Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de invoering van accreditatie in het hoger onderwijs (27920)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 3266-3281

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-02-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 45, pagina 3266-3281

31-01-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27920Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de invoering van accreditatie in het hoger onderwijs (27920)Pagina 3266-3281
Regeling van werkzaamheden (donderdag 31 januari 2002)Pagina 3264-3266
Presentie en opening (donderdag 31 januari 2002)Pagina 3243-3243
Behandeling van het Rapport van de tijdelijke commissie Bouwfraude (28093)Pagina 3243-3264
Voortzetting van de behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de invoering van de bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs (28024); - de motie-Hamer c.s. over inhoudelijke en financiële garanties (28024, nr. 38); - en nog negen andere moties (28024, nrs. 39 tot en met 47)Pagina 3281-3286
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 31 januari 2002)Pagina 3312-3313
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (28043, nrs. 24 t/m 36)Pagina 3243-3243
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Mededingingswet in verband met het omvormen van de Nederlandse mededingingsautoriteit tot zelfstandig bestuursorgaan (27639); - de motie-Voûte-Droste over de positie van de sectorspecifieke kamers binnen de NMa (27639, nr. 30); - de motie-Van Walsem/Bolhuis over een Vervoerskamer binnen de NMa (27639, nr. 31)Pagina 3286-3312

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 91 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
in verband met de invoering van accreditatie in het hoger onderwijs (27920).(Zie wetgevingsoverleg van 3 december 2001.)De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter. Wij hebben deze materie behandeld in een wetgevingsoverleg.
Het heeft daarom geen zin om terug te komen op alle aspecten
van het wetsontwerp. Wel wil ik namens mijn fractie in dit plenaire debat
een aantal punten markeren.Het is goed dat de minister met deze nieuwe ontwikkeling ter bevordering
van de kwaliteit in het hoger onderwijs is gekomen. Mijn fractie is het er
bij nader inzien mee eens dat wordt overgegaan tot het instellen van twee
organen, een voor het hbo en een voor het wetenschappelijk onderwijs. Wel
vindt mijn fractie dat het van groot belang is dat de studenten daarin participeren,
niet als belangenbehartigers, want daarvoor hebben zij andere organen, maar
als deskundigen naast andere deskundigen. De minister zoekt ook andere deskundigen,
bijvoorbeeld uit werkgeverskringen, aan om invulling te geven aan het accreditatieorgaan.
Deelt de minister de zienswijze dat de vertegenwoordiging niet plaatsvindt
op basis van belangenbehartiging maar op basis van deskundigheid?Ik vind het prijzenswaardig dat de minister het met ons eens is dat de
transparantie van de procedure hooggehouden moet worden. Ik ben blij dat hij
bereid is om alle visitatie- en accreditatierapporten openbaar te maken. Dat
is goed voor een verbreding van het draagvlak voor het nieuwe systeem. Dat
kan dan breder leven dan alleen binnen de professionele kringen. Het is ook
goed dat de minister de letters of management indien zij geen betrekking hebben
op personen of cijfers over de bedrijven wil laten openbaren, ter beoordeling
van de kwaliteit van instellingen en opleidingen. In het wetgevingsoverleg
heb ik eigenlijk geen duidelijk antwoord van hem gekregen; misschien kan hij
dat nu geven.De minister is het gelukkig met ons eens dat hij de accreditatie-eisen
en het accreditatiekader moet goedkeuren, na verschillende mensen uit het
veld te hebben gehoord. In overleg met de Kamer kan hij ze dan vaststellen.
Wat mijn fractie betreft, geldt dat ook voor het toetsingskader. Dat zal natuurlijk
eerst worden ontwikkeld door het accreditatieorgaan, waarna de Kamer het in
overleg met de Kamer kan goedkeuren. Zo wordt een duidelijke basis gecreëerd
voor dit instrument in handen van het accreditatieorgaan. Er moet een oordeel worden geveld over de kwaliteit. Er moet verantwoordelijkheid
worden gedragen voor het al dan niet bekostigen van een opleiding. Het vellen
van een oordeel is een zaak van het accreditatieorgaan. Het beslissen over
het al dan niet bekostigen van een opleiding is echter een verantwoordelijkheid
van de minister en dat moet ook zo blijven. In dit verband zou de minister
uitzoeken wat de bevoegdheden zijn van de geschillencommissie. Naar mijn oordeel
zou de minister eindverantwoordelijk moeten blijven voor het beslechten van
geschillen. In dat licht past de geschillencommissie slechts een adviesfunctie.
Indien dit niet zo zou zijn, zouden de besluiten van de geschillencommissie
bindend zijn, wat zou betekenen: exit minister. Hij zou de geschillencommissie
dan slechts kunnen volgen. Wij moeten kiezen tussen een rol van de geschillencommissie
als adviserend orgaan voor de minister of als beslechtend orgaan dat los van
de minister kan beslissen. Ik heb een voorkeur voor het eerste en ik ben benieuwd
wat de minister daarvan vindt.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. In de eerste termijn van dit debat hebben wij al vastgesteld
dat dit wetsvoorstel, net als het wetsvoorstel inzake bachelor-master, vooral
is ingegeven door het streven naar een betere erkenning en vergelijking van
het Nederlands onderwijs in internationaal verband. Wij hebben daarom aangegeven
graag te zien dat in het wetsvoorstel acceptatie van buitenlandse accreditatieorganen
mogelijk wordt. Uit de eerste termijn van de minister begrijp ik dat hij daar
niet tegen is, maar ik heb ook geen nieuwe voorstellen ontvangen. Vandaar
dat ik over dit punt een amendement heb ingediend op stuk nr. 29.Wij stellen verder voor dat het NAO, alvorens de beoordelingen op te stellen,
met de ons omringende landen spreekt. Ik heb begrepen dat dit met bijvoorbeeld
Vlaanderen al gebeurt. Het accreditatieorgaan moet daarvoor echter een duidelijk
opdracht krijgen; het moet in zijn taakstelling opgenomen worden. De minister
heeft daar in zijn eerste termijn kort iets over gezegd, maar ik wil hem nogmaals
om een reactie vragen.In de eerste termijn heb ik een amendement ingediend om het accreditatieorgaan
niet uit twee aparte kamers te laten bestaan, maar uit één.
Uit de nota van wijziging heb ik begrepen dat de minister het oordeel overlaat
aan de Kamer en uit het veld heb ik inmiddels begrepen dat eenieder dit nu
als een soort gegeven accepteert. Ik handhaaf dus mijn amendement waaraan
ik overigens wel een technische wijziging heb toegevoegd waardoor de minister
in staat blijft de voorzitter te benoemen.Kan de minister nog eens motiveren waarom de accreditatieraad uit zoveel
mensen moet bestaan? Deze vraag stel ik omdat het nu één orgaan
wordt. Ik handhaaf mijn amendement dat inhoudt dat bij een gelijk blijvend
aantal leden ook studenten en beroepsgroep een plaats moeten krijgen. Gezien
de huidige omvang van dat orgaan gaat het in mijn amendement om één
student uit het hbo en één uit het wo. Wij hebben dit amendement
samengevoegd met dat op stuk nr. 8 van de heer Eurlings dat over ongeveer
hetzelfde ging.In de eerste termijn hebben wij al aangegeven dat de VVI's op termijn
onafhankelijk zouden moeten worden. Mevrouw De Vries heeft op dat punt een
amendement ingediend dat ik inmiddels heb ondersteund.Wij zijn blij dat de minister in zijn tweede nota van wijziging gehoor
heeft gegeven aan een vrijwel kamerbreed verzoek om zelf de verantwoordelijkheid
te nemen voor de vaststelling van het accreditatiekader, waarbij ook de beide
Kamers gehoord worden.Heb ik verder uit de tweede nota van wijziging goed begrepen dat de aspecten
van kwaliteit limitatief in de wet worden opgenomen? Ik heb dat namelijk niet
direct kunnen terugvinden in die nota van wijziging. Ik vind dit wel van belang,
mede met het oog op een artikel van de Raad voor Cultuur. Daarin geeft de
raad aan hoe die kwaliteit gemeten zou moeten worden. Ik vond het wel een
interessant artikel. De raad zegt bijvoorbeeld dat als studenten aan het eind
maar goed kunnen zingen, het niet zoveel uitmaakt hoe de kwaliteit van de
opleiding verder is. Als ik dit doortrek naar een aantal andere beroepen,
zou ik daarbij toch wel wat vraagtekens kunnen plaatsen. Als
de minister dit artikel kent, zou ik graag een reactie daarop horen. Ik wil
in elk geval van hem horen hoe de kwaliteit wordt vastgesteld en hoe men daarmee
omgaat.Zowel de heer Eurlings als ik had in een eerder amendement de suggestie
gedaan om een AMvB voor te stellen teneinde de Kamer te betrekken bij de opstelling
van het accreditatiekader. Kan de minister nog eens toelichten wat precies
de zwaarte is van de rol van de Kamer die hij zich in de nota van wijziging
voorstelt, ten opzichte van zo'n AMvB? Afhankelijk van het antwoord bepaal
ik of ik mijn amendement op dit punt kan intrekken.In de eerste termijn hebben wij even stilgestaan bij de bekostiging van
de opleidingen. De minister heeft accreditatie losgekoppeld van bekostiging,
maar op grond van zijn antwoord in de eerste termijn ben ik er nog niet zeker
van hoe dat proces precies gaat verlopen. Wanneer kiest hij nu wel of niet
voor bekostiging?Het toekomstige debat over het kwaliteitskader gaat natuurlijk vooral
over de vraag hoe streng de criteria zullen worden toegepast. Het NAO moet,
naar ik meen, echt in de gelegenheid zijn om een zodanige start te maken dat
iedereen niet al in het begin te hoop gaat lopen tegen de manier waarop het
zijn criteria hanteert.In dat kader is het natuurlijk ook buitengewoon interessant hoe de inspectie
haar rol gaat opvatten. Vandaag zijn wij weer verrast door een rapport van
de inspectie over examens in het hoger beroepsonderwijs; de inspectie is dus
wel heel erg belangrijk. Zoals het nu geregeld is, gaat de inspectie toezien
op het functioneren van het systeem als geheel, maar zal zij geen interventies
meer plegen op het niveau van opleidingen. Tegelijkertijd zal de inspectie
door de overgangsbepaling nog zo'n twee à drie jaar haar huidige rol
ten aanzien van de zogenaamde meta-evaluatie van de visitatierapporten voortzetten
en dus in het verlengde daarvan tot identificatie van kwaliteitsproblemen
op dat individuele instellingsniveau komen. Hoe gaat de samenloop van die
twee taken? Gaan die niet botsen met elkaar? Heeft de minister daar met de
inspectie over gesproken? Hoe kan die juist in de eerste termijn toch redelijk
onbevangen en los van de inspectiepraktijk tot verificatie van de visitatieoordelen
komen?De macrodoelmatigheid is een belangrijk punt in het wetsvoorstel. In de
eerste termijn hebben wij over dit onderdeel uitgebreid gesproken. Naar mijn
mening heeft een meerderheid in de Kamer aangegeven dat zij dat nog onvoldoende
geregeld vindt. Hoewel ik zie dat de minister ons in de nota van wijziging
op het punt van het accreditatiekader een heel eind tegemoet is gekomen, blijven
mijn bezwaren op dit punt nog steeds staan. Ik vind het voorstel van de minister,
ook dat uit de nota van wijziging, nog steeds erg ingewikkeld en bureaucratisch.
Tegelijkertijd laat het veel afhangen van de geschillencommissie. Vanuit het
veld krijgen wij de reactie dat het wat het laatste betreft niet gaat lukken.
Ik heb mijn amendement op dit punt dus gehandhaafd. Er was echter een bijna
gelijkluidend amendement van de heer Eurlings en inmiddels hebben wij ze samengevoegd.
Wij hebben daar wel aan toegevoegd wat ik aantrekkelijk vond in de nota van
wijziging, namelijk dat de minister zijn kader in het HOOP vastlegt en het
ook met de Kamer bespreekt. Dat hebben wij als lid toegevoegd aan dit gewijzigde
amendement op stuk nr. 18.Ik kom nu bij de eenheid van opleiding. Ook dat is een punt waar wij mijns
inziens in eerste termijn nog niet helemaal uit zijn gekomen. De grote vraag
blijft immers, zeker nu wij die hele discussie over de masteropleiding hebben
gehad, wat precies de eenheid is waarop geaccrediteerd kan worden. Ik hoop
dat de minister mij daar nog wat extra helderheid over kan verschaffen.Het verheugt ons dat de minister in zijn nota van wijziging de herstelperiode
heeft opgenomen. Ik trek daarom mijn amendement te dien aanzien, op stuk nr.
17, in.De voorzitter:Het amendement-Hamer (stuk nr. 17) is ingetrokken.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik vind het jammer dat de minister een ander amendement van
mij, daar waar het gaat over de mogelijkheid tot het aanvragen van een nieuwe
accreditatie als blijkt dat de visitatie niet is uitgevoerd, niet heeft overgenomen.
HamerIk zie niet goed in wat de argumenten daarvoor zouden kunnen zijn; ik
handhaaf dit amendement dan ook. Echter, omdat de heer Eurlings hier eenzelfde
amendement had ingediend, hebben wij ook deze amendementen voor het gemak
maar samengevoegd.Het wetsvoorstel is er onduidelijk over ten aanzien van welke redelijke
termijn studenten compensatie geboden wordt, als zo'n visitatie niet goed gaat of als de instelling niet geaccrediteerd wordt. Wij vinden
dat er een goede, redelijke termijn gesteld moet worden en dat studenten helderheid
moet worden geboden. Ik heb gezien dat de heer Rabbae daar een amendement
over heeft ingediend, waarop nog geen reactie van de minister is gekomen,
omdat het amendement gewijzigd is. Ik zou nu graag de reactie van de minister
erop horen. Ik wil hier alvast melden dat ik sympathiek tegenover dit amendement
van de heer Rabbae sta.In mijn eerste termijn heb ik aandacht gevraagd voor de openbaarheid en
de medezeggenschap. De minister heeft toen gezegd dat de openbaarheid waarom
ik vroeg, er eigenlijk al is. Ik heb dit nagetrokken en daarbij is mij gebleken
dat je met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur die openbaarheid
kunt regelen; dan kunnen studenten daar aanspraak op maken. In principe is
het derhalve geregeld. Toch lijkt mij dit voor studenten een wat ingewikkelde
weg. Ik zou daarom nog eens aan de minister willen vragen op welke manier
hij het wil aanpakken. Ik begrijp van de juristen dat wij het niet hoeven
te regelen, omdat het feitelijk al geregeld is, maar in de praktijk levert
het wel problemen op; studenten weten het vaak niet. Kan de minister zeggen
hoe wij er beter voor kunnen zorgen dat dit goed loopt? Kan het wellicht gebeuren
door voorlichting of door opneming in studiegidsen? Graag verneem ik daarover
de mening van de minister.Ik kom bij mijn laatste punt, te weten de invoering en de kostenstijging.
De minister had ons een schema beloofd, waarin wij zouden kunnen zien hoe
het hele invoeringstraject gaat lopen. Mede omdat wij bij de BAMA-wetgeving
hebben gezegd dat wij graag een versnelling willen van de masteropleidingen
die misschien voor twee jaar in aanmerking komen, wordt het hele invoeringstraject
steeds belangrijker. Ik zou de minister derhalve willen vragen om ons heel
snel dit schema te doen toekomen. Misschien kan hij vanmiddag alvast een tipje
van de sluier oplichten, nu wij het schema nog niet hebben.De minister zou ons er nog nadere informatie over verschaffen hoe reëel
de inschatting van de kosten is. Ook dat is extra van belang, gegeven het
feit dat wij extra kosten zien ontstaan in de eerste periode, omdat wij een
aantal opleidingen met voorrang en versneld willen gaan behandelen, terwijl
al die andere niet achter willen blijven. Ook te dien aanzien verkrijg ik
derhalve nog graag een reactie van de minister.Mevrouw De Vries (VVD):Mevrouw Hamer heeft een amendement op stuk nr. 29 ingediend, waarin staat
dat het accreditatieorgaan tevens tot taak heeft de beoordeling te bespreken
met Europese landen, in het bijzonder met de grenslanden. Wat als het NAO
dit bespreekt met andere landen en er niets uit komt: welke conclusie moet
daaruit dan getrokken worden? Op zich lijkt het mij logisch dat het NAO zich
internationaal oriënteert; de minister zal dit, zo neem ik aan, ook moeten
doen. Wat voegt het echter toe, zeker als het internationaal, althans voorlopig,
niets oplevert?Mevrouw Hamer (PvdA):Het voegt toe het dwingend karakter voor het NAO om dit te doen. Met het
oog op hetgeen te dien aanzien gedurende de eerste periode is te verwachten,
heb ik geen sanctie opgenomen voor het geval men er niet uit zou komen. Het
gaat er mij om dat wij goed vastgelegd hebben dat dit de eerste stap is van
het NAO en dat wij daarmee serieus rekening houden. In zijn eerste termijn
heeft de minister verheugd verteld dat wij de eerste stap zetten, ook voor
Vlaanderen. Dan doet zich al een eerste probleem voor. Ik heb begrepen dat
men in Vlaanderen werkt met associaties waarin hogescholen en universiteiten
zijn samengevoegd. Zij bieden een aparte bachelor- en een aparte masteropleiding
op hbo- dan wel wo-niveau aan. De masteropleidingen voegen zij als het ware
samen op één niveau. Als wij samen met Vlaanderen dat hele circus
rond willen krijgen, dan zal er toch op zijn minst afstemming moeten plaatsvinden.
In het amendement staat niet dat wij dat allemaal moeten dichtregelen, maar
ik wil wel in de wet opgenomen zien dat dit stap één is van
het NAO. Ik zeg niet dat het NAO daarmee nationaal geen stap twee mag zetten,
maar stap één moet dan eerst gezet zijn.Mevrouw De Vries (VVD):Het wordt mij steeds duidelijker. Moet het NAO ook zorgen voor meer afstemming
bij de titulatuur tussen hbo en wo? Daarover hebben wij namelijk een motie
ingediend.Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, wij vinden ook dat dat moet gebeuren. Vandaag wil ik echter niet zover
gaan dat dit ook hierbij moet, want daarvoor gaat mijn kennis over die associaties
niet ver genoeg. Ik vind het wel een interessante gedachte om te bekijken
of wij daarmee uit een aantal problemen kunnen komen. Ik heb uw motie op dat
punt gesteund.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Het accreditatieorgaan zal een belangrijke bijdrage leveren
aan de herkenbaarheid en de vergelijkbaarheid van de opleidingen. Het wetsvoorstel
is uitvoerig aan de orde geweest in een wetgevingsoverleg. Ik kom kort terug
op een aantal punten. Op sommige punten zal ik iets langer ingaan al naar
gelang de reactie van de minister op onze amendementen en voorstellen.Ik ben blij dat het voor de minister geen halszaak is of het een accreditatieorgaan
met twee kamers betreft, of één accreditatieraad. Wij hebben
steeds de voorkeur gegeven aan die ene raad. Het is goed dat de minister zich
daar niet tegen verzet.Ten aanzien van het vaststellen van de accreditatiekaders en toetsingskaders
kan ik mij absoluut vinden in een procedure analoog aan de WOT, zoals de minister
in zijn brief van 18 december uitvoerig heeft uitgelegd, inclusief een iets
zwaardere rol voor de Tweede Kamer. Wij stemmen in met dat voorstel.In het wetsvoorstel wordt bij die toetsingskaders gesproken van overleg
met vertegenwoordigers van instellingen en anderen. Er wordt niet expliciet
gerefereerd aan studenten, docenten of wetenschappelijk personeel. Ik heb
alsnog een amendement ingediend om expliciet in de wet vast te leggen dat
ook met studenten en wetenschappelijk personeel over die kaders moet worden
overlegd.De beoordelingscriteria voor het accreditatiekader zijn vastgelegd in
artikel 5a.8. In het tweede en derde lid van dat artikel zijn die criteria
globaal geformuleerd. Ten eerste hebben wij daarbij opgemerkt dat wij daarin
een verwijzing naar het niveau van de opleiding missen. Je kunt
vier jaar kwalitatief goed onderwijs geven, maar uiteindelijk toch niet het
gewenste eindniveau halen. Al die andere criteria over de inhoud, het onderwijsproces,
de opbrengsten en overige aspecten van kwaliteit dekken dat criterium van
gewenst en gangbaar eindniveau niet. Ik refereer dan ook aan de discussie
die wij voeren over de basisvorming. Er wordt daarin een aantal vakken benoemd,
maar de vraag is of je overal hetzelfde niveau wilt bereiken. Het is des te
belangrijker om dat wel te benoemen, omdat wij afgesproken hebben dat wij
de discussie over de duur van de opleiding zullen voeren vanuit de inhoud
en het gewenste eindniveau, liefst gemeten naar internationale standaarden.
Het is bovendien belangrijk om het gewenste eindniveau als beoordelingscriterium
te noemen, omdat in het geheel niet zeker is dat opleidingen erin zullen slagen
om verbreding van de bachelors te realiseren en tegelijkertijd het gewenste
disciplinaire eindniveau te halen in de vier jaar die daar nu voor staat.
Ik wil mijn amendement op dit punt dan ook handhaven en beveel het nog eens
in de warme belangstelling van de minister en de collega's aan.Tijdens het wetgevingsoverleg hebben wij in dit kader ook gesproken over
de verdergaande vormvoorschriften. Het doet mij deugd dat de minister inmiddels
heeft gezegd dat hij daar ook niet voor is. In het wetsvoorstel inzake de
bachelor-masterstructuur worden die voorschriften echter nog wel als basis
genomen. Daarom vraag ik de minister om hier een lijn in te brengen.Ik maak nog een opmerking over het amendement van collega Van der Vlies.
Net als hij heb ik de begrippen "aard van het onderwijs" en "didactisch concept"
anders opgevat dan de minister die nu uitlegt. De minister zegt bijvoorbeeld
dat het begrip "didactisch concept" uitsluitend refereert aan voltijds, deeltijd
of duaal. Als dat al zo is, dan moet dat volgens mij wel duidelijker aangegeven
worden. In het normale taalgebruik en zelfs in het onderwijskundige taalgebruik
refereert "didactisch concept" echter veel meer aan de didactiek, de werkvormen
en dergelijke.Mijn volgende onderwerp betreft de herstelperiode van twee jaar na verlies
van accreditatie. Wij hebben een iets andere variant bepleit, namelijk die
van een accreditatie onder voorwaarden of een accreditatie voor de beperkte
duur van twee jaar. Hetgeen de minister in zijn brief van 18 december voorstelt
op dit punt, komt hier zo dicht bij in de buurt dat wij daar goed mee kunnen
leven, zeker voor de bestaande opleidingen. Ik heb echter nog wel problemen
met de nieuwe opleidingen. Ingevolge de voorgestelde systematiek vindt er
namelijk uitsluitend een beoordeling ex ante plaats, waarna er vervolgens
zes jaar lang geen haan meer naar kraait. Waarom wordt er voor de nieuwe opleidingen
niet een soortgelijke systematiek gehanteerd, waaruit voortvloeit dat elke
nieuwe opleiding na twee jaar moet aantonen dat de opleiding ook in de praktijk
in orde is? Ik hoor hier graag een reactie van de minister op. Ik ben het
overigens met hem eens dat gedurende de herstelperiode die uiteindelijk ook
minder dan twee jaar kan duren, geen nieuwe studenten ingeschreven mogen worden.
Je hebt namelijk iets nodig om te laten zien dat het je serieus is, en dat
er een stok achter de deur staat voor het geval men daar niet in slaagtIn alle jaren dat wij over dit onderwerp hebben gesproken, hebben wij
steeds als uitgangspunt genomen dat de minister wel degelijk een verantwoordelijkheid
heeft voor de doelmatigheid van het geheel. Daarbij gaat het om het aanbod
in zijn totaliteit en de samenhang daarbinnen. Ik waardeer het dat de minister
heeft gezocht naar instrumenten om meer invulling te geven aan die verantwoordelijkheid.
In de brief van 18 december heeft hij bovendien aangegeven, bereid te zijn
om de geschillencommissie zelf in te stellen. De vraag blijft echter –
misschien wordt die hierdoor zelfs wel nijpender – of de instrumenten
die nu worden voorgesteld, zoals zelfregulering en de geschillencommissie,
al met al een betere procedure opleveren. Ik stel vast dat het veld hier dezelfde
kanttekeningen bij plaatst als de Kamer. De eindverantwoordelijkheid van de
minister wordt hier namelijk toch niet helder in gepositioneerd. Daardoor
wordt gevreesd dat de extraatjes nog veel bureaucratischer zullen uitwerken
dan de huidige ACO-procedure. Ik voeg hieraan toe dat inmiddels ook de schaduwzijde
van de zelfregeling helderder is geworden, hetgeen ongetwijfeld tot voortschrijdend
inzicht in het veld heeft geleid. Ik heb in dit licht nog eens naar het amendement
op stuk nr. 34 gekeken. Ik had daar eerst nog wat bezwaren tegen, maar het
heeft uiteindelijk onze voorkeur boven hetgeen nu in het voorstel van wet
geregeld wordt.Ook mijn fractie is van mening dat zo snel mogelijk moet worden aangehaakt
bij het European Credit Transfer System. Transparantie en grote vergelijkbaarheid
moeten leiden tot vereenvoudiging van de credit transfer. Mevrouw De Vries,
mevrouw Hamer en ik hebben samen een amendement ingediend over de registratie
van de VVI's. Wij werken uiteindelijk toch toe naar het op zo kort mogelijke
termijn registreren van de VVI's. Bovendien zal dit de kans verkleinen dat
een beroep moet worden gedaan op het in gebreke blijven van de visiterende
commissie. Er is nu nog sprake van een opening als visitaties niet goed zijn,
terwijl de instellingen daar niets aan kunnen Met een register voor de instellingen
kan dat bijna niet meer voorkomen, want dan zijn al die organen op de kwaliteitsaspecten
getoetst. Daarom heeft mijn fractie het amendement van mevrouw De Vries gaarne
mede ondertekend.Mevrouw De Vries (VVD):Voorzitter. Allereerst bedank ik de minister hartelijk voor dit wetsvoorstel.
Ik ben blij dat er een groot draagvlak voor bestaat in de Kamer. Dat bleek
trouwens al bij het uitgebreide wetgevingsoverleg over dit wetsvoorstel.Het is van groot belang dat de minister de internationale ontwikkeling
voortzet en ik ben er ook van overtuigd dat hij dat doet. Er moet steeds meer
afstemming komen tussen hetgeen andere landen doen met hun kwaliteitszorgsystemen
en hetgeen Nederland doet. De VVD-fractie vindt het een goede zaak dat wij
proberen daarin wat voorop te lopen, zodat wij niet steeds achteraf moeten
bezien wat de ontwikkelingen zijn. Nu kunnen wij de ontwikkelingen aanpassen
aan hetgeen wij graag willen.Wel ziet mijn fractie dat het Nationaal accreditatieorgaan (NAO) ontzettend
veel werk voor zijn kiezen krijgt. Is de minister niet bang dat het NAO aan
het begin van zijn bestaan wordt opgeblazen door de hoeveelheid
werk? Wij dichten het NAO allerlei taken toe: het moet beoordelen, accrediteren,
kaders opstellen, zich internationaal oriënteren en besprekingen voeren.
Dit alles moet gebeuren door een klein en slagvaardig NAO, waarin slechts
een paar mensen zitting moet hebben. Kan de minister ons in de loop van de
tijd informeren over de gang van zaken bij het NAO? Het zou uitermate zorgelijk
zijn wanneer het NAO vol vertrouwen aan de slag gaat en wij aan het einde
van het jaar tot de conclusie komen dat het is ingezakt als een pudding, hetzij
omdat er te weinig mensen zijn, hetzij omdat er te veel taken zijn, hetzij
omdat er te veel spanning ontstaat over de vraag welke opleidingen eerst moeten
worden geaccrediteerd. Het is bij elkaar nogal wat. Is het voor de minister
mogelijk om op dit moment een nader overzicht geven?Mijn collega's spraken reeds over de registratie van de visitatiecommissies.
De minister zei niet te weten of de validerende visiterende instellingen zich
hier moeten laten registreren. Enerzijds kan worden geredeneerd dat dit voor
Nederlandse instellingen niet zo'n probleem is, maar dat buitenlandse instellingen
dit als een drempel kunnen ervaren. Anderzijds moeten buitenlandse instellingen
zich toch op deze markt storten, dus waarom zou je ze dan niet laten registreren?
De minister heeft aangegeven dat het op dit moment alleen op vrijwillige basis
mogelijk is. Ik denk dat als wij die regeling inderdaad invoeren, instellingen
zich toch laten registreren. Wij zullen zien hoe zich dat ontwikkelt. De VVD-fractie
wil in ieder geval niet uitsluiten dat het in de toekomst verplicht wordt,
tenzij iedereen zich in de praktijk toch blijkt in te schrijven.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. In het wetgevingsoverleg is reeds stevig over
de invoering van accreditatie in het hoger onderwijs van gedachten gewisseld.
Naar aanleiding van dat overleg heeft de minister toegezegd de Kamer een substantiële
nota van wijziging te doen toekomen. Nu die nota er is, blijkt hij daarin
de meerderheid van de Kamer op een aantal belangrijke punten tegemoet te zijn
gekomen. Dat heeft hij overigens niet alleen gedaan om meerderheden te halen,
maar ook om inhoudelijke redenen. Wij hebben die nota van wijziging als een
positieve bijdrage aan de totstandkoming van dit wetsvoorstel ervaren.Ik ga kort nog op een enkel punt in. De SGP-fractie heeft met instemming
kennisgenomen van de wijzigingen in het wetsvoorstel ten aanzien van het niveau
van de regelstelling. De verantwoordelijkheid van de minister met betrekking
tot de inhoud van de accreditatiekaders komt nu onzes inziens veel beter tot
zijn recht. Er is sprake van een limitatieve opsomming van de kwaliteitsaspecten
in de wet. Het accreditatieorgaan zorgt voor het uitwerken van deze aspecten
en stelt die daarna vast. Heb ik goed begrepen dat het accreditatieorgaan
zich daarbij geheel onthoudt van normstelling in de richting van de opleidingen?
Na vaststelling worden de accreditatiekaders ter goedkeuring voorgelegd aan
de minister. Goedkeuring vindt niet plaats dan na overleg met de Kamer zodra
en zolang de Kamer dat wenst. Dat laatste is terecht ook in de wet vastgelegd.Voorafgaande aan het wetgevingsoverleg heb ik met de collega's Eurlings
en Slob een amendement ingediend met betrekking tot de inhoud van de accreditatiekaders.
Met dat amendement wordt geregeld dat de accreditatiekaders geen betrekking
hebben op de aard van het onderwijs, op de maatschappelijke relevantie van
het onderwijs en het didactisch concept van de opleiding. De minister is in
zijn laatste stuk inhoudelijk op het amendement ingegaan en heeft aangegeven
dat het bij de aard van het onderwijs slechts gaat om het al of niet wetenschappelijke
karakter van de opleiding. Met die uitleg gaat de SGP-fractie akkoord met
het toetsen op de aard van de opleiding. Mijn fractie hecht immers juist ook
veel waarde aan de binaire structuur van ons hoger onderwijs, waar wij in
een ander kader onlangs nog over spraken. Wij hebben toen ook beschouwingen
gewijd aan het uiteindelijke eindbeeld na een verdere ontwikkeling in de toekomst,
maar hier en nu opteren wij toch voor dat binaire stelsel.In dat amendement lagen overigens ook twee andere elementen voor, het
didactisch concept en de maatschappelijke relevantie. Over die twee punten
heb ik nog mijn twijfels en eigenlijk ook verdere vragen. De minister stelt
vast dat het bij het didactisch concept niet gaat om een inhoudelijk oordeel
over het concept. Waarover gaat het dan wel? Niet over de vraag of het document
op dit punt als goed of als fout kan worden gekwalificeerd, maar om de interactie
tussen opleidingsprogramma en het didactisch concept, zodat blijkt of er voor
een voltijdse, deeltijdse of duale variant van opleiding wordt gekozen. Als
ik in onderwijswetgeving de terminologie didactisch concept tegenkom, gaat
het voor mij ook om de logistieke inrichting van het lesprogramma –
voltijds, deeltijds of duaal – en om de interactie van de schoolbank
en de ervaringsplek, maar ook om de werkvormen en hulpmiddelen die de onderwijsinstelling
zich ter hand stelt om de leerstof over te dragen. Dan gaat het om meer dan
alleen die uitwendige kenmerken. Om die reden heb ik voorgedragen, het didactisch
concept te schrappen in de wettekst. Het is immers helder dat programma-inhoud
en didactisch concept beide de kleur van de school bepalen, identiteitsgevoelig
zijn dus, en het toetsingskader met beide prudent dient om te gaan en de facto
terughoudend moet zijn. Ik wil die beschouwing met kracht aan de minister
voorleggen, omdat ik het een voornaam punt vind. Op dit thema heeft hij mij
nog het een en ander van zijn bedoelingen te verduidelijken. Eigenlijk vind
ik dat hij met het didactisch concept een pretentie voert die achterblijft
bij wat gangbaar is in onderwijswetgeving.Dan de maatschappelijke relevantie. Hoe komt iemand tot de keuze voor
een studierichting? Het kan zijn dat een bepaalde functie de drijfveer is,
bijvoorbeeld het Kamerlidmaatschap. Waar kan zo iemand zich dan scholen? Overal
of nergens? Toch is er die drive om dat te worden. Wat leidt iemand tot een
keuze voor een studierichting of opleiding? Dat kan zijn gedrevenheid, nieuwsgierigheid
en dat hoeft helemaal niet te zijn het vinden van een arbeidsplaats. Ik zou
daar wel ruimte voor willen houden. Dus de maatschappelijke relevantie van
een opleiding moet niet te dominant worden. De minister zal mij tegenwerpen:
maar Van der Vlies, ik heb de SGP-fractie nooit zo begrepen dat
wij maar kunnen opleiden voor de werkloosheid! Dat is duidelijk. Wij moeten
natuurlijk niet doorslaan naar de andere kant; het gaat mij nu om accentuering.
Ook die motivering lag ten grondslag aan het amendement op dit punt. Ik breng
dit nogmaals krachtig naar voren en ik hoop dat de minister daarop wil reageren.
Afhankelijk van de voortgang van dit debat zal ik in wijsheid proberen om
te gaan met het amendement voorkomend op stuk nr. 13.Voorzitter. De SGP-fractie kan goed leven met het nu voorliggende voorstel
over de herstelperiode na het verlies van accreditatie. Opleidingen krijgen
enerzijds nog een serieuze kans, maar mogen als prikkel voor henzelf en in
het belang van de doelgroep gedurende de herstelperiode geen studenten meer
toelaten. De gewijzigde regeling met betrekking tot de macrodoelmatigheid
en de daarbijbehorende positie van de geschillencommissie is beter dan het
oorspronkelijke voorstel. Duidelijk is dat de commissie door de minister wordt
ingesteld en een beoordelingskader meekrijgt. De uitspraken van de commissie
zijn in principe bindend. Er is geen bezwaar maar wel beroep mogelijk. De
minister is bevoegd om een uitspraak van de geschillencommissie uiteindelijk
nietig te verklaren. De SGP-fractie kan, alles overziend, in principe met
het voorstel op dit punt instemmen. Wel vraag ik mij af of de procedure in
het geval van beroep niet te lang gaat duren. Er is weliswaar sprake van een
forse tijdwinst ten opzichte van de huidige regeling, als alles zonder problemen
verloopt. Maar in hoeverre weegt dat op tegen de toch vrij bureaucratische
beroepsprocedure? Hoe frequent zal er naar de verwachting van de minister
van de beroepsmogelijkheid gebruik worden gemaakt. Zal dat in het licht van
de toenemende concurrentie niet relatief vaak het geval zijn? Natuurlijk zal
er bij beroepsprocedures wel steeds sprake moeten zijn van een zorgvuldige
afweging van de verschillende belangen. Graag een reactie van de minister.Ten aanzien van het beoordelingskader vraag ik of de minister wil toezeggen
om daarin expliciet aandacht te besteden aan de belangen van kleine instellingen
en opleidingen en hun positie daadwerkelijk te beschermen.De heer Slob (ChristenUnie):Mijnheer de voorzitter. Ik wil deze korte plenaire afronding gebruiken
voor het aan de orde stellen van een aantal zaken. Wij hebben tijdens het
uitermate constructieve wetgevingsoverleg van 3 december jongstleden aangegeven
dat wij positief stonden tegenover de plannen om tot een accreditatiesysteem
voor het hoger onderwijs te komen. Een dergelijk systeem biedt naar onze opvatting
kansen voor verbetering van de kwaliteit van de opleiding en kan op termijn
bijdragen aan de totstandkoming van een doorzichtig internationaal hogeronderwijsstelsel.
Ik heb tijdens dat overleg wel vraagtekens gezet bij de uitwerking, zoals
wij die toen op drie voor ons zeer belangrijke punten kregen. Ik noem deze
punten kort.1. De consequenties van het nieuwe voorgestelde kwaliteitssysteem met
betrekking tot de verantwoordelijkheid en de wettelijke positie van instellingen,
mede gezien vanuit het grondwettelijk verankerde recht van vrijheid van onderwijs.
Bij het hoger onderwijs spreken wij ook wel over de academische vrijheid.2. De verantwoordelijkheid die de minister van Onderwijs draagt voor een
goed funderend stelsel van hoger onderwijs.3. De rechtsbescherming van studenten en docenten bij de inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel.Wij kwamen in het wetsvoorstel een groot aantal zaken tegen die ons niet
geheel geruststelden. Wij hebben daar tijdens het wetgevingsoverleg aandacht
voor gevraagd en amendementen mede-ingediend. Wij zijn zeer tevreden met de
brief die de minister op 18 december jongstleden aan de Kamer heeft gestuurd
en met de nota van wijziging. Hij heeft daarin uiterst constructief de belangrijkste
punten die wij hadden aangegeven, gehonoreerd en opgenomen. Wij zijn hem daar
zeer erkentelijk voor. Dat geldt bijvoorbeeld voor het wijzigingsvoorstel
om het goedkeuringsrecht van het accreditatiekader en de positie van de Kamer
daarbij in de wet vast te leggen. Het was voor ons niet acceptabel dat het
vaststellen van het accreditatiekader een zelfstandige bevoegdheid zou worden
van het accreditatieorgaan, dat als zelfstandig bestuursorgaan niet aan parlementaire
controle is onderworpen. De minister is daaraan tegemoetgekomen. Overigens
had dit ook gekund op de wijze, zoals verwoord in het amendement op stuk nr.
7 van collega Eurlings, waaronder ook de namen van de heer Van der Vlies en
mijzelf staan. De systematiek van de minister past op zich in een eerdere
discussie die we een paar weken geleden hebben gevoerd over de WOT, maar ik
zou toch graag nog eens horen waarom hij heel bewust voor deze systematiek
heeft gekozen.Ik herhaal mijn eerder gemaakte opmerking over de toetsingscriteria en
de toetsingskaders. Ik doe dit mede naar aanleiding van het voorgestelde kader
dat we van de commissie Accreditatie hoger onderwijs hebben ontvangen. Er
moet nadrukkelijk oog zijn – ook de heer Van der Vlies eindigde zijn
betoog met deze opmerking – voor kleinere instellingen, terwijl te gedetailleerde
toetsingscriteria op gespannen voet staan met de voorgestane vergroting van
autonomie van instellingen. We zullen daarover op een later moment nog eens
met elkaar spreken. Ik vraag nadrukkelijk de aandacht van de minister voor
dit punt.Ik heb tijdens het wetgevingsoverleg mijn verbazing uitgesproken over
de invulling die bij het opstarten van nieuwe opleidingen werd gegeven aan
de verantwoordelijkheden van de minister van Onderwijs op het vlak van de
geschillenbeslechting. De minister heeft op dat punt een aantal wijzigingen
in het wetsvoorstel doorgevoerd, die naar mijn mening een substantiële
verbetering zijn. Ik vraag me echter wel af hoe dit in de praktijk gaat werken.
Zal dit niet erg bureaucratisch worden? Ik ben ook benieuwd waarom de minister
niet heeft geregeld dat hij zelf het uiteindelijke oordeel geeft, op basis
van een advies afkomstig van de geschillencommissie. Dat ligt een beetje in
de lijn van het amendement op stuk nr. 12. Ik heb begrepen dat dit amendement
is ineengevoegd met een ander amendement. Ik ben nog niet overtuigd van de
juistheid van de wijzigingen die de minister hier heeft doorgevoerd. Ik hoor
op dit punt graag zijn antwoord.Wij waren er niet gerust op wat het voor de positie van de studenten en
docenten zou betekenen, als de accreditatie niet goed zou zijn voor een
instelling. De minister is in dat opzicht tegemoetgekomen aan de wens van
vele fracties om een verbeterperiode in de wet op te nemen. Ik hoop dat dit
zal voorkomen dat reeds studerende studenten het slachtoffer zullen worden
van het feit dat hun instelling in kwalitatief opzicht onvoldoende scoort
en niet geaccrediteerd kan worden.Voorzitter. Tot slot nog een paar korte opmerkingen. Om te beginnen iets
over de samenstelling van het accreditatieorgaan. Hoewel dat niet direct onze
eerste voorkeur had, hebben wij als fractie geen echte bezwaren tegen een
ongedeeld orgaan, zoals dat in het amendement op stuk nr. 15 wordt voorgesteld.
De minister laat het oordeel hierover aan de Kamer over. Wij hechten er wel
aan dat het accreditatieorgaan in zijn functioneren het onderscheid tussen
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderwijs in de praktijk tot uitdrukking
zal laten komen. Ik hoop verder van harte dat het accreditatieorgaan in zijn
functioneren geen bureaucratisch geheel zal worden. Ik ben daar nog niet helemaal
gerust op, omdat er maximaal ongeveer veertien mensen in zo'n orgaan kunnen
zitten. Ik weet dat dit het maximum is en dus niet hoeft, maar je komt al
snel bij dat aantal, als er allerlei wensen uit de Kamer komen om afvaardigingen
van geledingen erin terecht te laten komen. Ik vraag mij af of het functioneren
van het accreditatieorgaan daardoor in de praktijk wordt bevorderd.Ik aarzel over het gewijzigde amendement om studenten in het accreditatieorgaan
op te nemen. Men moet mij niet verkeerd verstaan, ik zeg niet dat studenten
niet geraadpleegd moeten worden over wat er rondgaat, maar vanwege de onafhankelijkheid
vraag ik mij af of personen, in dit geval studenten, op deze wijze, waarschijnlijk
door een voordracht uit de organisaties, in het accreditatieorgaan moeten
worden opgenomen. Ik heb iets meer sympathie voor het amendement dat mevrouw
Lambrechts heeft ingediend om te regelen dat studenten worden gehoord bij
de werkzaamheden waarmee het accreditatieorgaan aan de slag gaat. Ik ben benieuwd
naar de opvattingen van de minister daarover.De heer Rabbae (GroenLinks):Is collega Slob van mening dat studenten niet in staat zijn om deskundig
te opereren binnen een orgaan zoals het accreditatieorgaan? Ik heb tegen de
minister gezegd dat ik de positie van studenten in dat orgaan niet zie als
pleitbezorgers of belangenbehartigers, maar gewoon als deskundigen. Los van
hun individuele positie denken zij mee over het een en ander.De heer Slob (ChristenUnie):Ik twijfel geen moment aan de deskundigheid van studenten. In de afgelopen
weken zijn wij met allerlei wetsvoorstellen over het hoger onderwijs bezig
geweest en hebben wij veel contact gehad met studenten. Ik ben aangenaam getroffen
door de diepte van hun opmerkingen en hun kritiek op allerlei wetsvoorstellen.
De kwaliteit is in grote mate aanwezig, maar ik zet er vraagtekens bij dat
studenten op voordracht van organisaties in het accreditatieorgaan terechtkomen.
Omdat zij door organisaties worden voorgedragen, kunnen zij als een soort
verlengstuk van die organisaties in het accreditatieorgaan terechtkomen. Daar
heb ik twijfels over. Als het punt is dat zij graag willen meepraten, omdat
hun opvattingen over een en ander gehoord moeten worden, heb ik de indruk
dat de route die mevrouw Lambrechts voorstelt, misschien voor de studenten
zelf ook beter is.De heer Rabbae (GroenLinks):Houdt u die vraagtekens als die voordracht wordt gebaseerd op een afspraak
tussen de studenten en de minister? Studenten die in dat orgaan zitting nemen,
kunnen dan zelf bepalen of zij met of zonder raadpleging van de achterban
opereren, maar in ieder geval als deskundige, à titre personnel, zonder
het standpunt van hun organisatie mee te nemen binnen dat orgaan.De heer Slob (ChristenUnie):Daarmee wordt een deel van mijn bezwaren weggenomen, maar het punt blijft
dat het als verplichting in het amendement wordt neergelegd. In principe is
de ruimte aanwezig om studenten in het accreditatieorgaan op te nemen, waarbij
zij niet gebonden zijn aan organisaties. Zij kunnen op basis van bepaalde
kwaliteiten worden uitgezocht om daar zitting in te nemen. De ruimte is er
in principe wel, maar ik aarzel over de wijze waarop het in het amendement
wordt voorgesteld. Er liggen heel veel amendementen, die ik niet allemaal zal doornemen,
want dan zou ik direct worden onderbroken. Wij vinden dat de minister op de
hoofdpunten tegemoet is gekomen aan de bezwaren die wij hadden, maar ik sluit
niet uit dat ik mijn fractie adviseer om een enkel amendement te steunen,
om nog enkele kleine verfijningen in het wetsvoorstel door te voeren.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter. Het CDA is een groot voorstander van de invoering van accreditatie
in het hoger onderwijs en de daarmee beoogde doelstellingen, zoals verbetering
van transparantie en internationale vergelijkbaarheid van ons hogeronderwijsstelsel.
Onze fractie heeft altijd positief gestaan tegenover de ontwikkeling van dit
wetsvoorstel. Tegen de wijze waarop het voorstel was uitgewerkt, hebben wij
in de behandeling die wij hieraan hebben gewijd, op een aantal punten behoorlijke
bezwaren geuit. Ik constateer dat in de nota van wijziging goed is tegemoetgekomen
aan deze kritiek, maar op een aantal punten blijven wij van mening verschillen.
Ik zal een kort betoog houden over wat het CDA van plan is hieraan te doen.
Een van onze kritiekpunten is dat het accreditatieorgaan de bevoegdheid krijgt
om zelfstandig zijn accreditatiekaders vast te stellen. Wij plaatsen daar
grote vraagtekens bij omdat zowel het verlenen van accreditaties als het vaststellen
van de kaders ervoor in handen van een en hetzelfde orgaan komt. Dit knelt
te meer omdat er een duidelijke koppeling is in het voorstel tussen het kwaliteitsoordeel
van het orgaan en de continuering of beëindiging van de bekostiging en
afgifte van getuigschriften bij opleidingen. De situatie kan ontstaan dat
het accreditatieorgaan zelf een deugdelijkheidseis stelt met betrekking tot
de bekostiging. De CDA-fractie vindt echter dat de politiek de accreditatiekaders
moet vaststellen. Op dit punt heb ik samen met enkele andere woordvoerders
een amendement ingediend op stuk nr. 7. De minister is in zijn nota van wijziging
behoorlijk aan onze bezwaren tegemoet gekomen. Hij stelt dat hij naar aanleiding
van het gevoerde overleg van 3 december jongstleden een voornemen tot goedkeuring aan de Tweede Kamer zal voorleggen alvorens tot daadwerkelijke
goedkeuring over te gaan. Dat betekent dus dat de minister het accreditatiekader
goedkeurt en dat hij het aan de Kamer zal voorleggen. Amendement nr. 7 strekt
er echter toe dat het instrument van de AMvB wordt gebruikt. Heb ik het goed
dat de Kamer het bij AMvB zelf explicieter vaststelt dan in de door de minister
voorgestelde systematiek? Kan hij verduidelijken wat het aan de Kamer voorleggen
precies inhoudt? Waarom dient dat te prevaleren boven een AMvB? Ik vraag dit
met name omdat ook zaken als examenregelingen in een accreditatiekader een
plaats moeten krijgen. Het gaat niet alleen om de kwaliteit van de opleiding
maar ook om de manier waarop ervoor wordt gezorgd dat de studenten die kwaliteit
echt meekrijgen. Het kan niet de bedoeling zijn dat studenten op een slinkse
manier aan examenpunten komen zonder dat ze de vereiste kennis paraat hebben.
Dat is een reden te meer om het via AMvB te regelen.De koppeling tussen de accreditatie en het verkrijgen of behouden van
rechten kan de studenten en ook de instellingen in een moeilijke positie brengen.
Als er geen accreditatie wordt verstrekt, is conform het voorstel de bekostiging
afgelopen. Namens mijn fractie heb ik in december gevraagd om een soort van
gele kaart in te voeren. Als een opleiding net niet kan voldoen aan de eisen,
zou de gelegenheid moeten worden geboden om op korte termijn de opleiding
alsnog kwalitatief aan de maat te brengen. Dat is geen zwaktebod richting
studenten, maar het is juist goed voor studenten. Zij kunnen tenminste dan
nog de opleiding afmaken en krijgen een diploma dat nog wat waard is nu de
opleiding kwalitatief weer aan de maat is. Ik prijs de minister ervoor dat
hij tegemoet is gekomen aan onze verlangens en daarom trek ik amendement nr.
10 in.De voorzitter:Het amendement-Eurlings (stuk nr. 10) is ingetrokken.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter. De minister is dus tegemoet gekomen aan onze verlangens, behalve
als het gaat om het geval waarin geen negatief accreditatieoordeel is uitgesproken
maar er iets mis is met het visitatierapport van de opleiding. Dat kan des
te meer knellen omdat de opleiding zelf in dat geval wel goed kan zijn. Ook
dat pleit ervoor om het systeem van een gele kaart in te voeren. Als het aan
het rapport ligt, moet er met gezwinde spoed een nieuw rapport worden geschreven
dat uiteraard goed in de procedure moet passen. Ik hoor de minister hier graag
over. In ieder geval houd ik vast aan amendement nr. 11 dat nu is samengevoegd
met amendement nr. 20 van mevrouw Hamer. In het nieuwe amendement 35 wordt
uitgesproken dat ook in deze gevallen het systeem van een gele kaart moet
worden geïntroduceerd.De CDA-fractie is van mening dat net als bij het vaststellen van de accreditatiecriteria
ook ten aanzien van de vraag of een nieuwe opleiding kan worden gestart de
politieke verantwoordelijkheid duidelijker naar voren moet komen. Het voorstel
is om aan het bestaande artikel 6.2, dat instellingen verplicht tot een doelmatige
taakverdeling bij het starten en beëindigen van opleidingen, een lid
toe te voegen dat overleg met andere belanghebbende instellingen voorschrijft.
In december hebben verschillende fracties, waaronder de CDA-fractie, uitgesproken
dat de bekostiging overeind moet worden gehouden, juist omdat de toelating
van nieuwe opleidingen raakt aan de bekostiging. Wij zijn dus niet voor het
terugtrekken van middelen van de masters. Daarvoor moet goede controle bestaan
op nieuwe opleidingen. Als de sluizen bij de ingang namelijk opengaan en er
een wildgroei van nieuwe opleidingen ontstaat, dan zullen wij snel zeggen
dat het allemaal onbetaalbaar is. Daarom vinden wij dat de minister de eindverantwoordelijkheid
moet hebben voor de doelmatigheid en de eindafweging maakt of een bepaalde
opleiding een echte toevoeging vormt en het systeem niet inefficiënter
maakt. De minister is het hierin niet met ons eens. In de nota is wel zijn
positie verduidelijkt: hij heeft een grotere rol bij de samenstelling van
de geschillencommissie. Wij willen echter vanwege onze zorg om de bekostiging
geen terugtrekkende bewegingen, ook niet in een volgend kabinet, en houden
daarom vast aan de eindverantwoordelijkheid van de minister. Dat betekent
niet dat de instellingen zelf hierin geen rol spelen, maar aan het eind van
het proces is de minister degene die zijn paraaf zet. Daarmee voorkom je dat
niemand aanspreekbaar is. Mijn amendement op stuk nr. 12 is daartoe samengevoegd
met dat van mevrouw Hamer op stuk nr. 18 tot het amendement op stuk nr. 34.
Ik houd daaraan vast en wil de minister hierover nogmaals horen.Het amendement op stuk nr. 8 was ingediend om de benoeming van leden van
het accreditatieorgaan te doen plaatsvinden nadat de instellingen zijn gehoord.
Ik vond dat redelijk, omdat een aantal huidige bevoegdheden van de instellingen
naar dat orgaan gaan. Evenzo vind ik het goed om studentenorganisaties te
betrekken bij het opzetten en functioneren van het accreditatieorgaan. Die
vertegenwoordiging wordt voorgesteld in het amendement dat is samengevoegd
uit de amendementen op de stukken nrs. 8 en 19. Ik heb begrepen dat de vormgeving
hiervan gangbaar is.Het amendement op stuk nr. 9 wil geen verbod op nevenfuncties van de toekomstige
leden van het Nationaal accreditatieorgaan. Wij vinden het onwenselijk dat
dit orgaan uitsluitend met zwaar opgetuigde voltijdfuncties wordt gevuld.
De minister heeft uitgelegd dat dit ook helemaal niet zijn bedoeling is, maar
het lijkt me beter om dit helder in de wettekst te markeren, omdat deze wet
een aantal kabinetten zal moeten meegaan. Om hierover geen misverstand te
laten bestaan, is daarom het amendement op stuk nr. 9 samengevoegd met een
gelijkluidend amendement van mevrouw Hamer tot het amendement op stuk nr.
36.De vergadering wordt van 15.12 uur tot 15.20 uur geschorst.Minister Hermans:Voorzitter. Met blijdschap stel ik vast dat Kamer en regering het in grote
mate eens zijn over de importantie van het wetsontwerp. Na de uitgebreide
discussie in het wetgevingsoverleg zijn wij elkaar over de inhoud zeer dicht
genaderd. Vragen en opmerkingen daar zijn tot uitdrukking gekomen in amendementen
of door het intrekken van amendementen. Ik heb een nota van wijziging inge diend. Aan de hand van de verschillende amendementen zal ik de vragen
beantwoorden.In hoeverre moet het vaststellen van accreditatiekaders worden geregeld
bij voorhang van algemene maatregelen van bestuur dan wel, zoals ik voorstel,
door ze aan de Kamer voor te leggen voordat de minister ze vaststelt? De kern
van de zaak is dat het voorhangen van een AMvB minder flexibel is dan het
voorleggen van een toetsingskader aan de Kamer. De rol van de wetgever is
naar mijn mening ook heel duidelijk gewaarborgd door de kwaliteitsaspecten
in de wet neer te leggen. De operationalisering komt in de accreditatiekaders.
In lijn met de Wet op het onderwijstoezicht wordt eenheid gebracht in de kwaliteitsbeoordeling
van het hele Nederlandse hoger onderwijs. Voorts wordt de mogelijkheid geboden
de rol van minister en Kamer goed tot uitdrukking te brengen.Er is een relatie tussen de afweging die wij maken en de afstemming met
andere wetgeving. Het wordt mogelijk flexibeler en sneller op ontwikkelingen
in te spelen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik denk dat onze voorstellen heel dicht bij elkaar liggen. De minister
legitimeert zijn besluit om niet voor de AMvB te kiezen met de flexibiliteit.
Maar wij stellen het kader toch niet op voor een of twee dagen en toch ook
niet voor een maand? Ik neem aan dat dit gebeurt voor een aantal jaren. Dat
hoeft dan toch niet zo flexibel te zijn? Als je een wijziging wilt aanbrengen,
moeten daar toch ook heel goede redenen voor zijn? Eerlijk gezegd overtuigt
de minister mij nu meer van de noodzaak van een AMvB, terwijl ik eigenlijk
bereid was een beetje zijn kant op te schuiven. Kan hij aangeven hoe er verstarring
kan ontstaan bij het gebruik van een AMvB? Wat kan dan niet wat bij aanneming
van zijn voorstel wel kan?Minister Hermans:In mijn voorstel kan tussen regering en Kamer worden overlegd over het
accreditatiekader, in overeenstemming met de Wet onderwijs toezicht. Er kunnen
dan meer interpretaties worden gegeven in plaats van door wet- en regelgeving
zaken exact vast te leggen. Mijn voorstel maakt het beter mogelijk kaders
bij te stellen aan de hand van ontwikkelingen en inzichten in de praktijk.
Aan een AMvB zitten termijnen voor voorhang en dergelijke vast. Nogmaals,
ik denk dat beide voorstellen dicht bij elkaar uitkomen. Daarom is het lastig
om verschillen aan te geven. De facto zullen positie en rol van de Kamer echter
in beide gevallen bijna hetzelfde zijn. Ik kan mij niet voorstellen dat een
minister van Onderwijs een toetsingskader of accreditatiekader vaststelt waar
de Kamer in meerderheid bezwaar tegen heeft. In dat geval moet gemeen overleg
tussen Kamer en regering leiden tot bijstelling.Mevrouw Hamer (PvdA):Wij kunnen ons natuurlijk niet voorstellen dat zoiets gebeurt, maar stel
dat het toch plaatsvindt. Welke mogelijkheden heeft de Kamer in uw voorstel
dan niet in vergelijking met een wijziging bij AMvB?Minister Hermans:De Kamer heeft in het kader van de voorhangprocedure bij een AMvB de facto
de mogelijkheid tot amendering. Dat zou bij vaststelling van het toetsingskader
"as such" niet kunnen. Ik heb echter al aangegeven dat ik mij niet kan voorstellen
dat een minister van OCW bij een daadwerkelijk verschil van mening met de
Kamer hierover, niet zou besluiten tot bijstelling. De formele positie van
de Kamer is bij een AMvB natuurlijk altijd wat anders en met name sterker
in formele zin. De materiële positie van de Kamer is volgens mij echter
minstens zo sterk en op basis daarvan kan de Kamer ook beter inspelen op ontwikkelingen.De heer Eurlings (CDA):Wij voeren hier een open discussie en moeten kijken wat ons het beste
past. Het accreditatiekader is heel belangrijk en vorm het fundament op basis
waarvan het accreditatieorgaan zijn belangrijke beslissingen moet nemen. Waarom
is die flexibiliteit nodig? Hoe vaak moet volgens de minister het kader worden
aangepast? Wat bedoelde hij zojuist met "meervoudige interpretaties" die mogelijk
zouden moeten zijn?Minister Hermans:In dit wetsvoorstel wordt geprobeerd de kwaliteit te waarborgen. In analogie
met het wetsvoorstel inzake onderwijstoezicht heb ik daartoe de kwaliteitsaspecten
in het wetsvoorstel neergelegd. Daarmee zijn de kaders waarbinnen wordt geopereerd,
helder geworden. De toepassing van deze kaders moet worden uitgewerkt in overleg
tussen Kamer en regering; daarover moeten heldere afspraken worden gemaakt.
Dat kan leiden tot tekstuele wijzigingen, maar ook tot interpretatie van bepaalde
artikelen of zinnen uit het kader.De heer Eurlings (CDA):Wij zijn op zoek naar het best passende systeem. Volgens mij is het accreditatiekader
vrij constant in de tijd en hoeft het dus niet vaak te worden veranderd. Je
legt het een keer vast en na verloop van tijd zal je het misschien een keer
herzien. De Kamer wil dat haar politieke verantwoordelijkheid op dit punt
goed naar voren komt. De Kamer heeft een sterkere formele positie bij een
AMvB. Heeft de minister er nu werkelijk bezwaren tegen als het per AMvB zou
gebeuren? Als de minister erkent dat het niet zo vaak veranderd zal worden,
hoeft een AMvB toch niet echt een probleem op te leveren?Minister Hermans:Ik hecht toch sterk aan hetgeen ik in het wetsvoorstel heb neergelegd.
Het gaat mij niet om de intentie van de Kamer, maar om de grotere flexibiliteit
in mijn voorstel. Daarnaast vind ik het logisch om in het kader van de afstemming
van wetgeving, bij de wetvoorstellen inzake onderwijstoezicht en accreditatie
een gelijk systeem te hanteren. Wij hebben indertijd daarover uitgebreid gediscussieerd
in het kader van het wetsvoorstel inzake onderwijstoezicht. Ik kan niet uitsluiten
dat wanneer het systeem gaat draaien, er bijvoorbeeld in het kader van internationale
afspraken regelmatig bijstellingen zullen moeten plaatsvinden. In mijn systeem
is daarvoor meer ruimte en flexibiliteit dan in een systeem op basis van een
AMvB. Ik maak dus een inschatting van toekomstige ontwikkelingen. Op basis
van mijn argumenten heb ik een toch een sterke voorkeur voor de regeling op
dat punt in het wetsvoorstel.Voorzitter. De heer Eurlings heeft op stuk nr. 10 een amendement ingediend
inzake de hersteltermijn bij verlies van accreditatie. De heer Rabbae heeft
daarover ook gesproken. Hij heeft over dit onderwerp een amendement ingediend
op stuk nr. 21, waarin hij een termijn van één
jaar noemt. In de "nota van wijziging II" wordt de gedachte uit dit amendement
voluit overgenomen. Zie artikel 5a.12a. Er is sprake van een verbetering in
de rechtsgevolgen. Er is sprake van een regelingdoorloop voor de Wet studiefinanciering
2000 en de WTOS, een regelingdoorloop voor rechten van instellingen en de
grens voor de hersteltermijn is twee jaar. De discussie gaat eigenlijk over
de vraag of de hersteltermijnéén jaar of twee jaar is. Naar
mijn mening is het amendement overbodig, omdat het is geregeld in de nota
van wijziging. Dan blijft alleen over de vraag of de termijn één
of twee jaar moet zijn. De Kamer kan zich daarover uitspreken. Ik heb geen
overwegende bezwaren tegen hetzij één hetzij twee jaar. Een
hersteltermijn bij verlies van één jaar heeft een groot aantal
voordelen, maar is misschien net iets te krap om het voor elkaar te krijgen.
De vraag is dus eigenlijk waar men het accent legt: op een zo snel mogelijk
herstel of op iets meer tijd zodat het herstel wat fundamenteler kan zijn.
Op dat punt zijn wij elkaar zo dicht genaderd dat wij nog over nuances praten.
In gemeen overleg tussen regering en Kamer moet dit dan maar op tafel komen
te liggen.Van groot belang is de discussie over het amendement van de heer Van der
Vlies op stuk nr. 13. Hij stelt voor, de zinsnede "de aard van het onderwijs"
te laten vervallen. Hij heeft met instemmende reactie van mij op dat punt
gewezen. Hij heeft een aantal bezwaren geuit tegen het criterium maatschappelijke
relevantie. Mijn bedoeling is echter tweeledig. Aan de ene kant gaat het om
maatschappelijke relevantie in verband met aansluiting op de arbeidsmarkt.
Dat kan dus van belang zijn. Aan de andere kant is dat criterium – precies
omgekeerd – een middel voor de minister om vooral kleine opleidingen
overeind te kunnen houden. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
kan het namelijk maatschappelijk relevant achten dat een heel kleine opleiding
met maar heel weinig studenten toch in stand wordt gehouden. Op die manier
kan ik zowel naar de ene als naar de andere kant op basis van het criterium
in dit artikel zeggen dat financiering van een opleiding gewoon noodzakelijk
is. Ook over het begrip "didactisch concept" is een discussie gevoerd. Ik
heb daar nog eens goed naar geluisterd. Mevrouw Lambrechts heeft op dit punt
vragen gesteld. Luisterend naar de argumentatie, vind ik het beter om het
begrip "didactisch concept" eruit te halen, omdat dat in de onderwijswetgeving
anders geïnterpreteerd wordt dan dat wij hier doen. De afstemming van
onderwijsterminologie zou dan niet voldoende tot haar recht komen. Als je
het goed bestudeert, zie je dat het ook goed bij de aard van de opleiding
zou kunnen passen. Dan zijn de vragen aan de orde of het een duale opleiding
is, of het een voltijdopleiding is en hoe de studielast is. Op dat soort punten
zou het elders ondergebracht kunnen worden. Dan hoef ik dat punt niet te handhaven.
Ik ben dus ook bereid om het begrip "didactisch concept" er via een nota van
wijziging uit te halen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb nog een opmerking over de maatschappelijke relevantie. Het ging
mij erom dat iemand kan kiezen voor een opleiding, los van de vraag of hij
daarmee straks een arbeidsplaats kan vinden. Dat moet mogelijk blijven; natuurlijk
niet ongelimiteerd, want wij moeten immers niet opleiden voor werkloosheid.
Het spreekt mij echter vooral aan dat de minister zegt het omgekeerd te kunnen
gebruiken, namelijk door een kleine opleiding waarvoor gekozen wordt, in stand
te houden. Op dat punt ben ik bereid het amendement bij te stellen. Hoewel
de minister dat niet kon weten, had ik inmiddels bevorderd dat het amendement
op stuk nr. 13 is gewijzigd in een amendement dat alleen nog de zinsnede "en
het didactisch concept van de opleiding" eruit haalt.Minister Hermans:Mijn algemene insteek in het overleg met de Kamer is niet om bij nota
van wijziging alle amendementen over te nemen. Wij moeten geen dubbel werk
doen als de Kamer voorstellen doet waar ik het mee eens ben. Als de heer Van
der Vlies dus een amendement voorstelt dat ertoe leidt dat het begrip "didactisch
concept" eruit wordt gehaald en dat wij met de behandeling van dit wetsartikel
aangeven hoe wij het vervolgens gaan invullen via de aard van de opleidingen,
is dit punt opgelost. Het begrip "maatschappelijke relevantie" heb ik geïnterpreteerd
zoals wij nu gedaan hebben. Volgens mij zijn wij op dat punt op dezelfde lijn
terechtgekomen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik bevestig wat de minister nu zegt.Minister Hermans:Dat lijkt mij heel goed.Over het amendement van mevrouw Hamer op stuk nr. 16, dat erin voorziet
dat accreditatiekaders in ministeriële regelingen worden vastgesteld,
heb ik al de nodige opmerkingen gemaakt.Over het onderwerp van het amendement op stuk nr. 21 van de heer Rabbae,
de compensatie van studenten bij verlies van accreditatie, heeft een groot
aantal sprekers opmerkingen gemaakt. Ik denk dat het in zijn essentie een
goed amendement is. Ik denk echter dat, als je kijkt naar wat er in wet- en
regelgeving op dit moment al geregeld is, het amendement overbodig is. Ik
zal ook zeggen waarom ik dit denk en het is dan aan de heer Rabbae om te beoordelen,
op basis van de argumenten die ik nu geef, of het nog apart moet worden geregeld
of dat het al voldoende is geregeld.Ik wijs erop dat een beroep op onvoldoende studeerbaarheid, op grond van
artikel 7.51, in dit geval al een basis geeft voor de student. Voorts is er
in artikel 5.12, eerste lid, de zorgplicht van de instelling bij verlies van
accreditatie. Deze zorgplicht betreft bijvoorbeeld een verklaring inzake een
beroep op het studiefonds van de instelling. Het betekent dat indien een student
wil overstappen naar een andere instelling, er een verantwoordelijkheid blijft
bij de instelling om die overstap mogelijk te maken. Kortom, ik denk dat als
je kijkt naar de wet zoals deze voorligt, met de verschillende elementen die
er nu al in zitten, het de vraag is of dit amendement daar nog iets aan toevoegt.
Wij zijn het over de inhoud eens met elkaar – er moet een goede bescherming
zijn – maar naar mijn mening is die bescherming in de artikelen die
ik zo-even aangaf, reeds voldoende geregeld.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil best met de minister meegaan in zijn redenering, maar
slechts tot een bepaald punt. Vanaf dat punt denk ik dat het
goed is dat wij dit amendement hebben, juist ter dekking van het stuk dat
op dit moment niet in de wetgeving staat. In de huidige wetgeving staat namelijk
niets over accreditatie enz. Het gaat daar over onvoldoende studeerbaarheid,
zoals de minister het in zijn motivering zegt. Dat wil zeggen dat het programma
in de gegeven omstandigheden kennelijk niet voor de student te behappen is.
Dat is echter heel iets anders dan wanneer een opleiding geraakt wordt door
het oordeel van een accreditatieorgaan dat deze opleiding niet deugt. Ik ga
met de minister mee, maar hetgeen hij zegt, dekt niet helemaal beide situaties.
Dan denk ik dat het goed is om naar aanleiding van deze nieuwe beleidsontwikkeling
ook dit element in de wetgeving te pluggen.Minister Hermans:Mag ik de heer Rabbae vragen nog eens goed te kijken naar artikel 5.12,
eerste lid, waarin de zorgplicht van de instelling bij verlies van accreditatie
is geregeld, en dan te bezien of niet ook het punt dat hij nu specifiek naar
voren haalt als een belangrijk element, in dat artikel geregeld is? Ook hier
is sprake van een grote mate van overeenstemming, maar de vraag is of je het
niet twee keer regelt. Dat lijkt mij op het gebied van wet- en regelgeving
niet de beste weg.Wat betreft het amendement op stuk nr. 22 heb ik zo-even al mijn reactie
gegeven ten aanzien van de hersteltermijn. Ook hierbij is het oordeel, zo
denk ik, aan de Kamer.Ik kom bij het amendement op stuk nr. 27 van mevrouw Hamer, betreffende
een ongedeeld nationaal accreditatieorgaan, waarin geen aparte raden zijn
voorzien. Mijn bedoeling was om, na alle discussies die hier anderhalf à
twee jaar gelopen hebben over de opbouw van de bachelor-masterstructuur en
de accreditatie, op termijn die kant uit te gaan. Als de actualiteit de wetgeving
zo snel achterhaalt – ook ik hoor die geluiden – dan denk ik dat
ten aanzien van dit amendement het oordeel aan de Kamer kan worden gelaten.
Ik heb er geen probleem mee, want ik wil uiteindelijk ook die kant op. Het
was alleen de vraag of je dat met een tussenstap zou moeten doen.Voor het amendement op stuk nr. 28 van de heer Rabbae, inzake compensatie
van de student bij verlies van accreditatie, geldt mijn argumentatie zoals
ik die zo-even heb uiteengezet ten aanzien van zijn amendement op stuk nr.
21.Wat betreft het amendement van mevrouw Hamer ten aanzien van de taak van
het nationaal accreditatieorgaan om beoordelingskaders te bespreken met de
Europese landen en met name met de grenslanden, merk ik het volgende op. Het
had wat mij betreft niet eens expliciet geregeld hoeven te worden, omdat ik
het niet meer dan logisch vind dat dit gebeurt. Ik wil één ding
even scherp stellen om na te gaan of wij daar dezelfde opvatting over hebben;
het is ook van belang in verband met de nieuwe ontwikkelingen die op het ogenblik
spelen in Europa. Ik ben er namelijk geen voorstander van – ik acht
het ook niet erg waarschijnlijk – dat wij naar een soort Europees accreditatieorgaan
toe gaan. Ik acht het wel van belang dat de toetsingseisen en de kwaliteitseisen
op elkaar worden afgestemd. Als dat de bedoeling van het amendement van mevrouw
Hamer is, dus dat de beoordelingskaders in een soort netwerk steeds meer met
elkaar worden gezwaluwstaart, dan is dat heel goed. Uiteindelijk betekent
dit dat in de verschillende landen accreditatieorganen bestaan die zodanig
op elkaar zijn afgestemd, dat je kunt spreken van een algemeen Europees stelsel
van kwaliteitsborging.Mevrouw Hamer (PvdA):De minister heeft soms vergezichten, maar dat geldt ook voor mij. Wij
hebben al eens een debat gehad over het ontstaan van een tussenvorm tussen
hbo en wo. Ik heb net verteld wat men in Vlaanderen is gaan doen. Ook op dit
punt heb ik een vergezicht, namelijk dat ik mij kan voorstellen dat er in
Europa een beperkt aantal accreditatieorganen is. Dat is echter niet de bedoeling
van het amendement, want dat zou echt een stap te ver gaan. Het amendement
is echter wel bedoeld om tot een echte afstemming te komen en het dus een
stapje in die richting te brengen.Minister Hermans:Mijn Vlaamse collega en ik hebben gezegd dat het in beginsel mooi zou
zijn als wij voor het Nederlandse taalgebied één accreditatieorgaan
zouden hebben. Ik heb echter ook vanaf het begin gezegd, dat wij ons accreditatieorgaan
zouden bouwen. In Vlaanderen wordt bekeken of men daarbij fysiek zal aanhaken
dan wel of men aanhaakt via een vergelijkbare kaderstelling. Ik wacht die
ontwikkelingen af. Wij liggen een halfjaar voor ten opzichte van de wetgeving
in Vlaanderen op dat gebied. Het is goed als wij onze lijn daarin voortzetten.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik begreep in eerste termijn dat u ons voorhield dat wij zouden worden
genoemd bij de behandeling van de accreditatie in Vlaanderen. Dat leek mij
een aanlokkelijk perspectief, maar ik begrijp dat dat een illusie was.Minister Hermans:Zoals ik hier ruim spreek over de accreditatie in Vlaanderen, zal mijn
collega ongetwijfeld spreken over de accreditatie in Nederland. Wij hebben
daarover met elkaar nogal wat contacten gehad. Bij ons lag het tempo wat hoger,
maar dat doet niets af aan de pogingen om met elkaar tot een gemeenschappelijke
lijn op dat punt te komen.Het amendement op stuk nr. 30 van mevrouw Hamer en de heer Eurlings gaat
over het horen van instellingen en vertegenwoordigers van beroepsgroepen bij
benoeming, schorsing en ontslag van leden van het Nationale accreditatieorgaan.
Een tweede punt is dat twee leden op voordracht van studentenorganisaties
worden benoemd. Ik heb een wat dubbele reactie op dit amendement. Aan de ene
kant zeg ik ja. Aan de andere kant vind ik de procedure voor benoeming, schorsing
en ontslag wel erg ingewikkeld. Ik vraag mij af of wij dat wel met zo'n grote
procedure van horen moeten doen en of het niet beter is om deze bevoegdheid
te laten bij de minister, die daartoe natuurlijk pas overgaat na zich te hebben
georiënteerd. Verder vraag ik mij af of benoeming van leden wel op voordracht
van studentenorganisaties of instellingen moet plaatsvinden. Ik spreek dan
liever van gehoord de instellingen of het raadplegen van de instellingen c.q.
gehoord de studentenorganisaties of het raadplegen van studentenorganisaties.
Anders kan de minister slechts zijn handtekening onder een voordracht zetten.
Bij dit belangrijke orgaan vind ik dat de minister zeker in het begin een
grote say moet hebben ten aanzien van de personele bezetting.
De verschillende elementen uit het amendement wil ik echter nadrukkelijk wel
naar voren laten komen. Er wordt ook gesproken over twee leden, benoemd op
voordracht van de studentenorganisaties. Gelet ook op de omvang van het orgaan,
waarover vragen zijn gesteld, kan ik mij voorstellen dat wij naar één
vertegenwoordiger van de studentenorganisaties gaan. Gezien mijn reactie,
nodig ik de Kamer uit om te bekijken of het mogelijk is om een paar scherpe
kantjes uit dat amendement te halen. Ook op dit punt staan wij namelijk heel
dicht bij elkaar.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik zal nog eens kijken naar de formulering "op voordracht van". Op dat
punt kan ik mij namelijk wel vinden in hetgeen de minister zegt. Mijn voorstel
om namens de studentenorganisaties twee leden in het accreditatieorgaan op
te nemen, is gebaseerd op het feit dat de minister oorspronkelijk sprak over
vijftien leden in totaal. Als het accreditatieorgaan minder leden krijgt,
kun je misschien ook wel met een student uit de voeten, al is het dan niet
mogelijk om zowel het hbo als het mbo te laten vertegenwoordigen. Een student
op vijftien vind ik echter erg mager.Minister Hermans:Nogmaals, ik ben hier niet uitgesproken voor of tegen. Ik wil proberen
om het accreditatieorgaan kleiner van omvang te maken en daarbij bekijken
hoe tot een redelijker verdeling gekomen kan worden. Dat lijkt mij ook van
belang voor het geval er later een orgaan wordt gevormd met Vlaanderen. Dan
zal er weer van een andere verhouding sprake zijn. Zoals ik het zie, moet
het accreditatieorgaan een fulltime voorzitter krijgen. Dat zal zeker in het
begin van belang zijn, maar ook verder is het van belang omdat dit een van
de meest centrale figuren zal zijn waar het gaat om de kwaliteit van het Nederlandse
hoger onderwijs. De andere leden van het accreditatieorgaan kunnen daar in
mijn ogen parttime hun functie vervullen. Op die manier kan er wellicht gekomen
worden tot een orgaan dat beperkter van omvang is dan aanvankelijk voorgesteld
is. In dat geval zou gesproken kunnen worden over ten minste een vertegenwoordiger
van de studentenorganisaties. Aangezien er zeker in het begin sprake zal zijn
van een enorme werkdruk voor het accreditatieorgaan, lijkt het mij goed om
op dit punt enige ruimte te houden.Mevrouw Lambrechts (D66):Kan de minister aangeven of er een relatie is tussen zijn voorstel om
in het accreditatieorgaan onafhankelijke deskundigen te laten zitten, en het
amendement dat ik heb in gediend om de studentenorganisaties en de personeelsorganisaties
te horen over dit soort zaken?Minister Hermans:Als die organisaties gehoord worden, is de minister verantwoordelijk voor
de benoemingen. Dat ben ik ook als ik het orgaan samenstel op voordracht van,
maar dan is mijn speelruimte veel kleiner. Bovendien is gesteld dat degenen
die in het accreditatieorgaan zitting nemen, zich dan iets onafhankelijker
van de te vertegenwoordigen gremia kunnen opstellen dan wanneer zij daar op
voordracht zitten. Als gekozen wordt voor een formulering die in ieder geval
de woorden "gehoord de instellingen en gehoord de studentenorganisaties en
benoemd door de minister" en "ten minste een vertegenwoordiger van de studentenorganisaties"
bevat, dan wordt het beste tegemoetgekomen aan het gevoel dat de Kamer en
ook ik op dit punt hebben.Mevrouw Lambrechts (D66):En uw inzet op onafhankelijkheid van de leden die in het accreditatieorgaan
komen, blijft ook gewaarborgd?Minister Hermans:Ja, absoluut.Met het amendement op stuk nr. 31 willen mevrouw Lambrechts en mevrouw
Hamer het eindniveau van de opleiding als kwaliteitsaspect toevoegen. De aspecten
van kwaliteit die bij accreditatie worden getoetst, geven gezamenlijk dat
eindniveau aan. Als dit naar de mening van de indieners onvoldoende helder
in de wet staat, heb ik er geen bezwaar tegen dat dit begrip wordt toegevoegd.In het amendement op stuk nr. 32 van mevrouw De Vries, mevrouw Hamer en
mevrouw Lambrechts gaat het om een vrijwillige registratieregeling voor de
visitatiecommissies. Het accreditatieorgaan heeft op dit moment al de vrijheid
om dat te doen. De zekerstelling dat het gaat om een vrijwillige registratie
vind ik een uitermate belangrijke toevoeging. Op die manier zou er voor instellingen
en opleidingen een soort informatieve lijst kunnen ontstaan, aan de hand waarvan
men kan bezien wie wel en wie niet is geregistreerd en wie in het accreditatiekader
zou kunnen passen. Op dit punt laat ik het oordeel graag aan de Kamer over.Dan kom ik te spreken over het amendement-Lambrechts op stuk nr. 33 over
het horen van studenten en vakorganisaties ten aanzien van de accreditatiekaders.
Dit amendement is overbodig, omdat het al is toegezegd. Ik heb aangegeven
dat ik daarover overleg zal voeren bij de totstandkoming van de accreditatiekaders.
Ik kom nog even terug op het amendement over het vaststellen van de accreditatiekaders
bij AMvB of via het voorleggen aan de Kamer. Als je dat doet, dan zul je goed
overleg moeten voeren, want je moet weten hoe het staat met het draagvlak.
Men moet zich ook realiseren – ik zeg dit ook tegen de heer Eurlings
en mevrouw Hamer – dat als het bij AMvB gebeurt, het zes tot negen maanden
kost om het af te ronden. Dat kan een extra probleem geven bij de start van
het feitelijke accreditatieproces en de toets voor nieuwe opleidingen. De
methode die ik heb voorgesteld, bekort deze termijn aanzienlijk.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik ben dit niet in de nota van wijziging tegengekomen, maar misschien
heb ik dat over het hoofd gezien.Minister Hermans:Ik heb in het debat toegezegd dat ik overleg zou voeren bij de vaststelling
van de accreditatiekaders.Mevrouw Lambrechts (D66):Er wordt nu gesproken over: "_ met vertegenwoordigers van de instellingen".
Ik kan mij voorstellen dat de minister vindt dat daaruit blijkt dat er overleg
wordt gevoerd, maar de wet moet wel helder zijn. Ik zou de studentenorganisaties
en het wetenschappelijk personeel toch graag genoemd zien. Ik denk niet dat
dit overbodig is. Het lijkt mij dat deze groepen er dan ook zekerheid aan
ontlenen dat zij in elk geval worden gehoord. Ik zeg dat ook voor degenen
die nu niet bij dit debat aanwezig zijn, maar er over vijf jaar mee te maken
krijgen.Minister Hermans:Wij hebben geen verschil van mening. De vraag is of je deze kwestie apart
moet regelen. De Kamer heeft daar als medewetgever een eigen oordeel over.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kom nog even terug op de kwestie van de AMvB. De minister wees erop
dat het in ieder geval in het begin lang gaat duren. In het wetsvoorstel staat
toch dat de accreditatiekaders de eerste keer, en ook als er wijzigingen zijn,
naar de Kamer gaan?Minister Hermans:Wat bedoelt mevrouw Hamer precies?Mevrouw Hamer (PvdA):Bij een AMvB is een voorhangprocedure nodig. De Kamer moet daarbij aangeven
of zij er al of niet nog over wil praten. Ik begrijp uit het voorstel echter
dat, als accreditatiekaders worden vastgesteld, deze ook aan de Kamer worden
gestuurd. Dan kunnen wij dus aangeven of wij het er al of niet nog over willen
hebben.Minister Hermans:Ja, dat klopt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil het goed begrijpen. Omdat het minder tijd kost dan wanneer het
via een AMvB gebeurt, zou het sneller kunnen gaan.Minister Hermans:Zo is het.Ik kom bij het belangrijke onderdeel van de macrodoelmatigheid. Na de
discussie daarover in het wetgevingsoverleg heb ik er behoefte aan, duidelijk
te markeren op welke wijze ik deze kwestie wil benaderen. Ik dacht dat daarover
grote mate van overeenstemming bestond, maar over de manier waarop dit zou
moeten worden ingevuld, hebben wij nog wat discussie met elkaar. Als wij over
macrodoelmatigheid spreken, dan gaat het altijd over de kwaliteitstoets via
het accreditatieorgaan. Vervolgens bekijk je op welke wijze de minister in
stelling wordt gebracht wanneer er een nieuwe opleiding wordt aangeboden.
Er is overleg tussen de instellingen. Het sluitstuk daarvan is de geschillenregeling,
met een bindende uitspraak en met vernietigingsrecht door de minister. Benoeming
van de leden van de geschillencommissie vindt plaats door de minister. Het
beleidskader wordt meegegeven via het HOOP. Er vindt achteraf verantwoording
plaats door de minister aan de Kamer ten aanzien van de besluiten die op dat
terrein zijn genomen.Ten slotte zal er een periodieke doorlichting komen van het bestaande
opleidingenkader, die zal waarschijnlijk met name bij de HOOP-discussie plaatsvinden,
eens per vier jaar. Via sectoranalyses kan dan worden bezien wat er aan aanbod
en kwaliteit op tafel ligt. In het amendement van de heer Eurlings en mevrouw
Hamer op stuk nr. 34 wordt de geschillencommissie vervangen door een adviescommissie,
waarbij die adviescommissie advies uitbrengt aan de minister, waarna de minister
een besluit neemt. Het gaat dan om vraag of dat in de positionering van de
rol van mij ten opzichte van de rol van de Kamer, maar ook van de rol van
het veld, helder tot uitdrukking komt. Ik heb geprobeerd om via de geschillencommissie
de instellingen zelf een rol te geven en wellicht een iets grotere rol aan
het veld te geven, dan in het amendement is opgenomen. Ik ben echter degene
die uiteindelijk akkoord gaat met een uitspraak of die vernietigt.Ik vind in deze discussie van groot belang dat in het kader van de doelmatigheid
niet wordt gezegd dat er al een opleiding is en er dus geen een meer bij komt,
maar dat het kwaliteitsaspect en het competitieaspect om te komen tot kwaliteitsverhoging
in het hele systeem ingevoerd wordt. Dat is mogelijk met het amendement en
met mijn voorstel. Het verschil zit hem dus in de vraag of het veld bij een
geschillencommissie meer verantwoordelijkheid krijgt of dat de minister meer
verantwoordelijkheid krijgt als het gaat om een adviescommissie.Het valt mij verder op dat de discussie over de bekostigingsdrempel van
een jaar weg is. Dat betekent dat wij alleen nog maar de T-2-systematiek hebben.
Er is dus niet een specifiek eigen risico voor de instellingen in het amendement
neergelegd.De heer Eurlings (CDA):Ik vraag mij werkelijk af of wij minder verantwoordelijkheid bij het veld
willen leggen. Wij wijken af van het systeem, waarbij een zware commissie
het allemaal moet bekijken. Wij vonden dat namelijk te stroperig en hebben
meer verantwoordelijkheid bij het veld zelf neergelegd. Ook in het systeem
van het amendement, met die adviescommissie, gaat het veld eerst met elkaar
kijken. Pas als men er niet uitkomt, gaat men met de adviescommissie praten.
De cruciale vraag is voor ons of de minister uiteindelijk eindverantwoordelijk
is voor het besluit dat is genomen. Dat wil niet zeggen dat de minister dat
besluit altijd zelf moet nemen. Hij kan een goed advies ook overnemen. Kan
de minister de lijn volgen dat wij zeggen dat de bekostiging overeind moet
blijven, ook in de toekomst, maar dat een logische tegenhanger is dat de eindverantwoordelijkheid
van wat er met het toelaten van nieuwe opleidingen gebeurt, hier duidelijk
gemarkeerd moet zijn? Anders krijgen wij inderdaad de situatie dat de bekostiging
op de helling kan komen.Minister Hermans:Naar mijn mening komt de rol van de minister uiteindelijk op hetzelfde
neer. Het gaat namelijk om de vraag of hij akkoord gaat met de uitspraak van
de geschillencommissie of dat hij die vernietigt. Bij de adviescommissie gaat
het om de vraag of hij het advies overneemt of niet. Het is dan aan het veld
zelf om te komen tot onderlinge afstemming. Dat zit ook nadrukkelijk in dit
amendement. Het verschil van mening draait nu om de vraag of een uitspraak
wordt vernietigd of goedgekeurd. Ook op dat punt denk ik dat lang discussiëren
niet veel zin heeft, want het gaat om de feitelijke gang van zaken, waarin
de positionering van de minister in zijn eindverantwoordelijkheid voor kwaliteit
en doelmatigheid, met elkaar in verband wordt gebracht en niet eenzijdig kwaliteit
en eenzijdig doelmatigheid wordt gemeten. Dat zit in het amendement en in
mijn voorstel. Ik weet dat vanuit het veld wordt gezegd dat het amendement
wellicht meer mogelijkheden en ruimte gaat bieden. Ik heb echter niet het
idee dat er zo'n groot verschil van mening is tussen de regering en Kamer
dat dat zou moeten leiden tot een lange discussie.De heer Eurlings (CDA):Dan is het beeld dat de minister zojuist schetste, dat hiermee de verantwoordelijkheid
minder bij het veld ligt en meer bij de minister, niet helemaal correct. Dan
is dit alleen een duidelijker verankering en markering van
de eindverantwoordelijkheid van de minister, ook in het licht van onze verantwoordelijkheid
voor de blijvende financiering van het door de overheid bekostigde onderwijs.
Daarover krijg ik graag nu verheldering van de minister.Minister Hermans:Het is goed dat wij dit punt aan de orde hebben in dit debat. Hierdoor
is in ieder geval het idee dat bij mij bestond, dat de verantwoordelijkheid
meer bij het veld lag via de geschillencommissie, nu weggenomen. Ik heb aangegeven
dat mijn verantwoordelijkheid ten aanzien van het gehele stelsel gericht is
op het in verband met elkaar brengen van kwaliteit en macrodoelmatigheid.Mevrouw Hamer (PvdA):Naar mijn mening zijn er twee verschillen. Ten eerste gaat het hier om
de iets actievere rol van de minister, het goedkeuring verlenen, en ten tweede
om de vraag waar de adviescommissie gepositioneerd wordt. Die positioneren
wij, zoals blijkt uit het amendement, naast de minister. Dat wil niet zeggen
dat wij niet willen dat de instellingen zelf verantwoordelijk zijn voor de
gehele voorafgaande procedure. Overigens vind ik het belangrijk om te melden,
dat wij dit amendement hebben opgesteld op basis van suggesties van het veld.
Bovendien vinden wij het belangrijk dat de Kamer de minister moet kunnen aanspreken
op het aspect van de macrodoelmatigheid. De minister vroeg mij waarom wij
het bekostigingsmoment hebben laten vervallen. Hij heeft zelf bij de advisering
over de amendementen aangegeven dat de T-2-bekostiging dat effect eigenlijk
al heeft. Dus ik heb mij in dit geval – het is misschien bijna verbazingwekkend –
door de argumenten van de minister laten overtuigen.Minister Hermans:Het is altijd prettig om dat nog eens mee te mogen maken.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik heb een vraag over het eventuele vernietigen van een besluit van de
geschillencommissie door de minister. Kan de minister aangeven in welke gevallen
die vernietiging mogelijk is?Minister Hermans:Dat kan bijvoorbeeld op grond van macrodoelmatigheid, maar niet op grond
van kwaliteit, want die kwaliteit is in feite al getoetst. Ik kan constateren
dat er vanwege macrodoelmatigheid sprake is van een overaanbod, ook al heeft
de geschillencommissie een positief besluit genomen. Dat kan ook andersom
werken. De geschillencommissie zou kunnen komen tot een negatief besluit,
maar dan zou ik kunnen beargumenteren dat er te veel vanuit bestaande kaders
is geredeneerd en dat er te weinig gekeken is naar vernieuwingsmogelijkheden
via een nieuwe opleiding en op grond daarvan zou ik kunnen besluiten tot vernietiging
van het besluit van de geschillencommissie. Bij een adviescommissie ligt het
besluit sowieso bij de minister. Het debat is op dat punt helder geweest.
Er zijn in wezen niet veel verschillen, behalve het feit dat de adviescommissie
dichter bij de minister staat en de geschillencommissie iets dichter bij het
veld. In zoverre zijn er accentverschillen, maar het is niet zo dat ik vind
dat het amendement geheel los staat van het veld. Dat is nu absoluut niet
aan de orde.Voorzitter. Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 35 van de heer Eurlings
en mevrouw Hamer over een ontoereikende visitatie, waarbij de opleidingen
in de gelegenheid gesteld worden een nieuwe aanvraag om accreditatie in te
dienen zonder verlies van de laatste accreditatie. Ik wil daarbij een belangrijke
kanttekening maken. Als er ondeugdelijke visitatie heeft plaatsgevonden, moet
het niet zo zijn dat de opleiding – en dus ook de studenten –
daar de dupe van worden. Ik blijf erbij dat de instelling verantwoordelijk
is voor de keuze wie de visitatie doet. Het wetsvoorstel biedt reeds enige
waarborgen, zoals ik in de brief van 18 december heb aangegeven. Ik begrijp
de argumentatie van de kant van de Kamer. Naar mijn mening biedt het wetsvoorstel
al voldoende waarborgen, maar ook dit amendement is niet in strijd met de
opvatting die ik heb ten aanzien van een ondeugdelijke visitatie.De heer Eurlings (CDA):Wij hebben het hier over de besteding van overheidsgeld en over de positie
van de student en zijn opleiding. Is het niet logisch, nu wij gelukkig voor
een opleiding die verkeerd of als niet goed genoeg wordt geaccrediteerd de
gele kaart invoeren, dat dit ook gebeurt bij de opleiding die, onverhoopt
natuurlijk, een visitatierapport krijgt dat kwalitatief niet genoeg aan de
maat is? Het zou dan toch in lijn met het beleid zijn om ook voor deze categorie
afwijzingen die snelle reparatietermijn te introduceren?Minister Hermans:Ik denk dat de wettekst, zoals deze voorligt, voldoende helder is. Ik
kan echter niet zeggen dat het amendement in strijd is met de wet. Het legt
misschien nog een verdere verscherping neer op dat punt.Voorzitter. Ik kom bij het amendement op stuk nr. 36 van de heer Eurlings
en mevrouw Hamer over hoofd- en nevenfuncties. Het begrip "nevenfunctie" beoogt
niet aan te geven dat het lid zijn van het NAO een fulltime- dan wel een halftimefunctie
is. Ik zie het meer als een orgaan met een fulltime voorzitter en een aantal
parttime leden. Ik zal na de afronding van het debat hier en nadat de stemmingen
hebben plaatsgevonden aan de Eerste Kamer vragen om te mogen beginnen met
de opbouw hiervan, voordat deze Kamer haar definitieve oordeel heeft gegeven.
Als we daarop moeten wachten en dan pas in april of mei kunnen beginnen, zijn
we al erg laat als we in september daadwerkelijk van start willen gaan.Voorzitter. Er zijn een paar vragen gesteld over de kosten van accreditatie.
De accreditatie gaat niet ten koste van een primair proces. Ik denk zelfs
dat een primair proces er uiteindelijk beter van zal moeten worden. De overheid
neemt de vaste kosten van de accreditatieorganisatie voor haar rekening. Instellingen
dragen alleen de variabele kosten, zoals zij op dit moment ook de kosten dragen
van visitaties. De vaststelling van de variabele kosten door het NAO kan niet
onbeperkt plaatsvinden. De kostenstijgingen moeten in verhouding staan tot
de totale bekostiging, zoals deze door mij aan een instelling wordt gegeven.
Uitgaande van de financiële raming van de commissie-Franssen is de veronderstelling
dat de verhouding tussen vaste en variabele kosten 60-40 zal zijn. De kosten
bedragen dus ongeveer ƒ 6000 per opleiding. Een maximumtarief in de
wet past naar mijn mening niet bij het onafhankelijke karakter van het NAO
en is op dit moment bovendien nog niet goed te bepalen. Mijn
goedkeuring op het gebied van het tarief heeft een ruimere strekking dan alleen
het vaststellen van het maximumtarief. Het is verder duidelijk dat tarieven
ook onderdeel zijn van het evaluatieproces.Eventuele extra kosten in de eerste periode behoeven nadere begrotingstoevoeging.
Ik zal de Kamer daar te zijner tijd nader over informeren. Er zal zeker in
het begin bij de opzet een flinke druk op zitten, waarvoor dan ook financieel
ruimte moet worden gemaakt. Dit geldt ook voor de WOT. Op deze punten zal
er in de begroting financiële ruimte moeten komen.Voorzitter. Mevrouw Hamer heeft gevraagd naar het invoeringsschema. Ik
zal bezien of de nota van wijziging, waarin een schema staat, op dat punt
enige helderheid geeft. Ik heb aangegeven dat hierbij nog twee andere punten
spelen. Om te beginnen zouden de opleidingen die van mening zijn dat zij van
vier jaar naar vijf jaar opleiding willen gaan, omdat zij een tweejarige masteropleiding
willen aanbieden, bij voorrang moeten worden geaccrediteerd. Verder dienen
de onderzoeksopleidingen vooraan te worden neergezet. Wij hebben op deze manier
een tipje van de sluier opgelicht, want het accreditatieorgaan zal zijn werkwijze
nog moeten gaan bepalen. Wij hebben hiermee aangegeven op welke wijze wij
aan het proces van accreditatie vorm willen gaan geven.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Er wordt inderdaad een tipje van de sluier opgelicht, maar
niet meer dan we zelf hadden kunnen bedenken. Mijn vraag is in eerste instantie
geweest om een relatie te leggen met de vraag of we enigszins een beeld kunnen
krijgen van de bekostiging die nodig is. Dat is uit dit kleine staatje nauwelijks
af te leiden. Ik vraag de minister daarom met oog op de helderheid in het
proces ons het eerder toegezegde schema toe te zenden. Het wetsvoorstel zal
hier verder niet van afhangen.Minister Hermans:Voorzitter. Ik zeg dit toe. Ik kan alleen niet zeggen dat ik dat voor
de stemmingen nog kan doen. Ik zal er echter voor zorgen dat dit schema aan
de Kamer wordt toegezonden.Voorzitter. Ik heb een aantal opmerkingen gemaakt over de inrichting van
het orgaan, namelijk een orgaan met twee raden of een orgaan met een raad.
Gelet op de ontwikkelingen, stuit het amendement dat op dit punt voorligt,
bij mij niet op bezwaren.De rol van de inspectie bij het accreditatieorgaan is ook van belang,
gelet op de publiciteit over de examinering bij de opleidingen in het hoger
onderwijs. Deze discussie speelt al sinds het onderwijsverslag van vorig jaar,
waarin is aangekondigd dat de inspectie dit jaar onderzoek doet naar de kwaliteit
van de examinering in het hoger onderwijs, zowel wetenschappelijk onderwijs
als hbo. Dit wetsvoorstel is een extra stimulans om die kwaliteit bij de accreditatie
helder en duidelijk vast te stellen. Ik ben voortvarend bezig geweest om dit
zo snel mogelijk in te voeren. De rol van de inspectie is om lopende het proces,
tussen de eerste en de vervolgaccreditatie in, in de gaten te houden of de
procedures worden nageleefd.Je kunt in het toetsingskader opmerkingen en parameters opnemen voor de
samenstelling van de examencommissies, waarnaar wordt verwezen als het gaat
om kwaliteitsbewaking. Het is van groot belang om bij de verhouding tussen
inspectie en accreditatie te zien dat het algemene kader wordt gevormd door
de accreditatie, terwijl de inspectie in de gaten houdt of men zich bij de
toepassing houdt aan wat de bedoeling was. Bij de rapportage in het onderwijsverslag
moeten wij goed naar die verhouding kijken, maar volgens mij is zij heel helder.
De inspectie houdt toezicht op begrippen zoals studeerbaarheid en de positie
van de student, omdat deze elementen bij de accreditatie niet aan de orde
zijn.Hiermee heb ik alle amendementen behandeld en helderheid gegeven over
mijn standpunt. Ik wil nog wel blijk geven van mijn waardering voor het proces
van accreditatie en het wetsvoorstel over de bachelor-masterstructuur, een
historisch moment voor het Nederlands hoger onderwijs, dat op een heel andere
leest wordt geschoeid, met een internationale oriëntatie, waarbij de
kwaliteitszorg wordt aangescherpt. Hiermee zetten wij een grote stap voorwaarts,
die in het belang van het Nederlands hoger onderwijs en zeker ook in het belang
van de studenten zal zijn.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Er zijn ontzettend veel amendementen over tafel gegaan. Kan
de minister ons bedienen met een schriftelijk overzicht waarin hij voor zichzelf
alle adviezen die hij aan ons heeft gegeven, samenvat, ook over de BAMA? Ik
denk dat dit de stemming dinsdag ten goede zal komen.Minister Hermans:Ik bereid mijn tweede termijn altijd voor met een schema. Ik zal dat met
de aantekeningen die ik er tijdens het debat bij heb gemaakt, aan de Kamer
doen toekomen, zodat zij haar oordeel daarop kan baseren bij de stemmingen
volgende week.De voorzitter:Mede namens het bureau wetgeving vraag ik de leden om nog even na te gaan
of alle amendementen die in de loop van het debat zijn ingetrokken of gewijzigd,
aan dat bureau zijn doorgegeven. De indruk bestaat dat dit nog niet helemaal
op orde is en dat is wel de bedoeling, voordat de definitieve stemmingslijst
wordt gemaakt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik trek het amendement op stuk nr. 16 over het accreditatiekader in.De voorzitter:Het amendement-Hamer (stuk nr. 16) is ingetrokken.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, volgende week dinsdag over dit wetvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-3266-3281.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl