Behandeling van:  - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot het onderzoek naar en het winnen van delfstoffen en met betrekking tot met de mijnbouw verwante activiteiten (Mijnbouwwet) (26219);  - de motie-Van Walsem over secundair gebruik van mergelgrotten (26219, nr. 55)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 4090-4108

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 60, pagina 4090-4108

26-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26219Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over moties, ingediend in het debat over HBO-fraude, te weten: - de motie-Hamer c.s. over een onderzoek door de Rekenkamer (28248, nr. 7); - de motie-Van Bommel over het instellen van een parlementair onderzoek (28248, nr. 8); - de motie-Rabbae over compensatie voor een te lage bijdrage (28248, nr. 9); - en nog een andere motie (28248, nr. 10)Pagina 4079-4079
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van een aantal bepalingen van de Flora- en faunawet in verband met een verbod op de drijfjacht (28020),over: - de motie-Van Gent over het stimuleren van alternatieven voor afschot van wilde zwijnen en andere grote hoefdieren (28020, nr. 12); - de motie-Passtoors/Schreijer-Pierik over inwerkingtreding van de Flora- en faunawet (28020, nr. 13)Pagina 4078-4078
Vragen van het lid Van der Steenhoven aan de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat en de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, over het bericht "Staatssecretaris liet slib dumpen" (mondelinge vragenuur)Pagina 4062-4065
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 26 maart 2002)Pagina 4108-4110
Stemmingover een motie, ingediend tijdens het debat over de Europese top in Barcelona, te weten: de motie-Van Middelkoop c.s. over een aantekening door Nederland (21501-20, nr. 190)Pagina 4077-4077
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over de vossenjacht, te weten: - de motie-Schreijer-Pierik c.s. over toepassing van artikel 67 van de Flora- en faunawet (28000 XIV, nr. 73); - de motie-Poppe over de kraam- en zoogperiode van de vos (28000 XIV, nr. 74)Pagina 4078-4079
Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot het onderzoek naar en het winnen van delfstoffen en met betrekking tot met de mijnbouw verwante activiteiten (Mijnbouwwet) (26219); - de motie-Van Walsem over secundair gebruik van mergelgrotten (26219, nr. 55)Pagina 4090-4108
Presentie en opening (dinsdag 26 maart 2002)Pagina 4059-4059
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 26 maart 2002)Pagina 4070-4074
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met de invoering van eigenrisicodragen door de werkgever (Wet eigenrisicodragen Ziektewet) (27873)Pagina 4077-4077
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (voorlopige maatregel) (27669),over: - de motie-Weekers over optreden tegen schadelijke kwakzalvers (27669, nr. 8); - de motie-Rouvoet over deskundigen met een sociale of sociaal-agogische opleiding (27669, nr. 9); - en nog twee andere moties (27669, nrs. 10 en 11)Pagina 4077-4078
Vragen van het lid Noorman-den Uyl aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de uitlatingen van de heer Joustra (UWV) over het innen door de belastingdienst van sociale premies (mondelinge vragenuur)Pagina 4069-4070
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan, te weten: - de motie-Van Gijzel over de verbinding tussen de A6 en de A9 (27455, nr. 11); - de motie-Van Gijzel over het kindlint (27455, nr. 13); - de motie-Van Gijzel over mobiliteitscentra (27455, nr. 15); - en nog 26 andere moties (27455, nrs. 16 t/m 19, 21, 22, 29, 31 t/m 35, 41 t/m 45, 49 t/m 57)Pagina 4079-4081
Eindstemming over het wetsvoorstel Regels betreffende zelfstandige bestuursorganen (Kaderwet zelfstandige bestuursorganen) (27426)Pagina 4074-4074
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Ambtenarenwet in verband met integriteit (27602),over: - de motie-Scheltema-de Nie c.s. over het zich wenden tot een onafhankelijke externe instantie (27602, nr. 11)Pagina 4082-4082
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 6 februari 2002 over de evaluatie van de AccountantswetPagina 4087-4090
Behandeling van de brief van het Presidium ten geleide van de raming van de kosten van de parlementaire enquête bouwnijverheid (28244, nr. 2)Pagina 4082-4082
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over het patiënten/consumentenbeleid, te weten: - de motie-Spoelman/Weekers over een medische ombudsman (27807, nr. 4); - de motie-Weekers c.s. over een no fault-systeem (27807, nr. 8); - de motie-Rouvoet c.s. over concrete, toetsbare beleidsdoelstellingen (27807, nr. 10); - en nog drie andere moties (27807, nrs. 11, 12 en 13)Pagina 4081-4082
Vragen van het lid Verburg aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het automatiseringssysteem voor de Centra voor Werk en Inkomen (CWI) (mondelinge vragenuur)Pagina 4059-4062
Vragen van het lid Kant aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en aan de minister Van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over de antwoorden op schriftelijke vragen inzake de Poolse verpleegkundigen (mondelinge vragenuur)Pagina 4066-4069
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels voor het heffen van mobiliteitstarieven ter zake van het rijden op de weg met een motorrijtuig en de ondersteuning van regionale mobiliteitsfondsen (Wet bereikbaarheid en mobiliteit) (27552),over: - de motie-Giskes over het wetsvoorstel kilometerheffing (27552, nr. 31); - en nog vier andere moties (27552, nrs. 33, 34, 36 en 37)Pagina 4074-4077
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 maart 2002 over postvestigingen en postagentschappenPagina 4083-4087

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 105 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Regels
met betrekking tot het onderzoek naar en het winnen van delfstoffen en met
betrekking tot met de mijnbouw verwante activiteiten (Mijnbouwwet) (26219),- van:- de motie-Van
Walsem over secundair gebruik van mergelgrotten (26219, nr.
55).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Voorzitter. De fractie van de PvdA heeft er veel waardering voor dat de
minister van Economische Zaken de uitdaging is aangegaan om een nieuwe mijnbouwwet
te maken; de oude wet stamt immers uit 1818. Mijn fractie is evenwel niet
geheel gerust op de goede afloop en hetzelfde geldt voor de minister, hoor
ik haar fluisteren. Daarvoor dient deze discussie. Wij zijn dus niet gerust
op de goede afloop, ondanks het feit dat er tijdens de uitgebreide schriftelijke
voorbereiding verbeteringen zijn aangebracht door de regering, zoals de verbetering
van de bescherming van burgers die schade ondervinden door mijnbouwactiviteiten
en de wettelijke inbedding van het winningsplan. Hiermee en met het aardgasactiviteitenplan
is de overheid in staat, beter te sturen wanneer en waar in Nederland gas
kan worden gewonnen en in welke hoeveelheid. Kort gezegd, het gaat om een
planmatig beheer van de delfstoffen, in dit geval de aardgasreserves. Tevens
is het goed dat het maatschappelijk achterhaalde systeem van eeuwigdurende
concessies niet meer in de wet is opgenomen.Dat mijn fractie en andere fracties nog niet zo tevreden zijn, bleek wel
tijdens het uitgebreide wetgevingsoverleg van 17 december 2001. Er werden
nogal wat amendementen ingediend en weer ingetrokken. De meeste amendementen
acht mijn fractie nog steeds noodzakelijk, omdat het voorliggend wetsvoorstel
onvoldoende tegemoetkomt aan de criteria waaraan wij het hebben getoetst.
Ik heb het dan over de volgende criteria: vereenvoudiging, kwaliteitsverbetering
en transparantie; democratische inbedding; bescherming van natuur- en milieuwaarden;
zorgvuldig beheer van bodemschatten; belang van een goed mijnbouwklimaat en
afdoende bescherming van burgers die schade ondervinden van delfstoffenwinning.Het lijkt mij verstandig, na deze korte algemene beschouwing over te gaan tot een nadere beschouwing van de door mijn fractie ingediende
amendementen. In mijn betoog houd ik de volgorde aan van de artikelen. Dat
is saai en technisch, maar wel overzichtelijk. Slechts hier en daar zal ik
wat onderwerpen gezamenlijk behandelen.Ik begin met artikel 3 over het eigendom van delfstoffen. In het wetsvoorstel
wordt beoogd, het eigendom van delfstoffen op het land bij de Staat te laten
berusten, zoals reeds het geval is bij delfstoffen op het continentaal plat.
Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat delfstoffen aan de gehele maatschappij
ten goede moeten komen. Het eigendom gaat door het winnen ervan over op de
vergunninghouder. Op welk moment gaat het eigendom over van de Staat naar
bijvoorbeeld de gaswinner? Is dat vanaf het moment dat de daadwerkelijke winning
begint of is dat vanaf het moment dat de winningvergunning wordt afgegeven?
Dat laatste lijkt mij niet wenselijk, omdat het instrument "winningvergunning"
dan gelijk zou staan aan een concessie, een instrument dat juist wordt afgeschaft.Het amendement op stuk nr. 19 betreft artikel 7 over het sluiten van gebieden
en artikel 119 over een wettelijke verankering van de doorwerking van de PKB-Waddenzee.
De minister acht dit amendement overbodig en ontraadt derhalve de aanneming
ervan. Zij stelt dat gebieden voor geen enkele sector helemaal gesloten moeten
zijn en dat dit niet gebruikelijk zou moeten zijn. Sluiting van gebieden –
aldus de minister – is een zaak van milieu- en natuurbescherming en
ruimtelijke ordening en deze zaken zijn in andere wetten geregeld. De Mijnbouwwet
moet geen sectorwet zijn en de Natuurbeschermingswet en de Vogel- en Habitatrichtlijnen
bevatten het juiste afwegingskader en zijn meer dan afdoende. Ik kan deze
benadering evenwel niet geheel onderschrijven. Ik constateer dat artikel 7
en artikel 119 in het eerste concept van de Mijnbouwwet wel waren opgenomen
en dat zij pas later, via een nota van wijziging, zijn geschrapt. Met betrekking
tot artikel 7 kan worden gesteld dat in het onderhavige amendement slechts
een AMvB noodzakelijk is, terwijl in het oorspronkelijke wetsvoorstel voor
iedere sluiting een wetswijziging noodzakelijk was. De minister hecht volgens
mij te veel waarde aan het argument van wetsesthetiek. Het gaat dan om de
verhouding tussen sectorwetgeving en facetwetgeving in relatie tot inhoudelijke
argumenten. In de Mijnbouwwet zou slechts datgene terechtkomen wat niet al
in andere wetten is geregeld. Dat is geen afspraak met de Kamer. Ons belangrijkste
inhoudelijke argument is dat door het opnieuw invoeren van artikel 7 meer
rechtszekerheid ontstaat over het wel of niet uitvoeren van mijnbouwactiviteiten
in bepaalde gebieden. Dat kan jarenlange politieke discussie over de toekomst
van een bepaald gebied wellicht voorkomen. Misschien wordt ook voorkomen dat
mijnbouw- dan wel ondergrondseopslagbedrijven vergunningen voor activiteiten
aanvragen in gebieden waar uiteindelijk die activiteiten toch niet zullen
plaatsvinden. Zo wordt voorkomen dat veel tijd en energie wordt verspild aan
bijvoorbeeld vergunninghouders of dat extra druk komt te liggen op het bevoegd
gezag om de vergunning toch maar wel af te geven. Als om politieke redenen
de betreffende activiteiten niet wenselijk worden geacht, kan het in bepaalde
gevallen beter zijn om die activiteiten geheel uit te sluiten en zo rechtszekerheid
voor alle betrokken partijen te creëren.Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 19 dat de doorwerking van de
PKB Waddenzee regelt, deelt de PvdA-fractie de visie van de minister dat artikel
119 overbodig wordt met het aannemen van een nieuwe PKB Waddenzee. Ik heb
het amendement op stuk nr. 19 aangepast, maar ik heb gemerkt dat dit niet
juist is verwerkt in het aangepaste amendement op stuk nr. 60. Er zal dus
nog een nadere aanpassing volgen. Ik krijg hierop graag een reactie van de
minister.Ik kom bij de artikelen 10 en 22. Dit betreft onder andere het thema stroomlijning
van de vergunningverlening in relatie tot milieu en natuur, als intrekkings-
en weigeringsgrond. Ter voorkoming van onnodige onzekerheden over vergunningverlening
en ellenlange procedures hebben wij bij de schriftelijke voorbereiding suggesties
gedaan. Een voorbeeld daarvan is om het verstrekken van vergunningen, zoals
exploratievergunningen, exploitatievergunningen, mijnbouwvergunningen en milieuvergunningen,
meer gelijktijdig te laten plaatsvinden. Tijdens het wetsoverleg heeft de
minister laten blijken dat zij daar weinig in ziet omdat het niet mogelijk
zou zijn. Een milieuvergunning is immers lokatiegebonden terwijl een winningsvergunning
voor een heel concessiegebied geldt. Beide vergunningen hebben dus niet hetzelfde
aangrijpingspunt, wat ik zelf ook wel zie. Wij vragen ons nog steeds af of
een soort MER of een natuurbeschermingstoets vooraf een goede aanpak zou zijn,
waarmee vergunningprocedures versneld zouden kunnen worden. Dit alles zeg
ik tegen de achtergrond van de opstelling van de minister in het inmiddels
verschenen energierapport. Daarin bepleit de minister een meer gecoördineerde
aanpak van de vergunningen. Wij bevinden ons dus in goed gezelschap. Ik krijg
graag een reactie van de minister in het licht van haar eigen voorstellen.
In artikel 10 wordt maatschappelijke verantwoordelijkheidszin als weigeringsgrond
voor een vergunning geregeld. Hierover is een amendement ingediend op stuk
nr. 20. Gelet op reactie van de minister tijdens het wetgevingsoverleg, ga
ik ervan uit dat dit amendement geen problemen zal opleveren.Met het amendement op stuk nr. 21 wordt beoogd een nieuw artikel 11a op
te nemen over een afwegingskader van de Habitatrichtlijn. Het betreft hier
een voorstel voor toevoeging van de habitattoets, totdat de nieuwe natuurbeschermingswet
in werking treedt. Met de minister is de PvdA-fractie inmiddels van mening
dat dit amendement geen extra waarde aan dit wetsvoorstel toevoegt. Het wetsvoorstel
met betrekking tot implementatie van de Habitatrichtlijn is inmiddels naar
de Kamer gezonden. Hiervan zal uiteindelijk een eerbiedigende werking uitgaan.
Hoewel wij ontevreden zijn over de wijze waarop de regering deze Europese
regelgeving in de nieuwe natuurbeschermingswet wil regelen, is het toch volstrekt
duidelijk dat er over het afwegingskader als zodanig en de toepassing daarvan
geen verschillen van inzicht bestaan tussen de regering en de PvdA-fractie.
Bovendien hebben ook de recente uitspraken van de Raad van State over nieuwe
mijnbouwactiviteiten in het Waddengebied duidelijk gemaakt dat ook dit hoogste
rechtscollege het afwegings-kader van de Habitatrichtlijn zorgvuldig
toepast, hoewel de Nederlandse regering het implementatietraject nog niet
klaar heeft. Dit biedt echter wel voldoende vertrouwen. In dat licht trek
ik het amendement in.De voorzitter:Het amendement-Witteveen-Hevinga (stuk nr. 21) is ingetrokken.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Artikel 34c gaat over de ontginningsplicht voor concrete gasvelden. Hierover
is een amendement ingediend op stuk nr. 22. De minister vindt dit amendement
overbodig. De ontginningsplicht zou volgens haar al in dit artikel staan:
"het is eigenlijk al een onderdeel van het winningsplan". Over het belang
van winningsplicht als zodanig is er dus geen verschil van mening. Het gaat
er alleen om of de minister voldoende instrumenten heeft om de wet te handhaven
op basis van het winningsplan. De vergunninghouder is verplicht, conform het
winningsplan te winnen.De fractie van de PvdA vindt dat hier een nadere invulling noodzakelijk
is. De vergunninghouder zou met bestuurlijke en strafrechtelijke middelen
gedwongen kunnen worden tot ontginning. Eventueel kan het winningsplan worden
afgekeurd en kan de winningsvergunning worden ingetrokken, zo staat in het
wetsvoorstel. De minister heeft weliswaar instemmingsrecht maar bestuursrechtelijke
en strafrechtelijke middelen werken mijns inziens alleen wanneer wordt afgeweken
van eerder met de minister gemaakte afspraken. Is een winningsplan eenmaal
goedgekeurd, dan kan de minister niet zomaar meer extra winning afdwingen.
Instemmingsrecht heeft toch een andere werking dan een actief aanwijzingsrecht,
zoals bedoeld in amendement nr. 22. In de praktijk zou de minister instemming
moeten weigeren met het ingediende winningsplan, waarop vervolgens de vergunninghouder
opnieuw een plan moet indienen waarin de winning van het onrendabele veld
wordt aangekondigd, maar wat als dat niet gebeurt? Dan zal een eindeloos getouwtrek
het gevolg zijn.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik geloof dat bij mij het muntje begint te vallen, zodat ik begrijp waarom
u dit wilt. Bent u van mening dat men, ook als het voor een mijnbouwbedrijf
onrendabel is, gedwongen moet kunnen worden om te winnen?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik geloof niet dat je het zo zwart-wit kunt zeggen. Het is eerder een
kwestie van afwegingen. Als voorbeeld noem ik de kwestie Schoonebeek. De NAM
zei: voor ons is het niet meer rendabel. Niettemin waren er kleinere maatschappijen
die de olie er wel uit wilden halen. Voor hen was het wél rendabel.
Ik heb het over dergelijke situaties. Natuurlijk is het afhankelijk van de
gasprijs en andere factoren, maar het gaat erom dat wij ervoor zorgen dat
gasvelden die eenmaal open zijn gegaan, ook goed leeg worden gemaakt.Minister Jorritsma-Lebbink:Maar dat probleem lost u niet op met een winningsplicht.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Als u een ander voorstel heeft, hoor ik het graag.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik dacht dat dit element al in mijn voorstellen zat... Er is niet langer
sprake van een eeuwigdurende, automatische vergunning.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Neen, maar waar het gaat om verschillende velden binnen het winningsgebied,
is nadere specificatie nodig zodat duidelijk wordt wat er per veld gaat gebeuren,
binnen het kader van het winningsplan. Nogmaals, ik hoor graag uw reactie.
Mocht blijken dat ik dit niet goed heb en dat het allemaal keurig in orde
is, dan is dat amendement misschien overbodig.Voorzitter Ik richt mij vervolgens op kwesties betreffende metingen inzake
bodembewegingen, de artikelen 36 en 136 en de amendementen nrs. 23 en 30.
Deze amendementen handelen over de termijnen waarover na de beëindiging
van de winning nog metingen dienen plaats te vinden en de verjaringstermijn
voor de aansprakelijkheid van de mijnbouwexploitant. Het ligt in de rede dat
deze twee termijnen op elkaar aansluiten, zoals ook de regering aangeeft.
De minister gaat ervan uit dat een periode van vijf jaar na beëindiging
van de activiteiten voldoende is, maar daarvan zijn wij niet overtuigd. In
navolging van de noordelijke provincies geeft de PvdA de voorkeur aan een
termijn van 30 jaar wat betreft het verrichten van metingen. Wij begrijpen
wel dat die termijn een behoorlijke rompslomp met zich brengt, maar de winning
van olie en gas is toch over het algemeen een tamelijk lucratieve bezigheid.
Het moet voor de maatschappijen dus te doen zijn om dit op te brengen.Wij zijn ons ervan bewust dat in beginsel de normale verjaringstermijn
van 20 jaar, vermeld in artikel 3:303 BW, van toepassing is. Als toch een
langere verjaringstermijn nodig is, dan kan een beroep worden gedaan op redelijkheid
en billijkheid, zoals bedoeld in artikel 6:2 BW, zo stelde de minister tijdens
het wetgevingsoverleg van 17 december. Hierover is ook door de Raad van State
een uitspraak gedaan.Ook in het rapport van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland van september
1999 over schade als gevolg van bodembewegingen wordt aandacht besteed aan
de termijn voor metingen en aansprakelijkheid. Ik citeer daaruit het volgende:
"Als laatste punt noemen wij de termijn van vijf jaar waarna trillingen zich
niet meer zouden voordoen waarvoor zekerheidsstelling kan worden voorgeschreven.
Deze termijn is naar onze overtuiging te kort. Lang, mogelijk tientallen jaren
na het beëindigen van winningsactiviteiten zijn, zo wordt ook door de
NAM gesteld, nog trillingen mogelijk. Hoewel verlenging van deze termijn mogelijk
is, lijkt het ons duidelijker als de beperking geheel wordt weggelaten.".
Ook de jurist van de NAM beweert: "Zekerheid over toekomstige trillingen kunnen
wij niet verschaffen, hoe graag wij dat ook zouden willen.". Graag een reactie
van de minister hierop.Op artikel 44 is een amendement op stuk nr. 33 ingediend waarin een voorhangprocedure
voor het Mijnbouwbesluit wordt voorgesteld. De minister heeft dat amendement
in beginsel ontraden. Zij acht een voorhangprocedure niet nodig. Die procedure
zou te zwaar zijn, omdat het slechts technische regels betreft. Aanvaarding
van het amendement zou ertoe leiden dat bij ieder wijzigingsbesluit een voorhangprocedure
moet worden gevolgd. Dat zou vertragend werken. Op zichzelf heeft de minister
daar gelijk in, maar de Kamer maakt natuurlijk haar eigen afweging
van voor- en nadelen. De PvdA-fractie is het niet met de minister eens dat
deze AMvB een puur technisch karakter heeft. Het gaat onder andere om regels
voor het opsporen, winnen en opslaan van delfstoffen, om het instellen van
verkenningsonderzoeken, om regels ten aanzien van boorgaten en pijpleidingen,
om regels ten aanzien van het planmatig beheer van delfstoffen, om de veiligheid,
om de bescherming van het milieu en om de beperking van de schade ten gevolge
van de beweging van de aardbodem. Kan de minister tegen die achtergrond nog
eens haar bezwaren uiteenzetten? Vooralsnog houden wij vast aan de voorhangprocedure.Dan kom ik tot artikel 46 betreffende de kalksteengroeven. Op dat artikel
is een amendement onder nr. 24 ingediend. Het gaat hierbij om ander gebruik
van de mergelgroeven en om veiligheidsgaranties in dat verband. De minister
heeft de motie uitgevoerd die D66 tijdens het wetgevingsoverleg heeft ingediend,
maar desondanks blijven de gemeenten Maastricht, Margraten, Meerssen en Valkenburg
aan de Geul hechten aan de handhaving van de bestaande situatie waarin het
Staatstoezicht op de mijnen verantwoordelijk blijft voor het toezicht op de
mergelgroeven. Ook de VNG onderstreept dit in haar brief van 15 februari jl..
De argumentatie van de minister, waarin zij spreekt van integraler veiligheidsbeleid,
overtuigt ons niet. Wij vinden het te risicovol om het toezicht op basis van
vrijwilligheid aan de gemeenten over te laten. Graag de reactie van de minister
hierop. Ik wijs er nog op dat de heer Atsma over dit onderwerp een amendement
op stuk nr. 40 heeft ingediend.Artikel 49 behandelt de invoering van een oppervlakterecht voor opsporingsvergunningen
op land. Hierop is onder nr. 25 een amendement ingediend. In dit amendement
wordt voorgesteld het oppervlakterecht ook in te voeren voor opsporingsvergunningen
op het land, net zoals dit nu ook het geval is voor opsporingsvergunningen
op zee en voor winningsvergunningen op land en op zee. De minister heeft weliswaar
geen principieel bezwaar tegen het amendement, maar vindt het toch nodig om
het te ontraden. Het betekent een verzwaring van de financiële last voor
de mijnbouwbedrijven. Wij denken dat dit wel meevalt. Bovendien is financiële
belasting ook de bedoeling van het oppervlakterecht bij een opsporingsvergunning.
De vergunninghouder wordt daarmee aangespoord zijn vergunning sneller te benutten.
Wellicht wil de minister haar licht daarover laten schijnen.Dan nog iets over amendement nr. 29 betreffende het mijnbouwactiviteitenplan.
Inmiddels heb ik de naam veranderd in aardgasactiviteitenplan. Zoals bekend,
hechten wij zeer aan transparante aansturingsmechanismen voor een zorgvuldig
beheer van de bodemschatten. Dan gaat het om democratische controle op de
stand van zaken in het beheer van bodemschatten, de voorgenomen activiteiten
per winningsgebied en per gasveld of nog te exploreren en te exploiteren gasvelden,
uit te geven winningsvergunningen, de omvang van de reserves en de stand van
zaken van de reserves. Wij vinden het plezierig dat de minister het amendement
overneemt. Ik heb haar advies opgevolgd om het uit de Gaswet te halen en het
op te laten nemen in de Mijnbouwwet. Tegelijkertijd bemerkten wij dat het
wenselijk is om inzicht te hebben in de in- en uitvoer van aardgas. Een daartoe
strekkend artikel heb ik in het gewijzigd amendement opgenomen. Dit leidt
weer tot een wijziging van de Gaswet. Wellicht wil de minister hierop reageren.Dan hebben wij op stuk nr. 32 een amendement ingediend op artikel 142;
dat gaat over de overdracht van bevoegdheden. Wij zijn met de regering in
discussie over fundamentele wijzigingen in de Wet milieubeheer en daarom willen
wij nu geen ingrijpende tussentijdse veranderingen in taken en bevoegdheden
tussen de bestuurslagen, ook al omdat wij de visie van de regering op de aan
te brengen wijzigingen niet delen. Dit geldt ook voor de bevoegdheid tot het
verlenen van een milieuvergunning voor ondergrondse opslag. Onze fractie wil
deze bevoegdheid bij de provincies laten en daartoe hebben wij dit amendement
ingediend. De minister ontraadt aanneming van dit amendement, omdat het haaks
zou staan op het kabinetsbeleid naar aanleiding van het rapport van de commissie-Epema.
Deze hield zich echter bezig met het transport en de verwerking van afval,
niet met de opslag ervan. De provincies zijn al lang bij deze problematiek
betrokken en zij moeten toch in staat worden geacht, het milieubelang af te
wegen tegen het mijnbouwbelang. Ze zijn ook op dit moment het bevoegde gezag
en het is onze fractie niet duidelijk genoeg geworden waarom dit veranderd
zou moeten worden, dus graag nog een reactie van de minister hierop.De rechtsbescherming van de burger is een belangrijk aspect. De waarde
van de nieuwe Mijnbouwwet is voor onze fractie vooral het verbeteren van de
rechtsbescherming van de burger die schade van mijnbouwactiviteiten ondervindt.
Dit is een reeds jarenlang slepende kwestie. Mijn voorganger Kees Zijlstra
bepleitte reeds in de jaren tachtig van de vorige eeuw het invoeren van omkering
van de bewijslast hierbij. De heer Tommel deed dit, toen hij nog lid van de
provinciale staten van Drenthe was, al in de jaren zeventig van de vorige
eeuw.Minister Jorritsma-Lebbink:Die heeft inmiddels zijn mening gewijzigd...Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik heb daarover niet met hem gesproken, maar ik vind het jammer; laat
dat duidelijk zijn.Voorzitter. Wij vinden dat er voor een stevige rechtsbescherming voor
de burger in deze nieuwe Mijnbouwwet nu eindelijk spijkers met koppen geslagen
moeten worden. Gelukkig deelt de minister deze visie en heeft zij het initiatief
genomen om de commissie-Tommel in te stellen. Dat is inderdaad een niet te
onderschatten stap, maar het kan en moet nog beter, zeker gelet op de mening
van de mensen die het aangaat. Deze commissie krijgt immers als taak, gedupeerden
adviezen te geven over het causale verband tussen mijnbouwactiviteiten en
mogelijk daardoor opgetreden zaakschade, zoals in artikel 98 is vastgelegd.
De commissie adviseert ook over de hoogte van het schadebedrag. En er wordt
in de regeling van uitgegaan dat de mijnbouwbedrijven bereid zullen zijn,
de adviezen van deze commissie te volgen. Bij de schriftelijke voorbereiding
zijn er nog verbeteringen aangebracht. Wij vonden het van groot belang dat
helder werd dat de burger naar de ombudsman kan stappen als hij niet tevreden is over de manier waarop de procedures gevolgd zijn. Het
is goed dat de minister op dit punt op het juiste moment een goed signaal
heeft gegeven.Maar ik zei het al, wij zijn nog niet tevreden en dit geldt ook voor burgers
die op dit moment problemen hebben. Wij hebben het meegemaakt in Zuidoost-Drenthe
en in de omgeving van Grouw, nu is het weer aan de orde in Noordwest-Friesland
in verband met nieuwe plannen voor zoutwinning. Laat ik ter illustratie toch
iets zeggen over de terechte onrust in dit gebied. De feiten die ik ontleen
aan de diverse stukken die de vaste commissie van inwoners van dit gebied
gekregen hebben, zijn de volgende. In 1994 kreeg de voorloper van Frisia Zout
BV, Frima BV, een concessie om gedurende 15 jaar in totaal 18 miljoen ton
steenzout te winnen, waarbij na een periode van 60 jaar een maximale bodemdaling
van 35 cm zou worden bereikt. In november 1995 ging de zoutwinning van start
en reeds in de loop van 1998 waren er aanwijzingen dat de bodem sneller daalde
dan men had gedacht. Op grond van nader onderzoek werd in april 2000 de verwachting
uitgesproken dat de maximaal toegestane bodemdaling van 35 cm al in 2005 zou
worden bereikt. Volgens de woordvoerders van EZ betekent dit in de praktijk
dat de ontginning moet worden stopgezet bij een daling van 29 centimeter,
omdat moet worden uitgegaan van een nawerking van 6 centimeter.De bodemdaling bij de huidige concessie lijkt nog ernstiger dan gedacht.
De nieuwste cijfers lijken volgens bewoners te wijzen op een bodemdaling van
35 tot 40 centimeter, terwijl de toegestane maximale daling 35 centimeter
zou zijn. De bewoners maken zich dan ook terecht zorgen over de directe gevolgen
van de bodemdaling zelf voor de huizen, landerijen, weg- en waterwegen, de
zeedijk, de waterhuishouding, de monumenten, de natuur enzovoort. Zij maken
zich echter ook zorgen over de onvoorspelbaarheid van de bodemdaling, over
de gevolgen op langere termijn en de mogelijke termijn van de nieuwe concessie,
over de dubbele effecten van bodemdaling en gaswinning tezamen en over het
tekortschieten van regelingen voor schadevergoedingen. Het lijkt mij goed
dat de minister nu nog eens uiteenzet wat de stand van zaken is. Wanneer komt
het tussentijdse rapport van Frisia Zout? Wat zal de verdere procedure zijn?
En vooral: waarom moet de winningsvergunning een looptijd van 60 jaar hebben?
Zou het niet veel beter zijn om die termijn op bijvoorbeeld tien jaar te houden?
Waarom moet alles bepaald worden door de ontginningsvergunning? Indien een
bedrijf het allemaal niet goed doet, kan na die tien jaar de winningsvergunning
aan een ander bedrijf worden verstrekt. Dat bevordert de concurrentie wel
enigszins, wat deze minister wel moet aanspreken. Overigens is het een goede
zaak dat het ontginningsplan ter advisering aan de commissie-Tommel wordt
voorgelegd. Dat heeft de minister althans geantwoord op schriftelijke vragen
van mij.De PvdA-fractie vindt het volstrekt terecht dat ook deze mensen wederom
pleiten voor het omkeren van de bewijslast inzake de schadevergoeding. Daarom
hebben wij het amendement op stuk nr. 31 voorgesteld. De minister vindt de
omkering van de bewijslast een fundamenteel punt. Ik vind het slechts een
sluitstuk van de rechtsbescherming van de burger. Die krijgt als het ware
een handreiking als hij genoodzaakt is of vindt dat hij genoodzaakt is om
naar de rechter te stappen, bijvoorbeeld omdat de commissie-Tommel er niet
uitkomt door de ingewikkeldheid van causaliteitsvraagstukken. Het gaat hierbij
voor ons om een vrij hard punt, maar dat geldt ook voor de minister.Ik zet de visie van de PvdA-fractie nog eens kort uiteen. Zij gaat ervan
uit dat de burger en de mijnbouwmaatschappij zich in een volstrekt ongelijkwaardige
positie bevinden inzake de bewijsvoering over schade door mijnbouwactiviteiten.
Alle relevante informatie bevindt zich immers bij de mijnbouwbedrijven zelf,
die bovendien veel kapitaalkrachtiger zijn en veel meer juridische expertise
in huis hebben. De burger heeft geen toegang tot de kennis over de ondergrond,
omdat die zich binnen het bedrijfsgeheim van de mijnbouwondernemer bevindt.
Ik vraag mij overigens af waar dat is vastgelegd. In al die jaren dat ik ermee
bezig ben, ben ik daar tegenop gelopen. Kan de minister daarover iets zeggen?
Wij gaan er daarom dus van uit dat de bewijslast omgekeerd moet worden.De minister noemt in de schriftelijke voorbereiding, waaronder ook de
brief van 1 maart jl. over dit onderwerp, en tijdens het wetgevingsoverleg
een aantal argumenten: de omkering van de bewijslast past niet in ons rechtssysteem,
zij komt ook niet voor in het buitenland en zij kan leiden tot onterecht claimgedrag
van burgers. De minister heeft dus drie argumenten gegeven waarom het niet
moet gebeuren en wij delen die argumenten niet.Het argument dat de omkering van de bewijslast niet past in ons rechtssysteem,
klopt volgens mij niet. Wij hoeven er maar diverse artikelen in de wetenschappelijke
juridische pers op na te lezen, bijvoorbeeld het artikel "De omkeringsregel(s)"
in het juristenvakblad Ars Aequi van december 2001 of het Tijdschrift voor
vergoeding personenschade of het meest recente artikel van prof. Van Dunné,
eveneens in Ars Aequi. Wij kunnen dan vaststellen dat het wel degelijk gangbaar
is in het Nederlandse rechtssysteem. In het Tijdschrift voor vergoeding personenschade,
nr. 4, 2001, staat bijvoorbeeld letterlijk in een artikel van prof. Akkermans
dat volgens recente rechtspraak van de Hoge Raad aan de omkeringsregel een
algemene betekenis toekomt. Het is alom bekend dat professor Van Dunné
van de Erasmusuniversiteit zich met name verdiept heeft in de noodzaak tot
het toepassen van de omkeringsregel bij schade wegens mijnbouwactiviteiten.
Dat iedereen even gelukkig is met deze rechtsspraak van het hoogste orgaan
in Nederland doet eigenlijk niets af aan het feit dat de Hoge Raad een algemene
betekenis toekent aan de omkeringsregel. Dat biedt meer dan voldoende houvast
voor ons standpunt om de omkeringsregel opnieuw in te voeren bij mijnschade.De heer Van Walsem (D66):In ons rechtssysteem is de omkering van de bewijslast een uitzondering
op de hoofdregel. Het is niet zo dat het niet eerder is voorgekomen. Er zijn
gevallen bekend waarbij omkering van de bewijslast wordt toegepast. De hoofdregel
is dat het niet zo is. Het gaat materieel om het doel dat je de consument
beschermt. Nu heeft de consument de gelegenheid gekregen om
bij de TCBB zijn klacht in te dienen die deze onpartijdig en deskundig onderzoekt.
Er komt straks nog een amendement van u, mevrouw Witteveen, dat ik heb medeondertekend.
om een voorschot te kunnen geven aan de gedupeerden. Ik denk dat wij alle
schadelijke gevolgen voor de consument hebben weggenomen en dat ons rechtssysteem
gehandhaafd kan blijven.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik deel niet uw visie dat het een uitzondering zou zijn in ons rechtssysteem.
De Hoge Raad zegt wel degelijk uitgesproken dat aan de omkeringsregeling een
algemene betekenis toegekend moet worden. Ik ben maar een leek maar dat is
de afgelopen jaren wel de ontwikkeling in het aansprakelijkheidsrecht. Er
wordt behoorlijk over gedebatteerd omdat het natuurlijk geen zwart-witverhaal
is. Het is niet de consument aan de ene kant en de veroorzaker aan de andere
kant. Je kunt ook spreken over herverdeling van omkeringsrecht. Dat er sprake
is van een verschuiving ten gunste van de consument en ten ongunste van de
veroorzaker kan wel degelijk worden bewezen op grond van de jurisprudentie.Dan is het argument is dat de omkeringsregeling ook niet in het buitenland
voorkomt. Ondanks het feit dat rechtsstelsels in het buitenland niet primair
leidend zijn voor het standpunt van de PvdA, stel ik wel vast dat ook dat
argument op zijn minst voor heel veel discussie vatbaar is en wat Engeland
betreft, is dat onjuist. Ook daarop wordt uitvoerig ingegaan in de brief die
professor Van Dunné aan de minister heeft geschreven en waarop de minister
geantwoord heeft. Zij zijn het duidelijk niet met elkaar eens. Wij kunnen
echter wel vaststellen dat in die landen sprake is van andere bewijslastenverdeling
en dat het niet eenzijdig bij de consument wordt neergelegd.Een ander argument is dat omkering van de bewijslast kan leiden tot onterecht
claimgedrag van burgers. Over dit laatste argument kun je inderdaad twisten.
Maar waarom zou de burger een ingewikkeld proces gaan voeren dat bovendien
lang kan duren? De minister trekt de integriteit van de burger eigenlijk op
voorhand al een beetje in twijfel ten gunste van de grote bedrijven waar die
burger tegenop moet boksen. Het moet toch mogelijk zijn om daarvoor waarborgen
te creëren? Niet iedere scheur in een huis zal zomaar tot een schadeclaim
leiden. Bovendien beschikt de burger als hij slim is over het advies van de
commissie-Tommel.Minister Jorritsma-Lebbink:U wilt toch geen twee systemen naast elkaar laten bestaan, mevrouw Witteveen?
Of de TCBB adviseert of je doet omkering van de bewijslast. Het kan niet zo
zijn dat de mijnbouwmaatschappij iets moet bewijzen en dat er een commissie
is die de burger een advies gaat geven. Waartoe moet dat advies dan dienen?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Daar verschillen wij inderdaad van mening over. De minister zegt dat het
elkaar uitsluit, maar ik zie het als aanvullend.Minister Jorritsma-Lebbink:Wilt u dan dat de mijnbouwmaatschappij geadviseerd wordt door de TCBB?
Degene die moet bewijzen, heeft een advies nodig.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Volgens mij kan ook de mijnbouwmaatschappij advies inwinnen bij de commissie-Tommel.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat zeg ik niet. Als u vindt dat de TCBB ook bij omgekeerde bewijslast
moet blijven bestaan, dan kan zij maar één partij adviseren,
namelijk de mijnbouwmaatschappij, want die moet bewijzen dat er schade veroorzaakt
is.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):De burger is vrij om naar de commissie-Tommel te stappen.Minister Jorritsma-Lebbink:Niet bij omkering van de bewijslast, want dan is er geen commissie-Tommel
voor de burger, maar een commissie-Tommel voor de mijnbouwmaatschappij. Ik
zou het krankzinnig vinden om de commissie bij omkering van de bewijslast
te laten voortbestaan.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik ben het daar niet mee eens.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik geloof echt dat de redenering van de minister hout snijdt. Zou de commissie
niet de functie kunnen krijgen van afvangen, zeven van oneigenlijke claims
van burgers ten behoeve van de concessiehouder?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dat kan altijd het resultaat zijn van het werk van de commissie-Tommel.
Er kan zich echter een situatie voordoen waarin de complexiteit waarmee de
commissie-Tommel geconfronteerd wordt, dermate groot is dat de burger de vrijheid
neemt om toch naar de rechter te stappen. In dat geval moet sprake zijn van
een omkering van de bewijslast.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Wat voor baat zou een burger bij een bezoek aan de commissie-Tommel kunnen
hebben indien de rechtsgang door de omkering van de bewijslast verzekerd is?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Die rechtsgang is in die zin verzekerd, dat hij een handreiking, een rugzakje,
krijgt als hij naar de rechter stapt. Als hij eerder bij de commissie-Tommel
is geweest, kan hij dat materiaal meenemen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Als er omkering van de bewijslast is, kan dat alleen maar in zijn nadeel
werken. Als de commissie blijft bestaan, zal zij er vooral of slechts zijn
ter bescherming van de concessiehouder tegen mensen die een oneigenlijke claim
leggen.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dat kan altijd. Als de burger zelf naar de rechter stapt, begrijp ik niet
wat ertegen is om de resultaten van de commissie-Tommel mee te nemen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik begon echt een beetje sympathie te krijgen voor de gedachte van omkering
van de bewijslast, maar wanneer wij geen zekerheid hebben over de resterende
functie van de commissie, ontstaat er bij mij weer aarzeling.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Het moet gezien worden als een sluitstuk. Als burger zou ik gewoon naar
de commissie-Tommel stappen. Het is echter mogelijk dat bij een ingewikkelde
kwestie de commissie over onvoldoende informatie beschikt.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Dit is echt onzin. Een omkering van de bewijslast als sluitstuk? Het is
het begin. Mevrouw Witteveen maakt haar voorstel nu alleen maar kwetsbaarder.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik constateer dat wij hierover van mening verschillen. Ik kan de heer
Van Dijke blijkbaar niet overtuigen. Wij zullen de minister ook nog horen,
maar dat zal eerder de andere kant uitgaan.Er is dus sprake van een fundamenteel ongelijkwaardige positie van partijen.
Nogmaals, de burger beschikt niet over de algemene mijnbouwtechnische en juridische
expertise die de mijnbouwmaatschappijen wel hebben. Dat betreft ook specifieke
informatie over de ondergrond, die van commercieelstrategische waarde en dus
geheim is.Ik sta kort stil bij het amendement van de heer Atsma op stuk nr. 37.
Het voorstel is erop gericht de positie van de gedupeerde burger te versterken.
Als ik het goed begrijp, bepleit de heer Atsma een vervangende aansprakelijkheid
voor de Staat. De Staat zou schuldig zijn aan de eventuele schade, omdat de
mijnbouwmaatschappij wel rechtmatig zou hebben gehandeld. Immers, deze houdt
zich aan de voorwaarden voor bodembewegingen, zoals geformuleerd in het ontginningsplan.
Wij zijn daar niet voor. Want ook al handelt die mijnbouwmaatschappij rechtmatig,
dat ontslaat haar nog niet van het vergoeden van de veroorzaakte schade. Wij
vinden dat de mijnbouwmaatschappij op die manier door de Staat ten onrechte
uit de wind wordt gehouden. In het voorstel van de heer Atsma moet de overheid
met overheidsmiddelen, dus belastinggeld, de schade uitbetalen. Ook voor de
overheid zal dan nog wel van groot belang zijn of de schade daadwerkelijk
is veroorzaakt door mijnbouwactiviteiten. Eerst als dat bewezen is, zal de
gedupeerde geld krijgen. Als het anders is, hoor ik dat graag. Ik kan mij
niet voorstellen dat ook in dat geval de procedure zullen worden bekort, wat
ik overigens op zichzelf een heel sympathieke gedachte vind.De heer Atsma (CDA):Het is uiteraard de bedoeling dat de procedure korter wordt. De claim
moet daar worden neergelegd waar deze in onze beleving thuishoort. Begrijp
ik u goed dat, wanneer wij vervolgens aan het amendement koppelen dat de overheid
het bedrag aansluitend van de mijnbouwmaatschappij zal kunnen claimen, u het
daarmee eens kunt zijn?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Dat komt al een stuk dichter in de buurt van wat ikzelf inmiddels, samen
met D66, had bedacht. Ik vind het inderdaad heel principieel dat de mijnbouwmaatschappijen
zelf die schade financieren.De heer Atsma (CDA):In het notaoverleg heb ik aangegeven dat, als je het hebt over het bedrag
dat de overheid via de mijnbouw binnenkrijgt, je toch al snel spreekt over
6 mld tot 8 mld euro. Tegen die achtergrond is de schade die wordt verhaald
door gedupeerde burgers, natuurlijk een klein bedrag. Daarom vraag ik mij
af of het niet redelijk is om een deel van dat bedrag te reserveren om de
mensen te helpen. Daar gaat het in de kern namelijk om.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Die 6 mld tot 8 mld euro zijn natuurlijk niet uit de lucht komen vallen.
Dat heeft te maken met de manier, waarop wij onze bodemschatten afstaan aan
een mijnbouwmaatschappij. Ik zou dat dus niet willen verbinden met het hele
schadeverhaal, ook al is het een relatief gezien klein bedrag. Ik vind het
principieel heel eigenaardig dat, ook al handelt een schade veroorzakende
mijnbouwmaatschappij volstrekt rechtmatig, deze wordt vrijgesteld van financiering
van die schade. Daarom ben ik inderdaad gekomen tot een ander voorstel.Het is voorstelbaar dat mijnbouwondernemingen verplicht worden tot het
instellen van een collectief bedrijvenfonds. Burgers die schade ondervinden,
kunnen binnen bepaalde voorwaarden een voorschot uit dat fonds krijgen voor
de vergoeding van eventueel geleden schade. Een definitieve afrekening vindt
plaats op basis van het advies van de Technische commissie bodembewegingen
(TCBB) en/of op basis van een uitspraak van de rechter. Dat voorziet ook in
situaties waarin bedrijven failliet worden verklaard en de burgers het nakijken
hebben. Het voordeel is dat bedrijven zelf, in plaats van de overheid, schades
financieren, maar dat tegelijkertijd de burger niet jarenlang hoeft te wachten
op het vergoeden van eventueel geleden schades. Ik heb begrepen dat het amendement
dat ik samen met de heer Van Walsem heb opgesteld, inmiddels is uitgedeeld.Ik heb op stuk nr. 24 een amendement ingediend over artikel 98. De minister
ontraadt de Kamer aanneming van dat amendement, omdat door dat amendement
voor alle winningsplannen advies zou moeten worden aangevraagd, ook als het
zeker is dat geen schade kan ontstaan, bijvoorbeeld buiten de driemijlszone.
Dat leidt ook weer tot onnodige bureaucratie. Ik ben bereid dat amendement
aan te passen, zodat een verplicht advies van de TCBB alleen van toepassing
is op het territoir. Zou de minister daarmee kunnen leven? Overigens heeft
ook de heer Atsma een dergelijk amendement ingediend, en wel op stuk nr. 38.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzover ik kan nagaan, bent u niet op alle amendementen ingegaan die
u heeft ingediend. Klopt dat, en wat doet u met de overige amendementen?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik heb een aantal amendementen technisch gewijzigd, wat tijdens het wetgevingsoverleg
al aan de orde is geweest. Verder heb ik alles, dacht ik, wel genoemd.De voorzitter:Daar komen wij op dit moment niet verder mee. Het lijkt mij dat u dat
samen nog maar even moet nakijken.De heer Atsma (CDA):Voorzitter. De Mijnbouwwet is een kwestie van lange adem. Wij hebben daar
in december al uitvoerig over gesproken en kunnen vandaag wellicht nog een
aantal punten op de I zetten, alvorens wij tot een afronding komen. Ik zal
trouwens niet meer op alle door de CDA-fractie ingediende amendementen ingaan.
Ik stel alleen die amendementen aan de orde die nog specifiek genoemd moeten
worden. Onder minister Wijers is al een begin gemaakt met deze Mijnbouwwet. Het
lijkt er nu op dat de Mijnbouwwet voor het scheiden van de politieke markt
voor dit kabinet de eindstreep in de Tweede Kamer zal halen. Daarom is dit
het moment om er even bij stil te staan – collega Witteveen zei dat
ook al – dat dit een heel bijzondere wet is. Dat is niet in de laatste
plaats het geval, omdat dit een van de laatste wetten, zo niet de laatste
wet uit de Napoleontische tijd is. Je zou dus kunnen zeggen dat het een wet
met enige cultuurhistorische waarde is. Ik heb in het overleg al aangegeven
dat wij dit als een soort postuum eerbetoon aan alles wat die tijd aan goede
zaken heeft opgeleverd, bij de staatssecretaris voor cultuur onder de aandacht
zouden moeten brengen. Het is namelijk nogal wat dat je de laatste Franse
wet naar de prullenbak verwijst.Wij zijn de minister erkentelijk voor een aantal van de toezeggingen die
zij in het notaoverleg in december heeft gedaan. Ik doel bijvoorbeeld op de
volstrekt heldere taal die zij heeft gesproken over de ondergrondse opslag
van kernafval. Daar was geen letter Frans of Spaans bij. Wij delen haar opvatting
hierover. Er is dus geen reden om hier later nog op terug te komen. Collega
Witteveen heeft een aantal zaken genoemd – ik ga die niet herhalen –
die het belangrijk maken dat deze Mijnbouwwet inderdaad effectief wordt. Naar
aanleiding van het overleg in december hebben wij een aantal amendementen
ingediend. Een aantal daarvan hebben wij weer ingetrokken dan wel gewijzigd.
Verder hebben wij vandaag een nieuw amendement op artikel 24 ingediend. Ik
ga ervan uit dat de minister dit inmiddels heeft ontvangen. Mede naar aanleiding
van het advies van de minister in december hebben wij het amendement op stuk
nr. 36 aangepast in de gesuggereerde zin.Over een ander belangrijk punt maak ik enkele aanvullende opmerkingen,
al sluiten die misschien wel aan bij hetgeen collega Witteveen zojuist heeft
gezegd over het voortdurende streven van de Kamer om de rechtspositie van
de gedupeerde burger te versterken. Je kunt niet anders dan concluderen dat
er in het voorliggende wetsvoorstel van wordt uitgegaan dat bewoners van een
gebied mijnbouwactiviteiten moeten gedogen. Deze gedoogplicht wordt gerechtvaardigd
door te verwijzen naar verschillende waarborgen in de wet, zoals de algemene
zorgplicht voor de mijnbouwondernemingen, het door de minister goed te keuren
winningsplan, de rol van de Technische commissie bodembeweging et cetera.
Ook na het notaoverleg in december is de CDA-fractie er nog niet helemaal
van overtuigd dat het voorgestelde systeem van waarborgen voor de eigenaar
goed zal uitwerken in de praktijk. Wij vinden dat optimaal gewaarborgd moet
worden dat eventuele schade als gevolg van mijnbouwactiviteiten door de gedupeerde
verhaald kan worden. Dat is onze inzet geweest, toen wij het afgelopen jaar
pleitten voor een ander systeem. Daarbij hebben wij niet in de eerste plaats
gedacht aan een omkering van de bewijslast. Neen, wij hebben voor een volstrekt
ander systeem gepleit. Overigens moet wel gezegd worden dat de instelling
van de TCBB, de commissie-Tommel, ook in onze ogen een heel belangrijke stap
vooruit is. Wij hechten eraan, te benadrukken dat de commissie-Tommel volstrekt
onafhankelijk te werk moet kunnen gaan en ook altijd een bindend advies moet
kunnen geven. De rol van deze commissie moet optimaal benut worden.In een interruptiedebatje met collega Witteveen heb ik al aangegeven dat
wij vinden dat er veel juridische haken en ogen zitten aan de omkering van
de bewijslast. Er is geen enkele garantie dat de procedures korter zijn. Ook
bij omkering van de bewijslast heb je te maken met ondernemers die over veel
kennis en knowhow beschikken en daarmee een grote voorsprong hebben op anderen.
Als een mijnbouwonderneming in een beroepszaak het gelijk aan haar zijde krijgt,
trekt de gedupeerde altijd aan het kortste eind. Wij geven de voorkeur aan
een andere oplossing. Bij schade moet eerst nagegaan worden wie de vergunning
heeft verleend en dat is in alle gevallen de overheid. Als de mijnbouwmaatschappij
zich strikt houdt aan de voorwaarden uit de vergunning is het dan redelijk
om haar aansprakelijk te stellen voor eventuele schade? Het ligt dan meer
in de rede om naar de overheid te wijzen. Zij is vergunningverlener. Daartoe
heeft zij de zaak opgemeten en doorgerekend. De burger moet mijnbouwactiviteiten
gedogen en in dat kader kan hij een beroep op de overheid doen. De overheid
verdient overigens zeer fors op de mijnbouwactiviteiten. Daar is op zichzelf
niks mis mee, maar dat wordt gemakshalve wel eens vergeten. Wij vinden dat
een fractie van dit bedrag gereserveerd moet worden om eventuele schade te
kunnen vergoeden. Op dit punt hebben wij inmiddels een amendement ingediend,
zoals mevrouw Witteveen al aankondigde.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):U bent van mening dat, wanneer een mijnbouwmaatschappij rechtmatig handelt,
dit haar ontslaat van de plicht om de veroorzaakte schade te vergoeden. Moet
deze regel algemeen toegepast worden? Ik zie het als een vrijbrief voor het
veroorzaken van schade.De heer Atsma (CDA):Deze discussie hebben wij een paar maanden geleden al gevoerd. Er wordt
in alle gevallen betaald als er schade ontstaat. De overheid krijgt forse
bedragen voor de mijnbouwactiviteiten. Vindt u het een optie dat de overheid
de claim van een gedupeerde doorschuift naar het betrokken bedrijf? De burger
kan ook in dat geval bij de overheid terecht voor een snelle afhandeling van
de schade.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):U doet alsof het zielig is dat de mijnbouwmaatschappijen zoveel aan de
Staat moeten afdragen, maar daartoe is op goede gronden besloten. Het is niet
terecht om daar iets van af te knabbelen voor het vergoeden van schade.De voorzitter:Dit is geen interruptie. U geeft uw eigen mening en dat hoort thuis in
uw eigen termijn.De heer Atsma (CDA):Wij hebben hier in het interruptiedebatje al voldoende over gezegd.In Nederland is de bodembeweging over het algemeen het gevolg van gas-,
olie- of zoutwinning. Zeer recent is in het noordwesten van Friesland commotie
ontstaan. Wij hebben een gesprek gehad met mensen die wonen in een gebied
waar zout wordt gewonnen en die menen daarvan schade te ondervinden. Ook daarbij
deed zich de vraag voor waar men terecht kan als men aantoonbare
schade heeft ten gevolge van mijnbouwactiviteiten.Weten wij bij het afgeven van vergunningen voor zoutwinning wel voldoende
van de gevolgen van dat soort winningsactiviteiten? In Noordwest-Friesland
is sprake van een geduchte bodemdaling die zich veel sneller voltrekt dan
was voorspeld. Had de overheid dat niet beter kunnen berekenen? Had zij dat
niet kunnen weten? Wat kunnen wij op dit punt in de toekomst nog verwachten?
Er is een nieuwe concessieaanvraag ingediend die op korte termijn beoordeeld
moet worden. Is er voldoende bekend over de omvang en de snelheid van de bodemdaling
door zoutwinning en worden er voldoende garanties geboden voor de negatieve
gevolgen?Ik heb begrepen dat de motie ingediend bij de PKB-Waddenzee inmiddels
is gewijzigd, maar de tekst van de gewijzigde motie ken ik nog niet. Ik had
de minister willen vragen wat de consequenties zijn van de oorspronkelijk
door mevrouw Witteveen ingediende motie bij de PKB-Waddenzee voor dit type
mijnbouwactiviteit. Zou de minister toch even willen ingaan op de gevolgen
voor andere mijnbouwactiviteiten op de vaste wal? Het kan van belang zijn
voor de verdere besluitvorming.De voorzitter:Op zichzelf heb ik daar niets op tegen, maar morgenmiddag is er een heropening
over de PKB-Waddenzee. Dit punt kan daarbij aan de orde worden gesteld. Die
heropening vindt plaats voor het antwoord van de minister op de Mijnbouwwet.
Het lijkt mij verstandig dat u dit punt daarbij aan de orde stelt.De heer Atsma (CDA):Ik weet niet of het bij de heropening over het kleineveldenbeleid gaat.
Mij lijkt van niet. Ik ga echter niet over de agenda. De motie zou van invloed
kunnen zijn op het kleineveldenbeleid, daarom vraag ik de minister daarop
te reageren. Ik zal morgen het andere debat uiteraard volgen.De adviesrol van de provincies en de gemeenten bij winningsactiviteiten
is in de Mijnbouwwet tot een minimum beperkt. Omdat ook andere maatschappelijke
belangen een rol kunnen spelen, vraag ik mij af of die adviesrol niet toch
in de Mijnbouwwet kan worden opgenomen.De CDA-fractie is blij dat de minister de regeling voor het winningsplan
in de Mijnbouwwet opneemt. Het winningsplan is een belangrijk onderdeel van
het gehele systeem van regulering van de mijnbouwactiviteiten. Dat rechtvaardigt
opname ervan in de wet. Uit de wettelijke regeling blijkt overigens dat een
winningsplan per delfstoffenvoorkomen wordt ingediend. De beslissing om een
winningsplan voor een bepaald voorkomen in te dienen, is overgelaten aan een
houder van een winningsvergunning. Dit laat de mogelijkheid open dat de houder
van een winningsvergunning besluit, geen winningsplan in te dienen voor een
of meer voorkomens, bijvoorbeeld omdat de winning financieel niet rendabel
is.Wij vragen ons af hoe deze keuze zich verhoudt tot de politieke keuze
dat in de ondergrond aanwezige delfstoffen zoveel mogelijk moeten worden ontgonnen.
Waarom is niet gekozen voor het systeem waarbij de vergunninghouder wordt
verplicht in principe delfstoffen te ontginnen in een gebied waarvoor een
winningsvergunning is verleend? Deze verplichting hoeft niet te gelden als
een winning van een voorkomen economisch niet rendabel is. Ik meen dat daar
zo-even een interruptiedebatje tussen de minister en mevrouw Witteveen over
ging.Minister Jorritsma-Lebbink:Wie beoordeelt dat in uw ogen?De heer Atsma (CDA):Degene die het voorkomen moet winnen en aangeeft dat het economisch niet
rendabel is, kan dat duidelijk maken aan de minister die de vergunning heeft
verleend. Het mijnbouwklimaat zou aantrekkelijker kunnen worden als de mogelijkheid
bestaat om die vergunning in te leveren bij de minister in combinatie met
een systeem van flexibele mijnbouwheffingen. Kan de minister de vergunning
terugnemen of is het op een of andere manier mogelijk om die vergunning in
te leveren bij de minister? De minister heeft mij gevraagd wie dat beoordeelt.
Ik denk dat het in samenspraak zou kunnen gebeuren tussen het ministerie en
de betreffende mijnbouwmaatschappij.Minister Jorritsma-Lebbink:Wat maakt het mijnbouwklimaat aantrekkelijker? Er is geen absolute winningsplicht
opgenomen. Men moet zich alleen houden aan het ingediende winningsplan.De heer Atsma (CDA):Men is gehouden aan het winningsplan, ook als het absoluut niet rendabel
is. Daardoor kun je mensen de deur uit jagen, want dan beginnen ze er al niet
aan.Minister Jorritsma-Lebbink:Er is blijkbaar een misverstand ontstaan. Ik zal het dadelijk graag uitleggen.De heer Atsma (CDA):Het gaat erom dat de intentie duidelijk is. Op dit punt hebben wij ook
een amendement ingediend.De Zuid-Limburgse gemeenten, ons allen zeer dierbaar, hebben andermaal
aandacht gevraagd voor de problematiek van de ondergrondse winning van mergel
en het gebruik van groeven na de winning. Het toezicht op de veiligheid in
de groeven is nog steeds een taak van het Staatstoezicht op de mijnen. Wij
hebben daar recentelijk nog uitvoerig over van gedachten gewisseld. Wij zijn
blij dat de minister heeft gedaan wat de Kamer heeft gevraagd. Zij is gaan
praten met de Zuid-Limburgse bestuurders over dit specifieke probleem. Wij
vinden het jammer dat men kennelijk niet tot een adequate oplossing van de
problematiek is gekomen. De groeven behoren tot het culturele erfgoed van
Nederland. Wij hebben in een eerder stadium al aangegeven dat er een adequaat
toezicht moet zijn. Het Staatstoezicht op de mijnen kan dat toezicht volgens
ons ook op een adequate manier regelen. De gemeenten hebben al aangegeven
dat zij daar voor 100% mee uit de voeten kunnen. Wij doen dan ook een dringend
beroep op de minister om het regime dat tot nu toe van toepassing was te continueren.
Wij hebben in december op dat punt een amendement op stuk nr. 35 ingediend
en wij zijn niet voornemens om dat amendement in te trekken. Wij vinden dat
wij zaken als veiligheid en bescherming niet aan de gemeenten kunnen overlaten,
omdat daar slechts een beperkte kennis op het gebied van de geologie aanwezig
is.De heer Blaauw (VVD):Voorzitter. Op 17 december heeft een wetgevingsoverleg over de Mijnbouwwet
plaatsgevonden. In dat wetgevingsoverleg heb ik alle vragen en opmerkingen
naar voren gebracht die nog leefden bij de VVD-fractie, te weten over optimale
ontginning van delfstoffen, flexibel mijnbouwklimaat, voortzetting van het
kleineveldenbeleid, aanscherping van de winningsplicht, schade door bodemdaling
en de positie van het parlement bij de regelgeving. Voor het wetgevingsoverleg
zijn er in totaal 27 amendementen ingediend en daar is tijdens het debat nog
een motie bijgekomen. Door het debat dat wij hebben gevoerd tijdens het wetgevingsoverleg
is duidelijkheid geschapen over zaken die ondanks de diepgaande schriftelijke
voorbereiding niet zo helder waren of die zelfs tot een verschillende uitleg
leidden. De minister heeft daar het hare aan bijgedragen, soms door een forse
inzet van ontraden, maar uiteindelijk zijn wij op zeer veel punten toch een
eind verder gekomen.Ik zal niet het hele wetgevingsoverleg herhalen, maar ik zal mij tot een
paar punten beperken. Allereerst deel ik mee dat ik al mijn amendementen intrek.
Dat scheelt weer wat. Ik moet de vreugde helaas meteen weer dempen, want ik
heb een aantal nieuwe amendementen ingediend, zoals blijkt uit de rondgedeelde
stukken. Daarnaast heb ik een geheel nieuw amendement ingediend, want bij
het doorwerken van de materie stuitte ik op een kleinigheid die naar mijn
mening zou kunnen worden vervangen.Ik wil mij zoveel mogelijk concentreren op het kleine veldenbeleid. Over
het amendement op stuk nr. 49 is nogal wat commotie ontstaan. Ik kreeg de
indruk dat dit amendement, ondanks het feit dat de tekst uitermate scherp
is, toch op verschillende manieren kan worden geïnterpreteerd. Om dat
te voorkomen, dien ik in de volgende termijn een motie in, waarin de inhoud
van het voormalige amendement op stuk nr. 49 wordt verwoord. Ik heb begrepen
dat het niet gebruikelijk is, dit in deze termijn te doen. In de motie komt
tot uitdrukking hoe naar de mening van de VVD-fractie moet worden omgegaan
met het kleine veldenbeleid.Het amendement op stuk nr. 51 is vervangen door het amendement op stuk
nr. 65. De minister had niet heel veel moeite met het oorspronkelijke amendement,
maar verzocht mij toch om de tekst iets anders te formuleren. Ik heb de tekst
wat aangepast en ik hoop dat wij elkaar nu kunnen vinden.Ook tegenover het amendement op stuk nr. 53, inzake het begrip "mijnbouwwerk",
stond de minister niet geheel negatief. Zij gaf evenwel wat technische aanwijzigen
om het amendement te verbeteren. Ik heb die aanwijzigen opgevolgd en het resultaat
is het amendement op stuk nr. 66.Een belangrijk punt betreft de schadevergoeding. Laat ik allereerst stellen
dat ik de argumentatie inzake de omkering van de bewijslast niet volg. De
VVD-fractie ziet niets in het invoeren van een omkering van de bewijslast
bij deze problematiek, omdat het eigenlijk weinig verschil maakt. Het is allemaal
even moeizaam. Daarom komt de minister alle lof toe voor de totstandkoming
van de TCBB. Dit biedt een antwoord op zeer veel problemen en vragen ten aanzien
van de rechtsbescherming van de burger. Het loopt allemaal nog niet zo soepel,
maar dat kan niet anders. Dat bleek onder meer bij bezoeken aan de zoutwinning
in Friesland. De laatste berichtgeving is evenwel dat het wat gemakkelijker
gaat. Als men zich nu meldt bij de TCBB, komt men niet direct in ambtelijke
procedures terecht, maar krijgt men respons. Die vooruitgang is dus geboekt.Er blijft evenwel toch ruimte over. Ik heb het over de ruimte die ontstaat
wanneer de TCBB erkent dat de schade is veroorzaakt door de mijnbouwonderneming,
maar de mijnbouwonderneming failliet is, in surceance van betaling verkeert
of anderszins niet meer bestaat. In feite zou de schadebetaling dan niet kunnen
worden uitgevoerd. Het amendement dekt dat gat en is in feite een laatste
redmiddel voor degene die schade heeft geleden maar dat niet vergoed krijgt.
Door middel van dit amendement kan een beroep worden gedaan op de overheid.
Daartoe kan een systeem worden gekozen dat in fondsvorming voorziet en dat
fonds kan in eerste instantie door de sector worden gevuld. Wellicht kom ik
hiermee de heer Atsma tegemoet. Ik hoop met dit amendement de twee ideeën
samen te voegen en het gat te dichten. De burger moet volledige tegemoetkoming
kunnen krijgen als hij schade ondervindt die duidelijk aanwijsbaar is. Door
wie of wat dat wordt gedaan, is dan verder afgedekt in de wetgeving, met de
TCCB en met dit amendement.De heer Atsma (CDA):De heer Blaauw spreekt over een laatste vangnet bij een faillissement.
Daarbij kan ik mij veel voorstellen. Ik neem echter aan dat dit niet geldt
bij overnames, als er andere rechtspersonen aansprakelijk kunnen worden gesteld.De heer Blaauw (VVD):Nee, natuurlijk niet. Het gaat duidelijk om gevallen waarin er geen aansprakelijke
rechtspersoon meer is. Dit zal wellicht niet vaak voorkomen, omdat in deze
sector failliete bedrijven meestal worden overgenomen door een ander bedrijf.
Dat bleek in de praktijk bijvoorbeeld toen Frima werd opgevolgd door Frisia.Ik heb een klein amendement ingediend op stuk nr. 68. Dit is vrij technisch.
Het gaat om het schrappen van artikel 87, omdat dit al wordt geregeld in artikel
662 van het Burgerlijk Wetboek. Het is dan ook overbodig.Ik wil nog wat dieper ingaan op een aantal punten. Collega Atsma sprak
al over mogelijke amendementen bij de PKB Waddenzee. Van de voorzitter heb
ik begrepen dat wij beginnen met de heropening van de PKB Waddenzee. Daarna
zal de minister pas het antwoord geven in eerste termijn op wat naar voren
is gebracht door de Kamer. Ik neem aan dat dit debat dan kan worden meegenomen
en dat wij het resultaat daarvan laten uitstralen op hoe wij aankijken tegen
de Mijnbouwwet. Ik ben het eens met collega Atsma dat als dat debat en de
amendementen een bepaalde wending krijgen, dit een grote invloed kan hebben
op onder andere het kleineveldenbeleid. Ik heb al aangegeven dat de VVD-fractie
het kleineveldenbeleid cruciaal vindt voor deze Mijnbouwwet. Het is in de
wereld een uniek systeem, waarmee op optimale wijze zoveel mogelijk gebruik
wordt gemaakt van wat dit land in de bodem heeft zitten aan aardgas en olie.
Het is dus heel belangrijk, maar daar komen wij morgen op terug.De heer Van Walsem (D66):Kan de heer Blaauw zich een situatie voorstellen waarin de afweging tussen
de natuur en het kleineveldenbeleid, ten gunste van de natuur doorslaat?De heer Blaauw (VVD):Deze zaken hoeven niet met elkaar in conflict te komen. Als wij een kleineveldenbeleid
uitvoeren waarbij de natuur geen schade ondervindt, is er geen probleem.De heer Van Walsem (D66):Dan is er inderdaad geen probleem; zo kunnen wij het allemaal. Kan de
heer Blaauw zich echter voorstellen dat de natuur wel eens voorrang kan krijgen
boven het uitwinnen van een klein veld?De heer Blaauw (VVD):Dat zou kunnen als aantoonbaar is dat de natuur schade lijdt. Wij discussiëren
hier juist steeds over die aantoonbaarheid. Ten aanzien van de bodemdaling
in de Waddenzee zijn de meetresultaten bij Ameland een goed voorbeeld. Sommigen
verheffen natuuraspecten tot heilige koeien. Daarbij wil ik niets afdoen aan
het feit dat de Waddenzee een uniek natuurgebied is, dat een functie heeft
in het hele ecologische systeem voor fauna en flora.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Waarom denkt de heer Blaauw dat het kleineveldenbeleid zou worden ondermijnd
met het aannemen van het amendement op stuk nr. 25? Dit komt een beetje uit
de lucht vallen.De heer Blaauw (VVD):Mevrouw Witteveen daagt mij nu uit om toch in te gaan op haar amendement
dat zij in eerste instantie had ingediend, maar dat vervangen schijnt te zijn
door een ander amendement. De minister heeft een brief gestuurd naar aanleiding
van het eerste amendement. Daarover hebben wij morgen een debat. Op basis
van het eerste amendement kan er in ieder geval geen kleineveldenbeleid worden
uitgevoerd, omdat zelfs het Slochterenveld zich onder de Waddenzee uitstrekt.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Zelfs daarover zou ik een discussie willen voeren met de heer Blaauw.
Wij zullen morgen echter afwachten, als hij dat tenminste ook doet.De heer Blaauw (VVD):Ik heb al gezegd dat ik morgen afwacht. Mevrouw Witteveen vraagt mij juist
om antwoord te geven op vragen die ik had willen opzouten tot morgen. Wij
zien elkaar in de tweede ronde, na de PKB Waddenzee.De heer Van Walsem (D66):Laat de heer Blaauw nu geen olie op het vuur gooien.De heer Blaauw (VVD):Ik kom terug op Frima en Frisia. Wij hebben allemaal gesproken met mensen
in die regio. Wij zijn er geweest en hebben dingen moeten constateren die
toch wel wat merkwaardig waren. Ik doel op de traagheid van lokale overheden
om hun burgers te steunen; dat viel mij op. Een gemeentebestuur constateert
dat de straten scheuren vertonen, maar vraag je wat daaraan is gedaan, dan
blijkt dat er niets is gebeurd. Ik laat dat nu maar liggen; die gemeenten
moeten dat maar met hun burgers uitzoeken. Een feit is dat uit zaken die naar
voren zijn gekomen, blijkt dat het allemaal wat anders is gelopen dan bij
het toekennen van de concessie werd ingeschat. Het is allemaal harder gegaan.In eerste instantie bestond er onduidelijkheid over de schadevergoeding,
maar inmiddels heb ik een protocol, gedeponeerd bij de rechtbank te Harlingen,
ontvangen waaruit blijkt dat Frisia Zout zich vastlegt met betrekking tot
het uitkeringen van schadevergoedingen onder bepaalde voorwaarden. Wellicht
kan de minister hierop commentaar geven. Voorziet dit in een behoorlijke dekking
voor alle schadegevallen? Wordt hiermee geopereerd in lijn met datgene wat
de TCBB zeer waarschijnlijk bij het inbrengen van schadezaken door gedupeerden
zal concluderen? Deze vragen zijn voor ons van belang omdat wij de indruk
kregen dat men bij Frisia alleen handelde via de lijn van schadevergoeding
via de waterschappen. Ik stel vast dat er twee groeperingen zijn die schade
ondervinden van de zoutwinning, namelijk de waterschappen met hun brede verantwoordelijkheden,
en de individuele burger die een en ander niet kan verhalen via de lijn van
de waterschappen.De heer Atsma (CDA):Ik kan nog wel wat andere groepen bedenken die óók schade
ondervinden, maar ik richt mij nu op uw opmerking dat de gemeenten kennelijk
iets vinden. Bent u met mij van mening dat juist vanwege het grote maatschappelijke
belang moet worden overwogen om gemeenten en in elk geval de provincies bij
dergelijke aanvragen een adviesrol te blijven geven?De heer Blaauw (VVD):Neen, dat zie ik helemaal niet in. Ik denk dat de centrale overheid, zeker
waar het gaat om dit soort zaken, de zaak in eigen hand moet houden. Overigens
kunnen provincies altijd ongevraagd advies geven. Ik heb begrepen dat Friesland
al heeft gezegd: ga maar door met die nieuwe concessieaanvrage. Ik vraag de
minister om daar nog even goed naar te kijken. Is het niet belangrijk om eerst
een volledig beeld te verkrijgen op grond van de huidige concessie? In hoeverre
zijn daaruit nieuwe elementen te destilleren die aanvankelijk niet bekend
waren? Moeten die nieuwe gegevens en factoren niet vervolgens worden getransponeerd
naar de nieuwe concessieaanvrage? Moet niet worden nagegaan of de aannames
die er tot op heden met betrekking tot de nieuwe aanvrage waren, wel juist
zijn, gelet op datgene wat wij de laatste tijd hebben kunnen waarnemen in
het raam van de eerste aanvrage?Voorzitter. Ik heb de punten aangegeven ten aanzien waarvan mijn fractie
graag nog wat nadere informatie verkrijgt. Wij menen dat onze amendementen
sporen met de ideeën die wij naar voren hebben willen brengen, zodat
er geen verwarring meer kan ontstaan.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Alle nostalgische gevoelens over het vervangen
van de laatste Franstalige wet in ons rechtssysteem zijn al gewisseld tijdens
het wetgevingsoverleg. Ik heb erop gewezen dat hiermee in zekere zin het laatste
restje vreemd gezag van overheerser Napoleon uit ons land wordt verdreven.
Daar lijkt mij niets mis mee te zijn. De tirannie verdrijven, die mij het
hart doorwondt; zo luidt ten slotte toch ons volkslied.Over de voorgeschiedenis en de ontwikkeling van de mijnbouw wetgeving
zijn wij in de afgelopen weken dieper ingewijd door het artikel van de heer
Van Dunné, wiens inzichten in dit huis al vaker ter sprake zijn gebracht.
Volgens zijn eigen mededelingen is hem in dit verband niet altijd recht gedaan.
In elk geval bieden zijn publicaties in het NJB ook voor onze fractie stof
tot nadenken. Ik ben benieuwd of dit ook voor de minister geldt. Uitgangspunt
voor de Mijnbouwwet moet zijn dat de mijnbouw in Nederland goed is georganiseerd
en dat de belangen van het milieu en van de betrokken burgers goed zijn verankerd.
Over dat laatste aspect bestaan nog de meeste meningsverschillen. Allereerst
noem ik de natuur- en milieubelangen. Twee zaken zijn daarbij van belang:
boren in de Waddenzee en de inwerkingtreding van de herziene Natuurbeschermingswet.
De Kamer heeft inmiddels gesproken over de PKB-Waddenzee, maar is daarover
nog niet uitgesproken. Onder aanvoering van collega Witteveen heeft de Kamer
nog niet voor elkaar gekregen dat een "neenregime" voor gasboringen in de
Waddenzee wordt vastgelegd. In iets gewijzigde vorm wil mevrouw Witteveen
nog steeds vastleggen dat sommige gebieden bij AMvB kunnen worden gevrijwaard
van mijnbouwactiviteiten. Ik ga er althans van uit dat zij dat bedoelt, want
uit de toelichting op haar voorstel zou kunnen worden afgeleid dat het haar
zou gaan om vrijwaring tegen mijnbouwartikelen. Dat zal wel een typefout zijn.
Hoe dan ook, stel dat straks in de PKB komt te staan dat boren in de Waddenzee
niet mag en dat die tekst binnen tien jaar wordt gewijzigd. Dat kan als de
maatschappelijke behoefte aan gas plotseling toeneemt. Wordt gaswinning door
het voorgestelde artikel 119 dan wel of niet tegengehouden? Ik doel dan op
de formulering "bij inwerkingtreding van deze wet". Ofwel, werkt een wijziging
van de PKB-tekst ook door in de strekking van dit wetsartikel?Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):In mijn betoog heb ik gezegd dat ik artikel 119 heb geschrapt, maar tot
mijn verbazing zie ik nu dat het in het amendement onder nr. 60 nog wel staat.
Het moet er echter uit. Artikel 7 moet blijven staan. De mogelijkheid tot
het sluiten van gebieden moet dus blijven bestaan. Artikel 119 moet er echter
uit.De voorzitter:Die wijziging moet u dan zelf wel even regelen met de griffie.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik weet niet of het veel helpt, want artikel 7 blijft staan. Na het antwoord
van de minister zullen wij onze conclusie op dit punt trekken.Dan nog iets over de datum van inwerkingtreding van de herziene Natuurbeschermingswet.
Hierover heeft de minister geen duidelijke uitspraken gedaan. Zij heeft gezegd
dat rekening zal worden gehouden met het beschermingsregime van de Habitat-
en Vogelrichtlijn. Zij heeft echter niet gezegd dat de Mijnbouwwet pas in
werking treedt nadat de herziene Natuurbeschermingswet in werking is getreden.
Inmiddels is de wijziging van de Natuurbeschermingswet in behandeling genomen
en loopt de behandeling van de Mijnbouwwet zo uit dat de kans groeit dat ze
zo goed als tegelijkertijd in werking treden. Van de indiening van een desbetreffend
amendement heb ik daarom maar afgezien.Ik kom dan te spreken over de belangen van personen die schade ondervinden
als gevolg van bodemdaling. In het wetgevingsoverleg heb ik aarzelingen geuit
over het voorstel van de PvdA-fractie om de bewijslast om te keren en over
het voorstel van de CDA-fractie om de Staat aansprakelijk te stellen voor
compensatie van de schade. Ik aarzelde bij de omkering van bewijslast, omdat
ik voorzag dat dit te veel openingen zou bieden voor oneigenlijk gebruik.
Immers, een burger behoeft dan maar de vinger op te steken en een mijnbouwonderneming
moet alles uit de kast trekken om het negatieve bewijs te leveren dat de schade
door andere oorzaken dan winningsactiviteiten is veroorzaakt. Dat vind ik
een belangrijk probleem. Bovendien leek mij het stelsel met de nieuwe rol
voor de tijdelijke commissie bodembeweging – dat was het resultaat van
het schriftelijk overleg tussen Kamer en kabinet – afdoende bescherming
te bieden voor de belangen van schadelijdende burgers. Daarnaast lagen er
argumenten van de minister tegen omkering van de bewijslast. Zo zou het in
het buitenland niet voorkomen en zou het ook niet passen in het Nederlandse
rechtsstelsel. Mede naar aanleiding van het eerder door mij genoemde artikel
zijn die argumenten voor mij in een wat ander daglicht komen te staan. Ik
ben benieuwd of dat ook voor de minister geldt. Ook ben ik benieuwd hoe zij
reageert op beschuldigingen aan het adres van het departement. Dit zou al
decennia lang bezig zijn de provinciale overheden op het verkeerde been te
zetten waar het gaat om mogelijkheden om concessiehouders aansprakelijk te
stellen. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de verwijzing naar de
Hoge Raad en met name de verwijzing naar het oorspronkelijke automatisme waarmee
onder de Mijnwet de mijnbouwonderneming aansprakelijk werd gesteld, hout snijdt.
Politiek kan ik vaststellen dat er op z'n minst twee juridische meningen tegenover
elkaar staan waar het gaat om de vraag of de omkering van de bewijslast nu
wel of niet in ons rechtsstelsel past. Zolang daarover geen duidelijke consensus
bestaat, komt het mij voor dat de wetgever hierin zelf een keuze moet maken.
In dit verband merk ik op dat het verwarrend is dat wordt gesproken van omkering
van de bewijslast. In feite gaat het om risicoaansprakelijkheid of om het
stellen van een vermoeden van schuld. Aan de redelijkheid van dit vermoeden
worden zekere eisen gesteld, zoals naburigheid van de mijnactiviteit. De vaststelling
van het gebied waarvoor die naburigheid geldt, wordt in het amendement van
mevrouw Witteveen, waarvoor mijn sympathie al lezende wel wat is toegenomen,
geregeld bij algemene maatregel van bestuur. Dit gebied omvat ten minste het
vergunninggebied. Mijn toenemende sympathie betekent echter niet dat ik geheel
overtuigd zou zijn van de noodzaak van dit amendement. Immers, de schade lijdende
persoon is natuurlijk al zeer goed geholpen met een onafhankelijk opererende
technische commissie bodembeweging (TCBB). Moet in zeer complexe gevallen
van meervoudige causaliteit – verschillende mijnbouwbedrijven zijn bezig,
de bodemgesteldheid is complex, er is sprake van grondwaterpeilverlaging etc. –
niet toch de gang naar de burgerrechter worden gemaakt? Dit is voor particulieren
een buitengewoon grote hobbel en het is voor hen veelal ook onbetaalbaar.
Aan mevrouw Witteveen zou ik naar aanleiding van het interruptiedebatje nog
willen vragen wat de rol van de TCBB wordt indien risico aansprakelijkheid
regel wordt. Betekent dit niet dat deze commissie de mijnbouwonderneming moet
gaan helpen bij het onderzoek naar eventuele andere oorzaken van schade? Fungeert
zij dan als een zeef voor oneigenlijk gebruik van de omgekeerde bewijslast
of moet de mijnbouwonderneming het eerst allemaal zelf gaan aantonen? Kortom,
het is in het interruptiedebatje van zojuist allemaal niet duidelijker geworden
en ik kijk dan ook enigszins verwachtingsvol uit naar een adequate uitleg
van de minister.Ik wil ook nog van de minister weten of zij staande houdt dat in het buitenland
risicoaansprakelijkheid zoals bedoeld in het amendement op stuk nr. 31 niet
voorkomt. Uit de letterlijke tekst in het Duitse, het Franse en het Engelse
wetboek – voor het begrijpen van het Franse wetboek heb ik echt mijn
medewerker nodig gehad, want dit was voor mij zo ongeveer Arabisch –
kan ik moeilijk anders concluderen dan dat dit wél het geval is, ook
al is er in de praktijk misschien onderscheid tussen kolen, zout en gas. Maar
ook op dit punt hoor ik graag een reactie van de minister.Dan is er nog een amendement van de CDA-fractie op stuk nr. 37 om de Staat
aansprakelijk te stellen, die vervolgens eventueel verhaal kan gaan halen
bij de mijnbouwonderneming waarom het gaat. Denkt de minister niet dat zij
bij aanneming van dit amendement plotseling meer behoefte zal krijgen aan
de regeling waarbij de bewijslast wordt omgekeerd? Dan kan de Staat immers
makkelijk verhaal halen bij de exploitant en dan hoeft de belastingbetaler
niet voor de schade als gevolg van bodemdaling op te draaien. Ik ben wel benieuwd
of deze twee amendementen elkaar niet zouden kunnen aanvullen in plaats van
uitsluiten, zoals in een enigszins gepolariseerd debat hierover tot nog toe
steeds het geval leek te zijn.Tot slot de bevoegdheden van de provinciale overheden. Het lijkt mij redelijk
om een discussie over wijzigingen in de bevoegdheden van gedeputeerde staten
inzake de opslag van afvalstoffen in ondergrondse mijnbouwplaatsen in het
kader van de komende wijziging van de Wet milieubeheer te voeren. Wil de minister
er nu eens duidelijkheid over verschaffen of in wetsvoorstel 26638 inzake
wijziging van de structuur voor het beheer van afvalstoffen, dat momenteel
nog bij de Eerste Kamer ligt, de minister van VROM het bevoegde gezag voor
het verlenen van dit type vergunningen wordt, opdat wij ons een gefundeerd
oordeel kunnen vormen over het amendement op stuk nr. 32?De heer Poppe (SP):Voorzitter. De heer Blaauw trekt al zijn amendementen in en dient ook
weer nieuwe in. Er zijn er intussen ook een heleboel gewijzigd. Het duizelt
mij een beetje, dus ik zal het er niet al te veel over hebben.In het wetgevingsoverleg van 17 december jl. was er een meerderheid van
VVD, CDA en D66 die hamerde op het belang van een goed mijnbouwklimaat. Daarbij
ging het niet om de weersomstandigheden, maar om het financiële klimaat.
Dat zou zonnig moeten zijn voor de mijnbouwondernemers, als ik deze fracties
goed heb begrepen, omdat anders Shell en Esso als de "hoofdboorders" van Nederland
wel eens elders in de wereld zouden kunnen gaan boren, wat slecht zou zijn
voor de Nederlandse economie. Ik vind dit nog steeds een zeer merkwaardige
redenering, omdat de olie en het gas in onze bodem niet weglopen en de waarde
ervan op termijn zelfs behoorlijk kan toenemen en zeker niet zal afnemen.
En je kunt er gerust van uitgaan dat de prijzen alleen maar zullen stijgen,
als in de komende decennia de reserves aan fossiele brandstoffen zullen afnemen.
Dat wil zeggen, áls ze al zullen afnemen, want tot nu toe worden er
steeds nieuwe voorraden gevonden. En met stijgende prijzen zal het mijnbouwklimaat
alleen maar zonniger worden, zoals ook de opbrengst voor de Staat alleen maar
zal toenemen. Wat in het vat zit, verzuurt niet. Winningstechnieken zullen
in de toekomst alleen maar beter en efficiënter worden. Zuinig zijn met
voorraden betekent dat de uitgestelde opbrengsten ten goede kunnen komen aan
onze kinderen of hun kinderen. Als socialist ben ik een "zûnig" mens
en voel ik wel iets voor een dergelijke "duurzame" energiewinning op termijn.
Wij vinden het eigenlijk van den gekke dat de overheid nog steeds doorgaat
met het kleineveldenbeleid, terwijl zij steeds zegt dat groene energie, windenergie
en andere energie, moet worden bevorderd. Eigenlijk vinden wij het kleineveldenbeleid
dus niet goed.Wij vrezen dat andere fracties in deze Kamer daar anders over denken:
grijp je winst nu en wel zo snel mogelijk en na ons de zondvloed. Dat is ook
het adagium van de economische mechanismen. Let wel, de financiële goedgeefsheid
van het kabinet, van Paars met een CDA-randje, richt zich niet op armlastige
minima, maar op multinationals die al 50 jaar de hoogste winstcijfers van
de industrie laten zien. De aandeelhouders van deze bedrijven vervallen absoluut
niet tot de bedelstaf, wanneer de Staat der Nederland een flink aandeel in
de opbrengst van de bodemschatten wil vangen. Volgens de meest recente gegevens
over de eerste maanden van 2001 liet Shell een return on investment zien van
28,8% ten opzichte van 16,6% over het jaar 2000. Het gaat dus goed. Het zijn
zeer recente winstmarges vergeleken met veel andere bedrijven. Toch betaalt
men voor de kleine velden een nultarief, omdat dit nu eenmaal een onderdeel
van het kleineveldenbeleid is. Naar onze mening slaat dit nergens op. Volgens
de minister kost dit de Staat 50 mln euro per jaar. Dat is dus puur een cadeautje.Ik vind het opmerkelijk dat niemand daarop ingaat, ook de woordvoerder
van de PvdA-fractie niet. Het blijft muisstil op dit punt van de wetgeving
die nu aan de orde is. Het is eigenlijk een oud punt. Ik begrijp er wel iets
van. De redenering is namelijk dat het openbreken van contracten geen reële
mogelijkheid is. De SP-fractie denkt juist dat het geen reële mogelijkheid
is, omdat de politieke wil daartoe ontbreekt. Als wij het werkelijk willen,
kunnen wij aan iedereen in de Nederlandse samenleving laten zien dat het sociaal
en maatschappelijk zeer verantwoord is om die idiote contracten open te breken.
Zeker in een tijd waarin veel geld nodig is voor bijvoorbeeld onderwijs, is
het idioot dat men 50 mln euro per jaar cadeau geeft. Legt iedereen hier zich
al op voorhand daarbij neer? Of is men bereid – ik vraag het vooral
aan de PvdA-fractie – om samen met de SP-fractie de strijd aan te gaan
tegen de kongsie van de ondernemersvriendelijke liberalen in deze Kamer? Tja,
je moet wat proberen.Ruim 50 mln euro structureel meer voor onderwijs, veiligheid en gezondheidszorg
moet toch een heel goed verkiezingsthema zijn, zou ik zeggen. Het is dus een
uitdaging en ik hoor graag van de PvdA-fractie of wij dat gaan proberen. Ik
ben bereid om direct een amendement in te dienen om de cijnzen op fossiele
brandstoffen op een fatsoenlijk niveau te brengen. Is er een fractie –
ik richt mij weer tot de PvdA-fractie– die op dit punt enig principieel
geluid wil laten horen, een ietsepietsje maar? Iedere euro die wij laten zitten
bij de aandeelhouder van de maatschappijen die ik noemde, komt gewoon op de
grote geldhoop terecht. Met Paars hebben wij ook nog een geweldige lastenverlichting
gehad, dus die berg rijst meer en meer. Dat "meer en meer" komt hopelijk bekend
voor.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):Ik vind het wel charmant klinken. Mag ik daarover een ietsje pietsje nadenken?De heer Poppe (SP):U heeft nog de hele avond de tijd, mevrouw Witteveen.De SP heeft een aantal amendementen ingediend met betrekking tot de milieuaspecten
van de Mijnbouwwet. Ik begin met het amendement op stuk nr.58 dat ik vrijdag
jl. nog heb ingediend. Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat de minister van
Economische Zaken verantwoordelijk is voor het verlenen van de mijnbouwmilieuvergunning.
Dat is naar onze mening een riskante constructie omdat diezelfde minister
van EZ ook verantwoordelijk is voor het bevorderen van het economische mijnbouwklimaat.
Sterker nog, de huidige minister van EZ roept nog steeds dat boren in de Waddenzee
onvermijdelijk is (Trouw, 27 februari 2002). Wij hebben erover gedacht om
de milieuvergunning geheel over te hevelen naar de minister van VROM, maar
dat bleek wetstechnisch nogal lastig te zijn. Wat wel betrekkelijk eenvoudig
kan en tegemoetkomt aan degenen die vinden dat Economische Zaken een vinger
in de pap moet houden – o.a. de minister zelf – is het verlenen
van de milieuvergunning en het vaststellen van de algemene maatregel van bestuur
door de minister van EZ en VROM gezamenlijk. Qua tijd en bureaucratie hoeft
dat geen verslechtering te betekenen omdat VROM nu reeds een adviserende stem
heeft die door het amendement wordt opgewaardeerd tot medebeslissende stem.
Ik hoop op steun voor dit amendement, wij hebben tenslotte maar één
minister van milieu!Het amendement op stuk nr. 42 regelt dat herhaaldelijk ernstig overtreden
van de milieuvergunning grond is voor intrekking van de mijnbouwvergunning.
De minister kwam tijdens het wetgevingsoverleg met het zeer formele standpunt
dat in een dergelijke situatie de milieuvergunning wordt ingetrokken en er
dus niet doorgewerkt kan worden. Dat mag feitelijk zo zijn, maar de SP-fractie
vermoedt dat de praktijk op dit punt een stuk weerbarstiger kan zijn. Bovendien
kun je de zaak omkeren. Als een bedrijf er een zooitje van gemaakt heeft en
niet meer mag doorwerken omdat de milieuvergunning is ingetrokken, wat is
dan de ratio om de mijnbouwvergunning te laten doorlopen, want daarmee wordt
immers het verstrekken van een mijnbouwvergunning voor hetzelfde gebied aan
een betrouwbaar bedrijf geblokkeerd? Kortom de argumenten van de minister
op dit punt rammelen. Ik heb hier zelfs staan "als een oude boortoren" maar
dat is wat overdreven. Zij zijn niet valide.De heer Blaauw (VVD):Ik ben een beetje verbaasd over dit amendement van de heer Poppe. Er zit
veel werk en energie in. Ik begrijp dat hij het kleineveldenbeleid eigenlijk
afkeurt. Waarom dient hij dan geen amendement in dat ertoe strekt dat er in
Nederland geen nieuwe vergunningen meer worden afgegeven? Wij hebben immers
maar één grote concessie: Slochteren. Alle andere nieuwe vergunningen
zullen voor het kleineveldenbeleid zijn. Is dat niet wat simpeler te regelen
in de wetgeving? En wie weet wat voor steun u daarvoor krijgt, mijnheer Poppe!De heer Poppe (SP):Ik begrijp dat ik uw steun daarvoor krijg. Dan ga ik het onmiddellijk
doen.De heer Blaauw (VVD):Die makke krijgt u niet van mij. Ik zeg u alleen dat wij graag duidelijkheid
zien. Misschien dat u op extreme vleugels nog wat steun kunt krijgen.De heer Poppe (SP):Extreme vleugels! Ik zie hier geen vleugels. Ik zal erover nadenken mijnheer
Blaauw. Ik denk wel dat u begrijpt waarom ik niet aan die exercitie begonnen
ben. Over mijn zojuist gedane voorzet wordt nu nagedacht. Het lijkt mij onder
de huidige omstandigheden misschien verstandiger om niet al te veel energie
te verspillen! Ik voldoe niet aan uw oproep, maar u kent mijn standpunt.Mijn amendement op stuk nr. 43 maakt het mogelijk een opslagvergunning
te weigeren op basis van milieuoverwegingen. Dat amendement is door de minister
op grond van dezelfde argumentatie afgewezen. Dat vind ik niet erg logisch.
Bij opslag gaat het namelijk voornamelijk over afvalstoffen. Als de minister
straks een opslagvergunning afgeeft voor een afvalstof, geeft zij daarmee
impliciet aan geen principiële bezwaren te hebben tegen opslag van die
afvalstof op de omschreven lokatie. Daarvoor moet eerst een afweging op basis
van milieueffecten gemaakt worden. De milieuvergunning in verband met opslag
die naderhand verleend wordt, kan deze principiële toestemming nooit
meer terugdraaien en zal dus beperkt blijven tot het formuleren van randvoorwaarden
om de opslag zo verantwoord mogelijk te laten plaatsvinden. Daarom vinden
wij het ook zo belangrijk dat daarbij direct fundamenteel met beslissende
medebevoegdheid de minister van VROM betrokken is. Ook hier is de redenering
van de minister waarom dit niet zou kunnen niet zo valide.Ik kom op de schaderegeling. Hiervoor zijn twee amendementen ingediend.
Mevrouw Witteveen kiest voor de omgekeerde bewijslast en de heer Atsma voor
uitkeringen door de Staat. In procedureel opzicht is het voorstel van de heer
Atsma een verbetering ten opzichte van het wetsvoorstel. Je voorkomt een heleboel
eindeloos geprocedeer. Er is echter één groot nadeel, namelijk
dat de uitkering wordt betaald door de Staat. Dat is voor ons niet acceptabel,
zeker nu de oliemaatschappijen al gematst worden met een heel gunstige afdrachtenregeling.
Waarom kiest de heer Atsma niet voor een schadefonds te vullen door de mijnbouwmaatschappijen?
De heer Blaauw vroeg wat er moet gebeuren als er faillissementen optreden.
Dat probleem hef je op als die failliete maatschappij in het fonds heeft gestort.De heer Blaauw (VVD):Dat is mijn amendement. Ik heb aangegeven dat een uitwerking kan zijn
een schadefonds waarin door de sector wordt bijgestort. De heer Poppe heeft
dus niet alles gehoord wat ik heb gezegd.De heer Poppe (SP):Dat zou kunnen. Ik zal het nog eens goed nalezen. Ik stel een fonds voor,
te vullen met een deel van de winsten gemaakt op het oppompen van gas of olie.
De eventuele kosten worden dan door de veroorzaker betaalt, ook al bestaat
de desbetreffende maatschappij niet meer.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):In het amendement op stuk nr. 64 stel ik een waarborgfonds voor. Lijkt
dat op het voorstel van de heer Poppe of bedoelt hij wat anders?De heer Poppe (SP):Ik wil een fonds dat geheel gevuld wordt door de oliemaatschappijen die
schade kunnen veroorzaken. Het is denkbaar dat zo'n fonds beheerd wordt door
de commissie-Tommel. Als mevrouw Witteveen zoiets ook wil, dan kunnen wij
nader tot elkaar komen.Na veertig of vijftig jaar, als alles weer tot rust is gekomen, zou een
eventueel restant in de pot bij wijze van spreken nog teruggestort kunnen
worden.Het omkeren van de bewijslast heeft voordelen voor de zwakste partij.
Als je echter geen geld hebt om te procederen, helpt dit instrument niet.
Dat zou je natuurlijk met een vangnetregeling voor een tegemoetkoming in de
proceskosten kunnen bijspijkeren. Voorkomen moet worden dat mensen lange tijd
op hun geld moeten wachten en dat daarover processen moeten worden gevoerd.
In dit ingewikkelde geval biedt omkering van de bewijslast volgens mij niet
de beste oplossing. De SP ziet meer in een fonds, dat zo geregeld is dat mensen
daar zonder veel gedoe een uitkering uit kunnen krijgen.Het wetsvoorstel biedt in technisch opzicht een verbetering ten opzichte
van de versnipperde en verouderde wetgeving uit de napoleontische tijd. Napoleon
stuurde mijn overoverovergrootvader nog de Berezina over. Hij was, zoals dat
heet, ingeloot. De wetgeving is in de loop der jaren natuurlijk wel aangepast,
met als gevolg versnippering en onduidelijkheid. Met het wetsvoorstel wordt
niets gedaan aan de riante rendementen van de oliesector, die structureel
hoger zijn dan in de rest van de industrie. Dat vind ik raar. Die riante rendementen
stammen namelijk ook uit de tijd van Napoleon. De adel was toen net door de
Franse revolutie om zeep geholpen, maar werd door keizer Napoleon vervolgens
weer snel in het zadel geholpen. Toen was er echter de geldadel in plaats
van de landadel. In die zin hebben wij daar nu mee te maken.Minister Jorritsma-Lebbink:U concludeert al gauw dat het veel beter was in de tijd van Marx.De heer Poppe (SP):Wie was dat ook alweer?De voorzitter:Gaat u maar terug naar het wetsvoorstel, mijnheer Poppe. Dat lijkt mij
beter.De heer Poppe (SP):Ik heb het over het wetsvoorstel. Dat bedrijven nog steeds veel geld kunnen
verdienen aan bodemschatten die van ons allen zijn, is uit de tijd, net zoals
de wet uit de tijd is. Mijn verhaal had hier dus een directe relatie mee.
Daarmee verdwijnt datgene wat eigenlijk maatschappelijk eigendom is, namelijk
in grote mate in particuliere zakken. En dat kan toch niet meer in deze tijd?
Je mag van een liberale minister natuurlijk niet verwachten dat zij hier verandering
in brengt, maar ik had toch op zijn minst wel een poging daartoe verwacht
van andere partijen. Ik overweeg om op dit punt een motie in te dienen. Ik
zie echter dat daar niet al te enthousiast op gereageerd wordt en zal hier
dus nog even over nadenken.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter. Na een langdurige, grondige en diepgravende behandeling
zijn wij nu toe aan de einddiscussie over de Mijnbouwwet. Mijn fractie wil
daar graag een kleine bijdrage aan leveren. Wij waren helaas niet in staat
om deel te nemen aan het wetgevingsoverleg. Zaken die daar uitgebreid aan
de orde zijn geweest, zal ik niet herhalen, want dat past volgens mij niet.
Er is echter nog een aantal punten in discussie. Daarover leven ook bij mijn
fractie nog vragen. Zij heeft hier ook nog geen definitief standpunt over
ingenomen en vindt het dus belangrijk om aan dit overleg deel te nemen.Met de algemene opzet en strekking van de wet kan mijn fractie zich zeer
wel verenigen. Ook zij vindt het van groot belang dat de regering beoogt om
het huidige complexe stelsel van verschillende wetten, uitvoeringsregelingen
en besluiten inzake onderzoek naar en winning van delfstoffen te herzien.
Het is positief dat de mijnbouw binnen het Nederlandse territoir, maar ook
op het Continentaal plat in een uniform wettelijk kader wordt ondergebracht.
Dat komt ook de overzichtelijkheid en de hanteerbaarheid ten goede.Daarentegen beschouwen wij het als een gemis dat in het wetsvoorstel alleen
de mijnbouwspecifieke zaken worden geregeld en dat daaraan gerelateerde zaken
zoveel mogelijk aan bestaande generieke wetgeving worden overgelaten. Dat
kan immers afbreuk doen aan de mogelijkheid – in de schriftelijke voorbereiding
hebben wij dit ook naar voren gebracht – om tot een zo integraal mogelijke
afweging van alle bij de delfstoffenwinning betrokken belangen te komen. Ik
denk daarbij in het bijzonder aan natuur- en milieubelangen. Ik kom daar zo
nog even op terug. Juist in het kader van een goede afstemming van procedures
lijkt een zo volledig mogelijke integrale benadering gewenst. Om die reden
heeft mijn fractie tijdens de schriftelijke voorbereiding op dit punt een
vergelijking getrokken met de Ontgrondingenwet. Ik doe dat nu nog een keer,
want de Ontgrondingenwet was destijds vernieuwend op dat punt. In het kader
van de Ontgrondingenwet kan ter plaatse namelijk een zo integraal mogelijke
afweging van alle belangen geschieden. Wij betreuren het dat de lijn die toen
is getrokken, niet is doorgetrokken in de Mijnbouwwet. In de nota naar aanleiding
van het verslag zegt de regering dat specifieke voorzieningen van de Ontgrondingenwet
met betrekking tot afstemming en coördinatie voor de mijnbouw minder
goed bruikbaar zouden zijn. Ik waag dat te betwijfelen, want bij ontgrondingen
hebben wij het in feite ook over een vorm van delfstoffenwinning. Wij vinden
dus dat die lijn heel goed doorgetrokken had kunnen worden. Misschien is dit
een gepasseerd station, maar ik wil die opmerking toch gemaakt
hebben, omdat dit afbreuk doet aan het kader, dat zo breed en integraal mogelijk
moet zijn.Een andere algemene opmerking die ik nog wil maken, is dat mijn fractie
zich niet aan de indruk kan onttrekken dat in het voorliggende wetsvoorstel
een sterk accent ligt op het bedrijfseconomisch zo aantrekkelijk mogelijk
maken van het onderzoek naar en de winning van delfstoffen. Op diverse plaatsen
wordt in het wetvoorstel gesproken van de economische winbaarheid. Dat is
een basisterm of centrale norm die vervolgens echter weinig concreet wordt
uitgewerkt. Er blijkt niet precies, welke factoren daarvoor bepalend zijn.
Tijdens het wetgevingsoverleg stelde de minister nog expliciet dat het gas
in de kleine velden zo snel mogelijk de grond uitmoet. Daar zou mijn fractie
wel eens anders over kunnen denken! Overigens moet de relevantie van deze
discussie nog blijken als we verder praten over de ingediende motie bij de
behandeling van de PKB-Waddenzee. Dan zou het wel eens kunnen zijn dat we
bijna nergens meer over spreken! Maar laten we daarover morgen maar van gedachten
wisselen. Mijn fractie is niet volstrekt tegen het kleineveldenbeleid, maar
zij vindt wel dat het niet de doelstelling mag zijn, deze velden in verhoogd
tempo leeg te winnen. Ook wat dat betreft blijft het zorgvuldig beheer van
onze bodemschatten gelden. Rentmeesterschap is daarbij voor ons uitgangspunt.
Het omvat de bijbelse noties bouwen en bewaren. Je moet bouwen, dus winnen,
maar je moet ook bewaren en heel zorgvuldig omgaan met onze bodemschatten,
ook voor de toekomstige generaties.De heer Blaauw (VVD):Normaal gesproken brengt u mij nooit in verwarring, maar thans is het
u gelukt! Juist met het oog op het verzorgen van een goede voorziening en
het gebruik maken van onder andere het grootste veld dat wij hebben, namelijk
Slochteren, hebben wij het kleineveldenbeleid. Die twee zijn als een soort
halter aan elkaar verbonden. Zolang je in een goed tempo die kleine velden
ontwikkelt en dus ook exploiteert, heb je langer baat van het grote veld Slochteren.De heer Van den Berg (SGP):Dat besef ik heel wel. Maar ook met die kleine velden moet zorgvuldig
worden omgegaan. Het is geen doelstelling op zich om alles zo snel mogelijk
leeg te pompen. Dat bent u toch met mij eens?De heer Blaauw (VVD):Dat lees ik ook niet in de stukken. Men zit in een traject van een internationale
markt die open gaat, waarin Nederland zijn positie moet vinden. Maar ik zie
de voorzitter al kijken, wat ik overigens merkwaardig vind, want dit is een
debat, en dat is meer dan alleen maar vragen stellen.De heer Van den Berg (SGP):Dat ben ik met u eens. Dank voor uw interruptie. Wij staan niet ver van
de regering af, maar ik hecht er toch aan om deze zorgvuldige omgang met onze
bodemschatten in dit einddebat onder de aandacht te brengen.Met het rentmeesterschap heeft ook te maken dat we zeer zorgvuldig met
de natuur- en milieubelangen moeten omgaan. Het plegen van mijnbouwactiviteiten
en het winnen van delfstoffen hebben ontegenzeggelijk en vaak ook onvermijdelijk
invloed op de natuur en het milieu. De wettelijke bescherming van natuur en
milieu is in dit verband erg belangrijk. Ik betreur het dat de integraliteit
in dit kader niet is gewaarborgd. Dat zou tot een meer compleet beeld kunnen
leiden van de afweging tussen economie en ecologie, welke afweging een grote
rol speelt. Ik verwijs in dat verband naar de uitspraak van de Raad van State
over de gasboringen in de Waddenzee. Dat kader is er dus in ieder geval. De
regering heeft ervoor gekozen, de borging van natuur- en milieuwaarden in
aparte wetgeving onder te brengen. Ik denk ook aan de relatie met het wetsvoorstel
tot wijziging van de Natuurbeschermingswet, zoals dat momenteel bij de Kamer
ligt. Inmiddels is dat wetsvoorstel in behandeling genomen. Ik heb kennis
genomen van wat de minister eerder heeft gezegd over de afstemming in de tijd.
Op 11 maart is er verslag uitgebracht, waarmee de schriftelijke voorbereiding
op gang is gekomen. Hoe kijkt de minister nu aan tegen het tijdpad, met de
consequenties daarvan? Er is gesproken over eerbiedigende werking en dat soort
zaken. Een heel belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel – tot op dit
moment ook hier in discussie – is de rechtsbescherming van burgers die
schade ondervinden wegens de bodembeweging als gevolg van mijnbouwactiviteiten.
Het is interessant, te constateren dat er eigenlijk twee lijnen in de Kamer
zichtbaar zijn, die uiteindelijk beide hetzelfde beogen, namelijk versterking
van die positie. Enerzijds is er de lijn van mevrouw Witteveen, die komt tot
een omkering van de bewijslast, nog versterkt door een fonds. Anderzijds is
er de heer Atsma, die ook versterking van de positie van de burgers beoogt,
maar dan via het maken van de overheid tot eerste aanspreekpunt van de burger.
In zijn totaliteit bekeken en rekening houdend met verantwoordelijkheden en
aansprakelijkheden, spreekt mij de lijn van mevrouw Witteveen meer aan dan
die van de heer Atsma. Mijn fractie heeft geprobeerd, zich te verdiepen in
de juridisch ingewikkelde discussie over omkering van de bewijslast. In haar
afwijzing hiervan stelt de minister het te zwart-wit. Ik zeg niet dat Van
Dunné in alles gelijk heeft, maar nationaal en internationaal is er
een tendens om de omkering van bewijslast te accentueren. Wij zien dit in
de uitspraken van de Hoge Raad en in internationale wetgeving. Van Dunné
heeft dit op een goede manier op een rij gezet en de minister neemt daar te
snel afstand van. Het gaat overigens te ver om te zeggen dat wij de risee
van Europa worden als wij het wetsvoorstel volgen. Mede naar aanleiding van
de laatste beschouwing van Van Dunné in het Nederlands Juristenblad,
vraag ik de minister om haar juridische bezwaren nog eens uiteen te zetten.
Een juridische discussie mogen wij niet vermengen met politieke argumenten.
Wij moeten de discussie zuiver voeren. Voorzover ik het op grond van mijn
beperkte kennis kan beoordelen, vind ik de stelling van Dunné te verdedigen.De heer Blaauw (VVD):Met deze benadering volgt u als het ware de stroom van juridisering van
de samenleving. Wij hebben de Trias Politica. De rechter volgt hetgeen in
de wetten wordt vastgelegd. Wij moeten er wel naar luisteren, maar als uitspraken
van de rechter richtinggevend worden, verliezen wij de verhoudingen uit het
oog die tot nu toe in onze samenleving hebben gegolden.De heer Van den Berg (SGP):Wij delen uw zorg over de juridisering van de samenleving. Ik vraag mij
alleen af of dit in dit geval een argument kan zijn. Ik heb niet betoogd dat
de rechter het voor zeggen heeft. Ik zie wel een trend, onder andere in uitspraken
van de Hoge Raad, in de richting van omkering van de bewijslast. Dat is een
ontwikkeling die je kunt waarderen of niet, maar het is wel een feit. Daarmee
is het laatste woord hierover overigens niet gezegd. In retorische zin merk
ik op dat de VVD in het algemeen zeer terughoudend is om een eerste verantwoordelijkheid
voor de overheid te aanvaarden als die normaal gezien bij het veroorzakende
bedrijfsleven ligt. Op dit punt is de VVD altijd streng in de leer en terecht.
Juridisch gezien spreekt de benadering van mevrouw Witteveen mij meer aan
dan die van de heer Atsma. Ik zie wel een secundaire verantwoordelijkheid
voor de overheid. Als er om welke reden dan ook, bijvoorbeeld in geval van
een faillissement, geen bedrijf aangesproken kan worden, kan men op de overheid
terugvallen. Men moet daar echter niet beginnen. Dat gaat mij te ver, ook
op grond van een zorgvuldige afbakening van verantwoordelijkheden.De heer Atsma (CDA):De overheid is de waarborg voor de gedupeerde burger. Ik heb daarbij onderscheid
gemaakt tussen de mijnbouwonderneming die zich houdt aan de voorwaarden uit
de vergunning die door de overheid is getoetst en de onderneming die zich
daar niet aan houdt.De heer Van den Berg (SGP):Uit uw amendement maak ik op dat primair de verantwoordelijkheid bij de
overheid wordt gelegd. Ik ben daar wat terughoudender in, met respectering
van het doel dat de particulier niet de dupe mag worden. Daarvoor moeten er
goede voorzieningen zijn. Vanuit de redenering van verantwoordelijkheden kan
ik mij beter vinden in de benadering van mevrouw Witteveen dan in die van
collega Atsma. Beide sluiten elkaar wel uit. Het is niet en-en, maar of-of.
Een van beide moet je kiezen. Ik heb de indruk dat de Kamer een van beide
lijnen zal willen kiezen. Het is interessant te horen hoe de minister in dit
"mijnenveld" opereert. Ik ben heel benieuwd naar haar reactie, omdat mijn
fractie nog geen eindoordeel op dit punt heeft gevormd.De positie van de technische commissie bodembeweging zie ik net als mevrouw
Witteveen aanvullend. De minister zegt dat deze commissie bij omkering van
de bewijslast niet in het geheel past. Mijns inziens kan zij daarbij wel een
rol vervullen, maar dan aanvullend. Daarnaast is er nog het idee van het fonds.
Het amendement op stuk nr. 64 heeft mij om de een of andere reden niet bereikt.
Ik heb er daarom slechts globaal kennis van kunnen nemen. Hoe dat fonds in
de benadering van mevrouw Witteveen in het geheel past, staat mij niet helder
voor ogen. Stapelen wij dan niet te veel op elkaar? Wij zullen ook daarin
een keuze moeten maken. Zo'n fonds lijkt mij goed als niet op andere wijze
in schadevergoeding van de burger kan worden voorzien. De heer Blaauw deed
een suggestie in die richting. Bij autoschade kennen wij een soortgelijke
constructie.Er is discussie genoeg. Ik ga daar verder niet op in. Over de volgende
twee bestuurlijke aspecten hoor ik graag de mening van de minister. Het eerste
betreft het amendement van mevrouw Witteveen op nr. 32. Wij vragen ons af
in hoeverre het verstandig is, vooruitlopend op de discussie over de toekomst
van het milieubeheer, het bevoegd gezag over de opslag van afvalstoffen of
gevaarlijke stoffen in ondergronds gelegen mijnbouwwerken nu naar het niveau
van de rijksoverheid te tillen. Wij hechten op zichzelf aan zoveel mogelijk
decentrale bevoegdheden, zeker als het gaat om integrale verantwoordelijkheden
van provinciale overheden. Het stroomlijnen van de afvalstoffenwetgeving kan
in dit verband geen op zichzelf staand argument zijn. Ik hoor graag de mening
van de minister over het amendement op nr. 32.Het tweede punt betreft het voornemen om de uitvoerende en controlerende
taken met betrekking op het toezicht van de veiligheid van de mergelgroeven
bij de gemeenten te leggen. Collega's hebben er al op gewezen dat Zuid-Limburgse
gemeenten zelf vinden dat zij noch de kennis, noch de middelen hebben om dit
zelfstandig op zich te nemen. Het is specialistisch werk. Wij kunnen wel praten
over integraal veiligheidsbeleid, maar of de veiligheid groter wordt door
deze taak aan de gemeenten op te dragen als zij zelf zeggen dat zij het niet
kunnen doen, vraag ik mij zeer af. De VNG heeft zich bij deze mening van de
gemeenten aangesloten. Ik hoor daar graag wat meer over.Andere punten laat ik nu maar liggen. De specifieke verjaringsregel van
30 jaar zouden wij eigenlijk wel willen handhaven. Er is daarop een amendement
ingediend.Er is al meermalen gememoreerd dat wij afscheid nemen van een memorabel
deel van de wetgeving. Het is een van de laatste Franse wetten. Het is een
historisch moment. Ik las dat collega Atsma tijdens het wetgevingsoverleg
dat duidelijk wilde markeren en er zelfs de cultuur bij wilde betrekken. Ik
dacht toen even aan iets anders. U zult zich herinneren, mevrouw de voorzitter,
dat er ooit sprake was van een beeld van Kounellis dat aan de Kamer zou worden
aangeboden in het kader van de nieuwbouw. Dat beeld heette de Kolenkit. Misschien
is dat een aardig symbool bij het afscheid van onze oude wet!De heer Van Walsem (D66):Voorzitter. De Mijnbouwwet kent een lange geschiedenis, zoals al eerder
is gememoreerd. De parlementaire behandeling van het wetsvoorstel kent ook
een lange geschiedenis. Toch werd ik zaterdag verrast toen ik in mijn weekendpost
las dat de Mijnbouwwet vandaag op de agenda stond, naast de Spoorwegwet, de
Concessiewet, de HSL-Zuid, de Accountancywet en de KPN. Ik heb mijn medewerkster
gebeld en zij zei nog dat ik dat anders nooit doe, maar wij zijn eruit gekomen.De minister betoont een bepaalde voortvarendheid door te pogen de behandeling
van de Mijnbouwwet voor 15 mei af te ronden, zodat die wet 1 januari 2003
in werking kan treden. Ik ga er vooralsnog van uit dat dit zal lukken. De
minister heeft niet gekozen voor de gezamenlijke behandeling van de wet en
de mijnbouwbesluiten. Hoe groot is de kans dat de Mijnbouwwet alsnog aangepast
moet worden bij de verdere uitwerking van de besluiten? Overigens ziet de
fractie van D66 de noodzaak in van deze stroomlijning en vernieuwing
van de Mijnbouwwet. Een goede wet is een belangrijke voorwaarde voor een goed
ondernemingsklimaat. De fractie van D66 heeft gedurende de gehele behandeling
van de Mijnbouwwet nadrukkelijk aandacht besteed aan de volgende drie punten:
de bescherming van de consument, de bescherming van natuurgebieden tegen blijvende
schade en handhaving c.q. verbetering van het mijnbouwklimaat.De fractie van D66 heeft twee jaar geleden een amendement ingediend inhoudende
de omkering van de bewijslast. Dat heeft uiteindelijk geresulteerd in een
alternatief voorstel van de minister, namelijk de commissie-TCBB. Wij zijn
buitengewoon content met deze regeling, omdat wij vinden dat de materiële
inhoud van deze regeling minstens gelijkwaardig is aan de omkering van de
bewijslast en misschien zelfs beter. Het is de bedoeling dat de burger zoveel
mogelijk wordt beschermd. Als hij meent dat hij schade heeft ondervonden door
mijnbouwactiviteiten, kan hij de commissie van onafhankelijke deskundigen
om advies vragen. Die deskundigen kunnen een eventueel causaal verband aantonen,
waarop de burger een schadeclaim kan indienen bij de mijnbouwmaatschappij.
Als hij in het ongelijk wordt gesteld, kost het hem niets. Krijgt hij gelijk,
dan is de verwachting dat de mijnbouwmaatschappij zal betalen. Dat is natuurlijk
geen uitgemaakte zaak; de mijnbouwmaatschappij kan dan alsnog besluiten om
naar de rechter te gaan om het verder te laten uitzoeken. Ik ben er echter
van overtuigd dat het advies van de commissie-Tommel een dwingende rol zal
spelen bij een eventuele rechtsgang. Ik denk dat de positie van de consument
door deze procedure aanzienlijk is versterkt. Bij de omkering van de bewijslast
heeft de consument altijd nog een lange rechtsgang te gaan. Door een klacht
in te dienen bij de commissie-TCBB kan het veel korter. Het mooist is natuurlijk
als de burger rechtstreeks naar de mijnbouworganisatie gaat, waarna zij meteen
tot een vergelijk komen. Ik ben evenwel tevreden over de commissie-TCBB en
daarom heb ik ook mijn amendement ingetrokken.Dat neemt niet weg dat een aantal zaken nog wat aangescherpt kan worden.
Het komt regelmatig voor dat iemand ellenlang bezig is om zijn schade te verhalen.
De commissie-Tommel zal ook wel enige tijd nodig hebben, maar ondertussen
zal er misschien iets moeten gebeuren met de schade die de burger heeft ondervonden.
Daarom hebben mevrouw Witteveen en ondergetekende een amendement ingediend
dat tot doel heeft een fonds in te stellen waaruit de gedupeerde, na een eerste
lezing van de commissie-Tommel, een voorschot kan krijgen om zijn schade te
laten verhelpen. Ik denk dat dit voor de burger buitengewoon belangrijk is.
De maatregelen die wij nu voorstellen inclusief het amendement maken de omkering
van de bewijslast absoluut overbodig.Uit de recente ervaringen van de gedupeerden van de zoutwinning blijkt
dat de TCBB nog niet echt toegankelijk is voor de consument. De klachten werden
niet ontvankelijk verklaard en hierdoor kregen de gedupeerden het idee dat
zij weer met lege handen stonden. Ik meen dat de heer Blaauw vroeg of er al
verbeteringen merkbaar zijn. Het is waarschijnlijk het gevolg geweest van
een bepaalde onwennigheid. Ik denk dat wij er alles aan moeten doen om de
TCBB zo laagdrempelig mogelijk te maken voor de consument. Aandacht voor de
toegankelijkheid is vereist.Tijdens het wetgevingsoverleg heb ik een amendement ingediend dat behalve
het criterium van deskundigheid voor leden van de TCBB ook dat van onafhankelijkheid
voor leden van de TCBB in de wet verankert. Ik geloof dat de minister niet
zo enthousiast was over dit amendement, omdat zij geen onafhankelijke deskundigen
zou kunnen vinden. Ik hoop dat dit toch mogelijk is, want ik hecht veel waarde
aan de onafhankelijkheid.Voor de D66-fractie is milieu een belangrijk aandachtspunt. Wij hebben
ons tijdens de voorbereiding dan ook zorgen gemaakt over een hiaat op het
gebied van de milieubescherming. Wat gebeurt er als de Mijnbouwwet eerder
wordt aangenomen dan de Natuurbeschermingswet? De minister ontraadt de aanneming
van ons amendement, maar zij heeft toegezegd dat de Natuurbeschermingswet
haar schaduw vooruit zal werpen ofwel een eerbiedigende werking zal hebben.
Mijn fractie neemt daarmee genoegen.Een ander punt van aandacht is de opslag van afval in de diepe ondergrond
en in het bijzonder de opslag van radioactief afval. Mijn fractie is tegen
de opslag van radioactief afval in de diepe ondergrond. Bij de opslag spelen
twee zaken een rol: de overheveling van de bevoegdheden van provinciaal naar
landelijk niveau en de afgifte van milieuvergunningen door de minister van
Economische Zaken. Voor opsporing, winning en opslag geldt op het gebied van
de milieubescherming hetzelfde. Voor het opslaan van radioactief afval is
ook een vergunning nodig op grond van de wet inzake kernenergie. Hoe verhouden
beide vergunningen zich tot elkaar?Los van de vraag of de vergunningverlening niet bij de provincies moet
blijven, staat mijn fractie sceptisch tegenover het gegeven dat de minister
van Economische Zaken zichzelf de bevoegdheid heeft gegeven voor de afgifte
voor zowel de vergunning van opslag als de milieuvergunning. De bevoegdheid
ligt wat mijn fractie betreft eerder bij het ministerie van VROM. Daar is
de kennis over radioactief afval aanwezig en dat is het ministerie dat de
milieubelangen moet toetsen. Is het onderzoek op het gebied van radioactief
afval onlangs niet overgeheveld naar het ministerie van VROM?Het feit dat de opslag van radioactief afval volgens de minister pas over
tientallen jaren mogelijk een issue wordt, doet niets af aan het feit dat
de bevoegdheidsverdeling nu moet worden geregeld. Daarin wordt in het wetsvoorstel
niet voorzien. Ik wil dit onderwerp nu graag uitdiscussiëren.Het is jammer dat het kabinetsstandpunt ten aanzien van radioactief afval
nog steeds niet is toegestuurd aan de Kamer. De minister had toegezegd, dit
standpunt aan het begin van 2002 aan de Kamer te sturen. Mijn fractie had
graag voor de plenaire behandeling kennis genomen van de inhoud van het kabinetsstandpunt.
Wanneer kunnen wij het kabinetsstandpunt verwachten?Het wetsvoorstel is in de loop van de tijd aanzienlijk verbeterd als het
gaat om het stimuleren van een goed mijnbouwklimaat. Als voorbeelden daarvan
noem ik de aansluiting bij de belastingwetgeving, de deelname
van de Staat aan de opsporingsvergunningen en de maatregelen voor het beter
exploiteren van het continentaal plat. Toch zijn er nog wat vraagtekens. In
het huidige systeem zijn de financiële voorschriften voor mijnbouwactiviteiten
opgenomen in de vergunningen. In het verleden is dit systeem door het ministerie
van Economische Zaken altijd ondersteund, omdat het bijdraagt aan een stabiel
mijnbouwklimaat. De financiële voorschriften kunnen dan namelijk niet
worden beïnvloed door gewijzigd beleid. Nu worden de financiële
voorschriften opgenomen in de wet. Waarom wijkt de minister af van de in het
verleden ingenomen standpunten? Wat zijn daarbij de doorslaggevende beweegredenen
geweest?In artikel 18 wordt geregeld dat vergunningen alleen op aanvraag van de
houder kunnen worden gewijzigd. Geldt dit ook voor aanvragen die gericht zijn
op wijzigingen in de financiële voorschriften? Hoe staat de minister
tegenover het voorstel om in de nieuwe Mijnbouwwet op te nemen dat financiële
voorschriften alleen op verzoek van de mijnbouwonderneming kunnen worden aangepast
aan nadien gewijzigde voorwaarden?Ook over het winningsplan bestaan nog wat onduidelijkheden. In de wet
is opgenomen dat de onderneming verplicht is, de delfstoffen te winnen overeenkomstig
het winningsplan. Stel dat, om welke reden dan ook, het ontginnen niet meer
economisch rendabel is. Wat gebeurt er dan? Kan men verplicht worden, door
te gaan met de winning? Geldt het winningsplan per voorkomen? Kan de minister
duidelijk aangeven wat de inhoud van het winningsplan is?Het lijkt erop dat meer winstaandeel moet worden betaald als de vennootschapsbelasting
daalt. Is dat de bedoeling van de minister of is het een foutje in de wet?Ik wil nog iets zeggen over de steengroeven. De D66-fractie is blij met
de uitvoering van onze motie door de minister om te gaan praten met de gemeentes
in het desbetreffende gebied, Limburg. Sommige onduidelijkheden zijn inmiddels
opgehelderd. Het blijft echter zo dat de gangenstelsels van de kalkgroeven
gemeentegrenzen overschrijden. Hoe groot is de kans dat de kennis die nu nog
aanwezig is bij het Staatstoezicht op de mijnen op den duur verdwijnt? Deze
dienst houdt zich niet meer structureel met de materie bezig. Dit toezicht
kan ook niet worden overgenomen door gemeenten, omdat de mogelijkheden om
daarover kennis te vergaren en te behouden te versnipperd zijn. Het is positief
dat het Staatstoezicht op de mijnen nu nog gratis advies wil geven, maar de
vraag is of gemeenten die verantwoordelijkheid aankunnen. Wat vindt de minister
van deze witte vlek op het gebied van de publiekrechtelijke verantwoordelijkheid?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De algemene beraadslaging wordt morgen voortgezet met het antwoord van
de minister.Sluiting 19.38 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-4090-4108.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl