Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in een deel van Twente (27096)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1781-1790

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-09-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 37, pagina 1781-1790

12-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27096Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 12 september 2000)Pagina 1790-1790
Behandeling van de volgende voorstellen van de commissie voor de Verzoekschriften: - Adres van W. Flanderhijn te Rijswijk betreffende uitstel van betaling voor aanslagen inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen; - Adres van L.J. Zijdeman te Gouda betreffende kwijtschelding van aanslagen inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen; - en nog 1 ander verzoekschriftPagina 1741-1741
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in een deel van Twente (27096)Pagina 1781-1790
Presentie en opening (dinsdag 12 september 2000)Pagina 1741-1741
Behandeling van: - het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in een deel van Twente (27096)Pagina 1758-1769
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Samenvoeging van de gemeenten Sittard, Geleen en Born (26968); - Samenvoeging van de gemeenten Broekhuizen, Grubbenvorst en Horst (26969); - Samenvoeging van de gemeenten Venlo en Tegelen en Belfeld (26970)Pagina 1769-1781
Behandeling van de financiële verantwoordingen over het jaar 1999 (27127, nrs. 1 t/m 41)Pagina 1742-1743
Stemming over het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Sittard, Geleen en Born (26968)Pagina 1790-1790
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de begrotingen van de uitgaven en de ontvangsten van het voor het jaar 2000 (Voorjaarsnota's en Slotwetten)Pagina 1741-1742
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Samenvoeging van de gemeenten Sittard, Geleen en Born (26968); - Samenvoeging van de gemeenten Broekhuizen, Grubbenvorst en Horst (26969); - Samenvoeging van de gemeenten Venlo en Tegelen en Belfeld (26970)Pagina 1743-1758
Stemming over het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Venlo en Tegelen en Belfeld (26970)Pagina 1790-1790
Stemming over het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Broekhuizen, Grubbenvorst en Horst (26969)Pagina 1790-1790
Stemming over het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in een deel van Twente (27096)Pagina 1790-1790
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 12 september 2000)Pagina 1791-1792

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in een deel van Twente (27096).De beraadslaging wordt hervat.Minister De Vries:Mijnheer de voorzitter! De woorden waarmee mevrouw Van den Broek haar
betoog afsloot tijdens ons debat op 18 april heb ik in sterke mate als een
opdracht gevoeld. Zij zei: haast u, haast u, haast u met het afhandelen van
de herindeling in dit gebied! Ik had dat gevoel niet omdat ik altijd zo'n
aansporing nodig heb om mij te haasten, maar omdat dat zo treffend de bestuurlijke
situatie typeerde. Het ging om een herindeling die dringend moest worden afgerond,
maar die een obstakel bevatte waardoor ik op dat moment niet verder kwam met
de Kamer.De heer Boorsma heeft zich afgevraagd of wij nu bezig zijn met een eerste
of een tweede termijn. Ik neem aan dat dit een beetje een plagerige opmerking
is. Wij zijn bezig met de behandeling van een nieuw wetsvoorstel, maar het
gaat natuurlijk wel over een materie die ons nu al vele jaren bezighoudt.
Zowel het provinciebestuur van Overijssel als vele gemeenten in Overijssel
zijn er al jaren over aan het praten en denken. Dat proces kon niet tot een
afronding komen, omdat de Eerste Kamer onoverkomelijke bezwaren had tegen
de opvatting dat Twentestad een goed idee was. Ik stond overigens wel achter
die opvatting.Er is door de heer Kohnstamm gesproken over afspraken die hier gemaakt
zijn, maar hij heeft die zelf terecht ook enigszins gerelativeerd. Misschien
is het goed als ik het hier in alle openheid zeg. Er was namelijk helemaal
niets bijzonders aan de hand. Toen ik aantrad op Binnenlandse Zaken heb ik
alle woordvoerders uit deze Kamer uitgenodigd om te praten over hun visie
op het wetsvoorstel. Ik geloof dat de heer Boorsma de eerste was die bij mij
op bezoek kwam. Ik heb ook zeer indringend gesproken met de woordvoerders
van de regeringspartijen, omdat ik daar natuurlijk een bijzondere relatie
mee heb. Ik heb echter met alle woordvoerders gesproken. Die gesprekken waren
naar mijn smaak zeer verhelderend, omdat toen bij mij al het idee opdoemde
dat bij een meerderheid in de Kamer geen overwegende bezwaren waren tegen
de herindelingen rond Twentestad, maar dat die problematiek vooral door Twentestad
getriggerd werd.Ik heb toen uiteraard ook overwogen wat staatsrechtelijk zuiver zou zijn,
omdat ik dat van het grootst mogelijk belang vind, en heb geoordeeld dat het
goed was om het wetsvoorstel in te trekken, naar het kabinet te gaan en het
kabinet voor te stellen om met een nieuw wetsvoorstel te komen. Als redengeving
heb ik ook in de Tweede Kamer uiteengezet dat er naar mijn opvatting geen
sprake was van een "onlosmakelijk verband". Daarin vond ik gelukkig de heer
Schutte aan mijn zijde. Het is natuurlijk mogelijk om te citeren uit datgene
wat mijn ambtsvoorganger heeft opgeschreven. Alles wat een minister zegt,
heeft immers ook voor de andere ministers en voor zijn opvolger een betekenis.
Maar met dat onlosmakelijke was ik het dus gewoon niet eens. Ik was overigens niet de enige, want ook bij de provincie Overijssel was
men wel een beetje geschrokken van dat onlosmakelijke, omdat men ook op de
merites van het bestuurlijk evenwicht en de bestuurlijke samenhang enz. vond
dat die herindelingen verder zouden moeten plaatsvinden. Het is een nieuw
ontwerp dat bitter nodig was. Er moest na de verlammende herindelingsdiscussie
helderheid worden geboden.Ik heb uiteraard ook nog een gesprek gehad met bestuurders uit die omgeving,
die natuurlijk ook hun opvattingen hebben over wat wel en niet moet. Dat laatste
blijkt ook uit de korte gedingen die zijn aangespannen. Ook daar klonk vrij
helder door: maak het niet te lang, hak de knoop door, want wij kunnen niet
eeuwig in onzekerheid blijven. Het "haast u, haast u met het afhandelen van
deze herindeling" was dus in feite een bestuurlijk imperatief. Ik heb mij
dan ook gehaast en op zeer korte termijn de totstandkoming van het wetsvoorstel
bevorderd. Vervolgens heeft de Raad van State zeer snel geadviseerd en heeft
de Tweede Kamer erin bewilligd om het zeer snel af te handelen. Ik ben buitengewoon
dankbaar dat wij vandaag in staat zijn om het in deze Kamer te behandelen,
opdat wij na vandaag helderheid aan het gebied kunnen geven. Ik was er ook
zeer door getroffen dat uw Kamer ervan heeft afgezien om over dit wetsvoorstel
schriftelijk vragen te stellen, waardoor wij snel naar de mondelinge behandeling
konden doorstoten.Gehoord wat vandaag vanuit de Kamer naar voren is gebracht, denk ik dat
de indruk die ik indertijd aan de intensieve gesprekken met alle woordvoerders
heb overgehouden, nog niet zo slecht was, namelijk dat voor de rest van het
wetsvoorstel, dus zonder Twentestad, wel een meerderheid in deze Kamer gevonden
zou kunnen worden.Het lijkt mij niet nodig om nog veel te zeggen over de korte gedingen.
De essentie is al aan de orde geweest en wat betreft de procedures van de
Wet Arhi heeft de heer Holdijk natuurlijk de spijker op de kop geslagen. Ook
de rechter heeft geoordeeld dat er geen sprake kan zijn van concurrentie tussen
de Wet Arhi en de wetgever. De dossiers zijn ook materieel nu echt volledig,
dus het is nu de vraag of wij het al dan niet zo willen doen. Er zijn bij
elke herindeling vragen te stellen en ik zeg niet dat dit geen goede vragen
zijn, maar op een bepaald moment moet toch een weging worden gemaakt die tot
een voorstel leidt, waarna over dat voorstel besluitvorming dient plaats te
vinden.Ik heb uitvoerig contact gehad met de provincie Overijssel, om mij ervan
te vergewissen of de voorstellen die uit de Tweede Kamer waren gedaan, de
hartelijke steun van de provincie zouden hebben. De provincie heeft mij dat
bevestigd. Verder merk ik op dat ik op zichzelf hetzelfde wetsvoorstel aan
de Tweede Kamer had kunnen voorleggen als eerder was ingediend, dus zonder
de amendementen vanuit de Tweede Kamer, maar duidelijk was dat dan vanuit
die Kamer opnieuw dezelfde amendementen zouden worden ingediend en zeker gezien
de haast was het verstandig om het maar praktisch aan te pakken. Ik heb dan
ook de amendementen vanuit de Tweede Kamer verwerkt in het nieuwe voorstel
en bij de behandeling in die Kamer is er geen enkele beweging geweest om dat
te wijzigen.Kortom: noch formeel noch materieel ontbreekt er iets. Ik meen dan ook
dat wij vandaag tot een afweging kunnen komen.De heer Holdijk heeft nog gerefereerd aan een onderzoek naar gemeentelijke
herindeling van Ernst & Young en de Rijksuniversiteit Leiden. Voorzover
ik weet, gaat het hier om een onderzoek uit 1998. Het is indertijd aan de
Kamer aangeboden en er is ook al eens een gesprek over geweest. De conclusies
uit het onderzoeksrapport kunnen nog wel relevant zijn, maar zijn in ieder
geval genuanceerder dan ze werden samengevat, al heeft mij de tijd ontbroken
om dit precies na te zoeken.Ik heb geboeid kennis genomen van het interview met de heer Witteveen
in de Staatscourant. Dit is toch het officiële publicatieorgaan van de
Staat der Nederlanden en ik lees het 's morgens graag. Met mij doen nog 12.000
Nederlanders dat. Dat zouden er overigens, gezien de inhoud, méér
kunnen zijn. Ik vond het een heel interessant interview. Ik heb de heer Witteveen
toen ik dat las, ook niet verkeerd verstaan. Het was evident, dat hij van
mening is dat wij veel beter zouden moeten weten hoe het uitpakt, zodat wij
in een cyclus kunnen terechtkomen waarbij wij opgedane ervaringen als input
gebruiken bij het maken van eventuele nieuwe voorstellen. Ik heb al gezegd,
dat inmiddels een aanbesteding van de monitor heeft plaatsgevonden en dat
ik in oktober een besluit zal nemen over de gunning, zodat de monitor volgend
jaar operationeel wordt. Het is inderdaad jammer, dat de monitor er niet eerder
was, maar ik heb er met de heer Castricum al een interessante gedachtewisseling
over gehad. Sommige dingen zijn er gewoon niet. Het enige wat je dan kunt
doen, is zorgen dat ze er komen. Het zou mooi geweest zijn, als ze er eerder
waren geweest, maar dat lukt niet altijd.Er zijn door meerdere sprekers vragen gesteld over de verschillende grenscorrecties
die in het wetsvoorstel worden voorgesteld, de gedeeltelijke toedeling van
Bornerbroek en Aadorp aan Almelo en de grenscorrectie tussen Weerselo en Oldenzaal.
De heer Witteveen vroeg met nadruk nog eens naar de betekenis van die grenscorrectie
Weerselo-Oldenzaal. Het gaat daarbij vooral om het gebied dat bekend staat
als "Het Hulsbeek". Mijn ambtsvoorganger heeft in de memorie van antwoord
van 25 augustus 1999 daaraan een nogal uitgebreide beschouwing gewijd op de
pagina's 40 t/m 42. In het kort komt het erop neer, dat de provincie Overijssel
indertijd een voorzichtige lijn heeft gekozen voor wat de gemeentebegrenzing
betreft. De Tweede Kamer heeft via het amendement-Barth een ruimere grens
getrokken, overigens zonder dat die verruiming opzienbarend is. Er is hier
een aantal overwegingen van belang.In de eerste plaats heeft de gemeente Oldenzaal natuurlijk een belangrijke
functie op het terrein van wonen en werken. Zij fungeert daarbij als vestigingsplaats
voor bedrijven op het gebied van transport en distributie. Gemeenten moeten
ook op hun eigen grondgebied keuzes kunnen doen ten aanzien van ruimtelijke
en economische ontwikkelingen. Gelet op de verhouding bebouwd/onbebouwd neemt
Oldenzaal een aparte positie in. De gemeente heeft thans vrijwel geen buitengebied.
Iets meer body dan voor de streekplanhorizon was uitgezet en ten westen van
de stad was geprojecteerd, is in relatie tot deze beperkte
ruimte dan ook zeer bepleitbaar, verdedigbaar en acceptabel. De bedoelde uitbreiding
van Oldenzaal is noodzakelijk voor het verrichten van milieu- en boscompenserende
maatregelen en als uitloopgebied voor woonwijken. Dat culmineert in het creëren
van een groene stadsrand. Met de voorgestelde grenswijziging wordt Oldenzaal
in staat gesteld om beide elementen (stedelijke functie en compensatie voor
natuur en landschap) met elkaar te verbinden en daarin eigen keuzes te maken.
Het recreatieconcentratiepunt, een term die in streekplannen wordt gebruikt,
Het Hulsbeek ligt nu in twee gemeenten. Het ligt voor de hand dat deze situatie
bestuurlijk wordt gewijzigd. Gezien de functie die het gebied heeft voor de
stad Oldenzaal, ligt het ook voor de hand dat Het Hulsbeek bij de stad Oldenzaal
komt.Een aantal leden is nog steeds niet overtuigd van de juistheid van een
aantal andere samenvoegingen in het landelijk gebied van Twente. Zo is er
in de behandeling aandacht besteed aan de relatie tussen Holten en Rijssen.
Is het voorgestelde wel verstandig? Ik geloof zeker dat dit het geval is.
Er bestaan tussen Holten en Rijssen intensieve relaties en verbanden in sectoren
als onderwijs, werkgelegenheid en detailhandel. De gemeente Holten en haar
bevolking zijn, zoals het gemeentebestuur overigens zelf ook heeft geconstateerd,
sterk op het oosten gericht. Holten heeft destijds een voorkeur gehad voor
een variant, waarin samengaan met Rijssen was voorzien. Ook het bedrijfsleven
en maatschappelijke en economische organisaties pleiten nadrukkelijk voor
een blijvende oriëntatie van Holten op Twente, zoals in dit wetsvoorstel
is voorzien. Ik vind dat bij elkaar doorslaggevende redenen. Ik geloof dat
de vraag van de heer Boorsma was, waarom wij voor Rijssen iets anders doen
dan voor Staphorst. Ik vind die vergelijking absoluut niet opgaan. Ik vind
het raar om Staphorst en Rijssen in één categorie te willen
duwen, ondanks het feit dat er een geprononceerde articulatie is van de overtuigingen
die daar leven. Bij de behandeling van het wetsvoorstel voor West-Overijssel
heb ik in de Kamer echter uiteengezet, dat er voor Staphorst speciale overwegingen
waren om niet tot samenvoeging over te gaan. Er was voor Staphorst geen noodzaak
om met anderen samen te werken en er was voor anderen niet een noodzaak om
met Staphorst samen te werken. Verder ontstond er een vrij evenwichtig patroon
van gemeenten, die qua bestuurskracht goed met elkaar uit de voeten kunnen.
Voor Rijssen en Holten ligt dat heel anders. Zij zullen met elkaar de kracht
opbrengen die nodig is om de toekomst met een gerust hart tegemoet te gaan.
De twee gemeenten hebben samen 35.000 inwoners. Dat is ook weer niet zo'n
formidabel aantal. Samen zullen zij een mooie plattelandsgemeente vormen.
De problemen die men vreest zie ik eerder in het verleden dan in de toekomst.
Ik denk dat daar veel terugblikken bij is en weinig vooruitblikken.Aadorp is een deel van Vriezenveen dat naar Almelo overgaat. Mevrouw Schoondergang
sprak erover. De heer Boorsma heeft er vragen over gesteld. Naar aanleiding
van vragen in de Tweede Kamer in juni heb ik naar de situatie daar geïnformeerd.
Mij is daarop geantwoord dat er absoluut geen signalen zijn dat er iets aan
de hand is, dat scholen met opheffing bedreigd worden. De scholen beraden
zich op het ogenblik wel op hun toekomstige positie. Ik kan zeker niet bevestigen
dat dit met de herindeling te maken heeft.De heer Boorsma stelde een vraag die je jezelf voortdurend stelt: waarom
het een wel en het ander niet? Waarom wel Vriezenveen en niet Tubbergen? Die
vraag kun je overigens eindeloos blijven stellen. Op een gegeven moment moet
je door het samenstel van argumenten tot een conclusie komen. Tubbergen is
nu een gemeente met zo'n 20.000 inwoners, gezien haar ligging tussen de nieuwe
gemeente Ootmarsum/Denekamp/Weerselo en aan de andere kant Den Ham/Vriezenveen
niet aan een van beide behoeft te worden toegeschoven. Zij hoeft ook niet
zelf weer de hand uit te strekken naar andere gemeenten in de buurt. Bij een
herindeling kun je ook niet zeggen, dat als de ene gemeente heringedeeld wordt
de andere ook moet worden heringedeeld. Er zijn gewoon verschillen tussen
de gemeenten. Met de heer Lemstra heb ik het gehad over maatwerk dat nodig
is. De verwantschap tussen de gemeenten Vriezenveen en Den Ham bestaat enerzijds
door het uitgebreide oostelijke buitengebied, waar de agrarische structuur
grote overeenkomsten vertoont, en anderzijds de industrieontwikkeling in de
zone langs het kanaal. Er is een verwevenheid die essentieel is. Er zijn misschien
meer argumenten te noemen. De heer Boorsma had er een paar aangetroffen, die
hij badinerend noemde. Dat mag ook, maar ik vind dat Vriezenveen en Den Ham
door de agrarische structuur en door de ontwikkelingen langs het kanaal een
volstrekt logische gemeente opleveren. Dat is in Tubbergen op die manier niet
aan de orde. Het lijkt mij goed dat in dit deel van Twente een gemeente met
een stevige basis wordt gevormd, die voor een langere periode met de uitdaging
uit de voeten kan. Bij de behandeling van de herindeling van West-Overijssel
heb ik toegelicht, dat het voor alle gemeenten echt zaak is om goed op hun
tellen te passen. Er zijn ontwikkelingen waarop je goed moet kunnen inspelen.
Je hebt armslag nodig om dat goed te kunnen doen.In de wisseling van stukken met de Tweede Kamer is in de voorfase, waarvan
deze Kamer ook kennis heeft genomen, al veel opgemerkt over de samenvoeging
van Denekamp, Weerselo en Ootmarsum. Ik ben het ermee eens dat Ootmarsum in
dit geheel een bijzondere plaats inneemt. Het is de bekende "siepelstad".
Ik denk dat die gemeente juist in staat is, het bijzondere karakter van de
drie samenstellende delen goed te bewaken. Daar zal niet plotseling iets anders
gaan gebeuren, in de vorm van concentraties, stadsontwikkeling of iets dergelijks.
De bestuurlijke body van die gemeente wordt groter. Men kan door goede samenwerking
binnen de gemeente snel een eigen identiteit verwerven. Men kan de eigen aard
in het omliggende gebied, dat niet helemaal vrij is van uitdagingen of, zoals
sommigen zeggen, bedreigingen, samen goed vasthouden. Er ontstaat een gemeente
van 26.000 inwoners, met een overwegend gelijk karakter. Er is derhalve geen
begin van een aanleiding om te veronderstellen dat dit geen aanwinst zou zijn.Dan kom ik de spreken over de gemeente Hof van Twente, een gemeente waar
de heer Boorsma meer van weet dan ik. Ik zou nu derhalve eigenlijk bescheiden
moeten zijn, maar aangezien ik hier nu in de rol sta van verdediger
van een plan, zal ik dat onvervaard doen. Ik denk dat de samenvoeging van
Goor, Markelo, Diepenheim, Ambt Delden en Stad Delden weliswaar een ruime
gemeente oplevert, maar ook een gemeente die heel goed de kwaliteit van de
taakuitoefening kan verbeteren. Ik denk dan aan gebieden als onderwijs, sociale
zaken, ruimtelijke en economische ontwikkeling, natuur, milieu en landschap.
Die kwaliteitsverbetering zal die gemeente ook nodig hebben. Wij kunnen hier
natuurlijk van mening over verschillen. Er zijn ook andere opties in discussie
geweest, zoals bijvoorbeeld Delden-Plus. Ook Ambt en Stad Delden zouden wellicht
samen kunnen gaan. Als je die keuze bekijkt en je luistert naar het provinciebestuur
dat er zeer intensief aandacht aan heeft besteed, ga je steeds minder voelen
voor de optie Delden-Plus. Zou het nu niet verstandiger zijn om een stevige
plattelandsgemeente te maken? Die grenst aan Almelo, Borne, Hengelo en Enschede,
toch een gebied waar de druk van de stad herkenbaar zal zijn. Het is heel
belangrijk dat er in dat gebied een gemeente is die daar op een goede manier
weerstand aan kan bieden. Het doet mij sterk denken aan de discussie over
de herindeling van Vleuten-De Meern. Dat wordt een onderdeel van een stad.
Daarnaast ligt dan een andere gemeente die met wat meer body gebaat is om
in discussies met de stad op te komen voor haar eigen specifieke identiteit
en belangen. In die zin zie ik een parallel met deze gemeenten, die naar mijn
mening uitstekend met elkaar kunnen samenwerken.Dan kom ik te spreken over de gemeenten Haaksbergen, Hellendoorn, Tubbergen
en Losser. Die blijven zelfstandig. Alleen bij Losser is er sprake van een
kleine grenscorrectie ten gunste van de gemeente Oldenzaal. Voor de andere
is er geen reden om te overwegen iets ander te doen.Dat ligt totaal anders bij de gemeente Bathmen. Begrijpelijkerwijs heeft
dit een grote rol gespeeld in het debat in de Tweede Kamer. Ook met de Eerste
Kamer is er diverse keren over gecommuniceerd. Zo zijn standpunten en procedures
bekendgemaakt. De ondertoon van de opmerkingen in dit debat is, dat het probleem
moet worden opgelost. Ik zeg toe dat ik daar alles aan zal doen. Dat gaat
gebeuren. De provincie Overijssel heeft mij ook toegezegd alle energie hierop
te zullen richten. Daar loopt nu een procedure om te komen tot een plan dat
zo goed mogelijk recht doet aan de toekomstige positie van Bathmen. Herindeling
moet plaatsvinden. Er is overleg geweest met de provincie. Na de besluitvorming
zal de provincie open overleg starten. Zoals ik al in de Tweede Kamer heb
gezegd, doet de provincie er daarbij verstandig aan om echt alle opties in
beeld te brengen. Dat zal waarschijnlijk vereisen dat contact wordt opgenomen
met de provincie Gelderland. Er moet worden overlegd over wat daar kan gebeuren.
Dat is niet precies wat er in de motie-Hoekema staat, maar in de Tweede Kamer
was volstrekt duidelijk dat die motie niet getriggerd was vanuit het perspectief
dat de provinciegrenzen heilig verklaard moeten worden. Er moet een oplossing
worden gezocht voor het probleem. Ik heb gezegd dat ik er sterk op zou aandringen
en er ook op zou letten dat men alle redelijke opties onder ogen ziet. Ik
ga nu niet terug in de discussie en ik wil ook niet vooruitgrijpen op de uitkomst
daarvan. Dat zou niet goed zijn. Ik hoop echter, dat men wel tot een grondig
overleg komt omdat ik ook verwacht, dat in Oost-Gelderland overwogen zal worden
om procedures inzake gemeentelijke herindeling te starten.Mijnheer de voorzitter! Ik heb de Kamer nu een paar keer ingelicht over
de procedures in kort geding. Daarbij wil ik nog even ingaan op de vraag of
het niet tekenend is dat men deze aanspant. Ik geloof zelf, dat voor gemeenten
de gang naar de rechter vaak niet meer als een enorme hindernis wordt gezien.
Je zou misschien wensen dat het niet nodig was en dat men zich altijd zou
neerleggen bij wat anderen zeggen, maar ik vind het heel begrijpelijk dat
ook de decentrale overheden de gewone rechtsmiddelen gebruiken als er iets
gebeurt wat naar hun smaak de toets van het recht niet kan doorstaan. Daar
hoeven we niet van te schrikken, want het gebeurt met enige regelmaat. Ook
door en tegen de Staat wordt regelmatig geprocedeerd. Ik wil dat niet aanmoedigen
maar wij hoeven er ook niet spastisch over te doen. Die gemeenten hebben heel
sterke opvattingen. Zij hebben alle mogelijkheden onderzocht om tegen te houden,
dat dit wetsvoorstel zijn loop zal krijgen. Ik ontzeg de gemeenten absoluut
niet het recht om naar de rechter te stappen, maar op basis van mijn eigen
kennis van de verhoudingen en van de betreffende wetgeving verbaast deze uitspraak
van de rechter mij geenszins. Overigens hebben wij ook bij de procedures in
deze omgeving, waarin de ondernemingsraden meenden dat zij een plek moesten
krijgen in de herindelingsdiscussie, van de rechter hetzelfde oordeel gekregen:
de wetgever heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid en speelt hierin een
eigen rol. Ook in de procedure die door Vleuten-De Meern is aangespannen,
heeft de rechter op alle punten een uitspraak gedaan. Voor gemeentebesturen,
voor belangen- en actiegroepen kan het buitengewoon goed zijn als in een rechtelijke
procedure iemand die geen belangen heeft, uitspreekt hoe een en ander rechtens
in elkaar zit. Dat is toch ook een van de belangrijke doelstellingen van het
recht.Mijnheer de voorzitter! Verschillende leden hebben opgemerkt, dat het
zaak wordt om deze discussie af te ronden. Ik ben ervan overtuigd, dat dit
in de streek door de meesten zal worden toegejuicht opdat we niet weer een
traject van lange onzekerheid ingaan. De procedure die door de provincie gevoerd
is, die in discussie is geweest en door beide Kamers is behandeld, heeft ertoe
geleid dat wij alle ins en outs van dit wetsvoorstel kunnen wegen. Hoewel
dat niet mijn aard is, leg ik mij erbij neer, dat ik degenen niet meer kan
overtuigen die nog steeds niet zijn overtuigd. Ik hoop echter, dat degenen
die deze weg wel verstandig vinden, ertoe zullen bijdragen dat wij straks
tegen Overijssel kunnen zeggen, dat geprobeerd is om West-Overijssel op een
goede manier een nieuwe bestuurlijke vorm te geven en dat wij dit nu ook doen
met Twente. De afgelopen tijd ben ik terloops in contact geweest met bestuurders
uit voormalig Twentestad. De Kamer had natuurlijk veel belangstelling voor
de verdere gang van zaken. Het is volstrekt duidelijk dat men in die gemeente
en met name in Enschede iets anders aan het hoofd heeft gehad dan nadenken
over de vraag hoe dit nu verder moet. Ik ontvang nu signalen, dat men die
discussie toch weer snel wil opnemen. Ik vind dat heel construc tief
en ik hoop, dat dit leidt tot goede samenwerking maar ik wacht even af hoe
de gemeenten daaraan vorm willen geven. Ik weet dat de provincie constructief
haar medewerking zal verlenen. In het algemeen is het klimaat in Overijssel
zodanig, dat als wij de behandeling van dit wetsontwerp vandaag tot een goed
einde brengen, wij vele jaren constructief met elkaar verder kunnen.De heer Boorsma (CDA):Mijnheer de voorzitter! Toen ik het slotakkoord van het betoog van de
minister hoorde, dacht ik: hij is in de war, hij denkt dat dit het einde van
de behandeling is. Die constatering spoort eigenlijk met mijn opmerking in
eerste termijn die inderdaad niet serieus was en waarmee ik zei dat het eigenlijk
een tweede termijn was. Uiteraard was dat formeel niet het geval. Formeel
was het toen de eerste termijn. Dit is dus niet de derde, maar de tweede termijn.Voorzitter! Ik wil vervolgens een opmerking maken aan het adres van collega
mevrouw Van den Broek-Laman Trip. Zij heeft gezegd, dat de VVD-fractie, anders
dan de CDA-fractie, geen meetlat bij de verschillende onderdelen van een wetsvoorstel
wil leggen. Is dat voor mevrouw Van den Broek de gebruikelijke gang van zaken
in dit huis of geldt deze uitspraak alleen voor de behandeling van dit wetsvoorstel?
Ik zou mij namelijk kunnen voorstellen dat men dit in het algemeen de gebruikelijke
gang van zaken vindt, omdat deze Kamer er is voor enige toetsing op afstand.
Echter, luisterend naar de opmerking van collega Witteveen zouden wij in dit
huis een wat meer diepgaande discussie mogen hebben. Dat zou betekenen dat
je let op de verschillende argumenten die ten aanzien van de verschillende
onderdelen zijn geuit en dat men vervolgens tot een totale afweging komt.
Welnu, ik geloof niet dat wat mevrouw Van den Broek zei bij de VVD de gebruikelijke
gang van zaken is. Voor mij heb ik het verslag van de behandeling van de herindeling
van West-Overijssel. Aan het woord is de heer Van Heukelum. Hij vraagt waarom
Staphorst met 15.000 inwoners wel sterk genoeg is en Genemuiden niet, en stelt
meer van dat soort vragen. Op die manier heeft de VVD-fractie toen dat wetsvoorstel
gefileerd. Hoewel dit niet altijd gebeurt, is het kennelijk wel de gewoonte
om in te gaan op de verschillende onderdelen van een wetsvoorstel.Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):Voorzitter! De heer Boorsma legt niet alleen de liniaal langs de dorpen
in Twente, maar hij legt ook de liniaal langs de VVD-fractie. Wij zullen bij
de behandeling van elk wetsvoorstel dat over herindeling gaat zelf beoordelen
of wij dat op afstand doen of dat er elementen zijn waarop wij dieper in willen
gaan.De heer Boorsma (CDA):Uiteraard, maar ik wilde alleen aangeven, dat dit kennelijk niet de gebruikelijke
gang van zaken is. Verder ben ik het volstrekt eens, voorzitter, met wat mevrouw
Van den Broek-Laman Trip zei.De minister heeft opgemerkt dat er geen schriftelijke behandeling is geweest.
Het lag voor de hand dat die niet zou worden gehouden. Immers, het wetsvoorstel
dat is ingediend, week niet af van het wetsvoorstel dat hier in eerste termijn
was behandeld, zij het dat het onderdeel Twentestad eruit genomen was. Ook
wij vonden dat door het niet schriftelijk te behandelen, versnelling werd
aangebracht en dat is in ons aller belang.Voorzitter! Ik wil de minister herinneren aan een eerder gedane toezegging.
Wat betekent een en ander voor de middelen die de gemeenten uit specifieke
uitkeringen krijgen? Deze vraag heb ik eerder gesteld en de minister heeft
toen de CDA-fractie toegezegd, dat nader te onderzoeken. Zijn verwachting
was, dat de veranderingen zeer zouden meevallen. Het kan daarom een eenvoudig
onderzoek zijn. Ik hoop dan ook aanstonds te kunnen vernemen dat ons binnenkort
een antwoord zal geworden.Wat de Hof van Twente betreft, merk ik nog het volgende op. De minister
heeft gezegd, dat er wel degelijk verschillende samenhangen zijn. Ik vind
de gang van zaken toch bezwaarlijk. Misschien komt er nu een aantal argumenten
ter tafel. Bij de schriftelijke voorbereiding werd echter meer en detail gevraagd
naar de argumenten en de interpretatie van bepaalde termen en toen kregen
wij amper iets te horen. Nu zouden wij dan door enkele korte bewoordingen –
ik zeg niet dat ze verkeerd zijn, integendeel – van de minister overtuigd
moeten worden. Uiteraard mag een enkel woord ons niet te overtuigen. De minister
zegt bijvoorbeeld dat in de Hof van Twente een kwaliteitsverbetering van het
openbaar bestuur mogelijk is, maar daar staat tegenover wat door ons eerder
naar voren is gebracht. Daarbij denk ik niet alleen aan wat bij de Hof van
Twente kan gebeuren, maar ook aan wat in andere groter wordende plattelandsgemeenten
naar alle waarschijnlijkheid het geval zal zijn: een afkalving van het vrijwilligerswerk.
Mag ik de minister van Binnenlandse Zaken eraan herinneren, dat ook het ministerie
van Binnenlandse Zaken zelf daarover bezorgd is? Ik denk in dit verband aan
de vrijwillige brandweer. Straks zullen er geen vrijwillige brandweerlieden
meer zijn, zo is de verwachting van Binnenlandse Zaken. Eventueel wil ik thuis
het rapport nog wel opzoeken waar dat in staat.Voorzitter! Dan wil ik iets zeggen over de samenvoeging van Vriezenveen
en Den Ham. De minister heeft wederom gezegd, dat het om een samenstel van
argumenten gaat. Ik heb inderdaad twee argumenten uit het geheel gelicht en
die bewust geridiculiseerd. Daartoe gaf de tekst in de stukken namelijk aanleiding.
Die was buitengewoon kort en kon daarom onmogelijk een overtuigend argument
voor de samenvoeging zijn.Voor de mensen in Twente is het uiteraard plezierig om te horen dat Holten
zich oriënteert op Twente. Voor Overijssel als geheel maakt dat eigenlijk
niet uit.De minister heeft gevraagd waarom ik Staphorst vergelijk met Rijssen.
Hij vond het een beetje raar om beide op een lijn te zetten. Ik wijs erop
dat een heleboel mensen de vergelijking drommels goed hebben begrepen, maar
ik had het net zo goed kunnen vergelijken met bijvoorbeeld de gemeente Tubbergen.
Tubbergen ligt wel te midden van andere gemeenten, maar de vraag is toch wat
de bestuurskracht is van een dergelijke gemeente. Wat is de bestuurskracht,
de toekomstpotentie of hoe je het ook wilt noemen van gemeenten die niet hoeven
te worden samengevoegd? Als de minister dat had gedefinieerd, waarom zou een
gemeente zoals Vriezenveen, Den Ham of Rijssen dan niet zelfstandig
kunnen blijven? Juist omdat de minister vage begrippen hanteert zoals "bestuurskracht",
blijven wij vragen naar de helaas onbekende weg, in den blinde.Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):Voorzitter! Ik heb een vraag aan de geachte afgevaardigde de heer Boorsma.
Hij heeft gezegd dat er wel eens rust aan het front zou moeten komen. Wat
wil de CDA-fractie nu eigenlijk? Wil zij dat dit wetsvoorstel vandaag wordt
verworpen? Is de CDA-fractie zich ervan bewust dat alle gemeenten in Twente
hard bezig zijn met reorganisaties en dat alle bestuurders u en ook mij bellen:
zorg alsjeblieft dat de wet er nu door komt? Als de CDA-fractie straks tegenstemt,
maakt zij wellicht goede sier naar de achterban. Maar wat zou er gebeuren
als de Eerste Kamer nu tegenstemt? Dat zou ik graag horen.De heer Boorsma (CDA):Voorzitter! Er zijn eigenlijk een heleboel vragen gesteld. Ik moet even
nadenken wat ze precies inhouden.Ik ben mevrouw Van den Broek in ieder geval erkentelijk voor deze interruptie.
Iedereen zal het al hebben begrepen, maar ik had nog niet gezegd dat de CDA-fractie
tegen het wetsvoorstel zal stemmen.Zij vraagt hoe het kan, nu veel gemeenten zich al voorbereiden. Uiteraard
heb ik dat ook vernomen via de krant, de telefoon en dergelijke. Ik kaats
de bal terug. Hoe ziet mevrouw Van den Broek dan de rol van de Eerste Kamer
in dergelijke processen? Als ik haar goed interpreteer, vindt zij dat de Kamer
altijd "ja" moet zeggen tegen deze wetsvoorstellen, omdat men al anticipeert
op het "ja" van dit huis. Dat geldt niet alleen voor herindelingsvoorstellen,
maar ook voor veel andere voorstellen. Ik weiger te accepteren dat dit huis
"ja" moet zeggen, omdat de praktijk al anticipeert op een bepaalde beslissing.
Dat vind ik niet goed.Vervolgens heeft mevrouw Van den Broek gesproken over goede sier maken
naar de achterban. Ik vind dat niet zo'n aardige uitspraak. Het is niet zo
kies, want het wordt niet nagestreefd in dit huis. Als zij de verhoudingen
in de provincie goed kent, weet zij ook dat er zeer verschillend wordt gedacht
in de verschillende lagen. Een aantal bestuurders is voor, andere lokale bestuurders
en ook een heleboel burgers zijn tegen, maar het ligt verdeeld. Je kunt geen
goede sier maken; je kunt het eigenlijk nooit goed doen met dergelijke wetsvoorstellen.Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):Voorzitter! Ik ben blij dat het niet de bedoeling was van de CDA-fractie
om goede sier te maken. Dat respecteer ik.De heer Boorsma (CDA):Ik hoop dat de VVD-fractie haar standpunt kan verdedigen bij de eigen
achterban.Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):Natuurlijk.Voorzitter! Ik ben het met de heer Boorsma eens dat wij in dit huis onze
eigen afwegingen maken, ook al wordt daarop geanticipeerd. Ik vind wel dat
je dit in je afwegingen moet betrekken. Dat heb ik gemist in het betoog van
de CDA-fractie.De heer Boorsma (CDA):Dat is uiteraard gebeurd. Wij wisten wel ongeveer hoe de bal zou rollen.
Mevrouw Schoondergang heeft opgemerkt dat de toezegging is gedaan om wetsvoorstellen
op dit gebied op te knippen. Het was ons een lief ding waard geweest als de
minister deze toezegging gestand zou hebben gedaan. Dan hadden wij kunnen
zeggen: dít onderdeel wel en dát onderdeel niet. Dat zou veel
beter geweest zijn, want dan hadden wij op een aantal terreinen rust gehad.
Dan zou er wellicht een veel grotere overeenstemming zijn bereikt in heel
bestuurlijk Overijssel.Minister De Vries:Die toezegging is gedaan in het debat over West-Overijssel, dus nadat
dit traject al stevig in gang was gezet. Ik heb het ook voor de toekomst beloofd.De heer Boorsma (CDA):Toen het gezegd werd, was sprake van een nieuw wetsvoorstel en daarin
had de minister wel degelijk een knip kunnen aanbrengen.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Voorzitter! De minister heeft aangekondigd dat hij de samenwerking tussen
Hengelo en Enschede zal stimuleren. Ik weet niet of hij dat ook moet entameren
of dat men al uit zichzelf begonnen is. Ik beveel graag in zijn aandacht aan
dat hierbij Almelo betrokken wordt. Ik refereer aan een vraag uit het nader
voorlopig verslag bij het vorige wetsvoorstel, inclusief Twentestad. Namens
de commissie werd de minister verzocht, de mogelijkheden van een stedenband
te onderzoeken. Wat zou de juridische constructie kunnen zijn voor een vergaande
samenwerking tussen Hengelo, Enschede, Almelo en Borne?Ik vind het jammer dat de minister vasthoudt aan zijn standpunt over de
Hof van Twente. Hij heeft mij niet kunnen overtuigen.De combinatie Holten en Rijssen vind ik merkwaardig. In eerste termijn
heb ik nadrukkelijk gezegd dat de oplossing voor Diepenveen-Oost voor mij
belangrijker is dan de oplossing voor Bathmen. Het lijkt wel of de minister
expres opnieuw Diepenveen-Oost niet heeft genoemd. Hij heeft gezegd dat de
provincie de Arhi-procedure start om voor Bathmen een oplossing te vinden.
Alle redelijke opties moeten opengehouden worden. Ik heb ze nog even op een
rijtje gezegd. De oplossing voor Bathmen zou samenvoeging met Gorssel kunnen
zijn. Daarvoor is er echter het obstakel van een Tweede-Kamermotie, maar die
motie kan natuurlijk ingetrokken worden. Ook Holten was een redelijke mogelijkheid,
maar de blokkering daarvan heeft de Tweede Kamer ook aan zichzelf te danken.
Immers, Holten is samengevoegd met Rijssen. Ik kan mij niet voorstellen dat
de oplossing wordt gezocht in een combinatie van Bathmen, Holten en Rijssen,
want dan is er geen sprake van een landelijke gemeente. Er kan ook gekozen
worden voor samenvoeging met Deventer, maar dat zou helemaal gortig zijn,
want via een amendement van de Tweede Kamer is Bathmen juist uit het wetsvoorstel
gehaald. Ik kom terug op de vraag: wat doen wij met Diepenveen-Oost? Er is
eigenlijk maar één logische oplossing, namelijk samenvoeging
met Bathmen en Holten. Als dit wetsvoorstel echter wordt aangenomen, krijgen
wij straks, als de provincie ook tot de ontdekking komt dat het de enige logische
optie is, de situatie dat Diepenveen-Oost weer losgeknipt moet worden van
Deventer, dat Holten weer van Rijssen moet worden losgeknipt en dat een nieuwe
gemeente Bathmen, Holten en Diepenveen-Oost moet worden gevormd.
Dat is natuurlijk te gek voor woorden. Het was ruim twee jaar geleden al te
gek voor woorden dat het wetsvoorstel inzake Deventer en Diepenveen werd aangenomen
onder de toezegging dat Diepenveen-Oost losgekoppeld zou worden. Wij zijn
nu ruim twee jaar verder, maar straks zitten wij misschien toch weer met zo'n
probleem. Ik heb er eigenlijk geen woorden meer voor. Ik begrijp niet dat
de Eerste Kamer niet veel meer op haar strepen staat om de toezegging over
Diepenveen-Oost uit te laten voeren.De heer Witteveen (PvdA):Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn verhelderende antwoorden, die
de laatste twijfels bij ons hebben weggenomen. Het is belangrijk om vast te
stellen dat in het verleden misschien te weinig lering is getrokken uit herindelingen
die elders in het land hebben plaatsgevonden. Ik deel dan ook het standpunt
van de minister dat zo'n kwaliteitsmonitor snel ontwikkeld zou moeten worden.
De stukken daarover geven overigens de indruk dat de organisaties die erbij
betrokken zijn, het niet eens konden worden over de kwaliteitsmaatstaven.
In dat verband doe ik de minister een suggestie: zou het niet zinvol zijn
om bij het ontwikkelen van die kwaliteitsmonitor meer gebruik te maken van
de ervaringen en inzichten van de burgers uit de betrokken heringedeelde gemeenten
en aan hen te vragen wat hun ervaringen zijn met de kwaliteit van het leven
na herindeling? Dit zou een heel wat directere communicatie ten gevolge hebben.Met betrekking tot Weerselo was het probleem niet zozeer dat er geen argumenten
te vinden waren voor het amendement dat door de Tweede Kamer is aangenomen.
Het probleem lag veeleer in de kwaliteit van de communicatie met het bestuur
en vooral met de burgers. Uit het gehele scala aan redeneringen springt één
aspect eruit, namelijk het sterke argument dat de gemeente Oldenzaal haar
eigen keuzes moet kunnen maken, ook wat betreft buitengebied, recreatie, milieu
enz. Wij kunnen constateren dat de gemeente er bij aanvaarding van deze wet
220 burgers bij krijgt, die heel eigen ideeën hebben over de manier waarop
Oldenzaal eigen keuzes kan maken. Het zal niet voor het eerst zijn dat door
een herindeling juist de democratie een sterke impuls krijgt. Aan mijn woonplaats
Breda is bij een recente herindeling Ulvenhout toegevoegd en daar hebben wij
helemaal geen spijt van.Wat Bathmen betreft, zie ik de zaak anders dan mevrouw Schoondergang.
De woorden van de minister geven mij het vertrouwen dat het probleem zal worden
opgelost. Ik neem aan dat de provincie Overijssel alle opties zorgvuldig zal
onderzoeken en ik vind het waardevol om te constateren dat daarbij ook de
provincie Gelderland, waar wij positieve ontwikkelingen gemerkt hebben in
de afgelopen periode, zal worden betrokken. Het gaat er natuurlijk niet om,
om naar de letter allerlei uitspraken uit het verleden vast te houden en te
zeggen: nu moet die motie worden uitgevoerd en die optie worden bekeken. Nee,
laten wij open bekijken wat de beste toekomst zou zijn voor Bathmen. Wellicht
is dat het samengaan met Gorssel, wellicht zijn het andere opties. Wij moeten
dat niet zelf bepalen, maar wij moeten dat overlaten aan de zorgvuldige Arhi-procedure.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Voorzitter! Mag ik de heer Witteveen vragen of die opmerking ook geldt
voor de toezegging van staatssecretaris Van de Vondervoort over Diepenveen-Oost
en dat wij dat dus allemaal maar over moeten laten aan andere bestuurslagen?De heer Witteveen (PvdA):Ik constateer dat er in het verleden een heleboel is misgegaan. Ik heb
het niet voor niets een treurig verhaal genoemd. Het gaat er echter nu om,
een goede start te maken voor de toekomst want dat is belangrijk voor de inwoners
van dat gebied. Volgens mij is het het beste om daarvoor nu de weg van een
Arhi-procedure te bewandelen. Daarbij zullen wij de van de provincie te verwachten
zorgvuldigheid tegemoet kunnen zien. Als Kamer kunnen wij in dat verband nu
de wens uitspreken dat dit leidt tot een voor Bathmen zo goed mogelijke toekomst.
Daarvoor moeten alle opties worden onderzocht.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Daarbij moet dan wel de toezegging van de staatssecretaris en dus van
de regering van twee jaar geleden in acht genomen worden.De heer Witteveen (PvdA):Ik wil veel minder strak vasthouden aan toezeggingen van een paar jaar
geleden, omdat er ook bij herindelingen dingen kunnen veranderen. Daarom is
het goed om er nog eens met een frisse blik naar te kijken en erover te overleggen
met de bestuurders en de burgers in het gebied, die daar hun visie op hebben.
Wat dat betreft, ben ik het dus niet helemaal met u eens, maar misschien neemt
u mij dat niet kwalijk.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Dat merk ik. Het is echter wel een waarschuwing voor alle fracties in
deze Kamer die voor een wetsvoorstel gaan stemmen onder voorwaarde van een
toezegging. Immers, die toezegging behoeft kennelijk niet nagekomen te worden.De heer Witteveen (PvdA):Neen, ik heb niet gezegd dat toezeggingen niet worden nagekomen. Ik heb
gezegd dat in het normale geval toezeggingen moeten worden nagekomen. Op een
gegeven moment moet je echter constateren dat de dingen anders gaan dan men
bedoeld heeft, ook misschien door krachten die men niet onder controle heeft.
Dat is een treurig verhaal. Dan gaat het erom een nieuw begin te maken en
je niet te veel te fixeren op het verleden. Ik vind dat je naar de toekomst
moet kijken en wel op een enigszins schrandere manier.Voorzitter! Ik heb in dit debat niet het beladen woord stedenband naar
voren gebracht, dat in het vorige debat zo veel uit mijn mond te horen is
geweest, volgens sommigen te veel. Het is belangrijk dat de vorm die de samenwerking
aan gaat nemen in de regio en die door de stedenband wordt gedekt, ook wordt
bedacht en gedragen door de mensen aldaar. Ik wil hun absoluut niet mijn mening
opdringen. Ik neem aan dat de minister net als ik van mening is dat wij wat
dat betreft het een en ander aan gunstige perspectieven kunnen verwachten.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter! Wij danken de minister voor zijn reactie op
onze inbreng. Hij heeft ten aanzien van Bathmen het open overleg terzake veiliggesteld,
althans voorzover zijn arm daartoe strekt. Dat houdt in elk geval in dat naast
de provincie Overijssel, de provincie Gelderland daarbij betrokken is. Overigens
stel ik wel vast dat door het besluit te nemen van de combinatie van Rijssen
en Holten, een van de zinnige alternatieven voor de gemeente Bathmen hiermee
goeddeels ongedaan gemaakt wordt, hetgeen mij ongewenst lijkt.Wat betreft Diepenveen-Oost roep ik met mevrouw Schoondergang in herinnering
het debat destijds over Deventer en Diepenveen. Ik wil nu niet te zeer op
de geschiedenis ingaan, maar ik meen dat de Kamer een stuk van haar geloofwaardigheid
verliest wanneer zij er niet sterk de nadruk op blijft leggen dat de desbetreffende
toezegging bij de opties in beeld behoort te blijven.Zoals bekend, hadden wij tegen het oorspronkelijke voorstel de nodige
bedenkingen die overigens niet alleen op Twentestad betrekking hadden. Wij
hebben nog eens de pro's en contra's van het voorliggende voorstel afgewogen,
maar bij onze fractie blijven de bezwaren overheersen. In tegenstelling tot
de voorstellen met betrekking tot Limburg, hebben wij in dezen eigenlijk niets
te kiezen. Het is één voorstel waar wij ja of neen tegen kunnen
zeggen. Dat leidt er helaas toe dat wij de steun aan dit wetsvoorstel niet
zullen kunnen geven. Overigens, als straks over de wetsvoorstellen over Limburg
en Twente is gestemd, zal tegen het eind van het jaar het aantal gemeenten
in het land nog net 500 bedragen, waar wij in 1851 met 2500 gemeenten begonnen.
Je vraagt je inderdaad af op welk aantal wij in 2050 zullen uitkomen. Er zijn
nu nog weinig zinnige uitspraken over te doen, maar dergelijke vragen moeten
ons ook na vandaag blijven bezighouden.De heer Ruers (SP):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor zijn uitgebreide toelichting.
Ik ben ook blij dat hij op een aantal praktische detailpunten is ingegaan,
waarover door een aantal fracties, met name die van de VVD, heel weinig is
gezegd. Ik vond het opmerkelijk dat de minister aan het begin van zijn betoog
zei dat er hier sprake is van een nieuw wetsontwerp. Dat vond ik wel aardig,
want ik heb nu de Handelingen van de Tweede Kamer van de vergadering van 22
juni voor mij en dan zegt mevrouw Barth van de PvdA: er is niet een nieuw
voorstel. Als ik dat lees, vraag ik mij af: wie heeft hier nu gelijk? Het
is toch een vreemde zaak dat een PvdA-minister zegt dat het een nieuw voorstel
is en dat de PvdA-fractie in de Tweede Kamer zegt dat er geen nieuw voorstel
is. Mevrouw Barth zegt ook nog:"Wij delen de stellingname van de minister dat dit wetsvoorstel de procedure
heeft doorlopen en volledig is bediscussieerd. Sterker, als de Tweede Kamer
van gedachten zou veranderen, anders zou handelen dan volgt uit de beslissing
die zij nog maar krap een jaar geleden heeft genomen, dan zou zij haar positie
ongeloofwaardig maken."Ik denk dat daarin de fout gelegen is. De PvdA-fractie geeft, toen en
ook nu, geen concrete analyse van een concrete situatie. Anderen hebben dat
ook al aangegeven. Dit voorstel wijkt op een aantal essentiële punten
af van het voorstel dat de vorige keer voorlag, omdat toen de stedenband,
de grote samenvoeging essentieel was. Als je uit een voorstel de kern van
de zaak haalt, blijft er iets heel anders over. Ik herinner mij nog dat toen
gezegd werd dat de Hof van Twente groot moest worden, omdat het een tegenwicht
moest bieden tegen de grote steden die ernaast komen te liggen. Maar die grote
steden komen er niet. Dan geldt dat argument niet meer en moet de concrete
situatie opnieuw bekeken worden. Dat mis ik in de verhalen van de regeringsfracties
en van de minister. Men gaat heel gemakkelijk over de zaak heen en men wijdt
er weinig woorden aan. Daarin spant de VVD de kroon. Ik heb sterk de indruk
dat deze fractie er snel van af wil, omdat men heeft gezien dat er erg veel
bezwaren zijn in het land, met name in Twente. De VVD brengt dan naar voren
dat er ook andere argumenten zijn aangevoerd. Maar dan verwijs ik naar alle
grote problemen die de heer Holdijk heeft genoemd. Daar wordt overheen gelopen.
De mensen uit die gemeenten, met name van het platteland, komen van een koude
kermis thuis. Wij vinden dat teleurstellend. Er had hiervoor een normale,
fatsoenlijke procedure moeten komen. Dat verdienen de mensen in dit gebied.
Nu dat niet het geval is geweest, is dat voor ons het doorslaggevende argument
om dit voorstel niet te steunen.Minister De Vries:Mijnheer de voorzitter! Ik ga maar niet in op de gedachtewisseling die
de heer Boorsma met mevrouw Van den Broek gehad heeft. Ik heb die discussie
wel met veel belangstelling gevolgd.De heer Boorsma heeft mij herinnerd aan een toezegging met betrekking
tot de betekenis van specifieke ontvangsten bij een herindeling. Mijn indruk
is op het ogenblik dat zich wat dat betreft geen significante wijzigingen
zullen voordoen. Het precieze antwoord kan ik nu echter niet geven. Binnenkort
wordt er op verzoek van de Tweede Kamer een overzicht aan de Kamer gestuurd
met de 50 grootste gemeenten en hun specifieke uitkeringen. Ik denk dat aan
de hand daarvan bekeken kan worden wat de gevolgen zijn voor deze gemeenten.
Dan ontstaat er een beeld van wat kleinere gemeenten en grotere gemeenten.
Het zit echter technisch ingewikkeld in elkaar om een antwoord op de vraag
van de heer Boorsma te geven. Het zou overigens gemakkelijker zijn als wij
nu wisten hoe de stemming over het wetsvoorstel afloopt. Dan hebben wij het
tenminste over concrete zaken.De heer Holdijk heeft gezegd dat er in 1851 nog 2500 gemeenten waren in
Nederland. Dat maakt de vergelijking met vandaag wel spectaculair. Ik moet
hem echter meedelen dat hij zich vergist. Er waren er toen maar 1209. Overigens
waren er in 1968, toen ik bij de VNG kwam, 754 gemeenten. Nu zijn er nog 500
gemeenten. Over het aantal gemeenten in 2050 weiger ik enige uitspraak te
doen, omdat mijn blik niet zo ver zal reiken en ik dat aan de toekomst overlaat.
Het proces geeft een afnemende versnelling te zien. Op een gegeven moment
zal het niet meer nodig zijn om dergelijke maatregelen te nemen. De veranderende
positie van ons land in Europees verband zal ertoe leiden dat wij kunnen constateren
dat wij met elkaar een evenwichtig bestuur georganiseerd hebben dat decentrale
taken op een goede manier aan kan. Dan zal het niet zo noodzakelijk zijn om nog heel grote dingen te doen. Ik geloof dat dat moment voor
2050 zeker in zicht is.De heer Boorsma heeft aandacht gevraagd voor het vrijwilligerswerk, dat
zou lijden onder de herindeling, bijvoorbeeld bij de brandweer. Ik zou die
relatie zelf niet zo nadrukkelijk durven leggen. Het vrijwilligerswerk staat
in het algemeen enigszins onder druk. Dat is algemeen bekend. Dat is een punt
van zorg. Dat de herindeling daarbij ook een rol speelt, lijkt mij niet direct
aannemelijk.Ik was wel benieuwd naar de vergelijking Staphorst-Rijssen. Mijn indruk
was dat de geestelijke identiteit of de politieke identiteit van de gemeenten
werd vergeleken. Nu zegt hij dat je ook Rijssen-Tubbergen kunt nemen. Wat
was nu de betekenis van de vergelijking Rijssen-Staphorst?De heer Boorsma (CDA):De minister heeft gelijk. Ik doelde uiteraard aanvankelijk op de achtergrond,
op de samenstelling van de bevolking in beide plaatsen. De minister heeft
dat goed aangevoeld. Ik zei dan ook dat zeer velen in het land drommels goed
hebben begrepen wat ik daarmee bedoelde. Als de minister niet daarop wil letten,
vraag ik nogmaals op basis van welke argumenten een gemeente met 15.000 of
20.000 inwoners al dan niet zelfstandig wordt gelaten. Dan ontgaat mij toch
het beleid van de minister.Dan nog een opmerking over het vrijwilligerswerk. Ik heb dat al tijdens
de schriftelijke behandeling, maar ook bij andere wetsvoorstellen, aan de
orde gesteld. Als de minister goed luistert naar bijvoorbeeld burgemeesters
van de kleinere gemeenten, en niet alleen in Twente, maar ook in andere delen
van het land, dan begrijpt hij drommels goed dat het vrijwilligerswerk onder
druk staat. Dat komt niet alleen door de vergrijzing – zie ook het rapport
van Binnenlandse Zaken over de brandweer – maar ook omdat het gevoel
dat je iets doet voor de eigen gemeente verloren gaat als die gemeente opgaat
in een grote stad.Minister De Vries:Dat laatste verband kan ik absoluut niet onderschrijven. Ik kan dat ook
niet inzien. Ik heb echter ook geen reden om de overtuiging van de heer Boorsma
te bestrijden. Ik weet het gewoon niet, maar ik denk zelf dat het anders ligt.Mevrouw Schoondergang wilde bij de discussie over de steden Hengelo en
Enschede ook Almelo betrekken. Ik meen dat ik in de eerste termijn heb gezegd
dat de drie grote gemeenten die betrokken waren bij het Twentestadconcept
daar een rol in moeten spelen. Dat zal zeker moeten. De heer Witteveen herinnert
er terecht aan dat hij bij een vorige gelegenheid nadrukkelijk over stedenband
heeft gesproken, maar nu niet. Nogmaals, men zal die discussie aanvatten;
men wil dat ook. Er zijn omstandigheden waardoor dat niet is gebeurd. Ik ben
het volledig eens met de heer Witteveen dat het van groot belang is om die
nieuwe discussie aan te vangen in goede consultatie met de bevolking daar,
zodat je niet eindigt met een prachtig construct dat niemand wil. Dat willen
wij niet nog een keer meemaken.Mevrouw Schoondergang heeft ook aandacht gevraagd voor Bathmen. Het is
toch zoals ik gezegd heb. Bathmen wordt nu door de provincie Overijssel in
overleg met de provincie Gelderland bekeken en in procedure gebracht. Wij
bekijken of wij daar een goede oplossing voor kunnen vinden. Over Diepenveen-Oost,
dat nu onderdeel is van Deventer, kan ik op dit moment niet veel zeggen, maar
ik neem aan dat dit door de provincie erbij betrokken wordt. Omdat wij hier
te maken hebben met een probleem waar de politiek een belangrijke rol in heeft
gespeeld, meen ik dat wij bij het zoeken van een oplossing niet voor de makkelijkste
weg hoeven te kiezen.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Ik denk dat dit helemaal niet de makkelijkste weg is. De minister kan
naar mijn mening niet zeggen dat het een aangelegenheid is van de provincie.
Zo makkelijk komt hij er niet van af. Diepenveen-Oost is geen aangelegenheid
van de provincie. Diepenveen-Oost is een aangelegenheid van de regering en
de Eerste Kamer. De regering heeft de Eerste Kamer een toezegging gedaan.
De provincie moet dan eigenlijk alleen maar ingaan op verzoeken van de regering
in dit verband en daarvoor is de minister verantwoordelijk.Minister De Vries:Dat is juist. Ik heb mij onvoldoende geprepareerd op de problematiek van
Diepenveen-Oost. Ik zal u daarover nog inlichten.De heer Witteveen heeft de suggestie gedaan om bij de kwaliteitsmonitor
vooral te kijken naar de ervaringen van burgers bij herindelingen. Dat zal
ik tot aandachtspunt maken bij de beoordeling van voorstellen die thans op
tafel liggen. Ik denk dat het essentieel is dat wij het op die manier doen.De heer Ruers heeft een aantal opmerkingen gemaakt over het debat in de
Tweede Kamer. Het is bepaald niet zo dat de opvatting van mevrouw Barth dat
het voorstel hetzelfde is als het vorige, identiek is aan mijn mededeling
dat wij een nieuw wetsvoorstel hebben. Dat wist mevrouw Barth natuurlijk ook
wel. Het ging erom dat er geen wijzigingen zijn aangebracht in de herindelingsvoorstellen
voor de gemeenten die nu aan de orde zijn. Ik neem aan dat zij dat bedoeld
heeft, maar ik wil dat ook nog wel eens nalezen in de Handelingen.Mevrouw Van den Broek-Laman Trip (VVD):Voorzitter! Ik krijg de indruk dat de minister klaar is met zijn beantwoording
in de richting van de heer Boorsma. Toch – het kan verkeren –
wil ik mij graag aansluiten bij een vraag van de heer Boorsma over de financiën
van de heringedeelde gemeenten. Ik heb daar in eerste termijn ook naar gevraagd
en de minister heeft daar niets over gezegd.Minister De Vries:Als mevrouw Van den Broek dat antwoord nu wil hebben, dan moet ik even
om een schorsing vragen. Als zij zegt dat ik de Kamer daar volgende week over
kan inlichten, dan zeg ik haar toe dat ik dat zal doen.Voorzitter! Ik begrijp dat mevrouw Van den Broek aan het laatste de voorkeur
geeft.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Er zijn enige leden aan de overzijde aan het vergaderen in het kader van
een delegatie van de Raad van Europa. Ik wil hun deVoorzitter gelegenheid
geven om hier terug te komen. Ik denk derhalve dat een schorsing van vijf
minuten op haar plaats is.De vergadering wordt vijf minuten geschorst.Voorzitter: Boorsma 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-1781-1790.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl