Behandeling van:  - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 2427-2453

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

05-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 29, pagina 2427-2453

29-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27400-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 29 november 2000)Pagina 2527-2528
BIJVOEGSEL (bij blz. 2476): - Schriftelijke antwoorden van de minister van Economische Zaken op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begrotingen van Economische Zaken voor het jaar 2001 (27400 XIII) en van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2001 (27400 D)Pagina 2529-2544
Presentie en opening (woensdag 29 november 2000)Pagina 2427-2427
Regeling van werkzaamheden (woensdag 29 november 2000)Pagina 2453-2454
Behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI)Pagina 2427-2453
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI)Pagina 2454-2476
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2001 (27400 XIII); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking voor het jaar 2001 (27400 D)Pagina 2476-2527

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 147 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001 (27400 XVI).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:De eerste spreker op de sprekerslijst, de heer Buijs, kan niet op tijd
hier kan zijn vanwege een probleem met het openbaar vervoer, iets waaraan
hij uiteraard zelf niets kan doen. Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat
te beginnen met de woordvoerders van de fractie van de Partij van de Arbeid.
Als de heer Buijs hier is, kunnen de woordvoerders van het CDA worden ingevoegd.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! U weet dat de Partij van de Arbeid de oppositie welgezind
is, dus begin ik graag. Het komt ook wel goed uit, want de PvdA-fractie begint
deze begrotingsbehandeling met de belangrijkste bijzaak in het leven: de sport.
Dat doen we in de nadagen van de euforie over de resultaten bij de Olympische
spelen en Paralympics in Sydney. "Holland spreekt weer een woordje mee" en
dat hadden we na de gemiste strafschoppen bij EK 2000 wel even nodig. Overigens
gingen de meeste sportdebatten dit en vorig jaar niet zozeer over sport, maar
over het blijkbaar onvermijdelijke randgebeuren: voetbalvandalisme, grensbewaking
om hooligans te weren, preventief oppakken en daarna vastzetten, stelselmatig
volgen, doping, zwarte handel, lik-op-stuk en noem maar op. Sport slecht inderdaad
grenzen, maar niet altijd in positieve zin.Verder zijn er een breedte- en een topsportnota vastgesteld, waarbij door
de PvdA de wisselwerking tussen breedte- en topsport weer is benadrukt, is
er een stipendiumregeling voor topsporters ingevoerd en is de sociale, economische
en ook culturele – denk aan normen en waarden –
betekenis van de sport in relatie tot tal van andere beleidsterreinen onderstreept.
Het regeerakkoord geeft aan, dat het sportbudget van de rijksoverheid in de
loop van deze kabinetsperiode wordt verdubbeld tot 110 mln.; driekwart daarvan
is ten behoeve van de breedtesport en een kwart voor de topsport. In het Fonds
voor de topsport zat vorig jaar 51 mln., waarvan de rente gebruikt wordt voor
de financiering van de stipendiumregeling. Vanuit het kabinet zijn aan de
sportwereld al toezeggingen voor meer geld gedaan, waarmee Sydney verzilverd
wordt.Inmiddels is 40 mln. incidenteel uitgetrokken voor een zwemaccommodatie,
sportmedische voorzieningen, extra aandacht voor de breedtesport en de voorbereiding
op de eerstvolgende Olympische spelen; voor elk van deze onderdelen 10 mln.
Leuk, daar niet van, maar toch vragen wij ons af op welke vastgestelde beleidsprioriteiten
deze toezeggingen gestoeld zijn. Waarom bijvoorbeeld niet een extra injectie
ten behoeve van professionele ondersteuning en ICT bij sportverenigingen?
Of komt dat er bij de Najaarsnota nog bovenop?NOC-NSF rekent zich als spreekbuis van de sportwereld al rijk en staat
klaar om op termijn 450 mln. extra uit te geven, waarbij het er ietwat voorbarig
van uitgaat dat een groot deel daarvan uit Den Haag komt.Beleidsmatig valt er nog veel te doen met de sport. Denk aan het schoolzwemmen,
waarover bij de onderwijsbegroting een motie is ingediend die we maar zo snel
mogelijk moeten aannemen; denk ook aan het inschakelen van vakleerkrachten
bij het vak sport – in plaats van gymnastiek – in het onderwijs,
aan de samenwerking tussen de sport- en de onderwijsinfrastructuur, aan gevarieerde
en voldoende ruimte voor sport in bestemmingsplannen, aan investeren in topaccommodaties
voor wedstrijden en trainingen, aan het organiseren van evenementen, aan gelijkschakeling
van aangepaste sportbeoefening, aan regionaal en naar discipline gespreide
ontwikkelingscentra voor sportbeoefening en landelijk een topsport expertisecentrum.
Initiatieven, voorzitter, zoals die voor de oprichting van een omnisportcentrum
in Apeldoorn, de sportboulevard rondom het Abe Lenstrastadion in Heerenveen,
Heerenveen sportstad, en het masterjeugdplan van de KNVB, de voetbalbond,
leven her en der, maar beleidsmatig moet een en ander ook ingekaderd en geïmplementeerd
worden. De rijksoverheid heeft volgens de Partij van de Arbeid hierbij een
stimulerende en coördinerende rol. Financiering vindt grotendeels plaats
door de sportsector zelf, het bedrijfsleven en lagere overheden. Dat is een
geslaagde vorm van private publieke samenwerking, maar VWS lijkt bij dit alles
nogal aarzelend en afstandelijk, zodat een steuntje vanuit de Kamer niet overbodig
is. Dat willen wij dan ook graag geven. Daarom vragen wij de regering een
overzicht te presenteren van dergelijke initiatieven en daarbij aan te geven
welke mogelijkheden zij ziet om deze prioriteitsgewijs in het sportbeleid
te implementeren. Het gaat er dus concreet om, dat VWS lokale initiatieven,
waarmee regionale spreiding van sportontwikkeling verzekerd is, bijvoorbeeld
gekoppeld aan Olympische steunpunten, ondersteunt, coördineert en uitdraagt.
Het departement van sport moet samen met de georganiseerde sport het voortouw
nemen en ervoor zorgen, dat aanvullende financiering plaatsvindt. Er moet
daarbij dus niet geput worden uit de nog altijd karige sportbegroting, maar
er moet gewerkt worden via Economische Zaken, via stimuleringsfondsen en eventueel
ook via een investeringsfonds waarmee het bedrijfsleven kan tonen dat zijn
liefde voor de sport verdergaat dan de patserige skyboxen van doorgaans veel
te dure stadions. VWS heeft nu meer dan ooit de kans te laten zien, dat een
visie op sportontwikkeling verdergaat dan de fraaie formulering waarmee zij
in nota's is vastgelegd. We zijn erg benieuwd naar het antwoord van de regering
op dit punt. Eventueel komen wij hierop in tweede termijn via een Kameruitspraak
nadrukkelijker terug.Voorzitter! Verder betekent stimulering van de breedtesport ook dat een
gevarieerd scala van sportbeoefening ondersteuning verdient. De keerzijde
van breedtesport is sport in de breedte. Niet alleen blind staren op sporten
waar we toch al goed in zijn of misschien goed in waren en hopelijk weer worden,
maar ook aandacht voor sporten die nog niet op Olympisch niveau vertegenwoordigd
zijn. De recente neiging van NOC-NSF om de steun voor deze sporten te beknotten,
zoals bijvoorbeeld bij het kaatsen, een demonstratiesport bij de Olympische
Spelen van 1992 en de oudste gereglementeerde sport ter wereld, verdient geen
navolging. Sterker, als inmiddels de meest vreemdsoortige bezigheden tot het
Olympisch niveau worden verheven, waarom dat dan niet doen met een sport met
een breed draagvlak die ook nog eens aan de Olympische eisen voldoet? Ik praat
nu dus over het kaatsen ofwel over pelota zoals het elders ook wel wordt genoemd.
Waarom maakt Nederland zich niet sterk voor een Olympische status van populaire
volkssporten als kaatsen? Er zijn meer voorbeelden. Denk aan marathonschaatsen
en rugby. Denk ook aan touwtrekken en polsstokverspringen. De heer Atsma zal
straks de exacte benaming ervoor wel geven. Hij weet die beter dan ik.Mevrouw Ravestein (D66):Voorzitter! Ik wil graag weten welke vreemdsoortige bezigheden volgens
de heer Middel Olympisch zijn. Kan hij daar voorbeelden van geven?De heer Middel (PvdA):Als ik opgemaakte dames een zwembad zie binnenhuppelen en ze dan zie gaan
schoonzwemmen, vraag ik mij af: wat heeft dat met sport te maken? Ik zie ze
ook wel trampolinespringen. Over paardrijden wil ik het maar niet hebben,
want dan krijg ik de VVD tegen.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Ik ben het volstrekt met de heer Middel eens, dat het goed
is aan de verschillende sporten in brede zin aandacht te besteden. Ik steun
zijn pleidooi om in Nederland alle takken van sport via het NOC-NSF een volwaardige
plek te geven. Daarover geen twijfel, wat niet wegneemt dat ik vraagtekens
zet bij zijn pleidooi om bepaalde kleine sporten tot Olympische sporten te
verheffen. Mijn vraag is de volgende. Is hij met mij van mening dat bijvoorbeeld
identiteitsgebonden koepels, zoals de Nederlandse culturele sportbond, de
NKS en de NCSU een vaste plek binnen het geheel van de Nederlandse sport zouden
moeten krijgen? Ook hun positie is namelijk ter discussie gesteld. Nogmaals,
ik ondersteun zijn pleidooi over het verankeren van de positie
van ook kleine sporten binnen NOC-NSF.De heer Middel (PvdA):Voorzitter! Op deze laatste opmerking kom ik straks terug. De eerste opmerking
van de heer Atsma vind ik interessant. Hij vindt ook dat je in brede zin aandacht
aan sport moet besteden. Hij heeft het daarbij over kleine sporten. Maar neem
nou eens de KNWU. De heer Atsma is voorzitter van deze wielerunie. Onze Leontien
wint drie gouden medailles en ook nog een zilveren. Hartstikke goed! Hoeveel
leden heeft de KNWU? Weet u dat? Het zijn er 22.000. Dat zijn er maar een
paar duizend meer dan de kaatsbond, dus wat is groot in dit verband? Waarom
de KNWU wel en andere niet? Dit is overigens absoluut geen impliciet pleidooi
om het wielrennen te schrappen; de heer Atsma hoeft niet bang te zijn.Het zal de heer Atsma en anderen in deze zaal bekend zijn dat de PvdA
van oudsher vanuit de socialistische arbeidersbeweging een hechte band heeft
met de NCS, de Nederlandse culturele sportbond. Deze NCS en zijn beide zusterorganisaties
dragen veel bij tot de sportontwikkeling in ons land, wat nog niet zo lang
geleden ook door de regering is erkend. Desalniettemin dreigen deze organisaties
in hun bestaansrecht aangetast te worden door beleidsbijstellingen binnen
het NOC-NSF. Dat kan toch niet de bedoeling zijn, niet van de regering en
in ieder geval niet van de PvdA-fractie.Bij sportstimulering hoort een evenementenbeleid, maar de PvdA voelt er
weinig voor om grootse en meeslepende festijnen naar Nederland te halen, zoals
de Olympische spelen in 2016 als West-Europa weer aan de beurt is of 2028,
100 jaar na Amsterdam. Gegeven de mega-investeringen die dit met zich brengt –
de Olympische spelen in Sydney vergden 6 tot 8 mld. dollar aan investeringen –
en de noodzakelijke, zij het tijdelijke, ontregeling van de samenleving, lijkt
de scepsis die de PvdA-fractie reeds betoond heeft nog steeds op zijn plaats.Voorzitter! Ik kom bij het welzijnsbeleid. Nadat onlangs in twee ronden
de uitgangspunten van het sociaal beleid via de Welzijnsnota zijn vastgesteld
en de zorg, de care, bij het debat over de Zorgnota is belicht, resten wat
ons betreft twee speerpunten in het activerend welzijnsbeleid. Dus dit jaar
nu eens geen visionaire vergezichten en sociaal-democratische belijdenissen
van onze kant, maar binnen het vastgestelde beleidskader enkele concrete voorstellen
waarmee een koppeling wordt gemaakt tussen het rijk en het lokale niveau!In de eerste plaats betreft dit de landelijke bijdrage aan activerend
lokaal beleid. Waar pakweg 90% van het welzijnsbeleid is gedecentraliseerd,
doet de rijksoverheid er goed aan haar eigen bijdrage van enkele honderden
miljoenen daar in te zetten waar dit volgens haar eigen beleidsprioriteiten
het meest gewenst is. Dat betekent achterstandsbestrijding, participatiebevordering
en het tegengaan van sociale uitsluiting; mooier gezegd, tegengaan dat mensen
zich overbodig voelen in onze samenleving. Bij de bespreking van de Welzijnsnota
heeft de PvdA-fractie al geconstateerd dat VWS – de staatssecretaris
is het er overigens niet mee eens – zich wel heel sterk laat leiden
door de opvattingen van de VNG en het IPO terzake, ook waar het haar eigen
geld betreft. In de praktijk moet welzijnsbeleid niet alleen worden ingezet
om het verkeerde te bestrijden, maar vooral om het goede te stimuleren: niet
teveel in problemen denken, maar in kansen. Ik lijk nu wel Van Boxtel, want
hij zegt dat ook altijd, maar het is in dit verband wel waar.De zogeheten vraagsturing in het welzijnswerk is grotendeels een farce,
omdat alleen van gereed aanbod, dus gevestigde instellingen en overheidsdiensten,
gebruik mag worden gemaakt. Waar in de zorgsector de omslag van aanbod- naar
vraagsturing kan worden gemaakt, lijkt dit in het sociale beleid nog een utopie
te zijn. Toch leert de ervaring dat vernieuwing en ontwikkeling juist daar
van de grond komen, waar buurtbewoners zelf acties opzetten en initiatieven
ter hand nemen. Enkele tientallen Kamerleden hebben de afgelopen jaren een
achterstands-, sorry, aandachtswijk in een van onze steden geadopteerd. Hun
en ook mijn ervaring – ik heb mijn geboortebuurt, de Oosterparkwijk
in Groningen, geadopteerd – leert dat vooral kleinschalige activiteiten
de bron van tal van verbeteringen vormen. Om het jargon nog maar eens op te
voeren: als je sociale cohesie wilt aanbrengen en handhaven, moet je het sociale
weefsel wel onderhouden. Dat kunnen alleen de mensen zelf. Met behulp van
professionals en bestuurders en het liefst met zo weinig mogelijk paternalisme,
waar bijvoorbeeld het jeugdwerk nog bol van staat, en ook zo weinig mogelijk
bureaucratie die overheden opwerpen alvorens een idee ook een beetje werkelijkheid
kan worden. Dit betekent dat initiatieven van onderop veel meer ondersteuning
behoeven en bij succes als voorbeeld voor elders kunnen fungeren, zodat daar
het wiel niet opnieuw behoeft te worden uitgevonden. Bij de vorige begrotingsbehandeling
heeft de PvdA-fractie een viertal soorten van initiatieven over privaat-publieke
samenwerking opgevoerd. Ze waren alle aan de praktijk ontleend en wachtten
op verbreding van hun succes. In woorden heeft het kabinet deze initiatieven
omarmd, maar een jaar na dato zijn we genoodzaakt te vragen waartoe deze inspiratie
concreet geleid heeft. Deze keer zal de PvdA-fractie andersoortige initiatieven
bepleiten, zoals het faciliëren van kleinschalig initiatief, het zicht
krijgen op en inzetten van dragers en schragers van de lokale samenleving
(local leadership) en een kleinschalige kansenatlas (initiatiefkansen op sociaal,
fysiek en economisch terrein, met daarbij de juridische, organisatorische
productie- en exploitatieaspecten). Het gaat hier om termijngebonden activiteiten
die geen structureel geld behoeven. Ze moeten gewoon een paar jaar lopen.
Wij hebben op dit punt een amendement in voorbereiding.Voorzitter! In de tweede plaats moeten wederom het vrijwilligerswerk en
-beleid onder de politieke aandacht gebracht worden. In het internationale
jaar van de vrijwilliger is een offensief voor vrijwilligers op zijn plaats.
Het gaat concreet om het ondersteunen van lokale initiatieven, waarbij aangesloten
kan worden op aanbevelingen van de Raad voor maatschappelijke ontwikkeling
over andere methoden om vrijwilligers te koesteren. De 3 tot 4 miljoen vrijwilligers
vormen in onder meer de amateursport (alleen al daar een miljoen), het sociaal-cultureel
werk, de educatieve sector, de sociale dienstverlening, de vluchtelingenopvang
en zorg het onmisbare cement waarmee deze sectoren in stand
worden gehouden. Maar het karakter van het vrijwilligerswerk verandert. Het
wordt meer ad hoc en minder verplichtend. Als gevolg van demografische ontwikkelingen
valt te vrezen voor de toekomst van het onontbeerlijke vrijwilligerswerk.
Vandaar dat de PvdA-fractie nu wil voortborduren op haar inzet, en eerlijk
gezegd ook die van het CDA bij de vorige begrotingsbehandeling. Kamer en regering
kunnen samen de aanzet geven tot een breed vrijwilligersoffensief, dat onder
meer de volgende speerpunten omvat: - invoering van een driejarige
stimuleringsregeling c.q. stimuleringsfonds ten behoeve van vernieuwing van
lokale organisaties om vergrijzing tegen te gaan, deskundigheid te bevorderen,
allochtone jongeren te enthousiasmeren, digitalisering vrijwilligerscentrales
door te voeren en de gevolgen van de Arbowet op te vangen;- ondersteuning
van Steun je club: werknemers werken één (ATV-)dag voor hun
club en/of de werkgevers maken het brutodagloon over naar de club van keuze
van de werknemer. We weten dat de belastingdienst hier niet op zit te wachten,
maar dat is voor ons geen reden om dan maar niets te doen;- versterking
van de relatie tussen vrijwilligerswerk en bedrijfsleven. Onder werktijd vervullen
werknemers vrijwilligerswerk en krijgen gewoon doorbetaald via hun werkgever.
Fortis, KPMG, provincie Groningen en de gemeente Amsterdam doen dit al, en
dat kan worden verbreed. Ook kan het bedrijfsleven professionals uitlenen
aan verenigingen. Een financieel manager kan als penningmeester de administratie
van een vereniging op poten zetten, of een systeembeheerder kan automatisering
opzetten. Verder ondersteunen wij al vanaf het begin werkwelzijnsinitiatieven
in het bedrijfsleven, waarbij laaggeschoolde werknemers een dagdeel per week
vrijwilligerswerk verrichten, terwijl hun plaats wordt ingenomen door werklozen;- inschakeling van bedrijven in aandachtsgebieden, bijvoorbeeld een
vrijwilligerscentrale die onderdak krijgt in een supermarkt, mede om de buurt
te revitaliseren;- versterking van de relatie tussen onderwijs en
vrijwilligerswerk, zoals de erkenning van vrijwilligerswerk door studenten
en scholieren via een extra certificaat of het toekennen van studiepunten
en snuffelstages in bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Vorig jaar hebben
wij dat ook al bepleit en we hebben er vervolgens niets meer van gehoord;- afstemming in de sociale activering van de minst bemiddelbare uitkeringsgerechtigden
tussen Sociale Zaken en VWS, zodat het beschikbare budget voor sociale activering
kan worden gekoppeld aan het welzijnsbeleid. Gemeenten, zoals vorige week
in Hengelo, lopen stuk op de schotten tussen beide departementen. Dat moet
echt anders. We hebben het over mensen die onderaan bungelen, en via het vrijwilligerswerk
weer een beetje in de samenleving mee kunnen doen en verder kunnen komen;- permanente aandacht, erkenning en waardering voor vrijwilligerswerk
via een permanente landelijke campagne. Wij wachten graag het antwoord van
de regering in eerste termijn af. Zo nodig hebben wij een Kameruitspraak klaarliggen.Ten slotte nog drie noties waar wij niet aan voorbij willen gaan. Hoe
staat het met het vorig jaar door ons bepleite toezicht op de commerciële
relatiebemiddeling? Er zou iets gebeuren, maar de vraag blijft wat.Nu onder Paars het bordeelverbod is opgeheven, is er des te meer reden
om de Rode Draad en de Stichting tegen vrouwenhandel te blijven ondersteunen.
Wij hopen dat de regering daartoe bereid is. Als dat niet het geval is –
wij hebben daar geluiden over gehoord, maar wij kunnen het niet precies traceren –
dan proberen wij dat alsnog te regelen.Ten slotte kom ik op het gevoelige beleidsterrein van de oorlogsgetroffenen,
waar het afgelopen jaar veel is gebeurd. Denk aan de verbetering van de wetten
voor oorlogsgetroffenen, maar ook aan de tegoeden Tweede Wereldoorlog, de
excuses van de regering voor het aangedane leed na terugkeer uit de concentratie-
en vernietigingskampen en aan alle publieke discussies die telkens weer leren
dat de oorlog weliswaar al lang is afgelopen, maar toch nooit voorbijgaat.
Wat voor de naoorlogse generatie geschiedenis is, is voor vele anderen nog
altijd herinnering. De minister van VWS heeft net als de Kamer getoond niet
weg te willen lopen voor de gevoeligheden en emoties, waardoor dit beleidsterrein
gekenmerkt wordt. Daarom doet het de PvdA-fractie toch een beetje pijn dat
er zo formeel en afstandelijk, ook door de minister van VWS, is gereageerd
op initiatieven vanuit de PvdA-fractie om het voormalig Kamp Amersfoort, waar
velen de dood vonden en nog meer onschuldigen door de nazi's voor het leven
werden getekend, een plaats te geven in de toch al beperkte kring van verzetsmusea
en herinneringscentra. In het verlengde daarvan wijs ik ook op de deplorabele
toestand van het zogeheten Russische ereveld in het nabijgelegen Leusden,
waar honderden Russische dienstplichtigen liggen die hun leven gaven voor
onze vrijheid. De regering verschuilt zich, blijkens antwoorden op een reeks
vragen, achter een oorlogsgravenstichting die er weinig mee van doen heeft
en ontkent daarmee dat ook hier wel degelijk een morele verantwoordelijkheid
voor haarzelf ligt. Deze nogal formele opstelling van de rijksoverheid kan
desnoods met een motie in positieve richting worden omgebogen.De voorzitter:Op verzoek van de betrokken woordvoerders herzie ik mijn voorstel van
zojuist. De heer Buijs is er nog steeds niet, uiteraard buiten zijn schuld,
maar ik kies er toch voor, als de Kamer daarmee akkoord gaat, eerst de heer
Atsma het woord te geven. Dat is beter voor de logische opbouw van ons debat
dan dat ik de heer Oudkerk nu vraag zijn betoog te houden. Als de heer Buijs
er na de bijdrage van de heer Atsma nog niet is, dan zien wij op dat moment
wel verder. Ik constateer dat de Kamer hiermee instemt.De heer Atsma (CDA):Voorzitter! Ik wil graag een aantal zaken de revue laten passeren. Het
betreft met name het aspect van de maatschappelijke opvang, de positie van
het vrijwilligerswerk en de aandacht voor de sport. Ik begin met een paar
noties over de voedselveiligheid. Dan gaat het met name over de V van het
ministerie van VWS.De afgelopen jaren is Nederland opgeschrikt door een reeks van berichten
over voedsel dat niet of onvoldoende veilig zou zijn. Het meest recente voorbeeld
is uiteraard de BSE-crisis die op dit moment in Europa woedt. De CDA-fractie
maakt zich zorgen over deze ontwikkelingen. Wij vinden dat van de overheid op dit punt een leidende en vooral sturende rol mag worden verwacht.
Wat ons vooral opvalt, is het ontbreken van regie en coördinatie. Wie
is er aanspreekbaar op en wie is er verantwoordelijk voor de aansturing van
het beleid als het gaat om de voedselveiligheid en de volksgezondheid? De
logische vraag die daarop aansluit is: welk ministerie is leidend? Het rapport
over de destructie van dieren dat wij vorige week hebben behandeld, heeft
opnieuw bevestigd dat er op veel fronten sprake is van miscommunicatie, met
name tussen het ministerie van LNV enerzijds en dat van VWS anderzijds. Gaat
het kabinet straks alle lastige vragen op dit punt voorleggen aan de nationale
en internationale voedselautoriteiten, of is een minister als eerstverantwoordelijke
aanspreekbaar? Wat ons betreft is het laatste het geval en moet dit ook zo
blijven. Hoe ziet deze minister de rol van haar collega van LNV, die zich
inmiddels de minister voor voedsel en groen noemt?Terecht heeft de minister van VWS vorige week in de aanloop naar het debat
over de destructie en de BSE veel aandacht gevraagd voor het belang van gezonde
voeding. In de twee jaar geleden door VWS uitgebrachte nota "Nederland goed
gevoed" worden de knelpunten geschetst als het gaat om het stimuleren van
gezonde en verantwoorde voeding. Voorlichting, preventie en stimulering zijn
wat dat betreft belangrijke begrippen. Die staan ook als sleutelwoorden in
het rapport verwoord. Wat is er vervolgens met deze nota gedaan? Wat is er
gedaan met de aanbevelingen uit de nota? Voor één aspect vragen
wij in dit kader bijzondere aandacht, namelijk de aanbeveling om meer aandacht
te besteden aan voeding en gezondheidsbevordering op scholen. Wat dat betreft
zou de herintroductie van schoolmelk en de introductie van schoolfruit een
eerste aanzet kunnen zijn in het kader van de uitwerking van datgene wat in
de nota "Nederland goed gevoed" is aangedragen. De noodzaak dat er op scholen
een betaalbaar alternatief komt voor het patatje mayo, het broodje kroket
of het blikje Cola of Red Bull is wat ons betreft volstrekt helder. Omdat
er via de Europese landbouwbegroting in principe meer middelen beschikbaar
komen voor dergelijke doeleinden, zouden wij de minister van VWS willen oproepen
om in haar rol als coördinerend bewindsvrouw op dit punt het voortouw
te nemen.De heer Blok (VVD):Ik zou het jammer vinden om het schoolfruit ongemerkt voorbij te laten
gaan. Mijn vraag is dan ook of het doel ervan is gelegen in het ondersteunen
van de sector of het goed voeden van de kinderen.De heer Atsma (CDA):U kent ongetwijfeld de rapportage van het ministerie van VWS, dus dan
weet u hoe het op dit moment is gesteld met de gezondheidssituatie en de voedingsbehoefte
van het kind. Wat ons betreft staat het kind daarbij centraal. Vandaar dat
ik het in het kader van deze begroting aan de orde stel, wetend dat er wellicht
via een ander departement middelen beschikbaar zijn om dit te realiseren.De heer Blok (VVD):Het lijkt mij wat simpel om de voedingssituatie van kinderen aan de orde
te stellen via schoolfruit en schoolmelk.De heer Atsma (CDA):Wij zijn nu bezig met de behandeling van de begroting van VWS en ik refereer
aan een gedegen rapport van dit ministerie, waarin wordt ingegaan op de noden
van deze samenleving, met name op het gebied van gezond en verantwoord eten
en drinken. Ik ben het dus niet met u eens dat het raar is dat ik hierover
begin. Ik vraag aan de minister wat er met het rapport is gebeurd. Wellicht
zijn er een paar aanbevelingen die op korte termijn gerealiseerd kunnen worden,
wetende dat er middelen voor gereedliggen in Europa en wetende dat niet alle
ministeries met de neuzen dezelfde kant op staan.De heer Blok (VVD):De Europese middelen geven volgens mij meer aan waarom het gaat. Ik vermoed
dat wij binnenkort een voorstel voor schoolkarbonade van u kunnen verwachten.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Zou de heer Atsma in dit verband nog iets willen zeggen over de aanbeveling
van de Nederlandse Hartstichting ten aanzien van fruit en groente?De heer Atsma (CDA):Ongeveer vier weken geleden hebben wij van die stichting informatie gekregen,
in die zin dat het pleidooi voor het stimuleren van schoolmelk, schoolfruit
en al het andere wat in de range van gezonde voeding past, van harte door
haar wordt ondersteund. Maar dat is slechts een van de organisaties die zich
in positieve zin hebben uitgelaten. Ik verwijs onder andere naar wat de organisatie
van huisartsen daarover heeft gezegd. Verder refereer ik aan tal van studies
vanuit de scholen en aan hetgeen vanuit de hoek van de tandartsen erover naar
is gebracht.Voorzitter! Binnen de Federatie opvang hebben tal van instellingen op
het terrein van de maatschappelijke opvang hun krachten gebundeld, hetgeen
een goede zaak is. Het gaat hierbij om de dak- en thuislozenzorg, algemene
crisisopvang, begeleid wonen, blijf-van-mijn-lijfhuizen etc. De cliëntenregistratie
over 1999 maakt duidelijk dat er een geweldige spanning zit tussen enerzijds
de vraag om hulp en anderzijds het beschikbare aanbod. Er zijn bijvoorbeeld
32.000 vrouwen aangemeld, terwijl in de opvang slechts plaats is voor ruim
10.000 personen. In de crisisopvang en de dak- en thuislozenzorg gelden vergelijkbare
cijfers. Gelet op de vraag naar maatschappelijke opvang, vertaald in financiële
zin, is er bij Kamer en kabinet een wensenlijstje neergelegd dat een bedrag
van ongeveer 113 mln. behelst. Onze vraag is dan ook of het kabinet bereid
is om op korte termijn, kijkend naar de noden en wensen, ten aanzien van de
vraag naar maatschappelijke opvang een handreiking te doen. Hierbij is tevens
belangrijk de vraag wie eigenlijk de maatschappelijke opvang coördineert.
Is dat BZK? Is dat de minister die verantwoordelijk is voor het grotestedenbeleid
of is dat VWS? Wat ons betreft is het antwoord volstrekt helder: VWS.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De heer Atsma vraagt terecht wie de maatschappelijke opvang coördineert.
Een groot deel van de maatschappelijke opvang is gedecentraliseerd naar de
gemeenten. Het ministerie van VWS maakt zich ervan af met de opmerking dat
de gemeenten dit maar moeten uitzoeken. De fractie van GroenLinks heeft daar
kritiek op. Is de heer Atsma het met mij eens dat het ministerie van VWS zelf
veel meer de verantwoordelijkheid dient te nemen voor die maatschappelijke
opvang en daarin veel meer moet investeren?De heer Atsma (CDA):Ik deel die mening. Tal van organisaties lopen als gevolg van die decentralisatie
tegen een muur op. Veel gemeenten roepen in koor dat maatschappelijk opvang
hun taak niet is. Het lijkt mij goed als het ministerie op dat terrein een
sterker regisserende en coördinerende rol vervult.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik zal straks voorstellen doen over de maatschappelijke opvang. Zou de
heer Atsma het met mij eens zijn dat het verstandig is, eens beter in kaart
te brengen wat werkelijk de vraag daarnaar is en wat vervolgens nodig is om
die te realiseren? Allerlei getallen doen over en weer doen de ronde, maar
een echt heldere visie heeft het ministerie daar niet op. Ik begrijp dus dat
ik op de steun van de heer Atsma kan rekenen voor zo'n nader onderzoek?De heer Atsma (CDA):Mevrouw Van Gent helpt mij door dit onderwerp mede aan de orde te stellen.
Ik ben het volstrekt met haar eens dat duidelijk moet worden wat er exact
aan de hand is. Ik heb een bedrag van 115 mln. genoemd. Wij kennen het bedrag
dat de overheid voor het grotestedenbeleid heeft uitgetrokken, met name voor
de maatschappelijke opvang. Het is goed als de minister en staatssecretaris
aangeven wat nodig is en wie regisseert en coördineert. Als het antwoord
niet duidelijk genoeg is, komen wij daar morgen graag op terug. Ik heb de
vraag aan de betreffende bewindspersoon gesteld en ik ben nu nog meer benieuwd
naar het antwoord daarop.Voordat ik enkele opmerkingen maak over het vrijwilligerswerk, wil ik
namens de CDA-fractie wijzen op het belang van de mantelzorg voor onze samenleving.
Het gaat om al die mensen die om niet zorgen voor hun naaste zoals buren,
familie, kinderen en ouderen. Wij, politici, mogen het niet alleen laten bij
mooie woorden. Het minste dat wij kunnen doen, is ervoor zorgen dat een goede
structuur voor de belangenbehartiging en ondersteuning aanwezig is. Wij nemen
aan dat de staatssecretaris bereid is de aanbevelingen uit de nota "Mantelzorg,
een basis om te bouwen" serieus neemt. Wil zij deze toezegging nog eens bevestigen?Ik kom te spreken over het vrijwilligersbeleid. Zoals de heer Middel al
heeft gezegd, wordt het jaar 2001 uitgeroepen tot het internationale jaar
van de vrijwilligers. Dat is een geweldige kans om het vrijwilligersbeleid
in de meest brede zin een impuls te geven.Ik sluit mij van ganser harte aan bij de woorden van de vorige spreker,
dat er eigenlijk een plan van aanpak moet komen om de vrijwilliger beter en
sterker in beeld te brengen. Mijn voorstel is dan ook, alle ingrediënten
die vandaag worden genoemd, samen te vatten in een document en een aanvalsplan
te maken. Ik vraag dit, omdat het vrijwilligerswerk in alle geledingen in
Nederland onder druk staat. Er zijn zo'n 4 miljoen vrijwilligers in Nederland,
maar op een aantal terreinen is het verdraaid lastig om vrijwilligers te werven
dan wel om hen te behouden. De CDA-fractie heeft daartoe de afgelopen jaren
een aantal voorstellen gedaan, waaraan wij de staatssecretaris willen herinneren.Daarnaast pleit het CDA voor de introductie van een maatschappelijke stage
binnen het onderwijs. Ik denk daarbij aan stages waaraan kinderen die op school
zitten vrijwillig deelnemen, maar waar ook een waardering tegenover moet staan.
Kinderen die bereid zijn met de onderwijsgevenden hun nek uit te steken door
op vrijwillige basis te werken bijvoorbeeld in de Wereldwinkel, het asielzoekerscentrum
of tal van andere organisaties en instellingen zouden daarvoor moeten worden
beloond. Je kunt hen belonen door het toekennen van studiepunten of anderszins.
Wij zijn daar een groot voorstander van. Het vergroot enerzijds de maatschappelijke
betrokkenheid van de jeugd, anderzijds kan het op temrijn een aanzet geven
meer vrijwilligers bij al die organisaties die hen nodig hebben, te stimuleren.Organisaties waar in het bijzonder veel vrijwilligers bij betrokken zijn,
zijn de landelijke jeugdorganisaties. Deze organisaties maken zich grote zorgen
over hun voortbestaan, omdat de subsidiegrondslag kennelijk is gewijzigd.
De Nederlandse jeugdgroep, zoals YMCA en Scouting Nederland, heeft zich gebogen
over de vraag welke financiële alternatieven eventueel mogelijk zijn.
Die alternatieven dienen in de ogen van de CDA-fractie alle ruimte te krijgen.
Donkere wolken pakken zich ook samen boven het katholiek jeugdwerk en het
SOW-jeugdwerk; beide organisaties dreigen in 2001 ongeveer 1 mln. mis te lopen.
Dat betekent dat aan de wortels van die organisaties wordt geknaagd, hetgeen
wij onaanvaardbaar vinden.Voorzitter! Ook binnen de sport dreigen door verandering van regelgeving,
met name door een andere subsidietoekenningssystematiek van toto en lotto,
maar ook door het schuiven met criteria binnen NOC-NSF, een aantal organisaties
de dupe te worden. Het gaat hierbij vooral om de levensbeschouwelijke koepels
NCS, NKS en de NCSU, samen goed voor 700.000 tot 800.000 leden. Ons bereiken
signalen dat op termijn deze organisaties niet alleen gekort worden, maar
ook grotendeels afhankelijk worden gemaakt van projectsubsidies. Is de staatssecretaris
bereid om meerjarige afspraken te maken met deze organisaties opdat zij ook
op de langere termijn hun waardevolle rol binnen het speelveld van de sport
kunnen blijven vervullen?De sportorganisatie met de meeste leden en het grootste aantal vrijwilligers
is de KNVB. Met meer dan 1 miljoen leden is het een van de belangrijkste maatschappelijke
organisaties in Nederland. Het is daarom goed om aan de KNVB enkele woorden
te wijden, niet in de laatste plaats omdat in de afgelopen tijd een aantal
rapporten is verschenen waaruit de maatschappelijke betekenis van de KNVB
nog eens nadrukkelijk naar voren is gekomen. Ook de KNVB heeft als geen ander
te maken met de terugloop in het aantal vrijwilligers. Ik hoef alleen maar
de teruggang van 30% van het aantal scheidsrechters te noemen die wekelijks
wedstrijden moeten fluiten van de D-, E- en F-pupillen. Wij vinden dat de
Kamer en ook het ministerie hierbij hun betrokkenheid moeten tonen. In de
wetenschap dat voetbal volkssport nummer 1 is, mag de overheid ook om andere
redenen zich best uitspreken over ontwikkelingen in het voetbal in het algemeen
in Nederland. Ik denk aan het rare idee om een Europese voetbalcompetitie
op te zetten waarbij de drie Nederlandse topploegen Ajax, PSV en Feyenoord
zich dan zouden terugtrekken uit de nationale competitie. Dat
zou de doodsteek zijn voor het Nederlandse betaalde voetbal. Ik denk dat het
voetbalminnend publiek hier absoluut niet op zit te wachten. De overheid zou
met de initiatiefnemers van de Euroleague van gedachten moeten wisselen over
de gevolgen van hun ideeën. Wat betekent het bijvoorbeeld als deze clubs
hun wedstrijden achter de decoder duwen? Dat spreekt de CDA-fractie absoluut
niet aan. Als dat gebeurt, mag de totale voetbalfamilie van Nederland daarop
worden aangesproken.De heer Middel (PvdA):Ik vind dit een buitengewoon interessant betoog en ik geloof zelfs dat
ik het ermee eens ben voorzover ik het begrijp. De koppeling tussen wedstrijden
achter de decoder en de Euroleague begrijp ik echte niet, want er zitten nu
ook al andere wedstrijden achter de decoder. U noemde de in uw ogen drie beste
clubs van Nederland die dan de Nederlandse competitie zouden verlaten, maar
het lijkt mij niet zo'n ramp dat dan de drie echt beste clubs van Nederland –
te weten Heerenveen, Vitesse en nog een andere club – de top gaan vormen.De heer Atsma (CDA):De door mij bedoelde clubs worden in het kader van de Euroleague genoemd.
Zij verwachten dat zij hun jaarbegrotingen met enkele tientallen miljoenen
per jaar kunnen verhogen met inkomsten uit tv-rechten. Dat is echter op de
markt niet haalbaar. De enige haalbare optie om dergelijke bedragen binnen
te halen, is het achter de decoder stoppen van Euroleaguewedstrijden. De kijker
moet daar wekelijks voor betalen en omdat voetbal een volkssport is met een
grote maatschappelijke betekenis moet je dat niet willen. Ik ben blij dat
de heer Middel het met mij eens is dat dit nooit het geval zou moeten zijn.Ik wil ook een ander aspect in het kader van het betaald voetbal noemen,
namelijk het transfersysteem. Dat staat ter discussie. De Europese Commissie
heeft er tal van mening over geventileerd. Ik denk dat het goed is dat het
kabinet op korte termijn duidelijk maakt hoe het aankijkt tegen de haalbaarheid
en de houdbaarheid van een transfersysteem. Voor het Nederlands betaald voetbal
lijkt het van wezenlijk belang dat er op korte termijn een duidelijke uitspraak
over komt van de Nederlandse overheid. Ik roep het kabinet op snel klare wijn
te schenken.De heer Middel (PvdA):Ik ben heel benieuwd naar de opvattingen van de CDA-fractie. Het Bosman-arrest
heeft allerlei verwachtingen gewekt, maar die zijn niet uitgekomen. Ik denk
maar aan het grote aantal Nederlandse voetballers dat naar andere landen is
vertrokken en het grote aantal Afrikaanse voetballers dat naar Nederland is
gekomen.De heer Atsma (CDA):Deze interruptie geeft mij de mogelijkheid hierover iets meer te zeggen.
Ik denk dat het goed is hierbij een aantal ijkpunten in acht te nemen. Ik
ben van mening dat, gezien het opleidings- en transfersysteem binnen het betaald
voetbal, het voor de overheid van belang zou kunnen zijn om samen met de KNVB
en wellicht in internationaal verband afspraken te maken over wat gedaan moet
worden aan het werven van kinderen. In allerlei werelddelen worden kinderen
geworven onder het mom: je gaat hier een gouden toekomst tegemoet. Ik heb
vorige week nog in een paar flitsen gezien hoe dit in zijn werk gaat. Ik vind
dat je best met het betaald voetbal tot een soort gedragscode kan komen. Dat
stel ik voorop.De heer Middel (PvdA):Hier heb ik niet naar gevraagd. Overigens zijn wij het daarover volstrekt
eens. Ik meen dat alle fracties vorig jaar in een overleg met de staatssecretaris
hebben gezegd dat de exploitatie van kinderen moet worden gestopt en dat Nederland
er alles aan moet doen om ervoor te zorgen dat dit gebeurt.Mijn vraag is hoe de CDA-fractie denkt over het huidige transfersysteem,
gerelateerd aan de ervaringen na het Bosman-arrest.De heer Atsma (CDA):Ik ben met u van mening dat de Kamer een helder standpunt heeft ingenomen
met betrekking tot de ordinaire handel in kinderen, want dat is het kennelijk.
Het kabinet zou er goed aan doen, dit nog eens te ventileren richting KNVB.Wij vinden dat het alleszins te overwegen is om af te stappen van het
huidige transfersysteem en te stellen dat het redelijk is dat men clubs voor
vertrekkende spelers in de leeftijd van 18 tot 23 of 24 jaar een opleidingsvergoeding
geeft. Mijn vraag aan de staatssecretaris is of zij met de CDA-fractie van
mening is dat het te overwegen is om in Europees verband de discussie aan
te gaan of betaald voetbal sec een economische activiteit is – dan gelden
de regels die op de mededinging van toepassing zijn, zoals onder meer door
de heer Bolkestein worden geformuleerd – dan wel dat betaald voetbal
een maatschappelijke functie heeft te vervullen en een maatschappelijke betekenis
in brede zin heeft. Betekent dit wellicht ook dat voor het betaald voetbal
een soort status aparte in Europees verband zou kunnen worden gecreëerd,
waardoor veel discussies die nu worden gevoerd vermeden kunnen worden?Voorzitter! Ik wil een paar opmerkingen maken over de Olympische spelen.
Nederland heeft een fantastisch sportjaar achter de rug met als hoogtepunten
het EK voetbal, de Olympische spelen en de Paralympics. De CDA-fractie doet
er niet aan mee te pleiten voor het halen van de Olympische spelen naar Nederland.
Wij vinden zoiets volstrekte onzin. Het is niet betaalbaar en ook niet haalbaar.
Wij zijn van mening dat de discussie daarover nu niet en ook de komende jaren
niet gevoerd hoeft te worden.De minister van Economische Zaken heeft tijdens haar bezoek aan Sydney
duidelijk gemaakt dat het ministerie van EZ in haar ogen meer en inventiever
met de mogelijkheden van sport en sporters wil omgaan. Prachtig, maar waar
hebben wij het over? Sporters mee op een handelsmissie? Het zou kunnen. Het
belangrijkste is dat vanuit EZ een bijdrage wordt geleverd aan het mogelijk
maken van succesvolle Olympische uitzendingen. Ik denk dat dit de kern is
waarom het moet gaan. Het rendement is wellicht het honderdvoudige. Of dat
werkelijk zo is, moet uiteraard worden afgewacht. Daarom vind de CDA-fractie
het van belang dat duidelijk is wat de meerwaarde is van Olympische uitzending
voor de Hollandpromotie. Met andere woorden: probeer dat te meten. Dat het
kan is de afgelopen jaren door veel bedrijven en instituten – ik denk
onder meer aan het Nederlands economisch instituut – ook duidelijk gemaakt.
Wij kunnen dat in beeld brengen en dat weten wij ook. Ons verzoek
aan de staatssecretaris is of zij in die zin het voortouw wil nemen. Dit jaar
heeft EZ 1 mln. bijgedragen aan het Olympisch project. Als de minister van
EZ op enig moment de vraag moet beantwoorden, of het verantwoord is om extra
geld te steken in een Olympische afvaardiging richting Athene of Salt Lake
City, dan is het goed om te weten wat het effect is met het oog op de pr voor
Nederland. Meten is weten. Daar hebben wij meer aan dan aan loze kreten.De heer Middel (PvdA):Het stellen van de vraag over EZ is meteen het geven van een antwoord.
Wij weten niet om hoeveel geld het gaat. Er is een behoorlijk bedrag mee gemoeid.
Overweegt de heer Atsma een voorstel in te dienen, inhoudende dat een deel
van de begroting van EZ aan sport wordt besteed?De heer Atsma (CDA):De staatssecretaris voor sport is de coördinerend bewindsvrouw. Als
er vanuit verschillende ministeries – of het LNV is of Sociale Zaken
of EZ – iets gedaan wordt, het zal altijd via VWS moeten lopen. Niemand
weet op dit moment het antwoord op de vraag wat de meerwaarde is van de olympische
uitzending. Ik denk dat het gaat om meer dan 100 mln. Moet EZ een substantiëler
bedrag aan de olympische ploeg beschikbaar stellen? Mijn antwoord is: ja.De heer Middel (PvdA):Dat VWS het coördinerend departement is staat niet ter discussie.
Ik vind wel dat er een onderscheid moet worden gemaakt tussen EZ en die andere
departementen. U scheert ze nu over een kam. Als het waar is wat u suggereert –
ik denk dat u gelijk heeft – dan kan de positie van VWS en de georganiseerde
sport versterkt worden als van EZ een substantieel deel gaat naar de sport
en VWS de regie voert. Bent u bereid met een dergelijk voorstel te komen of
als wij met een dergelijk voorstel komen dat te ondersteunen?De heer Atsma (CDA):U heeft mij fantastisch begrepen. Ik zal er in tweede termijn op terugkomen.De heer Buijs (CDA):Mijn excuses, ik moest wegens een tragisch ongeval twee uur extra in de
trein verblijven.Een begrotingsbehandeling is bij uitstek het moment om de balans op te
maken van wat werd beoogd en wat nog moet worden gerealiseerd. Een goed moment
om nu, na meer dan twee jaar Paars 2, nog eens het regeerakkoord en de regeringsverklaring
vol met schone beloften erop na te slaan. Enkele citaten: "De gezondheidszorg
stoelt op een aantal principes die ook in de komende periode het beleid zullen
blijven bepalen: algemene toegankelijkheid, betaalbaarheid, gelijke behandeling
en solidariteit. Het wegwerken van wachtlijsten en het verminderen van werkdruk
zijn van cruciaal belang. Voorop staat dat de zorg voor iedereen toegankelijk
moet zijn." Aldus de regeringsverklaring van 25 augustus 1998. Ook de verkiezingsbeloften
van de minister deden ons geloven dat, nu er meer geld kwam (5,6 mld.), de
knelpunten snel zouden worden opgelost. Als we nu de balans opmaken, moeten
we constateren dat dit kabinet ernstig in gebreke is gebleven en dat het zorgbeleid
heeft gefaald. Halverwege zou dit aangekondigde beleid toch volop in de steigers
moeten staan en dat is allerminst het geval. Na de Zorgnota ontvingen we een
brief van het kabinet, gedateerd op 6 november, inhoudende dat er weer veel
meer extra geld beschikbaar is. Maar langzamerhand wordt ook overduidelijk
dat het oplossen van de huidige knelpunten in de zorg niet met alleen geld
mogelijk is.Ondanks de belofte van deregulering vanaf Paars 1 is er nog steeds een
gedetailleerde, overgereguleerde aanbodsturing van dit kabinet. Dat werkt
verlammend. Het werkt bureaucratie in de hand en draait ieder particulier
initiatief de nek om. Daarnaast zie ik een volledig falen van de capaciteitsplanning
voor de benodigde artsen waardoor het aanbod niet aansluit op de toenemende
vraag. Nog steeds is er sprake van een centralistisch gestuurde planeconomie
en nog steeds wordt beleid gevoerd met behulp van elkaar snel opvolgend onderzoek
naar wachtlijsten en het toekennen van de daarbij behorende financiële
middelen. En dit alles zonder delegeren van verantwoordelijkheid. Het is naar
de mening van het CDA dringend noodzakelijk dat de overheid meer verantwoordelijkheid
bij partijen in de zorg neerlegt en zich concentreert op haar kerntaken. Nodig
is: minder wet- en regelgeving, minder bureaucratie en het stimuleren van
aanbieders van zorg om meer als ondernemer en ook klantgerichter te gaan werken.Afgelopen maandag bleek in het debat met de staatssecretaris over de Zorgnota
dat zij ook in de AWBZ deze kanteling van aanbodsturing naar vraaggerichte
zorg niet goed duidelijk kan maken. Het ging hierbij om de noodzakelijke verandering
van taak en functie van het zorgkantoor bij meer vraaggerichte zorg. Deze
kanteling van het zorgproces vereist een andere attitude van het aanbod. Een
attitude waarbij de klant centraal staat. Het is dan ook een gemiste kans
dat in deze Zorgnota niet wordt aangegeven op welke wijze dit proces kan worden
vormgegeven, hoe deze kanteling vorm moet krijgen. Zoals ik al opmerkte, wordt
in de brief van 6 november jl. extra geld toegezegd, maar tegelijkertijd wordt
gesteld dat het kabinet tweemaal per jaar nog zal bezien hoeveel extra geld
nodig is. Betekent dit toch nog weer een begrenzing door een budgettair kader
zorg? Ziekenhuisbudgettering blijft vooralsnog intact hoewel de ruimte op
grond van productie mag worden vergroot. Wanneer komt de deregulering van
de Wet ziekenhuisvoorzieningen? De capaciteitsplanning beroepsopleiding artsen
wordt verruimd, maar sluit niet aan op de veel hogere ramingen die het capaciteitsorgaan
nodig acht om aan de vraag te kunnen voldoen. Uit dit alles concludeer ik
dat de bewindslieden wel de koerswijziging van aanbodregulering naar vraaggerichte
zorg willen inzetten, maar dat zij in gebreke blijven om dit proces door middel
van deregulering en het opheffen van bureaucratie snel vorm te geven. De kunst
van het loslaten gaat deze bewindslieden kennelijk slecht af.Voorzitter! Zonder visie geen beleid; regeren is vooruitzien en niet achter
de feiten blijven aanhollen van het ene naar het andere incident. Het is dan
ook curieus dat de minister tijdens het D66 congres onlangs de schuld van
de huidige situatie neerlegt bij anderen, te weten de coalitiepartners in
Paars 1 en zelfs bij het CDA! Nog afgezien van het feit dat in de periode
dat het CDA deel uitmaakte van de regering er een hoger percentage van het
BBP werd uitgegeven aan de financiering van de zorg, is deze
constatering niet alleen onjuist maar geeft zij ook de zwakte van deze minister
weer. Bovendien wijs ik er nog op dat Van der Reyden onze laatste bewindspersoon
op dit ministerie was. Daarvoor waren PvdA bewindslieden verantwoordelijk
voor het zorgbeleid.Aan de knelpunten in de zorg werd tijdens de behandeling van de Zorgnota
uitvoerig aandacht besteed. De wachtlijsten, de werkdruk, de tekorten aan
verplegend en verzorgend personeel en het gebrek aan stageplaatsen kwamen
uitgebreid aan de orde. Onlangs was er niet ten onrechte een grote demonstratie
waarin ongenoegen werd geuit over het tekort aan stageplaatsen. Eigenlijk
is het toch niet te verkopen dat mensen die graag willen werken in de zorg
geen stageplaats kunnen krijgen. Naast de organisatie van verpleegkundigen
heeft ook het CDA verschillende oplossingen aangedragen in het debat over
de Zorgnota. Denk aan de in-serviceopleiding, de financiering van stageplaatsen
en stagiaires, duostages. Kan de minister duidelijk maken welke oplossing
en welke kwantitatieve doelstelling haar voor ogen staat? Het is juist dat
het bij deze knelpunten een gedeelde verantwoordelijkheid van minister en
werkgevers betreft, maar er zijn toch ook een aantal tekortkomingen die naar
mijn mening wat meer rechtstreeks de verantwoordelijkheid van de minister
regarderen. Ik heb het dan over de kerntaken van de minister die te maken
hebben met de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg. Ik
wil een aantal voorbeelden noemen, enerzijds met kritiek op de minister, anderzijds
om meer duidelijk te krijgen wie waar, voor wat en hoe verantwoordelijk is.Bij de behandeling van de Zorgnota is de capaciteit van radiotherapie
dit uitvoerig aan de orde geweest naar aanleiding van een rapport van Twijnstra
Gudde. Wij hebben geconstateerd dat het planningsbesluit uit 1987 nog steeds
vigeert en dat wij nu met een grote achterstand te maken hebben, zodanig dat
patiënten onnodig gezondheidsschade oplopen. In haar antwoord bij de
behandeling van de Zorgnota stelde de minister dat zij de laatste tijd nauwelijks
aanvragen voor uitbreiding heeft gehad. Nu heb ik nogal wat correspondentie
opgevraagd en ik moet constateren dat er al vanaf het begin van Paars 1 diverse
aanvragen liggen. Uit de correspondentie blijkt een martelgang, waarbij het
ministerie telkens de boot afhoudt. Ik ben dan ook van mening dat de minister
de kostenbeheersing in de afgelopen periode wel erg sterk heeft geaccentueerd.
Paradoxaal genoeg hebben wij nu te maken met een situatie waarin versneld
bouwvergunningen zijn of worden afgegeven, maar tegelijkertijd een budgetkorting,
een herallocatie van middelen wordt opgelegd van in totaal 5 mln. voor acht
klinieken. Dit is een korting waardoor nu radiotherapeutisch personeel moet
worden ontslagen en later, na voltooiing van de nieuwbouw, weer moet worden
aangenomen. Graag een toelichting van de minister.De planning bij radiotherapie maakt onderdeel uit wat vroeger de artikel
18-procedure WZV heette, tegenwoordig is ze opgenomen in de Wet bijzondere
medische verrichtingen. Het planningsinstrumentarium van de minister is dus
eigenlijk wettelijk vastgelegd. De Gezondheidsraad stelt in een van zijn adviezen
dat de minister bij radiotherapie meer sturend zou moeten optreden, maar er
maakt zich toch ook een onrustig gevoel van mij meester als ik mij afvraag
hoe het met de planning van de andere topklinische zaken staat waarvoor de
minister verantwoordelijk is. Oftewel, lopen deze planningsbesluiten wel parallel
met de behoeften en voldoen ze wel aan datgene wat er met de Wet bijzondere
medische verrichtingen werd beoogd? In artikel 20 van deze wet staat, conform
een amendement van mevrouw Kamp uit 1996, dat de minister binnen vier jaar
na inwerkingtreding van de wet een verslag dient toe te zenden aan de Staten-Generaal
over de doeltreffendheid en het effect van deze wet in de praktijk. Mijn fractie
wil, mede gelet op de huidige calamiteiten, dan ook dat binnen afzienbare
tijd uitvoering wordt gegeven aan dit amendement. Graag een toezegging van
de minister op dit punt. Het gaat er eigenlijk om dat de Kamer er zicht op
wil krijgen, in hoeverre dit instrumentarium geschikt is voor het doel en
of de minister het adequaat gebruikt.Een ander terrein waarop de minister in gebreke is gebleven op het punt
van voldoende toegankelijkheid, is het grote tekort aan artsen. Ook dit is
naar onze mening een verantwoordelijkheid die meer rechtstreeks de minister
regardeert. De laatste jaren heeft de Kamer er meermalen bij de minister op
aangedrongen, de instroom van studenten geneeskunde en de instroom bij de
beroepsopleiding voor huisartsen en specialisten drastisch te verhogen. Er
moesten echter zelfs moties aan te pas komen, onder andere van mevrouw Van
Blerck, om de minister in beweging te brengen. En nog steeds is de minister
niet bereid de numerus fixus af te schaffen en de instroom in voldoende mate
aan te passen conform het advies van het capaciteitsorgaan. Op dit moment
zijn zo'n 45 huisartsenpraktijken onbezet. Ook hierbij is naar onze mening
de ernst van de situatie nog niet volledig tot de minister doorgedrongen.
Graag wat meer duidelijkheid over wat de minister hierbij voor ogen staat.Er is ook onvoldoende intramurale capaciteit; in het kader van een goede
toegankelijkheid loopt de minister ook hierbij achter de feiten aan. Zo is
volgens het College bouw ziekenhuisvoorzieningen in de laatste vijf jaar 6,5
mld. niet gebruikt in de gevallen waarin het departement verantwoordelijk
was voor de opstelling van de bouwprioriteiten. Wij weten het allemaal: veelal
werd dit geld dan ook aangewend om tekorten en overschrijdingen in andere
sectoren te compenseren. Ik denk hierbij aan de geneesmiddelen. Overigens
is dit bedrag van 6,5 mld. ongeveer in dezelfde orde van grootte als de investering
van 5,6 mld. die het kabinet voor deze regeerperiode was overeengekomen. Het
gevolg is wel een groot tekort aan bijvoorbeeld verpleeghuizen. De minister
heeft inmiddels nieuwe instructies gegeven. Het college stelt nog iets voor,
namelijk om zogenaamde "aanjaagteams" aan te stellen. Ik hoor graag de mening
van de minister over dit idee.De minister draagt ook een primaire verantwoordelijkheid voor de ambulancevoorziening.
Het gemodder met de financiering hiervan is een treffend voorbeeld van achter
de feiten aanhobbelen en vooruitschuiven, waarbij de minister zich van onderzoek
naar onderzoek voortsleept en waarbij ambulancediensten nog steeds dreigen
naar de rechter te stappen. Er bereiken ons nu zelfs brieven uit het land
waarin gemeld wordt dat de aanrijtijd van vijftien minuten
in veel gevallen – niet slechts in 3% van de gevallen – niet meer
gehaald wordt. Wij komen daar in een ander debat ongetwijfeld nog op terug.De toegankelijkheid van de zorg heeft ook een directe relatie met voldoende
spreiding van goed bereikbare ziekenhuizen, die aansluiten op eerstelijnsvoorzieningen.
Maar inmiddels is op vele plaatsen in dit land de ontmanteling van kleine
ziekenhuizen gaande. Mijn fractie is van mening dat dit zo snel mogelijk een
halt moet worden toegeroepen. Wij komen daar op 7 december in een algemeen
overleg nog op terug, maar ik wil nu alvast vragen, wanneer de kleinere ziekenhuizen
de budgetaanpassing – de schatting is in de orde van grootte van 50
mln. – die al door de minister is toegezegd, tegemoetzien?Dit waren zomaar een aantal voorbeelden waarbij, naar de mening van mijn
fractie, de minister een primaire verantwoordelijkheid heeft om een goede
toegankelijkheid van de zorg te garanderen. Volgens het regeerakkoord was
dit één van de speerpunten van beleid.Een andere kerntaak van de minister is de kwaliteit van de zorg. Ik noem
eerst de inspectie en daarna zal ik de openbare gezondheidszorg aan de orde
stellen. Mijn fractie maakt zich grote zorgen over de in gang gezette reorganisatie
van de inspectie en de personeelsbezetting. Volgens het manifest van de inspectie
zou een meer vraaggerichte koers gekozen worden, waarbij de autoriteit van
de inspectie bij het publiek versterkt wordt. Dat is een goede zaak. Het komt
ons alleen voor dat volgens dit reorganisatieplan de inspectie juist meer
centralistisch zal gaan opereren en juist meer op afstand van de burger komt
te staan. Een goed herkenbare, aanspreekbare, corrigerende en controlerende
inspectie zal naar onze mening juist op decentraal niveau haar autoriteit
moeten verwerven. Mijn fractie wil dat de minister zich herbezint op deze
reorganisatie en dat zij deze laat toetsen door de adviesgroep van onafhankelijke
deskundigen – die reeds wordt samengesteld – om te bekijken of
het decentrale niveau niet de voorkeur verdient boven het centrale niveau.Ook heeft mijn fractie grote zorgen over de huidige personeelsbezetting
van de inspectie. Het komt ons voor dat de toename van de vele wettelijke
taken niet in de pas loopt met de gewenste personeelssterkte. Wij willen dan
ook een absolute garantie van de minister dat, indien er zich onverhoopt calamiteiten
voordoen, die nooit te wijten zullen zijn aan een onderbezetting bij de inspectie.
Overigens is het ook merkwaardig dat, sinds het aantreden van de nieuwe inspecteur-generaal,
er een uitstroom van, respectievelijk een functiewijziging bij de hoofdinspecteurs
plaatsvindt. Kan de minister dit nader toelichten? Tot zover mijn opmerkingen
over de inspectie in het kader van het bewaken van de kwaliteit van de zorg.Aan de openbare gezondheidszorg wil ik wat meer woorden wijden. Nederland
wordt minder gezond en waarschijnlijk zal de gemiddelde levensverwachting
van met name vrouwen de komende jaren gaan dalen. Je zou dan ook mogen verwachten
dat juist de openbare gezondheidszorg wordt versterkt, zeker in een tijd waarin
er toch geld beschikbaar is. Het bedrag van 1,9 mld., waarvan 0,7 mld. uit
het Gemeentefonds komt, steekt wel schril af bij de inkomsten uit accijnzen
op alcohol en roken; die bedragen op dit moment 6 mld. In de Zorgnota wordt
op zes terreinen een aantal kwantitatieve doelstellingen geformuleerd die
in 2004 zouden moeten worden bereikt. Het aantal rokers moet dalen van 34%
naar 28%; het aantal probleemdrinkers moet afnemen van 9% naar 8%. Op zich
is het stellen van meetbare doelstellingen op potentieel beïnvloedbare
determinanten toe te juichen. Maar werkelijk volslagen onduidelijk is op welke
wijze VWS aan deze hoofddoelstellingen een bijdrage wil leveren en welke sturende
beleidsinstrumenten zullen worden ingezet. Doelstellingen prima, maar dan
ook graag helder maken op welke wijze deze kunnen worden bereikt anders is
dit niet realistisch!Wij willen graag meedenken met de minister en daarom zou ik in dit kader
de volgende vraag willen stellen. Wat is mening van de minister over het plan
om voor scholen een zogenaamde "preventieconsulent"` in te stellen? Middels
deze functie zou gedegen voorlichting kunnen plaatsvinden op het gebied van
roken, alcohol, drugs, bewegen, seksueel overdraagbare aandoeningen, gokken;
kortom, een aantal zaken die de gezondheid van onze jeugd bedreigen.Naar de mening van mijn fractie zal gedragsbeïnvloeding op jeugdige
leeftijd het meest effect sorteren om bepaalde gezondheidsdoelen te bereiken.
Bevorderen van gezondheid kan niet uitsluitend een geïsoleerde VWS doelstelling
zijn. Het heeft zeker ook directe raakvlakken met andere departementen bijvoorbeeld
op het gebied van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid, milieu – denk
aan legionella –, beroepsziekten, voedselveiligheid, huisvesting, etc.
De Raad voor de volksgezondheid en zorg adviseert de minister dan ook een
interdepartementale nota op te stellen met als doel te komen tot een integraal
beleid op het gebied van gezondheidsbevordering, iets wat mijn fractie volledig
wil en kan ondersteunen. Wij vernemen graag de mening van de minister hierover.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Het zal u niet verbazen dat ik volledig sta achter het pleidooi van collega
Buijs voor gezondheidsbevordering. Ik wil echter even ingaan op het voorstel
voor een preventieconsulent op de scholen. Zeer onlangs hebben wij met de
staatssecretaris gesproken over de zorg voor 0- tot 19-jarigen. Lijkt het
u geen goed idee, collega Buijs, om de gezondheidsvoorlichtings- en opvoedingsfunctionarissen
van de GGD die vaak al zeer intensief betrokken zijn bij die zorg voor 0-
tot 19-jarigen en bij de scholen, als zodanig een steviger positie te geven?De heer Buijs (CDA):Dat is een goede gedachte. Het inzetten van een preventieconsulent op
scholen staat zeker niet los van de gezondheidsbevorderende activiteiten van
de GGD. Ik kan mij daarin zeker wel vinden.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Dat zou betekenen dat die functie versterkt moet worden om juist aan die
zaken toe te komen die u noemt! Voelt u daar ook voor?De heer Buijs (CDA):Ik wil nog niet zover gaan. Ik wil eerst van de minister horen of zij
het idee van een preventieconsulent een goed idee vindt, welk takenpakket
eventueel daarbij hoort. Vervolgens kunnen wij dan praten over
hoe, wat en waar het wordt ondergebracht en welke financiële middelen
daarvoor nodig zijn. Of het bij de GGD wordt ondergebracht of anderszins,
daarover wil ik graag later praten. Ik denk dat uw idee goed is, mevrouw Hermann.Voorzitter! Ik ga nog even door over de preventie. In het verlengde hiervan
wil mijn fractie de minister aandacht vragen voor longziekten zoals astma,
emfyseem en chronische bronchitis, ook wel aangeduid als COPD (chronic obstructive
pulmonary disease), vroeger wel als CARA aangeduid. Op dit moment is COPD
in ons land doodsoorzaak nummer 5. Te verwachten is dat het aantal mensen
dat lijdt aan deze ziekte nog fors zal toenemen; in 2015: 33 mannen en 23
vrouwen per 1000 inwoners. Roken is een zeer belangrijke factor in het geheel.
Naast een op preventie gericht ontmoedigingsbeleid voor roken, lijkt het mijn
fractie zinvol om bijvoorbeeld wijze van experiment een goede kosten-batenanalyse
te maken over de vergoeding van het geneesmiddel Zyban. Ik zeg dit speciaal
met nadruk bij deze categorie.Op grond van het kostenaspect heeft de minister nu besloten dit middel
niet voor vergoeding in aanmerking te laten komen. Maar uit zo'n experiment
zou wel eens kunnen blijken dat het voordeel van het gebruik van dit geneesmiddel
ruim opweegt tegen de nadelen die te maken hebben met méér CARA-patiënten
die daarvoor medicatie moeten gebruiken, méér ziekenhuisopnames,
méér chronische infectieziekten en ziekteverzuim, et cetera.
Graag wil ik dan ook van de minister de toezegging, dat dit middel in de vorm
van bijvoorbeeld een experiment wordt getoetst en dat met een integrale benadering
wordt nagegaan wat de voordelen ervan zijn, ook in financiële zin, en
wat de mogelijk nadelen. Er zou dus enigszins kunnen worden gewerkt analoog
aan de vergoeding voor Antabus-refusal, dat bij alcoholverslaving wordt gebruikt.
De winst van dit middel zou bij deze categorie wel eens aanzienlijk kunnen
zijn.Naast de invloed van roken op COPD is bekend dat gewichtsverlies en ondervoeding
een factor is die deze ziekte sterk in negatieve zin beïnvloedt. Het
toepassen van bepaalde dieetpreparaten kan ondersteunend werken en ziekenhuisopnamen
voorkomen, bekorten en exacerbaties tegengaan. In april 1997 adviseerde de
Ziekenfondsraad positief over opname in het verstrekkingenpakket en berekende
de kosten op plusminus 22 mln. Daartegenover stonden wel aanzienlijke besparingen.In april 1998 antwoordde de minister dat zij het een goed idee vond, maar
dat de financiële ruimte haar niet toestond bij de vaststelling van de
prioriteiten in 1999 daaraan aandacht te besteden. Ook in haar laatste brief,
die van 14 november jl., zegt de minister de financiële aspecten nog
eens te willen bezien. Maar naar onze mening heeft het College voor zorgverzekeringen
de financiële aspecten al berekend. Dat is reden voor onze fractie de
minister nu te vragen dieetpreparaten op medische indicatie bij deze longziekte
voor vergoeding in aanmerking te laten komen.Voorzitter! Het CDA pleit dan ook voor een meer integrale benadering van
ziektebeelden, diseasemanagement genoemd, dan voor een geïsoleerde benadering,
waarbij ziekte uitsluitend wordt beoordeeld in het licht van medicatie. Een
integrale benadering zou kunnen gelden bij behandeling van de muisarm, RSI,
waaraan in de media nu ook volop aandacht wordt besteed. Het is een ziekte
waarbij veel facetten aan de orde kunnen komen in een goed integraal en preventief
programma. De Gezondheidsraad heeft in dat verband advies uitgebracht.Iets waar mijn fractie zich veel zorgen over maakt is de slechthorendheid,
een van de meest voorkomende handicaps in ons land. We hebben in Nederland
al 1,3 miljoen slechthorenden en jaarlijks beschadigen ongeveer 20.000 jongeren
hun gehoor door lawaai. Er zijn hier reeds 450.000 hoortoesteldragers en slechts
één op de drie slechthorenden is gerevalideerd. De economische
schade van slechthorendheid wordt geschat op 16 mld. Merkwaardig is dat in
de Zorgnota 2001 hieraan geen aandacht wordt besteed en dat tot op heden de
Hoorstichting bij de minister geen gehoor heeft gevonden voor de financiering
van preventie- en revalidatieprogramma's alsmede voor de realisatie van wetenschappelijk
onderzoek. Volgens de opgave van de Hoorstichting zou juist voor deze activiteiten
een bedrag van 3 mln. nodig zijn. Graag krijgen wij van de minister de toezegging
dat zij dit onderzoek, dat naar onze mening van eminent belang is, wil ondersteunen
en dat zij de gevraagde gelden zal verschaffen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! De heer Buijs weet dat de gehoorschade bij de jeugd door een
overmaat aan muzikaal entertainment behoorlijk is. Daarover bestaan onderzoeksgegevens.
Wil de heer Buijs dit aspect ook in beeld hebben?De heer Buijs (CDA):Jazeker, de Hoorstichting wil een integrale benadering van dit grote probleem.
Alle andere onderzoeken die zijn gedaan, zullen hierbij worden betrokken.Mevrouw Hermann (GroenLinks):En dan krijgen wij een verbod op de walkman? Daar zullen we dan toch naartoe
moeten.De heer Buijs (CDA):Ik wil nog niet praten over ge- en verboden. Ik weet niet welke voorlichting
noodzakelijk is. Ik wil eerst van de minister horen of zij de Hoorstichting
ten behoeve van het onderzoek wil ondersteunen met een bedrag van 3 mln.Voorzitter! De kosten in verband met het chronischvermoeidheidssyndroom
worden geraamd 9,5 mln. Naar schatting lijden 30.000 mensen aan deze ziekte.
Ook daarnaar wordt een uitgebreid onderzoek voorgesteld dat samen met Sociale
Zaken gefinancierd zou moeten worden. Graag wil ik de minister de toezegging
ontlokken ook op dit punt voor een integrale benadering te kiezen. Het ziektebeeld
kent nog veel onduidelijkheden en zou nader in kaart gebracht moeten worden.Voorzitter! Vanwege de tijd wil ik over ICT niet uitweiden. Wij vragen
ons af of de twee maal 110 mln. wel voldoende is en of bij het programma Patiënt
en internet niet de beroepsorganisatie moet worden betrokken. Nu worden de
beleidsdoelstellingen op dit punt alleen door de ambtenaren ontwikkeld.Voorzitter! Ik kom tot een afronding. Twee jaar geleden riep ik in mijn
bijdrage aan de behandeling van de Zorgnota de minister op haar beleid af
te stemmen op de gewenste inhoud en kwaliteit van de zorg in de komende jaren
en niet als vertrekpunt het gebudgetteerde financiële
kader te hanteren. Vorig jaar heb ik wederom gevraagd om een visie op te toename
van het aantal chronisch zieken, ontwikkelingen in de technologie, genetica
et cetera. Ik heb erop gewezen dat de rol van de minister meer diende te zijn
dat uitsluitend die van een boekhouder. De minister heeft vorig jaar een tiental
punten opgesomd en zich bereid verklaard haar visie in een aparte nota over
het voorbereiden van de gezondheidszorg op de veroudering weer te geven. Zie
bladzijde 43 van de Handelingen van dat debat. Tot nu toe heb ik de nota niet
mogen zien. Een en ander bevestigt mijn bange vermoeden, dat de minister geen
visie op de toekomst heeft. Mijn fractie betreurt dat in hoge mate en zij
wil daarin snel verbetering.De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! Ik heb zeer veel waardering voor de benaderingswijze van de
heer Buijs ten aanzien van een meer integrale benadering van alle mogelijk
ziektes. Hij wees ter illustratie op de gevolgen van roken. Verder sprak hij
over RSI en ME. In mijn termijn zal ik daarop terugkomen. Hij vroeg vervolgens
de minister een experiment met het antirookmiddel Zyban toe te staan. Misschien
kan ik de heer Buijs verleiden om verder te gaan. Wil hij niet nadenken over
wettelijke regels die zo'n "health economic"-achtige, zo'n integrale benadering
veel meer standaardiseren, zodat niet telkens voor de rechter wordt uitgevochten
wat wel en wat niet wordt vergoed?De heer Buijs (CDA):Ik ben een groot voorstander van een integrale benadering, maar ik laat
in het midden of die met wettelijke regels moet worden voorgeschreven. Het
College voor zorgverzekeringen houdt zich al met een integrale afweging op
financieel-economisch gebied bezig. Zij gaan na welke voordelen een middel
in dat opzicht kan bieden. Ik heb in mijn inbreng ook voor een dergelijke
benadering gepleit, ook voor andere producten. Nu beslist de minister enkel
en alleen op basis van de kosten. Ik pleit juist voor een integrale benadering.
Daarover dus geen misverstand. Ik ben echter nog niet zover dat ik dat met
wettelijke regels wil verplichten. Eerst wil ik de mening van de minister
horen.De heer Oudkerk (PvdA):Dat lijkt mij ook waardevol. Ik ben het verder helemaal met u eens, maar
u bent wel tweeslachtig. Over de vergoedingen voor dieetpreparaten zegt u:
daar is het College voor zorgverzekeringen al drie jaar mee bezig. Wordt het
daarom niet tijd aan andere methodes te denken? Die andere methodes kunnen
bestaan uit wetgeving, maar ook iets anders behelzen waarmee garanties kunnen
worden geboden. Ik probeer u dus nogmaals te verleiden om verder te gaan dan
een oproep. De oproep ondersteun ik overigens voor de volle 100%.De heer Buijs (CDA):Die diepere benadering vind ik ook noodzakelijk. Wat de dieetpreparaten
betreft ligt de situatie anders. Er is een positief advies van het college
voor zorgverzekeringen voor afgegeven, maar voor Zyban een negatief. Ik zag
echter ook liever dat de afweging werd gemaakt die u zojuist schetste. Ik
wil ook een bredere afweging, een afweging waarbij wordt nagegaan wat de gezondheidsvoordelen
zijn en wat, vergeleken met de kosten van de medicatie, de directe en indirecte
winst is.De heer Oudkerk (PvdA):Misschien vinden wij elkaar nog op het punt van de gewenste methodiek.De heer Buijs (CDA):Wie weet.De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! De minister van VWS verdient ons aller steun bij het vinden
van duurzame oplossingen voor de problemen in de zorg. Haar actieplan "Zorg
verzekerd" belooft veel en belofte maakt schuld. De PvdA zal dus scherp opletten
of die zorg wel echt wordt verzekerd. Bij de Zorgnota hebben wij onze twijfels
daarover geuit. Over de grootste twijfels hebben wij ook een aantal moties
ingediend. Het betreft met name de hoge uitstroom en het ziekteverzuim in
de verpleging en verzorging en het stagebeleid voor de verzorgers in opleiding.
Tot mijn verbazing zegt de minister in haar schriftelijke antwoorden dat zij
de motie overbodig vindt. Ik ben dat hartgrondig met haar oneens. Hetzelfde
geldt voor haar antwoord dat de motie over de bestraling bij kanker overbodig
is. Ook dat ben ik hartgrondig met haar oneens. Gezien de problemen begrijp
ik niet dat de minister de overbodigheid in haar schriftelijke antwoorden
annonceert.Bij een begrotingsbehandeling staat wat de PvdA betreft het beleid van
de minister in meer brede zin centraal: wat heeft zij gedaan, hoe doet zij
het en wat gaat zij nog doen. Wat heeft zij gedaan? Haar interviews buiten de Tweede Kamer gaan tegenwoordig
wel erg veel over de vraag wie de schuld zou moeten krijgen van de nu bestaande
problemen in de zorgsector. De minister zegt: ik heb geen zin om alleen de
zondebok te zijn. Dat lijkt mij terecht. Zij wijst medeschuldigen aan. Ook
dat is terecht. Vorige kabinetten, gisteren nog de ziekenhuisbesturen en ook
de coalitiepartners krijgen recentelijk meerdere vegen. Velen zijn medeverantwoordelijk,
maar er zijn toch een paar zienswijzen van de minister die ik niet helemaal
kan plaatsen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik ben geïnteresseerd in de velen die medeverantwoordelijk zijn.
Ook uw eigen fractie zit met wisselende mensen al zeven jaar in Paars. Ik
hoor graag of ook die groep hoort bij de medeverantwoordelijken voor het falende
beleid.De heer Oudkerk (PvdA):Ik erken onmiddellijk dat die groep een grote medeverantwoordelijkheid
heeft. Het is dus niet alleen de minister van VWS. Het zijn maatschappelijke
participanten, bestuurders van instellingen en vooral ook politieke partijen,
dus dat is terecht. De vraag is alleen hoe je die verantwoordelijkheid toebedeelt.
Daarover wil ik iets vragen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U geeft nu duidelijk aan dat ook de PvdA medeverantwoordelijk is voor
de problemen in de zorg. Ik vind dat heel openhartig, maar tegelijkertijd
ook heel treurig. Voordat u overstapt op de minister, vraag ik u om aan te
geven wat u er zelf concreet aan gaat doen behalve mooie woorden. Die hebben
wij nu al zeven jaar gehoord. Wij noemen dat in Noord-Nederland praten met
meel in de mond. Het is niet best als je dat doet, want dan zeg je wel veel,
maar je doet niks.De heer Oudkerk (PvdA):Heeft u een kwartier geduld? Dan zal ik vertellen wat wij de afgelopen
zeven jaar hebben gedaan om onze verantwoordelijkheid te nemen, wat wij nu
doen en wat wij gaan doen. Als u daarna nog niet tevreden bent, zie ik u heel
graag weer aan de interruptiemicrofoon.De voorzitter:Op voorhand steun ik deze procedure.De heer Oudkerk (PvdA):Het was niet zozeer een procedurevoorstel.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Als het alleen om de procedure gaat, wil ik het ook steunen. Het gaat
mij echter ook om de inhoud.De voorzitter:Ik bedoel het kwartier geduld.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! Ik kom er straks nog op terug, maar ik wil dit toch afmaken.
Er is hier toch iets opmerkelijks aan de hand: een openbare, publieke schuldbekentenis
van de heer Oudkerk namens de PvdA over medeverantwoordelijkheid voor en medeschuld
aan het falende zorgbeleid. Hij kan er nu een kwartier aan besteden, maar
waarom heeft hij er de afgelopen zeven jaar niks aan gedaan? Is er iets gebeurd
in de fractie, is hij tot inkeer gekomen of is hij er nu ook achter dat Paars
deze problemen niet kan oplossen? Hij kan nu wel zuchten, maar het lijkt mij
een heldere vraag.De heer Oudkerk (PvdA):Het zuchten is meer om daarna iets te kunnen zeggen. Dat is weer een goed
Amsterdams gebruik. Als ik zeg dat de PvdA haar medeverantwoordelijkheid neemt,
is dat volgens mij geen nieuws. Wij zitten namelijk al vrij lang in de positie
van regeringspartij, waarin je de volle verantwoordelijkheid gewoon moet dragen.
Daar waar dingen mis zijn gegaan, is dat mede onze verantwoordelijkheid. Daar
waar wij hebben aangegeven dat het beter had kunnen gaan en het kabinet het
anders heeft gedaan, voel ik die verantwoordelijkheid minder. Ik ben dus niet
tot inkeer gekomen, noch mijn fractie, ik vind dat dat in een openbaar debat
op een zo eerlijk mogelijke manier, zoals men van de politiek verwacht, naar
buiten moet worden gebracht. Ik ga u vertellen waarop wij als PvdA-fractie
de afgelopen jaren hebben ingezet, wat daarvan terecht is gekomen en wat niet.
Het laatste betreur ik. Verder geef ik aan, wat wij de komende tijd willen
inzetten. Een pleister op de wonde is wellicht dat dat heel erg veel lijkt
op wat uw partij ook wil. Dus wie weet!De heer Buijs (CDA):Met mevrouw Van Gent vind ik het ontwapenend dat de heer Oudkerk dit zo
toegeeft. Is hij met mij van mening dat Paars 1, en hij dus ook, met de toegestane
1,3% volumegroei de ernst van de situatie volstrekt heeft onderschat?De heer Oudkerk (PvdA):Toen Paars 1 de 1,3%-groeimogelijkheid inzette, was er economisch gezien
een andere situatie. Dat weet u net zo goed als ik. Toen waren er redenen –
ik zal ze in dit debat niet herhalen – waarom wat lager werd ingezet
dan misschien werd gewild. Overigens is die 1,3% nooit werkelijkheid geworden;
het is altijd iets meer geweest. Maar goed, laten we het daar niet over hebben.
Bij mijn weten is dat door Paars 2 goed hersteld. Officieel is het volgens
de boeken – u heeft, heb ik gehoord, het regeerakkoord erop nageplozen –
2,3%, maar het is natuurlijk veel meer, namelijk 3 komma zoveel procent. Maar
terecht zegt u dat het niet alleen een kwestie van geld is, maar ook van een
andere organisatie. We zitten nu godzijdank in een situatie waarin we veel
meer kunnen en moeten. Ik denk niet dat wij veel verschillen in ons ongeduld
om die zaken te veranderen, luisterend naar uw inbreng.De heer Buijs (CDA):Maar dat betekent dat u in deze schuldbekentenis over de vorige periode
toegeeft dat de toen ingecalculeerde budgettaire kaders in ieder geval verkeerd
waren. De knelpunten in deze periode zijn daarnaar, zo begrijp ik u nu, voor
een groot deel terug te leiden.De heer Oudkerk (PvdA):De toen ingezette kaders waren voor de werkgelegenheid in Nederland en
voor de groei van de economie heel erg goed. Dat blijkt nu wel. Voor de zorg
hebben ze op sommige punten – daarover verschillen we echt niet van
mening – verkeerd uitgewerkt. Overigens is dat niet alleen een kwestie
van geld, maar ook van regels en wetten die er lang niet altijd voor zorgen
dat de benodigde zorg ook kan worden gegeven. Ik vind het prachtig dat u geroerd
bent door de openbare schuldbekentenis. Ik vind het niet meer dan normaal
dat partijen verantwoordelijkheid afleggen voor wat ze wel en niet gedaan
hebben. Daar ben ik overigens nog niet mee begonnen, maar ik zeg het alvast
even.Mevrouw Kant (SP):Schuldbekente nis? Ach, volgens mij heeft de heer Oudkerk
inderdaad al veel vaker gezegd dat er te weinig geld naar de zorg is gegaan.
Hij heeft daarover in deze Kamer heel vaak heel veel gezegd. Maar het gaat
om de huidige stand van zaken, waarover ik hem een vraag zal stellen. Mijn
tweede vraag gaat over economische omstandigheden. Blijkbaar ziet de PvdA-fractie
nu de urgentie van een verandering in. Hoe hoog is die urgentie? Is de heer
Oudkerk bereid, dat te beoordelen op de huidige situatie en wat daarvoor benodigd
is, en dit los te koppelen van al die andere zaken? Hij zei net dat de economische
situatie destijds anders was. Maar wil de PvdA-fractie ongeacht de economische
groei en de financiële stand van zaken, vanaf nu kiezen voor menswaardige
zorg, en dat als uitgangspunt nemen? Dát zou nieuws zijn!De heer Oudkerk (PvdA):Ik moet u teleurstellen: dat is ook geen nieuws. Maar ik kan het u niet
kwalijk nemen dat u twee nota's van ons, die daarin zeer letterlijk zijn,
niet kent. Om te beginnen betreft dat de nota Kracht en kwaliteit, in maart
uitgebracht, waarin wij aangeven dat er veel meer geld naar bepaalde sectoren
in de zorg moet. Dat geld is er bij Voorjaarsnota en na de zomer overigens
gekomen. Nog belangrijker wellicht is de nota die we vier weken geleden hebben
uitgebracht, die vanwege de media-aandacht voor de vraag of de premies inkomensafhankelijk
of nominaal moeten zijn, wat is weggevallen. Daarin staat op de laatste pagina
dat, als het er echt op aankomt, dit voorjaar bijvoorbeeld, als wij moeten
kiezen tussen nog meer geld voor lastenverlichting, afkomstig uit die enorme
meevallers, of gericht investeren in de zorg, het onderwijs en de veiligheid,
de PvdA dan kiest voor het laatste. Dat is geen nieuws, maar wel belangrijk
genoeg om hier te herhalen.Mevrouw Kant (SP):Gezien de geschiedschrijving tot nu toe vind ik de opmerkingen van de
heer Oudkerk niet zo geloofwaardig. Hij zegt: als het er echt op aankomt.
Mijnheer Oudkerk, het komt er al jaren op aan! Toch hebben wij tot nu op dit
soort nota's moeten wachten. Papier is heel gewillig, maar ik heb daar geen
boodschap aan. Die nota's van de heer Oudkerk interesseren mij geen ruk, helemaal
niets! Het gaat om de werkelijkheid. Het gaat om de vraag of de PvdA-fractie
nu eindelijk de urgentie inziet van de zorg en de investeringen daarin. Nu
zijn er inderdaad miljarden over. Het is dan wel toevallig dat de heer Oudkerk
nu het lef heeft om de strijd aan te gaan. De afgelopen jaren hebben de PvdA-
en de VVD-fractie dat lef in de coalitie echter niet gehad.De heer Oudkerk (PvdA):Mevrouw Kant doet de werkelijkheid iets te veel geweld aan. Ik zal, als
de voorzitter mij toestaat, zo direct vertellen wat wij de afgelopen jaren
hebben gedaan en wat wij hebben ingezet. Mevrouw Kant zegt tamelijk rechtlijnig
dat wij tot nu toe niets hebben gedaan en dat wij nu opeens wel wat doen.
Dat vind ik net iets te gemakkelijk, want zo is het niet. Dat weet mevrouw
Kant, want zij loopt al langer mee. Als de voorzitter mij dus toestaat, dan
zal ik onze positie op dit punt van duidelijke argumenten voorzien.De voorzitter:Dat sta ik u uiteraard toe, want het is uw eigen termijn. Ik zie nu graag
dat u uw termijn ook voortzet. Dat heb ik ook tegen mevrouw Van Gent gezegd.
Laat de heer Oudkerk eerst vertellen wat hij wil vertellen. Dan kunt u nog
altijd zien of u wilt interrumperen, mevrouw Kant. Nu niet meer.De heer Oudkerk (PvdA):Voorzitter! Ik ga eerst nog even terug naar de minister, als dat mag van
de oppositie.De minister zei recentelijk in de Volkskrant dat zij bij haar dagelijkse
werkbezoeken weinig merkt van een crisis in de zorg en dat er toch ook veel
is verbeterd. Hoe waar het laatste ook is, incidentele verbeteringen maken
dat gevoel van onbehagen en die crisis niet minder. Natuurlijk weet de minister
dat ook, maar ik sluit niet uit dat bij de werkbezoeken van hoogwaardigheidsbekleders
de ene realiteit de andere niet is. De vorige staatssecretaris van Justitie,
mevrouw Schmitz, bezocht soms totaal onverwacht een asielzoekerscentrum. De
minister zou ook eens bij verrassing een instelling of huisartsenpraktijk
binnen moeten stappen en vragen: hoe gaat het hier eigenlijk? Ik denk dat
zij dat ook wel doet. Daarom kan ik die opmerking niet geheel plaatsen.Belangrijker is dat het inmiddels bij velen, blijkbaar ook bij de minister,
bijna usance is vooral het goede te benoemen en niet het verkeerde, in de
hoop dat de zon de regen wel zal verjagen. Net zomin als het steeds maar weer
uitmeten van de klaagzang evenwichtig of goed is, is ook die benadering verkeerd.
Het werkt miskenning en vervreemding in de hand. Het is een beetje een toren-van-Babelbeleid.
Men ervaart op de werkvloer, de burger misschien ook wel, soms de taal van
bezwerend beleidsesperanto. Een voorbeeld. Het onderzoeksbureau Twijnstra
Gudde schrijft dat de rek volledig uit het behandelaanbod is, zodat patiënten
steeds vaker een suboptimale behandeling krijgen. Dat stelt de minister in
een brief. Dat is volgens mij beleidsesperanto voor te lang wachten met een
tumor in je lijf. Ik ben ervoor de dingen weer bij de naam te noemen.De minister zegt verder in hetzelfde ongetwijfeld geautoriseerde interview
in de Volkskrant dat PvdA en VVD zelf ook niet met voorstellen zijn gekomen
om iets aan wachtlijsten te doen. Mevrouw Kant, mevrouw Van Gent, mijnheer
Buijs, daar gaan wij. Dat klopt niet. In maart 2000 presenteerde de PvdA samen
met VNO-NCW het aanbestedingsplan voor ziekenhuizen om de wachtlijsten op
te ruimen. Het is inmiddels november, maar er is de facto nog niet veel mee
gebeurd. Dat verwijt geldt dan eerder de minister en de ziekenhuizen dan ons.
Het plan "Stoppen met wachten" voor de caresector, de thuiszorg, de verpleeghuiszorg
en de verzorgingshuiszorg is vorige maand door ons gepresenteerd. Ik wijs
ook op de opmerkingen van de minister dat de PvdA het accent legt op investeringen
en dat de VVD altijd de nadruk heeft gelegd op verbetering van de organisatie
en de efficiency. De minister wekt daarmee de indruk dat de PvdA altijd als
een Sinterklaas-kip-zonder-kop Sinterklaas wil spelen en de problemen in de
zorg wil oplossen door geld rond te strooien. Dat is onjuist.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! Ik heb niet beweerd dat de PvdA-fractie en de heer Oudkerk
in het bijzonder de afgelopen jaren op hun kont hebben gezeten en niets op
papier hebben gezet. Er is heel veel op papier gezet, maar papier is zo gewillig!
De plannen die de heer Oudkerk zojuist noemde, zowel wat betreft de wachtlijsten
voor de ziekenhuizen, als die voor de ouderenzorg, daar zit
geen cent bij! Helemaal niets. Het zijn mooie plannen op papier, maar geen
cent om extra te investeren in het wegwerken van de wachtlijsten.De heer Oudkerk (PvdA):Ik houd het bescheiden. Ik noem vijf voorbeelden waarbij er wel iets is
gebeurd. Wie heeft het initiatief genomen om uiteindelijk 425 mln. aan bonussen
en kortingen bij apothekers weg te halen? Wie heeft het initiatief genomen
om 30 mln. voor de griepvaccinaties aan distributiekosten goedkoper te maken?
Wie heeft uiteindelijk de grote financiële reserves van instellingen
aangesproken waardoor ze lager zijn geworden? Wie heeft via een voorstel van
wet ervoor gezorgd dat er in de geneesmiddelendistributie meer concurrentie
is gekomen, zodat die én patiëntvriendelijker én goedkoper
is geworden? Wie heeft ervoor gezorgd dat in ziekenhuizen een bedrag van 300
mln. inzake aanbesteding en distributie van zaken die niet direct met de zorg
hadden te maken, zoals maaltijden en briefpapier, naar de patiënten is
gegaan? U schudt uw hoofd, maar dat zijn wel de feiten, de feiten en nog eens
de feiten. Dus komt u nu ook eens met feiten van de zijde van de SP? Waar
heeft u als oppositiepartij voor gezorgd?Mevrouw Kant (SP):Daar kom ik explicieter op terug in mijn eerste termijn, maar dit vraagt
nu zeker wel om een eerste reactie. Mijn feiten betreffen de werkelijkheid
van de mensonwaardige toestanden in de zorg op dit moment. Dat is de werkelijkheid
en niet dat papier van u. U somt een lijstje op met zaken die u bereikt heeft...
Mijnheer Oudkerk, het is peanuts vergeleken met de noden die wij kennen in
de zorg. Als u het heeft over bonussen en kortingen, welnu, die credits mag
u van mij hebben. Ik heb er nog nachtmerries van dat u steeds op de televisie
sprak over die bonussen en kortingen. Jarenlang hebben wij dat moeten aanhoren.
Dat is een terecht punt, dat mag u incasseren, maar het staat niet in verhouding
tot alle noden die wij kennen in de zorg en waarvoor u medeverantwoordelijk
bent.De heer Oudkerk (PvdA):In 1995 hebben wij het voorstel gedaan om de bonussen en kortingen terug
te sluizen naar de zorg. Als de minister daar toen snel op had ingespeeld_
U noemt het peanuts dat er vanaf 1996 425 mln. per jaar meer naar de zorg
zou zijn gegaan. Welnu, 5 keer 425 mln. is 2,125 mld. Vindt u dat peanuts,
mevrouw Kant? U zegt voortdurend dat er meer geld naar de zorg moet. Dit lijkt
mij geen peanutsvoorstel. Ik vind echt dat u een karikatuur maakt van het
onderwerp en misschien ook wel een beetje een karikatuur van uzelf.Mevrouw Kant (SP):De karikatuur staat volgens mij nu op de katheder.De heer Oudkerk (PvdA):Maar gaat u nu eens in op die feiten!Mevrouw Kant (SP):Natuurlijk had dat geld veel eerder terug moeten gaan naar de zorg, maar
waarom heeft u dat punt er dan niet veel eerder doorgedrukt? Waarom moest
u dan zo nodig weer wachten op het kabinet? Als het gaat om gelden die omgaan
in de geneesmiddelensector en wat daar allemaal verstrooid wordt aan marketing
en winsten, dan had u de voorstellen die wij op dat punt gedaan hebben, veel
eerder moeten steunen. Dan hebben wij het niet over 500 mln., maar over miljarden
guldens. Inderdaad, 500 mln. vergeleken met de 10 mld. die nodig zijn om de
noden in de zorg te lenigen, is peanuts.De heer Oudkerk (PvdA):U maakt er nu 500 mln. van, wij zullen het hier nu niet verder over getallen
hebben. Ik heb u zo-even wel voorgerekend hoeveel 5 keer 425 mln. is. Als
u daar niet naar wilt luisteren, houdt het voor mij gewoon op.De heer Buijs (CDA):Ik zou nog even willen ingaan op de trofeeën die u ons nu voorschotelt.
In de periode dat ik u meemaak, heb ik veelal gezien dat u dan een voorstel
indient en dat u het er van laat afhangen of de minister een besluit neemt
die het vervolgens weer voor zich uitschuift, zodat wij een eindeloos debat
krijgen. Ik refereer aan de kortingen en bonussen, waarbij u eindeloos, onder
andere via moties, de minister heeft geprobeerd aan te vuren. Uiteindelijk
is het de minister zelf geweest die het besluit genomen heeft. Ik kan mij
niet anders herinneren dan dat u telkens kwam met moties die eigenlijk een
beetje loos waren, aangezien, wanneer u een bepaalde termijn gesteld had,
u die liet verlopen. U heeft zich dus steeds sterk afhankelijk van de minister
opgesteld. U doet nu net alsof u erg progressief bezig bent geweest in de
voorgaande periode, maar ik heb daar niets van gemerkt.De heer Oudkerk (PvdA):Zou de heer Buijs mij eens kunnen vertellen waarom het CDA die moties
die ertoe strekten om dat geld terug te brengen naar de zorg, nooit heeft
ondersteund? Is dat oppositiebelang of is dat patiëntenbelang?De heer Buijs (CDA):Wij hebben een aantal moties van u ondersteund, maar op zeker moment gaan
wij ook de moed verliezen als u ook de kracht van de moties ontkracht door
het er wat dat betreft maar bij te laten. Wij hebben die moties die geld terugbrachten
naar de patiënt, wel degelijk altijd ondersteund.De heer Oudkerk (PvdA):Helaas in de jaren 1996, 1997 en 1998 niet.De heer Buijs (CDA):Als het over deze bonussen en kortingen gaat, spreken wij over déze
periode.De heer Oudkerk (PvdA):Ik ben bang dat u dan de vorige periode overslaat, maar ik kom er op een
later moment nog wel nader op terug. In 1994 zijn die voorstellen tijdens
de begrotingsbehandeling al gedaan door mijn fractie. Dat is echt tijdens
de vorige regeringsperiode.De heer Buijs (CDA):Ik zou toch graag antwoord krijgen op mijn vraag in hoeverre het optreden
van de heer Oudkerk in deze Kamer ondergeschikt is aan hetgeen de minister
doet?De heer Oudkerk (PvdA):Niet, zoals de heer Buijs ongetwijfeld wel weet. De minister maakt deel
uit van een kabinet. Zij bestuurt. Zij moet bestuurlijk die voorstellen gedaan
zien te krijgen die in de Kamer of de maatschappij worden gedaan. Ik heb in
de Metro van gisteren gelezen dat de minister ook wel eens gek wordt van het
feit dat het allemaal zo stroperig is. Ik moet haar natuurlijk goed citeren.
Er staat: Af en toe vraag ik mij af, waarom iets bij de ene instelling wel
mogelijk is en bij de andere niet. Problemen, moeilijkheden, maar vooral ongeduld
zorgen ervoor dat de zin in het fluiten – de minister
was gevraagd of zij altijd fluitend naar haar werk ging – wel eens verdwijnt.
Ik denk dat de minister tegen hetzelfde aanloopt als ik. Ik word er ook gek
van dat niet de volgende ochtend al is geregeld waar iedereen het soms Kamerbreed
over eens is. Blijkbaar gaat dat anders. Ik geloof dat dit ons beider frustratie
is, als ik wel eens een interview met de heer Buijs gelezen heb.De heer Buijs (CDA):Ja, maar toch constateer ik dat de heer Oudkerk heel vaak om de woorden
van mevrouw Van Gent te gebruiken: met meel in de mond blaast.De heer Oudkerk (PvdA):U krijgt ongetwijfeld gelijk van mevrouw Van Gent.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat is zo!De heer Oudkerk (PvdA):Heel goed dat u dat nog eens een keer zo benadrukt. Maar wat moet ik met
die opmerking?Ik keer terug naar mijn tekst. De minister heeft gezegd dat de PvdA geen
efficiencyvoorstellen heeft gedaan. Hoe komt zij eraan dat wij geen aandacht
zouden hebben voor verbetering van de organisatie en efficiency? Wil zij daarop
in haar eerste termijn reageren?Op het congres van haar partij zegt de minister dat de PvdA en de VVD
nog wel eens voor hun verantwoordelijkheid wegsluipen. Het lijkt mij gewenst
als de minister morgen aangeeft wat haar verantwoordelijkheid ten opzichte
van deze punten is geweest in de afgelopen jaren en hoe zij die heeft ingevuld.
Ik zeg het nog een keer en ik zeg het ook duidelijk. De minister heeft en
krijgt onze maximale steun bij haar pogingen de problemen in de zorg op te
lossen. Die verplichting is keihard. Ik zeg dat ook weer tegen de oppositie.
Want wij zijn als coalitiepartner mede verantwoordelijk voor en aanspreekbaar
op de problemen. De minister dient in vraaggesprekken en betogen op zijn minst
wat genuanceerder om te gaan met die medeverantwoordelijkheid.Bij verantwoordelijkheid en medeverantwoordelijkheid gaat het zeker ook
over de inrichting van een nieuw stelsel. Met name in de Volkskrant wordt
die discussie tegenwoordig zo verengd dat ik er geen touw meer aan kan vastknopen.
Het kabinet lijkt inmiddels met zeven monden te praten. De minister zegt dat
een zoveel mogelijk inkomensafhankelijke premie het meest elegant is. Vrijdag
schrijft de Volkskrant dat vijf ministers aankoersen op een volledige nominalisering.
Zaterdag meldt de staatssecretaris dat dit bericht onjuist is en zegt zij:
doe mij maar een verstandige mix.Burgers snappen dat niet, terwijl zij heel goed begrijpen wat er aan de
hand is en waar het om draait. Als 80 tot 85% van de achterban van PvdA, GroenLinks
en ook van D66 en CDA zich uitspreken voor een inkomensafhankelijke premie
is dat een niet te miskennen signaal. Misschien is het maar goed dat in Nederland
in ieder geval straks iedere stem van de burger telt en naar goed Nederlands
gebruik ook geteld wordt.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik ben zeer geïnteresseerd in het antwoord van de minister op deze
vraag van de heer Oudkerk. Maar hoe zit het eigenlijk bij de Partij van de
Arbeid? Onder andere in de Volkskrant word ik regelmatig vergast op berichten
dat bij de Partij van de Arbeid de een vindt dat de premie inkomensafhankelijk
moet zijn, de ander dat de premie nominaal moet zijn en de staatssecretaris
spreekt zich uit voor een mix. Misschien is het goed als de Partij van de
Arbeid zelf ook eens aangeeft waar zij voor staat?De heer Oudkerk (PvdA):Mevrouw Van Blerck heeft daar volkomen gelijk in. Zij krijgt van mij straks
een al dan niet door onze fractievoorzitter gesigneerd exemplaar van de nota
Beter worden. Daar staat ons standpunt vrij helder in. Ik lees ook in de Volkskrant
van afgelopen zaterdag dat de heer Hamel, een belangrijk partijgenoot, er
iets anders over denkt. Ik mag toch hopen dat er ook in de partij van mevrouw
Van Blerck divergerende meningen zijn. Trouwens, ik weet dat wel zeker. Meer
dan 50% van haar achterban is ook voor een inkomensafhankelijke premie! Vandaag
heeft zij echter te maken met de inzet van de fractie van de Partij van de
Arbeid. Er is nog steeds geen letter anders dan wij vier weken geleden hebben
gepubliceerd.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Op het onderzoek van GroenLinks kom ik straks nog even terug. Wat in de
nota Beter worden – of Beter weten? – staat, is dus het standpunt
van de Partij van de Arbeid? Alle berichten daar omheen over het denken van
mensen binnen deze partij zijn uit de lucht gegrepen?De heer Oudkerk (PvdA):Ik hoop niet dat het denken van mensen uit onze partij uit de lucht is
gegrepen. Vier weken geleden hebben wij onze uitgangspunten aan het papier
toevertrouwd en die uitgangspunten zijn niet voor tweeërlei uitleg vatbaar.
Dat er verder allerlei discussies in de partij plaatsvinden, is natuurlijk
een prima zaak. Afgelopen zaterdag was de overgrote meerderheid van onze aanwezige
achterban voorstander van inkomensafhankelijke premies. Dat lijkt mij een
kwestie van vrijheid van meningsuiting.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Ik ben blij dat iedereen het onderzoeksverslag van GroenLinks zo goed
gelezen heeft en zelfs de percentages prima op het netvlies heeft. Toch ben
ik niet helemaal gerust, want bij de behandeling van de Zorgnota zei de heer
Oudkerk, zijn fractievoorzitter citerend, dat zijn fractie met minder geen
genoegen zou nemen. Wie legt nu in de PvdA de kiezer de keuze voor? Het is
duidelijk dat de meerderheid van de achterban van de VVD niet de keuze van
de fractie volgt, maar hoe zou dit nu bij de PvdA zijn?De heer Oudkerk (PvdA):Uit uw onderzoek heb ik begrepen – maar u moet mij corrigeren als
ik het fout heb – dat 83% van onze achterban voor een inkomensafhankelijke
premie is.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Maar gezaghebbende personen in uw partij zeggen iets anders.De heer Oudkerk (PvdA):Ik vind de achterban – een begrip dat niet altijd even gemakkelijk
is te begrenzen – tamelijk belangrijk en de mensen die sociaal-democratisch
denken en wellicht ook sociaal-democratisch stemmen, moeten van die "gezaghebbende"
figuren weten waar de PvdA staat. Dat hebben wij in onze uitgangspunten neergelegd
en de heer Melkert heeft tijdens de algemene politieke beschouwingen
in dit verband een heel duidelijke uitdrukking gebezigd: "aan ons lijf geen
polonaise".Mevrouw Hermann (GroenLinks):Mijn vraag was of er sprake is van een keuze die aan de achterban wordt
voorgelegd. Heeft de achter- ban van de PvdA daarover iets te zeggen?De heer Oudkerk (PvdA):Jazeker. Die uitgangspunten worden besproken op allerlei bijeenkomsten
in het land en uiteindelijk zal het congres in maart zich erover buigen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Ik hoop met u dat ook de leden van andere partijen zich op hun congressen
kunnen laten horen. Ik neem tenminste aan dat die partijen ook congressen
organiseren en dan gaan wij moedig voorwaarts!De heer Rouvoet (RPF/GPV):Niet alleen moet er duidelijkheid bestaan over de uitgangspunten van de
PvdA-fractie maar ook over de vraag hoeveel ruimte er in zit. De staatssecretaris
had het immers over een "verstandige mix". Als de voorkeur wordt uitgesproken
voor een inkomensafhankelijke premie, wordt dan een blokkade opgeworpen voor
elke vorm van nominalisering? Of ziet u ruimte voor een verstandige mix waarin
iedereen zich kan vinden?De heer Oudkerk (PvdA):Niet op ideologische maar op praktische en volgens ons goed beredeneerde
gronden moet worden geconcludeerd dat er niet zoveel ruimte meer is voor een
verhoging van de nominale component. Er is natuurlijk weinig mis met ideologische
beginselen, maar in dit geval is sprake van pragmatische gronden. Daarover
wil ik straks nog het nodige zeggen.De heer Rouvoet (RPF/GPV):U zegt dat er geen ruimte is voor verhoging van het nominale deel, maar
u gaat niet zover dat u helemaal niet wilt spreken over nominalisering? Uit
de mond van de minister heb ik opgetekend dat er geen principiële bezwaren
zijn tegen verdere nominalisering.De heer Oudkerk (PvdA):In onze nota staat dat conform de stijging van de ziekenfondspremie er
ruimte is voor een lichte stijging van de nominale premie. Daarover zou de
discussie niet moeten gaan. Ik ga niet het standpunt van het kabinet vragen,
want dat heeft het kabinet nog niet. Ik wil weten wat de vijf goede redenen
zijn om die nominale premie veel hoger te maken. Ik ken tien verkeerde redenen.Mevrouw Van Vliet (D66):Moet ik aan de hand van uw betoog van zo-even concluderen, dat voor de
PvdA de verkiezingsstrijd is begonnen? De komende twee jaar worden er, als
het aan de PvdA ligt geen beslissingen genomen over het ziektekostenstelsel.
U bent de besluitvorming aan het frustreren tot na de verkiezingen.De heer Oudkerk (PvdA):Hoe eerder hoe beter. Ik zie veel noodzaak tot verbetering van organisatie,
sturing en verzekering in de zorg. Wij moeten niet alleen naar onszelf luisteren,
maar ook naar degenen die er verstand van hebben en naar de burgers.Mevrouw Van Vliet (D66):Het debat moet worden geopend. In plaats van star en stijf te handelen,
moet worden gezegd: het is inkomensafhankelijk of anders niet. De PvdA moet
een open discussie aangaan. Nagegaan moet worden of wij tot een uitgangspunt
kunnen komen, desnoods een verstandige mix. U blokkeert het debat volledig.
Ik had dat anders verwacht van een partij die zo graag regeringsverantwoordelijkheid
wil hebben.De heer Oudkerk (PvdA):Die woorden laat ik voor uw rekening. Ik wil van de minister weten wat
precies de voordelen zijn van een verhoging van de nominale premie. Dat is
een open debat. Stel, dat de minister mij op alle tien punten, waar ik de
nadelen zie, echt kan overtuigen van het feit dat het beter is voor de zieke
medemens die zorg nodig heeft en de hulpverlener, niet voor de instellingen
en de politiek. Voor argumenten staan wij altijd open. Ik heb de argumenten
van uw partij nog steeds niet gehoord.Mevrouw Van Vliet (D66):Het is niet zo, zoals de heer Melkert onlangs zei, dat wij naar de argumenten
van de PvdA moeten luisteren. Er gaat echt een wisselwerking komen. Wij gaan
de komende twee jaar hard aan de slag om hier tot besluitvorming te komen.
Dat mag ik uit uw woorden begrijpen?De heer Oudkerk (PvdA):Hoe eerder, hoe beter. Je moet absoluut luisteren naar elkaars argumenten.
Ik werp verre van mij een staccato, zwart-wit, digitale discussie: een ploeg
is voor nominaal, een andere ploeg voor inkomensafhankelijk. Dan kun je de
loopgraven betrekken. Daar voel ik niets voor.Ik begrijp heel goed dat de minister nog geen kabinetsstandpunt naar buiten
kan brengen. Wat is vanuit haar verantwoordelijkheid voor goede zorg nu en
in de toekomst wenselijk en noodzakelijk? Als de zorginhoudelijke kant van
die gewenste stelselverandering niet beter wordt belicht in de zin dat de
zorg voor zieke mensen en de zorg van hulpverleners werkelijk verbeteren door
stelselverandering, zal het draagvlak voor die veranderingen er mogelijk niet
zijn. Hoe wil de minister die kar gaan trekken? Welke bewijsvoering vooraf
is er? Waarom zet de minister niet wat meer in op datgene wat wij in onze
nota gepaste zorg noemen? Het betreft een breed pakket van zorg, maar dan
wel onder bepaalde voorwaarden. Wij denken dat de kwaliteit van zorgverlening
bij een gepaste zorgpolis beter wordt. Geen onnodige zorg, geen röntgenfoto
die niets zegt, geen extra bloedonderzoek zonder consequenties. Er is een
prachtig rapport uit 1992, genaamd "Medisch handelen op een tweesprong". Het
gaat onder andere daarover. De auteur was de toenmalige vice-voorzitter van
de Gezondheidsraad Els Borst. Wat heeft zij als minister gedaan om dat rapport
te faciliëren en politiek te vertalen? Waarom zijn wij nog meer voor
die gepaste zorgpolis? Als er minder onnodige dingen worden gedaan, zijn meer
capaciteit en arbeidskrachten beschikbaar voor de noodzakelijke zorg. Er blijft
meer geld over voor die noodzakelijke zorg. De inkomenssolidariteit wordt
niet verder op de proef gesteld. Wij willen dat het regeerakkoord wordt uitgevoerd.
Daarin staat: "Binnen de bestaande ziekenfondsverzekering wordt geëxperimenteerd
met een gepaste zorgpolis." Is die gepaste zorgpolis niet een soort bouwsteen
voor de verdere discussie over de invulling van een nieuw stelsel? Naar mijn mening wordt met de experimenten met cholesterolverlagers en
maagzuurremmers het regeerakkoord niet uitgevoerd. Wat kan en wil de minister
nog concreet doen in deze regeerperiode? Ik vraag dit met name, omdat uit
uitgelekte rapporten van zowel de SER als de Raad voor de volksgezondheid
wordt uitgegaan van de gepaste zorgpolis.Ik kom tot het ongebreidelde geloof in nominalisering van de premies.
Dat zou beter zijn om de concurrentie tussen verzekeraars te bevorderen. Ik
geloof er niks van en ik begrijp het ook niet. De minister zegt: ik wil dat
de verzekeraars gaan concurreren op zorg. Wij zijn het met haar eens. Het
gevolg is minder wachttijd, betere service en meer keuzemogelijkheden. Daar
zijn zieke burgers in geïnteresseerd. Maar als verzekeraars concurreren
op nominale premies zullen ze eerder op lage schadelasten dan op betere zorg
concurreren. Hoe dekt dat de hun nieuw toegemeten verantwoordelijkheid voor
de regie? En – je moet leren van wat er nu is – hebben particuliere
verzekeraars met hun grote nominale verschillen in premie veel mensen van
verzekeraar kunnen laten wisselen? Nee, leert onderzoek. Alleen Monique van
de Ven lukt dat, maar die blijkt zelf een andere zorgverzekering te hebben
dan waar ze op de tv voor adverteert. Drie maal raden waarom. Dat heeft dus
niks met de hoogte van de premie te maken!En de huidige ziekenfondsen dan? Die konden natuurlijk al concurreren
met hun kleine nominale premieverschillen, maar dat hebben zij niet gedaan.
Ze verkozen juist het opbouwen van torenhoge reserves. Dus die concurrentiebehoefte
bestaat niet. Minister, wordt het niet eens tijd dat de nominaliseringballon
wordt doorgeprikt op basis van feiten, feiten en nog eens feiten?De minister zet al jaren, mijns inziens terecht, in op een regionale regierol:
goede zorg contracteren, om de hoek. Hoe verhoudt zich dat nou weer met landelijk
concurreren op nominale premieverschillen? En hoe valt wettelijk te verankeren
dat zorgverzekeraars non-profit instanties blijven of worden die hun winsten
in de zorg investeren? Hoe voorkom je monopolies of kartelvorming? Is de NMa
voldoende bij machte? Ik hoor de nominaalgelovigen zeggen: dat is geen probleem,
voor de lagere en middeninkomens wordt voldoende gecompenseerd worden. Dat
kost miljarden. Een compensatie met miljarden lastenverlichting zorgt er zeker
voor dat groepen er niet op achteruitgaan, maar tegelijkertijd gaan andere
groepen die het niet nodig hebben er fors op vooruit! En al die miljarden,
zo heeft onze staatssecretaris afgelopen zaterdag terecht gezegd, kan je dan
in elk geval aan een ding niet meer besteden, namelijk aan zorg, wachtlijsten,
meer dokters, meer verpleeghuiszorg en meer thuiszorg. Volgens mij snappen
de burgers dat best.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):De heer Oudkerk is bezig in de categorie "ik roep maar wat want dat klinkt
zo leuk". Die indruk wekt dit onderdeel van zijn betoog in elk geval bij mij.
Hij schetst een karikatuur van de miljarden die zomaar uit de zorg stromen
naar de lastenverlichting. Is het niet zo dat, als een compensatie moet worden
gegeven aan burgers met een laag inkomen om de hoge ziektekostenpremie te
kunnen betalen, dit gewoon aan zorg wordt besteed? Dat is geen geld dat zomaar
verdwijnt in een ander circuit, maar wordt gebruikt in de zorg.De heer Oudkerk (PvdA):Ik begrijp uw redenering niet. Als er goede redenen zijn – en die
heeft u, want u heeft ervoor gepleit – om tot een volledige of gedeeltelijke
nominalisering van de premies over te gaan, moet dit op een bepaalde manier
worden gecompenseerd. Dat kost geld. Ik probeer het zo eenvoudig mogelijke
manier uit te leggen. Dat geld moet ergens vandaan komen. Waar het vandaan
moet komen, blijkt niet helemaal uit uw nota, maar het moet gecompenseerd
wordt. Dat kost 5 tot 7 mld., zoals overal in kranten is te lezen. Laat ik
het even op 5 mld. houden, hoewel denk dat het meer is. Dat is dan toch geld
dat je hier ook in een zak zou kunnen neerleggen en dat, als de premie inkomensafhankelijk
wordt geheven, aan zorg, onderwijs, veiligheid of andere dingen kan worden
besteed?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):De heer Oudkerk geeft een verkeerde voorstelling van zaken. De zorg kost
een bepaald bedrag. Iedere Nederlander betaalt zijn premie voor de zorg. Dat
is nu ook al zo. Als je de inkomenscomponent uit het zorgstelsel haalt, betekent
het dat de prijs die wordt betaald voor de premie de prijs is voor de zorg.
Vervolgens compenseer je dat via een ander systeem dan tot nu toe. Het betekent
echter helemaal niet dat extra geld vrijkomt om buiten de zorg te besteden.
Dan kan helemaal niet. Wij betalen allemaal een premie voor het ziektekostensysteem.
Buiten die 6 mln. rijksbijdrage stopt de overheid er niks in. U doet het in
uw verhaal voorkomen alsof er zomaar miljarden verdwijnen die aan iets anders
besteed hadden kunnen worden, maar daarmee geeft u een totaal verkeerde voorstelling
van zaken.De heer Oudkerk (PvdA):Daar zijn wij het dus niet over eens. Misschien kunt u mij in uw eerste
termijn overtuigen van de grote voordelen van het door u voorgestane systeem.
Ik zie ze écht niet.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik zal dat proberen.De heer Oudkerk (PvdA):Weet dat ik er met spanning en met open oren op wacht.De heer Buijs (CDA):Ik wil nog even doorgaan met de categorie "fabeltjesland": De heer Oudkerk
gebruikt veel grote woorden. Als ik het goed begrijp, beschuldigt hij de ziekenfondsen
ervan in het systeem met een bescheiden nominale premie geld achterover te
drukken. Het grootste deel betreft toch procentuele premie. Dat zal de heer
Oudkerk toch met mij eens zijn.De heer Oudkerk (PvdA):Dat zijn wij volkomen eens.De heer Buijs (CDA):Welnu, wij zijn het er ook allen over eens dat het verzekeringsstelsel
er uitsluitend toe dient om de mate van gewenste solidariteit in dit land
tot uitdrukking te brengen in het stelsel. Waarom zetten we dan niet eerst
de stappen die de heer Oudkerk eerder in zijn verhaal noemde? Waarom pakken
we de bureaucratie niet aan, zorgen we niet voor deregulering en stellen we
geen gepaste zorgpakketten vast? De heer Oudkerk verspilt nu tijd. Overigens
put ik hoop uit de uitspraak van de heer Oudkerk dat hij zich wil laten overtuigen.De heer Oudkerk (PvdA):Ik heb niet gezegd dat ik mij wil laten overtuigen. Wel
vind ik – en dat zou uitgangspunt van ieder debat in Nederland moeten
zijn – dat je je nog eens op het achterhoofd moet krabben en je je moet
afvragen of je eigen argumenten wel zo goed zijn, als iemand in het debat
een argumentatie neerzet waar geen speld tussen is te krijgen. Dat lijkt mij
een normale vorm van menselijk gedrag. Overigens wil ik nog wel even ingaan
op uw opmerking dat ik ziekenfondsen ervan zou beschuldigen dat zij geld achterover
drukkern. Dat zeg ik niet. Ik kijk gewoon naar de feiten van de afgelopen
jaren. Ziekenfondsen mochten – weliswaar met een beperkte nominale premie –
met elkaar concurreren. Ik constateer dat ze dat niet of nauwelijks hebben
gedaan en dat intussen torenhoge reserves zijn opgebouwd. Ik constateer dan
dat er niet echt een wil is tot hoogwaardige concurrentie.De heer Buijs (CDA):Zou het ook niet kunnen zijn dat de verzekeraars onvoldoende worden geprikkeld
tot concurrentie?De heer Oudkerk (PvdA):Dat is mogelijk...De heer Buijs (CDA):Zou het dan niet ook zo kunnen zijn dat de nominale premie ertoe bijdraagt
om dat wel te bevorderen?De heer Oudkerk (PvdA):Neen, dat denk ik niet. Dan maak je van zorgverzekeraars gewoon schadeverzekeraars –
profitorganisaties – en dan verliest de zorg het uiteindelijk van de
prijs daarvan.Mevrouw Kant (SP):Ik zie de heer Oudkerk al kijken met zo'n blik van: wat moet die Kant
daar nu weer bij die microfoon; zij is het toch helemaal met mij eens.De heer Oudkerk (PvdA):Kijk ik zo?Mevrouw Kant (SP):Ja, u kijkt een beetje verbaasd. Laat ik u geruststellen, ik sta hier
omdat ik het helemaal met u eens ben. Wat u zegt, klinkt mij als muziek in
de oren. Uw argumentatie waarom een nominale premie niet gewenst is en de
vragen die u daarbij stelt, vind ik volkomen terecht en ook behoorlijk waterdicht.
Mijn vraag is dan: waarom bent u dan eigenlijk nog überhaupt voor welke
nominale premie dan ook?De heer Oudkerk (PvdA):Invoering van volledig inkomensafhankelijke premies zou technisch enorm
ingewikkeld worden. Door een klein nominaal deel te houden – dat is
de laatste jaren steeds zo geweest, dus dat vergt niet veel verandering –
is er een zekere ventielwerking in het systeem ingebouwd. Verzekeraars hebben
daardoor de mogelijkheid om te schuiven met eventuele meer- of minderkosten.
Zij kunnen dan verevenen. Volledige inkomensafhankelijkheid levert naar onze
mening een te dicht systeem op. In zo'n situatie is het mogelijk dat geen
extra zorg kan worden gegeven aan individuen of groepen die daar wel behoefte
aan hebben. In tweede termijn wil ik hier nog wel nader op ingaan, want dit
is uitermate technisch ingewikkeld. Het heeft overigens niets te maken met
de wil om nog een deur op een kier te houden. Dat is volgens mij een beetje
de achtergrond van uw vraag. Zo van: als die deur op een kier staat, kun je
hem altijd nog eens open trappen door de premies nominaal torenhoog op te
schroeven. Dat is niet het uitgangspunt van de PvdA.Mevrouw Kant (SP):Ik begrijp het nog steeds niet, maar u gaat dus straks nog proberen om
het allemaal uitleggen.De heer Oudkerk (PvdA):Absoluut! Ik vind het overigens zelf ook een moeilijk onderwerp, want
het is een kwestie van techniek.Mevrouw Kant (SP):Maar het is dus absoluut niet uw bedoeling dat er nominale premies komen
om de ziekenfondsen onderling te kunnen laten concurreren? Het gaat dus om
een zo klein deel nominale premie dat dit niet uw bedoeling is?De heer Oudkerk (PvdA):Naar de mening van mijn partij zouden zorgverzekeraars – daar gaat
het nu om – met elkaar moeten concurreren op basis van de zorg die zij
bieden. Het zou dus mogelijk moeten zijn dat je bij de ene zorgverzekeraar
sneller, beter of zelfs anders wordt geholpen dan bij de andere. Volgens mij
willen de mensen op basis daarvan kiezen en binnen het pakket van gepaste
zorg moeten er veel keuzemogelijkheden zijn. Daar zit de winst, naast datgene
wat de heer Buijs al over deregulering heeft gezegd.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! OudkerkDe heer Oudkerk zou tien bezwaren tegen het vergroten
van het nominale aandeel opsommen; ik ben de tel een beetje kwijt geraakt,
maar ik heb wel scherp geluisterd. Ik hoopte te horen waaruit nu precies de
pogingen van de fractie van de Partij van de Arbeid bestaan om in dit
huis meerderheden te vinden voor een adequaat stelsel voor de toekomst. Wij
hadden toch afgesproken dat wij het komende jaar zouden gebruiken om knopen
door te hakken?De heer Oudkerk (PvdA):Dat behoort ook niet bij een discussie over het nominale deel van de premie,
want een nieuw verzekeringsstelsel houdt veel meer in, het heeft veel belangrijker
aspecten. Wij proberen daarvoor meerderheden te vinden en ik heb bij de behandeling
van de Zorgnota gemerkt dat op dit moment de kleinst mogelijke meerderheid
van de Kamer veeleer gelooft in het nut van een groter nominaal deel bij de
opbouw van de premie. Maar tot mijn genoegen heb ik ook gemerkt dat de grootst
mogelijke minderheid gelooft dat de andere mogelijkheid een beter systeem
is. Je zoekt dus altijd naar meerderheden, maar kunt u het ons verwijten dat
wij er tot nu toe niet in geslaagd zijn, deze tot stand te brengen?De heer Van der Vlies (SGP):Het gaat erom dat wij al zo lang aan het zoeken zijn. Zelfs lang voor
1992, 1993, de jaren waarover u zojuist sprak, waren wij hier al mee bezig.
De impasse moet worden doorbroken en ik denk dat ik toch van de fractie van
PvdA zichtbare pogingen mag vragen om bruggen te slaan, lopers uit te leggen
voor een behoorlijk draagvlak in dit huis voor een nieuw, adequaat stelsel.De heer Oudkerk (PvdA):Bruggen slaan wel, lopers uitleggen niet. Ik leg geen lopers uit voor
mensen die daar met schoenen over lopen met zolen met ontzettend veel profiel,
waarbij niet duidelijk is wat zij precies mee naar binnen nemen.De heer Van der Vlies (SGP):Deze beeldspraak inspireert; ooit gaan wij hierop door, dat beloof ik
u.De heer Oudkerk (PvdA):Ik verzin het ook maar ter plekke...De voorzitter:Ik weet niet of het aan de voorzitter is om er een mening over te hebben,
maar ik vond het in ieder geval wel een mooie beeldspraak.Mevrouw Van Vliet (D66):Voorzitter! Om er dan meteen maar even op door te gaan, het is natuurlijk
niet de bedoeling om met zevenmijlslaarzen door het hele stelsel te lopen.
En ik hoor de heer Oudkerk zeggen dat een deeltje nominale premie wel wat
voordelen heeft, zoals een ventielwerking en wat mogelijkheden voor concurrentie.
Betekent dit nu dat hij het voorstel van D66 benadert om een nominale premie
te hanteren tot het bedrag dat de meeste kwetsbare groep nu al aan premie
betaalt, het werkgeversdeel en het werknemersdeel opgeteld, en de rest inkomensafhankelijk
te maken? Zo zou er een opening zijn voor een debat over dit onderwerp.De heer Oudkerk (PvdA):Ik ben er altijd een voorstander van om een debat te openen, maar ik meen
dat ik bij de behandeling van de Zorgnota al het nodige over de voorstellen
van D66 op dit punt heb gezegd. U pleit inderdaad niet voor volledig nominale
premies, dus het zou niet juist zijn om u in die hoek te zetten, maar ik moet
zeggen dat ik de voordelen van de – naar ik aanneem – nog voorlopige
voorstellen van uw fractie ten opzichte van een zoveel mogelijk inkomensafhankelijk
systeem nog niet zie.Mevrouw Van Vliet (D66):Die voordelen schetste u zelf al: het geeft mogelijkheden voor wat meer
concurrentie, en niet alleen op basis van kwaliteit en prijs. Als u het noodzakelijk
vindt dat er op basis van kwaliteit van de inhoud van de zorg wordt geconcurreerd,
zijn er ook mogelijkheden voor concurrentie op basis van prijs nodig, want
anders zijn er geen prikkels.De heer Oudkerk (PvdA):Het is terecht dat u het nog een keer vraagt. U wil een beetje nominale
premie met het oog op concurrentie, maar ik heb juist gezegd dat ik daar niet
in geloof. Er zal naar mijn mening echt geconcurreerd worden op basis van
de kwaliteit van de zorg en van – laten wij er geen doekjes omheen winden –
aanvullende pakketten die niet alleen de zorg betreffen en misschien zelfs
wel allerlei collectieve zaken die helemaal niets met de zorg te maken hebben.
Ik geloof dat zorgverzekeraars, met name de profitorganisaties, de particuliere
verzekeraars, er niet echt in geïnteresseerd zijn om een polis te verkopen
aan mevrouw Van Vliet, mijnheer Oudkerk of mevrouw Hermann, maar dat zij die
namen liever in hun bestand hebben om later een pensioenverzekering, een autoverzekering,
een levensverzekering en een inboedelverzekering te verkopen. Bij die verzekeringen
zal uiteindelijk de concurrentie ontstaan. Ik heb dat ook liever dan concurrentie
op prijzen voor de zorg. Mijn zorg is dat, als er echt geconcurreerd wordt
op prijzen, de schadelast voor verzekeraars misschien wel belangrijker is
dan de concurrentie op goede zorg. Die weg wil ik niet bewandelen.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik kan de heer Oudkerk een heel eind volgen. Hij zegt dat de verzekeraar
een klant wil binnenhalen. Maar die verzekeraar moet dan toch wat prikkels
hebben om de zorg goedkoper te kunnen inkopen, zodat hij naast kwaliteit –
dat is absoluut het belangrijkste – ook wat prijsvoordeel aan de klant
kan geven. Waarom zou ik anders naar hem gaan en niet naar een andere zorgverzekeraar?
Daar gaat het om. De nominale premie hoeft natuurlijk niet torenhoog te zijn;
dat zijn wij helemaal met elkaar eens. Maar ik vraag de heer Oudkerk om dit
nog een keer te overwegen. Er moet een beetje ruimte gecreëerd wordt
om die kwaliteitsslag te kunnen maken.De heer Oudkerk (PvdA):U weet dat ik altijd bereid ben om alles te overwegen. Gelet op de vergrijzing
en de toename van het aantal chronisch zieken zullen de mensen naar mijn stellige
overtuiging vooral kiezen voor een verzekering die medische kosten dekt, waarvan
mensen denken dat ze er mogelijk nog eens mee te maken krijgen. Zij vragen
zich af hoe die kosten dan gedekt zullen worden en hoe daarmee omgegaan wordt.
Ik durf zelfs de stelling aan dat de mensen een iets hogere prijs nog wel
zullen accepteren, als een verzekeraar kan garanderen dat zij geholpen worden
als zij ziek worden. Als de ene verzekeraar dit wel garandeert en de andere
niet, zijn de mensen misschien best bereid om er wat meer voor te betalen.
Ik begrijp economische principes ook wel en het concurreren op prijs is best
een goed economische principe. En ik zeg niet dat wij Amerikaanse toestanden
krijgen; daar heb ik net ook al iets over gezegd. Maar ik wil dat
risico, ook al is het nog zo'n klein risico, niet nemen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):De heer Oudkerk heeft allerlei reacties gegeven waarbij steeds het woord
"concurrentie" viel. Ik denk dat hij en ik hetzelfde denken over die grootst
mogelijke minderheid. Wij willen samen een publieke zorgverzekering, die onderdeel
uitmaakt van ons hele socialezekerheidssysteem en van de rechten die de mensen
in dat systeem hebben. Waarom blijven wij dan voortdurend praten over concurrentie,
terwijl wij eigenlijk publieke competitie bedoelen? Die competitie kennen
wij in het onderwijs en bij andere voorzieningen. Wij moeten dat woord "concurrentie"
gewoon weglaten. Deelt de heer Oudkerk deze opvatting met mij? Mijn tweede
vraag is of wij niet moeten streven naar een systeem dat administratief zo
inzichtelijk mogelijk en zo eenvoudig mogelijk is.De heer Oudkerk (PvdA):Het antwoord op de eerste vraag is "ja". Ik denk dat u gelijk heeft dat
concurrentie net iets anders is en dat wij beter van competitie kunnen spreken.
Mijn antwoord op uw tweede vraag is dat het in ieder geval een systeem moet
zijn waarin de administratieve-lastendruk zo laag mogelijk is.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Al die inkomenscompensaties zorgen voor een administratieve belasting
van het systeem.De heer Oudkerk (PvdA):U helpt mij bij de aanvulling van mijn lijstje met tien overwegingen.
U heeft daar volkomen gelijk in.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Voorzitter! Ik ben toch wel teleurgesteld over de benadering van de heer
Oudkerk. Hij wil niet op de ideologische toer en hij vindt dat ook niet nodig,
omdat er zoveel praktische bezwaren tegen nominalisering zijn. Waarom zegt
hij niet dat de PvdA-fractie ook principieel de voorkeur geeft aan inkomensafhankelijke
premies, omdat solidariteit binnen een verzekeringsstelsel nog iets anders
is dan solidariteit via fiscale compensatie? Waarom noemt hij dit niet hardop
bij zijn bezwaren tegen de nominalisering?De heer Oudkerk (PvdA):Ik dacht dat ik dat in andere bewoordingen had gezegd. Overigens wat is
er mis met ideologische uitgangspunten? Ik heb het alleen niet genoemd bij
die praktische bezwaren. Ik wilde namelijk de principiële uitgangspunten
scheiden. Wij geloven meer in inkomenssolidariteit binnen het systeem dan
buiten het systeem. Ik dacht dat ik dat in andere woorden gezegd had en daarom
heb ik er geen ruimte meer voor gemaakt in mijn praktische vragen aan de minister.De heer Rouvoet (RPF/GPV):Dat was dan wel heel expliciet. Deelt u met mij de vaststelling dat er
inderdaad een levensgroot verschil is tussen solidariteit tussen hoge- en
lage-inkomensgroepen binnen een verzekeringsstelsel en inkomensreparatie voor
de lage inkomensgroepen via de fiscus? Dat zijn immers twee heel verschillende
dingen.De heer Oudkerk (PvdA):Absoluut, zelf met die toevoeging dat het in het tweede geval onzeker
is dat die compensatie geboden wordt. Over principieel gesproken, ieder jaar
in november weer praten over de vraag of het allemaal wel gecompenseerd wordt,
geeft de nodige onzekerheid. Dat is een principieel bezwaar.Voorzitter! Mijn volgende punt betreft de verantwoordelijkheidsverdeling
en sturing. De minister zei in het eerder geciteerde interview in de Volkskrant
dat de PvdA wel even moest slikken dat de verzekeraars meer verantwoordelijkheid
en regie krijgen en de PvdA liever een overheid heeft met twee handen aan
het stuur. Volgens mij is dat een onzinnige karikatuur. Het is niet slikken,
maar wij stellen wel de voorwaarde dat patiënten niet de dupe worden
van te royaal uitgedeelde verantwoordelijkheden zonder dat die goed doorgedacht
zijn. Laten we hier leren van de ontwikkelingen in bijvoorbeeld de sociale
zekerheid. De minister kiest altijd en overal met veel enthousiasme voor een
regierol voor de verzekeraars. Wij zijn iets terughoudender in dat enthousiasme,
iets voorzichtiger. Ik zou graag toch nog eens haar argumenten voor deze keuze
horen. Waarom is de verzekeraar de beste regisseur? Waarom bijvoorbeeld niet
de aanbieders? Of nog beter: versterkte patiëntenorganisaties, over vraaggestuurde
regie gesproken? Wij weten allemaal dat kennisachterstand bij patiënten
en hun organisaties is een bottleneck om tot echt vraaggestuurde zorg te komen.
Want als je niet weet wat je kunt of moet vragen, valt er zeker niks te sturen.Ik hoor over de mogelijkheden die kennis via een internetportaal te verbeteren
merkwaardige berichten, namelijk dat de Consumentenbond, NPCF en het veld
met elkaar overeenstemming hebben hoe dat op te zetten, maar dat VWS dat allemaal
anders wil. Ik wil daarover graag tekst en uitleg.Over de twijfels over en voorwaarden voor de regierol bij verzekeraars
hebben we al gesproken bij het geneesmiddelendebat. Die verzekeraar heeft
daarbij de handen wel erg los aan het stuur. Hij krijgt zelfs op dit moment
rijles – alleen theorie – in een heuse masterclass. Hoe moeten
we de rol van die nieuwe bestuurder nou zien als de minister in haar plan
overigens best van aanpak zegt: ons eerste doel is het voorschrijven bij dokters
nog doelmatiger te maken? Voor dat laatste ben ik voor. Tegelijkertijd geeft
de zorgbaas van de verzekeraars een interview, waarin hij zegt dat dit land
uniek is omdat het voorschrijven van dokters al jaren zuiniger en zinniger
is dan waar dan ook ter wereld. Dan vind ik het merkwaardig om daarop je eerste
doel te richten. Moet ik dan echt geloven dat die verzekeraar als regisseur
kaas heeft gegeten van onze zorg?Minister, hoe leggen we de verantwoordelijkheid voor het leveren van de
benodigde zorg nadrukkelijker vast in de verzekeringsvoorwaarden? Hoe voorkomen
we gedwongen winkelnering voor patiënten? Hoe voorkomen we zorgmonopolies
in een regio? Hoe voorkomen wij kartelvorming? Waarom wordt niet veel scherper
ingezet op raden van toezicht van verzekeraars en op het wettelijk versterken
van instellingen met vertegenwoordigers van consumentenpatiëntenorganisaties
Ik dacht dat ik de minister daarover al gehoord had, maar wanneer mogen we
die wetsvoorstellen verwachten?Verantwoordelijkheid betekent ook transparantie en de mogelijkheid om
te kunnen controleren. Ik sluit mij geheel aan bij de opmerkingen die de heer
Buijs over de inspectie heeft gemaakt. Moet die nu echt wel op die
afstand blijven die er nu is? Het gaat daar niet goed, er is van alles aan
de hand. Wij willen een onafhankelijke adviescommissie die over doelen, taken
en werkwijze van die inspectie de minister en ook de Kamer bericht. Twee hoofdinspecteurs
zijn plotseling weg of uit hun functie ontheven, de minister moet morgen echt
tekst en uitleg hierover geven.Van het stelsel toch weer naar de zorg zelve. De heer Buijs heeft terecht
gesproken over ziektes zoals als ME en RSI. De VU heeft gezegd dat ME samenleving
jaarlijks 500 mln. 1 mld. kost. De effecten van de behandeling van RSI zijn
onduidelijk, zegt de Gezondheidsraad gisteren. Verder onderzoek naar oorzaak,
gevolgen en vooral preventie en behandeling van deze ziektes acht ik zeer
zinvol. Dat hoeft niet veel te kosten. Wellicht kunnen hier interdepartementaal
de handen ineen worden geslagen. Ik hoor graag de mening van de minister hierover.
Ziektes zoals ME en RSI hebben te maken met overbelasting. Je ziet dat wij
inmiddels een gezonde economie hebben, maar misschien wel steeds meer ongezonde
en overbelaste mensen. De onduidelijkheid over de preventie van deze ziektes
geldt ook voor de effecten van alternatieve geneeswijzen, waarvan in Nederland
toch veel mensen gebruik maken. Wij weten er zo weinig van. Is ook hier niet
veel meer gedegen onderzoek naar effectiviteit op zijn plek?Dan kom ik bij een punt waarop ik de minister echt wil en zelfs moet aanspreken,
omdat ik denk dat het haar echt raakt. De minister heeft gelijk: her en der
is het veld veel verder in het beter maken van de zorg dan wij denken, met
niet aflatend enthousiasme, her en der. De overheid kan hierbij helpen. De
heer Buijs heeft al gesproken over het stimuleren van het ondernemerschap.
Dat kan misschien meer bijdragen om het elan in de sector terug te brengen
en het vertrouwen in de overheid en de politiek te helpen herstellen dan welke
stelselwijziging dan ook. Het gaat erom dat individuele ondernemerschap her
en der in heel Nederland te laten gelden. Dat zal de kwaliteit van de patiëntenzorg
aanzienlijk verbeteren en daarmee kan een groot aantal problemen worden opgelost.
Ik heb de afgelopen weken met veel initiatiefnemers dwars door het land gesproken.
Wat imponeert, is een indrukwekkende reeks van verbeteringen. Gezien de tijd
noem ik er slechts een paar.Met een goede controle van bloed en bloeddruk van mensen met suikerziekte
vermindert het aantal amputaties in tien jaar met 50% en het aantal ernstig
invaliderende oogafwijkingen met 40%. In Nederland gebeurt dit maar op drie
plaatsen. In de rest van Nederland doen zorgverleners nog wat zij zelf het
beste vinden.Voor patiënten met een beroerte hebben wij in 1996 al aandacht gevraagd.
De verpleegduur in ziekenhuizen heeft een spreiding van 5 tot 195 dagen. Er
is onvoldoende afstemming en doorstroming tussen het ziekenhuis, het verpleeghuis
en de thuiszorg. Wanneer je speciale "beroerteplekken" in het ziekenhuis en
het verpleeghuis creëert, breng je de gemiddelde verpleegduur terug tot
12 dagen in het ziekenhuis en 40 dagen in het verpleeghuis. Patiënten
hebben overal een beter en sneller herstel.Door geprotocolleerde afspraken tussen de cardioloog en de huisarts kan
het aantal opnames van chronische hartpatiënten met 80% verminderen.Doorliggen is op sommige plekken vrijwel geheel te voorkomen. Waarom doen
wij dat niet in heel Nederland? Hetzelfde geldt voor wondinfecties na operaties.Voor patiënten met borstkanker – het is bekend; de minister
heeft er ook al een aantal keren over gesproken – varieert de doorstroomtijd
om te komen tot een diagnose nog steeds tussen twee en 14 dagen. Het is ook
mogelijk om vandaag onderzoek te doen en morgen om half een de uitslag te
krijgen. Er zijn nu in Nederland 15 voorbeelden van dergelijk particulier
en zeer enthousiasmerend ondernemerschap. Als het op 15 plekken kan, waarom
kan het dan niet overal?Patiënten met lage rugpijn moeten vaak zes tot negen maanden voor
allerlei diagnostiek hobbelen van de orthopeed naar de neuroloog en van de
fysiotherapeut naar de reumatoloog en de revalidatiearts. Het is op dit moment
mogelijk om binnen een maand tot diagnostiek te komen.De heer Buijs heeft een voorbeeld gegeven dat ik graag herhaal, te weten
het geven van dieetpreparaten bij COPD aan mensen met longafwijkingen. Als
die dieetpreparaten worden vergoed, hebben deze mensen aanmerkelijk minder
pillen nodig. Hier lijkt het beleid penny wise, pound foolish te zijn. In
Nederland treuzelt iedereen achter elkaar aan. De adviesaanvraag was er inderdaad
al in april 1997. Het is nu november 2000, drieënhalf jaar later. Waar
wachten wij toch op: op technocraten, bureaucraten, regelneven en beleidsesperanto-instructeurs?
Of gaan wij er gewoon iets aan doen?Voorzitter! De minister kan niet zeggen en moet dat ook niet willen: wat
u daar in Zwolle doet, moet u ook in Kampen doen. Er moet niets, maar zij
kan het wel stimuleren. Er is een collectieve ambitie nodig van de zorgaanbieders,
de zorgverzekeraars, de inspectie en de overheid. Ik vraag haar om liefst
voor het komend voorjaar, voor 1 maart aanstaande, te komen met een stimuleringsplan
om die "best practices" verder in kaart te brengen en uit te breiden. Overleg
eens met het veld wat daarvoor nodig is. Kernelementen zijn benchmarking en
publicaties van best practice, maar waarom worden bonusregelingen en prijsdifferentiatie
niet mogelijk? Als een instelling betere zorg verleent, bijvoorbeeld een mammapoli
die zodanige zorg kan verlenen dat je binnen een dag de uitslag hebt, waarom
mag zij dan niet een andere prijs berekenen dan een instelling die daar 14
dagen over doet? Prijsdifferentiatie kan een echte doorbraak betekenen. De
vraag is of de minister die ruimte geeft, en hoe zij ziet dat zij met andere
middelen dit ondernemerschap, dat echt hartstikke goed is, kan stimuleren.Mijnheer de voorzitter! Met iets meer de houding om er nog anderhalf jaar
als een enthousiasmerende trekker tegenaan te gaan – ik heb het over
de minister – is voor haar echt nog een halve wereld, en misschien nog
wel een hele wereld te winnen, en voor patiënten nog veel meer: ze worden
er beter van.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! De zevende begroting van Paars en ook de zevende begroting
van Borst, zou je kunnen zeggen als het gaat om VWS. Paars is dan inclusief
Oudkerk. Wij zijn op zich blij met zijn openhartige zelfanalyse. Ik zal straks
de minister vragen of zij bereid is, voor zichzelf zo'n openhartige analyse
te maken. Je kunt in anderhalf jaar natuurlijk niet goedmaken,
mijnheer Oudkerk, wat in zeven jaar en wellicht in al die jaren daarvoor niet
is gelukt. Ik zie dat de heer Oudkerk nu al wil reageren. Dat is snel! Hij
voelt zich geprikkeld! Dat vind ik prettig!De heer Oudkerk (PvdA):Ik zal u precies zeggen waarom ik het voor de minister opneem. Wat u zegt,
is niet waar en niet juist.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Wat is niet waar?De heer Oudkerk (PvdA):Dat er zesenhalf jaar niets is gedaan, wat in anderhalf jaar moet worden
goedgemaakt. Dat is absoluut niet waar. Het is helemaal niet mijn gewoonte
om voor de minister op te komen, dat kan ze zelf verdomde goed, maar...De voorzitter:"Heel goed", maken we daarvan.De heer Oudkerk (PvdA):Neem me niet kwalijk, mijnheer de voorzitter. De minister kan zelf heel
goed voor zichzelf opkomen. Ik vind wat mevrouw Van Gent zegt een onjuiste
voorstelling van zaken. Volgens mij wordt het debat er beter van als u de
zaak niet zo zwart-wit schetst.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Demagogie is bij u ook op zijn plaats, zou ik bijna zeggen. Ik heb niet
gezegd dat er in zeven jaar niets is gebeurd. Met u vinden wij dat er te weinig
is gebeurd. U vraagt de minister om de laatste anderhalf jaar van Paars –
ik hoop dat het dan gedaan is met Paars – enthousias- merend op te treden.
Daar wringt toch wel iets bij u. Ik wil het niet zwart-wit zien, maar dat
er grijs iets aan de hand is, lijkt mij glashelder.Voorzitter! Als wij het hebben over de zevende begroting, typeren wij
die periode als volgt. Denkend aan Borst zie ik eindeloze wachtlijsten en
trage gedachten door het laagland gaan. Je zou ook kunnen zeggen: stroperigheid
van de politiek, maar het is toch ook een beetje stroperigheid van het beleid.
We hebben het hier toch over de minister van lange wachtlijsten en het onvermogen
om krachtdadig en helder op te treden. Zembla liet onlangs nog duidelijk zien
dat het niet echt lekker loopt op het ministerie. Dat zou je bijna een understatement
van grote orde kunnen noemen. De rolletjes die zij enkele jaren geleden beloofde
bij de reorganisatie van haar ministerie, zien wij nog steeds niet, ook niet
na al die tijd. Dan kun je wel weer een rapport van Twijnstra Gudde ertegenaan
gooien, maar als het knudde blijft in de uitwerking, zitten wij daar niet
op te wachten.Ook op politiek gebied stelt de minister in onze ogen teleur. Gisterenavond
werd in Netwerk weer eens pijnlijk duidelijk, hoe slecht het bijvoorbeeld
met de kwaliteit van de gehandicaptenzorg is gesteld. Wachtlijsten worden
niet korter. Bovendien is er in onze ogen weinig consistentie in beleid. De
apotheekhoudende huisarts werd eerst weggepromoveerd, en mocht later toch
weer blijven. De discussie over de hulpmiddelen ging eerst over het wel, en
later over het niet schrappen van stomazakjes. Speelden de lonen volgens de
bewindsvrouw nauwelijks een rol in de overweging van werkers om in de zorg
te gaan werken of daar te blijven werken, nu vindt de minister opeens wel
dat het loon ertoe doet. Wellicht is het geruststellen van de achterban op
het D66-congres belangrijker dan een helder consistente lijn in de Kamer aan
te hangen.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik wil nog even terug naar het departement van de bewindslieden. U zegt
dat de uitwerking knudde is. Waar baseert u die uitspraak op? U kijkt naar
een tv-programma, u ziet een paar kruisjes staan van mensen die zijn weggegaan,
terwijl er gewoon gerouleerd is, gelet op afspraken binnen het kabinet. Heeft
mevrouw Van Gent de brief van de minister daarover gelezen? Heeft zij gezien
welke initiatieven er zijn genomen? Is zij dan niet van mening dat men van
ver is gekomen en dat er een heleboel stappen zijn gezet? Is zij niet van
mening dat het de taak van de politiek is om niet alleen kritisch te zijn,
maar om zo'n proces ook te ondersteunen?Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het siert mevrouw Van Vliet dat zij haar minister zo hartstochtelijk steunt.
Zo werkt het nu eenmaal in de politiek. Natuurlijk hebben wij de brief van
de minister gelezen. Het was ook niet de eerste keer dat wij er een brief
over kregen. Er is al vaker een debat over gevoerd. Toch zijn wij absoluut
niet tevreden. Mevrouw Van Vliet had het over een paar kruisjes, maar er bleef
bijna niemand over. Iedereen werd zo ongeveer weg gekruist. Kijken wij naar
het beleid van VWS en de organisatie, dan constateren wij dat het nog steeds
niet zoveel voorstelt. Wij hebben dit soort discussies jarenlang met elkaar
gevoerd. Misschien is mevrouw Van Vliet tevreden, want zij zegt dat er van
alles is ingezet en dat het allemaal goed zal komen. Ik heb een optimistische
natuur, maar ik moet in dit geval heel erg mijn best doen die in stand te
houden. Wij behandelen hier de begroting van VWS. Ik vind dat ik dan kritische
vragen mag stellen. Wij zullen een en ander ook zeer kritisch blijven volgen.
Mevrouw Kant zei het nogal heftig tegen de heer Oudkerk, maar alleen nota's
lossen de problemen niet op. Ook mevrouw Van Vliet zou de angst om het hart
moeten slaan dat het nog steeds niet echt lekker gaat op VWS. Ik zeg het dan
heel voorzichtig en genuanceerd.Mevrouw Van Vliet (D66):Voorzitter! Ik ben de minister niet hartstochtelijk aan het verdedigen.
De angst slaat mij ook niet om het hart, al legt mevrouw Van Gent heel veel
hartzaken bij mij neer. Ik constateer slechts neutraal dat er problemen waren,
maar dat er nu een beleid in ingezet dat wij ondersteunen. Het verbaast mij
echter dat een partij als GroenLinks, die graag op de inhoud beoordeelt, zo
achter een televisieprogramma aanholt, naar een paar kruisjes kijkt, maar
zich niet realiseert – dat is later ook goed onderbouwd – dat
het kabinetsbeleid is gericht op het herplaatsen van mensen en op het af en
toe laten vervullen van andere functies door mensen. In elk normaal bedrijf
gaan wel eens mensen weg, misschien met problemen, maar misschien ook, omdat
ze ergens anders een andere functie kunnen krijgen Uiteraard mag mevrouw Van
Gent kritisch zijn. Natuurlijk zijn wij er nog niet. Dat schrijft de minister
zelf ook. Ik zou wel graag zien dat GroenLinks een minder populistische houding
aanneemt, ook ten aanzien van de ambtenaren die er zitten. Zij willen hun
werk graag gemotiveerd doen. Wij mogen ook best uitstralen dat wij hun motivatie
op prijs stellen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind dit geen populisme, maar eerder realisme. Als ik
realistisch ben, dan betekent dat niet dat ik daarmee alle ambtenaren op VWS
wens te diskwalificeren. Dat is absoluut niet het geval. Als ze mij een beetje
kennen, dan geloven ze ook niet dat ik dit wil. Ik ben wel realistisch. Wij
hebben nu het zoveelste plan van aanpak voor ons. Wij hebben de zoveelste
brief ontvangen. Ik constateer echter wel dat het in al die jaren –
ik houd het op die zeven, maar ik wil ook wel verder teruggaan – niet
is gelukt om het in de zorg soepel te laten lopen. Mevrouw Van Vliet wijst
er zelf op dat er weer een aantal stappen is gezet. De minister heeft in het
recente verleden aangegeven dat, als er niet echt iets verbetert, zij daar
consequenties uit zal trekken. Een en ander is organisatorisch en inhoudelijk
nog steeds niet op orde. In al die jaren Paars is er een aantal dingen blijven
liggen. Ik en mijn fractie zeggen heel realistisch – dat heeft niets
met populisme te maken – dat dit beter kan.Mevrouw Van Vliet (D66):Voorzitter! Als mevrouw Van Gent realistisch is, dan kan zij niet anders
dan constateren dat van de diverse plannen van aanpak slechts één
aan het begin van de reorganisatie stond. Wij zijn daar nu een eind verder
mee. Mevrouw Van Gent weet net zo goed als ik dat een proces van reorganisatie
en alles wat daarmee samenhangt, soms pijnpunten geven. Net als bij ieder
bedrijf vraagt dat ook van het ministerie om zorgvuldige planning. Het gaat
er niet om hoe snel dat gebeurt, maar hoe zorgvuldig het gebeurt. Als mevrouw
Van Gent dat realisme kan opbrengen, dan zij wij het eens. Als zij allerlei
dingen gaat roepen, naar aanleiding van een programma van Zembla over een
kwestie, zonder onderbouwing van wat er met de mensen is gebeurd, dan beschuldig
ik haar, terecht, van populisme.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Mevrouw Van Vliet moet mij niet beschuldigen, maar zij luistert wel selectief.
Misschien heeft zij haar walkman te lang met te hard geluid op gehad. Selectiviteit
is wat mij betreft niet aan de orde. Ik heb een aantal andere zaken aangegeven.
Er zijn eerder rapporten verschenen en er is eerder aan de bel getrokken dat
het allemaal niet lekker liep op het ministerie. Er is ook nog het onderzoeksbureau
aangehaald, waarvoor de minister nog in de Kamer is verschenen. Nu ligt er
weer een brief omdat een aantal dingen nog niet optimaal zijn. Het kan dus
nog veel beter. Ik begrijp echter niet dat u dat een beetje bagatelliseert.
Als wij er elkaar op kunnen vinden dat ook u zegt dat het nog veel beter kan
en dat de minister er een stimulerende rol in moet vervullen, dan kunnen wij
het vandaag nog helemaal eens worden.Mevrouw Van Vliet (D66):Maar...De voorzitter:Neen, op dit punt sta ik u geen interruptie meer toe. Ik meen dat deze
gedachtewisseling nu tot een natuurlijk einde is gekomen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! Het lijkt er in onze ogen op dat de minister het gevecht dat
veelal in het kabinet om de centen plaatsvindt, niet al te vaak wint. Het
geeft ons soms het sterke gevoel dat de echte minister van VWS op Financiën
zit. Alleen als Gerrit het goed vindt, mag Els uitgeven. De zeven magere jaren
van Els Borst stellen ons derhalve teleur. Het is afhankelijk van Financiën
en het komt ook wel eens voor dat zorg door de rechterlijke macht wordt afgedwongen.
Weliswaar is dat op dat moment prettig, omdat wij het hier niet voor elkaar
krijgen, maar in feite is het treurig dat het zo moet.Niet alleen minister Borst is verantwoordelijk, mevrouw Van Vliet. Het
is ook zeven jaar Paars. De andere coalitiepartijen zijn in onze ogen wel
degelijk medeverantwoordelijk. Vandaag heb ik kennisgenomen van het Nibud-onderzoek
over het nieuwe belastingstelsel, waaruit blijkt dat het kabinet heel gul
is voor de rijken en met geld smijt dat bij de verkeerde mensen terechtkomen.
Welnu, wij vinden het kortom treurig dat wij steeds dit soort debatten moeten
voeren als het gaat om zorg, de basisvoorziening voor alle mensen. Het gaat
mij er niet om om vandaag ruzie met de Kamer of het kabinet te maken. Het
gaat mij er wel om om de vraag aan de orde te stellen wanneer het een keer
genoeg is en wanneer wij met z'n allen met de vuist op tafel gaan slaan. De
knop moet worden omgezet, het moet afgelopen zijn met theoretische beschouwingen;
er moet nu echt werk gemaakt worden van goede voorwaarden in de zorg en het
wegwerken van de wachtlijsten. Kortom, ik zoek geen ruzie maar passie.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik zoek ook absoluut geen ruzie. Heeft u echter wel gevolgd dat er een
actieplan "Zorg verzekerd" is uitgekomen en dat er dus alle ruimte is om actie
te ondernemen en dat het aan de zorgsector is om die uitdaging aan te gaan?
Bovendien heeft de Kamer in het kader van de bespreking van de Zorgnota een
aantal incentives gedaan om personeel te werven. Ik merk er bij u namelijk
heel niets van. U verwijst alleen naar plannen, terwijl de actie allang begonnen
is. GroenLinks loopt een beetje achter, zo lijkt het wel.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dat is absoluut niet zo. De PvdA-fractie heeft zo-even ook iets gezegd
over moties inzake werkers in de zorg die vooralsnog niet echt door het kabinet
omhelst worden. Ik heb alle stukken waarop mevrouw Van Vliet doelt, heel nauwkeurig
gelezen, maar ik moet constateren dat zij en ik het op dit punt nog niet helemaal
eens zijn.Voorzitter! Mijn concrete verzoek aan de minister is om bij deze begrotingsbehandeling,
die inmiddels haar zevende is, te komen met een kritische zelfanalyse ten
aanzien van de vraag hoe de gezondheidszorg er voor staat en wat er verder
moet gebeuren op dit gebied. Er is geld en er zijn ideeën, maar de vraag
is hoe wij dat concreet kunnen vertalen richting werkvloer en terugdringing
van de wachtlijsten.Er zijn nog twee heel concrete punten die ik vandaag wil aankaarten, te
weten de verbetering van de opvang van thuis- en daklozen en de arbeidsmarkt
in de zorg. Met betrekking tot de thuis- en daklozen wordt vaak de vraag gesteld
hoe groot die groep precies is. Een grove schatting van VWS geeft aan dat
wij moeten denken aan 20.000 tot 30.000 dak- en thuislozen in Nederland. Het
aantal zwerfjongeren wordt ongeveer geschat op 4500 en het ministerie gaat
ervan uit dat de getallen ongeveer gelijk zijn gebleven ten opzichte van de
afgelopen jaren. Instellingen als het Leger des heils constateren een veel
grotere druk op de hulpvraag en een toename van het aantal dak- en thuislozen.
Als wij uitgaan van die 20.000 zijn er nog steeds 12.000 plaatsen
te weinig om de geschatte groep op te vangen.Het werkelijke probleem is in onze ogen veel groter. Er zijn knelpunten
bij de politie, de hulpverlening, de GGZ. De maatschappelijke opvang moet
vaak met heel weinig mensen, voor wie wij veel respect hebben, veel andere
mensen opvangen. Lof voor de werkers die tegen de verdrukking in mensen die
in de verdrukking zitten, toch opvangen en begeleiden. Een echte visie op
dit probleem ontbreekt. Alleen verwijzen naar gemeenten is volgens ons onvoldoende.Wij vragen de bewindslieden bij deze begrotingsbehandeling nogmaals wat
dit ministerie eigenlijk wil met de opvang. Op welke termijn moet de opvang
voldoende zijn voor de vraag? Wordt er rekening gehouden met stijging en preventiemaatregelen?
Kortom, wordt het niet eens tijd voor een duidelijk plan van aanpak voor de
opvang van thuis- en daklozen. Daarbij moeten ook de mensen die er werken
worden betrokken en de verschillende vormen van opvang. Gegoochel met cijfers
zegt ons niet veel. Als wij het veld horen en op werkbezoek gaan, zien wij
dat er grote tekorten zijn.Voorzitter! Ik zou de vorming van een soort stimuleringsfonds willen bepleiten
dat de afstemming bewerkstelligt tussen de verschillende intermediairs die
zich bezighouden met thuis- en daklozen. De gemeenten zouden daarin naar onze
mening een grotere coördinerende rol kunnen vervullen. Nu gebeurt dat
nog niet overal op een even adequate manier. Zou de minister daar nog eens
op willen ingaan? Is zij bereid, met een plan van aanpak te komen voor de
kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van de opvang?Ik kom toe aan de arbeidsmarkt voor de zorg. In mei van dit jaar heeft
de fractie van GroenLinks de nota De krapte te lijf gepresenteerd, waarin
wij aangeven 2,3 mld. te willen uittrekken voor arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden
in de zorg. Dat de tekorten aan personeel nijpend zijn, is geen nieuwtje.
De vrees van minister Borst, geuit in 1998 dat wij straks wel guldens naast
het bed hebben, maar geen handen, lijkt bewaarheid te worden. Bij ongewijzigd
beleid stijgt het aantal vacatures in de zorg de komende jaren volgens sommige
schattingen naar 40.000. De afgelopen vier jaar verdubbelde het aantal vacatures
van een kleine 7000 naar ruim 15.000.Jarenlang hebben staatssecretaris Vliegenthart en minister Borst beweerd
dat salaris nauwelijks een rol speelt bij de keuze om in de zorg te gaan werken
of om er te blijven werken. De menselijke motivatie was veel belangrijker
dan reële arbeidsvoorwaarden. Inmiddels lijkt het besef bij minister
Borst door te breken dat salaris er wel degelijk toe doet, ook bij werkers
in de zorg. Onlangs zei de minister op het befaamde congres van D66 dat de
salarissen van verpleegkundigen flink omhoog kunnen, omdat minister Zalm bereid
is belastingmeevallers te investeren in de zorg. Hiermee wordt weer eens bevestigd
dat de echte minister van VWS op Financiën zit. Wanneer is die acute
verandering van zienswijze bij minister Borst ontstaan? Nog veel belangrijker
is de vraag hoe zij denkt haar opmerkingen over de jeugdzorg en het achterblijven
van salarissen in de zorg te realiseren.Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! Het krantenbericht dat mevrouw Van Gent nu kennelijk
citeert, heeft volkomen onjuist weergegeven wat ik op dat congres heb gezegd.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het is goed dat de minister dat even bij interruptie zegt. Er zijn namelijk
heel veel berichten over verschenen. Zelf kreeg ik daar een heel goed gevoel
bij, maar het is jammer dat de minister dat meteen weer wegneemt. Dat is altijd
zo treurig bij dit beleid. Volgens de berichten die zij niet publiekelijk
heeft weersproken, gaf zij aan dat zij het van groot belang vond dat de arbeidsvoorwaarden
in de zorg verbeterd zouden worden. Sterker nog, zij vroeg expliciet aandacht
voor de arbeidsvoorwaarden in de jeugdzorg waar men nog verder achterloopt
vergeleken bij de andere vormen. Misschien wil de minister er in haar antwoord
op ingaan. Wellicht is zij bereid, een plan van aanpak te presenteren over
de manier waarop zij de arbeidsvoorwaarden in de zorg wil verbeteren.Ik kom toe aan het stageleed. Gisteren demonstreerden de balende BOL'ers.
Het is treurig dat wij gezamenlijk niet in staat zijn mensen die in de zorg
willen gaan werken, stages aan te bieden om hun opleiding op een goede manier
te vervolgen.Wij willen de minister vragen wat er precies is gebeurd met de 40 mln.
van Dijkstal tijdens de algemene beschouwingen. Hoeveel stageplaatsen kunnen
daarvan worden gerealiseerd? Worden hierin ook de verzorgenden meegenomen
of alleen de verpleegkundigen? Is dit een structurele oplossing waarvan wij
elk jaar profijt kunnen hebben?Ik verzoek de minister een integraal stageplan op te stellen met daarin
de volgende elementen: 1. de terugkeer van de praktijkdocent;2. invoering van een stagevergoeding voor studenten;3. de verplichting
voor werkgevers stagiaires aan te nemen (bijvoorbeeld een bepaald percentage
van het aantal werknemers in de organisatie ). Als werkgevers dat op een goede
manier doen, zouden zij daarvoor moeten worden beloond en ook het omgekeerde
zou dan moeten gelden.Volgens het CNV gaat 50% van de verpleegkundigen die een HBO-V hebben
gevolgd niet werken in de zorg. Dat is een zorgelijk hoog percentage. Ook
voor andere opleidingen geldt dat veel opgeleiden uiteindelijk niet in de
zorg gaan werken. Wat vindt de minister van het idee om een bonus in te stellen
als je na je opleiding gaat werken in de zorg? Ik denk aan een dertiende maand
na een jaar.Uit de begrotingsbrief emancipatie blijkt dat er ruim een half miljoen
potentiële herintreders zijn die tussen de 12 en 20 uur willen werken,
met name in de zorg. Het gaat om een aanmerkelijke groep. Uit een FNV-onderzoek
is echter gebleken dat er nog steeds drempels bestaan bij werkgevers om mensen
in deeltijd of mensen ouder dan 40 jaar aan te stellen. De meeste herintreders
willen echter niet fulltime werken en zijn vaak inderdaad ouder dan 40 jaar.
Is de minister bereid een interdepartementaal actieplan herintreders op te
stellen?Het voortouw zou bij VWS moeten liggen en in dat actieplan zou rekening
moeten worden gehouden met de volgende elementen: 1. het verlagen
van de financiële drempels voor werkgevers door het instellen van de
specifieke afdrachtkorting voor herintreders. Werkge vers zouden
zo financieel kunnen worden gecompenseerd als zij een deeltijder in dienst
nemen. De grens zou kunnen worden gelegd bij 24 uur en loopt af naarmate het
aantal uren groter wordt. Zo wordt het extra aantrekkelijk om mensen met een
kleine deeltijdbaan in dienst te nemen;2. bekijken of het mogelijk
is om potentiële herintreders direct te benaderen;3. het aantrekkelijker
maken van het werken in deeltijd voor herintreders, onder meer door middel
van het verruimen van de combinatiekorting, het introduceren van flexibele
werktijden en passende kinderopvang.Wil de minister met haar collega Zalm en anderen hierover contact opnemen
en kan zij toezeggen dat er een integrale benadering van de problematiek van
de herintreders komt?Hoe staat het met de toezeggingen uit de brief die is opgesteld als reactie
op "De krapte te lijf"? Ik noem in dit verband het Career centre zorg, de
alfahulpen, WTS voor studenten die zich omscholen en het fonds voor duaal
leren. We hebben indertijd een welwillende reactie gehad van de minister,
maar nu moet de daad bij het woord gevoegd worden.Aan de staatssecretaris vraag ik hoe het precies zit met de middelen voor
de oprichting van de Nationale jeugdraad. Het lijkt mij goed dat wij in deze
begrotingsbehandeling bevestigd krijgen dat die jeugdraad er komt.De heer Blok (VVD):Ik denk dat wij wat betreft de stagiaires de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen overheid en werkgevers zuiver moeten houden. Waarom legt u die verantwoordelijkheid
bij de minister? Dat lijkt mij nu typisch iets voor de werkgevers.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het is bepaald niet eenvoudig om voldoende mensen in de zorg aan het werk
te krijgen. Mensen beginnen heel gemotiveerd aan een opleiding en vervolgens
is het erg moeilijk om een stageplaats te vinden. De instellingen zeggen dat
zij onvoldoende middelen en mensen hebben om stages te verzorgen, maar als
je er nu niet in investeert, krijg je daar over een tijdje behoorlijk last
mee. Er is echter wat dit betreft geen enkele stok achter de deur. Tijdens
de discussie over verpleegkundigen uit het buitenland zei uw fractiegenoot
Weekers dat het wellicht te overwegen is, een belonings- en belastingssysteem
voor werkgevers in te stellen als het gaat om het aantrekken en begeleiden
van stagiaires. Ik vond dat een dermate goede een sympathieke gedachte, dat
wij er nog over hebben doorgedacht. Ik wil u ondersteunen in dat idee.De heer Blok (VVD):Ik ben blij dat u goede ideeën van de VVD overneemt. Iedere werkgever
weet dat als je voor je eigen continuïteit wilt zorgen en er veel mensen
bij je willen werken, je stagiaires in dienst moet nemen, enthousiast moet
maken en ervoor zorgen dat die bij je terugkomen. Die verantwoordelijkheid
kunt u niet bij ons neerleggen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind het zeker een gedeelde verantwoordelijkheid. Als de rijksoverheid
ervoor kan zorgen dat de mogelijkheden voor de instellingen groter worden,
dan moet ze dat niet laten. Het is ook een verantwoordelijkheid van de instellingen.
MBO-mensen moeten naar het buitenland voor hun stage. Dat kost duizenden guldens.
Veel instellingen stellen weinig plaatsen ter beschikking. Ook over de kwaliteit
van die plaatsen kan worden gediscussieerd. Er moet wel iets gebeuren. Het
is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Als er een probleem is, kunnen wij
niet zeggen: los het maar op. Misschien kunnen wij gezamenlijk optrekken.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Ik kom terug op de sportdiscussie van vanmorgen. De fractie
van GroenLinks kan slechts weinig tijd daaraan besteden. Wij missen de beschrijving
van het sportbeleid in de memorie van toelichting. Er worden zes regeltjes
gewijd aan de wenselijkheid van meer bewegen. Het sportbeleid is in die paragraaf
verstopt. Dat is jammer.Wij vragen aandacht voor het kleurrijke sportgebeuren. Mevrouw Van Ravestein
van D66 zal daarop ingaan. Ik sluit mij daarbij op voorhand aan. Ik sluit
mij ook aan bij iets wat de heer Oudkerk heeft gezegd over het portaal voor
de consumenteninformatie.Mijn drie onderwerpen zijn het chronischvermoeidheidssyndroom, het tabaksbeleid
en de inspectie gezondheidszorg.Wat het chronischvermoeidheidssyndroom betreft, heb ik het gemakkelijk,
want daarover is al gesproken door Oudkerk en Buijs. Wij vinden dat een zeer
belangrijk punt, temeer daar de regering zegt dat de positie van chronisch
zieken en arbeidsgehandicapten op de arbeidsmarkt moet worden versterkt. De
maatschappelijke kosten van dat syndroom – ME – bedragen ongeveer
1 mld. Het is wijs beleid om te investeren in onderzoek en het instellen van
een stuurgroep. Ik hoop dat de minister daartoe bereid is.De gezondheidsbevordering krijgt in de memorie van toelichting veel aandacht.
Dat waarderen wij. Het zijn mooie woorden, het zijn ambitieuze doelstellingen,
maar de uitvoering wordt op het bordje van anderen gelegd. De financiering
is zo mager, dat ik dat symboolbeleid noem. Bij het begrotingsonderzoek zei
de minister desgevraagd: het is goed om getallen te noemen, ook al ben je
er niet van overtuigd dat je ze haalt. Wat heeft de Kamer eraan, als de wensen
van de minister zo vrijblijvend zijn?Wat de intensivering van het tabaksontmoedigingsbeleid betreft, vind ik
datgene wat in de memorie van toelichting staat, het understatement van het
jaar. Iedere dag overlijden er in Nederland meer dan 60 mensen als gevolg
van tabaksgebruik. Per dag evenveel als het gezamenlijke aantal slachtoffers
van de legionella-epidemie en de vuurwerkramp. Wat doen wij? Wereldwijd groeit
het aantal tabaksdoden, nu zo'n 4 miljoen per jaar. De meeste slachtoffers
vallen in ontwikkelingslanden. Het wordt alleen maar erger. Wat doen wij?
Wij streven naar 2% minder rokers per jaar. Dat zijn 250.000 mensen. De minister
wil het accent leggen op het ontmoedigen van jongeren, maar dat betekent hooguit
dat er per jaar maar zo'n 90.000 minder gaan roken. Waar moeten dan die andere
160.000 stoppers vandaan komen als de minister de cursussen "stoppen met roken"
en de nicotinevervangers niet wil subsidiëren? Zij zegt dat de instellingen
die zich daarmee bezighouden, dat maar moeten doen, omdat roken de eigen verantwoorde lijkheid van mensen is. Roken is volgens ons echter net zo verslavend
als heroïnegebruik. Waarom worden ontwenningsprogramma's en methadonverstrekkingen
wél vergoed? Dat is toch rechtsongelijkheid? Graag een reactie van
de minister. Ik herhaal het verzoek dat ik tijdens het interpellatiedebat
over tabaksreclame deed: is de minister bereid in navolging van de WHO onafhankelijk
onderzoek te laten verrichten naar de financiële en inhoudelijke infiltratie
van de tabaksindustrie in het openbare leven en in de beleidsontwikkeling?Ten slotte nog enkele opmerkingen over de reorganisatie van de inspectie
voor de gezondheidszorg. Die sleept zich al voort sinds 1995. De Kamer is
hier actief bij betrokken sinds twee jaar geleden de Algemene Rekenkamer tekortkomingen
constateerde en aanraadde om het verloop van de reorganisatie en de verbeterprojecten
inhoudelijk en qua tempo op de voet te volgen. Wij wisselen brieven met de
minister. Een halfjaar geleden hebben wij haar in een overleg gevraagd de
reorganisatie op te schorten tot een in te stellen adviescommissie helderheid
zou hebben geschapen over doelstellingen, taken, werkwijze en benodigde formatie.
Er was onrust binnen de dienst. De minister zegde toe dat zij de commissie
in zou stellen en dat deze nog dit jaar zou rapporteren. Inmiddels heeft zij
besloten de inspecteur-generaal voorzitter van de commissie te laten zijn.
Daarmee wordt afbreuk gedaan werd aan de door de Kamer gewenste onafhankelijkheid.
Bij het begrotingsonderzoek meldde zij bovendien dat de adviescommissie vertraagd
was omdat de inspecteur-generaal zich eerst moet inwerken – ook dat
is niet in overeenstemming met de onafhankelijkheidswens – en dat de
reorganisatie versneld moest worden. Wat de onrust betreft, constateren wij
inmiddels dat de hoofdinspecteur geestelijke gezondheidszorg (GGZ) plotseling
vertrokken is en nog niet is opgevolgd, dat de hoofdinspecteur preventieve
en curatieve gezondheidszorg (PCG) van zijn functie ontheven is, dat er een
wanverhouding is tussen de menskracht voor de clusters en dat deze inhoudelijk
gesplitst worden, kortom dat er van alles aan de hand is. De toezeggingen
die de minister in mei deed, zijn niet nagekomen. Wij hebben bij herhaling
gevraagd geen onomkeerbare besluiten te nemen voordat de Kamer daarover geïnformeerd
zou zijn en ingestemd zou hebben met de voorstellen. Wat dit betreft sluit
ik aan bij eerdere opmerkingen van mijn collega's. Wil de minister hierop
reageren?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.15 uur tot 14.00 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-2427-2453.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl