Debat over de Voorjaarsnota 2006 met bijbehorende suppletoire begrotingen (30560)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 5945-5975

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 96, pagina 5945-5975

28-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30560Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Kieswet, houdende verlaging van de voorkeurdrempel voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer (30418)Pagina 5914-5927
Noot 1: Rapport van de commissie voor het Onderzoek van de geloofsbrieven inzake de heer M. RuttePagina 6027-6028
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 28 juni 2006)Pagina 6026-6027
Debat over de Voorjaarsnota 2006 met bijbehorende suppletoire begrotingen (30560)Pagina 5945-5975
Stemming over de motie-Halsema c.s. (30559, nr. 7)Pagina 6025-6026
Debat over het kabinetsbesluit inzake de nationaliteit van mevrouw Hirsi Ali, en over de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie d.d. 27 juni 2006 over de naturalisatie van mevrouw Ayaan Hirsi Ali (30559, nr. 6)Pagina 5976-6025
Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het opnemen van de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester (30422)Pagina 5927-5938
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming (Wet handhaving consumentenbescherming) (30411), en van: - de motie-Örgü over leidende principes in de handhavingspraktijk van de Consumentenautoriteit (30411, nr. 15); - de motie-Örgü over bundeling van de voorlichting aan consumenten door de verschillende departementen (30411, nr. 16)Pagina 5909-5914
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het opnemen van de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester (30422)Pagina 5940-5945
Presentie en opening (woensdag 28 juni 2006)Pagina 5909-5909
Regeling van werkzaamheden (woensdag 28 juni 2006)Pagina 5938-5940

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 183 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de Voorjaarsnota
2006 met bijbehorende suppletoire begrotingen (30560).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:De woordvoerders en de minister kunnen er niets aan doen dat wij een uur
achterlopen op het vergaderschema, maar het staat vast dat wij vanavond om
20.30 uur met het spoeddebat moeten beginnen vanwege de afspraken die ik daarover
met de televisie heb gemaakt. Dat debat wordt namelijk rechtstreeks uitgezonden.
Die afspraken wil ik ook nakomen. Dit houdt in dat dit debat over de Voorjaarsnota
tot uiterlijk 19.30 uur kan duren. Het debat zal wel niet tot 19.30 uur duren,
maar ik vind het goed om de tijdspanne aan te geven.De heer Van As (LPF):Mijnheer de voorzitter. Wij debatteren nu met de minister van Financiën
over de Voorjaarsnota. De fractie van de Lijst Pim Fortuyn heeft daarvan met
instemming nota genomen.Door de door het kabinet genomen maatregelen gaat het nu weer de goede
kant op met ons land. De vraag is natuurlijk wel of alle genomen maatregelen
de juiste zijn geweest. Wie het echter beter weet, mag het zeggen. Voor ons
telt het resultaat. Ik neem aan dat dit ook voor het kabinet geldt.Het is niet niks wat er sinds 2002 in financieel opzicht over ons heen
is gekomen. Ik doel op datgene waarin het kabinet verzeild is geraakt en de
situatie in ons land. Ondanks het zware weer waarin het kabinet dus verzeild
is geraakt, is er een aantal stelselwijzigingen doorgevoerd, zoals de WIA,
het zorgstelsel, de delegatie van het financiële deel van de uitvoering
van de nieuwe bijstandswet naar de gemeenten en van diverse toeslagen naar
de belastingdienst. Er is nog veel meer te noemen.Een en ander heeft er in ieder geval toe geleid dat de rijksbegroting
weer op orde is, en dat nog wel in een periode van laagconjunctuur. Dit is
een compliment waard aan het adres van het kabinet, in het bijzonder de minister
van Financiën. Hij heeft in de afgelopen jaren namelijk de nodige kritiek
over zich heen gekregen. Ik heb ook al in het verantwoordingsdebat gezegd
dat wij ons altijd positief kritisch zullen opstellen. Als het kabinet het
goed doet, zullen wij het zonder meer van alle kanten steunen. Wanneer wij
een andere mening hebben, willen wij daarover graag rationeel met deze minister
van gedachten wisselen.Tegen deze achtergrond komt het kabinet eigenlijk al voor een deel tegemoet
aan het advies van de REA. Volgens mij zijn wij er echter nog lang niet. Daar
kom ik zo ook over te spreken. Zo staan degenen die net buiten alle subsidieregelingen
vallen, waaronder die van de huursubsidie en de zorgtoeslag, nog steeds op
achterstand. De afschaffing van de MEP en de "teruggave" van € 52
aan de burgers zijn samen een eerste, goede stap. Wat echt zoden aan de dijk
zet, is onzes inziens het verhogen van de arbeidskortingen. Werken moet eigenlijk
nog meer aantrekkelijk worden gemaakt dan de situatie waarin men een uitkering
heeft. De fractie van de Lijst Pim Fortuyn is derhalve van mening dat de arbeidskorting
verder omhoog moet. Is de minister bereid, op Prinsjesdag hierover met nadere
voorstellen te komen?Wij vinden ook dat het voor het kabinet een gemiste kans is doordat het
zich achter het standpunt van de SER verschuilt over de moderne ontslagwetgeving.
Onze fractie vindt dat er in deze kabinetsperiode nog een nieuwe, flexibele
ontslagwetgeving moet komen. Het bedrijfsleven roept hier al jaren om. Van
een kabinet-Bos, dat steeds onwaarschijnlijker dreigt te worden – dat
moeten wij afwachten – hoeven wij dit niet te verwachten, althans dat
schatten wij zo in.Voor alle huishoudens en het bedrijfsleven heeft ook de hoge olieprijs
roet in het eten gegooid. Met uitzondering van minister Zalm heeft iedereen
hier last van gehad. Er is niets beter dan een tevreden mens, zo zeg ik tegen
de minister. Is het kabinet bereid om op Prinsjesdag met maatregelen te komen
om werkend Nederland op enigerlei wijze te compenseren? Hierbij denk ik met
name aan de glastuinders en degenen die werkzaam zijn in de transportsector,
alsook iedereen die in verband met het werk afhankelijk is van de auto. De
onkostenvergoeding van 19 cent per kilometer is bij deze hoge olieprijs al
lang niet meer dekkend. Die is eigenlijk ook niet meer van deze tijd. Deze
vergoeding zou ten minste verhoogd moeten worden naar 20 cent per kilometer,
al is dat ook nog weinig. Heeft de minister hier al ideeën over? Kunnen
wij op Prinsjesdag maatregelen in deze zin tegemoet zien? Of komt dit aan
de orde bij de behandeling van het Belastingplan? Graag vernemen wij hierop
de reactie van de minister.Tuinders in de glastuinbouw sneuvelen als gevolg van hoge energieprijzen.
De glastuinbouwsector heeft een gezond toekomstperspectief. Daarover zijn
het bedrijfsleven, de overheid en de banken het eens. Toch dreigen honderden
tuinders en hun gezinnen ten onder te gaan als gevolg van de sterk gestegen
energieprijzen. Laten wij dit gebeuren of niet? Onze fractie vindt van niet.
Tuinders zijn geweldig hard werkende mensen, innovatief en niet bang om risico's
te nemen. Er liggen tal van plannen op de plank voor flinke investeringen
in energiezuinige teelt en kassen. Het geld raakt echter op en bij de huidige
gasprijzen zal het binnenkort helemaal op zijn. Het Landbouw Economisch Instituut
heeft berekend dat er gedurende drie jaar 210 mln. nodig zou zijn voor investeringen
en innovatie en ook voor CO2-reductie. Onze fractie vindt dat minister
Zalm daarvoor voldoende geld zou hebben in de versfondsen. Kan de minister
ons toezeggen dat hij, samen met minister Brinkhorst en met staatssecretaris
Van Geel, een voorstel aan de Kamer zal doen om te bezien of aan deze wens
tegemoet kan worden gekomen?De Raad van Economisch Adviseurs (REA) heeft onzes inziens een uitstekend
advies uitgebracht over de FES-gelden, het anticyclisch begroten en de betaalbaarheid
van de komende vergrijzing. De REA adviseert een begrotingsbeleid te ontwikkelen
dat een stabiliserende invloed heeft op de conjunctuur. Verder adviseert de
REA om afscheid te nemen van het beleidsprincipe om overheidsinvesteringen
te koppelen aan wisselvallige aardgasinkomsten. Ten slotte is het advies van
de REA om het FES op te heffen, dan wel om te vormen in een spaar- en beleggingsfonds
naar Noors model. Het is opmerkelijk dat de REA-adviezen over het begrotingsbeleid
in lijn liggen met wat wij in de afgelopen jaren al hebben voorgesteld.Daarnaast spreekt ons het advies van de REA aan om de overheidsinvesteringen
niet meer te koppelen aan de wisselvallige aardgasbaten. Deze baten waren
destijds bedoeld als appeltje voor de dorst waarvan de hele bevolking van
ons land profijt zou hebben. Ik weet nog heel goed dat de toenmalige regering
dat zei toen de eerste gasbel bij Slochteren werd aangeboord. Wat is er dan
eigenlijk logischer dan deze aardgasbaten voor het merendeel te bestemmen
voor het afdekken van de toenemende kosten van de komende vergrijzing? Gaarne
vernemen wij de zienswijze van minister Zalm op deze REA-adviezen. Ik hoor
graag ook van hem of hij iets ziet in het Noorse model.Onlangs konden wij in de krant een proefballonnetje van PvdA en CDA lezen
over het opheffen van het spaarloon ten gunste van de levensloopregeling,
terwijl de spaarloonregeling eenvoudiger is, meer voordelen biedt en bovenal
door de burgers wel massaal wordt gebruikt, maar de levensloopregeling ingewikkeld
en bureaucratisch is en door niemand wordt gewenst. Waarom houdt het kabinet
dan toch zo halsstarrig vast aan dit bureaucratische, administratievelastenverzwarend
gedrocht? Moeten wij dan niet durven heroverwegen en durven zeggen dat dit
de verkeerde inzet is? Voorzover de levensloopregeling al in gebruik is, zal
die regeling worden gebruikt om eerder te kunnen stoppen met werken, hetgeen
haaks staat op het huidige kabinetsbeleid om vervroegd stoppen met werken
tegen te gaan.Daarnaast suggereren sommige politieke partijen dat de pensioengerechtigde
leeftijd moet worden verhoogd. Dat is niet duidelijk voor de burger. Daarvan
kan niemand nog chocola maken. Misschien kan het kabinet er nu eerst eens
duidelijkheid over verschaffen wat de komende vergrijzing nu werkelijk meer
zal kosten en over welke termijn dit moet worden uitgesmeerd. Over welk bedrag
spreken wij nu eigenlijk? Is dat 12 mld. of 15 mld.? Niemand begrijpt hier
nog iets van. Wij krijgen gaarne duidelijkheid van het kabinet. Handen af
van het spaarloon, net als van de hypotheekrenteaftrek. Afhankelijk van de
beantwoording door minister Zalm zullen wij wellicht met moties komen.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. De Tweede Kamer heeft enkele jaren geleden een Raad van Economisch
Adviseurs ingesteld. Dat had voor ons, eerlijk is eerlijk, niet gehoeven.
Maar goed, hij is gekomen, want CDA en PvdA hadden behoefte aan advies. Ik
zou zeggen: laten zij in dit debat dan ook het advies van de Raad van Economisch
Adviseurs over de Voorjaarsnota werkelijk serieus nemen. Wij onzerzijds kunnen
niet ontkennen dat ook dit keer de raad een uitstekend advies heeft afgeleverd
en op mooie wijze heeft opgeschreven wat GroenLinks al jaren vindt.De Raad van Economisch Adviseurs trekt vier conclusies die naar mijn inzicht
voor dit debat over de Voorjaarsnota 2006 van vitaal belang zijn. De eerste
conclusie van de raad luidt: het overheidsbeleid is de afgelopen jaren procyclisch
geweest. De recente recessie is daardoor nodeloos verlengd en verdiept. Ook
de fractie van GroenLinks heeft dit keer op keer betoogd. Op eigen titel zeg
ik daarbij dat veel mensen hier ontzettend veel last van hebben gehad. Het
aantal langdurig werklozen liep op, vrouwen en allochtonen kwamen niet aan
de slag en hebben jarenlang onterecht langs en naast de arbeidsmarkt gestaan.
Hoe weegt de minister van Financiën dit volgens mij terechte oordeel
van de raad? Het is nogal wat!De raad heeft ten tweede opgemerkt dat het kabinet de huidige opgaande
conjunctuur ten onrechte claimt als bewijs dat het hervormingsbeleid nu al
zijn vruchten afwerpt. Ik steun deze opmerking van de raad voluit. Ik heb
daar vorige week ook al over gesproken. Net als de kritiek van de raad dat
de laagconjunctuur aan het begin van de kabinetsperiode ten onrechte is bestempeld
als een slechte structurele situatie, wordt nu ten onrechte de hoogconjunctuur
als bewijs van goed structureel beleid gepresenteerd. Als dergelijke redeneringen
staande blijven, zijn wij in Nederland permanent tot procyclisch beleid veroordeeld.
Dat is in de ogen van mijn fractie zeer onwenselijk. Goed structureel beleid
lees je niet af aan de stand van de conjunctuur, maar aan de stand van de
vergrijzingsommen.De raad zegt ten derde dat de verleiding in tijden van hoogconjunctuur
groot is. Hij heeft gelijk. Vorige week haalden vele fracties tijdens het
verantwoordingsdebat de laatste twee jaar van Paars nog eens even flink door
de mangel. Ook toen was deze minister minister van Financiën. Er is te
veel uitgegeven in die jaren, terwijl dat niet had gemoeten, zo luidde de
kritiek. Ik zie dan ook graag deze "Paarsbashers" vandaag hun verantwoordelijkheid
nemen. Ik zou denken dat de vergrijzingsommen die het Centraal Planbureau
onlangs heeft geactualiseerd, daartoe alle aanleiding geven. Wij waren geschokt
door het feit dat ook volgend jaar volgens het zelfde CPB Nederland voor zo'n
3,5 mld. verder afraakt van het pad van de houdbare overheidsfinanciën.
Dit kabinet doet dus in zicht van de verkiezingen precies wat velen hier Paars
verwijten. In het zicht van de verkiezingen wordt het zoet rijkelijk gestrooid.
Ik zou tegen de minister van Financiën zeggen: als u werkelijk vergrijzingskampioen
bent, maakt u deze zomer geen begroting die ons verder afbrengt van het scenario
voor houdbare overheidsfinanciën. Dat lijkt mij logisch.De laatste observatie van de raad die ik hier wil gebruiken, is dat de
constructie van het Fonds Economische Structuurversterking het eigenlijk alleen
nog maar erger maakt en dat zij leidt tot extra uitgaven via allerlei speciale
ondoorzichtige potjes, tot bestedingsgekte en tot onkritische analyses van
allerlei projecten en dat het kabinet de hoogconjunctuur van dit en komend
jaar via een gestegen olieprijs zodoende versterkt. De conclusie van de Raad
van Economisch Adviseurs is ook in dezen door de fractie van GroenLinks jarenlang
bepleit. Stop met deze gekte, stop met dit fonds, laat mee- en tegenvallers
door wijzigingen van de onvoorspelbare olieprijs gewoon in de staatsschuld
lopen. Ik hoor hierop graag de reactie van de minister.De strategie van zoet en zuur – eerst het zuur en dan het zoet –
staat haaks op een zinvol begrotingsbeleid. Een goed begrotingsbeleid negeert
de conjunctuur waar het kan. Deze minister van Financiën lijkt echter
zijn uiterste best te doen om de conjunctuur, waar mogelijk, te versterken.
Hij trapt snoeihard op de rem in slechte tijden om vervolgens in een verkiezingsjaar
welgemikt de onvermijdelijke hoogconjunctuur te realiseren. Dat is dan voortreffelijk
gelukt. Ik feliciteer de minister met de vlekkeloze uitvoering van dit politiek
gemotiveerde begrotingsbeleid. Zo maak je een onpopulair kabinet klaar voor
de verkiezingen. Het is wel jammer dat deze strategie van zuur en zoet een
jojo-economie creëert. Het is jammer dat dit volgens DNB-president Wellink
per saldo ook leidt tot een lagere economische groei. Politiek gewin wordt
uitgeruild tegen nationaal welvaartsverlies. Ik zou deze minister van Financiën
bijna vragen of er straks, na de komende verkiezingen, ook weer een spijtbetuiging
komt, inhoudend dat het niet helemaal goed is gegaan. Daar kwam hij namelijk
mee toen het ging over de laatste paarse jaren. Graag een reactie.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik ben benieuwd wat de heer Vendrik wil. Wat wil hij dat er in de begroting
komt te staan? Ik heb gekeken naar de tegenbegroting van GroenLinks. Ik lees
even voor: een geleidelijke fiscalisering van de AOW-premie, vermogensheffing
over het bruto vermogen, terugdraaien van het wetsvoorstel-Hillen, de pensioenaftrek
wordt beperkt, verhoging derde en vierde schijf met 2%, invoering vijfde
schijf veelverdieners, opheffen rode diesel (dat gebruiken tractoren in de
landbouw), verhoging van de dieselaccijns met vier cent, verhoging van de
MRB en de BPM en een vaarbelasting. Als dat het alternatief is, laat de heer
Vendrik dat dan zeggen. Hij moet niet datgene wat het kabinet tot nu toe heeft
gedaan en waardoor wij weer uit de recessie zijn gekomen, op deze wijze aanvallen,
want dat is een beetje goedkoop. Dan moet hij met zijn alternatieven komen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ben verbijsterd en ik ben gelukkig. Ik ben gelukkig dat de heer De
Nerée in de voorbereiding van het debat zo vriendelijk is geweest de
tegenbegroting van GroenLinks nog een keer te bekijken. Zijn opsomming is
uitgebreid, maar nog niet compleet. Ik wil daar best nog iets over zeggen,
maar dat is een ander debat.Ik ben ook verbijsterd. De heer De Nerée wilde altijd een raad
van economische adviseurs. Ik heb hem daar in mijn bijdrage op aangesproken.
Het CDA was bang voor de macht van Zalm. Ik zeg het maar ronduit. Er moest
een tegenwicht komen voor wat daar gebeurt. Als je niet vertrouwt op je eigen
kracht, ben je altijd vrij om hulptroepen in te roepen. GroenLinks is altijd
voor empowerment van mensen die het niet zelf redden. Dat is prima, maar nu
even serieus. Wat zegt die raad?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter, de heer Vendrik geeft geen antwoord op mijn vraag. Hij wordt
nu pas serieus. Dat wil zeggen dat hij zojuist allerlei grapjes aan het maken
was. Zo ken ik hem beter, maar ik heb een terechte vraag gesteld. Ik ben benieuwd
wat hij daar tegenover stelt. Hij haalt het REA-advies aan, maar wij weten
allemaal dat er procyclisch is gehandeld. Destijds was het procyclisch en
nu is het procyclisch. Ik heb aangegeven waarom dat het geval is. Wat zijn
de alternatieven van de heer Vendrik?De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Wij zijn voor een eerlijk inkomensbeleid. Wij pleiten al jaren
voor lastenverschuiving in de belastingpolitiek, ten gunste van het milieu
en ten gunste van de mensen met de laagste inkomens. Dat is niet nieuw. De
voorstellen die de heer De Nerée zojuist voorlas uit mijn begroting
passen daar allemaal in en daar sta ik vandaag de dag nog steeds voor.Het verbaast mij dat wie zo graag een raad voor economische adviseurs
wil, zo slecht luistert naar de adviezen die de raad uitbrengt. Ik heb zojuist
vier conclusies van de raad naar voren gebracht. De heer De Nerée zou
de eerste moeten zijn om die adviezen serieus te nemen. Ik wil geen procyclisch
begrotingsbeleid. Ik pleit in mijn functie als financieel woordvoerder van
de fractie van GroenLinks al jaren voor een trendmatig begrotingsbeleid, in
goede en slechte tijden. Vorige week hebben wij gedebatteerd met de minister-president,
ook in het licht van de begroting 2007. Ik ben benieuwd wat de heer De Nerée
vindt van de waarneming van het CPB en de conclusie van de Raad van Economisch
Adviseurs dat de komende begroting waarschijnlijk niets te maken heeft
met het klaarmaken van Nederland voor de vergrijzing, maar dat die ons juist
wegvoert van het pad van houdbare overheidsfinanciën. Van een kabinet
en coalitiefracties die zich op de borst kloppen, omdat zij dit land klaarmaken
voor de vergrijzing, verwacht ik dat zij zich uitspreken tegen een dergelijke
begroting. Dat is mijn pleidooi hier geweest. Wie de vergrijzing zo serieus
neemt, zou een andere begroting 2007 moeten indienen.Ik heb nog drie punten waarop ik de Voorjaarsnota 2006 wil bekritiseren.De heer Bakker (D66):De heer Vendrik heeft de vier punten uit het advies over de Voorjaarsnota
van de REA in herinnering geroepen. Het derde punt daarvan is de oproep jezelf
te beheersen in een hoogconjunctuur. Kunnen wij dat in het consequente stemgedrag
van de GroenLinks-fractie terugzien? Beheersing bij een hoogconjunctuur betekent
dat er niet met bakken geld en met bakken emotie voor de publieke armoede
moet worden gesmeten. Er moet ook verstandig aan de lange termijn worden gedacht.
Als dat gebeurt bij de GroenLinks-fractie, is haar stemgedrag consequent.
Maar meestal merk ik daar niet zoveel van. Ik denk bijvoorbeeld aan morgen,
wanneer er over ongedekte uitgaven wordt gestemd.De heer Vendrik (GroenLinks):Ook deze opmerking van de heer Bakker verbaast mij, al is het maar omdat
ik als woordvoerder van de GroenLinks-fractie keer op keer heb gepleit tegen
ongerechtigde lastenverlichting. De "bakken met geld" die hier de
deur uitgingen, waren een van de problemen van de laatste jaren van Paars.
Geen van de partijen die hier de afgelopen week die laatste jaren van Paars
hebben veroordeeld, en dat zal vanmiddag waarschijnlijk wel weer worden herhaald,
heeft tegen het Belastingplan gestemd. Een van de redenen waarom de GroenLinks-fractie
dat wel heeft gedaan, is de absurde hoeveelheid lastenverlichting die daarmee
gepaard is gegaan, namelijk een bedrag van 8 mld. De heer Bakker was voorstander
van die lastenverlichting, het zomaar weggeven van die 8 mld., maar wij waren
daar om heel goede redenen tegen.Ik heb nog andere voorbeelden van lastenverlichtingen die ook in het komende
jaar eraan zitten te komen. Ik heb gisteren nog een pleidooi gehouden tegen
lastenverlichting in 2007 voor het bedrijfsleven in verband met het hybride
model dat de minister van SZW wil gaan invoeren. Het gaat om een bedrag van
240 mln. lastenverlichting voor het Nederlands bedrijfsleven, om een soort
geforceerde kunstmatige concurrentie tussen publieke en private WAO-uitvoerders
mogelijk te maken. Wij zullen tegenstemmen en bepleiten het geld in de kas
te houden. Ik verneem graag van de heer Bakker of hij ook zo dapper is dat
tegen te houden. Wij zullen dat straks zien bij de begroting van het FES.
Zo zijn er meerdere voorbeelden, waaruit blijkt dat de GroenLinks-fractie
inderdaad consequent is in haar standpunt. Wij zullen dit soort voorstellen
niet ondersteunen.Ik kom op mijn laatste drie punten. Ik heb al iets gezegd over de lastenverlichting
die bij deze Voorjaarsnota is aangekondigd. Het betreft een bedrag van € 52
voor iedereen. Het is wel toevallig dat dit wordt aangekondigd op weg naar
de verkiezingen. Wij vinden deze lastenverlichting voor iedereen grote onzin.
Het suggereert dat alle Nederlandse burgers smachten naar dit douceurtje.
Ik vraag deze minister dit bedrag minimaal gericht in te zetten voor mensen
die echt in het nauw zijn gekomen, zoals ouderen met alleen AOW, alleenstaande
ouders met een minimum inkomen, chronisch zieken en gehandicapten die de zorgkosten
niet meer kunnen betalen. Ik wil geen generieke lastenverlichting, maar een
specifieke lastenverlichting en verneem graag de reactie van de minister hierop.Ik doe een klein voorstel, dat minder dan 1 mln. kost. Wij vragen het
kabinet alle nieuwe Nederlanders een gratis museumjaarkaart te geven. Wij
hebben dit verzoek verwerkt in een amendement bij de suppletoire begroting
OCW. Alle ongeveer 30.000 mensen die jaarlijks de Nederlandse nationaliteit
krijgen, moeten standaard deze kaart krijgen. Het is bij wijze van spreken
een uitnodiging van de Staat der Nederlanden om kennis te nemen van de geschiedenis
die opgetast ligt in de Nederlandse musea. Het amendement is ondertekend door
mevrouw Halsema van de GroenLinks-fractie en door mevrouw Kranenveld van de
LPF-fractie. Ik verneem graag de reactie van de minister van Financiën;
hij kent inmiddels de materie. Ik schat dat het gaat om een bedrag van € 750.000.Wij hebben staatssecretaris Ross-van Dorp de afgelopen weken horen spreken
over de ABWZ en ik ben benieuwd naar de consequenties van haar opvattingen.
Er is nu vastgesteld dat mensen in verpleegtehuizen per week vier uur minder
zorg krijgen dan waar zij recht op hebben. Mevrouw Ross-van Dorp lijkt nu
te erkennen dat de zorg in Nederland door geldgebrek onder de maat is. Hoe
gaat dit verder? Wat is deze erkenning van mevrouw Ross waard? Wat gaat het
kabinet doen? Is het kabinet al bij deze minister langs geweest? Betekent
deze late erkenning van de staatssecretaris ook iets voor het lopende jaar
2006?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Weer is er een financieel debat en daarmee is er de verleiding
om deze debatten als een serie algemene politieke beschouwingen te zien en
keer op keer op dezelfde punten terug te komen. Ik zal die verleiding nu weerstaan,
ook na het debat van vorige week over de verantwoording, waarbij de minister-president
voortdurend zei dat de feiten tellen, maar ondertussen selectief was in het
tellen van de feiten. Dat bewaar ik echter voor de algemene politieke beschouwingen;
dan kan het in zijn geheel worden bekeken.Wij richten ons nu op de Voorjaarsnota, die dit jaar een nota vol zoetigheid
is. Ik bedoel dit niet badinerend, want er wordt koopkrachtondersteuning geboden.
Ik wil daar op mijn beurt niet zuur over doen, want de koopkrachteffecten
ten gevolge van de Voorjaarsnota zijn op zichzelf lang niet beroerd. Volgens
de minister werpt het hervormingsbeleid van het kabinet nu zijn vruchten af
en na jaren van achterblijvende economische groei doen wij het dit jaar weer
beter dan het Europese gemiddelde.Onder verwijzing naar voorgaande debatten en zonder er al te diep op in
te gaan, herinner ik er nog maar eens aan wat de lijn van de fractie van de
ChristenUnie steeds is geweest, als het gaat om het procyclische karakter
van het beleid waar ook de heer Vendrik over sprak. Onze lijn is steeds geweest
dat juist als het economisch tegenzit, het zaak is om niet te veel zuur voor
bepaalde groepen te reserveren en daar terecht te laten komen. Ik verwijs maar weer naar de tegenbegroting. Het leidt er ook bij ons toe dat,
als het gaat om deze Voorjaarsnota, wij ervoor pleiten om niet te kiezen voor
een algemene, ongerichte generieke lastenverlichting, maar een gerichte generieke
lastenverlichting te plegen. Wij hebben dit bij de diverse overleggen het
afgelopen jaar voortdurend benadrukt.Ik voeg mij ook aan de zijde van de heer Vendrik wat betreft zijn algemene
betoog over procyclisch beleid. Het is nu de kunst om ook in het laatste kabinetsjaar
de structurele opgaven die er liggen, in het oog te houden en niet opnieuw
te vervallen in het procyclische beleid. Instanties als de REA, het CPB en
de Stuurgroep begrotingsruimte houden de dames en heren politici voor dat
dit laatste niet moet gebeuren en zij houden ons dan ook flink bij de les.
Hoe denkt minister Zalm over het advies van de REA om zoveel mogelijk procyclische
elementen uit het financiële beheer van de Nederlandse overheid te verwijderen?
Dat vraagt niet alleen voor de toekomst een andere houding, maar het vraagt
nu ook een actieve inzet.Voorzitter. Ik wil mij vooral richten op een aantal concrete onderwerpen.
Het eerste daarvan sluit aan bij het thema van de innovatie. Voor het kabinet
is innovatie een van de belangrijkste speerpunten van zijn beleid. Het kabinet
is zich ervan bewust dat het innovatiebeleid toegesneden dient te zijn op
doelgroepen, op de vraag vanuit de markt. Werk maken van innovatiebeleid betekent
ook tempo maken daarmee. Maar hoe mooi de kabinetswoorden over innovatie en
de innovatieve kracht van onze economie ook mogen klinken, over de uitvoering
van de motie-Slob c.s. – het gaat dan om de scheepsbouw – blijft
het ijzig stil. Bij de Najaarsnota hadden er al voorstellen aan de Kamer gepresenteerd
moeten worden, conform de motie-Slob c.s. Vervolgens is dat doorgeschoven
naar de Voorjaarsnota, maar bij de Voorjaarsnota is er zelfs geen begin van
een invulling van de RD&I-regeling te vinden. Wij hebben ernaar gevraagd
bij de schriftelijke ronde en daarop werd verwezen naar de invulling van de
extra FES-middelen, deze zomer, en naar de begroting voor 2007. Zo gaat het
kabinet toch niet met de Kamer om? Zo gaat het kabinet toch niet met innovatie
om en zo gaat het kabinet toch niet met de Nederlandse scheepsbouw om? Ik
vraag de minister zich te verantwoorden voor dit gebrek aan beweging en spoor
hem aan werk te maken van innovatie en tempo te maken met de uitvoering van
de motie-Slob c.s. en daarover in overleg te treden met de VNSI. Ik hoor graag
in dit debat een verantwoording van de minister betreffende het achterwege
blijven van de activiteiten die van de regering gevraagd waren.Ik kom bij een tweede onderwerp, de hoge energieprijs en de glastuinbouw.
De hoge gasprijs legt het kabinet geen windeieren, maar het kost sectoren
als de energie-intensieve industrie, de visserij en de glastuinbouw een vermogen.
Na, nu alweer een jaar geleden, veel noodkreten uit de visserij te hebben
ontvangen, hebben ons de laatste maanden veel noodkreten van tuinders bereikt.
Ik hoef dit punt eigenlijk niet verder toe te lichten. Wij weten allemaal
wat de hoge energieprijzen teweegbrengen, bijvoorbeeld in de glastuinbouw.
Ik moet toegeven dat het kabinet oog heeft voor de problematiek, maar het
duurt zo verschrikkelijk lang voordat er concrete maatregelen op tafel liggen
waar de glastuinbouwers op korte termijn ook wat aan hebben. De collega's
Waalkens en Crone hebben een amendement ingediend met als doel het innovatieproces
in de glastuinbouw verder te versnellen, in de hoop dat daarmee de glastuinbouw
eerder door deze moeilijke tijd heen is. Het mag duidelijk zijn dat ik zo'n
amendement toejuich. Ik vraag me wel af of het voorstel van deze collega's
voldoende is. Daarom wil ik van de minister van Financiën weten wat hij
vindt van het verzoek van de ondernemersorganisatie Glaskracht Nederland om
40 mln. beschikbaar te stellen voor een garantstelling voor tijdelijke liquiditeitstekorten
onder de voorwaarde dat de banken eenzelfde bedrag beschikbaar stellen. Ik
reken eigenlijk op een positieve reactie, want de glastuinbouw is een zeer
innovatieve sector, een sector met toekomst. Dat zal toch ook de mening van
het kabinet zijn. De toekomst van de glastuinbouw moeten wij dan ook niet
in de waagschaal stellen door niets te doen aan de huidige liquiditeitsproblemen
bij veel bedrijven.Ik heb begrepen dat er nog collega's komen te spreken over de visieregeling.
Kortheidshalve sluit ik mij nu al aan bij de positieve voorstellen die daarover
zullen worden geformuleerd. In tweede termijn komen wij hierop eventueel terug.
Nu wil ik mij richten op de bespreking van een geheel andere thema: media-educatie.
Gisteren is een belangrijk algemeen overleg gehouden over de mogelijk schadelijke
effecten van media op jongeren. De fractie van de ChristenUnie vindt dat de
staatssecretaris, en daarmee de regering, onverantwoord laks is met het nemen
van actie op dit punt. De staatssecretaris erkent het probleem, zij erkent
ook dat geld nodig is, maar zij zegt geen geld te hebben voor de ondersteuning
van media-educatie. Dit kabinet heeft de kans om op dit belangrijke terrein
concrete invulling te geven aan zijn waarden-en-normenoffensief. Ik zou zeggen:
grijp die kans.Mijn collega Arie Slob zal morgen bij de behandeling van het verslag van
het algemeen overleg over jeugd, geweld en media een motie indienen om media-educatie
voldoende financieel te ondersteunen door in de begroting voor 2007 daarvoor
middelen te reserveren. Ik maak deze opmerking, omdat het een relevant thema
is. Het leek ons dan ook de goede weg om morgen bij de behandeling van het
VAO initiatief te nemen. Het zou natuurlijk helemaal mooi zijn als wij met
de Voorjaarsnota nog iets konden regelen. Ik vraag om een reactie van de minister
van Financiën op dit punt. In tweede termijn zal ik bezien wat mij nog
te doen staat.Voorzitter. Een groot maatschappelijk probleem waarvoor ik verder de aandacht
wil vragen betreft het grote aantal voortijdige schoolverlaters. Vorige week
heb ik daarover al iets gezegd in het verantwoordingsdebat. Toen heb ik herinnerd
aan het oordeel van de Algemene Rekenkamer dat het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap op dit dossier weinig lerend vermogen toont. Gelukkig
is er een pakket nieuwe maatregelen met de perspectievennota Aanval op de
uitval. Ik vind het prachtig dat dit plan er is. Echter, het bevat in de visie
van de fractie van de ChristenUnie nog te weinig concrete voornemens om waardevolle
projecten op het gebied van peer coaching en mentoring te ondersteunen. Met
deze projecten worden jongeren daadwerkelijk gemotiveerd en gestimuleerd om
hun opleiding af te maken. De projecten zijn natuurlijk niet helemaal gratis.
Met name het opleiden van de begeleiders en de coaches kost veel geld. Ik
heb destijds het nodige van de projecten te zien gekregen, bijvoorbeeld tijdens
een werkbezoek aan Haarlem. Daar heeft men een fantastisch project.
De coaches en de mensen van de organisatie zetten zich geweldig in, maar de
begeleiders en de coaches moeten wel opgeleid worden. Dat kost geld. Daarnaast
is door de projectmatige subsidie de continuïteit van dergelijke projecten
in gevaar, waardoor iedere keer het wiel opnieuw moet worden uitgevonden.
Daarom is structurele financiering en een landelijk expertisecentrum voor
de uitwisseling van goede voorbeelden nodig. Om een lang verhaal kort te maken:
er is geld nodig. Ik overweeg in tweede termijn op dit punt moties in te dienen.
Eerst krijg ik graag een reactie van de minister.Gisteren heeft mijn fractiegenoot Arie Slob bij de behandeling van de
suppletore begroting van OCW een amendement ingediend om – schrik niet –
100 mln. beschikbaar te stellen voor het versneld wegwerken van restauratieachterstanden.
Bij de invoering van het BRIM is veelvuldig gesproken over het wegwerken van
restauratieachterstanden bij monumenten, zoals monumentale kerken en molens.
De dekking hebben wij gevonden bij het FES, hetgeen niet zal verbazen. Op
dit punt krijg ik ook graag een reactie van de minister.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Ik heb deze keer naar aanleiding van de Voorjaarsnota geen
grote vergezichten over de stand van de economie. Het gaat immers goed; laten
wij dat zo houden en laten wij er niet al te veel woorden aan vuilmaken. Ik
wil een aantal meer concrete zaken aankaarten, maar vooraf heb ik twee opmerkingen.In de eerste plaats ben ik het erg eens met het al genoemde advies van
de REA, waarin staat dat als wij íets hebben kunnen leren van zes jaar
geleden, dat dit dan het belang is van koelbloedigheid en zelfbeheersing ten
aanzien van de overheidsfinanciën. Juist ook in dit verkiezingsjaar,
in politiek opzicht een bijzonder jaar, is die zelfbeheersing geboden.De kritiek dat het beleid door de jaren heen te procyclisch zou zijn,
vind ik echter niet terecht. In de eerste plaats kun je immers nooit van tevoren
de cycli voorspellen; je kunt hooguit achteraf constateren dat beleid, dat
vaak een langere voorbereidingstijd heeft, op een goed moment procyclisch
of anticyclisch heeft uitgepakt. Als je kritiek hebt op procyclisch beleid
zou het in de tweede plaats logisch zijn om juist in een tijd van opgaande
conjunctuur te komen met voorstellen voor een anticyclisch beleid, zoals voorstellen
om fors te bezuinigen of belastingen te verhogen. Ik hoor daarover echter
alleen de economen van de Studiegroep Begrotingsruimte en van de Centraal
Economische Commissie, maar geen politici. Dit kan veroorzaakt worden doordat
alle politici met verkiezingsprogramma's bezig zijn, maar het blijft raar
dat ik nooit hoor dat de structurele ingrepen juist moeten plaatsvinden als
het goed gaat. Integendeel, die ingrepen worden dan meestal vooruitgeschoven,
wat ertoe leidt dat er plotseling draagvlak en een gevoel van urgentie ontstaan
om een aantal zaken te doen als het weer slechter gaat. Juist in economisch
mindere periodes worden de ingrepen gedaan. Uit economisch oogpunt is het
dus uiteraard niet verstandig om procyclisch beleid te voeren, maar de politiek
werkt in de praktijk vaak zo dat procyclisch beleid niet altijd te vermijden
is.De heer Crone (PvdA):Ik herinner de heer Bakker eraan dat tijdens de paarse kabinetten –
dat was een periode van opgaande conjunctuur – er een forse grondslagverbreding
plaats heeft gevonden rond de hypotheekrente; het tweede huis en het consumptief
krediet zijn buiten de hypotheekrenteaftrek komen te vallen. Toen kon ook
direct zichtbaar worden gemaakt dat dit leidde tot lastenverlichting elders.
Hetzelfde is gebeurd met de WAO, waarbij de PEMBA is ingevoerd. Tijdens Paars
I is er verder gediscussieerd over het ANW. Er zijn dus ook toen allerlei
maatregelen genomen waar iedereen tegen te hoop liep. De heer Bakker doet
altijd alsof hij er toen niet bij was, maar er zijn in die periode ook goede
maatregelen genomen.De heer Bakker (D66):Ik zeg niet dat er toen geen goede maatregelen zijn genomen. In een opgaande
conjunctuur wordt echter de urgentie van een structurele hervorming niet dusdanig
gevoeld dat het mogelijk is, moeilijke beslissingen in de Kamer voor de kap
te nemen. Die structurele hervormingen worden met name aangepakt op het moment
dat de werklozen je als het ware om de oren vliegen. In de jaren 2000 en 2001
ging de discussie hier toch vooral over de vraag waar wij het geld nog kwijt
zouden kunnen? Als er iemand zei dat het aantal WAO'ers weer opliep en dat
er een aantal structurele problemen was, dan werden die onderwerpen ofwel
niet geagendeerd, ofwel ver vooruit geschoven. Dat is de werkelijkheid. Ik
maakte overigens slechts een aantal opmerkingen naar aanleiding van het REA-advies,
maar ik vind het tekenend dat de heer Crone zich daardoor aangesproken voelt.De heer Crone (PvdA):Dat komt omdat ik er niet goed tegen kan als u doet alsof er in tijden
van opgaande conjunctuur geen ferme maatregelen zijn genomen of kunnen worden
genomen. De lastenverlichting van het Belastingplan 2001 is voor een groot
deel betaald uit grondslagverbredingen, waarover iedereen die daarvan last
had klaagde. Laten wij dat niet vergeten. Het gaat niet alleen om mooiweerzeilen,
maar wij moeten ook niet doorslaan in een procyclisch beleid als het slecht
gaat.De heer Bakker (D66):Overigens was het naar ik meen netto 7 mld. De grondslagverbredingen kwamen
er nog bij.De heer Vendrik (GroenLinks):De hamvraag is of de heer Bakker zich aangesproken weet door wat de heren
van de REA hebben opgeschreven. De heer Bakker is namelijk financieel woordvoerder
van een coalitiepartij. Hij gaat mede over de lopende en komende begroting,
in het zicht van het voor D66 lastige moment van de verkiezingen. Voelt hij
zich aangesproken door datgene wat de heren van de REA te melden hebben?De heer Bakker (D66):Ik weet niet of u mijn betoog van het begin af aan gevolgd hebt, maar
ik heb gezegd dat de vraag of het beleid procyclisch heeft uitgewerkt, meestal
pas achteraf kan worden beantwoord. Je hebt wel een vermoeden, maar de cycli
ken je niet echt. Beleid heeft soms een lange voorbereidingstijd nodig. Het
is ook niet alleen een economisch verhaal. U hebt natuurlijk groot gelijk
dat je beleid beter anticyclisch kunt doen verlopen. De werkelijkheid van
het politieke bedrijf is echter dat in een opgaande conjunctuur de urgentie
van noodzakelijke maatregelen veelal niet wordt gevoeld. In
een neergaande conjunctuur is dat veel eerder het geval. Dat is niet van vandaag
of gisteren, dat zien wij al 25 jaar of langer zo verlopen. Ik ben ervoor
om dat te doorbreken, maar dan zou ik in een opgaande conjunctuur van u die
structurele wijzigingsvoorstellen verwachten. Die hoor ik echter niet. Ja,
ik hoor wel iets over nivellering en zo, maar dat zijn geen wezenlijke structuurversterkende
maatregelen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat laatste is echt onjuist. De fiscale maatregelen die wij voorstellen,
zijn erg goed in het licht van de vergrijzing. De heer Bakker steunt de analyse
van de REA en spreekt zich ervoor uit om er iets aan te doen. Ik hoor echter
geen vervolg. Laat ik de koe bij de horens vatten. Betekent het dat D66 vindt
dat de komende begroting ons niet verder mag af brengen van het pad van houdbare
overheidsfinanciën? Zullen wij daar eens een begin mee maken?De heer Bakker (D66):Alles in redelijke afweging. Nogmaals, ik heb gezegd dat juist in een
tijd van hoogconjunctuur, lerend van de situatie van 2000-2001, koelbloedigheid
en zelfbeheersing geboden zijn. Dat is de algemene uitspraak. Over allerhande
zaken maken wij vervolgens natuurlijk afwegingen. Vandaag is het de glastuinbouw
en morgen is het iets anders. Als algemene lijn kan ik mij er wel in vinden.
Sterker, ik geloof er helemaal niet in dat je met veel geld uitgeven verkiezingen
kan winnen of verliezen. In 2002 is het al eens geprobeerd, en dat is toen
jammerlijk mislukt.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan is het probleem helemaal opgelost. Dan is er dus geen politieke noodzaak
om slecht beleid te voeren in 2007. Er is economisch veel voor te zeggen om
de komende begroting 2007, zoals het CPB die in de sommen heeft staan, krachtig
te wijzigen. De heer Bakker zou echt indruk op mij maken door hier te verklaren
dat D66 tegen meer lastenverlichting is in 2007. Omdat die lastenverlichting
namelijk precies doet waarvoor de REA waarschuwt en omdat die precies doet
wat het CPB aangeeft, namelijk dat het ons verder weg leidt van het pad van
houdbare overheidsfinanciën.De heer Bakker (D66):Ik meen dat een lastenverlichting van de omvang die het kabinet in gedachten
heeft, nog binnen de redelijke kaders blijft. Als gedurende een aantal jaren
om structurele redenen een aantal structurele veranderingen zijn doorgevoerd
in onder meer de WAO en de WW, en die maatregelen vervolgens op de begroting
geld opleveren, dan vind ik dat de mensen daar ook wat van mogen merken. Dus
gewoon boter bij de vis. Het is dus nooit zo scherp geslepen zoals u het nu
presenteert. Het is mij bekend dat u niet voor lastenverlichting bent. U bent
meestal voor lastenverhoging of grootscheepse lastenverschuiving om daarmee
een aantal dingen te doen. Ik ben daar niet voor. Ik gun mensen wel eens een
lastenverlichting als ze het jarenlang buitengewoon moeilijk hebben gehad
door lastenverhogingen tijdens een kabinetsperiode die noodzakelijk waren
vanwege een uit de hand lopend financieringstekort.De heer Irrgang (SP):De heer Bakker zei zo-even dat je verkiezingen niet kunt winnen door er
geld tegenaan te gooien. Daar heeft hij misschien gelijk in. Maar hij zei
ook: dat is in 2002 al eens geprobeerd. Nu was de heer Bakker destijds lid
van een coalitiefractie. Kan hij uitleggen wat hij precies met laatstgenoemde
opmerking bedoelde?De heer Bakker (D66):Het is niet in 2002 geprobeerd in de zin van: en nu gaan wij eens even
lekker een paar miljard uitgeven om de verkiezingen te winnen. Wel wijs ik
erop dat in de jaren voorafgaand aan die verkiezingen vaak is voorbijgegaan
aan het maken van een structurele analyse van het bestaan van de lange wachtlijsten
in de gezondheidszorg etc. De analyse was al heel gauw dat er sprake was van
geldgebrek. En dus gingen er miljarden naar de zorg. Daarnaast is er de door
de heer Vendrik gememoreerde grootscheepse lastenverlichting. Voor dat laatste
was veel te zeggen, maar die moest niet worden ingezet met als doel de verkiezingen
te winnen. Als vervolgens iemand het falen van het overheidsbeleid helder
over het voetlicht wist te brengen, zoals Pim Fortuyn dat deed, was al dat
geld in termen van verkiezingswinst weggegooid geld. Ik meen dus dat je niet
op basis daarvan allerlei gelden moet uitgeven. Dat je op het moment dat het
wat gemakkelijker gaat, de teugels wat laat vieren in ieders richting, vind
ik prima, maar het destijds uitgeven van de grote bedragen waarom het toen
ging, waarvan wij nu vaak niet kunnen vaststellen wat er precies mee is gebeurd,
dat is iets wat je natuurlijk nooit meer moet doen, ook niet in het licht
van de verkiezingen.De heer Irrgang (SP):Het is volgens mij nieuws dat u als oud-lid van de paarse coalitie toegeeft
dat de lastenverlichting in 2001 ten bedrage van 7 mld. mede was ingegeven
om daarmee de verkiezingen te winnen, waarvan u zich nu achteraf afvraagt
of dit eigenlijk wel kan.De heer Bakker (D66):Nee, ik heb juist gezegd dat het niet een vooropgezet plan was om maar
eventjes 7 mld. uit te geven in het licht van de verkiezingen. Ik wijs er
wel op dat er destijds een paar jaar achter elkaar heel veel miljarden beschikbaar
kwamen voor van alles en nog wat, zowel in de uitgavensfeer als in de lastensfeer,
maar dat het toen zittende kabinet er niet van heeft geprofiteerd bij de verkiezingen.
Kortom, veel geld uitgeven doet je de verkiezingen niet winnen. Geen geld
uitgeven overigens ook niet per se. Verstandig beleid voeren, dat doet je
wel de verkiezingen winnen.De heer Irrgang (SP):De heer Bakker had het over: geprobeerd de verkiezingen te winnen. Proberen
veronderstelt een welbewuste handeling. Het is het een of het ander. Of u
heeft het in 2002 wel geprobeerd. Dan zegt u volgens mij iets wat heel veel
mensen al vermoeden. Of u heeft het toen niet geprobeerd.De heer Bakker (D66):Volgens mij heb ik dit al drie keer ontkend. Er was geen sprake van proberen.
Niemand – en ik zeker niet – heeft gedacht: wij doen er nog 1
mld. bij met het oog op de verkiezingen. Er werden miljarden uitgegeven, niet
omdat minister Zalm ineens zo soepel was geworden, maar omdat het heel erg
goed ging met de economie. De miljarden die toen naar verschillende goede
doelen zijn gegaan, hebben in veel gevallen niet opgeleverd wat ervan werd
verwacht. Die bedragen hebben er helemaal niet toe geleid dat het kabinet
de verkiezingen won. De heer Irrgang ziet er veel meer in dan
uit mijn woorden valt af te leiden.Mijn fractie heeft opgemerkt dat de minister van OCW drie dagen geleden
een positieve brief heeft gestuurd over de beperkte openstelling van het internationaal
baccalaureaat in het voortgezet onderwijs. Ik zie minister Zalm vragend kijken,
maar dat is iets wat wij heel graag willen. De minister van OCW wil een en
ander mogelijk maken via pilots die in 2007 in kunnen gaan. Is de financiële
vertaling hiervan terug te vinden in de begroting?Vorig jaar heb ik een motie ingediend waarin werd gevraagd om de Kamer
de rekening en de motivering te sturen van alle rapporten die door externe
partijen zijn opgesteld. De minister veronderstelde dat het moeilijk zou worden
om die informatie van de departementen los te krijgen, maar hij was het met
mij eens. Hij beschouwde mijn motie als een steun in de rug. Uit de lichaamstaal
van de minister maak ik nu op dat de medewerking van de departementen erg
is tegengevallen. Ik zeg tegen de departementen, maar ook tegen de minister,
dat dit toch gedaan moet worden. Ik zal geen nieuwe motie indienen, maar ik
ga ervan uit dat de motie van vorig jaar alsnog wordt uitgevoerd.Er is veel kritiek op de manier waarop de vrij hoge bedragen die nogal
plotseling uit het FES beschikbaar kwamen, zijn weggezet. Er was sprake van
een projectendans of een projectencarrousel; een nogal ondoorzichtig proces.
Veel van deze beslissingen worden op ambtelijk niveau afgekaart, waardoor
de politieke, democratische afweging niet altijd plaatsvindt. De studiegroep
Begrotingsruimte doet een aantal buitengewoon behartigenswaardige aanbevelingen
die mij aanleiding geven tot enkele vragen. De studiegroep stelt voor om het
FES te behouden, maar dan wel met een vaste voeding. De hoogte daarvan wordt
bij de kabinetsformatie bepaald. Wat gebeurt er echter op het moment dat de
aardgasbaten enorm meevallen? Lopen wij dan niet het risico dat die niet worden
gebruikt voor aflossing van de schuld, maar voor allerlei wensen? Het lijkt
mij verstandig om naast het regelen van de vaste voeding, ook vast te leggen
wat er met de andere aardgasbaten moet gebeuren.De studiegroep adviseert om de kosten-batenanalyse als een hard criterium
te gebruiken. Het moet gaan om eenmalige, tijdelijke investeringsprojecten
van nationaal belang die de economische structuur van Nederland versterken.
Hoe verhoudt dit zich tot langjarige politieke doelstellingen, zoals de transitie
naar meer duurzame vormen van energie? Hieraan kan ook vanuit het FES een
bijdrage worden geleverd, maar in dat geval is er geen sprake van een eenmalig,
tijdelijk project.De studiegroep wil dat de huidige bestuursstructuur wordt gehandhaafd,
maar stelt wel voor om het ambtelijk voorportaal te stroomlijnen tot één
commissie. Dat vind ik niet transparant en daarmee blijft het geheel in zekere
zin ook ondemocratisch. De Kamer kan wel om verantwoording vragen, maar dat
is vaak in heel laat stadium. Kortom, dit zijn drie dingen waar wij bij de
nadere vormgeving van het FES heel goed op moeten letten. Ik besluit met een
aantal opmerkingen over de publieke omroep. De discussie daarover is lastig,
omdat er afspraken zijn gemaakt in het kader van het regeerakkoord en omdat
een aantal discussies wordt gevoerd over ontwikkelingen op langere termijn.
Ik noem bijvoorbeeld de reclame en de reorganisatie van de publieke omroep.
Tevens is er sprake van een urgent probleem op korte termijn. Medio vorig
jaar is een enorm snelle terugloop in reclameopbrengsten geconstateerd. Bovendien
had het kabinet wat bezuinigingen doorgevoerd. Het betreft onder andere efficiency
op de overhead. Nu constateren wij echter dat programma's omvallen, dat er
sprake is van een extreem lange zomerprogrammering en dat programma's worden
geschrapt. Er moet in 2008 nog wel iets te reorganiseren zijn. Datgene wat
ik zojuist heb geschetst, moeten wij niet laten gebeuren.Ik vind dat er redenen zijn om de Algemene Rekenkamer daarnaast onderzoek
te laten doen naar de recht- en de doelmatigheid van de geldstromen in de
publieke omroep. Dat onderzoek kan niet in twee maanden worden afgerond, maar
het is wel mogelijk om dat te betrekken bij de komende discussies over de
meer structurele toekomst van bijvoorbeeld reclame bij de publieke omroep.De heer Blok (VVD):Als iemand bij de financiële beschouwingen een punt agendeert, heb
ik het donkerbruine vermoeden dat het geld kost. Er gaat al 850 mln. per jaar
naar de publieke omroep. Als ik voor dat apparaat zit, zie ik inderdaad allerlei
dames met of zonder bikini langskomen. Ook zie ik op de publieke omroep allerlei
quizmasters die meer geld verdienen dan de heer Bakker en ik gezamenlijk.
Wij moeten het geld niet over de balk gooien. Als de heer Bakker van plan
is om plannen voor te leggen die geld kosten, zal hij daarvoor geen steun
krijgen van de heer Vendrik. Wij willen het geld niet over de balk gooien.
De heer Bakker kan dan ook niet serieus menen dat men met 850 mln. geen fatsoenlijke
programma's kan maken.De heer Bakker (D66):Om te beginnen merk ik op dat die 850 mln. een bruto bedrag is. Het mag
een groot bedrag lijken, maar uit alles blijkt dat de Nederlandse publieke
omroep bijzonder goedkoop is. Het is mogelijk dat de heer Blok daarover een
andere mening heeft. Hij kijkt blijkbaar naar de bikini's, dus naar de commerciële
televisie. Dat zegt iets over het raamwerk waarin hij een en ander wil beoordelen.Het is geen geheim dat de VVD-fractie pleit voor een kleinere publieke
omroep. De opmerkingen van de heer Blok sluiten bij dat pleidooi aan.Een zomer van 17 weken in Hilversum moet niet mogelijk zijn. Wij zijn
van mening dat de publieke omroep educatieve programma's moet maken, evenals
programma's over kunst en cultuur en met belangrijke nieuwsfeiten. Die programma's
moeten niet sneuvelen omdat wij pas in 2008 besluiten kunnen nemen. Ik vind
dat wij daarvoor een voorziening moeten treffen, maar ik kan het bedrag niet
berekenen. Niemand weet immers precies hoe de ontwikkeling op het terrein
van de reclame-inkomsten zal zijn. Iedereen weet alleen dat die inkomsten
snel kelderen. Tevens is bekend dat dit jaar alle reserves zullen worden opgegeten.
Volgend jaar is het dus een kwestie van prijsschieten op programma's. Dat
wil ik niet.De heer Crone (PvdA):Ik ben het met de heer Bakker eens als hij zegt dat Nederland de goedkoopste
publieke omroep van Europa heeft, dus per uitgezonden uur en de bijdrage van
de burgers per uitgezonden uur. Ik begrijp de opmerking van
de heer Bakker over de Algemene Rekenkamer dan ook niet.Bij de behandeling van de Najaarsnota en bij de financiële beschouwingen
van vorig jaar heeft de heer Bakker ook gezegd dat er geld bij moet. Het was
immers niet de bedoeling om in de aanloop naar de goede wet van het kabinet
zo veel geld weg te laten vloeien dat het als het ware een sterfhuis wordt.
De heer Bakker heeft zojuist een soortgelijke vergelijking gemaakt. Naar mijn
idee zei hij dat er iets moet overblijven om te reorganiseren. Moeten wij
niet vandaag boter bij de vis leveren? Daarop is immers al een jaar lang aangedrongen,
ook door de heer Bakker. Hij kan op mij rekenen.De heer Bakker (D66):Ik vind ook dat er in Hilversum hier en daar nog met geld wordt gesmeten.
Dat gebeurt niet op het niveau van programma's, maar wel op dat van de overhead.
Ik ben er dus niet helemaal van overtuigd dat de overstap naar een reclamevrije
publieke omroep volledige compensatie inhoudt. Ik weet het niet. Vandaar dat
ik meer inzicht in de geldstromen wil hebben. Ik wil een doorlichting zien.In december van het vorige jaar is door de heer Atsma en mijzelf een motie
ingediend waarin om informatie van het kabinet is gevraagd. Toen al hebben
wij gezegd graag te zien dat het dreigende probleem bij de Voorjaarsnota wordt
opgelost. Het kabinet heeft dat niet gedaan. Dat is jammer. Het moet vandaag
echter gebeuren. Het gaat om de begroting voor 2007 en eventueel die voor
2008. Dit jaar is het financiële probleem nog niet zo groot. Wij kunnen
echter niet wachten tot het najaar, omdat op dit moment de programmaschema's
en ook de programma's worden geproduceerd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De heer Bakker zegt het onderwerp in dit debat te agenderen. Ik begrijp
dus dat wij er vandaag concreet iets aan moeten doen, ook in financiële
zin, om aan die ook wat mij betreft gerechtvaardigde wensen tegemoet te komen.
Hoe en wat kunnen wij in tweede termijn bekijken. Ik begrijp echter dat Kamer
en kabinet zaken moeten doen om aan dit punt tegemoet te komen.De heer Bakker (D66):Ik heb gezegd het punt te agenderen in eerste termijn.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dit onderwerp kent een heel lang voortraject. Als vervolgens in een financieel
debat over een Voorjaarsnota de fractie van D66 iets wil agenderen, vragen
ik en de publieke omroep ons af of dit ook financiële gevolgen heeft.
Ik hoop dus op de heer Bakker in tweede termijn.Ik heb gewezen op het belang van media-educatie. Morgen vraag ik eventueel
de aandacht daarvoor met een motie bij een VAO. Zit het belang van media-educatie
besloten in de agendering van de heer Bakker? Dan kunnen wij proberen om in
tweede termijn ook daar iets aan te doen.De heer Bakker (D66):Strikt genomen gaat het hier niet over media-educatie, maar over de gevolgen
van de snelle terugloop van de reclame-inkomsten op de programmering van Hilversum.
De heer Rouvoet vraagt echter aan de regering om middelen uit te geven aan
media-educatie en versterking van weerbaarheid van jongeren. Er is overigens
wel een bizarre link tussen deze twee onderwerpen. De reden dat de regering
voor dit soort zaken geen geld heeft, is te vinden in opnieuw de teruglopende
reclame-inkomsten. Het is absurd als wij voor het versterken van de weerbaarheid
van kinderen met het oog op gewelddadige clips en internetkwesties afhankelijk
zijn van de vraag of er reclame wordt uitgezonden op de publieke netten.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Wij staan klaar om de laatste ronde van de kabinetsperiode
in te gaan. Het laatste jaar komt eraan. In de voorgaande periode zijn pittige
maatregelen genomen. Die hebben hier en daar pijn gedaan. Veel maatregelen
heeft de SGP-fractie gesteund. In dat traject is regelmatig gezegd dat na
het zuur het zoet zal komen. Geef een kabinet immers maar eens ongelijk dat
de finetuning in de laatste periode gezocht wordt. Er moet maatwerk geleverd
worden. De losse eindjes moeten weggewerkt worden. De negatieve effecten moeten
worden gemitigeerd. Dit kan de steun van de SGP-fractie krijgen. In het geheel
moet er echter wel maat worden gehouden.Minister Zalm ziet er in mijn beeldvorming bepaald niet uit als een zielenpiet.
Je zou echter een beetje met hem te doen kunnen krijgen als je denkt aan de
druk die hij moet weerstaan in het resterende deel van deze kabinetsperiode
om leuke dingen voor de mensen te doen. Ook deze minister zal in zijn achterhoofd
de herinneringen meedragen aan de nadagen van Paars II. Toen is dat niet helemaal
goed gegaan. Dat heeft hij later erkend. Wij moeten niet weer in die fout
vervallen.Dat de verwachtingen bepaald nog niet in alle opzichten rooskleurig zijn,
kwam onlangs duidelijk aan de orde in het advies dat het volgende kabinet
nog ongeveer 15 mld. moet bezuinigen om werkelijk klaar te zijn voor de toekomst.
In het antwoord op vraag 20 staat eufemistisch: "Er blijven voor de volgende
kabinetsperiode nog wel uitdagingen bestaan." Concreet is te denken aan
de AOW, de AWBZ enzovoort. Mijn opstelling zou zijn: laten we maathouden en
ook als het economisch weer wat beter gaat, goed blijven werken aan de verbetering
van het beleid en die agenda niet laten verslappen.Het REA-advies is pittig. Ik citeer uit de paragraaf "De vloek van
de gasbel": "De opzet en werking van het huidige fonds rammelt aan
alle kanten" en "De raad stelt zich op het standpunt dat het oormerken
en afzonderen van publiek geld tot verspilling leidt, omdat daardoor een overzicht
ontbreekt op publieke behoeften en dit soort fondsen een eigen opportunistisch
leven gaan leiden". Die uitspraken liegen er niet om. Hoe kijkt de minister
aan tegen dit deel van het advies? Wat moet er aan het FES veranderen, of
moet het zelfs worden opgeheven?Het is een kleine stap van gasbel naar olieprijs. Door de stijgende olieprijzen
wordt het steeds ongeloofwaardiger om de gasprijs stevig vast te binden aan
de olievoorraad. De antwoorden van de minister op onze vragen zijn op zichzelf
helder, maar we moeten er naar onze mening toch stevig over nadenken of deze
koppeling nog steeds gewenst is. Het onnodig opkloppen van de gasprijs om
daarmee de staatskas te spekken, is niet zo logisch. Met name denk ik in dit
verband aan de prijs die de glastuinbouw intussen betaalt. Als we niet oppassen,
wordt op zijn minst een deel van een voor Nederland cruciale
sector door dergelijke regels de nek omgedraaid. Zo ver moet het echt niet
komen. Als de minister deze problematiek onderkent, wat gaan we er dan aan
doen om de prijzen te stabiliseren en deze sector weer wat lucht te geven?
In het kader van verduurzaming en innovatie zou daadwerkelijke ondersteuning
gewenst zijn. Er is een amendement voor 40 mln., in de maatschappij –
het rapport van Glaskracht – is een discussie gaande over driemaal 70
mln. Maar er moet wel iets gebeuren. Ik vraag een klip en klare reactie.Wij hebben altijd aandacht gevraagd voor de positie van de grotere gezinnen.
Per 23 juni is er een voorstel om de kinderbijslag per 1 oktober
aanstaande te verhogen. Dat wordt door ons verwelkomd. Bij vraag 119 over
de Gezinsnota is ons toegezegd dat er in de begroting voor 2007 aandacht voor
deze problematiek zal zijn. Wil deze minister zich er hard voor maken dat
deze aandacht niet verwordt van handelen tot kijken? Dat laatste zou namelijk
te licht zijn. Graag de garantie dat in ieder geval deze gezinnen absoluut
en relatief er niet in koopkracht op achteruit zullen gaan.Voor de visserijsector is er een persbericht van LNV waarin staat dat
minister Veerman 35 mln. aan innovatie en herstructurering gaat besteden in
vervolg op groen licht en geld uit Brussel. In een eerder stadium is een motie
van mijn fractie aangenomen om 10 mln. uit de FES-middelen te halen voor innovatie
van de vangstwijze, de pulskor. Wij gaan ervan uit dat deze middelen losstaan
van de 35 mln. en voorts gaan wij ervan uit – de sector zit in zwaar
weer – dat die 10 mln. inderdaad worden gevoteerd bij de beslissingen
rondom het FES.In de Voorjaarnota is extra geld uitgetrokken voor de jeugdzorg. Dat is
terecht: de wachtlijsten op dit terrein zijn enorm schadelijk voor het welbevinden
van jongeren en hun ouders. Laten we hopen dat dit genoeg is. Graag ontvang
ik de ruimhartige toezegging dat, als het wegwerken van de wachtlijsten per
1 januari 2007, de peildatum, niet blijkt te lukken, er extra middelen
zullen komen in het najaar bij de begrotingsbehandeling.Ten slotte de media-educatie, gisteren besproken in het algemeen overleg
over de beleidsbrief Jeugd, geweld en media. De staatssecretaris zegt: goede
initiatieven in de sfeer van de media-educatie, maar geen geld. Dat kan, noch
mag zo zijn; de problematiek is daar te ernstig voor. Graag de toezegging
van de minister dat hier iets aan gebeurt, nu of uiterlijk in de begroting
van het jaar 2007.Voorzitter: HamerDe heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. "De Nederlandse economie zit in de lift. De economische
groei trekt dit jaar aan tot 3%, om volgend jaar iets terug te vallen
tot 2,75%. Op meerdere fronten markeert 2006 een wending ten goede.
De gezinsbestedingen nemen toe door herstel van de koopkracht en groei van
de werkgelegenheid. De werkloosheid daalt in rap tempo. De overheidsbegroting
is volgend jaar vrijwel in evenwicht." Deze positieve boodschap komt
uit de nieuwsbrief van juni van het Centraal Planbureau. Daarin wordt een
update gegeven van de gegevens zoals die zijn opgenomen in het Centraal Economisch
Plan 2006. Het Centraal Planbureau is altijd aan de voorzichtige kant, soms
zelfs een beetje zwartkijkerig. Als het CPB zulke positieve taal gebruikt,
gaat het dus echt weer goed in Nederland.Het kabinet-Balkenende II heeft Nederland uit de recessie getrokken. Al
aan het begin van de kabinetsperiode was duidelijk dat het pappen en nathouden
van de jaren daarvoor niet meer werkte. Het kabinet heeft ingrijpende maatregelen
moeten nemen, maar liever een goede heelmeester dan een zachte die –
zoals het gezegd luidt – stinkende wonden maakt. Het lijkt erop dat
de patiënt bijna genezen is. Hij is zelfs weer aan het aansterken en
krijgt weer wat vlees op botten. Hulde aan het kabinet!Ook gisteren kwam er weer goed nieuw naar buiten. In juni is het consumentenvertrouwen
fors verbeterd.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik sla even aan op "het kabinet-Balkenende II heeft Nederland uit
de recessie getrokken". Het oordeel van de zo door de heer De Nerée
bewonderde Raad van Economisch Adviseurs is totaal tegenovergesteld. Ik begrijp
dat hij deze keer niet naar de adviseurs luistert nu hun advies hem slecht
uitkomt.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Hierover hebben wij het al drie keer gehad. Zoals de heer Vendrik weet,
heb ik grote waardering voor de Raad van Economisch Adviseurs.De heer Vendrik (GroenLinks):Maar nu even niet?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ook nu. Het beleid is in de beginjaren inderdaad procyclisch geweest.
Daarvoor heb ik eerder al eens de volgende metafoor gebruikt. Aan het einde
van Paars II reed de auto te hard, werd er op het gaspedaal getrapt en vloog
de auto uit de bocht. Bij het begin van Balkenende II reed de auto langzaam.
Toen is er gas teruggenomen, wat de auto nog langzamer heeft doen rijden.
Dat was echter uitsluitend om de volgende benzinepomp te kunnen halen. Het
kabinet heeft moeten ingrijpen, mede omdat wij tegen de 3%-norm aanliepen.De heer Vendrik (GroenLinks):De raad zegt: "De recente recessie is nodeloos verlengd en verdiept."
Daarbij wordt onder andere verwezen naar het begrotingsbeleid van dit kabinet.
Hoe kan de heer De Nerée met dit advies van vijf topeconomen –
daarop zijn zij geselecteerd – in de hand beweren dat het kabinet het
land uit de recessie heeft getrokken? Het tegendeel is waar.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is absoluut niet waar. Het kabinet is begonnen met het nemen van maatregelen
die dertig jaar niet waren genomen, onder andere op het terrein van de gezondheidszorg.
Het kabinet liep bovendien aan tegen de Europese normen inzake het EMU-saldo.
Op dat moment moest worden ingegrepen. Ik geef toe dat dit tot procyclisch
beleid heeft geleid, maar ik heb net geprobeerd om uit te leggen wat er is
gebeurd. De auto is niet stilgezet, het gas is teruggenomen om de volgende
benzinepomp te halen. De heer Vendrik heeft dit verhaal nu al vier keer gehouden.
De economie trekt aan; mede door de maatregelen van het kabinet groeit Nederland
harder dan de ons omringende landen. Dat is een prestatie. Het lijkt u te
spijten dat het goed gaat.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat vind ik eerlijk gezegd wat gemakkelijk.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is niet wat gemakkelijk. In het verantwoordingsdebat waarin de heer
Verhagen woordvoerder was, begon u een heel verhaal over de werkloosheid in
2002. Vergeleken met toen zitten wij nu inderdaad iets boven het percentage
van toen, maar het gaat wel een stuk beter. U komt daar echter maar steeds
op terug. Ik praat liever over het feit dat het beter gaat. In de tijd van
Adam en Eva was er helemaal geen werkloosheid. Vergeleken met die tijd is
het percentage inderdaad gestegen.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is fijn om eindelijk uit de mond van een CDA-woordvoerder te horen
dat de werkloosheid vandaag de dag hoger is dan aan het begin van de erfenis
van Paars.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het ging over de discussie rond Eurostat. De desbetreffende pagina is
toegevoegd aan de Handelingen van het verantwoordingsdebat.De voorzitter:U helpt elkaar niet door elkaar zo grof te interrumperen dat mijn oren
ervan tuiten.De heer Vendrik (GroenLinks):Mijn interruptie is drastisch onmogelijk gemaakt. Staat u mij toe om mijn
opmerking te maken?De voorzitter:Maakt u uw zin af.De heer Vendrik (GroenLinks):GroenLinks vindt het inderdaad buitengewoon vervelend dat de werkloosheid
vandaag de dag op een hoger niveau ligt dan in 2002. Ik maak mij daar heel
druk over. Het spijt mij dat ik daar zo ontzettend van baal. Ik kom echter
even terug op uw bewering want daar sla ik op aan. U zegt dat dit kabinet
Nederland uit de recessie heeft getrokken. U trekt die bewering in of u verklaart
die in het licht van wat de Raad voor Economische Adviseurs beweert. Die beweert
namelijk het tegendeel. Dit kabinet heeft onder meer via zijn begrotingsbeleid
de recessie verlengd en verdiept. De raad voegt daaraan toe dat dat nodeloos
is gebeurd. Nu u weer. Als u die topadviseurs niet gelooft, misschien gelooft
u dan de heer Wellink, die onlangs een vergelijkbare uitspraak deed. Hij wordt
ook geciteerd in het rapport van de REA. Hij is uw partijgenoot. Waar zijn
dan de beroemde economen die u vertrouwt en die uw stelling willen onderbouwen
dat dit kabinet Nederland uit de recessie heeft gehaald? Dat durft u niet
te beweren.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dit is door u en andere sprekers al eerder gevraagd. Er is procyclisch
gehandeld. Ik ben het wat dat betreft eens met de REA. De vraag is of op een
andere wijze gehandeld had kunnen worden. Als ik kijk naar de maatregelen
die genomen zijn, dan constateer ik dat het kabinet Nederland uit de recessie
heeft getrokken. Ik weet niet of dat eerder had gekund maar op dat moment
waren er geen mogelijkheden om het eerder te doen.De heer Crone (PvdA):Misschien moeten wij het simpel houden. Wij hebben de vraag aan het kabinet
gesteld en dat constateert zelf, in antwoord op vraag acht, dat de economische
groei in Nederland cumulatief 8,5% bedroeg en de gemiddelde economische
groei in de andere Europese landen bijna 10% besloeg. Er is dus een
achterstand in de groei opgelopen. Die is veroorzaakt door het krimpbeleid.
Het Centraal Planbureau meldt dat Nederland zeventien kwartalen recessie achter
de rug heeft; de langste en diepste recessieperiode in vijftig jaar. Is het
zo gek dat die veroorzaakt is door 8 mld. lastenverzwaring? Nu is lastenverlichting
aangekondigd, maar daar zal ik straks op ingaan. Als de lasten op die manier
worden verzwaard en er zoveel bezuinigingen worden doorgevoerd, dan is het
logisch dat krimp wordt georganiseerd. U moet dat niet ontkennen. U kunt zeggen
dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken, zolang u erkent dat harde
heelmeesters ook stinkende wonden kan maken.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):U vergelijkt een bepaalde periode met de situatie van dit moment. De economische
groei in Nederland van dit moment loopt ver voor op die in een aantal andere
landen in Europa. Dat is te danken aan het huidige kabinetsbeleid.De heer Crone (PvdA):U geeft nu dus toe dat het niet meer om alle maar om enkele Europese landen
gaat?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):U kijkt selectief naar een periode van twee of drie jaar. Ik kijk naar
een langere periode en ik constateer dat de economische groei in Nederland
een stuk groter is dan in andere landen. Gelukkig begint die in andere landen
weer wat aan te trekken; dat geeft alle hoop voor de toekomst.Ik was zo-even bezig met het noemen van nog wat mooie cijfers. Het CBS
stelt dat het weer buitengewoon goed gaat. De consumenten hebben een veel
positievere kijk op de economie. Dat heeft ook te maken met het optimisme
over de koopkrachtontwikkeling voor dit jaar. Ook de argwaan over het effect
van het nieuwe zorgstelsel op het besteedbaar inkomen voor dit jaar is weggeëbd.
Het gaat dus de goede kant op. Dit geldt ook voor de Nederlandse producent,
want de producentenindex steeg naar 6,4. Dat is het hoogste niveau sinds 2000.
Ik zal namens mijn fractie niet meer ingaan op de noodzakelijke structurele
maatregelen die het kabinet heeft genomen. Mijn fractieleider, de heer Verhagen,
is daar vorige week tijdens het verantwoordingsdebat al uitvoerig op in gegaan.Je hebt er niets aan om zoet te voorspellen, want je moet het ook proeven.
Naar nu blijkt is die periode aangebroken. In de Voorjaarsnota heeft de regering
vijf belangrijke thema's centraal gesteld: solide overheidsfinanciën,
koopkrachtverbetering en sociaal beleid, economische structuurversterking,
verbetering van de veiligheid en aandacht voor de jeugd. De invulling die
de regering in de Voorjaarsnota aan deze thema's heeft gegeven, kan de goedkeuring
van de CDA-fractie wegdragen. Het is wel eens anders geweest, maar die tijd
is voorbij. Wij moeten nu gaan bouwen aan het herstel van vertrouwen in elkaar.
Daarbij hoort allereerst een betrouwbare overheid die nakomt wat zij belooft.
Daartoe hoort wat de CDA-fractie betreft geen fiscalisering van de AOW, geen
beperking van de hypotheekrenteaftrek en geen verplichting tot doorwerken
na 65 jaar.Het kabinet heeft de afgelopen jaren ingezet op het verhogen van de arbeidsparticipatie
van mensen beneden de 65 jaar en met name die van vrouwen,
allochtonen en ouderen tussen 55 en 65. Dat beleid begint steeds duidelijker
zijn vruchten af te werpen. Het CPB voorspelt voor 2006 een daling van de
werkloosheid met 63.000 in vergelijking met 2005 en nog een verdere daling
in 2007 met 75.000 ten opzichte van 2006. Dit betekent over twee jaar een
daling met 138.000 tot 345.000.De heer Bakker (D66):Ik wil het even hebben over wat de heer De Nerée allemaal wil.
Hij kent natuurlijk ook de sommen met betrekking tot de vergrijzing en de
opgaven waarvoor komende kabinetten en het komende kabinet zich gesteld zien
om onze begroting vergrijzingsbestendig te maken. Het is interessant om te
horen wat hij allemaal niet wil en wat allemaal mogelijke bijdragen zouden
kunnen zijn aan het oplossen ervan. Ik ben benieuwd wat de heer De Nerée
wel wil, behalve de dingen die al gebeuren en die al in de berekeningen zijn
meegenomen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het is net of de uitdaging van de vergrijzing nu pas wordt ontdekt. Het
kabinet heeft twee à drieënhalf jaar geleden al ingezet op het
herstructureren van een aantal zaken, met name om te proberen een aantal mensen
weer aan het werk te krijgen en te zorgen dat een aantal mensen langer gaat
werken. Wij maken duidelijke keuzes. Ik heb de rapporten over de vergrijzing
gelezen. Overigens heb ik daar best aanmerkingen op, want er is bijvoorbeeld
rekening gehouden met een reële discontorente van 1%. Dat is waanzinnig
laag. Als je kijkt hoe je dat zou kunnen veranderen, krijg je ook andere rekensommen.
Wij proberen eerst de mensen beneden de 65 aan het werk te krijgen. Twee jaar
geleden tijdens de financiële beschouwingen ben ik namens het CDA met
het plan gekomen om een apart belastingtarief in het leven te roepen voor
65-plussers die vrijwillig door willen werken. Het ging om een belastingtarief
van 10% over € 10.000 voor nieuwe baantjes. Wij hebben dat
toen voorgelegd aan De Nederlandsche Bank. Er bleek dat daardoor 400.000 mensen
in deeltijd naar de arbeidsmarkt gelokt zouden kunnen worden. Dan kom ik op
de gezondheidszorg.De voorzitter:U hoeft niet uw hele termijn in het antwoord te stoppen. Ik verzoek u
wat korter te antwoorden.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik word geïnterrumpeerd. Het is gebruikelijk dat je dan antwoord
geeft. U zegt vervolgens dat het niet de bedoeling is om de hele termijn in
het antwoord te stoppen. Maar zo werkt het niet.De voorzitter:Zo werkt het wel. U moet gewoon antwoord op de vraag geven. De vraag wordt
nu wat aangescherpt.De heer Bakker (D66):Misschien mag ik de vraag als volgt aanscherpen. De heer De Nerée
tot Babberich zegt dat hij een aantal dingen die in rapporten als suggesties
van de stuurgroep worden aangedragen, niet wil. Dat is vanzelfsprekend ieders
goed recht. Er worden echter ook suggesties aangedragen om te bereiken wat
hij nu juist wel wil, namelijk meer mensen aan de slag, bijvoorbeeld door
een drastische verlaging van de kosten van kinderopvang of het afschaffen
van overdraagbare heffingskorting zodat vrouwen daadwerkelijk meer aan de
slag gaan. Voelt hij wel voor die oplossingen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Er staat ook een vergroting van de arbeidsparticipatie van vrouwen en
een vergroting van de arbeidsparticipatie van de groep tussen 55 en 65 jaar
in. Daarbij worden ook percentages genoemd. Wat er niet in staat, maar wel
door mij naar voren is gebracht, is vergroting van de efficiency in de zorg.
In het rapport-Scheepbouwer staat dat de absolute uitgaven niet zo hoeven
te stijgen als in de voorspellingen. Wij bekijken deze zaken. Wij hebben bewuste
keuzen gemaakt om bepaalde dingen niet te doen, maar wij lopen niet weg voor
de dingen die dan wel moeten worden gedaan. Daarvan heb ik er hier een aantal
genoemd.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik begrijp dat het CDA de vergrijzing wil oplossen door een appèl
te doen op vrouwen. Daarmee neemt de Christendemocratie in Nederland een heel
wonderlijke wending. De arbeidsparticipatie van vrouwen kan zeker een heel
stuk beter dan vandaag de dag het geval is. Is het dan ook de opvatting van
het CDA dat het de laatste jaren op dit punt niet goed is gegaan? Bijvoorbeeld
omdat zichtbaar is geworden dat de participatiegraad van vrouwen achterblijft
bij de kabinetsdoelstellingen? Wat stelt de heer De Nerée tot Babberich
voor te doen om nog in deze kabinetsperiode te bewerkstelligen dat het beter
gaat?Wij kennen het CDA, en zeker de premier, als de kampioen versneld aflossen
van de staatsschuld. De heer Balkenende heeft ooit geroepen dat dat in twintig
jaar moest gebeuren. Wij hebben hem er nooit meer over gehoord nadat hij er
achter was gekomen wat dit betekende. Nu hoor ik het CDA er ook niet over.
Hoe staat het CDA vandaag de dag tegenover de staatsschuld?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het CDA staat voor rentmeesterschap. Wij zullen zeker met goede plannen
komen in ons verkiezingsprogramma. Wij hebben onze keuzen gemaakt. Je kunt
dan bepaalde andere keuzen niet maken. Maar dat houdt niet in dat wij niet
zullen streven naar gezonde overheidsfinanciën, ook in 2011. Dat zullen
wij wel degelijk doen. Ik heb enkele dingen genoemd waarop wij mikken. Die
zullen wij verder uitwerken.Van het kabinetsbeleid maken maatregelen met betrekking tot VUT en prepensioen
deel uit. Voor een grote groep mensen zijn overgangsmaatregelen genomen zodat
zij toch nog met de VUT of prepensioen kunnen gaan. Wij zullen ons ervoor
moeten inzetten om de mensen die van deze mogelijkheden gebruik hebben gemaakt
weer terug te krijgen naar de arbeidsmarkt. Wij zullen er heel diep over moeten
nadenken hoe wij dat willen doen. Daarmee zijn wij bezig. Ik heb al voorstellen
gedaan ten aanzien van de vrijwillige terugkeer van 65-plussers. Wij zullen
zeker bekijken hoe wij de groep 65-minners weer naar de arbeidsmarkt kunnen
krijgen.De heer Vendrik heeft een vraag gesteld over de vrouwen. Die moeten zelf
kiezen, maar het is op dit moment duidelijk dat een aantal vrouwen wil terugkeren
op de arbeidsmarkt. Daarvoor moeten wij de mogelijkheden creëren.
Voor een gedeelte zijn deze mogelijkheden al gecreëerd. In de Voorjaarsnota
2005 is 200 mln. extra ter beschikking gesteld voor de kinderopvang. Ten aanzien
van de opleidingen is onder dit kabinet het lesgeld afgeschaft voor 16- en
17-jarigen. Zo kunnen wij een aantal maatregelen noemen die wij hebben genomen
omdat wij denken dat zij een bijdrage leveren aan de oplossing van de problemen.Over de gezondheidszorg wordt genuanceerd gedacht. Ik wijs op het rapport-Scheepbouwer.
Ook andere rapporten wijzen erop dat de stijging lang niet zo sterk is als
wordt gedacht.De heer Blok (VVD):Net als andere fracties deel ik de zorg van het CDA over de vergrijzing,
juist omdat het CDA er zo'n groot punt van heeft gemaakt. De heer De Nerée
tot Babberich wijst op een aantal maatregelen die hij interessant vindt, waaronder
het rapport van de heer Scheepbouwer. Ik heb dat ook gelezen. Hij pleit voor
marktwerking in de zorg en het recht om winst te maken in ziekenhuizen. Ik
heb het CDA daar altijd tegen horen pleiten. Het CDA heeft nu kennelijk een
heel nieuw standpunt. Dat vind ik niet erg. Ik vind het nieuwe standpunt van
het CDA over vergrijzing wel erg. Want het was, het is eerder gememoreerd,
uw financieel woordvoerder, de heer Balkenende, daarna lijsttrekker, inmiddels
premier, die zei: in 25 jaar die staatsschuld aflossen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):In één generatie.De heer Blok (VVD):Had hij dan ongelijk?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Hij had geen ongelijk.De heer Blok (VVD):Maar waarom speelt dat dan nu niet meer?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb een paar keer geprobeerd aan te tonen dat wij onze verantwoordelijkheid
zullen nemen. Wij maken keuzen voor die niet-fiscalisering van de AOW waar
ook de VVD niets voor voelt. De hypotheekrenteaftrek mag ook volgens de VVD
niet worden beperkt. Het verschil tussen het CDA en de VVD is dat de heer
Blok nu zegt: mensen moeten verplicht langer doorwerken na hun vijfenzestigste.
Daarvan distantieert het CDA zich. Wij willen langer doorwerken niet verplicht
stellen. Als mensen vrijwillig langer door willen blijven werken, is dat hun
zaak.De heer Blok (VVD):Het is jammer dat zo'n grote partij de vraag blijft ontwijken wat er moet
gebeuren met de vergrijzing. Het is eigenlijk onverantwoord.Ik heb nog één vraag. Deze discussie speelde ook in de PvdA.
De heer Van Dam heeft zelfs zijn lidmaatschap opgezegd, omdat hij net als
de heer De Nerée tot Babberich vindt dat er geen probleem is. Ik ben
zo benieuwd of de heer Van Dam al lid is van het CDA!De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Niet dat ik weet.De voorzitter:Gaat u verder, volgens mij was het laatste niet iets om op te antwoorden.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Oké. Ik heb een paar vragen aan de minister over de opbrengst van
de gasbaten. In de junipublicatie van het CPB zijn nieuwe cijfers genoemd.
Daaruit blijkt dat de olieprijs bij de schatting in 2006 met $8 is bijgesteld
van $60 naar $68, en voor 2007 is die bijgesteld van $15 naar $70. Ziet mijn
fractie het goed dat dit voor 2006 extra baten oplevert van 1,4 mld. en voor
2007 2,7 mld.? Dat blijkt namelijk uit de antwoorden op de schriftelijke vraag
wat een dollar per vat meer zou opbrengen. Een gedeelte gaat naar het Fonds
Economische Structuurversterking (FES). Wat voor invloed heeft dat op het
EMU-saldo?De heer Crone (PvdA):Uw sommetje klopt, ik heb het zelf ook zo uitgerekend. Er komt dus 1,5
mld. extra binnen dit jaar op basis van de raming twee weken geleden van het
CPB. Mag ik voorstellen om van die 1,5 mld. zoals gebruikelijk 42%
in het FES te storten, en het overige deel te besteden aan staatsschuldaflossing,
de afschaffing van de no claim, het instellen schoolboekenfonds voor schoolgaande
kinderen – mevrouw Van der Hoeven wil dat graag, maar heeft geen geld –
en aan de glastuinbouw? De glastuinbouw heeft namelijk veel van die baten
opgebracht. Die betaalt die gasprijs. Daarmee wordt hun wat teruggegeven voor
energiebesparingsdoelen. Zullen wij die drie punten gewoon met zijn tweeën –
de rest mag ook meedoen, maar met zijn tweeën komen wij een heel end –
voorstellen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het CDA is een partij die staat voor zijn woord, en ik heb net al drie
punten genoemd waar wij voor staan. Wij staan ook voor het regeerakkoord en
daarin hebben wij de afspraak dat als er extra baten binnenkomen, een gedeelte
naar het FES gaat en een ander gedeelte wordt gebruikt voor de aflossing van
de staatsschuld. Daardoor kunnen wij bijdragen aan de oplossing van de gevolgen
van de vergrijzing, naast alle andere maatregelen die ik al heb genoemd die
kunnen bijdragen aan de betaalbaarheid.De heer Crone (PvdA):Maar ik pas in uw formules, want de schoolboeken en de glastuinbouw mogen
worden geholpen uit het FES, want dat zijn FES-waardige...De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik kom dadelijk op de glastuinbouw terug.De heer Crone (PvdA):Maar u hebt een antwoord gegeven dat ik mag weerleggen. Dat kan dus uit
het FES-gedeelte.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Bij de glastuinbouw is het absoluut zo dat wanneer men innovatief bezig
is...De heer Crone (PvdA):Misschien mag ik mijn vraag afmaken?De voorzitter:Ik stel voor dat de heer Crone zijn vraag preciseert.De heer Crone (PvdA):Het is evident dat glastuinbouw, energiebesparingsmaatregelen en schoolboeken
mogen worden gefinancierd uit de FES-baten. Zij zijn FES-waardig
en dat kunnen wij zo met elkaar afspreken. Een andere post is bijvoorbeeld
de afschaffing van de no claim, die uit de niet-gasbaten kan komen. Dat zijn
belastingmeevallers. De heer De Nerée zet nu ook de uitgavenmeevallers
uit Europa in om lastenverlichting te geven. Hij heeft de Zalmnorm en dergelijke
regels zelf allang met voeten getreden. Dat doe ik niet. Dit kan uit de meevaller
uit het niet-FES-gedeelte van de gasbaten.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Over de glastuinbouw kom ik dadelijk te spreken. De schoolboeken lijken
mij geen FES-waardige uitgave. Over de meevallers die aan de lastenkant komen
hebben wij afspraken gemaakt in het regeerakkoord en het CDA staat voor zijn
woord en voor zijn handtekening.Onze economische ontwikkeling is ook gebaat bij een gunstig vestigings-
en investeringsklimaat. De door het kabinet voorgestelde verlaging van de
vennootschapsbelasting is goed voor ons vestigingsklimaat. Dat geldt evenzeer
voor een prettig woonklimaat, goede zorg- en onderwijsvoorzieningen en goede
arbeidskrachten. Daarom is de CDA-fractie blij met de forse extra investeringen
van dit kabinet in onderwijs, onderzoek en innovatie. Ons investeringsklimaat
wordt echter ook bepaald door de kwaliteit van onze beursfondsen. Nederland
mag trots zijn op een groot aantal herkenbare en gezonde fondsen met inmiddels
ook forse belangen in het buitenland. Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen
zijn aantrekkelijk vanwege hun rendement, stabiliteit en governance. Op het
terrein van de corporate governance zijn met de wijzigingen in de structuurregeling
en de code-Tabaksblat belangrijke verbeteringen gerealiseerd. Nederland scoort
goed in de internationale rankings en dat is goed voor ons investeringsklimaat.
De transparantie is verbeterd, het onafhankelijke toezicht versterkt en de
zeggenschap van de aandeelhouders ook versterkt. De CDA-fractie heeft echter
in eerdere debatten over governance altijd gesteld dat in een onderneming
niet alleen het aandeelhoudersbelang relevant mag zijn. De belangen van werknemers,
maatschappelijke organisaties, overheden en de regionale en nationale economie
doen er ook toe. De identiteit van onze ondernemingen wordt niet alleen bepaald
door de aandeelhouders.In dat licht baart het de CDA-fractie zorgen dat de zelfstandige identiteit
van beursfondsen steeds meer onder druk komt te staan. Dat komt met name door
de macht en de handelwijze van hedge funds. Zij hebben een nuttige functie
vervuld door het bestuur van sommige fondsen scherp te houden, maar zij zijn
doorgaans uit op snel gewin en schuwen daarbij vaak geen enkel middel. De
macht van hedge funds wordt treffend geïllustreerd in een artikel in
het Nederlands Juristenblad van 5 mei van prof. Slagter, de nestor van
de geleerden op het gebied van vennootschapsrecht. Hij vindt dat de macht
van aandeelhouders te groot wordt ten koste van de continuïteit en de
financiering van de onderneming. Buitenlandse beleggingsfondsen en hedge funds
zullen in steeds grotere mate Nederlandse ondernemingen waarvan de aandelen
relatief laag genoteerd staan, overnemen en hun koers en richting bepalen.Die koers kan mede inhouden dat grote delen van een onderneming worden
weggesneden of geliquideerd. Liquidatie is in voorkomende gevallen nodig om
geld te krijgen voor de aflossing van de schulden die zijn aangegaan voor
de aankoop van de aandelen. Ook in nummer 7 uit 2006 van het tijdschrift Ondernemingsrecht
staat een buitengewoon helder verhaal van de hoogleraren Maatman en Raaijmakers.
De titel spreekt voor zich: Hedge funds, virus of vaccin? Zeer recent zijn
de hedge funds door een Duitse minister nog vergeleken met sprinkhanen. Wij
hebben gezien wat er met VNU is gebeurd. Over Stork, Ahold, CSM en DSM zijn
de afgelopen tijd ook wat artikelen op dit vlak verschenen. Mijn fractie vraagt
zich af of de balans niet te ver aan het doorslaan is in de richting van de
aandeelhouders ten koste van de andere belanghebbenden binnen de onderneming.
Mijn fractie heeft in het verslag bij het wetsvoorstel betreffende het openbare
overnamebod bij dit algemene punt al uitgebreid stilgestaan. Mijn fractie
is ook verheugd over de wijzigingen die de regering in het wetsvoorstel wil
aanbrengen. De vraag is echter of de regering in voldoende mate de risico's
onderkent voor onze nationale economie en onze werkgelegenheid. Met het structuurregime
en het toestaan van beschermingsconstructies tegen vijandige overnames kun
je in de ogen van mijn fractie enig tegenwicht bieden aan sommige ongewenste
ontwikkelingen, maar dat is niet genoeg. Misschien zijn verdergaande maatregelen
nodig. Zo zouden officieuze misleidende opmerkingen over de grootte van een
belang in een onderneming, het zogenaamde "pumping and dumping",
expliciet als een vorm van marktmisbruik kunnen worden aangemerkt. Ook zou
moeten worden gekeken naar maatregelen tegen het misbruik van het lenen en
uitlenen van aandelen of andere technieken om de besluitvorming op de aandeelhoudersvergaderingen
te beïnvloeden.Het is niet de bedoeling om hier een uitgebreid debat te voeren over deze
moeilijke problematiek. Ik wil het signaleren; het is in het belang van Nederland
en in het belang van onze fondsen. Mijn fractie wil nu wel graag een korte
reactie van de minister. Mijn collega Jan de Vries zal er bij de plenaire
behandeling van het wetsvoorstel Openbaar overnamebod uitgebreid op terugkomen.De heer Vendrik (GroenLinks):Tot mijn grote genoegen staat de heer De Nerée in de traditie van
de marxist Rudolf Hilferding, die in 1914 een schitterende verhandeling heeft
gepubliceerd over het gevecht tussen financieel en industrieel kapitaal. Dat
doet mij deugd. Hij raakt een zeer reëel punt aan. Omdat zijn boodschap
terecht zo ernstig is, zou ik verwachten dat hij hier wat meer politieke aandrang
uitoefent op deze minister van Financiën. Dit vraagt toch een fundamentele
heroverweging van de opkomst van het aandeelhouderskapitalisme met alle wettelijke
mogelijkheden die inmiddels zijn geschapen, mede onder invloed van de heer
Bolkestein. Mag ik hem zo verstaan dat het CDA daar eigenlijk naartoe wil?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):U kunt mij zo verstaan. Er is altijd een conflict tussen aandeelhoudersbelangen,
belangen van het bestuur, belangen van de werknemers en het belang van de
onderneming. Die conflicten bestaan al jaren. Ik heb er in de jaren zeventig
zelf over mogen doceren aan de Rijksuniversiteit Leiden. Dit onderwerp gaat
mij na aan het hart. Wij zijn terecht opgekomen voor de belangen van de aandeelhouders
op een aantal vlakken. U hebt hier zelf een aantal keren gezegd dat de aandeelhouders
ervoor moeten zorgen dat de bestuurders niet te veel geld verdienen.
Als je de literatuur leest en ziet wat er allemaal gebeurt, is de vraag of
de zaak niet doorschiet. Daarom vraag ik een reactie van de minister. Wij
zullen er naderhand op terugkomen. Ik signaleer het en ik probeer het op de
politieke agenda te krijgen.De heer Blok (VVD):De heer De Nerée noemt een aantal zaken die kunnen gebeuren, bijvoorbeeld
het onterecht pretenderen dat je een aandelenbelang hebt. Hij zegt dat er
misschien regels voor moeten komen. Mijn vraag is dan onmiddellijk wie er
toezicht gaat houden op die extra regels.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Je kunt in de wet bijvoorbeeld vastleggen dat er op geleende aandelen
geen stemrecht mag worden uitgeoefend. Je moet duidelijk kunnen aantonen dat
die geleend zijn; juridisch is dat een overdracht van aandelen. Die aandelen
moet je deponeren en je kunt zien wat er met die aandelen gebeurt. Ik heb
inmiddels van een aantal ondernemingen gehoord dat zij worden geconfronteerd
met aandeelhouders die binnenkomen en zeggen: wij hebben een pakket van 20%;
wilt u er niet over nadenken of u uw onderneming wilt opsplitsen, want het
gaat allemaal niet zo goed...De heer Blok (VVD):Dit is geen antwoord op mijn vraag. De heer De Nerée begrijpt heel
goed waarom ik de vraag stel. Hij heeft hier eens en te meer betoogd dat er
te veel toezichthouders zijn in Nederland en dat zij als zelfrijzend bakmeel
oprijzen. Wanneer u nieuwe regels stelt, komt het toezicht echt bij diezelfde
toezichthouders terecht.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik begrijp uw vraag helemaal. Ik heb de toezichthouders vergeleken met
zelfrijzend bakmeel en ik moet zeggen dat de rijzing er nog steeds niet uit
in. Het gaat om wettelijke maatregelen waardoor je deze aandeelhouders kunt
aanpakken zonder dat er te veel toezicht bij hoort.De heer Irrgang (SP):Ik zou bijna zeggen dat dit te prijzen betoog over de nadelen van het
roofdierkapitalisme de fractievoorzitter van de SP niet zou misstaan. Beter
laat dan nooit tot bezinning gekomen.Er wordt vaak gezegd dat de aandeelhouders zorgen voor een check op de
beloningen, maar in de praktijk komt daarvan weinig terecht. Ik vraag de heer
De Nerée tot Babberich of deze bezinning op wat aandeelhouders kunnen
betekenen, ook consequenties heeft voor zijn verwachtingen van wat aandeelhouders
kunnen betekenen bij het "temmen van de topbestuurders". Als dat
zo is, moet er dan volgens hem wellicht meer worden gewerkt aan het versterken
van de andere groep in de onderneming, namelijk de werknemers, door bijvoorbeeld
de ondernemingsraad meer bevoegdheden op dit punt te geven?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is een ander debat dat ik even heb genoemd, maar dat ik nu niet wil
aangaan. Het gaat er mij om dat je ziet dat in bepaalde gevallen de macht
van een aandeelhouderschap te ver doorschiet. Ik vraag de minister daarop
te reageren. De discussie komt later; ik signaleer slechts dat deze kwestie
bij veel ondernemingen speelt. Wij hechten aan onze ondernemingen in Nederland
en hopen dat ze hier blijven. Ondernemingen moeten beursgenoteerd kunnen blijven,
want als je op de wijze van de hedge funds te werk gaat, gaan weinig andere
ondernemingen naar de beurs.Enige tijd geleden is er in een breed gesteunde motie opgeroepen om onder
andere voor 2006 te komen tot een research-and-developmentfaciliteit voor
de Nederlandse scheepsbouw. Zowel minister Brinkhorst als minister Zalm heeft
toen toegezegd dit bij Voorjaarsnota te zullen regelen. In het antwoord op
schriftelijke vragen geeft de regering aan dat dit pas in de begroting voor
2007 geregeld zal worden. Hoe gaat de regering bewerkstelligen dat ook voor
dit jaar een level playing field ontstaat? Vrijwel alle concurrerende landen
in de EU hebben dergelijke regelingen namelijk al lang. Onze industrie is
daardoor in het nadeel.In een tweede breed gesteunde motie is de regering opgeroepen om in 2006
onderzoek te doen naar een nationaal innovatiefonds. Dit fonds moet financieringsmogelijkheden
voor mkb-bedrijven verbeteren. Individuele beleggers, banken en pensioenfondsen
kunnen deel uitmaken van het nationale innovatiefonds. Hoe staat het met dit
onderzoek en wanneer start de regering dit fonds op?In het kader van de suppletoire begroting van LNV vraag ik aandacht voor
de energietransitie binnen de glastuinbouw. Het gaat hierbij om een sector
die al jaren erg goed presteert bij het verlagen van het gebruik van fossiele
brandstoffen. De hoeveelheid product per kubieke meter glas stijgt terwijl
het energiegebruik per kubieke meter gelukkig daalt; dat gaat de goede kant
op en de sector verdient daarvoor waardering. Er moet echter meer gedaan worden,
waartoe de sector bereid is. Men wil nog meer investeren in innovatieve besparende
maatregelen en in het exploreren van andere vormen van energieopwekking. Er
ligt een visieregeling op tafel op basis waarvan de sector claimt met een
extra investeringsimpuls de gewenste energietransitie te kunnen realiseren.
Voor de initiatieven van de sector is redelijk wat geld nodig. Net als andere
fracties vraagt ook de CDA-fractie hoe de regering daartegenover staat.De heer Blok (VVD):Voorzitter. Vanochtend heb ik met veel plezier de kranten opengeslagen,
die kennelijk met het oog op de Voorjaarsnota goed economisch nieuws brachten.
Het vertrouwen bij consument en ondernemer is sterk gestegen. Volgens het
CBS daalt het aantal werklozen in rap tempo, met name bij jongeren en middengroepen.
Het CBS geeft aan dat het optimisme wordt gevoed door de koopkrachtontwikkeling.
Goed nieuws voor iedereen in deze zaal en daarbuiten. Voor de oppositie zit
er natuurlijk een wat zurig tintje aan, aangezien zij al meer dan twee jaar
beweert dat de coalitie de economie de put in bezuinigt. Als de feiten dat
logenstraffen, is het natuurlijk kwaad kersen eten, temeer daar de resultaten
in Nederland beter zijn dan in de ons omringende Europese landen. Ik vond
het dan ook interessant dat de fractievoorzitter van de PvdA het bij het verantwoordingsdebat
ook niet meer zo erg had over dat in de put praten. Dat is allemaal niet meer
zo geloofwaardig. Als thema had hij nu dat er een Nederland van twee snelheden
zat aan te komen. Daartegenover biedt de PvdA dan kennelijk het alternatief
van het Nederland zonder snelheid.Dit positieve beeld wordt ondersteund door de Voorjaarsnota. Toch heb
ik nog enkele kritische noten. In tijden van overvloed is het zinnig om in
een debat tussen financieel specialisten ook kritische opmerkingen te maken.
Zelfs de heer Vendrik was dat gelukkig met mij eens. Ik las dat het kabinet
40 mln. stort in een fonds waarop starters op de woningmarkt een beroep kunnen
doen voor het afsluiten van een goedkope lening. De positie van starters op
de woningmarkt gaat de VVD zeer aan het hart, maar de oplossing moet gezocht
worden in meer bouwen en verkoop van meer corporatiewoningen. Wanneer op een
krappe woningmarkt de leencapaciteit wordt verhoogd, zullen de prijzen stijgen.
Bij een deel van de mensen zal dit leiden tot vergroting van de schuldenproblematiek.
Ik zie geen structurele oplossing voor starters op de woningmarkt. Op welke
wijze draagt dit fonds volgens de minister bij aan een oplossing?Ik ga wat dieper in op de beoordeling van FES-projecten. Een recente beoordeling
van het CPB van 24 projecten – voor in totaal 140 mln. – was niet
minder dan dramatisch. Van die projecten worden er 14 als ronduit "ongunstig"
beoordeeld en nog eens 4 als "twijfelachtig". Hoewel ik geen grote
deskundigheid heb op het gebied van de kenniseconomie, doen titels zoals "Platform
voor creatieve bedrijfstakken", "Innovatie in de sport" en "Water
in Haaglanden" mij toch twijfelen, al doe ik graag aan sport en woon
ik in Haaglanden. Dit zijn toch andere projecten dan de grote laboratoria
in China of India vol snelle ICT'ers of Amerikaanse onderzoekers in de biotechnologie
waarmee Nederland moet concurreren. Ik kan mij dan ook wel wat voorstellen
bij de kritische analyse van deze projecten.Bovenop de CPB-analyse kwamen nog kritische rapporten van de Algemene
Rekenkamer bij het jaarverslag van het FES en van de studiegroep Begrotingsruimte.
In alle rapporten wordt gewezen op de bestedingsdruk in tijden van hoogconjunctuur.
De studiegroep Begrotingsruimte beveelt aan om de criteria aan te scherpen.
Ik ben ervan overtuigd dat er in Nederland nog veel goede projecten te vinden
zijn. Tijdens de financiële beschouwingen heb ik een aantal kennis- en
infrastructuurprojecten genoemd die nog op de plank liggen. In een breed gesteunde
motie heb ik vervolgens voorgesteld om die projecten uit te voeren als geplande
projecten niet doorgaan. Ik heb daar helaas nog geen reactie op gekregen,
maar het maakt wel duidelijk dat je met een strengere beoordeling van de FES-uitgaven
zinnige dingen voor de Nederlandse economie kunt doen. Het gaat om gemeenschapsgeld.
Als financiële waakhonden moeten wij het ons aantrekken wanneer zo veel
gezaghebbende colleges hier aandacht voor vragen. Ik wil in dit verband ook
de REA noemen. Ik ben het niet altijd met deze raad eens, maar zijn rapport
over de woningmarkt was heel erg goed. Ik kan dat de heer Vendrik aanraden.
Nu ik hem heb aangesproken, zal ik wel een vraag over de hypotheekrente krijgen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat deel van het advies steunt u kennelijk niet.De heer Blok (VVD):Het rapport waar ik op doel, ging niet over de hypotheekrenteaftrek, maar
over de huurmarkt. Ik heb het met zeer veel belangstelling gelezen. Ik vind
het correct om hier te zeggen dat het een goed rapport is.De heer Crone (PvdA):Ik neem aan dat u het wel eens bent met het artikel van enkele VVD-wethouders
in Liberaal Reveil over de woningmarkt als geheel. Zij komen tot de conclusie
dat er te veel subsidie op zowel huurwoningen als koopwoningen is. Niemand
weet nu meer wat de werkelijke waarde van een huis is. U hebt er in het begin
al iets over gezegd. Ik vind het sympathiek dat u naar die problemen durft
te kijken.De heer Blok (VVD):Er zijn inderdaad grote problemen op de woningmarkt. De hypotheekrenteaftrek
is daarbij niet het belangrijkste. Ik ben het overigens niet eens met het
artikel van deze geachte VVD-leden. Ik heb u wel eens uitgedaagd in een artikel
waarin ik de PvdA-argumenten om de hypotheekrenteaftrek aan te pakken, keurig
op een rijtje heb gezet om deze te vervolgens te weerspreken. Ik heb u uitgenodigd
om daarop in te gaan, maar dat heeft u helaas niet gedaan. Dat kan wellicht
alsnog op een later moment.De heer Irrgang (SP):De heer Blok heeft terecht gesproken over het bedrag van 40 mln. voor
het fonds om starters te helpen. Hij heeft gezegd dat dit in een dergelijke
markt niet helpt. Naar mijn idee is er ook een initiatiefwet van onder andere
de heer Hofstra met de intentie, behoorlijk wat extra geld aan starters te
geven. De woningprijzen zullen daardoor worden opgedreven. Ik vermoed dat
de heer Blok ook daarover zeer kritisch is.De heer Blok (VVD):De wet waarover de heer Irrgang spreekt, bestaat niet. Wel is er een goede
initiatiefwet van de heren Hofstra en Duivesteijn. De woningcorporaties hebben
een enorm woningbezit. Niet van alle woningen kan worden gezegd dat die onder
de categorie sociale huurwoningen vallen. Het doel van die initiatiefwet is,
een deel daarvan te verkopen aan mensen die eigenaar kunnen worden en dus
ook een vermogen kunnen opbouwen. Dat zou de heer Irrgang kunnen aanspreken.
Dat is echter wel iets geheel anders.De heer Irrgang (SP):Maar daarvoor geldt toch wel hetzelfde mechanisme? Ik doel erop dat daarmee
een subsidie wordt gegeven waardoor de prijs op de woningmarkt zal worden
opgedreven. Dat zal allerlei kwalijke gevolgen hebben.De heer Blok (VVD):Ik ken de heer Irrgang als een deskundig econoom. Als huurwoningen op
de koopmarkt worden aangeboden, verruimt het aanbod aan koopwoningen. Het
zijn dan immers geen huurwoningen meer. Een ruimer aanbod wil er nogal eens
toe bijdragen dat de prijs omlaag gaat.De heer Irrgang (SP):Een vraagsubsidie in de vorm van een koopsubsidie doet het omgekeerde.
Als de heer Blok consequent was, zou hij ervoor pleiten om woningen op de
markt te brengen zonder subsidie te verstrekken.De heer Blok (VVD):Ik vind dat nogal een kille benadering van de SP-fractie. Het betreft
immers huurders bij woningcorporaties.De heer Irrgang (SP):Ik wil geen enkele woning verkopen. Daarover mag geen onduidelijkheid
bestaan.De heer Blok (VVD):Die mensen zijn niet allemaal armlastig, maar zij behoren
zeker niet tot de rijksten. Als wij deze personen willen helpen door hen de
mogelijkheid te bieden om een huis te kopen, vind ik als liberaal dat mijn
voorstel goed verdedigbaar is. Kennelijk haal ik de SP-fractie op dit punt
links in.De studiegroep doet een groot aantal aanbevelingen ten aanzien van het
FES. Een deel daarvan heeft betrekking op de volgende kabinetsperiode. Dat
deel kan dus op een ander moment worden uitgewerkt. Eén aanbeveling
is heel concreet: laten wij kritischer nagaan wat de FES-voorstellen zijn,
wat de uitkomst is van de kosten-batenanalyse en de criteria scherp handhaven.
Juist in deze tijd lijkt mij dat relevant. Dat hoeft de ontwikkeling van de
kenniseconomie in Nederland niet in de weg te staan en evenmin de ontwikkeling
van de infrastructuur.De heer Bakker (D66):De heer Blok heeft gezegd dat die benadering de ontwikkeling van de kenniseconomie
niet in de weg hoeft te staan en dat hetzelfde geldt voor de ontwikkeling
van de infrastructuur. Ik mag er toch wel van uitgaan dat hij daarbij de andere
doelstelling van het FES betrekt? Dan doel ik op de groene infrastructuur,
waaronder natuur en de energietransitie. Ik neem aan dat die zaken voor hem
ook van belang zijn en blijven.De heer Blok (VVD):Ik bepleit niet om de FES-systematiek op de helling te zetten. Ook de
commissie doet dat niet. Wel bepleit ik dat projecten voldoen aan de criteria.
Het rendement moet positief zijn.De heer Bakker (D66):De heer Blok beoogt met zijn voorstel dus om de criteria aan te scherpen?
Hij bepleit dus niet een beperking van de doelstelling van het FES?De heer Blok (VVD):Nee, ik pleit voor een hoger rendement.Ik kom op mijn laatste punt. Twee weken geleden heb ik in een artikel
in Het Financieele Dagblad aandacht gevraagd voor de gebrekkige financiële
kennis onder Nederlandse consumenten. Er wordt steeds meer kennis gevraagd
om beslissingen te kunnen nemen over levensloop, pensioen, sparen, beleggen,
hypotheken en lenen. Een groot aantal signalen leert ons dat het vaak aan
die kennis ontbreekt. Dat kunnen wij constateren op grond van het feit dat
steeds meer mensen zich in de schulden steken. Daarover hebben wij in relatie
tot LegioLease vaak met de Kamerfracties van gedachten gewisseld. Kort na
het verschijnen van dit artikel kwam er een enquête naar buiten in het
kwartaalbericht van de Nederlandsche Bank. Aan een aantal Nederlandse consumenten
zijn vragen voorgelegd met betrekking tot hun financiële kennis. Het
waren in het algemeen redelijk eenvoudige vragen. Daaruit bleek dat meer dan
de helft van de mensen eenvoudige vragen over rente en inflatie niet juist
kon beantwoorden en nog geen 20% eenvoudige vragen over beleggen. De
grote groep die moeite heeft met deze vragen heeft voor het overgrote deel
een pensioen, een verzekering en een hypotheek.Het is voor mij een zeer relevant punt. Ik heb contact opgenomen met een
aantal financiële instellingen met de vraag of dit ook voor hen een relevant
punt is. Ik heb gevraagd om initiatieven uit de samenleving en om de mogelijkheid
te bieden om kennis te verwerven. Daarop is positief gereageerd. Dat zijn
echter maar woorden. Vorige week hoorde ik dat de minister ook positief heeft
gereageerd bij de behandeling van de Wet financieel toezicht. Nog meer positieve
woorden dus. Nu wil ik wat gaan doen. Mijn vraag aan de minister is wat het
ministerie concreet kan doen en hoe dit kan aansluiten bij de bereidwilligheid
van de sector. Er moet voor gezorgd worden dat deze kennis toegankelijk is
voor het brede publiek.De heer Bakker (D66):Misschien kunnen wij de publieke omroep vragen om dit bij de mensen te
brengen.De heer Blok (VVD):Als wij dat tijdens een opera doen, blijft het percentage foute antwoorden
even hoog als nu.De heer Vendrik (GroenLinks):Een zeer terecht punt van de heer Blok. Ik heb zijn artikel dat hij samen
met Fieke van der Leck heeft geschreven met grote interesse gelezen. Ik heb
namens GroenLinks een paar jaar geleden voorgesteld om op het vlak van het
pensioen veel meer publieke hulp en publieke steun te organiseren, bijvoorbeeld
via de Belastingdienst. Eenvoudige burgers die al die ingewikkelde rekensommen
niet kunnen maken dan wel niet meteen veroordeeld willen worden tot een dure
financiële adviseur, kunnen geholpen worden om er bijvoorbeeld achter
te komen of zij een pensioentekort hebben. Die bescheiden publieke taak kan
neergelegd worden bij de AFM of de Belastingdienst. Is dit het type maatregelen
waaraan de heer Blok denkt om het gebrek aan goede financiële kennis
te verlichten?De heer Blok (VVD):Ik moet toegeven de precieze inhoud van de voorstellen van GroenLinks
uit die tijd niet te kennen. Ik stel echter niet voor niets vragen aan de
minister van Financiën. Ik vind het wezenlijk dat de sector het oppakt.
Daarom ben ik eerst met hen gaan praten. Ik vind ook dat de overheid een rol
heeft met het oog op objectieve informatie en in meer organiserende zin. Als
de Belastingdienst of de AFM daarin een rol kan spelen, zonder zelfrijzend
bakmeel, hoor ik dat graag.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij hebben in het verleden regelmatig met de minister van Financiën
erover gesproken dat veel wetgeving op het vlak van financiële toezicht
gebaseerd is op het leerstuk van de gemiddelde consument. Ik heb bij de start
van de Wft, twee jaar geleden, aan de minister voorgehouden dat een kwart
tot een derde van de Nederlandse burgers niet tot de gemiddelde consument
behoort maar juist onder het gemiddelde zit. Als de heer Blok het belang van
die consument terecht sterk in het vizier heeft, moet het fundament onder
de Wft en andere regelgeving van toezicht van de financiële sector tegen
het licht worden gehouden. Een deel van de burgers beschermen wij immers niet
bij het nemen van beslissingen en het verkrijgen van voldoende informatie.De heer Blok (VVD):In het artikel stellen wij met nadruk dat er een grens is aan wat met
toezicht bereikt kan worden. In een grote markt met veel spelers is het onmogelijk
om met toezicht alles dicht te houden. Toezicht moet er zijn. Toezicht moet
ook goed zijn. Daarop aanvullend moet iets aan de kennis worden gedaan. Als
de heer Vendrik doelt op nog meer toezicht, ben ik dat niet met hem eens.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik doel niet om op meer toezicht, maar op verdere aanscherping van de
zorgplicht die financiële instellingen met de Wft krijgen. Men moet zich
ervan vergewissen dat het betreffende financiële product bij een koper
past. Als je die zorgplicht niet richt op de gemiddelde consument, is dat
ook juridisch, in termen van aansprakelijkheid, een belangrijke keuze. Het
gaat mij niet om toezicht, maar om een nadere invulling van het begrip "zorgplicht",
dat een hoeksteen is van de Wft.De heer Blok (VVD):Met dit voorstel wil ik een door de sector zelf gedragen zorgplicht bereiken,
mede ondersteund door de minister van Financiën. De sector gaat dan zelf
cursussen, websites enzovoort faciliteren, stelt medewerkers beschikbaar om,
bijvoorbeeld, in een buurthuis aan allochtone vrouwen uit te leggen hoe de
Nederlandse pensioenssystematiek eruitziet. Dat is een door de sector zelf
aangeboden zorgplicht.Een wettelijke uitbreiding van de zorgplicht heeft mijn steun niet, want
daarmee komen we aan de grenzen van wat kan worden bereikt met nog meer toezicht
en nog meer regelgeving.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Crone (PvdA):Voorzitter. Ik stel vast dat dit de laatste Voorjaarsnota is van deze
minister van Financiën, minister Zalm. Volgend jaar zal hij er nog wel
zijn, maar in demissionaire staat. Aan de andere kant is het wel een blijvertje,
dus hij kan nog Mansholt en Luns inhalen.Het is een goede minister, want ik heb altijd veel plezier aan de debatten
met hem. Dat is een beetje "komt dat zien, komt dat zien". Hij is
een ervaren goochelaar in dit theater; minister Zalm wordt steeds meer een
goochelaar met cijfers. Dat vind ik jammer. Te veel feiten worden verdraaid,
en dat allemaal om het beeld te scheppen dat het goed gaat met de economie –
wat op zich een feit kan zijn – en dat dit komt door het beleid van
dit kabinet. Ook zo'n feit is het dat na het zuur eindelijk het zoet is gekomen
en dat het met de portemonnee van de mensen eindelijk weer goed gaat. Jammer,
maar die feiten kloppen niet: het gaat wel beter, maar dat komt niet door
het kabinet, of slechts ten dele. De rekening wordt betaald door anderen.Maar eigenlijk is het wel een fantastisch kabinet: de economie trekt een
beetje aan en talloze voorstellen uit onze "Beterbegrotingen" zijn
overgenomen. Mijn tijd is te kort om ze allemaal te noemen, maar ik zal er
toch een aantal in herinnering brengen. Veel meer geld voor kinderopvang –
en proberen de werkgevers daarvoor vrij te stellen. De schuldhulpverlening,
gisteren nog de hele dag in het nieuws, betreft voorstellen en amendementen
van mijn collega Saskia Noorman-den Uyl die hier in de Kamer zijn aangenomen.
Ik lees dat het kabinet zegt dat dit zijn voorstellen zijn, maar dat is niet
zo; de Kamer heeft dat besloten. Toch zijn we blij dat het kabinet de amendementen
uitvoert. De energiecompensatie is precies ons voorstel: het schrappen van
de MEP-bijdrage. Het niet verlagen van de zorgtoeslag was een voorstel van
Wouter Bos, in maart binnen vierentwintig uur overgenomen. Het aan de onderkant
van de arbeidsmarkt wat meer gesubsidieerd werk mogelijk maken neemt het kabinet
over, als het maar geen "Melkertbanen" gaat heten. Het herstellen
van de koppeling is eindelijk dit jaar gebeurd, na twee jaar. De huurstijging
is niet geschrapt, maar het kabinet heeft wel besloten om een jaartje geen
huurstijging door te voeren. Het schrappen van de no claim hebben wij bijna
binnen. Het CDA is daar ook voorstander van en laten wij hopen dat wij dat
vandaag en morgen dichterbij kunnen brengen. Kortom, het is een goed kabinet.
Of betreft het toch vooral strooigoed? Niet het zoet, maar kleine zoetjes
na het vele zuur. Is het een doorzichtige poging om de kiezers te verleiden
en te paaien zodat zij na de verkiezingen weer zuur krijgen? Ik ben benieuwd
naar de maatregelen die de minister nodig acht na de verkiezingen, mede in
het licht van de vergrijzing op korte en lange termijn. Ik deel overigens
de opvatting van de heer Blok dat het CDA op dit punt een keer duidelijk moet
zijn.Het kabinet snoeft ten onrechte dat de feiten over de economische rekening
en het economisch herstel zijn veroorzaakt door het kabinetsbeleid. Het internationale
herstel en de loonmatiging waarmee de sociale partners hebben ingestemd, zijn
natuurlijk belangrijkere factoren. Uit de cijfers blijkt duidelijk dat het
kabinet een procyclisch beleid heeft gevoerd, waardoor de recessie aanvankelijk
verdiept en verlengd is.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Over de vergrijzing is mijn fractie volstrekt duidelijk geweest. De heer
Crone noemt een aantal maatregelen op die het kabinet overgenomen zou hebben
van de PvdA. Ik ben echter benieuwd naar de andere maatregelen uit de tegenbegroting
van de PvdA. Ik noem de verhoging van de energiebelasting voor grootverbruikers
en de verhoging van de energiebelasting voor de glastuinbouw naar het normale
tarief. Ik hoor soms mooie woorden uit de PvdA-fractie over de glastuinbouw.
Voorgesteld is om in de sierteelt het btw-tarief van 6% naar 19%
te verhogen en om accijns op de binnenvaart te heffen. Verder wil de PvdA-fractie,
samen met de fractie van GroenLinks, de rode diesel voor de boeren afschaffen
en ook op dat punt accijns heffen. Ik vraag de heer Crone wat hij met deze
maatregelen wil. Een aantal plannen is al bekendgemaakt, zoals de fiscalisering
van de AOW en het beperken van de hypotheekrente en de beperking van de aftrek
van pensioenpremies, waarmee problemen naar de toekomst worden verschoven.De heer Crone (PvdA):Ik zal die voorstellen snel aflopen. Wat de maatregelen voor de glastuinbouw
betreft, vergeet u aan te geven dat in de tegenbegroting was voorzien in een
fonds voor energiebesparing voor de glastuinbouw. Een amendement dat dat beoogt,
is al ingediend door de PvdA-fractie en ik nodig u uit om de glastuinbouw
nu te helpen in plaats van het punt wederom maanden vooruit te schuiven. Ik
debatteer al maandenlang met CDA-woordvoerders die de glastuinbouw geld beloven,
maar het blijft bij mooie woorden. Praatjes vullen echter geen gaatjes. Het
voorstel om voor de grootverbruikers de energieheffing te verhogen, is in
het debat van het vorig najaar ingetrokken door de PvdA-fractie. De energieprijs
is zo hoog dat het niet nodig is om het energiebesparingseffect uit te lokken.
Budgettair is het ook niet meer nodig, want er is veel meer geld ontvangen
aan extra gasbaten, waardoor de relatief kleine bedragen allang niet meer
nodig zijn. Al die voorstellen zijn dus ingetrokken, maar daarmee is geen gat geslagen in onze begroting. Voor de rode diesel en de binnenvaart
geldt hetzelfde.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Die plannen zijn allemaal ingetrokken?De heer Crone (PvdA):Ja, dat heb ik toch al in oktober gezegd? U kunt het nakijken. Die maatregelen
zijn opgeschort. Deze waren gericht op energiebesparing en gelijke energieprijzen,
maar de markt heeft daar nu al voor gezorgd. Dat is pijnlijk genoeg voor alle
betrokkenen want zij betalen daarvoor veel meer geld dan wij wilden vragen
terwijl zij van u niets terugkrijgen. Per saldo waren zij bij ons beter uit
geweest.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Als de voorstellen uit de tegenbegroting van uw fractie waren aangenomen,
dan zaten wij daar nu aan vast. Inmiddels is erkend dat die voorstellen zo
slecht waren dat u ze introk. De andere maatregelen die u voorstelde, worden
misschien ook nog ingetrokken. Dat is heel gezond. Ik hoor dat met genoegen.De heer Crone (PvdA):U weet dat deze voorstellen niet zijn ingediend bij de behandeling van
het Belastingplan. Mijn fractie stelde vast dat dat overkill zou zijn op dat
moment. Wel is voorgesteld om de glastuinbouw te helpen en ik blijf u uitnodigen
om op dat punt met mijn fractie op te trekken.Onze economie is open en dus zeer gevoelig voor internationale, conjuncturele
ontwikkelingen. Een deel van het succes van Kok en Zalm was gelegen in de
internationale upswing en dit kabinet heeft natuurlijk last gehad van de internationale
tegenslag. Dit kabinet heeft het echter wel erger gemaakt. Het Centraal Planbureau
schrijft dat het kabinet de langste recessie sinds vijftig jaar, zeventien
kwartalen op rij, heeft veroorzaakt. Je moet dan wel durven als je zegt: wat
doen wij het goed. Dan ben je eigenlijk een wielrenner die lang in de kopgroep
zit – dit gold voor Nederland – en zich laat wegfietsen tot vlak
voor de bezemwagen. Daarna gaat het bergaf en krijg je wind mee, waardoor
je aan het eind van de rit in de middenmoot zit. Vervolgens roep je: wat ben
ik toch goed! Nee, want per saldo ben je teruggezakt van de kopgroep via de
bezemwagen naar de middengroep. Dat is de positie van Nederland. De economische
groei tijdens deze kabinetsperiode ligt op of zelfs onder het gemiddelde van
het eurogebied, zelfs inclusief het goede jaar dat in 2007 wordt verwacht.
Mart Smeets zou zeggen: het was een goede wielrenner maar nu zit hij in de
middenmoot.Bij dit soort voorbeelden denk ik: minister, laat de feiten toch spreken
en word geen goochelaar! Overigens houd ik wel van goochelaars. Je kijkt er
met plezier naar en vraagt je af: hoe neemt hij me nu weer bij de neus? Dat
gevoel krijg ik ook bij deze minister. Ik heb nog steeds veel plezier in alle
debatten met hem, zelfs in het korte debat van gisteren. Je blijft echter
piekeren: waar heb ik de vingervlugheid van deze minister, Gerrit "Kazan"
de meestergoochelaar, over het hoofd gezien? Waar zit de truc? Naast het verstoppen
van het procyclische beleid zijn er nog ander handigheidjes, die mensen volgens
mij best wel door hebben. Wie heeft eigenlijk de rekening betaald? De werkloosheid
daalt nu weer, maar ondertussen zijn de afgelopen jaren door het procyclische
beleid honderdduizenden mensen werkloos geworden. Jongeren maar ook de 50-plussers –
ik sprak er gisteren nog een – komen nu niet meer aan de bak. Deze mensen
zijn onderweg van de bagagedrager gevallen en werkloos geworden. Iedereen
weet dat een 50-plusser minder dan 1% kans heeft om weer aan werk te
komen. Dat is dramatisch laag. Zij denken niet dat het herstel al is ingetreden.Ook de grote daling van het financieringstekort heeft het kabinet niet
zozeer zelf verdiend. De grootste lastenverzwaringen zijn niet gecompenseerd.
Per saldo is er nog steeds een lastenverzwaring van 3,5 mld., 2,5 mld. voor
gezinnen en 1 mld. voor bedrijven. De heer Blok is dus lid van een coalitie
die 3,5 mld. aan lastenverzwaringen heeft opgelegd. Wij mochten dat vroeger
nooit doen en hebben het ook niet gedaan. Bovendien heeft het kabinet een
enorme rugwind aan onvoorziene gasbaten gehad. Ten opzichte van de raming
in het regeerakkoord zijn de gasbaten met 23 mld. meegevallen. Uitgesmeerd
over de gehele kabinetsperiode komt dat neer op 1% à 2%
van het nationaal inkomen en dus ook van de reductie van het financieringstekort.
Die lastenverzwaringen en extra gasopbrengsten zijn opgebracht door de burgers,
de glastuinbouw en deels het buitenland. Dat geeft allemaal niks, maar zeg
dan niet dat het kabinetsbeleid ervoor heeft gezorgd dat het tekort is gedaald.Het kabinet verkoopt gek genoeg de lastenverzwaringen als een lastenverlichting.
Er is al jarenlang strijd over met het Centraal Planbureau, maar de burgers
kijken daar wel doorheen. In strijd met de boekhoudregels die wij in dit land
al vijfentwintig jaar kennen, verdraait het kabinet gewoon de feiten. Hierbij
gaat het bijvoorbeeld om de zorgtoeslag. Het kabinet vindt dit een lastenverlichting.
Het CPB en de Studiegroep Begrotingsruimte betogen terecht dat het een lastenverschuiving
is. De zorgkosten worden weliswaar verplaatst naar de nominale zorgpremie,
maar die moet iedereen verplicht betalen. Het kabinet zou gelijk hebben als
het ging om een vrijwillige zorgverzekering. In dat geval zou de collectieve
lastendruk dalen en zouden burgers zelf kunnen beslissen over het wel of niet
afsluiten van een verzekering. Hoe kan het dat het CPB stelt dat er een lastenverzwaring
is van 3,5 mld. terwijl het kabinet beweert dat er een lastenverlichting is
van 1,5 mld. is? Al deze cijfers zijn terug te vinden in het Centraal Economisch
Plan.Hebben de mensen de goocheltrucjes van de minister niet door? Ik denk
het wel. Zij horen steeds dat er een lastenverlichting is geweest, dat het
zoet naar het zuur komt. Uit de koopkrachtplaatjes blijkt dat echter niet.
Volgens het kabinet krijgen de middengroepen eindelijk iets en zijn de minima
er niet op achteruitgegaan. Wat hebben de mensen echter gekregen? Dat valt
eenvoudig uit te rekenen. De gewone gezinnen met kinderen, de alleenverdieners
met een modaal inkomen, zitten nog steeds op min 0,9%. De gewone gezinnen
met anderhalf keer modaal, zeg maar modaal plus een halve parttime baan, zitten
nog op min 1,5%. Vrijwel alle minima, ook die met kinderen, boven en
onder de 65 zitten nog steeds in de min. Het meeste is ingeleverd door de
alleenstaanden, want zij zitten allemaal op min 2% of nog slechter.
Over de hele periode 2003-2006 zijn alleen de volgende groepen erop vooruit
gegaan. De mensen met 2,5 keer modaal – de hogere inkomens – zitten
op 0,6%, alleenstaande ouders zitten op 0,1% en 65-plussers
met de hogere pensioenen zitten flink in de plus. Dit zijn gewoon
de cijfers van het CPB en het kabinet zelf. Ondanks enkele grote klappers
dit jaar, zoals de energiecompensatie en het niet doorgaan van de lagere zorgtoeslag,
staat de koopkracht in de min.Hier komen de feiten en de goochelaar elkaar tegen. De feiten zijn evident,
de cijfers kloppen: er is sprake van een totale en grote lastenverzwaring.
Intussen zien de mensen natuurlijk ook dat hun netto-inkomen niet is gestegen,
namelijk hun loon of uitkering. Het is simpel. Als je loon niet toeneemt en
je krijgt wel lastenverzwaring, dan ga je er niet op vooruit. Dat klopt met
de koopkrachtcijfers. Het klopt ook met de macrocijfers, want er is sprake
van 3,5 mld. lastenverzwaring. Het klopt ook met de consumptiecijfers, want
de particuliere consumptie is cumulatief over de hele periode, zelfs inclusief
2007, nog steeds 0,4% lager dan aan het begin van de kabinetsperiode.
Het gaat nu iets beter en het consumentenvertrouwen neemt toe, maar dat zit
al in de cijfers. Cumulatief is de consumptie nog steeds lager dan aan het
begin van de kabinetsperiode. Dat klopt dus precies met het nettoloon. Het
nettoloon is lager, want anders hadden mensen het geld wel uitgegeven. Mensen
ontsparen ook nog steeds.Toch is er economisch herstel opgetreden, want de consumptie was wel nul
of een beetje min, maar de export is in deze kabinetsperiode met 35%
gestegen. Dit komt zoals gezegd door internationale rugwind en de loonmatiging
van de sociale partners. De cijfers bevestigen het beeld dat er nog altijd
meer zuur is dan zoet. Dit geldt zeker voor de gewone middeninkomens, de gezinnen
met kinderen en alleenstaanden. Ik zeg dan ook tegen de goochelaar dat de
truc beter moet, want als ík er al doorprik...Het FES wordt nu geplunderd voor lastenverlichting. Ik ben daar zeer verrast
over. Wij hebben hier toch met zijn alleen afgesproken – en het staat
zelfs in de wet – dat het FES alleen bestemd is voor structuurversterkende
investeringen. Bij alle voorstellen die ik de laatste jaren heb gedaan voor
meer uitgaven en/of lastenverlichting, heb ik altijd vastgehouden aan het
feit dat 42% van de gasbaten naar het FES gaat en dat dit geld alleen
wordt gebruikt voor FES-waardige uitgaven. Het kabinet overschrijdt deze regel
op drie manieren.De heer Blok (VVD):Ik zocht naar een vorm van Prozac zonder recept voor de heer Crone na
zijn sombere verhaal van daarnet.De heer Crone (PvdA):Ik ben helemaal niet somber.De heer Blok (VVD):Ik neem aan dat u ook het Financieele Dagblad leest. Het FD kopt toch
echt: vertrouwen bij consumenten sterk gestegen, ook ondernemers optimistischer,
werkloosheid daalt onder jongeren en middengroepen. Het is allemaal een stuk
minder somber dan u zegt.De heer Crone (PvdA):Ik ben helemaal niet somber. Ik geef alleen een nuchter beeld van de werkelijkheid
op basis van drie reeksen cijfers: de lastenverzwaring, de koopkracht en de
particuliere consumptie. Je hoeft geen econoom te zijn, althans je hoeft niet
verder te zijn dan hoofdstuk 3 van Heertje, om te weten dat mensen hun positie
afmeten aan de feitelijke koopkracht. De particuliere consumptie zit nog steeds
in de min, zelfs in dit lopende jaar en gecorrigeerd voor de zorguitgaven.
Het CPB en het kabinet doen dat keurig netjes. Er is wel optimisme onder de
burgers, want ik betwist die cijfers helemaal niet. In 2000 was het consumentenvertrouwen
groot, vervolgens is dat vertrouwen naar een dieptepunt gezakt, want het consumentenvertrouwen
volgt het recessiebevorderende beleid van het kabinet en nu komt het weer
omhoog.Het is dus voor het eerst in een lange periode in de plus. Laten wij hopen
dat wij dat vasthouden, bijvoorbeeld met betrekking tot de effecten op de
beurs en de renteontwikkeling. De rente is aan het stijgen en dat is lastig.
Dat betekent dat de staatsschuld meer geld gaat kosten en dat de aftrek van
de hypotheekrente weer duurder gaat worden. Ik heb er steeds naar gevraagd
en toen zei de minister dat hij de rente heeft afgedekt. Als de rente ten
opzichte van de raming 2 procentpunten stijgt – en dat is de verwachting
in Amerika, zoals ook in hetzelfde nummer van het FD staat – en oploopt
naar 7%, hebben wij hier wel een tegenvaller van 2,6 mld. Het optimisme
van de burgers is weer een beetje normaal. Het is niet himmelhoch jauchzend,
maar het is gelukkig niet meer zum Tode betrübt. Dus het gaat beter.
Ik ben begonnen met te zeggen dat ik blij ben dat het beter gaat. Daarover
mag geen enkele twijfel bestaan. Maar wij mogen ons niet rijk rekenen met
dingen die er niet zijn. Je kunt niet tegen de burger zeggen dat het beter
gaat als mensen dit zelf ook niet zien. Zo simpel is het.Het kabinet plundert nu ook het FES ten behoeve van het zoet, Naar mijn
mening gaat het op drie manieren mis. Om te beginnen door de techniek die
de minister voorstelt. Ten behoeve van lastenverlichting haalt hij drie keer
1 mld. uit het FES: volgend jaar 1 mld. en in 2008 en 2009 opnieuw. Hij zegt
dat achteraf te zullen financieren uit de meevaller die hij uit Brussel krijgt.
Als resultaat van onderhandelingen komt er 1 mld. daarvandaan terug. Op lange
termijn is het volgens de minister daarmee gedekt. Hij gaat echter of de voeding
aan het FES beperken of geld uit het FES halen. Maar dat mag niet. Het is
wettelijk bepaald dat uit het FES alleen uitgaven mogen worden gedaan die
structuurversterkend zijn. Ook de voeding van het FES is vastgelegd. Ik meen
dat de minister het alleen op deze manier kan doen, wanneer hij eerst de wet
verandert om het FES een nieuwe bestemming te geven of een andere voedingssystematiek
mogelijk te maken. Kan de Kamer hierover een wetsvoorstel verwachten? Of kan
het op een andere manier worden geregeld?Het tweede probleem is dat de minister de Zalmnorm doorbreekt. Deze luidt
dat uitgavenmeevallers niet worden ingezet voor lastenverlichting. Zij mogen
intussen zelfs helemaal nergens meer voor worden ingezet behalve voor de aflossing
van de staatsschuld. Hier is sprake van een uitgavenmeevaller in de vorm van
lagere afdrachten aan Europa. Kennelijk is hier sprake van het opzijzetten
van de Zalmnorm omdat men zoet wil uitdelen. Het is niet onze norm, maar de
minister van Financiën moet zich wel aan zijn eigen normen houden.Het laatste probleem bestaat uit een politieke vraag, die ik aan mijn
collega's voorhoud. De minister garandeert niet dat het bedrag van 3 mld.
dat hij uit het FES gaat lenen, na 2009 weer wordt teruggestort in het FES.
Ik heb deze garantie van hem gevraagd, maar in zijn antwoord op vraag 15 stelt
hij dat een volgend kabinet hierover gaat bij de begroting van 2009. Ik verzoek
de minister om hier vandaag te zeggen dat het wel moet worden teruggestort.
Ik bepleit dat het in de wet wordt vastgelegd die hij toch
moet wijzigen. Ik houd de collega's voor dat wij er anders in ieder geval
een politieke uitspraak over zouden moeten doen.Ik wil op korte termijn oplossingen aanreiken voor een aantal van de problemen
die ik aan de orde heb gesteld. Ik doe daartoe nu een aantal voorstellen die
voor een deel al zijn verspreid in de vorm van amendementen. Voor een ander
deel zullen zij wellicht leiden tot een uitspraak van de Kamer. Het allerbeste
is het natuurlijk als de minister mijn voorstellen overneemt.Wij stellen allereerst voor om de no-claimregeling in twee stappen te
schrappen. Om te beginnen kunnen wij in de premieverhoging in oktober of november
van dit jaar aan de burgers teruggegeven. De premie is met € 91
verhoogd om de no claim uit te betalen. Daarmee geven wij alle burgers een
lastenverlaging van € 91. Dat helpt de mensen die geen no claim
zouden hebben gekregen. De mensen die ziek zijn, krijgen dit bedrag. Daarnaast
moeten wij respecteren dat mensen de no claim krijgen, omdat dit onderdeel
uitmaakt van private contracten. Deze kan volgens plan in 2007 gewoon worden
uitbetaald. Het bedrag van € 255 die men zou terugkrijgen, kan worden
gekort met het bedrag van € 91 dat men al in oktober van dit jaar
heeft ontvangen. Ik meen dat dit administratief allemaal heel eenvoudig te
regelen is. Het is net zo eenvoudig als de terugbetaling in het najaar van € 52
door de energiebedrijven om de gestegen energieprijzen te compenseren. Dat
is de eerste stap. Zo kunnen wij het regelen. Het kost ongeveer 0,5 mld. Ik
zal de berekening straks overleggen. De tweede stap die wij zouden kunnen
zetten, is de volledige afschaffing van de no claim in 2007, dus geen hogere
premie en evenmin een teruggave in 2008. Ik verwacht op beide onderdelen te
mogen rekenen op de steun van de CDA-fractie, die daartoe door een uitspraak
van hun partijcongres wordt opgeroepen. De heren Rouvoet en Vendrik hebben
daarop al eerder gewezen. Uiteraard hoop ik dat wij een grote Kamermeerderheid
zullen kunnen mobiliseren om dit recht te trekken.In het kader van het herstel van het koopkrachtbeeld zullen wij ook de
motie-Noorman-den Uyl/Rouvoet (30300-XV, nr. 101) in stemming laten brengen.
Daarin wordt opgeroepen om de zorgtoeslag voor alleenstaanden op het niveau
van gehuwden te brengen. Een alleenstaande krijgt op dit moment niet de helft
van de gehuwdentoeslag, maar minder.Wij willen een fonds instellen om de schoolboeken in het voortgezet onderwijs
onder te brengen in een huursysteem. De kosten voor ouders en kinderen stijgen
gigantisch, de laatste paar jaar met honderden euro's tegelijk. Door scholen
de gelegenheid te bieden een huurfonds op te zetten, nemen de kosten af. De
scholen zullen de schoolboeken veel efficiënter gaan beheren. Van een
boek dat vier jaar kan worden gebruikt, betalen de ouders een kwart van de
prijs aan huurkosten. De rijksoverheid zou dit jaar 50 mln. in het fonds dienen
te storten. De ChristenUnie heeft met ons al eerder hiervoor gepleit. Ik heb
al genoeg gezegd over de glastuinbouw. Wij hebben een amendement ingediend
met een toelichting. Wij zouden graag een fonds instellen voor energiebesparing
voor de glastuinbouw. Energiebesparing is helemaal FES-waardig. De glastuinbouw
heeft de minister al honderden miljoenen opgeleverd aan gasbaten. Ik vind
het verstandig om daar een klein stukje van terug te sluizen voor investeringen
ten behoeve van energiebesparingen. Dat helpt de glastuinbouw. Het leidt ertoe
dat wij langer met onze Slochterenbel kunnen doen en het voorkomt bovenal
dat duizenden mensen hun baan verliezen in die sector. Ik hoop dat het CDA
niet alleen in alle debatten die zijn gevoerd ferm is ten overstaan van de
glastuinbouw, maar dat zij morgen bij de stemmingen ook eens een keer ferm
is.Ik steun collega Bakker in wat hij zegt over de compensatie van de publieke
omroep. Ik zie graag tegemoet wat zijn aandeel is straks ter ondersteuning
van de minister.Ik zal geen voorschot nemen op de voorstellen in de beterbegroting, die
komt vast en zeker nog een keer ter sprake. Eén ding wil ik wel alvast
aangeven: de minister is momenteel aan het onderhandelen met staatssecretaris
Ross, omdat er vorige week is aangetoond dat er tekorten zijn in de verpleeghuiszorg.
Ik hoop dat hij in de zomer zo ruimhartig zal zijn dat wij dat punt niet meer
in onze beterbegroting hoeven op te nemen.De gasbaten zullen dit jaar 1,5 mld. hoger uitkomen, omdat de gasprijs
nu al $8 per vat hoger is dan geraamd. Dat bleek twee, drie weken geleden
uit de CPB-voorstellen. Van die 1,5 mld. willen wij grofweg een derde stoppen
in de afschaffing van de no claim. Uiteraard gaat er 42% naar het FES
en dan blijft er een flink deel over voor de aflossing van de staatsschuld.
Dit is volgens mij geen goochelen, maar ik hoop desalniettemin dat onze oppergoochelaar
deze voorstellen actief wil steunen en uitvoeren. Ik zie ernaar uit dat hij
minister Luns in dienstjaren gaat overtreffen.De heer Irrgang (SP):Voorzitter. De Nederlandse economie heeft eindelijk de weg naar boven
gevonden en dat is goed nieuws. Goed nieuws voor mensen die werkloos waren,
omdat zij nu een baan hebben gevonden. Goed nieuws voor mensen die al een
baan hadden, omdat zij er eindelijk weer eens iets bij krijgen. Goed nieuws
voor de minister van Financiën, omdat de kassa eindelijk weer rinkelt.
Dat laatste is goed te zien aan het EMU-saldo, waarvan het voortschrijdende
gemiddelde tot en met april zelfs al een klein overschot liet zien. De kassa
rinkelt dus niet alleen, er zit ook weer iets in.De vraag is wel waaróm de kassa rinkelt. Rinkelt hij door de maatregelen
van het kabinet, of zit de werkelijkheid toch iets ingewikkelder in elkaar?
De belangrijkste reden is zonder twijfel niet het kabinetsbeleid, maar de
internationale conjunctuur, zoals die een paar jaar geleden ook de belangrijkste
reden was waarom de kassa níét rinkelde. Nederland heeft eindelijk
de aansluiting gevonden bij het economisch herstel in Europa en in de rest
van de wereld.Het kabinetsbeleid speelt wel een rol, zij het niet op de manier zoals
het kabinet suggereert. De afgelopen jaren toonde deze minister van Financiën
zich een ware leerling van Colijn: bezuinigen in een laagconjunctuur, en daarmee
de misère vergrotend en onbenutte productiecapaciteit opbouwend. Maar
dit jaar tovert de minister van Financiën zich als een ware Houdini om
tot een leerling van John Maynard Keynes. De nieuwe bekeerling pompt met extra
lastenverlichting voor burgers en bedrijven extra overheidsuitgaven –
zo'n 3 mld. – in de economie en zegt dan: kijk eens hoe goed het gaat
met de economie! Dat is deze minister van Financiën ten voeten uit.Eind jaren negentig leidde steeds meer lastenverlichting in een hoogconjunctuur –
verder aangewakkerd door een overspannen huizenmarkt en in combinatie met
een onbeperkte hypotheekrenteaftrek – al eerder tot een manische toestand
van de Nederlandse economie. De afgelopen jaren gebeurde het omgekeerde, waarbij
ook het wegvallen van de extra consumptie uit de huizenprijsstijgingen en
de toename van de pensioenpremies een belangrijke rol speelde. De Nederlandse
economie is daardoor manisch-depressief geworden. Dat is een heel ernstige
ziekte, zo kunnen de patiënten u vertellen. Gelukkig zijn de pensioenpremies
als oorzaak daarvan kaltgestellt door het nieuwe financiële toetsingskader,
dus dat is winst, maar het begrotingsbeleid en de huizenmarkt niet. Een volgend
kabinet doet er goed aan om die erfenis van Zalm weg te werken.Nu kom ik aan een aantal losse opmerkingen over de Voorjaarsnota. Het
is goed dat werkgevers nu eindelijk worden verplicht om een bijdrage te leveren
aan de financiering van de kinderopvang, maar waarom wordt dit gecompenseerd
met een lagere winstbelasting? Waarom worden in het algemeen de lasten voor
het grote bedrijfsleven verder verlaagd, terwijl het de afgelopen jaren in
vergelijking met de huishoudens al flink is gespaard? De lasten voor gezinnen
stegen in 2003-2005 met 3,5 mld., terwijl die van bedrijven met slechts 1,75
mld. stegen. Daar komt nog bij dat voor volgend jaar een verdere lastenverlichting
in het vat zit voor het bedrijfsleven als gevolg van het wetsvoorstel Werken
aan winst, waarin de vennootschapsbelasting verder wordt verlaagd tot 25,5%.
Evengoed is het mooi als gezinnen met kinderen iets extra's krijgen, maar
waarom krijgen ook de rijke ouders weer meer, terwijl de mensen met een inkomen
van meer dan twee keer modaal al het meest worden geholpen door het kabinet
met een inkomensstijging van 6%? Waarom niet meer doen voor ouders
die het echt nodig hebben door een inkomensafhankelijke toeslag op de kinderbijslag?
Ik sluit mij aan bij de terechte zorgen van de heren Vendrik en Crone wat
de AWBZ betreft. Graag een reactie van de minister daarop.Tegen de heer Blok zou ik het volgende willen zeggen. Ik heb het nog even
nagekeken. De koopsubsidie uit het wetsvoorstel-Hofstra/Duivesteijn is voor
elke woning. Het hoeft geen corporatiewoning te zijn. Het is voor iedereen
met een inkomen onder € 37.700. In het wetsvoorstel staat niets
over het verkopen van corporatiewoningen, sterker nog, minister Dekker ontkende
dat. Het is dus echt nog een extra subsidie op de overspannen huizenmarkt,
waar de heer Blok zo tegen was.De heer Blok (VVD):De subsidie is wel voor de lagere inkomens, waar u kennelijk tegen bent.De heer Irrgang (SP):Wij hadden het toch over de overspannen huizenmarkt, waarover u zo bezorgd
was? Vandaar ook het bezwaar tegen het bedrag van 40 mln. De lagere inkomens
hebben niets aan subsidies die de huizenprijs alleen maar verder opjagen,
zeker niet als dat wordt gefinancierd door te bezuinigen op de huursubsidie.Ook de SP vindt dat glastuinders een beetje ondersteund mogen worden bij
de ombouw van hun kassen van energieslurpers tot energieproducenten door middel
van slimme kassen. Dat is wat mijn fractie betreft nog eens een slimme economische
investering. Dat geldt lang niet voor alle investeringen uit hoofde van het FES. Een
paar maanden geleden bleek uit onderzoek van het CPB dat van de 141 mln. voor
een aantal onderzochte projecten bijna de helft weggegooid geld was aan projecten
met curieuze namen als Gate, Food and Nutrition Delta en Innosport Nederland.
Dat bevestigt het beeld – dat verder wordt ondersteund door de Raad
voor Economisch Adviseurs, de studiegroep en de Rekenkamer – van een
aardgasfonds dat overvol is door de gestegen olieprijzen en waarvoor projecten
bij geld moeten worden gevonden in plaats van geld voor projecten. Waarschijnlijk
wordt dit probleem alleen maar groter nu de beste projecten al beloond zijn,
terwijl er volgens de Voorjaarsnota dit jaar en volgend jaar nog eens 1,4
mld. voor wordt uitgetrokken. De vraag is dan ook op zijn plaats of wij dit
wel zo moeten doen en of het geen tijd is om nu al te zeggen dat er maar eens
een einde aan het FES moet komen. Het fonds was ooit bedoeld om te garanderen
dat een groot deel van de aardgasinkomsten nuttig werd besteed, zodat ook
toekomstige generaties er nog iets aan zouden hebben. Vermogen onder de grond
voor vermogen boven de grond, was het adagium. Als nu het omgekeerde gebeurt,
laten wij er dan snel een eind aan maken, want zoals het nu gaat, kunnen politici
dit geld beter besteden, bijvoorbeeld aan onderwijs, dan de ambtenaren van
het Ministerie van economische zaken, die in een kongsi in de achterkamertjes
de pot zitten te verdelen over dubieuze projecten, ten nadele van de Nederlandse
bevolking.De voorzitter:De leden zullen zich in de tweede termijn moeten beperken tot het indienen
van moties, want wij moeten om 19.30 uur klaar zijn.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Zalm:Voorzitter. Er is unanimiteit in de Kamer over het feit dat de economie
de goede kant op gaat. Tot mijn genoegen hoorde ik van bijna iedereen –
misschien heeft de heer Crone het niet gezegd – dat de discipline erin
moet worden gehouden. Wij moeten koelbloedig zijn en in het laatste begrotingsjaar
geen uitbundigheid aan de dag leggen. Ik hoop dat die geluiden ook zullen
zijn te horen in de fracties, als de koelbloedigheid daar even ontbreekt.
Ik zal mij daarvoor natuurlijk inspannen binnen het kabinet.De heren Van As en Vendrik vroegen of het begrotingsbeleid als anticyclisch,
procyclisch of acyclisch moest worden getypeerd. Ik draai de film maar niet
helemaal terug, maar begin bij Paars II. Wij hadden toen al het systeem van
vaste reële uitgavenkaders, waar wij zowel ex ante als ex post binnen
zijn gebleven. Wij hadden nog geen afspraak dat alle inkomstenontwikkelingen
ten gunste of ten laste van het saldo zouden gaan. Bij een inkomstenmeevaller
ging de helft naar lastenverlichting. De vormgeving van het beleid was dus
procyclisch.Achteraf constateren wij dat een ander procyclisch element was dat er
geen proviso was dat het meevallen van bepaalde uitgaven door het ontstaan
van een hoogconjunctuur, zoals uitgaven voor werkloosheid of meevallende rente,
niet zou worden benut. Volgens de formuleringen van het huidige begrotingsbeleid
wordt de perfectie van een acyclisch begrotingsbeleid vrijwel
benaderd. Wij hebben vaste reële uitgavenkaders, maar ook de afspraak
dat meevallers ten gevolge van het intreden van een hoogconjunctuur niet worden
aangewend. Daartegenover gaan alle meevallers en tegenvallers in de inkomsten
ten bate of ten laste van het saldo.Er was een uitzondering, namelijk de dreiging dat wij door de grens van
3% tekort op de begroting zouden gaan. Daarvoor is een grenswaarde
van 2,5% geformuleerd. Dan moeten er maatregelen worden genomen om
dat te corrigeren. Van tevoren is aangekondigd dat bij het nader meevallen
van tegenvallers wij naar de spelregels teruggaan. Zo is het ook gegaan. In
de Voorjaarsnota wordt gewoon het uitgavenkader van het regeerakkoord gehanteerd.
Er is geen sprake van een fase van hoogconjunctuur, dus meevallers worden
benut. Dat is ook gebeurd. Aan de lastenkant hebben wij lastenverzwaringen
die eerder zijn toegepast teneinde uit de knel van de dreigende 3%
te komen in 2006 teruggedraaid. Ik moet uiteraard erkennen dat er in 2006
daardoor in vergelijking met de jaren ervoor een zekere impuls voor de koopkracht
is gekomen, door lastenverlichting. Het was echter ook het jaar met de stelselherziening
zorg, met grote verschillende inkomenseffecten. Bij zo'n stelselherziening
is enige lastenverlichting noodzakelijk, om haar goed op haar pootjes terecht
te laten komen.Voor de begroting 2007 geldt weer hetzelfde. Wij volgen een vast uitgavenkader,
zoals afgesproken. Mochten wij in 2007 in een hoogconjunctuur terechtkomen,
wat tot nu toe nog niet door het CPB wordt voorzien, en daardoor bij de uitgaven
nieuwe meevallers krijgen, dan zullen die niet worden aangewend. Dat is in
de Voorjaarsnota gemeld. Het is een besluit van het kabinet. Het uitgavenbeleid
van de begroting 2007 zal zijn zoals het hoort bij een acyclisch begrotingsbeleid.In 2007 zal er een lastenverlichting van 1 mld. zijn die niet wordt gefinancierd
uit meevallers, maar uit een maatregel, het onderhandelingsresultaat dat wij
in Brussel hebben bereikt. Vanaf 1 januari 2007 wordt 1 mld. gewonnen
op de afdracht van belastingen door burgers die naar Brussel wordt gestuurd.
Dat wordt omgezet in minder belasting voor de burgers. Omdat de ratificatieprocedure
nog wel even kan duren, hebben wij netjes een voorfinanciering geregeld. Wij
korten de voeding van het FES in 2007 met 1 mld. In 2009 komen er drie jaren
afdrachtenkorting de schatkist binnen. Wij vinden het netjes om aan het nieuwe
kabinet over te laten of het 2 mld. weer in het FES stopt dan wel voor vermindering
van de staatsschuld gebruikt. Ik vind dat wij bescheiden geweest zijn door
op dit punt nog niet de boel vast te leggen.De heer Van As heeft gesproken over een aantal zaken die hij nog zou willen.
Ik hoop dat het kabinet nog iets kan doen met de ontslagwetgeving. Ik hoop
ook dat sociale partners met een gezamenlijk voorstel komen. Dat maakt het
wel iets makkelijker. Anders moet het kabinet zelf overwegen of er op dat
vlak het een en ander gebeurt.De heer Van As vroeg aandacht voor mensen die soms buiten subsidieregelingen
vallen. Hij was het eens met het afschaffen van het vaste recht bij de energie.
Hij vraagt ook aandacht voor de arbeidskorting in het kader van de voorbereiding
van het Belastingplan. Daarover kan ik nog geen onthullingen doen. Ook in
termen van activerend arbeidsmarktbeleid is dat natuurlijk altijd een goede!Bijna iedereen heeft gesproken over de glastuinders. Ik heb al gesproken
met de minister van LNV. De minister is voornemens voorstellen in te dienen
die te maken hebben met innovatieve technieken in de glastuinbouw die ook
energiebesparend zijn. Er is zelfs sprake van kassen die energie leveren in
plaats van dat zij energie kosten. Dat is natuurlijk helemaal mooi. Hij kan
daarvoor een aanvraag bij het FES indienen.Er is al een borgstellingsregeling, ook voor de landbouw. Tuinders die
willen investeren, kunnen daarop een beroep doen. Ik zal met de minister van
LNV kijken of er nog knelpunten zitten in die borgstellingsregeling. Wellicht
kan die regeling behulpzaam zijn. Hetzelfde geldt voor de visserijsector,
waarbij een vergelijkbare kwestie speelt en vernieuwingen en investeringen
mogelijk zijn mits daarvoor een voldoende garantie van overheidswege gegeven
wordt. Ook op dat punt kijk ik samen met de minister van LNV of daar een mouw
aan te passen is.De heer Van As en anderen hebben gesproken over het Fonds Economische
Structuurversterking en daarbij zowel de opvattingen van de studiegroep als
van de REA genoemd. Beide hebben wel wat kritische opmerkingen over het FES.
Ook de heer Blok verwees daarnaar. Ik meen mij te herinneren dat het kabinet
onder andere naar aanleiding van het advies van de studiegroep nog terugkomt
op een aantal aspecten daarvan. Ik zeg u dat graag toe. De suggestie dat er
meer stabiliteit moet komen in de voeding, de planning en de uitgaven van
FES, is interessant. Dat is zeker het overwegen waard. Verder proef ik hier
ook dat de criteria goed en scherp moeten worden toegepast. Ik wijs er wel
op dat in diverse amendementen het FES steeds wel heel gemakkelijk als dekking
wordt aangewezen. Dat staat daarmee een beetje op gespannen voet, om het maar
diplomatiek uit te drukken. Ik ben wel een voorstander van aanscherping van
de toepassing van de criteria. Dat moet dan ook gelden voor dingen die in
de Kamer worden bedacht. Ik geloof dat heel het Noorden alweer uit het FES
wordt bediend. Er liggen nieuwe amendementen en suggesties voor die het FES
als mogelijkheid noemen. Wij moeten goed daarop letten.De heer Van As vroeg ook naar het Noorse model. Als er nog een schuld
is van 200 mld. en je wilt gaan beleggen, lijkt het mij het beste om dat te
doen in staatsobligaties en daarmee de schuld te verlagen. Dat betekent ook
dat de idee om ondergronds vermogen bovengronds vermogen te maken en dit te
stoppen in infrastructuur- en kennisprojecten die de economie versterken,
dan losgelaten wordt. De studiegroep zegt dat wij dat niet zouden moeten doen
en geeft de voorkeur aan handhaving van het FES, maar wel met scherpere criteria
en een stabielere voeding. Uiteindelijk is het straks aan de politieke partijen
en aan de nieuwe kabinetsformatie om te kijken hoe dat in de toekomst zou
kunnen.Ik heb veel begrip voor het pleidooi van de heer Van As ten gunste van
het spaarloon. Daarover hebben wij ook wel eens gesteggeld in het verleden.
In het Hoofdlijnenakkoord is afgesproken dat het spaarloon naast de levensloop
blijft bestaan en dat je moet kiezen voor een van de twee. Tot nu toe blijkt
het spaarloon populairder te zijn bij de bevolking dan de levensloop. Daar
heb ik niet zo'n probleem mee; dat respecteer ik. Er zijn ook mensen die wel
de levensloop nemen, al zijn het er minder dan de spaarloners.
Het gaat mij echter te ver om het weer de nek om te draaien. Dat is in strijd
met het regeerakkoord en degenen die dat wensen, kunnen de levensloop als
alternatief kiezen.Ik kom bij de vergrijzingsproblematiek: hoeveel gaat het kosten? Het goede
getal is die 15 mld. volgens de berekeningen van het CPB. Er is een misverstand:
met 3 mld. aan lastenverzwaring is het nog 12 mld. Daar vloeit dat verschil
kennelijk uit voort, omdat in de berekeningen van het CPB voor de middellange
termijn de zorgpremie vanzelf stijgt. Dat boekt men alvast in en dat is natuurlijk
een lastenverzwaring. Als je nu in een keer 15 mld. zou corrigeren op de begroting,
heb je bij ongewijzigd beleid geen lastenverzwaring in de toekomst nodig om
het in gang gezette beleid te kunnen financieren.Hoe moet je dat dan oplossen? Naar mijn mening zijn er een paar manieren.
Je kunt proberen iets aan de oploop van de vergrijzingsgevoelige uitgaven
doen, waarvoor suggesties zijn gedaan. Je kunt ook proberen het draagvlak
te verbreden, waarvoor tal van suggesties zijn gedaan. Het sluitstuk is een
begrotingsoverschot, zodat je de rente-uitgaven als dekking kunt gebruiken
voor de vergrijzing. Daaruit zal iedereen zijn keuze moeten maken. Het zal
lastig zijn om te volstaan met het idee dat dit kabinet al zoveel goed werk
heeft geleverd. Zoals wij ook bij het jaarverslag hebben gewisseld, hebben
wij een bijdrage van 3,5% geleverd. Daarbij zat ook nog een stukje
Paars, om de heer Crone en de heer Bakker te plezieren. Paars is begonnen
met maatregelen op het gebied van de Ziektewet en de WAO. De hervormingen
in de sfeer van de Ziektewet, de WAO, de WW en VUT/prepensioen hebben voor
zo'n 3,5 procentpunt – dat is zelfs meer dan 15 mld. – bijgedragen
aan de oplossing van de vergrijzingsproblematiek. Dat is nog niet af. Bij
de volgende verkiezingscampagne en daarna bij de kabinetsformatie zullen de
discussies daarover ongetwijfeld verder gaan.De heer Vendrik vraagt specifiek naar aanleiding van een tekstje van het
CPB over de 3,5 mld. of wij in 2007 verder afglijden met de begroting. In
2007 blijven de uitgavenkaders gewoon wat ze zijn. In de lastensfeer is er
1 mld., maar die is gedekt. Je kunt dan ook niet zeggen dat dit een begroting
wordt die geweldig de beest uithangt en ons verder van evenwicht af brengt.
Uit de becijferingen van juni van het CPB blijkt dat het begrotingstekort,
dat het CPB alweer lager schat dan in de Voorjaarsnota staat, ook in 2007
verder terugloopt. Daarbij heeft het CPB nog niet gerekend met de lastenverlichting
die wij hebben gepland. Wellicht heeft het daarin nog enige onderschrijding
van het uitgavenkader verwerkt. Mijn verwachting is dat wij in 2007 een gunstiger
saldo kunnen tonen dan in 2006. Wij gaan niet van het evenwicht vandaan, maar
er verder naartoe. Ik moet hierbij enige voorzichtigheid betrachten, omdat
wij nog geen Miljoenennota hebben. In september zal ik u de echte cijfers
presenteren.De heer Vendrik (GroenLinks):Het komt mij voor dat de begroting 2007 misschien de laatste begroting
is van deze minister van Financiën. Ik zou mij kunnen voorstellen dat
hij het als zijn missie beschouwt, met in het achterhoofd die opmerking van
het CPB, dat ook de begroting 2007 Nederland dichter bij het pad voor houdbare
overheidsfinanciën brengt en niet verder weg.Minister Zalm:Ja, dat is ook zo.De heer Vendrik (GroenLinks):Wat het CPB nu heeft ingeboekt, brengt een verslechtering en geen verbetering.Minister Zalm:Wij kunnen best politiek bedrijven, maar dit is echt een technisch misverstand.
Het CPB houdt geen rekening met de spelregels zoals wij die hebben afgesproken.
Men redeneert dat, als er niets meer gebeurt en er niets meer besloten wordt,
er een onderschrijding van het uitgavenkader ontstaat. Als je dat laat zitten,
ben je beter af dan wanneer het wordt opgevuld. Dat is uiteraard waar, maar
dat komt alleen doordat het CPB het vergelijkt met iets wat het kabinet nooit
van plan is geweest. Dit geldt ook voor de lastenverlichting. Op dat punt
redeneert het CPB dat als er 1 mld. is verdiend in Brussel, maar daarmee niets
wordt gedaan, er ook sprake is van een voordeel van 1 mld. Ook dat is waar,
maar het kabinet meent dat de burgers en de bedrijven er recht op hebben het
deel van de belastingafdracht terug te krijgen dat wij steeds naar Brussel
hebben moeten doorsturen maar dat nu is terugverdiend. Het gaat om een bedrag
van 0,2% van het bbp. Voor een laatste begroting van een kabinet is
dit geen absurde omvang van lastenverlichting. Mijns inziens heeft deze 3,5
mld. dus geen betekenis. Voor hetzelfde geld had het CPB wellicht becijferd
dat er sprake was van een overschrijding. Dan had ik gezegd dat die overschrijding
er ook niet zal zijn, want in dat geval hadden wij maatregelen moeten nemen
om een overschrijding van het uitgavenkader weer terug te brengen. Dan was
het beeld omgekeerd geweest.De heer Crone (PvdA):Het is bij het CPB de gewoonte dat alles waarover het kabinet nog niet
besloten heeft, technisch in het tekort loopt. De 1 mld. zit daarom volgens
mij in de CPB-raming van juni in het tekort, wat dan toch nog uitkomt op 0,1%
van het bbp; er is dus toch nog een tekort.Minister Zalm:Dat is waar.De heer Crone (PvdA):Als u dit miljard nu uitgeeft, komt u dus op een tekort van 0,3%
van het bbp.Minister Zalm:Dat is juist.De heer Crone (PvdA):Het zou dus goed kunnen zijn dat dit kabinet de Miljoenennota nog met
een tekort afsluitMinister Zalm:Dat sluit ik inderdaad niet uit.De heer Crone (PvdA):Dit kabinet zegt dat het al het geld nodig heeft voor de vergrijzing en
dat het dus niet gaat potverteren. Toch gaat het nu het tekort met 1 mld.
verhogen, wat door rente op rente invloed zal hebben op de financiering van
de vergrijzing. Hoe kan ik dit rijmen met een consistent kabinetsbeleid? Dit
kabinet zou geen uitgavenmeevallers meer uitgeven, de Zalm-Balkenendenorm
betekent dat er geen inkomstenmeevallers meer uitgegeven worden. Toch gaat
het eerste het beste bedrag dat het kabinet ter beschikking krijgt, in strijd
met de FES-regels naar lastenverlichting.Minister Zalm:Wij hebben een trendmatig begrotingsbeleid; wij zijn af van jaarlijkse
tekortdoelstellingen. Tekort is een uitkomst, wij houden ons aan de spelregels, de uitgavenkaders en de lastenverlichtingskaders. Meevallers gaan
allemaal het saldo in. De korting op de EU-afdracht is echter geen meevaller,
maar iets wat wij hebben bereikt en gerealiseerd.De heer Crone (PvdA):Dat geldt toch voor alle meevallers?Minister Zalm:Nee, een meevaller is iets wat je in de schoot geworpen wordt.De heer Crone (PvdA):Dit is een goocheltruc. Het gaat hierbij om een uitgavenmeevaller die
u hebt uitonderhandeld en waarvoor wij u geprezen hebben.Minister Zalm:Zo is dat. Als ik een bezuiniging op Verkeer en Waterstaat weet te realiseren,
heb ik daarover ook onderhandeld en is dat ook geen meevaller. Dit geld valt
niet onder de technologie van meevallers. U kunt discussiëren over de
vraag of het kabinet het geld niet ook voor de uitgaven had mogen gebruiken.
Het kabinet heeft daarover echter gezegd dat dit een belastingafdracht naar
Brussel is geweest die op de bevolking is verhaald. Het is uiteraard ook niet
ingeboekt, want als het kabinet van tevoren had geweten dat dit geld niet
meer naar Brussel gestuurd hoefde te worden, had het waarschijnlijk het miljard
lastenverlichting al additioneel in het regeerakkoord gezet.De heer Crone (PvdA):Dit is toch een goocheltruc? Iedere uitgavenmeevaller is immers eerst
betaald uit belastingmiddelen, of die u nu toevallig toevalt, of ontstaat
omdat u bezuinigt. Ook de uitgaven aan Europa zijn uit belastingmiddelen betaald.
Het is daarom vreemd om te spreken van één uitgavenpost die
door belastingen is binnengebracht.Minister Zalm:Dit is geen meevaller. Als de heer Crone...De heer Crone (PvdA):Voorzitter...De voorzitter:Mijnheer Crone, dit is de derde keer dat u er doorheen toetert. Daarmee
moet u ophouden.Minister Zalm:Ik erger mij zeer aan de denigrerende kwalificaties van "goochelen"
en "goochelaar"; dat wil ik gezegd hebben. Op passages die de heer
Crone daarover houdt, ga ik verder niet meer in. Dit is een serieuze discussie
die niet gepaard moet gaan met dit soort denigrerende opmerkingen. Ik beschouw
deze opmerkingen als denigrerend.De heer Crone (PvdA):Deze kwalificatie wordt mij nu voor de voeten geworpen, maar de zorgtoeslag,
waarbij ik het woord "goochelen" heb gebruikt, is conform de officiële
regels die al vijfentwintig jaar in dit land bestaan. Als directeur van het
CPB heeft de minister ze indertijd zelf toegepast. Ik wil dat de minister
terugneemt dat ik het woord "goochelen" denigrerend heb gebruikt.
Nee, ik heb het in verband gebracht met de definitie van de Studiegroep Begrotingsruimte.Minister Zalm:Ik ervaar het als denigrerend. U hebt dat woord heel wat keren gebruikt.
U doet het te pas en te onpas. De vorige keer verweet u mij nog tijdbommen
en verborgen tegenvallers, die u nu niet meer kunt vinden. Ik mag mij ergeren
en u mag zich ook ergeren. Ik wilde dit even gezegd hebben.De beschuldiging dat ambtenaren de boel bij het FES zitten te regelen
is echt onjuist. Voorstellen worden ambtelijk zorgvuldig voorbereid. Bij voorstellen
voor het FES kijkt ook het CPB ernaar. Daarnaast er is een commissie van wijzen
die ernaar kijkt. Vervolgens komt het in de ministerraad en regulier in de
begroting van het FES die wij aan de Kamer aanbieden. De rol van de politiek
is dus goed geregeld. Je kunt van mening verschillen over de vraag of bepaalde
voorstellen wel of niet goed zijn, maar er is geen sprake van een heel ondoorzichtige
procedure die langs de ministerraad of de Kamer heen zou gaan en waar ambtenaren
in achterkamertjes de boel zouden zitten te regelen. Dat is onjuist. De Kamer
keurt de begroting van het FES al of niet goed en heeft daarbij het recht
van amendement.De heer Van As (LPF):Voorzitter. De minister heeft mijn vragen vrijwel volledig beantwoord.
Dank daarvoor. Mij rest nog een vraag over het begrotingsbeleid. Is het niet
verstandig om met het oog op de toekomst van de economie nu al te beginnen
met het beter beheersen van de uitgaven? De budgetten die voor de diverse
doelen beschikbaar zijn gesteld, worden aan het eind van het jaar nagenoeg
opgemaakt. Kan het kabinet op dit punt geen nuance aanbrengen ten aanzien
van de begrippen "nodig" en "noodzakelijk"? Als er strakker
wordt gebudgetteerd, zal er minder worden uitgegeven.Minister Zalm:De afgelopen twaalf jaar is het uitgavenkader nooit overschreden. Wel
kwamen met enige regelmaat onderschrijdingen voor. Als zuinige mensen kunnen
wij daar met enige tevredenheid op terugkijken. Wij proberen de bestedingsdrift
aan het eind van jaar te beperken door de eindejaarsmarge. Tot 1% van
de begroting kan onbesteed geld naar het volgende jaar worden doorgeschoven,
maar zelfs dan blijft er nog geld over. Ik kan echt niet zeggen dat er aan
het eind van een jaar sprake is van uitgavenexplosies.De heer Van As (LPF):Als er sprake is van onderschrijdingen, moeten de uitgaven zeker strikter
geraamd worden. Er blijkt nog steeds lucht in te zitten.Minister Zalm:Bij elke begrotingsvoorbereiding analyseren wij dit weer. In alle gesprekken
die ik daarover voer, probeer ik dekking binnen de eigen begroting te vinden
via dit soort bijstellingen.De heer Vendrik vroeg naar een museumjaarkaart voor nieuwe Nederlanders.
Ik begrijp dat hij het niet heeft over pasgeboren baby's. Deze suggestie wordt
betrokken bij de reactie van het kabinet op de aanvaarde motie over gratis
toegang tot musea voor iedereen. Die reactie wordt in augustus verwacht.Op Prinsjesdag zal duidelijk worden op welke wijze het kabinet met de
zorg in verpleeghuizen omgaat.Ik ben een beetje teleurgesteld dat de heer Rouvoet de plannen voor het
terugdringen van vroegtijdig schoolverlaten niet concreet genoeg vindt. Ik
wijs erop dat "Aanval op de uitval" een aantal zeer concrete maatregelen
bevat, zoals verlenging van de leerplicht. Daarvoor zijn middelen uitgetrokken,
evenals voor de begeleiding van risicoleerlingen. Daarmee kom ik tegemoet
aan de opmerkingen van de heer Rouvoet over coaches en mentoren. Dit geldt
ook voor de uitbouw van zorgstructuren rond en in de school.
De discussie over het nut van coaches en begeleiders en de opleiding daarvan
kan het beste voortgezet worden met de minister van OCW. Er is een betrekkelijk
ruim budget voor het vraagstuk en er zijn naar mijn idee begrotingstechnisch
ook titels waar de suggesties van de Kamer onder te brengen zijn. Met de minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap moet dan uiteraard een beleidsmatige
discussie worden gevoerd.De Kamer heeft geen brief van het kabinet ontvangen waarin staat dat de
motie over de scheepsbouw niet zal worden uitgevoerd. Wij zullen dus iets
met die motie doen. Er is al een garantieregeling gemaakt voor de scheepsbouw
en daarvoor is inmiddels 1 mld. uitgetrokken. De scheepsbouw in Nederland
doet het wonderwel. Die is zelfs lichtelijk overspannen. De exportkredietverzekering
blijkt ook in belangrijke mate door de scheepsbouw te worden benut. Indonesië
heeft te maken met het probleem dat de scheepsbouw de totale exportkredietverzekering
heeft volgetrokken. De Kamer mag ervan uitgaan dat er in de begroting 2007
iets concreets is op het punt van de scheepsbouw. Ook zal er dan een concrete
reactie zijn op de motie-Slob.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De minister heeft gelijk als hij zegt dat het kabinet niet aan de Kamer
heeft geschreven dat de motie niet zal worden uitgevoerd. Tussen de regels
door lezen wij dat echter wel. De motie had immers al betrekking op de Najaarsnota.
Indertijd werd gezegd dat de motie bij de Voorjaarsnota zou worden uitgevoerd.
Daarin staat het echter niet. In antwoord op onze vraag uit de schriftelijke
ronde heeft het kabinet gezegd dat het komt bij de begroting 2007. Alles bij
elkaar opgeteld, komen wij tot de conclusie dat de motie-Slob, die door de
Kamer breed wordt gedragen, niet wordt uitgevoerd. Ik ben van mening dat dit
alsnog moet gebeuren. Als wij niet tevreden zijn met de reactie van de minister,
zijn wij voornemens om bij de suppletoire begroting van Economische Zaken
daarvoor een bedrag van 30 mln. vrij te maken. Als de motie wordt doorgeschoven
naar 2007, wordt die feitelijk niet uitgevoerd.Minister Zalm:Wij voorzien 2007 als ingangsdatum en dus niet 2006.Ik kom op het punt van de restauratieachterstanden. In het kader van het
FES hebben wij eerder over monumenten gesproken. Ik had het idee om na te
gaan of er ruimte is voor deze problematiek bij de Najaarsnota.De heer Bakker heeft terecht gezegd dat er nog weinig gevolg is gegeven
aan de motie over het prijskaartje voor de externe rapporten. Daarover zijn
afspraken gemaakt in het IOFD en het zit in de rijksbegrotingvoorschriften.
Ook is er een brief uitgegaan. Toch stel ik voor dat ik mijn collega's nog
eens persoonlijk een blauwe brief stuur met de intentie om ook de ministers
en staatssecretarissen aan die afspraak te herinneren. De heer Bakker heeft
gelijk als hij zegt dat er tot nu toe nog weinig van te merken is.De heer Bakker (D66):Ik ben het ermee eens, al kom ik er voor de derde maal op terug. Als ik
dat in gele kaarten vertaal, gaat het mis. Ik kies er echter voor om het voetbal
even achter ons te laten. Wel vind ik dat de minister moet toezeggen dat dit
alles vanaf Prinsjesdag moet worden gedaan.Minister Zalm:Het praktische probleem is dat ik niet alle brieven met rapporten die
mijn collega's naar de Kamer sturen systematisch langs zie komen bij het ministerie
van Financiën. Wij letten op het geld en niet op dat soort zaken. Dat
is uit organisatorisch oogpunt heel lastig. Wij zijn van goede wil en hebben
actie ondernomen ten aanzien van de andere departementen. Ik wijs de ministers
erop dat zij er zelf verantwoordelijk voor zijn dat dit gaat gebeuren. Ik
heb grip op uitgaven en inkomsten. Daar heb ik een organisatie voor. Ieder
voorstel dat geld kost, moet ook altijd aan mij worden voorgelegd. Niet iedere
studie hoeft echter door mij te worden gezien. Het lukt mij dus niet om die
procedure te fixeren, te concentreren op financiën en een en ander te
garanderen. Toch zal ik nogmaals mijn best voor de Kamer doen. Zodra zij weer
een rapport ziet waar geen prijskaartje bij zit, moet zij onmiddellijk de
verantwoordelijke minister daarop aanspreken.De heer Crone (PvdA):Ik heb gevraagd of er voor het FES wetswijzigingen nodig zijn om het geld
te lenen.Minister Zalm:De heer Crone heeft gelijk. Het vereist een wijziging van het wettelijke
regime van de voeding in de begrotingswet of via een aparte wetswijziging.
Wij zullen daarin voorzien.Bij de publieke omroep blijf ik vasthouden aan de geplande budgetten.
Het is niet zo dat wij bij tegenvallende reclame-inkomsten automatisch bijplussen.
De publieke omroep zijn immers per ongeluk ook wat voordeeltjes ten deel gevallen,
zoals de verkoop van Nozema. Ik herinner mij ook dat wij bij het paarse akkoord
budgettaire neutraliteit hebben afgesproken. Tenzij de drie partijen iets
anders overeenkomen, is dit mijn anker.De heer Van der Vlies wijst op de cofinanciering die minister Veerman
heeft voorzien. Ik denk niet dat daar geld voor de pulskor in zit. Ik kan
dat niet geheel overzien. Een eerste toets van de claim bij het FES leidt
niet gelijk tot het oordeel dat het om een FES-project gaat. Ik weet echter
hoe de heer Van der Vlies aan dit punt hecht. Ik heb hem gelukkig op het punt
van de garanties ten aanzien van de visserij concreter en positiever kunnen
bedienen. Dit punt is echter ook een punt van de minister van LNV.De heer Van der Vlies (SGP):Het is prima dat er beweging is op het vlak van garantie en borgstelling.
Ik vind dat een te verwelkomen beleidsontwikkeling. De vraag is wanneer de
sector het groene licht krijgt. Die zit daar immers op te wachten.Minister Zalm:Ik denk op vrij korte termijn. Ik heb mijn ambtenaren geïnstrueerd
om dit op een bepaalde manier met LNV af te kaarten. Wie een garantie geeft,
moet ook een uitgavenvoorziening plegen voor als het mis gaat. Minister Veerman
is bereid om die te vinden in de plooien van zijn begroting. Ik hoop dat wij
snel een positief signaal krijgen van de minister van LNV. Mijn ambtenaren
zijn op dit moment bezig om een en ander uit te werken.De heer Van der Vlies (SGP):Het is dus een kwestie van deze zomer?Minister Zalm:Ja. Het gaat niet verschrikkelijk lang duren.Voor de gezinnen was de planning om de kinderbijslag in 2007 te verhogen.
In de wetenschap dat de kinderbijslag achteraf wordt betaald en dat in vier
kwartalen in 2007 extra kinderbijslag wordt uitgekeerd, moet als officiële
ingangsmoment 1 oktober 2006 worden gekozen. Dit komt pas in het eerste
kwartaal van 2007 tot uitdrukking.De inzet bij de wachtlijsten voor de jeugdzorg is bekend. Hier speelt
inmiddels eerder een organisatorisch dan louter een financieel probleem. Ook
in het jaar 2007 moet er voldoende aandacht voor de jeugdzorg zijn.Als er geen geld is voor media-educatie is dat omdat er geen prioriteit
aan gegeven wordt. De heer Blok noemde het voor de publieke omroep beschikbare
budget. Dat werd overigens bestreden door de heer Bakker. Het gaat echter
om vele honderden miljoenen. Het is vervolgens een kwestie van kiezen. Er
niet voor kiezen en vervolgens roepen dat er een geldtekort is, is een te
gemakkelijke redenering.De heer De Nerée heeft uitvoerig gesproken over corporate governance
en de hedge funds. Ik doe er verstandig aan om daar apart op terug te komen,
misschien in een ander overleg. Onder andere De Nederlandsche Bank kijkt naar
de invloed van hedge funds op de stabiliteit van het systeem. Hedge funds
zijn een bijzonder verschijnsel, omdat ze in het algemeen geen beroep doen
op het publiek en daarom onder een ander toezichtsysteem werken, bijvoorbeeld
zonder wetgeving; die is immers ter bescherming van het publiek ingericht.
Hierover zijn een aantal interessante vragen gesteld, waar ik graag bij een
andere gelegenheid op inga.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Dat is goed, maar ik wilde mijn zorg hierover uiten, juist omdat er überhaupt
geen toezicht op bestaat en omdat deze fondsen een enorme impact hebben.Minister Zalm:Ik meen dat u ook nog sprak van pumping en dumping. In de Nederlandse
wetgeving is dat al strafbaar als sprake is van koersmanipulatie; daar doelt
u waarschijnlijk op. In Brussel wordt gewerkt aan een richtlijn aandeelhoudersrechten
waarin onder andere het verschijnsel van het uitlenen van aandelen wordt behandeld.
Er zal eerder moeten worden geregistreerd voor een aandeelhoudersvergadering,
wat het moeilijker maakt om eventjes voor een dag een aandeel te lenen en
op de vergadering je stem uit te brengen.Ik hoorde vandaag voor het eerst dat er een nationaal innovatiefonds was
voorgesteld; ik kan daar dus niet zo gauw op reageren. Wij hebben hierin dus
nog niet voorzien. Ik vermoed dat dit is besproken bij de begrotingsbehandeling
van EZ. Maar de begroting van EZ is eigenlijk al voor de helft een soort nationaal
innovatiefonds, want er zitten allerlei regelingen in die innovatie proberen
te bevorderen.Met betrekking tot de "financiële alfabetisering" ben ik
inderdaad het een en ander van plan. Ik ben het eens met de analyse van de
heer Blok dat er enige opvoeding of educatie van het Nederlandse publiek nodig
is. Er zijn maatregelen getroffen die in ieder geval proberen te voorkomen
dat mensen te gemakkelijk ergens instappen, zoals de aanscherping van reclameregels
en het "know-your-customerbeginsel" in de Wet financiële dienstverlening.
De heer Blok doelde ook op het directer richten op de consument, om deze beter
in staat te stellen om financiële beslissingen te nemen. Welnu, ik ga
dat doen. Ik probeer eind van dit jaar een nationaal platform te organiseren,
dat een semi-permanent karakter moet krijgen en moet dienen ter vergroting
van het financiële inzicht van de consument. Daar worden inderdaad andere
partijen bij betrokken: de financiële sector, consumentenorganisaties,
de wetenschap. Zo proberen wij de consument te stimuleren om op een verstandige
wijze met zijn financiën aan de slag te gaan: huisfinanciering, plannen
voor de toekomst, maar ook het kiezen van financiële producten, want
uit de schuldenproblematiek blijkt dat een goede omgang met de huishoudfinanciën
niet iedereen automatisch is gegeven. Ik sluit mij aan bij zijn stimulerende
artikel en zal op dit punt initiatieven ondernemen. Over starterleningen is
al onderling gediscussieerd. Ik houd me buiten die discussie over de 40 mln.Over de definitie van lastenverlichting is veel gesproken. Materieel komt
de combinatie van een vaste nominale premie annex een inkomensafhankelijke
toeslag eigenlijk neer op een mengsel van procentuele premie en nominale premie.
We behandelen het eigenlijk op die manier, zoals bij het regeerakkoord afgesproken.
Als we vandaag de zorgtoeslag zouden afschaffen, zouden mensen dat als een
lastenverzwaring ervaren.De financiering van de amendementen die de heer Crone heeft ingediend,
is in strijd met de begrotingsregel dat inkomstenmeevallers ten gunste komen
van het saldo. Ook de heer Vendrik zou niet instemmen met het gebruiken van
inkomstenmeevallers voor beleidsintensiveringen. Overigens is het karakter
van het FES over het algemeen procyclisch omdat het vrijwel altijd gaat om
investeringen die over vijf of meer jaar gespreid zijn. Bij de infrastructuur
gaat het soms om 2012 of 2014. Het FES is procyclisch omdat als er veel binnenkomt,
er ook veel te besluiten is. De bestedingseffecten in relatie tot de economie
zijn echter veel gelijkmatiger dan men zou verwachten.Ik heb natuurlijk weinig sympathie voor het voorstel om de no-claimregeling
te schrappen. Een belangrijke overweging daarbij is dat dit een instrument
is om de kostenbeheersing in de zorg vanuit het oogpunt van de consument te
bevorderen. In verzekeringssystemen hebben mensen de neiging om ongebreideld
gebruik te maken van de mogelijkheden. In juni is een evaluatie naar de Kamer
gestuurd waaruit een betrekkelijk positief beeld naar voren kwam ten aanzien
van de no claim. Ik laat alle budgettaire overwegingen hierbij nog buiten
beschouwing.De heer Irrgang heeft terecht gesteld dat het systeem van de pensioenpremies
onder het oude systeem procyclisch was. Ik vermoed dat de huizenmarkt altijd
procyclisch zal zijn, ongeacht het al dan niet afschaffen van de hypotheekrenteaftrek.
Woningprijzen bewegen net zoals de prijzen van aandelen altijd met de economische
conjunctuur mee. Datzelfde verschijnsel doet zich voor in andere landen. Landen
zoals Spanje hebben te maken met een enorme bom omdat de huizenprijzen daar
meer gedreven worden door de algemene economie dan in Nederland waar de hypotheekrente
al honderd jaar bestaat. Ik ben het er dus mee eens dat de huizenmarkt procyclisch
is, maar ik ben het er niet mee eens dat dat proces stopt als de hypotheekrenteaftrek
wordt afgeschaft.Een belangrijk voordeel van het voorstel over de kinderopvang en het werkgeversdeel
is dat alle werknemers straks toegang krijgen tot de kinderopvang. Een ander
voordeel van het systeem van financiering, door een kleine opslag op de WW-premie
van 0,28%, geldt met name voor het midden- en kleinbedrijf. Als toevallig
twee werknemers kinderen in de kinderopvang hebben, dan is de rekening voor
de werkgever behoorlijk dik. Een werkgever heeft dan ook de neiging als hij
personeel aantrekt om vooral iemand aan te nemen die geen kinderen in de kinderopvang
heeft. Dat potentiële discriminatieaspect, dat vooral bij kleinere bedrijven
erin sluipt, valt met het voorstel weg. Ik hoop dan ook op steun van de Kamer
op dit punt. Er is wel sprake van een verschuiving van het vrijwillige deel
naar het publieke deel; de uitgave wordt collectief, met alle inpassingen
in de uitgavenkaders die daarbij horen. Dat moet worden gecompenseerd met
lastenverlichting. Een werkgever die tot nu toe geen cent had besteed aan
de kinderopvang ondervindt geen nadelige gevolgen door de financieringswijziging
terwijl de werkgevers die steeds netjes de vrijwillige bijdrage hebben betaald,
een voordeel ervaren omdat zij dat niet meer hoeven te doen. Achteraf worden
dus de werkgevers die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben genomen
beloond. Misschien dat het voorstel vanuit deze overweging op een sympathiekere
bejegening kan rekenen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik stel nog een korte vraag over de opbrengsten van het aardgas in relatie
tot de Junibrief van het CPB. Ik heb een berekening gegeven en gevraagd welke
invloed een en ander heeft op het EMU-saldo.Minister Zalm:Die berekeningen kan ik bevestigen. Het zit ook in de CPB-prognoses voor
het EMU-saldo zoals die in de junibrief zijn gepresenteerd. Dat is niet per
definitie precies hetzelfde als wat wij op het ministerie uitrekenen. Voor
2006 kunnen wij dat redelijk goed reproduceren, hoewel wij geen nieuwe officiële
nota hebben gemaakt. Het CPB berekent een tekort van 0,5%. In de Miljoenennota
voor 2007 hoop ik minimaal in de buurt te komen van het cijfer dat het CPB
raamt. Als het nog beter wordt, springt mijn hart op van vreugde.De heer Van As (LPF):Voorzitter. Ik heb een tweetal moties; een derde over de glastuinbouw
van de heer De Nerée heb ik meeondertekend. Mijn eerste motie luidt
als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de REA een advies heeft uitgebracht getiteld "Voorjaarsnota
2006: De verleiding van een opgaande conjunctuur";van mening dat dit rapport een aantal zeer nuttige adviezen geeft; van mening dat wij als Nederland financieel voorbereid moeten zijn op
de komende vergrijzing;van mening dat de suggesties van de REA met inbegrip van een herevaluatie
van het FES het waard zijn om nader onderzocht te worden;verzoekt de regering, dit nader te onderzoeken en met een reactie te komen
voor eind 2006,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van As. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 5(30560).De heer Van As (LPF):Mijn tweede motie wilde ik eigenlijk indienen bij het verantwoordingsdebat
maar dat werd al na de eerste termijn beëindigd. De motie gaat over de
diverse commissies.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er 300 diverse commissies zijn waaronder adviescolleges,
onderzoekscommissies en commissies van bezwaar;constaterende dat er 24 strategische adviescolleges en technische specialistische
adviescolleges voor alle departementen zijn;van mening dat wij meer ons gezond verstand moeten gebruiken en minder
snel commissies moeten oprichten;van mening dat – naast de aanpak van de administratieve lasten voor
bedrijfsleven en burgers – ook de "interne bureaucratie" aangepakt
moet worden;constaterende dat de minister van Financiën de "interne bureaucratie"
ook aan wil pakken;van mening dat het aantal commissies hierbij ook aangepakt moet worden;verzoekt de regering, de 24 strategische en technische specialistische
adviescolleges voor alle departementen met 20% te verminderen in aantal
en omvang voor 2008 en daarover eind 2006 met voorstellen naar de Kamer te
komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van As. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 6(30560).Ik verzoek de heer Vendrik om op dezelfde wijze als de heer Van As gebruik
te maken van deze termijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter, dat zal ik doen. Er blijft nu weliswaar veel
onbesproken en onbeantwoord, maar er komen nog wel andere gelegenheden. Laat
gezegd zijn dat ik het niet met alles eens was wat de minister van Financiën
naar voren bracht. Het was prettig om dat in ieder geval nog even te melden.Er is één punt waarover ik een motie wil indienen: de begroting
voor 2007. Zal die begroting ertoe leiden dat Nederland nog meer vergrijzingsbestendig
wordt? Het CPB heeft de ontbrekende informatie over de komende begroting op
een bepaalde wijze verwerkt. De minister deed dit af als een technisch misverstand.
Ik zie dat anders, zeker in het licht van de recente vergrijzingssommen van
het CPB waaruit blijkt dat het probleem groter is dan tot nu toe werd gedacht.
Daarover gaat de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat recente berekeningen van het CPB duidelijk maken dat er
nog forse inspanningen nodig zijn om tot houdbare overheidsfinanciën
te komen;verzoekt de regering om voor het jaar 2007 een begroting in te dienen
die Nederland niet verder van het pad van houdbare overheidsfinanciën
afbrengt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vendrik. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7(30560).De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ben de enige ondertekenaar van deze motie. Collega's, hoe kan dat nou?
Ik zie dat de minister van Financiën graag wil meeondertekenen.De voorzitter:Dat kunnen wij helaas niet toestaan.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Mijn motie gaat over de publieke omroep. Ik begrijp de beantwoording
van de minister natuurlijk heel goed. Tegelijkertijd kan ik mij niet voorstellen
dat het kabinet de zomer wél zeventien weken wil laten duren in Hilversum.
In dat licht dien ik de volgende motie in. Normaal ben ik altijd sober met
het aantal en de omvang van de moties, maar deze moest wat langer.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in deze kabinetsperiode structureel 64 mln. per jaar wordt
bezuinigd op de publieke omroep met als doel het vergroten van efficiency
en het verkleinen van overhead bij de publieke omroep; voorts overwegende dat als gevolg van diverse ontwikkelingen, zoals de
opkomst van een nieuwe commerciële zender, het verlies van bepaalde succesvolle
programma's aan commerciële concurrenten en de daling van het marktaandeel
van de publieke omroep, sinds medio vorig jaar de reclame-inkomsten voor de
publieke omroep drastisch zijn teruggelopen;overwegende dat met name deze teruglopende reclame-inkomsten ertoe leiden
dat in de programmering en de programma's voor 2007 en 2008 vergaande bezuinigingen
worden doorgevoerd die leiden tot een langdurige zomerprogrammering, alsmede
tot vergaande versobering, dan wel het verdwijnen van programma's;van mening dat deze verschraling van programma's niet gewenst en niet
beoogd is en daarom voorkomen moet worden;voorts overwegende dat tijdens de discussie over de herziening van de
(organisatie van) de publieke omroep in 2008, dan wel op een later moment,
een meer fundamentele discussie gevoerd kan en zal worden over de wenselijkheid
van reclame op de publieke omroep, maar dat voorkomen moet worden dat intussen
de kwaliteit en kwantiteit van de programma's verschraalt;verzoekt de regering: 1. er zorg voor te dragen dat de verschraling
en het noodgedwongen schrappen van programma's door de terugloop van reclame-inkomsten
niet optreedt en daartoe in de begroting 2007 en 2008 de daartoe benodigde
bedragen incidenteel toe te voegen, in afwachting van de genoemde meer fundamentele
discussie over reclame bij de publieke omroep;2. op korte termijn –
in het kader van de begroting 2007 – hierover duidelijkheid te bieden
aan Hilversum, zodat daarmee rekening kan worden gehouden bij de invulling
van het programmaschema voor volgend jaar, die thans plaatsvindt;3. de Algemene Rekenkamer het verzoek te doen om de geldstromen en de bestedingen
in Hilversum door te lichten op rechtmatigheid en doelmatigheid, zodat met
de uitkomsten van dit onderzoek rekening kan worden gehouden bij meer structurele
besluiten over de toekomst van de reclame bij de publieke omroep,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Bakker. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8(30560).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Waarover praten wij ongeveer als u zegt: voorkom verschraling en trek
middelen daarvoor uit? In welke orde van grootte moeten wij deze motie taxeren?
Ik denk dat het antwoord ook voor de minister van belang is.De heer Bakker (D66):Ik ben blij dat de heer BakkerRouvoet die vraag stelt, maar niet om er
nog een heel lang verhaal aan te wijden.De voorzitter:Inderdaad, want u gaat in één zin antwoorden.De heer Bakker (D66):Het is niet precies te berekenen om welke bedragen het nu moet gaan, omdat
de precieze reclameterugloop zich nog moet voordoen. Wij weten dat dus nog
niet. Daarom kun je het alleen kwalitatief formuleren. Op dit moment gaat
het om bedragen tussen de 30 mln. en 50 mln., zoals bekend uit de brief van
de staatssecretaris van vorige week.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. Wij hebben goed geluisterd naar wat de minister heeft gezegd
over de glastuinbouw. Er is constructief overleg gaande tussen LNV en de minister
van Financiën. Wij willen hem graag steunen met de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de glastuinbouw in Nederland nog steeds in grote mate
afhankelijk is van fossiele brandstoffen;overwegende dat de glastuinbouw in het recente verleden en nog steeds
grote inspanningen heeft geleverd en levert in het terugdringen van de afhankelijkheid
van fossiele brandstoffen door te investeren in alternatieve vormen van energie;overwegende dat het uit het oogpunt van duurzaamheid aanbeveling verdient
dat de glastuinbouw verdere inspanningen verricht tot het terugdringen van
het fossiele brandstofgebruik, onder andere door energiebesparende maatregelen
en het exploreren van andere vormen van energieopwekking;overwegende dat het investeren in andere en slimmere vormen van energieopwekking
en besparing een sectoroverstijgend belang heeft en aanzienlijke extra kosten
met zich brengt;verzoekt de regering om, mede gezien het innovatieve karakter van deze
inspanningen en gezien het sectoroverschrijdende duurzaamheidsbelang, bij
de presentatie van de FES-begroting te komen met concrete voorstellen om aan
de doelstellingen te voldoen, waarbij voldoende middelen beschikbaar komen
voor goed onderbouwde plannen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden De Nerée tot Babberich,
Blok, Bakker, Van der Vlies, Van As, Crone, Rouvoet, Vendrik en Irrgang.Zij krijgt nr. 9(30560).De heer Blok (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn antwoord. Ik heb met een aantal
andere woordvoerders een motie gecomponeerd over het FES.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de hoge aardgasprijzen hebben geleid tot een omvangrijk
positief saldo in het Fonds Economische Structuurversterking;overwegende dat er kritische commentaren zijn gekomen van onder meer de
Algemene Rekenkamer, de REA, het Centraal Planbureau en de Studiegroep Begrotingsruimte
op de wijze waarop FES-projecten worden beoordeeld en gefinancierd;verzoekt de regering, de aanbeveling uit het twaalfde rapport van de Studiegroep
Begrotingsruimte met betrekking tot aanscherping van de FES-criteria door
meer nadruk te leggen op het (eenmalige) investeringskarakter en toename van
het gewicht van de kosten-batenanalyse uit te voeren en de Kamer hierover
te berichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Blok, Van As, De Nerée
tot Babberich en Bakker. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(30560).De heer Crone (PvdA):Voorzitter. Ik ben blij met de herhaling van de moties over de TCI. Ik
dank de minister voor zijn antwoord. Ik ben niet boos, maar ik wil graag vasthouden
aan de definities die wij al 25 jaar hanteren in de Studiegroep Begrotingsruimte.
Lastenverlaging is alleen lastenverlaging als er echt sprake is van lastenverlaging.
Ik wil ook vasthouden aan de definities inzake uitgavenmeevallers. Wij hebben
jarenlang Europese meevallers gekregen en die als uitgaven geboekt. Die mogen
wij best inzetten voor lastenverlichting. Ik ben het daar in dit geval mee
eens, maar er wordt dan wel een andere definitie gehanteerd. Ik bedoel daar
niets vervelends mee overigens. Ik ben blij met de uitspraken over het FES.
Ik zal daar geen motie over indienen, want wij kunnen de aanvullende wetten
zo nodig amenderen. Ik dien een motie in over de no claim.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de no-claimregeling in de Cronezorg is ingevoerd om onnodig
gebruik van de zorg terug te dringen;constaterende dat met name ouderen en chronisch zieken bijna systematisch
niet in aanmerking komen voor teruggave van het no-claimbedrag omdat zij feitelijk
niet in staat zijn hun gebruik van zorgvoorzieningen terug te dringen;overwegende dat op die manier mensen met gezondheidsproblemen de no claim
moeten betalen voor gezonde mensen terwijl niet gezondheid, maar draagkracht
de basis behoort te zijn van de bekostiging van het stelsel;overwegende dat alle verzekerden in 2006 een premieverhoging hebben betaald
van € 91 ter bekostiging van de no claim;verzoekt de regering, alle verzekerden nog in 2006 de premieverhoging
voor de no claim van € 91 terug te geven zodat zorggebruikers niet
meer meebetalen voor niet-gebruikers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Crone en Rouvoet. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(30560).Ik denk dat de minister nog niet alle moties heeft. Het zou fijn zijn
als hij desondanks met de beantwoording kan beginnen.Minister Zalm:Voorzitter. De moties die ik nog niet heb, heb ik al afgeraden tijdens
het debat.Het aannemen van de motie van de heer Van As over een reductie van 20%
van het aantal adviescolleges in het algemeen, zou ik niet aan willen raden.
Het ene adviescollege is het andere niet. Minister Donner heeft een adviescollege
over auteursrecht. Daar heeft hij zelf weinig deskundigheid over in huis,
maar hij moet wel wetgeving voorbereiden op dat terrein. Dat kost hem jaarlijks € 50.000,
maar daar heeft hij de top van de auteursrechtdeskundigen voor in huis. Dat
is een heel efficiënte methode. Het aanslaan van deze colleges voor 20%
terwijl zij ook hebben meegelopen in de algemene reductietaakstellingen die
zijn opgelegd aan de departementen, vind ik te ver gaan. Ik ontraad dus het
aannemen van deze motie.Dat geldt niet voor de andere motie van de heer Van As over het rapport
van de REA getiteld "Voorjaarsnota 2006". Ik ben het met hem eens
dat dit een van de aardigere rapporten van de REA is. Ik denk dat wij de suggesties
over het FES kunnen meenemen, zoals ook in een andere motie wordt gevraagd.
De regering zal hier nader op ingaan. Ik kan goed uit de voeten met dit dictum.
Dan betrekken wij daar ook gelijk elementen uit de studiegroep begrotingsruimte
bij. Ik zal nog een brief aan de Kamer sturen over het FES. Ik meen dat deze
reactie tevens aansluit bij de opmerkingen van de heer Blok.De motie van de heer Vendrik is zalf op mijn ziel. Althans op de manier
waarop ik haar zal interpreteren. Er staat: dien een degelijke begroting in
en geen jubelbegroting, zorg ervoor dat wij niet verder van het pad af komen
maar juist dichter bij het pad van houdbare overheidsfinanciën. Dat smaakt
naar meer. Ik zou willen dat ik elke week een dergelijke motie van de heer
Vendrik kreeg. Ik ontraad het aannemen van de motie van de heer Bakker. Naar mijn mening
is het, mede gelet op het Paasakkoord, niet logisch om in 2007 en 2008 extra
budgetten toe te voegen aan de publieke omroepen. Het is wel interessant om
een verzoek te doen aan de Algemene Rekenkamer, maar ik meen dat de Kamer
dat zelf kan doen. Dit element kan de Kamer naar mijn mening ook zonder motie
ter hand nemen. De heer Bakker had niet anders van mij verwacht dan dat ik
terughoudend moet zijn ten aanzien van de budgettaire claims die nu al op
tafel worden gelegd voor de publieke omroep.De glastuinbouwmotie van de heer De Nerée tot Babberich, medeondertekend
door de heer Blok, staat wellicht enigszins op gespannen voet met de motie
die de heer Blok vervolgens heeft ingediend. Blijkbaar weten de ondertekenaars
al dat de glastuinbouwmotie zonder meer FES-gerechtigd is. In de motie van
de heer Blok wordt gevraagd om de criteria aan te scherpen. Als het een waar
is, kan het ander niet waar zijn, tenzij men wel heel voortreffelijk op de
hoogte is dat en hoe glastuinbouw verbetering van de economische hoofdstructuur
is. In ieder geval zal de aanvraag door het CPB en de commissie van wijzen
worden beoordeeld, en uiteindelijk door de ministerraad. Ik meen dat er bijna
Kamerbreed sympathie bestaat voor de gedachte om energiebesparende technieken
in de tuinbouw te bevorderen. Ik laat het oordeel over deze motie aan de Kamer
over. Gezien de handtekeningen eronder, weet ik al hoe het afloopt.De motie-Blok vraagt om een brief van de Kamer. Ik stel voor om dit te
combineren met de brief die de heer Van As heeft gevraagd. Ook ik ben het
eens met de adviezen die de studiegroep over dit punt heeft uitgebracht. Ik
hoop dat, als deze motie wordt aangenomen, de Kamer er ook later nog zo over
blijft denken en het misschien ook wil toepassen op moties en amendementen
die thans ten laste van het FES worden ingediend, zoals IPR en Noorden des
lands. De kamer begrijpt dus dat ik het een heel goede motie vind.De motie van de heer Crone heb ik al besproken en afgewezen.De voorzitter:Ik dank de minister en de collega's buitengewoon voor hun flexibiliteit.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, morgen te stemmen over de ingediende moties.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Ik stel voor, de suppletoire begrotingen voor het jaar 2006 waarvoor zich
geen sprekers hebben gemeld en waarop geen amendementen zijn ingediend, te
weten 30560, de hoofdstukken IIA, IIB, III tot en met VII, IXA, IXB, X, XII,
XIII, XV en XVI, alsmede de hoofdstukken A tot en met C, E en F, zonder stemming
aan te nemen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 19.53 uur tot 20.30 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-5945-5975.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl