Vragen van het lid Van Hijum aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij diens afwezigheid gesteld aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over het bericht van een werkmaatje voor het bestrijden van de jeugdwerkloosheid
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 19
 
 
 
 Vragenuur
 Vragen van het lid Van Hijum aan de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, bij diens afwezigheid gesteld aan de staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over het bericht van een werkmaatje voor
het bestrijden van de jeugdwerkloosheid.
 
 
 De heer
 Van Hijum
 CDA
 
 Voorzitter. De groep die tot nu toe misschien wel het meest last heeft
van de crisis, is die van de jongeren. De werkloosheid onder jongeren loopt
de laatste maanden erg sterk op. We hebben op dit moment al 41.000 werkloze
jongeren. Ongeveer 8% van de jongeren is werkloos. Dit is een grote
zorg van de CDA-fractie en eigenlijk van de hele Kamer. Er zijn al verschillende
debatten aan gewijd. De kern van de zorg is natuurlijk dat als die jongeren
langdurig werkloos raken, hun afstand tot de arbeidsmarkt toeneemt en dat
het later, als de arbeidsmarkt weer aantrekt, voor hen des te moeilijker wordt
om weer aan de slag te komen en een plek op de arbeidsmarkt te bemachtigen.
 Gelukkig zijn er ook in deze tijd mensen die met ons meedenken over creatieve
oplossingen voor dat probleem. Een van die mensen is de studente Marie-Anne
van Stam die, zo konden we afgelopen zaterdag in dagblad Trouw lezen, een
prijsvraag van CNV Jongeren en het NCSI heeft gewonnen. Haar voorstel vat
zij samen onder het motto "oude wijsheid, frisse werkkracht". Met het voorstel
beoogt zij werkloze jongeren te koppelen aan werkmaatjes, begeleiders binnen
bedrijven. De kern van het idee spreekt onze fractie bijzonder aan. Zorg ervoor
dat schoolverlaters en afgestudeerden tijdelijk werkervaring kunnen opdoen
binnen bedrijven en zichzelf kunnen ontwikkelen in plaats van werkloos thuis
te komen zitten. Zorg ervoor dat bedrijven daarvoor bijvoorbeeld oudere werknemers
beschikbaar stellen om de jongeren te begeleiden, in plaats van die ouderen –
en dat gebeurt helaas in deze tijd voor een deel – aan de kant te zetten.
Hierdoor blijft vakkennis behouden voor het bedrijf en kan de vakkennis overgedragen
worden aan jongeren.
 Het voorstel sluit ook aan bij een voorstel dat onze fractie eerder heeft
gedaan, om in het kader van de deeltijd-WW te bekijken of daarin mogelijkheden
bestaan om meester-gezelrelaties te faciliteren en werknemers aan te wijzen
als praktijkbegeleiders. Wat is de reactie van de staatssecretaris op dit
idee? Ziet zij kans om bij de aanpak van de jeugdwerkloosheid dit idee en
de uitwerking daarvan een plek te geven? Misschien kan zij daarbij ook ingaan
op de ruimte in de deeltijd-WW en de wijze waarop die tot dusverre voor dit
doel wordt benut.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Klijnsma
 
 Voorzitter. Hartelijk dank voor deze vragen. Ik vind het plezierig dat
deze jonge vrouw, Marie-Anne van Stam, deze prijs heeft gekregen, omdat haar
idee heel goed is. Ik heb de prijs zelf mogen uitreiken en heb haar jongstleden
vrijdag dus ook ontmoet. Zij vertelde dat het haar niet alleen gaat om het
meester-gezelidee, maar ook om de wisselwerking. Zij wil zo graag dat niet
alleen de vakkennis van oud naar jong wordt overgeheveld, maar dat ook de
nieuwe kennis, bijvoorbeeld over ICT, van jong naar oud wordt
overgeheveld. Dat is een mooie combinatie.
 Als mij wordt gevraagd of het niet de moeite waard is om het idee verder
uit te venten – zo vertaal ik de vraag van de heer Van Hijum –
kan ik daar volmondig ja op zeggen. Gelukkig waren de leden van het sponsorteam
ter bestrijding van jeugdwerkloosheid ook aanwezig bij de prijsuitreiking.
Ik praat dan over de vakbeweging, de werkgevers, de jeugdzorg en het onderwijs.
Zij vonden het idee ook heel erg de moeite waard. Zij zullen het zeker in
hun oren knopen. Waar mogelijk zal ik het ook bij de VNG en bij onze sociale
partners promoten. Zo kun je dit over en weer gebruiken. Dit kun je ook heel
mooi doen in de context van de deeltijd-WW. Ik weet ook dat de CDA-fractie
en andere woordvoerders in de Kamer daar een klemtoon op hebben gelegd. Dat
gebeurt op dit moment ook al. Binnen een bedrijf kan iemand die voor korte
tijd niet zo veel te doen heeft, natuurlijk wel een jongere collega verder
opleiden. Dat gebeurt ook. Dat is heel plezierig. Maar ik vind het de moeite
waard om te bekijken of we het nog wat verder zouden kunnen dragen. Dat was
ook de portee van deze prijs. Daarmee heb ik de vraag van de heer Van Hijum
volgens mij wel beantwoord.
 
 
 
 De heer
 Van Hijum
 CDA
 
 Ik dank de staatssecretaris voor deze antwoorden. Ik ben er blij mee dat
zij dit idee omarmt. Ik zou graag nog iets concreter van haar willen horen
op welke manier zij denkt het idee verder in haar beleid een plek te kunnen
geven. Is zij bijvoorbeeld ook bereid om de Kamer te informeren over belemmeringen
die er op dit moment zijn om dit soort constructies toe te passen? Ik denk
maar even aan de vraagstukken over het type contract en arbeidsrelatie dat
je moet hanteren en over de manieren die er zijn om praktijkbegeleiders aan
te stellen. Wil de staatssecretaris de Kamer daarover nader informeren? Tot
slot dring ik er bij de staatssecretaris op aan dat zij bij deze aanpak ook
de kwetsbare groepen niet vergeet. Ik doel dan met name op de Wajongers. Ook
doel ik op de drop-outs, de voortijdig schoolverlaters. Ook die groep zal
het in deze tijd bijzonder moeilijk vinden om aan de slag te komen.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Klijnsma
 
 Voorzitter. Om met dat laatste te beginnen: de kwetsbare groepen staan
bij de bestrijding van de jeugdwerkloosheid centraal en voorop. Dat zijn de
groepen jongeren die extra ruggensteun enorm nodig hebben en die werkmeesters
aan hun zijde broodnodig hebben. Die opmerking van de heer Van Hijum is dus
absoluut niet tegen dovemansoren gezegd. Wij zijn er met zijn allen zeer mee
bezig. Bij deze manier van werken is het echter moeilijker om vanuit een kwetsbare
jongere ook een oudere werkmeester op sleeptouw te nemen. Maar goed, dan heb
je dus veel meer eenrichtingsverkeer en dat is helemaal niet erg. Het is hier
dus wat ingewikkeld.
 De heer Van Hijum vraagt mij ook om nadere informatie. Hij vraagt om in
kaart te brengen wat precies de belemmeringen kunnen zijn om dit te implementeren.
Ik ben daartoe graag bereid, met dien verstande dat dit soort zaken natuurlijk
ook tussen de sociale partners een plek moet krijgen. Ik wil heel graag dat
waar nu cao's worden afgesloten – dat gebeurt dezer weken – de
sociale partners dit soort zaken goed meenemen. In maart hebben we namelijk
goede afspraken gemaakt rond de jeugdwerkloosheid en daar hoort dit punt onlosmakelijk
bij.
 
 
 
 Mevrouw
 Van Gent
 GroenLinks
 
 Voorzitter. Dit is een hartstikke goed project. Het is ook goed dat de
staatssecretaris het zo oppikt. Ik was toevallig zaterdag op een grote CNV-bijeenkomst
over jeugdwerkloosheid in Drachten. Er waren daar een heleboel jongeren aanwezig.
Dit punt kwam daar aan de orde, maar ook het probleem van de stageplekken.
Dit is al eerder hier aangekaart. Op deze bijeenkomst werd de suggestie gedaan
om te kijken in de voorwaarden voor de deeltijd-WW of de mensen die in deeltijd-WW
komen een rol zouden kunnen spelen in het begeleiden van stagiairs. Het blijkt
namelijk in Friesland dat bijvoorbeeld 50% van de bedrijven die benaderd
zijn, niet willen meewerken aan het creëren van stageplekken, omdat ze
opzien tegen de begeleiding van de stagiairs. Ik vraag de staatssecretaris
om dit punt mee te nemen. Als jongeren al geen stageplek krijgen en hun opleiding
daardoor niet kunnen afmaken, dan wordt het helemaal een probleem op de arbeidsmarkt.
Dit lijkt me dus echt een belangrijk punt.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Klijnsma
 
 Voorzitter. Ik kan dit zeer beamen. Gelukkig is het zo dat er niet in
alle sectoren problemen zijn met stageplekken, maar wel in een aantal. We
hebben goed inzicht gekregen van het Colo in welke sectoren dit aan de orde
is. Waar je vanuit deeltijd-WW mensen beschikbaar kunt stellen om die begeleiding
ter hand te nemen, moet je dat zeker niet laten. Ik weet dat het in een aantal
bedrijven ook al gebeurt. Ook dit zal ik blijven promoten bij de cao-onderhandelingen
en bij mijn partners in het gehele traject.
 
 
 
 De heer
 Spekman
 PvdA
 
 Voorzitter. Jeugdwerkloosheid is een ontzettend belangrijk onderwerp.
We doen het gelukkig in Europees perspectief nog steeds ontzettend goed, maar
toch maakt de PvdA-fractie zich grote zorgen. De staatssecretaris is de gehele
vorige week het land rond geweest. Een paar weken geleden is er ook tijdens
het vragenuur gesproken over de sociale partners en over de vraag of zij hun
afspraken nakomen. Nu spreekt de staatssecretaris weer over de sociale partners.
Tijdens dat vorige vragenuur constateerden we dat de sociale partners hun
afspraken niet nakomen. Nu zoom ik in, want ik weet dat er heel veel vacatures
in de zorg zijn. Daar is gewoon geld voor. Het enige wat ik hoor van de zorg
is dat men jongeren wel een kans wil geven, maar dat men daar geld voor moet
krijgen. Dat vind ik echt de wereld op zijn kop! Laten die bazen in de zorg
nu eens gaan leveren. Hoe zorgt de staatssecretaris ervoor dat die bazen met
haar om de tafel gaan zitten en dat zij zegt: nu is het mooi geweest, lever
nu eens?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Klijnsma
 
 Voorzitter. We zijn bezig om arrangementen af te sluiten met een aantal
sectoren. Deze week is het bouwarrangement aan de orde. Het moet ook gaan
gebeuren met de zorg. De zorg is veelkoppig; het is geen monster, maar heeft
wel heel veel invalshoeken. Er zijn verschillende overlegcircuits omtrent
de zorg. De heer Spekman heeft groot gelijk: ook ik merk dat de zorg, de goeden
niet te na gesproken, niet zegt "kom maar op met die jonge mensen, wij zullen
ze wel begeleiden". Men is niet echt inviterend, want men wil
er graag een zak geld bij. Ik heb uitgestraald naar wederom de partners die
aan de tafels zitten bij de cao-onderhandelingen, dat die zak geld niet aan
de orde kan zijn, omdat er in de zorg nog voldoende vacatures zijn en voldoende
plekken waar je stagiairs kunt begeleiden. De cao-onderhandelingen gaan nu
spelen. Ik zal deze boodschap de komende tijd ook bij grote zorginstellingen
nog eens van mijn kant beklemtonen.
 
 
 
 Mevrouw
 Karabulut
 SP
 
 Voorzitter. De staatssecretaris is altijd erg goed in het uitspreken van
goede intenties. Dat doet zij al een aantal maanden lang. Alleen wil ik het
nu concreet maken. Er zijn meer dan 100.000 jongeren werkloos. In totaal zijn
1 miljoen mensen in Nederland op zoek naar een baan. De crisis duurt voort.
Bedrijven zetten mensen massaal op straat. De staatssecretaris is het land
rondgereisd en heeft gesproken met heel veel mensen. Hoeveel banen komen er
nu voor jongeren? Ik kan mij namelijk nog herinneren dat de staatssecretaris
in april een bezuiniging van ongeveer 150 mln. op jongeren heeft doorgevoerd.
Zij zei dat dit een investering in jongeren was. Als die jongeren zouden aankloppen
bij gemeenten, zouden zij een baan of een opleiding krijgen. Dat gebeurt dus
niet. Jongeren e-mailen mij. Ze worden gewoon keihard weggestuurd, zonder
baan, zonder opleiding en zonder inkomen. Hoeveel arbeidsplaatsen gaat de
staatssecretaris regelen voor deze jongeren?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Klijnsma
 
 Mevrouw Karabulut zegt: goede intenties, prima, maar je moet het ook concreet
maken. Dat doen we ook. Nederland doet het goed bij het bestrijden van de
jeugdwerkloosheid. Dat zien we in Europees verband steeds terug. Terecht zegt
mevrouw Karabulut dat ik vorige week door Nederland ben gereisd om de voorbeelden
goed op het netvlies te krijgen. Ik kan haar melden dat er heel veel plekken
worden gecreëerd voor jonge mensen. Dat zijn allerlei soorten plekken.
Dat kunnen natuurlijk banen zijn, als die er zijn, of leerwerkplekken, stageplekken
en vrijwilligersplekken. Als mevrouw Karabulut voor mij namen en rugnummers
heeft van jongeren die geen plek krijgen bij hun gemeente, dan spreek ik die
gemeente daar op aan, want op basis van de Wet WIJ moet een gemeente een jongere
een aanbod doen. De jongere heeft daar recht op. Hoeveel plekken worden nu
gerealiseerd? Ik heb toegezegd dat ik de Kamer volgend voorjaar, in april,
precies wil overleggen wat de inzet van de extra middelen voor jeugdwerkloosheid
tot dan toe heeft opgeleverd. We hebben daar een debat over gevoerd. Wij turven
de inzet en in april willen we die informatie aan de Kamer overhandigen.
 
 
 Ik dank de staatssecretaris voor haar antwoorden. Hiermee zijn wij gekomen
aan het eind van het mondelinge vragenuur.
 Ik deel aan de Kamer mee dat de volgende leden zich hebben afgemeld:
 
 Gesthuizen, Heerts, De Roos-Consemulder en Vermeij.
 
 
 Deze mededeling wordt voor kennisgeving aangenomen.
 
 
 Op de tafel van de Griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd.