak om in het kader van het totale belastingplan in verhouding tot het
loon- en inkomensgebouw sluitende maatregelen te nemen, betekent dat er, als
de rijksoverheid iets doet in de sfeer van de lokale lasten, een behoorlijke
garantie moet zijn dat huishoudens die ƒ 100 ook krijgen. Tegelijkertijd
is het van het grootste belang dat er niet in de gemeentelijke belastingvrijheid
wordt ingegrepen. Dat is voor ons mede de belangrijkste overweging geweest
om bijvoorbeeld de OZB buiten beschouwing te laten. Dat is in hoge mate een
belasting waarin de beleidsvrijheid van gemeenten in de totale afweging van
lasten en voorzieningenniveau en alles wat daarmee annex is tot uitdrukking
komt.De beleidsvrijheid van gemeenten ten aanzien van de afvalstoffenheffing
is begrensd, omdat zij niet meer dan maximaal kostendekkend mogen heffen.
Met de aan de orde zijnde maatregel wordt de maximale kostendekking verlaagd
met ƒ 100 per huishouding. Dat tast naar mijn stellige overtuiging
de beleidsvrijheid van gemeenten niet aan, want zij houden de afwegingsruimte
om hun afvalstoffenheffing aan te passen aan kostenontwikkelingen of beleidsafwegingen
op lokaal niveau. Bovendien hebben, op enkele tientallen na, alle gemeenten
feitelijk een afvalstoffenverordening en -heffing. Er is dus geen sprake van
een grote bureaucratie, maar van een betrekkelijk eenvoudige aanpassing.Dat neemt niet weg dat ook ik in het overleg met de VNG heb aangegeven
dat, als er een andere vorm te bedenken is die voor ons voldoet aan de noodzaak
van het niet beperken van de gemeentelijke beleidsvrijheid, daarover te praten
valt. Wij zullen daarover de komende weken met de VNG nader van gedachten
wisselen. Ik weet niet of dit tot een andere conclusie leidt. Het gesprek
daarover is echter nog niet afgerond. Mochten wij gezamenlijk tot een andere
conclusie komen, dan spreekt het voor zich dat daaruit de bereidheid volgt
om aanpassingen voor te stellen op de aan de orde zijnde voorstellen. Mocht
die conclusie anders zijn, dan is het desbetreffende debat in de Kamer het
moment waarop vervolgens via amendering of anderszins het gesprek tussen kabinet
en Kamer kan worden vervolgd. Ik zeg dit om aan te geven wat wij naar de bedoeling
van de motie op dit moment al aan gesprekken voeren. Mevrouw Scheltema moet
zelf maar even beoordelen of dit voor haar aanleiding is om de motie in te
trekken of aan te houden, dan wel of zij meent dat dit voldoende tegemoetkomt
aan wat zij beoogt, namelijk het gesprek hierover nog even vervolgen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De staatssecretaris doet een interessante mededeling: zij is met de VNG
in gesprek om de alternatieven te verkennen. Zij is dus bezig met datgene
wat de motie nu vraagt. Dan lijkt het mij het meest logische dat wij de motie
aanhouden tot de uitkomst bekend is van het onderzoek dat de staatssecretaris
nu uitvoert.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Scheltema-de Nie stel ik voor, haar motie (25600-VII,
nr. 21) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Ik wil de staatssecretaris nog één ding meegeven voor het
verdere onderzoek. Ik begrijp dat zij de reinigingsheffing verdedigt, maar
daar wil ik één ander argument tegenover stellen: juist het
huidige, moderne milieubeleid vraagt dat de kosten worden gedragen door degene
die vervuilt. Dat is een principiële benadering die naar mijn mening
ook bij de milieuheffing een rol speelt. Naar de mening van mijn fractie is
het dan ook niet de meest aangewezen weg om een eventuele mindering
op heffingen toe te passen op de milieuheffing. Wij hebben hiervoor in de
motie ook andere redenen genoemd en die geef ik de staatssecretaris graag
mee.Staatssecretaris Van de Vondervoort:Het spreekt vanzelf dat ook voor het kabinet het uitgangspunt blijft dat
de kosten van milieu op de een of andere manier ook gedragen moeten worden
door degenen die deze kosten veroorzaken. Op een bepaald moment is dat ook
de consument die zijn afvalproducten ergens moet laten en aan de kosten daarvan
moet meebetalen. De vraag is natuurlijk wel of de wijze waarop wij dat op
dit moment verrekenen in voldoende mate recht doet aan de eigen beïnvloedingsmogelijkheden
die mensen hebben om die kosten werkelijk te beïnvloeden en te dragen.
In die context moet gezocht worden naar een balans van uitgangspunten en afwegingen
die op verschillende terreinen gemaakt moeten worden. Het is echter zeker
niet onze bedoeling om af te doen aan het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt.
Dat uitgangspunt kan wel op verschillende manier vorm krijgen.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik wil eerst mevrouw Scheltema een vraag stellen. Haar motie
zou pas rond Kerstmis in stemming komen omdat eerst de gehele begroting van
Binnenlandse Zaken afgehandeld moet zijn. Wil mevrouw Scheltema haar motie
daarom misschien naar voren halen? Als dat niet gebeurt, heeft die motie weinig
zin en is de zaak al geregeld.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De stemming zal inderdaad pas in december plaatsvinden. Volgens mij is
dat goed, want dan hebben wij ook de uitkomst van het onderzoek van de staatssecretaris,
waarna wij nog kunnen bezien wat wij met de motie doen. Tot die tijd ligt
de motie er gewoon en wachten wij op de uitkomst van het onderzoek.De heer Poppe (SP):Dat zou betekenen dat door het kabinet geen stappen genomen zouden kunnen
worden die de motie ongedaan maken. Dat moet dan wel helder en duidelijk zijn.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):De staatssecretaris kan veel, maar zij kan geen moties ongedaan maken.De heer Poppe (SP):Het kan straks te laat zijn, want de Kamer legt de motie pas aan het kabinet
voor als zij door de Kamer is behandeld en aangenomen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Het kabinet weet dat deze motie er ligt en dat er sprake is van een bepaald
gevoelen bij een belangrijk deel van de Kamer. De staatssecretaris heeft bovendien
gezegd dat zij mij begrijpt en dat zij verder met de VNG zal overleggen. Ik
ben benieuwd naar de uitkomst.De heer Poppe (SP):Mijn standpunt is in elk geval bekend.Nu heb ik een vraag aan de staatssecretaris. De meeste gemeenten brengen
de burgers volgens mij zo'n 85% in rekening van de werkelijke kosten van het
inzamelen en verwerken van het huishoudelijk afval. Ik heb een vraag gesteld
over de situatie in Arnhem en daar wil ik graag een reactie op hebben. In
Arnhem wordt namelijk gebruik gemaakt van wat in de krant wordt genoemd de
"Zalmsnip" in de kontzak van de gemeente; volgens de krant spreekt de VVD
van een gemene truc. Als de VVD dat zegt, moet het toch wel erg gemeen zijn.
Wat is de reactie van de staatssecretaris op gemeenten die gebruik maken van
de situatie en hun afvalstoffenheffing hoger opvoeren dan het tot nu toe gebruikte
percentage van de werkelijke kosten?Staatssecretaris Van de Vondervoort:Ik ken de situatie van de gemeente Arnhem niet precies genoeg om daar
een oordeel over te geven. Gemeenten hebben de beleidsruimte om hun afvalstoffenheffing
op te voeren tot deze 100% kostendekkend is. Als de desbetreffende wetten
hier straks worden aangenomen, moeten daar de bekende ƒ 100 van worden
afgetrokken. Die ruimte is er. Zolang de gemeenten niet in strijd handelen
met de wet, moet het de gemeenten worden toegestaan om dat te doen. Het is
overigens bekend dat zeer veel gemeenten de komende jaren nog met een behoorlijke
verhoging van afvalstoffen en rioolrechten te maken krijgen als gevolg van
eerder ingezette langetermijninvesteringen, die over meer jaren ook in de
tarieven worden verwerkt. Als wij hierover een serieus gesprek willen voeren,
moet de heer Poppe dit soort onderwerpen hier met iets meer nuancering aankaarten.De heer Poppe (SP):Ik ben zeer serieus. Ik vind dat een onterechte opmerking.De voorzitter:Ik geef het woord aan mevrouw Van der Hoeven!De heer Poppe (SP):Voorzitter! Ik wil nog een reactie geven.De voorzitter:Ik kan u het woord geven, ik kan het u ook onthouden. Ik meen dat op dit
punt het verschil van mening helder is.Mevrouw Van der Hoeven heeft het woord.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):De heer Poppe heeft inzake het aannemen van die motie wel een punt. Het
lijkt mij goed dat de staatssecretaris de Kamer op de hoogte stelt van de
uitkomst van het overleg met de VNG voordat het debat over de financiën
plaatsvindt. Volgens mij vindt dat over ongeveer drie weken plaats. Dan is
er namelijk nog wel tijd om een en ander te regelen.Staatssecretaris Van de Vondervoort:Het is de bedoeling dat deze maatregel, die in de kabinetsvoorstellen
onderdeel is van het belastingplan, bij de bespreking van het belastingplan
aan de orde komt. Dat debat vindt hier over een paar weken plaats. Met de
VNG hebben wij afgesproken dat wij ons ervoor inzetten om ons overleg af te
ronden voordat het belastingplan in de Kamer aan de orde is. Als het dus allemaal
netjes volgens de planning verloopt, wordt voldaan aan de wens van de Kamer
om te beschikken over de uitkomsten van dit overleg voordat zij moet besluiten
over het belastingplan.Mijn laatste opmerking heeft betrekking op de precarioheffing. Om misverstanden
te voorkomen, meld ik dat het kabinet niet heeft voorgesteld de precarioheffing
af te schaffen. Die suggestie bleek ook een beetje uit de vraag van de heer
Poppe. Het enige wat er ligt is het volgende. Op grond van de huidige Telecommunicatiewet
geldt voor de PTT een vrijstelling van precario op telecomkabels. Door de
liberalisering van de telecom zijn er meer telecomaanbieders
op de markt. Nu wordt de vrijstelling die gold voor de PTT-telecomkabels –
en dat is te vinden in het wetsvoorstel over de telecom dat bij de Kamer in
behandeling is – doorgetrokken naar andere aanbieders van telecom. Die
zijn nu inmiddels op de markt of kunnen binnenkort op de markt komen. Verder
geldt de graafplicht die de PTT had – waardoor de gemeenten dus kosten
besparen – ook voor andere telecomaanbieders. Er zit dus een kosten-batenbalans
in het oorspronkelijke voorstel. Dat wordt nu doorgetrokken richting PTT.
Dan is er nog een restantje kabels dat net tussen de wal en het schip valt.
Nu krijgen de gemeenten daar wel inkomsten door, maar op grond van de nieuwe
wet mag daarop geen precario meer worden geheven. Voor dat verlies aan inkomsten
worden de gemeenten in de voorstellen van het kabinet gecompenseerd. Het is
dus absoluut niet zo dat elke vorm van precarioheffing nu wordt afgeschaft.
Dat zou ook heel onverstandig zijn, want de precarioheffing – zij wordt
door ongeveer eenderde van de gemeenten geheven – wordt bijna uitsluitend
gebruikt als een regulerend mechanisme voor de openbare ruimte. Het gaat vaak
om terrassen, reclame-uitingen enzovoort. Daarvoor is het een behulpzaam middel.
Dat laten wij ook ongemoeid. Ik geef deze informatie maar even, omdat ik de
indruk heb dat er echt misverstand is over de afschaffing van precario. Dat
verhaal wordt verder doorgetrokken dan noodzakelijk is.De heer Poppe (SP):Ik kan mij voorstellen dat er een vrijstelling was voor de PTT, want dat
was een nutsbedrijf. Dat zou financieel vestzak-broekzakpolitiek zijn. Maar
nu de zaak geprivatiseerd is en er zelfs winst wordt gemaakt, zou het toch
heel gek zijn als dat bedrijf, met nieuwe concurrenten op de markt, gratis
van de grond van de gemeenten gebruik kan maken, terwijl elke winkelier voor
een uitstallinkje precario moet betalen? Dat zou niet terecht zijn. Wij zullen
het er bij de Telecommunicatiewet over hebben, maar vindt de staatssecretaris
het niet onlogisch om de vrijstelling van precariorechten door te schuiven,
nu de zaak geprivatiseerd is?Staatssecretaris Van de Vondervoort:Voorzitter! Wij hebben in het kabinet natuurlijk de vraag onder ogen gezien
wat het meest wijze besluit hierover zou zijn. De mogelijkheid is onder ogen
gezien om de nu bestaande vrijstelling voor de PTT door te trekken naar de
andere telecomaanbieders. Dat je de onderlinge concurrentiepositie moet gelijkschakelen,
lijkt ons niet te bediscussiëren. Wij hebben onder ogen gezien of dat
alternatief ook zou kunnen. Zo'n alternatief kan natuurlijk, maar wij hebben
dit afgewogen in het licht van de situatie bij de telecom, de geschiedenis
en de toekomst van de sector. Het besluit dat uiteindelijk door het kabinet
aan de Kamer is voorgelegd, leek ons het beste besluit. Ik denk het bij de
Telecommunicatiewet mogelijk is om dat debat hier volop aan te gaan. Mocht
de Kamer hierover een ander oordeel hebben dan het kabinet, dan vindt het
gesprek tussen kabinet en Kamer plaats zoals het altijd plaatsvindt wanneer
wij hier wetten behandelen.Staatssecretaris Kohnstamm:Voorzitter! Door mevrouw Van der Hoeven, de heer Kamp en mevrouw Scheltema
zijn een paar opmerkingen gemaakt over het stedenbeleid, maar daar vloeiden
geen directe vragen uit voort. Gegeven de situatie van vandaag geloof ik dat
ik ook maar niet polemiserend op die opmerkingen inga. Wij zien elkaar ongetwijfeld
terug bij de evaluatie van het stedenbeleid.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Wij zijn gekomen aan het einde van de behandeling van de begroting van
Binnenlandse Zaken. De stemmingen zullen volgende week dinsdag plaatsvinden.De heer De Cloe (PvdA):Er zijn een aantal onderdelen van de begroting van Binnenlandse Zaken,
zoals politie en minderhedenbeleid, die nog afzonderlijk worden besproken.De voorzitter:Dan zal er worden gestemd op een nader te bepalen datum.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-973-987.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl