Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 1999 (26200 IV).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 1271-1279

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-05-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 28, pagina 1271-1279

27-04-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26200-IVToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 27 april 1999)Pagina 1261-1261
Noot (bij pag. 1280): rekenvoorbeelden bij zelfde resultaat AOW-inbouwPagina 1298-1298
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 1999 (26200 IV).Pagina 1271-1279
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 1999 (26200 IV).Pagina 1285-1296
Lijst van besluiten (dinsdag 27 april 1999)Pagina 1296-1296
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Wet op de loonbelasting 1964, de Wet op de inkomstenbelasting 1964, de Coördinatiewet Sociale Verzekering en in samenhang daarmee enige andere wetten naar aanleiding van de voorstellen van de werkgroep Fiscale behandeling pensioenen (Wet fiscale behandeling van pensioenen) (26020).Pagina 1279-1285
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 27 april 1999)Pagina 1296-1297
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet Luchtverkeer (luchtvaartuigen en vluchtuitvoering) (26336); - Wijziging van de Wet tegemoetkoming studiekosten in verband met uitbreiding van de doelgroep en verhoging van het normbedrag overige studiekosten (26346); - Wijziging van bepalingen in de Wet milieubeheer met betrekking tot milieu-effectrapportage (26350); en drie andere wetsvoorstellenPagina 1261-1261
Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de Wet op de loonbelasting 1964, de Wet op de inkomstenbelasting 1964, de Coördinatiewet Sociale Verzekering en in samenhang daarmee enige andere wetten naar aanleiding van de voorstellen van de werkgroep Fiscale behandeling pensioenen (Wet fiscale behandeling van pensioenen) (26020).Pagina 1261-1271

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van Koninkrijksrelaties
(IV) voor het jaar 1999 (26200 IV).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Grol-Overling (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik wil graag een korte tour maken langs 17,5 jaar
lidmaatschap van de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse
Zaken. In 1983 was er bij de rondetafelconferentie een eerste contact met
onze vrienden van de overkant. In 1986 hadden wij de status aparte van Aruba.
Er waren twee toekomstconferenties daarginds, referenda op alle eilanden,
talloze contactplannen, hetzij hier, hetzij daar, 17 begrotingen van plusminus
300 mln. per jaar, een aantal reorganisaties bij KABNA en recent de inlijving
bij Binnenlandse Zaken met een aparte staatssecretaris enz. Veel verwachtingen,
veel plannen, veel geld en weinig resultaten.Het laatste contactplan in 1999, twee maanden geleden, is ronduit mislukt.
De parlementariërs aan weerszijden van de oceaan waren het nergens meer
over eens. De Nederlandse delegatie was het onderling verregaand eens. Voor
de eerste keer in de geschiedenis is het contactplanverslag aan een bewindsman
voorgelegd die er, begrijpelijk, een overigens bescheiden reactie op heeft
gegeven. In die reactie komt opnieuw veel hoop voor, evenals "kleine lichtpuntjes"
en vooral "de eigen verantwoordelijkheid". Verder staan daarin de woorden
"afwachten" en "verwachten" naast de eerlijke erkenning dat het in de ontwikkelingsrelatie
om meer dan 1000 projecten gaat die voor een belangrijk deel zonder integrale
afweging op de Nederlandse Antillen zijn geformuleerd en door de Nederlandse
regering geaccepteerd.Voor ons ligt alweer een begroting. De inleiding gaat over – u raadt
het al – een open dialoog, gewenste goede betrekkingen en vergroting
van de zelfredzaamheid. Zij gaat echter ook al direct over het begrotingstekort
op de Antillen, de zorgwekkende toestand in de Antilliaanse gevangenis, criminaliteit,
stagnatie in de onderwijsvernieuwing en onduidelijkheid over de koninkrijksrelaties.
Voor het overige wijkt de begroting weinig af van die van vorige jaren. Er
zit weinig schot in. Pappen en nathouden! Op veel zaken kunnen wij de Nederlandse
regering niet aanspreken, want die behoren tot de autonomie van de Antillen
en Aruba.Een nieuw feit is dat de verbinding met Ontwikkelingssamenwerking binnenkort
beëindigd zal moeten worden, omdat de Nederlandse Antillen en Aruba na
het jaar 2000 hun DAC-status verliezen. Dit is de paradox ten voeten uit.
Het gaat niet goed. De hulpgelden zijn slecht besteed en lijken altijd onvoldoende.
Het gaat echter zo goed en er is zoveel welvaart dat men nu echt niet langer
meer voor ontwikkelingsgelden in aanmerking komt. Het is allebei waar: het
gaat niet goed en het gaat wel goed. De inkomensongelijkheid is echter groot
en de welvaart is er dus niet voor ieder. De verklaring is in wezen simpel,
maar nogal schokkend: er is onvoldoende bereidheid of onvoldoende bestuurskracht
om de welvaart zo te verdelen en aan te wenden dat wezenlijke overheidstaken,
zoals zorg voor goed onderwijs, rechtshandhaving en sociaal beleid, worden
vervuld. Het wordt dus duidelijk tijd voor een andere benadering: beperkter
en meer volwassen. Met Aruba zijn we al enigszins op dat nieuwe pad gestart:
afspraken over afbouw van de ontwikkelingsgelden op basis van een financiële
sanering met behulp van het IMF. De Antillen hebben groot bezwaar tegen inschakeling
van het IMF, maar willen rechtstreekse afspraken met Nederland over de sanering.
Tot dusverre heeft de staatssecretaris zijn eis echter gehandhaafd en wij
vinden dat volkomen terecht.Voorzitter! Juist zoals bij Ontwikkelingssamenwerking het aantal landen
dat hulp krijgt wordt verminderd, zou in de Antillen en Aruba het aantal projecten
dienen te worden verminderd. Duizend ongecoördineerde, onsamenhan gende en vrijwel ongecontroleerde projecten in één
jaar roepen associaties op met de verlanglijstjes van een permanent Sinterklaasfeest.
"Hulpverslaving" noemt Edo de Haan het. Volwassen eilanden moeten zelf keuzes
maken en nadenken over wat ze in een meerjarenplan zelf kunnen realiseren
en waarvoor ze eventueel nog hulp uit Nederland nodig hebben. Nederland moet
niet langer altijd weer klaar staan om gaten in wegen te repareren of gaten
in begrotingen. Er moeten duidelijke afspraken komen over de terreinen, waarop
Nederland ingeschakeld kan worden en de voorwaarden waaronder. Te denken valt
aan hulp bij de opzet en de handhaving van deugdelijk bestuur, begrotingsdiscipline,
justitie, en defensie. Tijdelijk zou ik daarbij ook onderwijs willen noemen,
als een grondslag voor de emancipatie van de burgers, waarvan velen allochtoon
zijn.Voorzitter! Graag wil ik hier wat dieper ingaan op de onderwijsproblematiek.
Er zijn kinderen met enorme achterstanden in het onderwijs. De allochtone
kinderen komen vaak pas op oudere leeftijd voor het eerst in het onderwijs,
als ze tenminste worden toegelaten. Op een aantal eilanden worden deze kinderen
geweigerd en krijgen dan in het geheel geen onderwijs, met alle gevolgen van
dien. Op sommige scholen worden de buitenlandse kinderen wel toegelaten, maar
kunnen dan niet plaatsnemen in de groep die bij hun leeftijd past, omdat ze
ofwel analfabeet zijn, of alleen maar Spaans spreken. Zo kunnen deze kinderen
moeilijk integreren. Wij hebben in Nederland veel ervaring met achterstandsbestrijding
en onderwijs in Nederlands als tweede taal. Natuurlijk zijn de omstandigheden
anders, maar wellicht zou men in de Antillen en Aruba toch kunnen profiteren
van onze ervaring op dit punt. Nederland zou er goed aan doen om geoormerkte
middelen aan te bieden om het onderwijs werkelijk toegankelijk te maken voor
álle kinderen. Ik denk daarbij ook aan spiegelfinanciering, waarbij
de Antillen en Nederland ieder de helft betalen van een door de Antillen gewenst
project, dat onderwijsachterstanden bestrijdt.Mijnheer de voorzitter! Het is ons ook ter ore gekomen dat er op Sint
Maarten een zestal illegale scholen zou bestaan. Is dit aan de staatssecretaris
bekend? Wil de staatssecretaris bevorderen, dat alle kinderen op de eilanden
onderwijs kunnen krijgen, ook als hun ouders illegaal op het eiland verblijven?
Zonder onderwijs is er voor deze kinderen geen toekomst.Mijnheer de voorzitter! Wij vernemen dat minister Hermans in mei naar
de Antillen en Aruba zal reizen. Gaat hij iets doen voor het onderwijs aldaar?
En als daar iets totstandkomt via de Nederlandse minister van onderwijs, uit
welke middelen wordt dat dan betaald, die van OCW of die van Koninkrijksrelaties?
Wordt er nog een vervolg gegeven aan de nota van 1993 "Samenwerken op het
terrein van Onderwijs"? Het betreft hier een buitengewoon interessante samenvatting
van de stand van zaken in het onderwijs op alle eilanden en alle niveaus.
Intussen is er wel het een en ander veranderd. De aanvulling met Nederlandse
leerkrachten daarginds zal zeker ophouden, gezien de tekorten aan leerkrachten
in Nederland. Hoe gaat het met de werving van studenten voor de pedagogische
academies op de Antillen en Aruba? Zouden studenten ertoe kunnen worden gebracht,
daarginds hun opleiding tot leraar te doen met daarin wel een stage van een
half of heel jaar in Europa? Ik zeg met nadruk Europa en niet per se Nederland.
Ook Nederlandse studenten zouden er veel aan hebben om enige tijd op de Antillen
of Aruba te kunnen studeren. Dan leren de jonge mensen van beide zijden van
de oceaan elkaar beter kennen, mede door het voordeel van de gemeenschappelijke
taal, het Nederlands. Dat is iets anders dan de ongeveer 1000 veelal slecht
begeleide stagiairs uit Nederland die jaarlijks de eilanden binnenstromen.Er zou goed overleg moeten zijn over al die onderwijscontacten die nu
incidenteel worden georganiseerd. Ik hoorde van 36 onderwijsinstituten in
Nederland die op de Antillen en Aruba contacten hebben, soms zeer tot ergernis
van schoolleiders op de eilanden. Kan het ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties geen coördinatiepunt opzetten voor al deze contacten,
opdat het kaf van het koren gescheiden kan worden?Het is overigens zeer te wensen dat Nederland helpt bij het opzetten en
uitbreiden van het middelbaar beroepsonderwijs en de hogere opleidingen. Ligt
de nadruk bij de universiteiten op de Antillen en Aruba niet te eenzijdig
op de rechtenstudies? Opleidingen in de richting van techniek op LBO-, MBO-
en HBO-niveau zouden goede vakmensen kunnen opleveren waaraan op de eilanden
grote behoefte bestaat. Wellicht zou zo'n opleidingsmogelijkheid ter plekke
de uittocht naar Nederland wat kunnen inperken.Vervolgens wil ik nog graag enige observaties melden, opgedaan op ieder
van de eilanden.Er zijn met Aruba goede nieuwe afspraken gemaakt over onder andere de
financiële verhouding met Nederland. Intussen moet worden gezegd dat
de uitvoering van de afspraken in het protocol Nederland-Aruba inzake de doorzichtige
financiering van politieke partijen en inzake samenwerking bij de rechtshandhaving
in koninkrijksverband stagneert. Ligt dat niet mede aan de trage behandeling
van deze onderwerpen door de betrokken Nederlandse ministeries? Is er wel
voldoende gevoel voor de urgentie aan de Nederlandse kant bij degenen die
hier deze onderwerpen van wetgeving behartigen? Ook op Aruba zijn de tijden
nog steeds moeilijk. De romanschrijver en onderwijzer Jacques Thönissen
beschrijft in "Tranen om de ara" zijn verknochtheid aan het eiland als zijn
tweede vaderland, en maakt zich zorgen om het zich opdringende verval en de
dreigende teloorgang van de charme, tradities, normen en waarden waardoor
Aruba zich wist te onderscheiden van de omliggende eilanden in de Caraïbische
Zee. De snelle groei van het toerisme heeft inderdaad veel welvaart opgeleverd,
maar het heeft onmiskenbaar ook zijn tol geëist van de eigen cultuur
en taal alsook van de omgangsvormen en de sociale relaties. Wij wensen Aruba
toe dat de economische ontwikkeling gepaard mag gaan met verrijking in cultureel
en sociaal opzicht.Het culturele erfgoed van Curaçao is de laatste jaren steeds beter
geconserveerd. Het is een goede zaak dat zoveel prachtige landhuizen weer
in de oude glorie zijn hersteld. Onmiddellijk naast de gerestaureerde panden
staan de armoedige huisjes en liggen chollers in krotten. Chollers en dropouts
kom je overal tegen. Er zijn veel te veel ambtenaren. De regering-Römer
stelde in een herstelprogramma voor, dat aantal met 1500 te
reduceren. De werkloosheid liep op tot 25%. Geen wonder dat menige Antilliaan
zijn heil in Nederland zocht. Kent de staatssecretaris het rapport dat is
geschreven door drs. Peter Smits van de stichting ABC Advies over "Workfare"?
Hij schreef dat op verzoek van de heer Lionel Caprilez. De CDA-fractie meent
dat de door hem geschetste benadering, naast een stevig financieel-economisch
beleid, zinvol is: mensen met minder kansen krijgen werk en ervaring. Zo zullen
ze minder geneigd zijn naar Nederland te gaan. Er is een permanent begrotingstekort
zowel van het eiland Curaçao als van het land Antillen. Dit begint
een verlammend effect te krijgen. De economische groei waarop men had gehoopt,
is uitgebleven. De criminaliteit neemt toe. De gevangenis is overvol en een
bron van problemen. Wij hebben gevraagd om het rapport inzake Koraal Specht.
De staatssecretaris heeft gezegd dat hij het na overleg met de Antilliaanse
regering openbaar wil maken. Als leden van de Kamer daarom vragen, mag de
regering dit helemaal niet weigeren. Het belang van de Staat verzet zich daar
immers niet tegen; artikel 68 Grondwet. Wij wensen Curaçao toe dat
het herstelprogramma zal worden uitgevoerd opdat er weer perspectief komt
voor de 160.000 inwoners van het grootste Antillen eiland.Bonaire is het eiland van de goede lucht en het heldere zeewater. Geen
enkel pand mag er hoger worden dan het kantoor van de eilandsraad. Geen vervuiling
van de skyline met wolkenkrabberhotels dus. Alle gebouwen zijn er naar menselijke
maat. Men gaat er zorgvuldig om met het onderwatermilieu; een paradijs voor
duikers, snorkelaars, zeilers en rustzoekers. Toch komen er te weinig toeristen.
Veel andere bronnen van inkomsten zijn er niet. Ook hier zien wij werkloosheid,
terwijl er buitenlanders worden gesignaleerd die met of zonder vergunning
het werk doen dat de Bonairiaan niet wil doen. Er is een prachtig ingerichte
horecaopleiding op de scholengemeenschap Bonaire, maar daar zitten te weinig
leerlingen op en de afgestudeerden blijken niet in de horeca terecht te komen.
In het eilandsbestuur – er waren dezer dagen weer verkiezingen –
zien wij snel wisselende meerderheden. De groei die in het begin van de jaren
op gang leek te komen, is gestagneerd. Wij wensen Bonaire, dat zoveel potentie
heeft, toe dat het bestuurders vindt die in staat zijn om Bonaire uit het
huidige dal te trekken, mede met een goed werkend solidariteitsfonds.Doordat de helft van Sint Maarten onder Frankrijk valt en de andere helft
behoort tot het Koninkrijk der Nederlanden is dit eiland eigenlijk onvergelijkbaar
met enig ander Antilliaans eiland. Er is veel toerisme aan beide zijden van
de grenspaal. De Franse kant heeft een bijzonder luxe uitstraling en mag de
laatste tijd bijna als voorbeeld dienen voor de Nederlandse kant.De orkanen van de laatste jaren troffen steeds ons deel van Sint Maarten.
Daarbij bleek ook de betekenis van solide, orkaanbestendig bouwen. Een aantal
krotten verdween door de orkanen, maar er kwamen weer andere voor terug. Niemand
weet het exacte aantal, maar het is wel duidelijk dat er veel illegalen worden
ingeschakeld als goedkope werkkracht. Het eiland steunt op de illegalen. Hier
wringt iets.In de relatie met Nederland roept Sint Maarten steeds vaker om een referendum
over onafhankelijkheid of een positie à la Aruba. Het tijdelijk hoger
toezicht van Nederland en de Antilliaanse gouverneur heeft zijn sporen nagelaten
in de vorm van een betere opzet van de eilandelijke overheid en in de persoon
van de gezaghebber. Wij wensen Sint Maarten toe dat het in wijsheid kan beslissen
over de eigen toekomst, mede in het belang van de nabijgelegen kleine eilanden
Saba en Statia.Deze twee kleine bovenwindse eilanden zijn vruchtbaar door hun vulkaangrond.
Ze zijn groener dan de andere eilanden. Er komen wel toeristen maar ze worden
er niet door overspoeld. Het is er veilig; de eilanden hebben geschiedenis.
Maar ook hier staat de tijd niet stil en zocht men naar aanvullend inkomen.
Saba vond dat in de vestiging van een academisch medisch instituut met enkele
honderden studenten en op Statia liet men een terminal toe voor opslag en
overslag van olie. Toch hebben beide eilanden nog steun nodig van het solidariteitsfonds,
dat werd opgericht toen Aruba de Status Aparte kreeg. Er is veel onvrede bij
de ontvangers van het solidariteitsfonds: te weinig en te laat. Er is ook
onvrede bij de donoren van het solidariteitsfonds, die vinden dat er een andere
verdeelsleutel moet komen waarbij Nederland meer en Curaçao en Aruba
minder betalen. Men wil geen statuutswijziging, dus is er geen oplossing in
zicht. Het is overigens wel te wensen dat er een regeling wordt getroffen,
want het is duidelijk dat deze twee eilanden van tezamen nog geen 3000 inwoners
zichzelf niet in alle opzichten kunnen bedruipen.Voorzitter! De bovengenoemde patstelling rondom het solidariteitsfonds
is een illustratie van het gebrek aan voortgang met betrekking tot de staatkundige
ontwikkeling. Ongeveer elke mogelijke variant in de relatie tussen Nederland
en de koninkrijksdelen, apart of gezamenlijk, is al eens in discussie geweest
en afgewezen. Ook de status quo handhaven zal een keuze blijken te zijn, zij
het een uit onvermogen. Er valt inderdaad nauwelijks nog iets nieuws te bedenken.
Daarom ben ik van mening dat wij niet te gauw enige oplossing moet zien als
een gepasseerd station.De heer Heijne Makkreel (VVD):Mijnheer de voorzitter! In de afgelopen jaren vroeg Aruba van de landen
in de West veelal de meeste aandacht. Thans lijkt het erop dat de grootste
problemen zich voordoen in de Nederlandse Antillen. Toch maak ik eerst enkele
opmerkingen inzake Aruba.Voorzover ons inzicht strekt, ontwikkelt de financiële situatie aldaar
zich goed. Het bericht dat het eiland binnen tien jaar na heden op eigen benen
hoopt te staan, is verheugend. Teleurstellend is het dat de Arubaanse oppositie
daartegen heeft geprotesteerd en wel op basis van het standpunt dat Nederland
verplicht zou zijn Aruba tot in lengte van jaren te subsidiëren. Echte
zelfstandigheid impliceert toch ook het financieel op eigen benen staan? Daarbij
dient uiteraard niet uit het oog te worden verloren, dat de Arubaanse economie
door de sterke afhankelijkheid van de toeristische markt kwetsbaar is en dat
de mogelijkheid om het thans gestelde doel te bereiken, in hoge mate zal afhangen
van een gunstige ontwikkeling op die markt.Het peil van de rechtsstatelijke kwaliteit van de Arubaanse samenle ving heeft ons in het verleden wel eens zorgen gebaard. Wij hebben
de indruk dat deze zich gunstig ontwikkelt en dat in het bijzonder de invoering
van het rapport Calidad hierbij goed zal werken. In dit verband is onze aandacht
getrokken door een bericht in de Amigoe van enkele weken geleden, waarin wordt
gemeld dat een Arubaanse groepering die invoering wenst te versnellen. Dat
is verheugend. Minder verheugend is dat ditzelfde bericht meldt dat vanuit
de Arubaanse politiek die invoering zou worden getraineerd omdat persoonlijke
belangen van politici door die invoering geschaad kunnen worden. Wij stellen
het op prijs als de staatssecretaris over deze problematiek zijn licht wil
laten schijnen.Op de Nederlandse Antillen lijkt de hoognodige sanering van de overheidsfinanciën,
waartoe de vorige regering een goede aanzet heeft gegeven, thans in aanzienlijke
mate in het slop te zijn geraakt. Dat is een hoogst verontrustende ontwikkeling.
Onze verontrusting wordt niet minder door de omstandigheid dat sommige Antilliaanse
politici ons een- en andermaal onder ogen brengen dat wij ons daarmee niet
hebben te bemoeien omdat dit een binnenlandse aangelegenheid van de Nederlandse
Antillen is. Het ware te wensen dat dit waar was. Maar zolang van Nederland
wordt gevraagd om de tekorten te financieren, zal de staatssecretaris, wanneer
hij dat doet, zich hier dienen te verantwoorden voor de daarmee gepaard gaande
besteding van door de Nederlandse belastingbetaler opgebrachte gelden. Dat
is voor ons voldoende legitimatie om erover te praten. Mijn fractie beschouwt
de eis dat de Antilliaanse saneringsplannen het fiat van een onafhankelijke
derde dienen te krijgen, als een volstrekt legitieme voorwaarde voor Nederlandse
financiering en vraagt de staatssecretaris om daaraan vast te houden. Die
derde is het IMF. Bij mijn fractie bestaat buitengewoon weinig begrip voor
de weerstand die de huidige Antilliaanse regering toont tegen de bemoeienissen
van het IMF. Graag horen wij van de staatssecretaris hoe de stand van zaken
is.Grote ongerustheid bestaat er bij ons over de financiële problemen
die voor de eilandgebieden voortvloeien uit hun verhouding met het land, in
het bijzonder over de gevolgen die zij ondervinden van de recente belastingmaatregelen
die door het land zijn genomen. Dat de rechtsstatelijke kwaliteit van de bij
die maatregelen gevolgde procedure uiterst twijfelachtig is, laat ik hierbij
buiten beschouwing, omdat dit inderdaad een interne aangelegenheid van de
Antillen is.Wij hebben tijdens het recente contactplanbezoek aan de Antillen kunnen
merken dat deze situatie ertoe leidt dat de middelpuntvliedende krachten,
waarvan wij na de referenda van vijf jaar geleden mochten hopen dat zij bedwongen
waren, weer de kop opsteken. Dat is een omstandigheid die Nederland direct
raakt, omdat daarmee de staatsrechtelijke verhoudingen tussen Nederland en
de afzonderlijke eilanden weer op de agenda dreigen te komen. Kan de staatssecretaris
iets zeggen over de huidige financiële situatie van de eilandgebieden,
in het bijzonder van Curaçao?Voorzitter! Koraal Specht kan onder de huidige omstandigheden niet geheel
ongenoemd blijven, maar ik wil er niet te veel aandacht aan besteden. Er bestaat
een spanning tussen de omstandigheid dat justitie een aangelegenheid van het
land Nederlandse Antillen is, doch de garantie op de handhaving van mensenrechten
een aangelegenheid van het Koninkrijk. Als in Koraal Specht mensenrechten
worden geschonden – en het staat wel vast dat dit gebeurt – zal
het Koninkrijk moeten ingrijpen, maar het kan dat alleen door zich te mengen
in zaken die de bevoegdheid van het land zijn. Toch zal dat moeten gebeuren.
Graag horen wij van de staatssecretaris de stand van zaken op dit vlak.In dit verband vinden wij het verheugend dat op de Antillen zelf een groepering
is opgetreden met de naam Forsa Korsov, die verdedigt dat justitie en de deugdelijkheid
van het bestuur tot koninkrijksaangelegenheden worden verheven, zoals de Amigoe
enkele weken geleden meldde. Dat de premier dat niet zo'n goed idee vindt,
zoals enkele dagen later te lezen was, was voorspelbaar, maar wij vinden het
een goed teken dat de verontrusting over de situatie aldaar tot uiting komt.Een zaak die zowel de Antillen als Nederland raakt, is de migratie van
Antillianen naar Nederland, op grond van de meestal onjuiste veronderstelling
dat zij het hier beter zullen krijgen dan daar. De Amigoe meldde onlangs dat
meer dan 22.000 inwoners van Curaçao en Bonaire serieuze plannen hebben
om naar Nederland te komen. Mijn fractie acht het van belang dat projecten
om de tegenbeweging op gang te houden, dus thans hier verblijvende Antillianen
weer aan werk op de Antillen te helpen, worden gesteund.In dit verband vragen de lotgevallen van de stichting Futuro Laboral de
aandacht. In de Antilliaanse pers wordt de staatssecretaris verweten dat hij
de ondersteuning van deze instelling heeft afgesloten. Wil hij ons vertellen
wat hier precies aan de hand is en waarom?Voorzitter! Een zaak die de drie rijksdelen tezamen aangaat, is de kustwacht.
Wij menen te hebben begrepen dat deze thans behoorlijk van de grond is gekomen.
Omstreeks het contactplanbezoek, in januari jongstleden, kon worden vernomen
dat in de Antilliaanse regering de wens is opgekomen om de kustwacht onder
te brengen bij het Antilliaanse politiekorps. Een dergelijke ontwikkeling
miskent de taak die aan de kustwacht is opgedragen en de belangen die beide
andere delen van het Koninkrijk bij die kustwacht hebben. Een dergelijke ontwikkeling
is dan ook voor mijn fractie volstrekt onbespreekbaar. Wij nemen aan dat de
staatssecretaris deze opvatting deelt en zullen hem dat gaarne horen bevestigen.Een tweede onderwerp dat de drie rijksdelen tezamen aangaat, is het zogenaamde
democratisch deficit. Uitgangspunt is de constatering, dat er geen volwaardig
koninkrijksparlement bestaat dat de rijksregering controleert. Voorstellen
van Rijkswet passeren de Nederlandse Staten-Generaal, met desgewenst inspraak
doch geen medebeslissingsrecht van de beide andere rijksdelen. In wezen is
het de Nederlandse Staten-Generaal die niet alleen de Nederlandse regering,
maar ook de koninkrijksregering controleert. Dit probleem heeft reeds enige
tijd geleden de aandacht getrokken van de delegaties uit de drie parlementen
die in het kader van het Contactplan regelmatig met elkaar plegen te overleggen.
Een overleg dat niet, zoals een in de pers aan de voorzitter van de Tweede-Kamercommissie
voor Antilliaanse en Arubaanse Zaken toegeschreven uitspraak luidt, de
laatste zes jaar plaatsvindt, maar al veel langer.Een werkgroep uit de delegaties heeft zich verdienstelijk gemaakt met
een verdere analyse van dat probleem en met voorstellen voor een oplossing.
Die oplossing is moeilijk vanwege het grote verschil in gewicht, in inwonertal
van de drie rijksdelen. De werkgroep heeft daarover dan ook geen overeenstemming
kunnen bereiken doordat er grote verschillen van opvatting bestonden over
de stemverhoudingen binnen een eventueel in te stellen contactorgaan, dat
een eerste aanzet voor de ontwikkeling van een koninkrijksparlement zou kunnen
vormen. De meerderheid van de werkgroep dacht aan een verhouding Nederland
3, Antillen 2 en Aruba 1. Het Arubaanse lid van de werkgroep echter, gesteund
door de Arubaanse delegatie, kon uitsluitend genoegen nemen met pariteit van
de drie rijksdelen.Voorzitter! Mijn fractie zou reeds met het meerderheidsvoorstel de grootst
mogelijke moeite hebben, omdat ook dat geen enkel recht doet aan de verhouding
van de inwonertallen van de drie rijksdelen. De Arubaanse opstelling is voor
ons volstrekt onbespreekbaar. Ik meld dit min of meer ten overvloede, omdat
het gesignaleerde meningsverschil binnen de werkgroep de voortgang van de
discussie thans verhindert. En dat is toch weer jammer, omdat het probleem
op zich een reëel probleem is dat nadere studie verdient. Graag horen
wij van de staatssecretaris welke opvattingen hij heeft over het bestaan van
dit probleem casu quo over de richting waarin een oplossing gezocht zou kunnen
worden.Voorzitter! Hiermee sluit ik mijn bijdrage aan de behandeling in eerste
termijn van dit begrotingsonderdeel af. Het is de laatste keer dat ik dat
kan doen en het vormt daarmee een afsluiting van een periode van ruim tien
jaren waarin ik deze portefeuille heb mogen behartigen. In die periode heb
ik de beide rijksdelen in het Caraïbische gebied leren kennen als gebieden
die een zorgvuldig beheer waard zijn, als eilanden met een eigen karakter.
Mevrouw Grol-Overling heeft zo-even typeringen gegeven waarmee ik mij volstrekt
kan verenigen. Deze eilanden hebben daardoor mijn warme belangstelling gekregen.
Dat wordt bepaald niet minder doordat er ook wel kritiek is te uiten, wat
ik dan ook zo-even gedaan heb.Voorzitter! Mijn fractie wacht de antwoorden van de staatssecretaris met
belangstelling af.De heer Van de Zandschulp (PvdA):Voorzitter! Het is nu op een goede maand na dertig jaar geleden, dat ik
plotseling meende mij een oordeel te moeten aanmeten over de relatie tussen
Nederland en de Nederlandse Antillen. Ik moest die dag, zaterdag 31 mei, naar
een gewestelijke afgevaardigdenvergadering van mijn partij. Ik had nog net
even tijd om de voorpagina van de Volkskrant te lezen. Er waren Nederlandse
mariniers op Curaçao geland om een volksopstand de kop in te drukken.
Mijn motie van scherpe afkeuring was snel geschreven. De gewestelijk voorzitter
probeerde tevergeefs mij te overreden om die overhaaste motie in te trekken,
waarna deze werd verworpen.Ik kijk er natuurlijk nu iets genuanceerder tegenaan, maar het sturen
van mariniers legde wel bloot hoezeer koloniale patronen nog nawerkten. 30
mei 1969 heeft diepe sporen getrokken. Veel is er sindsdien veranderd, veel
is er ook gelijk gebleven. Het zelfbewustzijn op de Antillen is gegroeid,
de politieke bovenlaag is minder blank of lichtgekleurd, de belangstelling
voor eigen cultuur is gegroeid. Maar voor de volksklasse is het perspectief
nauwelijks verbeterd en het Papiaments wordt in de beginjaren van het onderwijs
nog steeds ondergewaardeerd. Een zekere ambivalentie is er gebleven. Aan de
ene kant een accentuering van de eigen autonomie en aan de andere kant een
blik naar Nederland bij financiële problemen.Ook de Nederlandse houding in de jaren zeventig en tachtig was ambivalent.
Er was een impliciete tendens om te koersen op toekomstige onafhankelijkheid
van de Antillen. Nederland was genereus met projecthulp, maar terughoudend
bij een toets naar de effectiviteit ervan.De formele staatkundige relatie van het Statuut is op een onderdeel na
intact gebleven, ook al is die relatie op onderdelen gebrekkig. Er viel kennelijk
tot dusver mee te leven. De ene statuutswijziging betrof de status aparte
van Aruba in 1986; door Nederland slechts geaccepteerd als opstap naar volledige
onafhankelijkheid. Ik herinner mij dat Joop den Uyl daartegen forse bedenkingen
had. De schaal van Aruba was zijns inziens te klein voor onafhankelijkheid.
Op dit hoofdpunt had hij gelijk, ook al heeft de status aparte Aruba bepaald
geen windeieren gelegd.Na twee decennia van impliciete oriëntatie op toekomstige onafhankelijkheid
van de Antillen en betrekkelijk afstandelijke relaties, zijn de jaren negentig
gekenmerkt door een intensivering van betrekkingen. Onder andere acute bestuurlijke
problemen op Sint Maarten en daarna rechtshandhavingsproblemen op Aruba, vormden
de aanleiding tot intensievere Nederlandse bemoeienis. Dat leidde aanvankelijk
tot oplopende spanningen, maar het resultaat is globaal positief. Op dit moment
is er vooral sprake van spanning met de nieuwe Antilliaanse regeringscoalitie
over de schuldencrisis en de sanering van de overheidsfinanciën.In Nederland was bij kabinetsformaties de portefeuille van Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse zaken lange tijd een restcategorie die rondzwierf langs departementen.
Bij de toegenomen intensiteit van relaties met Aruba en de Antillen is er
nu sprake van een inbedding in het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
met een afzonderlijk staatssecretaris. Dat is een winstpunt.Voorzitter! Ik heb nu – wel zeer grofmazig – 30 jaar de revue
laten passeren. Mijn inleidende tekst kan suggereren dat ik mij al 30 jaar
betrokken voel bij de koninkrijksrelaties. Dat is echter geenszins het geval.
Na mijn spontane motie eruptie van 31 mei 1969 is mijn aandacht verflauwd,
totdat ik hier in deze kabinetsperiode woordvoerder voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse zaken werd. Dit is mijn derde en tevens laatste woordvoerderschap.
Vergeleken met beide voorgaande sprekers ben ik een groentje. Ik ben wel gefascineerd
geraakt door de constructie van een koninkrijk met drie formeel gelijkwaardige,
maar de facto zo ongelijke landen waarbij de naweeën van het koloniaal
verleden en de slavernij nog voelbaar zijn en de welvaartsverschillen zo groot
zijn. Mijn betrokkenheid en belangstelling zullen blijven bestaan.
In de Nederlandse politiek is er in het algemeen een grote consensus over
onze opstelling ten aanzien van koninkrijksrelaties.Ik zal nu enkele opmerkingen maken over actuele ontwikkelingen. Over Aruba
kan ik dit keer zeer kort zijn. De financieel-economische situatie is redelijk
gunstig, al spreken de laatste berichten over een teruggang van het toerisme.
Er is een akkoord tussen Nederland en Aruba totstandgekomen over 10 jaar ontwikkelingshulp,
waarna Aruba financieel op eigen benen moet komen staan. Er is sprake van
een open sky-overeenkomst, de werkgelegenheid is vrijwel volledig en er wordt
nu gewerkt aan een grotere deugdelijkheid van bestuur. Hopelijk zal dit laatste
ook bijdragen tot enige matiging van de partijpolitieke polarisatie.Over de Nederlandse Antillen kunnen wij daarentegen voorlopig slechts
in sombere tonen spreken. De schuldenlast is hoog, de overheidsfinanciën
zijn ontspoord, de economie krimpt, de werkloosheid is hoog, grote delen van
de bevolking leven op of onder de armoedegrens en de kwaliteit van het onderwijs
is zwaar onvoldoende.Ernstiger is het dat er nog steeds geen deugdelijk economisch herstelplan
is. De vorige regering had een begin gemaakt met een structureel aanpassingsprogramma.
De huidige coalitie lijkt zich als een baron van Münchhausen aan haar
eigen haren uit het moeras te willen trekken. Stimulering van de economie
is het motto, maar zonder het saneren van de overheidsfinanciën, het
verminderen van de bureaucratie en de protectie zal dit niet lukken. De dilemma's
zijn inderdaad hartverscheurend, maar de Antilliaanse regering zal zelf een
structureel aanpassingsproces moeten inzetten. Het wachten is nu al te lang
op een deugdelijk herstelplan dat getoetst is door onafhankelijke deskundigen.
Eerst dan kan Nederland in dat kader nieuwe kredieten beschikbaar stellen.
Intussen verstrijkt er wel veel kostbare tijd.Er is inmiddels een commissie van wijze mannen ingesteld, de commissie-Wawoe,
die zal adviseren over het economisch-herstelbeleid. Misschien kan straks
het advies van deze commissie leiden tot een kentering in het beleid. Ik las
onlangs in de krant dat het IMF nu weer welkom is op de Antillen. Ik weet
niet hoe ik dit bericht moet interpreteren; misschien kan de staatssecretaris
er iets over zeggen.Ondanks deze impasse bij het belangrijkste thema is toch niet alles kommer
en kwel in de relatie tussen Nederland en de Antilliaanse regering. Op enkele
punten is er inmiddels sprake van vooruitgang, ten langen leste zelfs op het
punt van Koraal Specht. De koninkrijksregering heeft de vorige maand besluiten
van de Antilliaanse regering hierover bekrachtigd. Het gaat zowel om verbeterplannen
op korte termijn als om versnelde nieuwbouw. Een paritair samengestelde ambtelijke
werkgroep zal om de twee maanden over de voortgang rapporteren aan de Antilliaanse
ministerraad en aan de koninkrijksministerraad. Zullen ook de parlementen
ingelicht worden over de voortgang?Over Koraal Specht nog de volgende vragen. Heeft de Antilliaanse regering
inmiddels gereageerd op het Nederlandse verzoek om openbaarmaking van het
CPT-rapport? Is de nieuwbouw inmiddels aanbesteed? En wat is de uitkomst van
het recente overleg tussen beide ministers van justitie over het door Nederland
overnemen van een aantal gedetineerden ter verlichting van de overbevolking
in Koraal Specht?Ook bij een tweede thema is er sprake van vooruitgang in de relatie tussen
Nederland en de Antillen. Ik doel op de nota Migratie Antilliaanse jongeren
van minister Van Boxtel en deze staatssecretaris. De titel is vrij neutraal,
maar het gaat in de nota in feite vooral om jongeren die op of over de rand
van de samenleving terecht zijn gekomen. Ik vind het een evenwichtige nota
met bruikbare voorstellen voor een betere regulering van migratie, opvang
en inburgering. Het gaat onder andere om een zoveel mogelijk sluitend systeem
van in- en uitschrijving, de voogdij over minderjarigen, inburgeringscursussen,
deels al startend voor het vertrek, en het ontwikkelen van mentorschap. Het
doet mij genoegen dat er nu over deze aanpak overeenstemming is bereikt met
de regering van de Nederlandse Antillen. Wie het boek van Hans van Hulst "Morgen
bloeit het diabaas", over de Antilliaanse volksklasse in de Nederlandse samenleving,
zoals de ondertitel luidt, op zich laat inwerken, beseft overigens dat er
nog een forse inspanning en heel wat creativiteit nodig is om de problemen
van de aansluiting tussen deze jongeren en de Nederlandse maatschappij te
verminderen. In de brief van 9 april van genoemde bewindslieden stond slechts één
zinsnede die mij stoorde. Die betrof het Centrum voorlichting Antillianen.
Ik citeer die zin. "De indruk bestaat dat het CVA er niet goed in slaagt Nederlands-Antilliaanse
burgers te ontmoedigen om naar Nederland te migreren."Voorzitter! Een voorlichtingscentrum moet primair reële voorlichting
geven, zodat mensen een weloverwogen keuze kunnen maken en secundair kan een
voorlichtingscentrum mensen helpen bij het realiseren van zo'n keuze. Realistische
voorlichting zal in sommige gevallen migratie ontmoedigen en in andere gevallen
wellicht migratie bevorderen. Een vooropgezette doelstelling moet echter niet
de voorlichting kleuren.Tijdens het laatste Contactplan heeft een delegatie een bezoek gebracht
aan het CVA. Haar werd verzekerd dat de voorlichting soms wel een ontmoedigend
effect heeft op migratievoornemens en dat ook wel gezocht wordt naar een alternatief
op Curaçao zelf. Daarbij stuitte men echter soms op lange wachtlijsten
voor het leerlingstelsel ter plaatse. Natuurlijk is voor deze maatschappelijk
achtergestelde jongeren een perspectief op scholing en werk in eigen land
verkieslijk. En op de langere termijn is het een gemeenschappelijk belang
van Nederland en de Antillen om een grote uittocht van jongeren te voorkomen.
Een groter accent op onderwijs en jeugdbeleid in het samenwerkingsbeleid is
zeker wenselijk, maar vergt een complement in perspectief op werk in eigen
land.Nog een zaak verdient de aandacht bij de migratie van jongeren. Veruit
de meeste – ik dacht 80% – van de Antilliaanse studenten in Nederland
keren niet terug. Het is primair een zaak van de Antillen om een terugkeerbeleid
te ontwikkelen. Ik denk dat ook Nederland een steentje kan bijdragen. Is mijn
indruk juist, dat onder de vele "technische bijstanders" die Nederland naar
de Antillen uitzendt, zich nauwelijks goed opgeleide Antillianen
bevinden? Moet dat geen structureel punt van aandacht zijn?Het ziet ernaar uit dat Nederland nog zeer lang met Aruba en de Nederlandse
Antillen verbonden zal zijn in koninkrijksverband. De Curaçaose schrijver
Boeli van Leeuwen vertelt in zijn bundel "Geniale anarchie" over een gesprek
van minister Jan de Koning met de toenmalige vakbondsleider, thans statenvoorzitter,
Cova. Cova, geciteerd door Boeli van Leeuwen: "Jan, luister: als Nederland
ons de vrijheid, waar ieder volk recht op heeft, wil onthouden, zullen wij
met kracht hiertegen protesteren." En, een borrel verder: "Mocht Nederland
ons de onafhankelijk willen opdringen, dan zullen wij dat beschouwen als een
daad van kolonialisme, van pure agressie. Nederland kan ons niet eenzijdig
de onafhankelijkheid opleggen. Dat tijdstip bepalen wij."Uit een recent onderzoek over visies en verwachtingen van Antillianen
en Arubanen omtrent het Koninkrijk, zoals de ondertitel luidt van de publicatie
"Ki Sorto di Reino? What kind of Kingdom?" blijkt, dat zeer grote meerderheden
op de Antillen en Aruba de band met Nederland op zeer hoge prijs stellen.
Alleen op Sint Maarten was het beeld wat gemengder. Men verwacht een intensieve
bemoeienis van Nederland, maar ervaart deze ook als problematisch. Op alle
eilanden leeft een sterk gevoel dat Nederland te weinig respect en begrip
heeft voor de lokale maatschappij en cultuur.Wie met Antillianen praat, merkt dat de koloniale patronen en de segmentatie
van de maatschappij langs raciale, goeddeels samenvallend met socialeklasselijnen
uit een recent verleden, diepe sporen hebben getrokken. Respect is een centraal
thema en tegelijkertijd is het zelfbeeld fragiel. Dat is ook de indruk die
overblijft na lezing van het boek van Van Hulst. De huidige zakelijker houding
van Nederland werkt slechts met vertraging door op de Antillen.Uit het onderzoek "Ki Sorto di Reino" komt ook naar voren dat de Antillen
van de Vijf een fragiele constructie is, waarvoor de steun aan erosie onderhevig
lijkt te zijn. Bij de eilandelijke referenda van vijf, zes jaar geleden leek
er nog een zeer ruime meerderheid voor handhaving van de Antillen van de Vijf.
Uit "Ki Sorto di Reino" blijkt dat de roep om meer eilandelijke autonomie
op Sint Maarten, maar ook op Curaçao, in 1997 meer weerklank vond.
Recent kleinschalig onderzoek op Curaçao duidt ook op een groeiende
aanhang voor de status aparte.De staatssecretaris meent dat deze roep vooral ingegeven is door de huidige
financiële crisis van de Antillen en dat financiële gezondmaking
veel fricties tussen land en eilanden zal verminderen. Ik denk dat hij daarin
op zichzelf wel gelijk heeft, maar een andere invalshoek is ook denkbaar:
de Antillen van de Vijf vormen een moeizame staatkundige constructie, waarbij
Curaçao getalsmatig en gevoelsmatig dominant is. De bestaande onevenwichtigheden
treden het scherpst aan het daglicht bij grote financiële problematiek.
Het voorbeeld van Aruba lijkt aanlokkelijk. Ik ben er niet zeker van dat die
roep om een status aparte wel weer overwaait na financiële gezondmaking
en economisch herstel. Het zou inder- daad volstrekt inopportuun zijn als
Nederland nu de discussie over de staatkundige structuur zou aanzwengelen.
Ik vind wel dat wij erop voorbereid moeten zijn dat die complexe discussie,
waar ik niet met grote vreugde naar uitkijk, straks misschien wel op ons afkomt.
Wij doen er goed aan, ons een beeld te vormen van eventuele alternatieven.
Ook dan zal het namelijk gaan om relaties binnen koninkrijksverband.De heer Schuurman (RPF):Mijnheer de voorzitter! Ik spreek ook namens de fracties van de SGP en
het GPV. De teneur van de begrotingsbehandeling van Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken in achtereenvolgende jaren verschilt niet zo erg veel van
elkaar. Altijd veel zorgen, zelfs toenemende zorgen, en steeds weer de dringende
vraag: kunnen wij met elkaar wel doorgaan op de weg die wij samen gaan? Wie
beseft wat verantwoordelijkheid voor elkaar in koninkrijksverband betekent,
zal niet gauw te gemakkelijk over de onderlinge relatie spreken alsof je die
zou kunnen opzeggen of verbreken. Ook mijn kritische verhaal moet tegen de
achtergrond van blijvende gezamenlijke verantwoordelijkheid worden verstaan.
Juist omdat onze fracties van mening zijn, dat wij aangegane verplichtingen
jegens elkaar hebben, hebben wij de vrijmoedigheid om aandacht te vragen voor
allerlei zwakke plekken in de koninkrijksverhoudingen.Daar wil ik echter niet mee beginnen. Nadat het lange tijd ook grote financiële
problemen heeft gehad, moet tevreden worden vastgesteld dat Aruba zich economisch
en financieel in opgaande lijn beweegt. Dat is een goede ontwikkeling. Dankbaar
kunnen wij constateren dat Aruba denkt vanaf 2010 geen ontwikkelingsgeld meer
van Nederland nodig te hebben. Deze groeiende volwassenheid bevordert het
aanzien van Aruba. Om deze ontwikkeling gaande te houden, is het noodzakelijk
dat niet alle kaarten op een eenzijdige ontwikkeling van de economie worden
gezet. Vanzelfsprekend moet het toerisme blijvende aandacht krijgen, maar
daarnaast zullen andere economische activiteiten moeten worden bevorderd.
Dan zal de economie meer gedifferentieerd en stabiel worden, en minder gevoelig
bij terugloop van een van de economische activiteiten. Uit de laatste berichten
blijkt dat het toerisme enigszins terugloopt. Hoe dan ook, in koninkrijksverband
moet voortdurend de vinger aan de economische pols worden gehouden.Ondertussen blijven er voor Aruba als land op andere vlakken dan de economie
steeds grote problemen aanwezig of dreigen die te ontstaan. Het valt niet
mee om als klein eiland, met aan alle kanten open grenzen en met een geringe
bevolking die gemakkelijk in een aantal kampen is in te delen, een rechtsstaat
overeind te houden. Kan wel voldoende aandacht opgebracht worden voor de bestrijding
van toenemende internationale criminaliteit? Kan in zo'n klein land de onafhankelijkheid
van de rechterlijke macht wel afdoende worden gewaarborgd? Die vragen eisen
erkenning binnen het koninkrijksverband en moeten daarom ook voortdurend aan
de orde worden gesteld. Graag vernemen wij van de staatssecretaris of bestaande
ontwikkelingen en problemen in koninkrijksverband kritisch worden gevolgd,
geëvalueerd en zo nodig met gepaste maatregelen worden tegemoet getreden.Zoals ik begon met Aruba, namelijk door positieve ontwikkelingen dankbaar
te noteren, lukt mij dat niet bij de Nederlandse Antillen. Juridisch, sociaal,
financieel- economisch, staatsrechtelijk en onderwijskundig
stapelen de problemen zich nog voortdurend op.Met het aantreden van het nieuwe kabinet-Römer zijn de financieel-economische
plannen allesbehalve duidelijk uitgewerkt. Gezien de ernst van de reeds bestaande
financieel-economische situatie, is daarmee eigenlijk een noodsituatie ontstaan.
Hoe kan een land voortbestaan van economische crisis naar economische crisis
en van toenemende grote financiële lasten naar nog grotere tekorten?
Zou de staatssecretaris ons zijn visie kunnen geven op deze zorgwekkende situatie
en duidelijk kunnen maken wat er in koninkrijksverband aan wordt gedaan? De
staatssecretaris zegt in een recent interview: "Het reservoir aan goodwill
waarop de Antillianen konden rekenen, droogt op." Zullen de te volgen adviezen
van het IMF voldoende zijn en wordt voldoende nagegaan of die adviezen inderdaad,
ook nog na instemming, worden opgevolgd? Nederland zal voor financiële
compensatie zorgen bij de uitvoering. Wordt dit betaald uit de begroting van
Ontwikkelingssamenwerking of uit de begroting van Binnenlandse Zaken?In verband met de ongunstige werkgelegenheidssituatie is het plezierig
dat de VS zowel op de Antillen als op Aruba steunpunten voor de drugsbestrijding
in het Caribisch gebied gaan vestigen. In de pers is daarop inmiddels kritiek
geleverd. Deelt de staatssecretaris de zorg dat de bases ook gebruikt kunnen
gaan worden voor militaire doeleinden, wat aanvankelijk niet de bedoeling
was maar waar Nederland binnen het koninkrijksverband wel nadelen van kan
gaan ondervinden?Wat de problemen van de Koraal Spechtgevangenis betreft, lijkt er wat
licht te gloren. Tot de bouw van een geheel nieuwe gevangenis zal Nederland
een aantal gevaarlijke gevangenen opnemen. Het is te hopen dat met de nieuwbouw
ook de gedragingen van gevangenen en bewakers zullen veranderen. In elk geval
zullen er betere condities ontstaan. Maar wordt tegelijk aandacht gegeven
aan betere bewaking, bijvoorbeeld door betere opleiding en eventueel het aanstellen
van meer bewakers? Het zou immers een schande zijn indien later zou blijken
dat wij met de bouw van een nieuwe gevangenis eigenlijk maar half werk hebben
verricht. Wij begrepen dat Nederland de financiering van de bouw voor zijn
rekening neemt. Worden deze financiën in mindering gebracht op de algemene
financiële steun vanuit Nederland? Indien dat het geval is, dringt de
vraag ten koste waarvan deze uitgave dan wordt gedaan. Wij begrepen uit de
pers dat de staatssecretaris er na zijn recent bezoek aan de Antillen niet
meer zo zeker van is dat de nieuwe gevangenis snel gebouwd wordt. Waarom deze
twijfel? En wat wordt er gedaan om toch tot snelle bouw over te kunnen gaan?Vanuit de noodzaak van een sterke inhoud van een moderne rechtsstaat maakten
we ons reeds zorgen over Aruba. Die zorgen zijn ten aanzien van de Nederlandse
Antillen nog vele malen groter. Het meerdere van die zorgen zit vooral in
het gebrek aan eensgezindheid tussen de eilanden van de Nederlandse Antillen
als land. Vooral tijdens de laatste ontmoetingen in het kader van het contactplan
tussen de parlementariërs van de drie landen werd duidelijk dat de Nederlandse
Antillen uiteen dreigen te vallen. Gemeenschappelijk hebben zij de band met
Nederland en die band zou ook voldoende zijn om met elkaar de Nederlandse
Antillen als land bij elkaar te houden onder de voorwaarde van gezonde financiële
verhoudingen. Nu het daaraan steeds meer gaat ontbreken, dreigen de eilanden
van elkaar te vervreemden en elk voor zich onderling conflicterende eisen
te stellen. Zou het daarom ook zo moeilijk zijn om het solidariteitsfonds
echt van de grond te krijgen? In elk geval is het niet totstandkomen van dat
fonds een factor die de onderlinge verhoudingen doet verslechteren.Onze fracties zien deze ontwikkeling met grote zorg aan. Na Sint Maarten
lieten ook Sint Eustatius en Bonaire merken er veel meer te voelen om een
status aparte binnen het Koninkrijk te krijgen, wat dat dan ook zou moeten
inhouden, dan om binnen het staatsverband van de Nederlandse Antillen opgenomen
te blijven. Op Saba waren de separatistische geluiden ook overduidelijk te
horen. Daar ziet men echter wel in dat een status aparte een onmogelijkheid
is. Een rechtstreekse relatie met Nederland heeft daar naar onze mening de
voorkeur. Dat wordt niet door enkelen gewenst, maar misschien wel door allen.Hoezeer deze wensen op zichzelf al verontrustend zijn en als tekenen van
ontbinding moeten worden begrepen, onze verontrusting werd nog vergroot, toen
bleek dat kringen rond de centrale regering op Curaçao eigenlijk in
deze ontbinding berusten. Misschien mag je zelfs zeggen dat zij dat wel goed
zouden vinden. Alhoewel dat helemaal niet aange- naam is, moeten wij in dit
beleidsdebat voor deze ernstige situatie de aandacht van de staatssecretaris
vragen. Wij zijn in zekere zin geschrokken van zijn geruststellende commentaar
op het verslag van het contactplan. We begrijpen best dat wij op dit moment
niets anders kunnen doen dan uitgaan van het Koninkrijksstatuut. Daarvan uitgaande,
zullen wij ook een beroep op de verschillende eilanden moeten blijven doen
om de staatseenheid te bewaren en zelfs te versterken. Ik vind ook dat dit
onze eerste verantwoordelijkheid is, maar tegelijk mogen wij de ogen niet
sluiten voor de feitelijke situatie die grote zorgen baart. En mocht de soep
ook op de Nederlandse Antillen niet zo heet worden gegeten als ze wordt opgediend,
dan nog is er grond voor het sterke vermoeden dat bij nog slechtere economische
omstandigheden en bij toenemende staatsschulden de onderlinge verhoudingen
tussen de eilanden er eerder nog slechter dan beter op zullen worden. Wij
hopen van harte dat de ongunstige ontwikkeling wordt gekeerd. Toch willen
wij in deze situatie de staatssecretaris vragen wat hij denkt te moeten en
te willen doen, indien de bestaande trends zich voortzetten of – wat
niet te hopen valt – zelfs worden versterkt.In het licht van wat ik reeds heb gezegd, ligt het voor de hand dat de
sociale verhoudingen tussen en op de eilanden niet beter worden. Soms hebben
wij het vermoeden dat Nederland ook niet alles doet wat in haar vermogen ligt.
Dat na de verwoesting door de laatste orkaan Georges in januari nog met de
opbouw van het ziekenhuis op Saba moest worden begonnen, was voor ons een
zeer schrijnende constatering. Is het in zo'n situatie nu echt niet mogelijk
om vanuit Nederland direct steun aan Saba te verlenen? Onmogelijk kunnen de
Sabanezen zelf van laksheid worden beticht, want, voorzover wij konden waarnemen,
is daar in grote eensgezindheid en in saamhorigheid de wederopbouw
van het eiland aangepakt. Maar de opbouw van het ziekenhuis gaat duidelijk
hun gezamenlijke inzet te boven. Graag vernemen wij de visie van de staatssecretaris
op de onderhavige zaak en horen wij van zijn plannen om zulke nare situaties
in de toekomst te voorkomen.Tot slot wil ik nog iets zeggen over de sociale ontwrichting op met name
Curaçao. Zolang deze ontwrichting voortduurt, zal de uittocht van jonge
Antillianen naar Nederland niet worden gestopt. Hier één keer
aangekomen, verdwijnen nogal veel van hen óf in het criminele circuit
óf zij komen volledig ten laste van de Nederlandse gemeenschap. Met
andere woorden: dat kost Nederland grote kapitalen. Zou het daarom geen overweging
verdienen om al dat geld, waarvan wij een schatting kunnen maken, maar in
te zetten voor de verheffing van de lagere sociale milieus op Curaçao
zelf? Ik vermoed dat een creatieve aanpak op de Nederlandse Antillen –
vanzelfsprekend met steun van de Nederlands-Antilliaanse regering –
ons voor nog meer toekomstig onheil en menselijk leed kan bewaren. Natuurlijk
wordt er al wel wat gedaan, maar kan het echt niet meer zijn? Denkt de staatssecretaris
dat het gesloten samenwerkingsprotocol tussen de Nederlandse Antillen en Nederland
van januari jongstleden voldoende is?Mijnheer de voorzitter! Wij zijn benieuwd naar de reactie van de staatssecretaris.
In elk geval willen wij hem voor zijn beleid inzake koninkrijkszaken veel
vindingrijkheid, moed, wijsheid en vooral zegen toewensen.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik deel aan de Kamer mee dat de betrokken vaste commissies heden hebben
beraadslaagd over een drietal ontwerpbesluiten die alsnog zijn toegevoegd
aan de agenda van het Uitvoerend Comité Schengen van 28 april aanstaande.
Zij adviseren, in te stemmen met deze ontwerpbesluiten, die geagendeerd zijn
als nummers 4, 5 en 17. Voorts adviseren zij, in te stemmen met een tweetal
ontwerpbesluiten met betrekking tot de integratie van Schengen in de Europese
Unie, zoals aan de Kamer per brief van 21 april jongstleden aangeboden onder
nummer DPC/JP 165-99.Ik stel de Kamer voor, deze adviezen te volgen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19981999-1271-1279.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl