Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII), en van: - de motie-Van Dam c.s. over de minimale contributiegrens (30300 VIII, nr. 15); - de motie-Van Dam c.s. over uitstel opheffing NPS (30300 VIII, nr. 16); - de motie-Atsma c.s. over hoogte van de jaarlijks verschuldigde contributie (30300 VIII, nr. 17) en 42 andere moties (de nrs. 18 t/m 26, 45 t/m 48, 61 t/m 74, 90 t/m 94 en 96 t/m 105)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1968-1996

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 29, pagina 1968-1996

01-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300 VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2006 (30300 VII), en van: - de motie-Irrgang/Duyvendak over het laten vallen van politieke ambtsdragers onder een vergelijkbaar stelsel van arbeidsongeschiktheidsverzekering als werknemers (30300 VII, nr. 8); - de motie-Dubbelboer c.s. over een fonds voor de subsidiëring van de lokaal of regionaal vertegenwoordigende partijen (30300 VII, nr. 9); - de motie-Fierens/Szabó over het spoedig reageren op klachten van burgers (30300 VII, nr. 10) en 6 andere moties (de nrs. 14 t/m 19)Pagina 1996-2001
Presentie en opening (donderdag 1 november 2005)Pagina 1939-1939
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII), en van: - de motie-Van Dam c.s. over de minimale contributiegrens (30300 VIII, nr. 15); - de motie-Van Dam c.s. over uitstel opheffing NPS (30300 VIII, nr. 16); - de motie-Atsma c.s. over hoogte van de jaarlijks verschuldigde contributie (30300 VIII, nr. 17) en 42 andere moties (de nrs. 18 t/m 26, 45 t/m 48, 61 t/m 74, 90 t/m 94 en 96 t/m 105)Pagina 1968-1996
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 1 december 2005)Pagina 2031-2032
Regeling van werkzaamheden (donderdag 1 december 2005)Pagina 1961-1968
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII), en van: - de motie-Van Dam c.s. over de minimale contributiegrens (30300 VIII, nr. 15); - de motie-Van Dam c.s. over uitstel opheffing NPS (30300 VIII, nr. 16); - de motie-Atsma c.s. over hoogte van de jaarlijks verschuldigde contributie (30300 VIII, nr. 17) en 42 andere moties (de nrs. 18 t/m 26, 45 t/m 48, 61 t/m 74, 90 t/m 94 en 96 t/m 105)Pagina 1939-1961
Noot: BIJVOEGSEL, Schriftelijke antwoorden van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor het jaar 2006 (30 300 VIII)Pagina 2033-2044
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van Richtlijn nr. 2002/47/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 6 juni 2002 betreffende financiële zekerheidsovereenkomsten (30138)Pagina 1939-1939
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2006 (30300 VII),en van: - de motie-Irrgang/Duyvendak over het laten vallen van politieke ambtsdragers onder een vergelijkbaar stelsel van arbeidsongeschiktheidsverzekering als werknemers (30300 VII, nr. 8); - de motie-Dubbelboer c.s. over een fonds voor de subsidiëring van de lokaal of regionaal vertegenwoordigende partijen (30300 VII, nr. 9); - de motie-Fierens/Szabó over het spoedig reageren op klachten van burgers (30300 VII, nr. 10) en 6 andere moties (de nrs. 14 t/m 19)Pagina 2003-2031
Regeling van werkzaamheden (2) (donderdag 1 december 2005)Pagina 2001-2003

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 176 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII), en van:- de motie-Van Dam c.s. over
de minimale contributiegrens (30300 VIII, nr. 15);- de motie-Van Dam c.s. over uitstel opheffing NPS (30300 VIII,
nr. 16);- de motie-Atsma c.s. over hoogte van de jaarlijks
verschuldigde contributie (30300 VIII, nr. 17);- de motie-Atsma over het in het bezit blijven van de rechten van de eigen programma's
en producties van omroepverenigingen (30300 VIII, nr. 18);- de motie-Atsma over verlaging verplichte percentage van
de zendtijd gemaakt door buitenproducenten (30300 VIII, nr.
19);- de motie-Vergeer c.s. over compensatie van verdere
daling van de reclame-inkomsten uit de algemene middelen (30300 VIII, nr. 20);- de motie-Vergeer/Van Dam over intrekking
van het huidige plan inzake de toekomst van de landelijke publieke omroep
(30300 VIII, nr. 21);- de motie-Örgü
over uitoefening van het programmatisch mandaat van de NOS in het kader van
de sportverslaggeving (30300 VIII, nr. 22);- de motie-Halsema c.s. over scheiding organisatorische en financiële bevoegdheden
van de Raad van Bestuur van de programmatische en inhoudelijke verantwoordelijkheden
en bevoegdheden (30300 VIII, nr. 23);- de
motie-Halsema c.s. over een omroepbestel naar analogie van het dagbladmodel
(30300 VIII, nr. 24);- de motie-Kraneveldt
c.s. over de functie van "amusement" als taak voor de publieke omroep
(30300 VIII, nr. 25);- de motie-Kraneveldt
over de waarborging van inspraak en/of medezeggenschap voor leden en donateurs
(30300 VIII, nr. 26);- de motie-Vergeer over
overname van programma's die vallen onder functies A en B (30300 VIII, nr. 45);- de motie-Vergeer over de overgang van
functie-C-programma's naar de interne voorziening (30300 VIII,
nr. 46);- de motie-Van Dam c.s. over het laten gelden van
het overgangsregime voor alle programma's en medewerkers van de NPS (30300 VIII, nr. 47);- de motie-Atsma c.s. over het
schrappen van Radio 4 van de kabel- en/of etherverspreiding (30300
VIII, nr. 48);- de motie-Slob over spreiding verlies
aan reclame-inkomsten voor 2006 (30300 VIII, nr. 61);- de motie-Slob over het niet ten laste brengen van de extra dalingen van de
STER-inkomsten aan het mediabudget (30300 VIII, nr. 62);- de motie-Van Dam/Halsema over maatregelen in de mediabegroting 2007 in verband
met terugloop van reclame-inkomsten (30300 VIII, nr. 63);- de motie-Van Dam/Halsema over voorstellen voor gratis distributie van de televisiesignalen
van de publieke omroep (30300 VIII, gewijzigd, was nr. 64);- de motie-Van Dam/Örgü over doorvoering van een
vergaande deregulering in de Mediawet (30300 VIII, nr. 65);- de motie-Van Dam c.s. over het schrijven van een Deltaplan
en het behoud van waardevol materiaal (30300 VIII, nr. 66);- de motie-Atsma over handhaving van de drie publieke netten
in afwachting van de voortgang van het proces van digitalisering (30300 VIII, nr. 67);- de motie-Atsma c.s. over onderzoek
naar mogelijkheden van samenwerking tussen de Nederlandse en de Vlaamse omroep
(30300 VIII, nr. 68);- de motie-Atsma c.s.
over plan van aanpak voor gedrukte media (30300 VIII, nr. 69); - de motie-Atsma over beoordeling van plannen om
te komen tot een media-expertisecentrum (30300 VIII, nr. 70);- de motie-Örgü c.s. over lastenverzwaring in verband
met ondertiteling televisieprogramma's van commerciële omroepen (30300 VIII, nr. 71);- de motie-Örgü c.s.
over een plan van aanpak voor het stimuleren van digitalisering (30300
VIII, nr. 72);- de motie-Örgü over het
tegen vergoeding toelaten van derden tot de archiefbeelden van de NOS (30300 VIII, nr. 73);- de motie-Örgü over
de onwenselijkheid van het inrichten van digitale themakanalen, exclusief
voor de leden van de publieke omroepen (30300 VIII, nr. 74);- de motie-Kraneveldt over een heldere opdracht voor fondsen
(30300 VIII, nr. 90);- de motie-Kraneveldt
c.s. over cultureel ondernemerschap als factor in de opdracht aan fondsen
in de kunst- en cultuursector (30300 VIII, nr. 91);- de motie-Kraneveldt/Leerdam over één instituut voor de sector
beeldende kunst (30300 VIII, nr. 92);- de
motie-Leerdam c.s. over een notitie over de stand van zaken in het cultuuronderwijs
(30300 VIII, nr. 93);- de motie-Leerdam c.s.
over een streefwaarde voor het internationaal cultuurbeleid (30300
VIII, nr. 94);- de motie-Leerdam c.s. over professionele
begeleiding van amateur-kunstenaars (30300 VIII, nr. 96);- de motie-Brinkel c.s. over jaarlijkse aanwijzing van een culturele hoofdstad
van Nederland (30300 VIII, nr. 97);- de motie-Brinkel
c.s. over een nationaal historisch museum voor democratie en rechtsstaat (30300 VIII, nr. 98);- de motie-Vergeer over de onafhankelijke
positie van de Raad voor Cultuur (30300 VIII, nr. 99);- de motie-Nijs c.s. over een plan van aanpak voor vermindering van de regelgeving
in de cultuursector (30300 VIII, nr. 100);- de motie-Nijs c.s. over onderzoek naar de wijze waarop in Engeland "arts
councils" functioneren (30300 VIII, nr. 101);- de motie-Dittrich c.s. over onderbrengen van grote dans- en toneelinstellingen
in de eerste categorie (30300 VIII,nr. 102);- de motie-Dittrich c.s. over opheffing van het Fonds voor de scheppende toonkunst
(30300 VIII, nr. 103);- de motie-Dittrich
c.s. over een plan van aanpak over koppelsubsidies ten behoeve van de culturele
sector (30300 VIII, nr. 104);- de motie-Van
der Vlies over restauratie en herbestemming van het voormalige radiostation
Kootwijk (30300 VIII, nr. 105).De algemene beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Rutte:Voorzitter. Bij het beroepsonderwijs en het hoger onderwijs gaat het erom
hoe wij ervoor kunnen zorgen dat mensen het beste uit zichzelf halen en dat
zij bereid zijn om net een stapje verder te gaan en anderen te verrassen.
Het onderwijs speelt in dat soort processen een cruciale rol, omdat het bij
uitstek een sector is in de samenleving waar jonge mensen de kans krijgen
om hun grenzen te verleggen en kansen te creëren. In mijn portefeuille gaat het dan om drie grote thema's. Het eerste thema
is ervoor zorgen dat die inspirerende sfeer er is waarin docenten en studenten
met bevlogenheid en enthousiasme hun vak kunnen uitoefenen. Ik heb dat wel
eens, met een lelijk Duits woord, "Begeisterung" genoemd, niet omdat
er geen Nederlands equivalent van is, maar omdat het dan beter blijft hangen.Het tweede thema is ondernemerschap. Wat gaan wij doen om ervoor te zorgen
dat het onderwijs ook aanzet tot ondernemerschap en mensen uitdaagt om eventueel
een eigen bedrijf te beginnen.Het derde thema is ervoor te zorgen dat de aansluiting tussen onderwijs
en arbeidsmarkt verbetert.Wat het eerste thema betreft, het weer laten knetteren van het hoger onderwijs,
is de belangrijke doelstelling die daar van oudsher in zit, namelijk de emancipatiegedachte,
eigenlijk redelijk gerealiseerd. Het blijkt dat inmiddels bijna iedereen die
op de havo of op het vwo vindt de aansluiting vindt het hoger onderwijs. Daarmee
zijn wij er echter nog niet, gelet op de situatie in de samenleving. Ik verwijs
naar een speech van BT-topman Ben Verwaaijen van gisteren op een bijeenkomst
van de PvdA waarin hij sprak over de concurrentie die op Nederland af komt
vanuit China en India. Daarin zei hij dat India geen lagelonenland is, maar
vooral een kennisland, een land met een enorme concurrentiekracht. In dit
kader komen er wat mij betreft twee grote uitdagingen op Nederland af. De
eerste is hoe wij ervoor zorgen dat wij ons economisch model hier overeind
houden en dat wij ook op langere termijn de welvaart en de zeven miljoen banen
houden die wij hier gewend zijn. Daarin speelt het hoger onderwijs een zeer
grote rol.De tweede uitdaging is hoe wij ervoor zorgen dat het onderwijs ook zijn
maatschappelijke rol kan vervullen, en dat het in staat is om het leiderschap
af te leveren om de deken van negativisme die een beetje over Nederland is
komen te liggen in de afgelopen tien tot vijftien jaar weer weg te trekken.
In een regio als Eindhoven is men er na de problemen met DAF eind jaren tachtig,
begin jaren negentig in geslaagd om, in een uitstekende samenwerking van onderwijs –
hoger beroepsonderwijs, universitair onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs –
met de lokale overheid – gemeente en regio – en het bedrijfsleven
Chinese groeicijfers te realiseren door compromisloos belangrijke doelstellingen
na te jagen. Het idee dat Nederland het zou moeten doen met 2% of 3%
groei is wat mij betreft onzin. Ook in Nederland is een economische groei
mogelijk van 5% tot 10%. Ik denk werkelijk dat het hoger onderwijs
op zichzelf prima prestaties levert, maar dat de maatschappelijke opdracht
ervan volkomen verschillend is met die in het verleden. Dat betekent dat het
voor studenten die binnenkomen niet meer acceptabel is dat de begeestering
wegzakt, die zij initieel hebben als zij van de middelbare school komen en
gaan studeren. Het onderwijs moet uitdagen. De beste hoogleraren moeten het
eerstejaarscollege geven. Er moet aan alle kanten voor gezorgd worden dat
het hoger onderwijs mensen aanzet om na het hoger onderwijs te zorgen voor
economische groei in Nederland, maar ook om hun eigen leiderschap te ontwikkelen
door al hun bestuurlijke functies en nevenactiviteiten, die nu ook op te kleine
schaal plaatsvinden.Ik ben ervan overtuigd dat het hoger onderwijs op die manier de rol kan
spelen die het moet spelen. Dat betekent niet dat de situatie nu slecht is.
Na Engeland hebben wij het beste hoger onderwijsstelsel van
Europa, maar dat is niet goed genoeg. De benchmark is niet Duitsland of België,
maar wat mij betreft Engeland, Amerika en China.De heer De Vries heeft gevraagd hoe wij kunnen bevorderen dat de nominale
studiebelasting omhoog gaat. Dit heeft te maken met een drieslag waarover
ik kom te spreken. Deze drieslag komt hieruit voort dat er volgens mij twee
dingen moeten gebeuren, namelijk minder Staat in het hoger onderwijs en meer
verschil. Minder Staat betekent minder bureaucratie die de overheid veroorzaakt.
Meer verschil betekent dat de instellingen worden uitgedaagd om onderling
niet zozeer te concurreren, als wel zich te onderscheiden van elkaar, namelijk
door te laten zien aan studenten dat het uitmaakt of je economie gaat studeren
in Tilburg of in Rotterdam, waarbij de verschillende universiteiten hun eigen
profiel hebben. Dat geldt natuurlijk ook voor het hoger beroepsonderwijs.Om dat te bereiken zet de overheid in op een aantal zaken; wij hebben
er in de Kamer bij verschillende debatten over gesproken en binnenkort komen
de betreffende wetsvoorstellen in hun eigen tempo naar de Kamer. Dit betreft
ten eerste het invoeren van een systeem van leerrechten waarbij het geld de
student volgt en de instelling veel directer ervaart en voelt of het goed
gaat of niet goed gaat op het punt van het aantrekken van studenten. Het geschiedt
voorts in directe combinatie met de nieuwe Wet op het hoger onderwijs, die
ervoor zorgt dat de Staat zich er verder uit terugtrekt. De verantwoording
die het bestuur van de instelling moet afleggen aan zijn omgeving, respectievelijk
aan de community die zo'n instelling is, wordt stevig verankerd in het nieuwe
wetsvoorstel. Daardoor blijft, daar waar de overheid zich terugtrekt, het
afleggen van verantwoording goed geborgd en weet zo'n college van bestuur,
weten de decanen en weet iedereen die zo gewetensvol mogelijk leiding geeft
aan zo'n instelling, dat zij zich moeten verantwoorden, zowel intern als ook
aan de externe stakeholders. Ten derde betreft het een systeem dat voorziet
in volstrekte transparantie van de prestaties van de instellingen, zodat derden –
de overheid zal dit niet zelf doen – kunnen besluiten om te kijken hoe
opleidingen zich onderling verhouden en hoe instellingen zich onderling verhouden.
Het zal daarbij mijns inziens vooral gaan om de vraag hoe opleidingen zich
onderling verhouden. Dat betekent een drieslag van leerrechten, een nieuwe
wet en een volstrekte transparantie over de prestaties, zodat de buitenwacht
kan zien hoe het zit.Sommige dingen gaan eigenlijk al zonder dat al die wetsvoorstellen er
zijn. Het aardige van een universiteit als Nijmegen, de Radboud Universiteit,
vind ik dat men daar weliswaar erkend heeft dat men er als instelling een
portfoliobeslissing kan nemen en het kwart miljard uit het Paasakkoord kan
verdelen over alle opleidingen,maar dat het college van bestuur in Nijmegen
het anders wil aanpakken. Men wil het geld heel gericht inzetten om de alfa-
en gammaopleidingen die op dit moment niet zwaar genoeg worden bevonden, op
te krikken en ervoor te zorgen dat studenten in de alfa- en gammaopleidingen
minimaal 35 uur studeren per week. Dat is wat mij betreft de lijn die wij
moeten volgen. Er zijn ook in het hbo voorbeelden die laten zien dat, nog
zonder dat de betreffende wetgeving er is, dit soort bewegingen in gang worden
gezet. Deze wetgeving is aldus nodig om de goede ontwikkeling te stimuleren
en te borgen.Mevrouw Vergeer (SP):U heeft al een tipje van de sluiter opgelicht over hoe het moet gaan met
de verantwoording. Ik denk dat iedereen het erover eens is dat wij heel graag
zouden willen dat de docent-student-ratio verbetert en dat er minder geld
naar bureaucratie gaat. Nu heb ik al een paar keer voorgesteld dat er normen
worden vastgesteld die aangeven welk deel naar onderwijs moet gaan en welk
deel naar overhead. Dat wilt u niet, maar mijn vraag is dan waarin u de kracht
ziet van de medezeggenschap – die er nu ook al is in die instellingen –
om dat wél voor elkaar te krijgen.Staatssecretaris Rutte:Wat er in de nieuwe situatie verandert, is dat de medezeggenschap ook
zelf meer medezeggenschap krijgt over waar deze nu wel en niet over gaat.
Dat is één. In de tweede plaats wijs ik op wat u heeft kunnen
lezen in onze stukken over governance en waar u kennis mee heeft gemaakt in
een van de debatten die de Kamer daar met de minister over gevoerd heeft.
Dat is dat wij ook kijken naar een systeem waarin het er niet zozeer om gaat
op te leggen wat de norm zou moeten zijn voor bureaucratie en primair proces,
maar waarin voorzien wordt in transparantie over wat er naar het primaire
proces gaat en wat er naar de bureaucratie gaat, zodat derden zich daaraan
bij wijze van benchmark kunnen oriënteren.Mevrouw Vergeer (SP):Betekent dit voor u ook dat de medezeggenschap in het hoger onderwijs
instemmingsrecht krijgt op het punt van de meerjarige financiële beslissingen
van de instelling?Staatssecretaris Rutte:Met een antwoord op deze vraag loop ik vooruit op het wetsvoorstel dat
bij de Raad van State ligt. Ik zou willen voorstellen deze discussie bij dat
wetsvoorstel te voeren, omdat ik het niet zo netjes vind om een stuk dat nog
onder ons hoogste adviesorgaan is, hier al te bediscussiëren. Dat debat
gaan wij hier uitvoerig voeren volgend jaar, over wat er precies nodig is
in termen van medezeggenschap en ook op andere terreinen om deze beweging
voluit te ondersteunen.De heer Jan de Vries (CDA):De staatssecretaris sprak over het belang dat instellingen voor hoger
onderwijs verschillen, dat zij duidelijk maken welke kwaliteit zij bieden
en op die manier werken aan een goede nominale studieduur die recht doet aan
de inzet en de betaling die studenten daaraan leveren. Is het dan ook niet
van belang dat de discussie over de nominale studieduur en de kwaliteit van
de opleiding plaatsvindt met diezelfde studenten, niet alleen in de medezeggenschapsraad
maar ook op opleidingsniveau in de opleidingscomissies?Staatssecretaris Rutte:Ik ben het 100% met de heer De Vries eens. Juist in de opleidingscommissies
vinden vaak de relevante debatten plaats. Die zullen in de toekomst aan belang
winnen; dat kan niet anders. Daar vindt immers de nauwste sluiting plaats
tussen kwaliteit, studiedruk en wat er daadwerkelijk gebeurt.De heer Jan de Vries (CDA):Wij hopen deze behartigenswaardige woorden van de staatssecretaris terug
te zien in het wetsvoorstel dat hij aan de Kamer gaat voorleggen.Staatssecretaris Rutte:Dat zult u terugzien. Als de heer De Vries bedoelt dat wij de instellingen
voorschrijven om opleidingscommissies in te stellen, zou dat kunnen leiden
tot een specifieke discussie waarop ik mij verheug. Ik wil verder niet vooruitlopen
op een wetsvoorstel dat nog bij de Raad van State ligt.De heer Visser vraagt in hoeverre docenten en studenten bevlogen zijn.
In de onlangs uitgekomen studentenmonitor is op grond van een aantal indicatoren
gemeten hoe het zit met het beeld van de gedreven studenten in termen van
hoe snel zij het doen en hoeveel uren per week zij met de studie bezig zijn.
Er kan natuurlijk ook gekeken worden naar wat zij er nog bij doen. Even voor
de helderheid, ik behoor niet tot de school die zegt dat iemand zo snel mogelijk
moet studeren met zo min mogelijk functies ernaast. Ik wil dat iemand zo gedegen
en zo uitgebreid mogelijk zijn studie doet, dus niet alleen de studie maar
zich ook bestuurlijk ontplooit, óf binnen de gemeenschap van de universiteit
of de hogeschool óf binnen maatschappelijke organisaties. Juist in
die mix speelt het leven in de academie of in het hbo zich af. Wij kijken
even hoe die monitor met dit element eruit ziet. Ik overweeg om een soort
docenttevredenheidsmonitor te leggen naast het verhaal van de studentenmonitor.Voor de kerst heb ik nog een debatbijeenkomst over de positie van de docenten
in het hoger onderwijs, mede naar aanleiding van de opvattingen van ISO dat
de positie van docenten veel meer in de wet geregeld zou moeten worden. Ik
betwijfel dat. Bij dat debat zullen wij ook bekijken of de positie en de kwaliteit
van de docent scherper in beeld gebracht kunnen worden. Het is in ieder geval
van belang om in de accreditatie meer aandacht te besteden aan de kwaliteit
en de positie van docenten in de opleidingen.Ik ben met collega Van Gennip bezig om ervoor te zorgen dat de opleidingen
in het mbo en het hbo jonge mensen meer dan nu aanzetten tot het starten van
een eigen bedrijf. In Nederland is 30% van de mensen bereid een onderneming
te starten, tegen meer dan 60% in Amerika en 50% in Europa.
Nederland bungelt dus helemaal achteraan als wat een ondernemende houding
betreft. Dat heeft natuurlijk alles te maken met het maatschappelijk klimaat.
Het tij moet gekeerd worden en ik ben blij dat er op ongelooflijk veel plekken
initiatieven worden genomen om ervoor te zorgen dat het ondernemerschap ook
door het onderwijs wordt aangewakkerd.De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt is een buitengewoon relevant
thema, omdat er zeker in het beroepsonderwijs een directe sluiting is in het
mbo en er een iets indirectere maar niettemin belangwekkende relatie ligt
tussen het onderwijs en wat er uiteindelijk op de arbeidsmarkt gedaan wordt.Mevrouw Lambrechts vroeg, hoe voorkomen kan worden dat hbo-instellingen
eigenlijk een soort tweederangsuniversiteit willen worden in plaats van te
excelleren in waarvoor zij bedoeld zijn. Ik ben een groot voorstander van
het binaire onderwijsstelsel. Dat betekent dat hbo en wo verschillend zijn
en ieder hun eigen positie hebben. Dat uit zich in het opleidingsniveau. Dat
uit zich ook in het feit dat de eerste geldstroom voor wetenschappelijk onderzoek
uitsluitend voor universiteiten beschikbaar is. In mijn visie blijft de opleidingscontext van belang. Het moet zichtbaar
zijn of de opleiding gevolgd is aan een instituut met de titel hbo of met
de titel universiteit.Als je dit vindt, betekent dat ook dat je het hbo de kans moet geven om
zich binnen die eigen positie te ontwikkelen. De Hogeschool Rotterdam slaagt
erin om een wijk als Zuidwijk met een concreet project te benaderen. Studenten
van allerlei verschillende opleidingen werken daarin samen om die wijk te
helpen er bovenop te komen. Daarbij gaat het van gezondheidszorg en ICT tot
economie en onderwijs. De vakgebieden doorstekend slaagt men erin de studenten
actief in de wijk aan de gang te helpen in geïntegreerde projecten. De
maatschappelijke relevantie van het hbo wordt op een wat praktischer manier
dan misschien bij de universiteiten gebruikelijk is zichtbaar.Verder wijs ik op de associate-degreeopleiding, waarvoor ik experimenten
voorbereid. Er moet worden gezorgd voor een zekere diversificatie van het
aanbod in het hbo.Daarnaast noem ik ook de onderzoeksactiviteiten, de lectoren en de RAAK-regeling.
Het grote belang van het hbo in het doen van praktisch onderzoek, kennisontwikkeling
en kennisuitwisseling, gekoppeld aan de beroepspraktijk, komt daarbij tot
uitdrukking.Het hbo onderscheidt zich duidelijk van het wo. Dat moet het ook blijven
doen, maar daarvoor moeten wij het hbo de kans geven om zich binnen de eigenstandigheid
zo goed mogelijk te ontwikkelen. Het is mijn beeld dat het overgrote deel
van de instanties dit ook graag wil. Ik zie echter ook dat er hier en daar
wel eens iemand in de sector is die misschien liever een universiteit zou
leiden. Daarop zeg ik: voor dergelijke banen bestaan open sollicitatieprocedures.Mevrouw Lambrechts (D66):Hier zijn de afgelopen tijd natuurlijk verwarrende signalen over afgegeven,
vanuit het hbo, maar ook door deze staatssecretaris. Ik ben blij dat hij nu
helder positie kiest en ik neem aan dat dit het dan ook is.Staatssecretaris Rutte:Mevrouw Lambrechts daagt mij uit om haar te vragen aan te geven waar ik
die onduidelijkheid heb laten ontstaan. Ik meen dat dat niet het geval is.
Ik kan op dit punt niet de verantwoordelijkheid nemen voor elke individuele
bestuurder in de sector, maar het is mijn beeld dat de overgrote meerderheid
het graag wil zoals ik het net schetste. Men wil gezamenlijk optrekken, zoals
blijkt uit de prestatieafspraken.Mevrouw Lambrechts (D66):Nu daagt de staatssecretaris mij uit. Ik heb steeds het gevoel dat hij
wel ruimte wilde geven. Ik noem het opheffen van de eigenheid van de titulatuur.
Ik noem de mogelijkheid om zich in het buitenland als "university"
te presenteren. Ik noem het type onderzoek dat de universiteiten als hun type
onderzoek beschouwen. Wat ik de staatssecretaris misschien nog wel het meest
kwalijk neem, is dat hij niet op zijn strepen is gaan staan op het punt van
de focus van het hbo. De focus van het hbo moet in de eerste plaats gericht
zijn op de kwalitatief goede initiële opleiding waar wij en het onderwijs
mensen met vakkennis vandaan moeten halen.Staatssecretaris Rutte:Een van de eerste debatten die ik in deze functie plenair voerde, ging
over het instellen van een commissie om de titulatuur te onderzoeken.
Ik heb hier toen uitgesproken dat ik voor de binariteit ben, voor het onderscheid
tussen hbo en wo op al die aspecten die ik net noemde. Ik ben echt benieuwd
waar ik onduidelijkheid zou hebben gecreëerd. Mevrouw Lambrechts kan
menen dat dat in het verleden is gebeurd, maar ik stel in ieder geval vast
dat wij het nu eens zijn. Dat is een belangrijk politiek feit.Hoe zit het precies met de prestatieagenda die met het hbo is gesloten,
en hoe zit het met de financiering daarvan? In het afgelopen voorjaar zijn
wij een prestatieagenda overeengekomen. De ambities hebben betrekking op een
aantal aspecten rondom elders verworven competenties, het doen promoveren
van docenten in het hbo door middel van promotievouchers, overigens aan de
universiteit, de uitvoering van het RAAK-programma, ook richting publieke
sector, lectoren en kenniskringen, en meer variëteit in het onderwijs.Van de eerste drie punten wordt de uitvoering gebaseerd op extra middelen
uit de envelopmiddelen beroepsonderwijs. Voor 2006 hebben wij daar een probleem.
Voor dat jaar hebben wij een eenmalig tekort van 5,6 mln. Dit tekort, waarover
amendementen zijn ingediend, is gedekt uit de lumpsum van het hbo. De lectoren
en de kenniskringen worden gedekt uit de enveloppemiddelen voor innovatie
en het bereiken van variatie in het onderwijs wordt gedekt door de prestatieafspraken.De heer Visser vroeg naar de situatie van de lectoren. Hij zegt dat daar
veel geld heen gaat, waarvan hij zich afvraagt of dat het wel waard is. Daar
zitten twee kanten aan. De uitbreiding van het aantal lectoren gaat snel.
Wij moeten buitengewoon scherp zijn op de vraag, of dat oplevert wat wij willen.
Een tijdje geleden was ik bij de Hogeschool Utrecht, die in nauwe samenwerking
met de Universiteit van Utrecht, maar vanuit ieders eigen positie, buitengewoon
goed samenwerkt met het bedrijfsleven om de lectoraten zó in te zetten
dat het bedrijfsleven er profijt van heeft: beter opgeleide vakmensen en het
doen uitvoeren van rechtstreekse opdrachten voor het bedrijfsleven. Wij krijgen
daarover veel positieve berichten uit het bedrijfsleven. VNO-NCW is een warm
voorstander van het lectoraat. Dat heeft een brede doelstelling: niet alleen
het versterken van de externe oriëntatie en de kenniscirculatie, maar
ook de curriculumvernieuwing en de professionalisering van docenten. Daarin
zit een cirkelwerking: niet alleen richting bedrijfsleven, maar ook terug
het hbo in, zodat de zaken in gezamenlijkheid op een hoger plan worden getild.Ik zie ook wel in wat de heer Visser noemt, namelijk weten of het inderdaad
werkt. Dat is de reden dat wij op het ogenblik bij alle lectoraten een nulmeting
uitvoeren om de voortgang te monitoren, daarbij een paar aspecten bekijkend.
Om te beginnen is dat de samenwerking met het bedrijfsleven. Verder noem ik
de doorwerking van de inzichten in het curriculum en de professionalisering
van de docenten. Zij zijn bepalend voor onze opstelling in de verdere omgeving
van het lectoratenprogramma.De heer Visser (VVD):U spreekt over "bepalend". Maar ik vind het ook bepalend voor
de vraag of je doorgaat met het geven van extra geld. Voor volgend jaar staat
er flink wat geld op de rol, evenals voor het jaar daarna. Nadat u een nulmeting
hebt verricht, moet er een nieuwe meting komen, die bepalend moet zijn voor
de vraag of het al of niet succesvol is. In uw eigen voorstellen is sprake
van een operationele doelstelling en een indicator. Maar die indicator is
het aantal lectoren. Dan organiseer je je eigen succes, ongeacht de inhoud.
Begrijp ik u goed dat u zegt: of het geld er extra naar toe gaat, hangt af
van de metingen, de tevredenheid en het bereiken van de extra operationele
doelstellingen. Pas dan wordt er extra geld gegeven.Staatssecretaris Rutte:Ik heb de prestatieagenda zo met de HBO-raad gesloten dat die directe
koppeling er niet is. Er is geen directe koppeling aan de nulmeting, maar
wel het heel duidelijke uitgangspunt dat ik, als het maatschappelijk draagvlak
er niet is – dat kan wegvallen als blijkt dat de ontwikkelingen niet
goed zijn – mij alle rechten voorbehoud. De heer Visser vraagt of ik
daar bovenop zit en of het geen automatisme is dat die fondsen beschikbaar
worden gesteld. Er zit geen directe juridische koppeling meer tussen, maar
hij kan er zeker van zijn dat ik mij ervan zal vergewissen of er bij het beschikbaar
stellen van extra geld sprake is van positieve ontwikkelingen.De heer Visser (VVD):U hebt een convenant gesloten. Als daarin vastligt dat er extra geld wordt
besteed, zit u daar wel aan vast. U zegt nu dat u er nog vanaf kunt komen
als het tegenvalt, maar in 2006 en 2007 gaat er flink wat extra geld naar
toe. Als het tegenvalt, bent u niet verplicht dat extra geld te geven.Staatssecretaris Rutte:Die juridische vraag kan ik niet beantwoorden, dat moet ik checken. Los
daarvan ken ik de sector zo dat men er alles aan zal doen om ervoor te zorgen
dat dit wel een succes wordt. Mochten er signalen zijn dat het systeem niet
werkt – die heb ik niet voor het stelsel als geheel – dan is er
voor mij reden om mij met de sector te verstaan. Of ik dan een juridische
titel heb, weet ik niet. Daar kom ik in tweede termijn op terug.Mevrouw Roefs (PvdA):Ik wil nog even terug naar de prestatieagenda. De staatssecretaris heeft
heel duidelijk uitgesproken dat hij veel van het hbo verwacht en dat hij er heel veel vertrouwen in heeft. Ik heb begrepen dat er toch nog
wat onenigheid is. Wij zouden het heel erg op prijs stellen als die onenigheid
de wereld uit is, zodat er weer samen opgetrokken kan worden. De staatssecretaris
spreekt over 5,6 mln. en 10,6 mln. Hoe zit het met die sigaar uit eigen doos?Staatssecretaris Rutte:Ik heb volgens mij net aangegeven dat wij bij de ambities wat betreft
EVC, promoties voor hbo-docenten en de RAAK-regeling een eenmalig probleem
hebben van 5,6 mln. in 2006 en dat wij dat dekken uit de lumpsum. Ik heb dat
net genoemd. Daarover is een amendement ingediend dat voorziet in het terugboeken
van die gelden van de begroting voor leren en werken naar het hbo. Dat heeft
gevolgen voor de regionale arrangementen voor scholing van werkenden boven
23 jaar, de ambitie van 15.000 duale trajecten, en voor de ontwikkeling van
een site voor studiekeuze en beroep. Dat kan ook gevolgen hebben voor de voorlichtingscampagne
over de noodzaak van doorleren.De afspraken zijn zodanig dat die 5,6 mln. in de constructie die ik gekozen
heb, gewoon voor het hbo beschikbaar zijn, mits er goede plannen liggen. Met
het amendement loop je het risico dat het in de lumpsum aan allerlei andere
dingen wordt besteed. Om die reden ben ik niet gelukkig met het amendement,
maar daarover zullen wij in tweede termijn nog spreken. Ik begrijp het amendement
wel en ik snap de irritatie in de sector. Ik vind het zelf ook heel vervelend,
maar ik heb in 2006 een probleem met een dekking van eenmalig 5,6 mln. Ik
kan dit niet uit eigen zak bijpassen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik ben toch benieuwd in hoeverre de staatssecretaris het hoger beroepsonderwijs
ook echt aanspreekt op zijn rol als trekker van de beroepskolom. Ik geef toe
dat dit een heel interessant terrein is van lectoren, toegepast onderzoek
en masters waarvoor een maatschappelijk draagvlak moet zijn en die ook door
het bedrijfsleven gewenst zijn. Ik vind dat op zichzelf een kansrijke ontwikkeling,
maar wij hebben een prachtig concept neergezet met die beroepskolom, waarvan
het hbo echt de trekker moet zijn. Nogmaals, ik heb het idee dat het mbo en
het vmbo daar dolgraag zitten, maar dat het hbo niet erg gelukkig is met zijn
plek in de beroepskolom. Als de staatssecretaris spreekt over al die extra
gelden, moet hij daar de prestatie aan koppelen om ook echt trekker van die
beroepskolom te willen zijn.Staatssecretaris Rutte:Mevrouw Lambrechts en ik hebben echt een totaal verschillend beeld van
die sector. Het enige wat ik kan adviseren, is om een paar keer samen op bezoek
te gaan, dan laat ik haar zien waarom ik enthousiast ben over de hbo-sector
en denk dat hij die rol wel speelt. Wij moeten oppassen dat wij niet te veel
luisteren naar een paar sirenes die wat mij betreft absoluut niet exemplarisch
zijn voor de hele sector. Het zou doodzonde zijn als zij het voor de rest
verpesten. Ik noemde als voorbeeld de Hogeschool van Utrecht of de Hogeschool
Rotterdam. Ik was laatst op de Edith Stein Pabo in Hengelo en een paar weken
geleden bij de Christelijke Hogeschool Ede. Dat zijn allemaal voorbeelden
van zeer recente bezoeken, waarvan ik zeg: wat zij doen, is precies waarom
wij het hbo hebben uitgevonden, waarom het zo belangrijk is dat wij niet stoppen
met het onderscheid met het wo, en waarom wij dat binaire stelsel willen hebben.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik hoor helemaal geen sirenes uit de andere hoek. Sporadisch hoor je wat
van de VSNU, maar dat is heel weinig. Je hoort eigenlijk veel meer van het
hbo. Ik hoor geen sirenes uit die hoek, maar als ik naar de begroting kijk,
zie ik wel waar in de toekomst extra geld en aandacht naartoe gaat. Wij hebben
dat concept neergezet voor vmbo, mbo en eigenlijk ook voor goed hbo. Daarvoor
is het nodig dat de kansen worden waargemaakt wat betreft het doorstroomperspectief
en het contact met het bedrijfsleven.Staatssecretaris Rutte:Die sirenes die ik noemde, zijn uit het hbo zelf. Ik praat niet over de
VSNU, maar over het hbo zelf. Mijn reactie op de opmerking van mevrouw Lambrechts,
die volledig valide is, daar gaat het niet om, is dat ik bezorgd ben dat hierdoor
het beeld wordt opgeroepen dat er allerlei dingen niet goed gaan, terwijl
ik in overgrote mate voorbeelden zie waaruit blijkt dat het wel goed gaat
in die sector. Inderdaad is er een enkeling die ik ervan verdenk dat hij eigenlijk
een universiteit wil leiden en geen hbo-instelling. Daarom zei ik ook dat
hij daarvoor moet solliciteren. Iedere doctorandus kan een universiteit leiden
in Nederland, dus dat is gewoon mogelijk. Ik ben dus positief over de sector
en volg die op de voet. Ik zie de sector ook zijn rol spelen in de beroepskolom.
Kijk naar de associate degree, die vraagt om een nauwe samenwerking met het
middelbaar beroepsonderwijs. Kijk naar de RAAK-regeling, ook daarbij is nauwe
samenwerking nodig met het beroepsonderwijs. Het roc in Ede (het A12 College)
werkt nauw samen met de lokale hbo-instellingen om een aantal projecten rondom
de RAAK-regeling van de grond te krijgen. Dit zijn allemaal voorbeelden. Wij
zijn nu aan het discussiëren op basis van beelden. Ik moet bijna mevrouw
Lambrechts uitdagen om concreet te worden, dan kan ik er wat mee. Mijn beeld
van de sector is positief. Ik hoor niets dat dit doet veranderen. Ik zeg toe
dat ik er bovenop zit. Mocht ik signalen krijgen dat het niet goed gaat, dan
grijp ik vanzelfsprekend in.Mevrouw Lambrechts (D66):Over beelden gesproken, ik heb gelezen dat u in het debat in de Eerste
Kamer hetzelfde beeld hebt besproken. Het is niet door mij ingestoken, maar
door uw eigen VVD. Ik hoor hier in de Kamer de heer Visser zeggen, wat ik
ook heb gedaan, dat je in de begroting een geweldige uitbreiding ziet in de
sector op een beleidsterrein waarvan je je kunt afvragen wat de meerwaarde
ervan is en of die meerwaarde ook wordt gevoeld door het bedrijfsleven. Die
geluiden van twijfel zijn er ook bij de groep die ertoe doet, het bedrijfsleven
zelf en het mbo dat ook in die beroepskolom zit. Nogmaals, daarvoor vraag
ik aandacht en het is niet weg te poetsen als een beeld dat nergens op berust.
Het is een beeld dat is ontstaan op basis van werkelijkheid.Staatssecretaris Rutte:Mijnheer de voorzitter. Het spijt mij wel, maar ik kan hier weinig mee.
Als mevrouw Lambrechts niet concreet wordt en niet man en paard noemt, desnoods
off-line, dan houdt het op. VNO-NCW heeft zich volledig achter de RAAK-regeling
en de lectoraten geschaard. Wij hebben hier op allerlei momenten
gesproken over de uitbreiding daarvan. Als mevrouw Lambrechts mij vraagt of
ik er namens de regering op let dat het goed gaat met die dingen, is het antwoord
volstrekt ja, want het heeft natuurlijk geen zin dat wij iets optuigen dat
niet werkt. Ik heb het voorbeeld genoemd van de best practice van de Hogeschool
van Utrecht en de Universiteit van Utrecht. Er zijn meer voorbeelden. Ik moet
wel man en paard weten, anders kan ik er niets mee.Mevrouw Lambrechts (D66):Hoezo, man en paard noemen? Er is niet één bron die iets
zegt dat wij hier dan gaan staan verkondigen. Zo mag het niet werken en zo
werkt het ook niet bij D66 en bij mij. Het is het beeld dat je ziet als je
heel goed naar de cijfers kijkt en je in het veld spreekt met alle partners
waarover het gaat. Net als u zie ik dat er heel interessante en kansrijke
ontwikkelingen zijn. Ik zeg dan, wat u naar mijn idee niet hard genoeg zegt:
pas ervoor op dat het niet ten koste gaat van de initiële taak, van de
goede beroepsopleidingen die als trekkers in de hele kolom staan. Die mensen
hebben wij keihard nodig voor de kenniseconomie.Staatssecretaris Rutte:Dat heb ik al drie keer gezegd en ik zal het nu voor de vierde keer herhalen.
Ik vind dat het hbo zijn eigen positie heeft en zich moet onderscheiden van
het wetenschappelijk onderwijs. Ik ga de discussie aan met iedereen in de
sector die zegt: eigenlijk moeten wij universiteit zijn. Ik kan u de artikelen
toesturen over het debat dat ik op bepaalde plekken in Nederland zeer geprofileerd
in de regionale pers heb gevoerd met voorzitters van grote hbo-instellingen
van wie ik vond dat zij de verkeerde kant opgingen. Ik zeg u toe dat ik u
erover zal berichten als het een trend wordt in de sector en dat ik dan zal
ingrijpen. Wij zijn het volgens mij er volstrekt over eens dat dit niet mag
gebeuren. Het enige waarvoor ik waarschuw, is het beeld dat dit breed aan
de hand is. Dat is onterecht en demotiverend voor de sector.De heer Jan de Vries (CDA):Over de taak van het hbo gesproken, daarbij hoort ook de prestatieagenda.
Daarover hebt u heldere afspraken gemaakt. U zegt niet voor niets: het is
ongelukkig dat ik middelen heb moeten halen uit de lumpsum van het hbo om
die via de directie leren en werken naar dat doel te brengen. Als u goed naar
het amendement op stuk nr. 112 kijkt, zult u zien dat de indieners ook vinden
dat de prestatieafspraken met die middelen moeten worden gerealiseerd. Het
moet toch kunnen zonder projectmiddelen vanuit de directie leren en werken?Staatssecretaris Rutte:Ik denk dat dat niet gaat. Mijn taxatie is, dat het zal verschralen als
wij de projectdirectie niet de kans geven om gericht in te zetten op de drie
thema's die ik noemde: de extra duale trajecten, waarbij wordt gedacht 15.000,
de site en het bewustzijn rondom doorleren. Als er vanuit het hbo goede plannen
komen – en ik twijfel er niet aan dat dit gebeurt – zal er onmiddellijk
voor worden gezorgd dat die 5,6 mln. binnen het hbo voor die doelen wordt
besteed. Ik denk dus dat het amendement tot verschraling leidt, maar uw Kamer
heeft het recht van amendement. Wij bespreken het in tweede termijn nader,
maar dit is mijn taxatie. Ik heb ook eerder aangegeven dat het buitengewoon
vervelend is dat wij door dat probleem in 2006 die 5,6 mln. uit de lumpsum
moeten halen. Daarvoor loop ik niet weg, maar volgens mij leidt het amendement
ertoe dat een aantal belangrijke ambities op het gebied van leren en werken
in gevaar komt. Nogmaals, die 5,6 mln. blijven beschikbaar voor het hbo als
er goede plannen liggen.De heer Jan de Vries (CDA):De staatssecretaris is het blijkbaar met de indieners van het amendement
eens dat het noodzakelijk is om te komen tot prestatieafspraken.Staatssecretaris Rutte:Ja.De heer Jan de Vries (CDA):Daarmee geven wij het hbo een duidelijk signaal. Het lijkt er nu echter
op dat de staatssecretaris tegelijkertijd het instrument van de prestatieafspraken
ter discussie stelt doordat hij het doet voorkomen dat prestatieafspraken
alleen maar te bereiken zijn met doelgerichte subsidies.Staatssecretaris Rutte:De prestatieafspraken kunnen alleen worden gerealiseerd met geld uit de
lumpsum. Ook al gaat er geld terug naar de lumpsum, dan nog zullen die afspraken
gerealiseerd worden. Daarvoor is de sector volwassen genoeg. Ik maak mij er
zorgen over dat de dekking in het project leren en werken wordt gevonden.
Daardoor loopt een aantal initiatieven uit dit project risico. Het zal niet
onmogelijk worden, maar wel veel lastiger en onzekerder. Die initiatieven
liggen niet op het terrein van de prestatieafspraken, maar, met een speciale
link naar het hbo, op het terrein van leren en werken. De heer De Vries merkte
verder natuurlijk volkomen terecht op dat de prestatieagenda niet met geoormerkt
geld hoeft te worden belegd.Voorzitter. In het debat van vorige week en in het antwoord van de minister
is al ingegaan op de diplomaplicht voor 23-jarigen. Wij onderzoeken met het
ibo-mbo hoeveel extra begeleiding er nodig is op de niveaus 1 en 2. uitbreiding
van de leerplicht tot achttien jaar heeft natuurlijk ook financiële gevolgen.
Dat is de reden dat vorige week is afgesproken dat wij hierop nader in zullen
gaan bij de voorjaarsnota. De 81 mln. uit de extra FES-middelen zijn bedoeld
voor maatwerktrajecten, instroom vanuit de zwakkere groepen uit de potentiële
beroepsgroepen, de ontwikkeling van lesmateriaal en docentenstages.Mevrouw Lambrechts heeft het lastige onderwerp bol-bbl aangesneden. Meer
in het bijzonder vroeg zij naar de financiering en de flexibele overstap van
bol naar bbl. Iedere student/leerling in het mbo kan zelf bepalen of hij gedurende
het studiejaar overstapt van een bol-leerweg naar een bbl-leerweg op dezelfde
opleiding. Vanuit inhoudelijk oogpunt zijn het eigenlijk communicerende vaten.
Het heeft wel gevolgen. In de eerste plaats voor de leerling zelf, want die
krijgt na de overstap te maken met een ander financieel regime. Zo is voor
de bol-leerweg lesgeld verschuldigd en voor de bbl-leerweg het lagere cursusgeld.
Verder komt een deelnemer aan de bbl-leerweg niet in aanmerking voor studiefinanciering.
Het heeft dus gevolgen voor de studenten.In de tweede plaats heeft het gevolgen voor de instellingen. Wanneer een
leerling overstapt van de bol naar de bbl, behoudt de instelling de bol-bekostiging.
Wanneer een leerling overstapt van de bbl naar de bol, behoudt de instelling
echter ook de bbl-bekostiging. De instroom en uitstroom van de bol en de bbl
zijn ongeveer gelijk, waardoor de instellingen geen groot financieel
voor- of nadeel ondervinden van een overstap. Het heeft dus wel degelijk financiële
gevolgen, zowel voor de instellingen als voor de studenten. De cijfers geven
echter geen aanleiding om het arrangement te veranderen. Bovendien zou dat
veel bureaucratie met zich brengen.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat de uitval ongeveer even groot is, zegt niets over een mogelijke besparing
door een flexibelere overgang, omdat de uitval bij zowel de bol als de bbl
heel groot is. Verder hoor ik vandaag voor het eerst dat het geen financiële
gevolgen zou hebben als een leerling van de bol naar de bbl of van de bbl
naar de bol overstapt. In juli schreef de staatssecretaris over de bekostiging
van een leerling die de bol in deeltijd volgt. De hoogte van deeltijd-bol-bekostiging
is namelijk gelijk aan die van bbl-bekostiging. In de brief is helemaal niet
ingegaan op de volledige bol-bekostiging en al helemaal niet op volledige
bol-bekostiging die na 1 januari kan blijven bestaan. Als dat wel in
de brief had gestaan, had ik helemaal geen probleem. Ik heb echter wel een
probleem, omdat dat nu juist niet in de brief staat.Staatssecretaris Rutte:Wij spreken nu over drie onderwerpen. Ten eerste spreken wij over de mogelijkheid
dat een leerling gedurende het studiejaar van bol naar bbl overstapt of omgekeerd.
Ten tweede haalt mevrouw Lambrechts de discussie over de schooluitval aan.
Die heeft inderdaad een relatie met de datum van 1 oktober. Ten derde
stelt zij een vraag over bbl-deelnemers die op 1 oktober zijn ingeschreven,
op 31 december nog geen geschikte BPV-overeenkomst hebben gekregen, maar
wel worden meegeteld in de bekostiging. Dat laatste gebeurt vanaf het studiejaar
2006/2007. Vanaf dat jaar worden de bbl-deelnemers meegeteld in de bekostiging.
U weet dat het in het verleden anders was. Vanaf het schooljaar 2006-2007
wordt de bekostiging zodanig aangepast dat bbl-deelnemers die op 1 oktober
zijn ingeschreven maar nog geen BPV-plek hebben gewoon worden meegenomen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik kom weer terug op hetzelfde punt. U zegt zelf in uw brief dat u hen
meetelt in de bekostiging van een deeltijd-bol die gelijk is aan een bbl-bekostiging.
Dat betekent dat de instituten één dag in de week onderwijs
kunnen geven. Er is geen beter recept voor schooluitval dan leerlingen één
dag in de week onderwijs geven en hen de rest van de week op straat laten.Staatssecretaris Rutte:U moet mij even de brief laten zien waar dat instaat. Als dat niet klopt
met wat ik gezegd heb, dan kom ik daar in tweede termijn op terug. Ik vraag
de ambtenaren om daar even goed naar te kijken. Dit is de informatie die ik
heb en zoals ik het verhaal ken. Voor iemand die overstapt van het een naar
het ander behoudt de instelling de bekostiging voor dat schooljaar. Ik kom
er echter in tweede termijn nog kort op terug.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):Wilt u dan ook ingaan op de consequenties voor de leerling? Het is mij
een lief ding waard dat een jongen die graag het bbl-traject wil volgen maar
op dat moment nog geen baan heeft, alvast met de bol-opleiding kan beginnen.
Zodra hij een baan heeft gevonden, kan hij de overstap maken. Op dat moment
heeft hij al wel zijn schoolgeld betaald. Het gaat niet alleen om kinderen
van ouders waarvoor de financiële component geen rol speelt.Staatssecretaris Rutte:Dit punt hebben wij volgens mij in het algemeen overleg over het begrotingsonderzoek
besproken. Ik gaf toen aan dat de regelgeving wordt veranderd en dat vanaf
schooljaar 2006-2007 het systeem wordt losgelaten dat iemand die zich op tijd
heeft ingeschreven maar nog geen stageplek heeft, op 31 december niet
meer meetelt in de bekostiging. Vanaf het volgend schooljaar telt die persoon
wel mee in de bekostiging. Dat probleem is dan ook opgelost. roc's worden
hiermee geprikkeld om hun best te doen voor de leerlingen.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):Daarmee is het probleem van vier dagen thuis zitten niet opgelost. Mijn
insteek was om de leerlingen vijf dagen van de straat te houden door het systeem
flexibeler te maken. Als dat niet mogelijk is met vier dagen werken en een
dag school, dan kan wellicht vijf dagen school worden aangeboden.Staatssecretaris Rutte:Dan zijn wij bezig met een besluit om 365 dagen per jaar het aantal studenten
in het mbo te meten. Wij hebben vorige keer ook gesproken over het loslaten
van de datum van 1 oktober of het inbouwen van een tweede datum. Dat
raakt natuurlijk ook aan de mensen die uitstromen na 1 oktober en de
mensen die instromen na 1 oktober, waarbij de scholen overigens verplicht
zijn om de studenten op niveau 1 en 2 op te nemen. Als de leerplicht wordt
uitgebreid tot 18 jaar, dan geldt dat dubbel. Ik heb voorgesteld om dat punt
te betrekken bij het herzien van het bekostigingsmodel. Wij werken daar op
dit moment aan en voor de zomer verschijnt een stuk over de bekostiging van
het mbo. Wij halen er nu een aantal rare dingen uit, waaronder het element
van het vervallen van de bbl-bekostiging als iemand op 31 december nog
niet is ingeschreven. De school kan natuurlijk van alles doen. Die kan ervoor
kiezen om iemand alsnog een bol-opleiding te laten volgen. De vraag is of
op dat moment de bekostiging moet worden aangepast. Bij bijna een half miljoen
studenten leidt dat tot een zeer complexe situatie, een forse uitbreiding
van de bureaucratie. In de jaren negentig is besloten om één
teldatum in te voeren omdat iedereen gek werd van de verschillende teldata.
Ik werkte toen bij Unilever met het leerlingwezen en ik was dolblij dat mensen
gedurende het hele jaar konden instromen en dat er maar één
keer per jaar de thermometer erin werd gestoken om het aantal te bepalen.
Voor een school middelen die aantallen uit.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik maak er bezwaar tegen dat u nu tegen de Kamer zegt dat zij een voorstel
doet waarmee de bureaucratie toeneemt. De huidige bureaucratie veroorzaakt
een onnodig hoge uitval van leerlingen. De uitval komt nooit op nul, maar
ik bestrijd dat het aantal in het geheel niet kan dalen. Als wij pleiten voor
flexibiliteit, meer of minder onderwijs geven, meer of minder werken, al naar
gelang een leerling eraan toe is, dan is dat geen bureaucratisch voorstel
maar een goede manier om leerlingen maatwerk te bieden zodat
zij binnenboord blijven.Staatssecretaris Rutte:Mevrouw Lambrechts heeft het in mijn ogen onjuist, want het leidt wél
tot bureaucratie. En waarom? Dat stelsel moet studenten gewoon opnemen, want
het heeft een maatschappelijke opdracht. Als mevrouw Lambrechts wil dat er
onmiddellijk op dat moment bekostiging aan gekoppeld wordt als het stelsel
zijn maatschappelijke opdracht vervult, dan leidt dat dus tot bureaucratie.
Waarom hebben wij die roc's laten ontstaan? Die zijn juist ontstaan omdat
wij het zo belangrijk vonden dat men door die grotere schaal in staat was
om dingen te laten uitmiddelen, zodat de overheid zich er iets verder uit
kon terugtrekken. Daarom vraag ik de Kamer om mij de kans te geven om in de
eerste helft van het volgend jaar bij de Kamer terug te komen met een opvatting
over de bekostiging van het mbo. Ik wil laten onderzoeken of ik gelijk heb
dat de bureaucratie toeneemt of niet en wat de gevolgen voor de instellingen
zijn. Dit in plaats van nu, salamigewijs, allerlei dingen te doen waarvan
ik bang ben dat zij wél leiden tot meer bureaucratie.Mevrouw Lambrechts (D66):Normaliter zou ik u die kans geven. Ik geef u die nu niet omdat ik al
eerder zei dat ik vorig jaar ook al dit type punt heb gemaakt bij de begrotingsbehandeling.
U hebt tóen een onderzoek gedaan. U hebt tóen in de julibrief
geschreven dat het niet nodig is. U vraagt nú weer de ruimte om onderzoek
te doen en daarna het besluit te nemen. Dat is mij te weinig en dat gaat te
langzaam voor een kabinet dat nog maar anderhalf jaar te gaan heeft.Staatssecretaris Rutte:Volgens mij ging de discussie tóen over de bbl-deelnemers die op
1 oktober zijn ingeschreven en op 31 december nog geen stageplek
hebben. Ik heb al gezegd dat wij dat probleem oplossen. U kunt dat te traag
vinden, maar het gebeurt. Dat probleem is dus ook niet meegenomen in het onderzoek.
Wij spreken nu over andere zaken. Wat gebeurt er als je van bbl naar bol switcht
en omgekeerd? U wilt dan ook de bekostiging omzetten. Ik zeg u dat je dan
ontkent dat het in het huidige stelsel zo is georganiseerd dat zich dat uitmiddelt.
Dat scheelt bureaucratie. Als je dat wél gaat regelen, leidt dat tot
meer bureaucratie. Ik wil dat nog eens goed bekijken en u daar nader over
rapporteren. Ik houd staande dat wij het punt hebben opgelost dat toen speelde.Mevrouw Roefs (PvdA):Ik heb een vraag over de teldatum en bureaucratie. Als je aan de Kamer
zou vragen wat zij belangrijker zou vinden, schooluitval of bureaucratie,
dan is dat duidelijk het bestrijden van schooluitval. Misschien kunnen wij
iets met de teldatum doen op het moment dat wij met een onderwijsnummer beginnen.
Er moet wel echt iets gebeuren! Het is natuurlijk vreselijk dat leerlingen
in bijvoorbeeld het voortgezet onderwijs op een plek blijven die niet past,
omdat een andere school het kind niet wil aannemen vanwege het feit dat het
geld niet meekomt. Dat is hetzelfde probleem dat ook in het mbo speelt.Staatssecretaris Rutte:Ik houd mevrouw Roefs twee dingen voor. Ten eerste hebben het parlement
en de regering een aantal jaren geleden heel bewust besloten om naar één
teldatum te gaan. Waarom? Omdat meer teldata leiden tot meer bureaucratie.
De conclusie was gewoon "wij moeten daarvan af". Ik heb het zelf
meegemaakt in mijn vorige baan. Het was een enorm gedoe. Het is dus terecht
dat wij dat hebben gedaan. Ten tweede is dit ook mede gefaciliteerd omdat
wij zeiden dat wij naar de grotere constructies van de roc's moesten. Overigens
moet de kleinschaligheid binnen de roc's behouden blijven, maar wel met de
bestuurlijke kracht van één roc met één hoofdkantoor.
Als voorbeeld noem ik Midden-Nederland met zestig vestigingen. Op deze manier
zijn roc's ook in staat om maximaal gebruik te maken van het feit dat dingen
uitmiddelen. Ik zou het heel onverstandig vinden als de Kamer ervoor kiest
om, zonder gedegen onderzoek, meer bekostigingsmomenten in te bouwen. Natuurlijk
ben ik het ermee eens dat de vroegtijdige schooluitval moet worden bestreden.
Maar ik meen werkelijk dat wij de verkeerde beslissingen nemen als wij zouden
zeggen dat bepaalde scholen de maatschappelijke taken niet goed vervullen
of zouden zeggen dat scholen geen last meer hebben van het telmoment omdat
zij het geld krijgen op ieder moment dat er iets verandert.Mevrouw Roefs (PvdA):Ik begrijp dat er vorige week zelfs toezeggingen zijn gedaan tijdens een
AO over vroegtijdig schoolverlaten.Staatssecretaris Rutte:Die toezegging heb ik net herhaald. Ik heb toegezegd dat wij naar het
hele stelsel kijken. Ik herhaal nu voor de vijfde keer dat de bbl-leerlingen
die geen stageplek krijgt, op 1 januari gewoon ingeschreven blijft staan
en ook bekostigd blijft.Mevrouw Roefs (PvdA):U zou ook een onderzoek naar de teldatum doen.Staatssecretaris Rutte:Ik zeg al drie keer dat wij volgend jaar met een onderzoek komen.Mevrouw Roefs (PvdA):Ik heb het over de totale teldatum, dus niet alleen over bbl.Staatssecretaris Rutte:Dat herhaal ik nu al drie keer! Ik vind de conclusie veel te kort door
de bocht dat wij op basis van het feitencomplex dat wij hebben nu al een besluit
moeten nemen en nu al tot meer teldata moeten komen. Ik denk dat dit onverstandig
is en dat het beter is om dat eens goed in beeld te brengen. De prangende
kwestie waarvoor mevrouw Lambrechts toen aandacht vroeg, is opgelost. De bbl-leerling
blijft namelijk gewoon ingeschreven.Ik kom nu te spreken over de bureaucratie rondom de leerbedrijven. COLO
werkt aan het verminderen van de bureaucratie. Ik zit daar bovenop. Zij komen
met een aantal forse voorstellen. Als die mij niet bevallen of niet ver genoeg
gaan, zal ik zelf bevorderen dat zij wel voldoende worden. Het moet allemaal
een stuk makkelijker kunnen, dat ben ik met u eens. Ik vind echter dat wij
de basisnota erkenning moeten houden.De heer Balemans (VVD):Er moet in het papierwerk worden gesneden, niet in de eisen waaraan leerwerkbedrijven
moeten voldoen. Daarom is het Rotterdamse model zo interessant, met het Opleidingsbedrijf
Metaal. Daar is een stap verder gezet in de bestrijding van de bureaucratie.
Zaken worden niet steeds geregeld tussen een enkel bedrijf en een school,
maar vanuit een soort koepel met een school. Met name de kleine bedrijven
zijn dan van het geregel af.Staatssecretaris Rutte:In Rotterdam is een Opleidingsbedrijf Metaal. Dat spreekt mij zeer aan
omdat het bedrijfsleven daar nog meer zeggenschap heeft over de flexibiliteit
en de inhoud van het onderwijs. De projectdirectie Leren en Werken beziet
op dit moment hoe dit concept kan worden gelinkt aan de regionale leerwerkloketten
die er moeten komen. Dat staat ook in de schriftelijke beantwoording. Het
is een model dat werkt. U hebt gelijk dat het om het papier gaat en niet om
de kwaliteit.Een volgend punt betreft analfabetisme. Gemeenten zijn vrij om binnen
de rijksmiddelen voor educatie die zij jaarlijks ontvangen te bepalen welke
educatieve activiteiten voor hun bevolking het meest geëigend zijn. Zo
zit de wet in elkaar. Er bestaat dus geen zorgplicht specifiek voor analfabeten
en er is geen geoormerkt budget voor deze groep binnen de volwasseneneducatie.
Ik vind het, net als de minister en staatssecretaris Van der Laan, zelf een
ongelofelijk belangrijk thema. De Kamer heeft het aanvalsplan ontvangen. Wij
gaan dat 13 of 14 december in een algemeen overleg bespreken. Er zijn
twee redenen waarom ik erop vertrouw dat gemeenten hier op een goede manier
geld aan blijven besteden, namelijk dat er zowel een maatschappelijk als een
financieel belang is. Het is immers zonneklaar dat iemand die slecht kan lezen
en schrijven kwetsbaar is op de arbeidsmarkt. Het risico is dus groot dat
zo iemand op een gegeven moment in de bijstand terecht komt en gemeenten hebben
een direct financieel belang om dat te voorkomen. Ik ga er dus vanuit dat
gemeenten vanuit maatschappelijk en financieel belang hierop inzetten. In
het aanvalsplan wordt er van alles aan gedaan om dat te bevorderen.Mevrouw Lambrechts (D66):Het aanvalsplan is op zich goed. Er staat echter ook in dat het mogelijk
is dat het aanbod verschraalt. Dat baart mij zorgen. Ik weet dat een aantal
gemeenten te kennen heeft gegeven het geld op een andere wijze te willen inzetten.
Het lijkt mij overigens onwaarschijnlijk dat zij helemaal niets meer aan alfabetisering
willen uitgeven. Alles wat echter minder aan die taak wordt besteed, is onacceptabel
gezien de omvang van de groep analfabeten.Staatssecretaris Rutte:Ik ben het daar 100% mee eens, maar ik kan gemeenten niet dwingen
om het geld daaraan uit te geven. Ik kan hen daar alleen toe verleiden. Het
aanvalsplan is erop gericht om dat te doen.Mevrouw Lambrechts (D66):Verleiden? Wij hebben er zo'n grote verantwoordelijkheid voor dat die
mensen daadwerkelijk kunnen participeren. Meedoen was toch de leuze van dit
kabinet? Dan is verleiding, hoe goed ook, wat mij betreft onvoldoende. U moet
gewoon garanderen dat u, wellicht via een andere route, ervoor gaat zorgen
dat de gemeenten hun taak voor de volle 100% waarmaken. Dat is wat
ik van u wil horen.Staatssecretaris Rutte:Ik nodig u uit om met een wetswijziging te komen. De wet geeft daar geen
instrumenten voor. Volgens de wet kan ik erop toezien dat het geld wordt besteed
aan educatie. De afweging of het geld naar het vavo gaat, naar volwasseneneducatie
in het algemeen of naar alfabetisering is aan de gemeenten. Het aanvalsplan
is erop gericht om ervoor te zorgen dat de balans goed blijft. Daar hebben
gemeenten ook alle belang bij. Ik kan het verleiden dus onderbouwen met een
duidelijke argumentatie, maar ik kan gemeenten niet dwingen. Als u dat wilt,
moet u de wet wijzigen.Mevrouw Lambrechts (D66):Wij hebben meer taken gedecentraliseerd naar gemeenten, zoals de onderwijshuisvesting.
Er is niemand hier die het zal accepteren dat gemeenten die taak niet voor
de volle 100% uitvoeren. Waarom kan dat niet ook voor alfabetisering
gelden?Staatssecretaris Rutte:De wetgever heeft indertijd gemeend dat de gemeente in staat is, met de
eigen democratische controle, om binnen het budget voor volwasseneneducatie
een afweging te maken over de verdeling ervan over de verschillende aspecten
die onder educatie vallen, namelijk vavo, volwasseneneducatie in het algemeen,
socialisering en alfabetisering. Dat is wat de wetgever toen heeft beoogd.
Ik vind dat volstrekt logisch. Het is aan de gemeenten. Ik neem hen serieus.
Ik ga er dus van uit dat zij die afweging ook kunnen maken. Het is er ook
op gericht om ze daar maximaal toe aan te zetten. Als de Kamer het anders
wil, waar ik tegen ben, moet de wet gewijzigd worden.Voorzitter. Mevrouw Roefs heeft geïnformeerd naar de vergoeding voor
politieke jongerenorganisaties (PJO's). Die organisaties krijgen geld voor één
bestuursbeurs, terwijl de studentenbonden er vijf krijgen. De studentenbonden
worden door ons verder ook gefinancierd, zoals u weet. Dit geldt niet voor
de politieke jongerenorganisaties, want die worden door BZK gefinancierd.
Waarom maar één bestuursbeurs voor de PJO's en vijf voor de
studentenbonden? Dit is omdat de studentenbonden bij uitstek de taak hebben
dat u en ik door de studentenbeweging kritisch gevolgd worden. De politieke
jongerenorganisaties hebben evenwel een veel bredere maatschappelijke opdracht.
Het is bekend dat ik bijna drie jaar lang voorzitter ben geweest van een van
de jongerenorganisaties. Ziedaar mijn studievertraging! Ik kan u verzekeren
dat wij allerlei nota's schreven over onder andere ouderenbeleid en vrouwenemancipatie,
maar heel weinig over studenten. Voor de politieke jongerenorganisaties is
het namelijk van belang om zich breed te oriënteren, dus niet alleen
op het onderwijsbeleid.Mevrouw Roefs (PvdA):Misschien is het belangrijk om mee te delen dat Boris van der Ham bij
de behandeling van de begroting van BZK een motie heeft ingediend over de
politieke jongerenorganisaties.Staatssecretaris Rutte:Dan wachten wij die behandeling verder af.Hiermee heb ik mijn antwoord afgerond. In tweede termijn kom ik terug
op de oploop in de lectoraten en de teldata in het mbo.Mevrouw Roefs (PvdA):Ik heb nog geen antwoord gehoord op mijn vraag over het rapport-Leijnse
en de toekomstige structurele consequenties. U hebt gezegd:
21 mln. voor het mbo.Staatssecretaris Rutte:Daarover is er een kabinetsreactie naar de Kamer gestuurd. Inderdaad hebt
u gevraagd waar in de begroting het geld is te vinden voor de uitvoering van
het rapport-Leijnse. Het antwoord daarop is: in tabel 4.1 op bladzijde 50
en de impulsmiddelen voor de BVE-sector zijn te vinden op bladzijde 56 in
het overzicht van investeringen, en wel in de beroepskolom.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Nu de staatssecretaris zijn bijdrage bijna heeft afgerond,
herinner ik hem nog even aan de handreiking die ik hem heb gedaan om hier
een schot voor open doel in te koppen. De regering spreekt natuurlijk met één
mond. De minister heeft al gezegd hoe de regering staat in de discussie over
artikel 23 van de Grondwet. Daar heeft de staatssecretaris ook krachtige uitspraken
over gedaan buiten deze Kamer. Ik had gehoopt dat hij die hier nog even zou
bevestigen.Staatssecretaris Rutte:Bij dezen.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Mevrouw Roefs (PvdA):Voorzitter. De minister heeft mij en daarmee het veld, waar ik het natuurlijk
van heb, niet kunnen geruststellen over het feit dat de meeste gelden slechts
incidenteel zijn en er geen structurele oplossingen worden geboden voor de
uitdagingen die het onderwijs moet aangaan. Van een integrale visie daarop
is in het in feite versnipperde debat met de een na de andere verwijzing naar
andere of vorige of komende overleggen niet echt gebleken. Mijn fractie vindt
het nogal goedkoop dat de CDA'er De Vries nu goede sier maakt door te vragen
naar de langetermijnvisie. Zijn fractie heeft volop invloed kunnen uitoefenen
op het Innovatieplatform. Dat had dan ook moeten gebeuren. Wij gaan nu geen
halfslachtige voorstellen steunen waarbij onduidelijk is wat privaat en wat
publiek is. Wij doen binnenkort zelf voorstellen en die gaan om meer dan geld
alleen.Uit reacties uit het land op het voorstel van mijn fractie om 16- en 17-jarige
mbo'ers gratis openbaar vervoer te bieden, blijkt dat de hoge kosten van het
vervoer veel gezinnen parten spelen. Mijn fractie vindt de reactie van de
bewindslieden daarop wel heel erg mager. Op een aantal vlakken hebben de woorden
van de bewindslieden mijn fractie niet geheel tevreden gesteld. Daarom dien
ik bij dezen een drietal moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de kosten van onderwijs te vaak een drempel vormen voor
deelname aan het mbo;constaterende dat deelnemers aan het mbo vaak op grotere afstand wonen
van het roc waar zij hun opleiding krijgen en de reiskosten daardoor een substantieel
deel van de schoolkosten vormen;verzoekt de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rutte,
om in overleg te treden met de minister van Verkeer en Waterstaat om na te
gaan of het mogelijk is, voor deze mbo-leerlingen een gratis openbaarvervoerregeling
tot stand te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Roefs, Jungbluth, Vergeer en Lambrechts.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 117(30300 VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het ontbreken van een onmiddellijk recht op studiefinanciering
voor studenten onder de 18 jaar hun deelname aan het hoger onderwijs niet
bevordert;van mening dat hierdoor jongeren die voldoende zijn gekwalificeerd voor
deelname aan het hoger onderwijs hun talent onderbenut laten;verzoekt de regering, de mogelijkheid te verkennen om voortaan ook deelnemers
aan het hoger onderwijs onder de 18 jaar in aanmerking te laten komen voor
studiefinanciering, zodat zij niet langer pas per 1 oktober daar recht
op hebben,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Roefs, Vergeer, Jungbluth en Slob.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 118(30300 VIII).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de Commissie vernieuwing van het beroepsonderwijs met
haar eindrapportage "Beroepswijs beroepsonderwijs" waardevolle voorstellen
heeft gedaan voor noodzakelijke dynamisering van het beroepsonderwijs;overwegende dat het voor het succes van de beoogde vernieuwing noodzakelijk
is dat benodigde financiële middelen te zijner tijd beschikbaar komen;Roefsverzoekt de regering, mogelijkheden te zoeken om uiterlijk bij de behandeling
van de Voorjaarsnota extra middelen uit te trekken voor de uitvoering van
deze voorstellen, en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Roefs en Slob. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 119(30300 VIII).Mevrouw Roefs (PvdA):Ik trek de amendementen op de stukken nrs.77 en 110 in.De voorzitter:De amendementen-Roefs (stukken nrs. 77 en 110) zijn ingetrokken.De heer Jan de Vries (CDA):Ik constateer dat de partij die zegt dat dit kabinet onvoldoende investeert
in onderwijs – overigens klopt dat niet met de feiten – nu de
kans heeft om een langetermijninvesteringsplan te ondersteunen maar niet thuis
geeft. Dat is volstrekt ongeloofwaardig!Mevrouw Roefs (PvdA):Ik ben het helemaal niet met u eens. Wij geven elk jaar een lager percentage
van het bruto nationaal product uit aan onderwijs. Dat betekent dat er meer
moet gebeuren. U hebt uw kans gehad!Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun antwoord.Wat de onderwijsachterstanden betreft, hebben wij de minister voor de
zomer teruggestuurd met haar voorstel. Zij is teruggekomen met de melding
dat zij met de nieuwe regeling akkoord was. Vorige week bleek dat zowel bij
plattelandsprovincies als bij de grote steden nog steeds grote bezwaren bestaan.
Daarom hebben wij de minister vorige week ook om meer gegevens gevraagd. Die
wil zij nog niet geven. Zij kan dan ook niet verwachten dat wij vandaag akkoord
gaan. Wij zijn tweede ondertekenaar van de motie-Slob. Alleen als er meer
budget komt en als meer kinderen van deze regeling gebruik kunnen maken, zullen
wij te zijner tijd de algemene maatregel van bestuur kunnen steunen.Ik heb goed geluisterd naar de minister. In haar algemene deel sprak zij
over een ideaalbeeld, onderwijs waar de vonken vanaf slaan, leren excelleren,
vertrouwen geven, de professionals serieus nemen en met hen in overleg gaan.
Wie klinkt dat in deze Kamer nu niet als muziek in de oren?Met deze basisgedachte zou de minister toch ook met gemak moeten kunnen
reageren op mijn vragen over bijvoorbeeld het speciaal onderwijs. Ik heb helemaal
niet gesproken over thuiszittende kinderen. Dat geeft mij bijna de indruk
dat wij het dan pas, dus als het kind thuis zit en al een traject heeft doorlopen
waarvoor wij ons moeten schamen, als een probleem definiëren. Nee, dat
past niet bij maatwerk. Nee, dat past niet bij preventie.Wanneer het vandaag al bijna politiek werd, verwees de minister naar ontvangen
brieven, onderzoeken, overleggen die geweest zijn of die nog komen. Voor mij
was dat een beetje onnavolgbaar en wellicht voor enige luisteraar ook. Ik
heb niet een voorschot genomen op een overleg op 14 december. Ik wil
hier, vandaag, een debat over wat ik nu inbreng en antwoord op vragen die
voornamelijk gericht zijn op praktijkonderwijs en speciaal onderwijs. Ik wil
geen verwijzingen naar van alles wat nog moet komen. Een politieke analyse
wil ik van deze minister horen. Ik wil vandaag weten wat zij aan de wachtlijsten
doet. Dit heeft niet te maken met ongelimiteerde groei. Dit gaat over leerkrachten,
over ouders en kinderen die met hun handen in het haar zitten. Nee minister,
ik dramatiseer – het woord dat zij gebruikte in haar beantwoording –
geen wachtlijsten. Van deze leerkrachten en deze ouders komen de noodkreten.
Er zitten sociale bommetjes onder verschillende scholen. Ik kan daar voorbeelden
van geven.Ik weet niet of de minister al haar verlanglijstje voor Sinterklaas heeft
gemaakt. Daarvoor wijs ik hier op het boek Onzichtbare ouders, de buurt van
Mohammed B. van Margalith Kleiwegt. Daarin staat het hele verhaal. Dit is
de werkelijkheid van Amsterdam maar ook die van Rotterdam.De minister sprak over professionals serieus nemen en naar hen luisteren.
Laat zij dan niet spreken op badinerende toon, maar haar politieke reactie
geven en daadwerkelijk met actie komen. Ik heb niet de indruk dat vandaag
enig kind is geholpen met het debat waarvoor ik hier gisteren en vandaag graag
wilde staan.Van het praktijkonderwijs heb ik zojuist ook nog een korte reactie mogen
ontvangen. Ik kan niet anders zeggen dan dat de wettelijke nazorg die verplicht
is niet wordt ingevuld. Er zijn geen onderzoeken. De minister heeft gelukkig
gezegd bij Sociale Zaken en Werkgelegenheid te zullen kijken naar verder onderzoek
hierover. Deze doelgroep valt tussen wal en schip.Wat het convenant autisme dat ik heb ingediend betreft, de aanjaagfunctie
ervan, dat over afspraken gaat tussen zorg en onderwijs, is nog keihard nodig.
Het project loopt net maar wordt nu stopgezet door Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Wij spreken iedere keer over de Operatie Jong, maar dan gaat het toch om samenwerken?
Ik vraag de minister dringend om het bedrag van € 310.000 hiervoor
vrij te maken. In dit geval maakt zij een groot gebaar naar de kinderen met
autisme, als zij deze kleine investering voor haar rekening wil nemen.Voorzitter. Ik zou nog graag een reactie van de minister vernemen op het
amendement inzake het zwemmen.Terugkomend op het onderwerp wachtlijsten merk ik op dat de minister te
dien aanzien in haar beantwoording verwijst naar het algemeen overleg dat
wij op 14 december zullen hebben. Bij dezen wil ik erop wijzen dat dit
dan niet aan de orde is; dat betreft een ander overleg. Ik zal hierop nog
terugkomen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er wel degelijk sprake is van een groeiend aantal kinderen
dat op wachtlijsten voor speciaal onderwijs staat, met name bij cluster 4;van oordeel dat deze leerlingen veel te lang op alle mogelijke vormen
van wachtlijsten staan en soms alsnog komen thuis te zitten;Eijsinkverzoekt de regering, alles te doen wat nodig is om de wachtlijsten op
te lossen en tegen te gaan dat er opnieuw leerlingen op wachtlijsten komen
te staan, en de Kamer daarover tweejaarlijks te rapporteren, en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Eijsink, Vergeer, Jungbluth, Lambrechts,
Slob en Van der Vlies.Zij krijgt nr. 120(30300 VIII).De heer Jan de Vries (CDA):Voorzitter. Ik zeg de bewindslieden dank voor hun heldere beantwoording.
Alvorens te beginnen aan mijn echte tweede termijn, wil ik graag één
ding rechtzetten. Ik heb in eerste termijn betoogd dat de bedragen die door
de heer Van der Vlies en mevrouw Vergeer werden genoemd, daar waar het ging
om een bedrag per student, onjuist zouden zijn. Ik moet hun echter gelijk
geven. Bij goede nalezing van de stukken blijkt dat zij wel degelijk gelijk
hebben.Voorzitter. Op het punt van de gewichtenregeling vraagt de minister om
helderheid in dit debat. Wat ons betreft kan de minister voortgaan met het
vaststellen van de algemene maatregel van bestuur. Het is nadrukkelijk een
verbetering ten opzichte van de bestaande gewichtenregeling. Het wordt wel
eens vergeten in dit debat waar wij vandaan komen. Wij komen nu tot een gewichtenregeling
die meer recht doet aan de feitelijke achterstand van kinderen en dat wilden
wij met elkaar bereiken. Het kabinet heeft het bovendien met extra middelen
mogelijk gemaakt dat de herverdeeleffecten daarin beperkt blijven of zelfs
tot nul worden gereduceerd. De heer Slob zal verder op dit punt ingaan, mede
namens de CDA-fractie.De maatschappelijke taak van de scholen is veelvuldig in dit debat aan
de orde geweest. Wij hebben met elkaar vastgesteld dat het goed is om gezamenlijk
helderheid te verkrijgen over de vragen: wat is de maatschappelijke taak van
de school en wat betekent dat voor een school? Die laatste vraag kan geen
vrijblijvende vraag zijn. Het is goed dat wij steeds opnieuw in de Kamer ook
die vraag met elkaar durven te beantwoorden. Wij zijn benieuwd naar het vervolgrapport
of het advies van het Sociaal en Cultureel Planbureau op dit punt, want dat
maakt het misschien voor het onderwijsveld en voor de politiek helder waar
de grenzen aan die maatschappelijke taak liggen.In eerste termijn heb ik namens de CDA-fractie gepleit voor instrumenten
om de kleinschaligheid te bevorderen en te bewaken. Wij komen daar later,
op basis van het advies van de Onderwijsraad, uitgebreid over te spreken,
maar de minister kent de inzet van onze fractie. Dat geldt ook daar waar het
gaat om het versterken de positie van de ouders. Ik herken in de minister
dat zij het met ons eens is dat het nodig is om de positie van de ouders blijvend
te versterken en deze een wettelijke basis te geven; daarover komen wij met
concrete voorstellen.Het kabinet investeert incidenteel veel in nieuwe taken en nieuwe verantwoordelijkheden
en mogelijkheden, maar zij doet dit ook structureel. Dat is helder geworden
in dit debat. Voor de lange termijn is er echter ook een meerjarig investeringsplan
nodig dat moet leiden tot meer geld voor onderwijs en onderzoek, niet alleen
wat betreft de bovenste lagen van het onderwijs, het hoger onderwijs, maar
ook wat betreft het basis- en voortgezet onderwijs. Het is goed als de Kamer
hierover, ook na het heldere antwoord van de regering, een duidelijke uitspraak
doet. Ik dien daartoe de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat Europa in het kader van de "Lissabonagenda"
streeft naar de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie in de wereld;constaterende dat Nederland wil behoren tot de Europese voorhoede op het
gebied van onderwijs, kennis en innovatie;overwegende dat het Centraal Planbureau, de Sociaal-Economische Raad,
het Innovatieplatform, de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid
en de Raad van Economische Adviseurs concluderen dat Nederland te weinig investeert
in onderwijs en onderzoek;van oordeel dat de Nederlandse en Europese ambities op het gebied van
de kenniseconomie vragen om een langetermijnstrategie;van oordeel dat deze langetermijnstrategie moet uitmonden in een structureel
investeringsplan voor meer publieke en private investeringen in onderwijs
en onderzoek;verzoekt de regering, samen met marktpartijen en kennisinstellingen een
langetermijnstrategie met een bijbehorend investeringsplan op te stellen en
voor 1 juni 2006 aan de Kamer voor te leggen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jan de Vries, Lambrechts, Van
der Vlies en Slob. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 121(30300 VIII).De heer Visser (VVD):De heer De Vries sprak over de heldere uiteenzetting van de minister in
eerste termijn. Die uiteenzetting was zo helder dat deze motie mij overbodig
lijkt. De minister heeft dit namelijk al toegezegd.De heer Jan de Vries (CDA):Juist vanwege het belang van een langetermijnstrategie en een meerjareninvesteringsplan
voor onderwijs en onderzoek, is het goed als de Kamer het kabinet helder aangeeft
waar de Kamer staat bij deze ingrijpende en verstrekkende voorstellen die
later de Kamer zullen bereiken.De heer Visser (VVD):De heer De Vries was zelf in eerste termijn zo duidelijk en de minister
ook. Dan hebben wij dat extra signaal toch niet nodig? Ik heb het wel begrepen!De heer Jan de Vries (CDA):Ik hoop dat uw begrip en uw steun, mijnheer Visser, ook blijken bij de
stemming over deze motie.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Zegt de heer De Vries met het indienen van deze motie eigenlijk niet dat
het kabinet de afgelopen tijd wel wat harder had mogen lopen?
Dat had hij dan twee begrotingen eerder ook al kunnen zeggen!De heer Jan de Vries (CDA):Ik heb in mijn eerste termijn helder aangegeven dat dit kabinet in de
afgelopen drie begrotingen wel degelijk heeft laten zien dat onderwijs en
onderzoek prioriteit hebben. Geen ander departement of geen ander beleidsterrein
heeft zoveel meer geld ontvangen dan OCW en terecht! Die prioriteit is duidelijk.
Wij zien echter ook dat voor de ambities die wij voor Nederland hebben en
voor de concurrerende kenniseconomie die wij willen zijn, nog meer investeringen
nodig zijn. Daarom is het goed dat hiervoor een langetermijnvisie ontwikkeld
wordt, plus een meerjarig investeringsplan waarbij het onderwijs én
de onderzoekssector weten waaraan zij toe zijn en dat wij helder maken wat
er nodig is om die ambities te bereiken.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dit kabinet vaardigt niet de minste ministers en ook de premier af naar
een innovatieplatform dat al twee jaar of misschien wel langer bezig is om
beleid op poten te zetten. Nu komt de heer De Vries nog met een motie. Toont
dat niet een beetje het failliet van het Innovatieplatform aan? Er had toch
allang een fantastisch plan moeten liggen?De heer Jan de Vries (CDA):De ambitie en de doelstelling van deze motie liggen helemaal in het verlengde
van het werk van het Innovatieplatform. Als het Innovatieplatform één
ding heeft opgeleverd, is het wel helderheid over de noodzaak om te komen
tot een meerjarig investeringsplan. Het is goed als de Kamer in dezen een
helder signaal afgeeft, zodat het kabinet tot een duidelijk voorstel kan komen
dat in het verlengde van de doelstelling van deze motie ligt. Ik ben het helemaal
met mevrouw Kraneveldt eens. De noodzaak is er. Er is in verschillende rapporten
aangetoond dat er meer geïnvesteerd moet worden en nu is het aan de Kamer
en het kabinet om zich daarover uit te spreken. Gezien de inbreng van mevrouw
Kraneveldt, hoop ik dat de fractie van de LPF de motie steunt.Mevrouw Roefs (PvdA):Kan de heer De Vries nog een toelichting geven over het woord "private"?
Het lijkt alsof hij met private middelen het primair onderwijs wil gaan ondersteunen.
Hoe moet ik dat uitleggen?De heer Jan de Vries (CDA):Misschien mag ik mevrouw Roefs wijzen op de verschillende rapporten waarop
ik doelde. Rapporten van de SER; maar ook van de Adviesraad voor wetenschap
en technologiebeleid maken duidelijk dat er meer geïnvesteerd moet worden
in onderzoek en onderwijs. Bij onderwijs gaat het niet alleen om het hoger
onderwijs. Die rapporten geven ook aan dat zowel bij research en development
als bij onderzoek de private investeringen omhoog moeten. Ik hoop dat de PvdA-fractie
dit met ons noodzakelijk vindt. Ik meen dat het goed is als de Kamer expliciet
uitspreekt dat het niet alleen gaat over de noodzaak van extra investeringen
door het Rijk, maar evenzeer om extra investeringen vanuit de private sector,
zowel in leven lang leren als in research en development.Voorzitter, ik wil afronden. Er is al veel bereikt door dit kabinet. Het
heeft nog anderhalf jaar te gaan en een aantal dingen staat op stapel. Wij
hopen dat het kabinet met voortvarendheid aan die ambities gaat werken om
de voorgenomen doelstellingen te bereiken. Wij hopen dat het kabinet gaat
werken aan een slimme, vaardige, creatieve en betrokken samenleving.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):Voorzitter. Ik ben blij met de toezegging van de minister dat zij een
traject voor wetswijziging in gang gaat zetten om de ongelijkheid die ontstaan
is bij de verschillende zmlk-scholen, op te lossen. Dat heeft tijd nodig.
Over twee weken komt er een brief. Ik hoop dat de minister met de sector zal
bekijken of er in de tussenliggende periode niet wat mogelijk is.De heer Slob (ChristenUnie):Ik ondersteun de vraag om met het onderwijsveld in overleg te gaan. Wij
zitten natuurlijk met het financiële probleem. Kan de regeling voor het
geld richting de sector misschien twee maanden later in werking treden, opdat
het deel waarvoor nog geen financiering is geregeld, kan meeprofiteren van
het terug te verdienen geld? Door middel van een doeluitkering kan het geld
misschien nog naar de scholen.Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):Wij willen niet dat er voor de heel grote groep waarvoor het nu eindelijk
geregeld is, vertraging ontstaat. Mogelijk kan de minister deze vraag ook
meenemen in het overleg.Ik kom op de praktijkschoolleerlingen. Het amendement is ingediend in
het kader van SZW, maar het ging wel over de praktijkschoolleerlingen. Juist
toen de REA-gelden wegvielen, wilden wij scholing en begeleiding mogelijk
maken. Uit het jaarverslag weet ik dat er al jaren onderuitputting is. Die
11,5 mln. wordt helemaal niet gebruikt. Het deel dat wel gebruikt wordt, wordt
niet gebruikt voor scholing en begeleiding, maar voor voorlichting en experimenten.
Wij brengen het in bij de begroting van SZW, maar ik hoop dat de minister
haar collega hierop aanspreekt. Immers, het zijn haar leerlingen die wij graag
op een goede manier in de arbeidsmarkt willen inpassen.Ik ben blij met het antwoord over de toegankelijkheid voor blinden en
slechtzienden.Mevrouw Eijsink (PvdA):Wat het praktijkonderwijs betreft heb ik gezegd dat de wettelijke nazorg
voor leerlingen enorm belangrijk is. Mevrouw Aasted heeft verwezen naar het
amendement van mevrouw Verburg en mevrouw Noorman-den Uyl. Zou de wettelijke
nazorg nu werkelijk een invulling krijgen? Wij zijn wel eens gezamenlijk op
scholen geweest. Overal hebben wij gezegd dat dit ingevuld moet worden. In
Heerlen heeft mevrouw Aasted gezegd dat zij het duidelijk zou aankaarten.
Moeten wij niet vrezen dat het bij de behandeling van de begroting van SZW
weer misgaat?Mevrouw Aasted Madsen-van Stiphout (CDA):Het amendement is ingediend met een bepaald doel voor ogen. Als nu blijkt
dat dat doel niet gehaald wordt en de gelden niet besteed worden op de manier
die de indieners voor ogen hebben, dan zullen zij daarop zeker terugkomen.Ik kom op de indicatie van één jaar voor leerlingen die
langer dan twee maanden in een 24-uursbehandelinstelling hebben
verbleven. De minister heeft gezegd dat begin 2006 de resultaten van het onderzoek
beschikbaar zullen zijn. Ik vind het een gemiste kans dat het niet gewoon
geregeld is bij de laatste voorhang, waar wij de indicatiecriteria aangepast
hebben. Het is heel simpel; het gaat om één zinnetje. Een kind
dat langer dan twee maanden in zo'n instelling heeft verbleven, voldoet aan
de indicatiecriteria voor waarschijnlijk de clusters 3 en 4.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. De bekostiging per student daalt dus. Ook de heer De Vries,
die aanvankelijk dacht dat dat niet het geval was...De heer Jan de Vries (CDA):Als u nog even naar het staatje in de begroting kijkt, ziet u dat dat
veel genuanceerder ligt: pas in 2010 daalt het echt.Mevrouw Vergeer (SP):Maar in 2006 is dat even niet het geval, vanwege incidentele bijdragen,
terwijl wij natuurlijk structureel geld nodig hebben. De bekostiging daalt
dus, wat al twintig jaar het geval is, zodat er zelfs een achterstand moet
worden ingehaald. Wij zien de resultaten: massacolleges en telewerkcursussen
in plaats van fatsoenlijk onderwijs. Daarom hebben wij recent een Maagdenhuisbezetting
gehad en bekijkt de Inspectie bij een instelling hoe het zo ver heeft kunnen
komen.Ik sprak over de nieuwe bestuursstructuur die het onderwijs en het ministerie
te wachten staat. Verder heb ik gezegd dat de minister en de staatssecretaris
de leerkrachten en de docenten zouden moeten steunen, juist door duidelijke
eisen te stellen aan bevoegdheden. Vakbekwaamheid en didactische bekwaamheid
leer je niet op een achternamiddag, als je in een team moet gaan lesgeven.
Maar de minister wil dat niet regelen. Zij zet de deuren wagenwijd open naar
kwaliteitsdaling en marginalisering van de positie van de vakdocent.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering het werken met kernteams in het voortgezet
onderwijs mogelijk maakt en aanmoedigt;constaterende dat goed onderwijs voor een belangrijk deel afhankelijk
is van de mate waarin een docent zijn of haar enthousiasme voor het vak weet
over te brengen op de leerlingen;van mening dat een docent – om vakinhoudelijke kennis en vaardigheden
over te kunnen brengen op de leerlingen – moet beschikken over vakinhoudelijke
kennis en vaardigheden;verzoekt de regering, bijscholing verplicht te stellen voor docenten die
een ander vak gaan geven dan waar zij voor opgeleid zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vergeer, Jungbluth en Kraneveldt.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 122(30300 VIII).Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Ik heb verder gezegd dat de minister de docenten een grote
dienst zou bewijzen door te regelen dat de onderwijstijd niet hetzelfde is
als het vullen van een tussenuur of huiswerk maken op school. Onderwijstijd
is werken in aanwezigheid van een docent. Ik heb niet gezegd dat wij een onderwijsvorm
moeten voorschrijven, maar wel dat wij de aanwezigheid van de vakdocent dwingend
moeten voorschrijven. Ik heb daarom de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering in de Regeling onderbouw voortgezet onderwijs
de definitie van onderwijstijd wil aanpassen;van mening dat in het onderwijs kennis en vaardigheden door de docent
worden overgedragen;van mening dat het zelfstandig vergaren van kennis en vaardigheden door
de leerlingen voorzover daar geen docent bij aanwezig is, niet gezien kan
worden als onderwijstijd;verzoekt de regering, voor onderwijstijd een definitie te hanteren waarbij
de aanwezigheid van een docent als voorwaarde wordt gesteld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vergeer en Kraneveldt. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 123(30300 VIII).Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Aan het begin van mijn verhaal heb ik gezegd dat de minister
te veel verantwoordelijkheden uit handen geeft. Als het aan de SP-fractie
ligt, steunen wij de minister niet in haar pogingen om te veel verantwoordelijkheid
bij de scholen neer te leggen en zichzelf en de Kamer daarmee buitenspel te
zetten, zodat wij straks hier geen enkele vraag meer kunnen stellen zonder
te horen te krijgen: daar gaan wij niet over, dat is de autonomie van de scholen.
Het voorkomen daarvan is vandaag mijn inzet geweest bij deze begroting.De heer Balemans (VVD):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor de heldere en duidelijke uiteenzetting
en beantwoording van de vragen. Ik constateer dat er ook na de laatste kabinetsbrief
nog alle ruimte is om te komen tot een goed en voor ouders betaalbare naschoolse
opvang. Als ik het op basis van de werktop die vanmorgen heeft plaatsgevonden
goed begrijp, is één van de belangrijkste resultaten, dankzij
de inspanningen van de ministers van Financiën en van OCW, dat er nu
75 mln. extra naar stages voor leerlingen gaat. Klopt dat?Het beleid dat de minister voert wat betreft veiligheid op scholen, leidt
zowel preventief als repressief tot verbeteringen. Wij hebben echter niet
op alle geweldsincidenten en bedreigingen zicht en de cirkel is nog niet helemaal
gesloten. Daarom leg ik de volgende motie aan de Kamer voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat scholen aandacht dienen te besteden aan een veilig schoolklimaat;constaterende dat scholen aangespoord worden om meer openheid te betrachten
inzake geweld op scholen;constaterende dat leraren, leerlingen en ouders nog steeds te maken hebben
met geweldsincidenten en/of bedreigingen;constaterende dat er niet altijd melding wordt gemaakt van hetgeen hen
overkomt, bijvoorbeeld uit angst voor nieuwe incidenten of de aantasting van
de naam van de school;overwegende dat daarmee niet alle geweldsincidenten en/of bedreigingen
bekend zijn;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat scholen een sluitende
en volledige registratie van geweldsincidenten en bedreigingen rondom de school
hebben en deze informatie, desgewenst vertrouwelijk, verstrekken aan de daarvoor
geëigende instanties, zoals onderwijsinspectie, jeugdzorg en/of justitie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Balemans, Kraneveldt, Jan de Vries,
Lambrechts, Slob, Van der Vlies, Eijsink, Jungbluth en Vergeer.Zij krijgt nr. 124(30300 VIII).De heer Visser (VVD):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor de antwoorden in eerste termijn.
Ik dank de minister voor haar antwoord wat betreft het octrooibeleid, de goudmijn
die er ligt bij de instellingen, en de kennisparadox. Het octrooibeleid speelt
hierbij een belangrijke rol, maar daar komen wij volgend jaar nog op terug.Bij de procedure voor de 100 mln. die wij hebben besproken, zit ik een
beetje met mijn rol als Kamerlid. Er wordt wel gezegd: de regering regeert,
de Kamer controleert. Soms denk je: de Kamer suggereert. De Kamer doet veel
suggesties, maar wat doen wij hier? De minister stelt een tijdpad vast, dat
is háár verantwoordelijkheid. De vraag die ik naar voren breng,
is of gegeven het tijdpad dat de minister heeft vastgesteld, de gewenste uitkomst
is wel gegarandeerd, zodat niet als gevolg van dat krappe tijdpad een aantal
interessante projecten buiten de boot vallen.Over de lectoren heb ik een korte discussie gehad met de staatssecretaris.
De vraag is hoe je tevredenheid meet. Weten wij zeker dat de tientallen miljoenen
die in 2006 en 2007 naar lectoren gaan, wat op zichzelf een interessant concept
is, welbesteed zijn? Hierover dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat publiek geld met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ingezet
dient te worden;constaterende dat de effectiviteit van de inzet van lectoren in het hoger
onderwijs vooralsnog niet is aangetoond en de verwachtingen niet eenduidig
zijn;van mening dat de doelstellingen verbetering van de externe oriëntatie,
curriculumvernieuwing, professionalisering van docenten en versterking van
kenniscirculatie en kennisontwikkeling, van groot belang zijn en via verschillende
manieren behaald moeten worden;verzoekt de regering, op basis van de tweede effectmeting in 2006 de inzet
van de extra middelen voor lectoren en kenniskringen te bezien en niet tot
de geplande budgetverruiming over te gaan voordat de effectrapportage met
de Kamer is gedeeld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Visser. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 125(30300 VIII).De heer Visser (VVD):Misschien is het goed om mijn bedoeling met deze motie duidelijk te maken.
Ik wil zeker zijn dat die extra miljoenen, die oplopen tot 40 mln., op de
goede plaats terechtkomen en niet zomaar op de automatische piloot worden
uitgedeeld.VisserToen wij het hadden over extra geld en investeringen, zei mevrouw Vergeer
een aantal keren dat de gevel er zo mooi uitziet. Mijn studentenhuis heette "de
gammele gevel". Ik heb nog steeds veel contact met dat studentenhuis
en ik vraag mij steeds af of die gevel wel zo gammel is. Ik moet eerlijk zeggen
dat ik bij de werkbezoeken die ik aan universiteiten breng, steeds denk: was
ik maar twintig jaar later geboren en had ik maar twintig jaar later kunnen
studeren. Ik vind dat de voorzieningen van de universiteiten en het hbo achter
die gevel veel beter zijn dan twintig jaar geleden. Daar kunnen en moeten
wij de ogen niet voor sluiten. Er worden wel degelijk resultaten geboekt met
de extra investeringen die de afgelopen tijd zijn gedaan. Wij moeten de oplossing
niet alleen maar blijven zien in geld, geld, geld. De oplossingen voor het
onderwijs in de komende jaren hangen ook samen met structuur- en cultuurveranderingen
en met mentaliteitsveranderingen. Wij moeten elkaar niet overbieden met extra
geld, maar wij moeten de discussie toespitsen op de vraag hoe wij meer rendement
halen uit het publieke geld dat nu al wordt gegeven.Mevrouw Vergeer (SP):Ik denk dat de heer Visser mijn verhaal over de gevel een klein beetje
verkeerd begrepen heeft. Ik heb gezegd dat de voorgevel iedere keer wordt
opgetuigd voor de concurrentiepositie, maar dat er juist niet wordt geïnvesteerd
in het onderwijs. U weet ook heel goed dat de beste manier om in onderwijs
te investeren is om bijvoorbeeld een bindend studieadvies in te voeren op
de universiteit. Dat is heel iets anders dan de studenten op een rantsoen
zetten met de leerrechten, zoals u aan het doen bent.De heer Visser (VVD):Voorzitter. De kern is dat mevrouw Vergeer zegt: door de concurrentie.
Het punt is, dat die er niet is. Er is niet of nauwelijks onderscheid. Vandaar
dat de staatssecretaris eens heeft gezegd: het lijkt wel alsof wij één
universiteit hebben met dertien dependances. De kern van wat wij gaan doen,
is dat er meer onderscheid komt. Met echt onderscheid ontstaat er echte concurrentie
en zijn studenten bereid om extra in zichzelf te investeren. Dan komen wij
waar wij zijn moeten, dan komen wij naar kleinere lokalen, naar kleine colleges
en naar begeesterde studenten.De heer Jungbluth (GroenLinks):Voorzitter. Dank aan beide bewindslieden. Het is mij duidelijk dat hier
Kamerbreed de noodzaak wordt ingezien van effectief achterstandsbeleid. Dat
is wat ik uit het debat heb onthouden. De middelen die daarvoor worden uitgetrokken,
voldoen niet aan wat ik graag zou zien. Ik kan mij er verder over opwinden,
maar dat heeft weinig zin. De heer Slob zal dadelijk een motie indienen waarmee
wat dat betreft de druk op de ketel wordt gehouden. Die motie zal door de
fractie van GroenLinks worden ondersteund.Ik heb in eerste termijn gevraagd om de evaluatie-elementen uit de oude
Onderwijsvoorrangswet terug te laten komen. De minister voelt daar niet voor,
zo heeft zij gezegd. Ik behoud mij het recht voor om bij gelegenheid terug
te komen op de mogelijkheid van in ieder geval een jaarlijks inspectieverslag
om de scholen inzake het achterstandsbeleid bij de les te houden. Dat veronderstelt
inderdaad dat ze substantieel worden gefaciliteerd.In eerste termijn heb ik de suggestie gedaan om studenten van hbo en wo
in te zetten op achterstandscholen. De minister reageerde daar niet zo enthousiast
op. Inmiddels is er een motie opgesteld, die Kamerbreed ondersteuning vindt.
Ik hoop dat de motie voor de minister aanleiding is om te heroverwegen wat
zij eraan wil doen. De motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat achterstandsleerlingen gebaat zijn bij elke aanvullende
hulp op school;overwegende dat studenten van hbo en wo goed in staat zijn om achterstandsleerlingen
te begeleiden, dan wel bijles te geven of als hun coach op te treden;overwegende dat het in aanraking brengen van studenten met het vak van
leraar kan resulteren in grotere belangstelling voor dat vak;verzoekt de regering om te onderzoeken in hoeverre en onder welke voorwaarden
het mogelijk is om studenten, al dan niet via een tegemoetkoming, te stimuleren
om zich in te zetten op scholen met veel achterstandsleerlingen en daar ondersteunend
werkzaam te zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jungbluth, Kraneveldt, Vergeer,
Lambrechts, Roefs, Jan de Vries, Van der Vlies, Slob en Balemans.Zij krijgt nr. 126(30300 VIII).De heer Jungbluth (GroenLinks):Voorts heb ik in eerste termijn een wellicht wat ludiek klinkend, maar
in essentie heel serieus bedoeld plan aan de orde gesteld, namelijk om basisschoolleerlingen
systematisch in contact te brengen met het platteland. De motie die ik daarvoor
heb opgesteld, luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat veel basisschoolleerlingen maar zelden buiten hun wijk
komen en Nederland nauwelijks kennen, te weinig bewegen en vaak aan overgewicht
lijden, niet weten waar hun voedsel vandaan komt en van huis uit vaak niet
gewend zijn uitstapjes in de natuur te maken;overwegende dat het platteland in het kader van "vitaal platteland"
ook baat heeft bij een veelzijdige benutting van de ruimte;verzoekt de regering, de mogelijkheden te verkennen voor scholen om met
regelmaat buitenstages voor hun leerlingen te organiseren en daartoe in overleg
met de minister van LNV (beleid inzake "vitaal platteland") voldoende
geschikte accommodaties (gebouwelijk en personeel) in te richten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jungbluth en Vergeer. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 127(30300 VIII).De heer Jan de Vries (CDA):Dropt u nu niet een maatschappelijke taak bij de scholen waarvan wij zojuist
nog zeiden dat wij dat niet vrijblijvend kunnen doen? Als wij hiertoe besluiten,
moeten wij wel onder ogen hebben gezien wat hetgeen wij vragen, betekent voor
scholen.De heer Jungbluth (GroenLinks):Ik ben het met u eens. Als wij dit soort activiteiten op een goede manier
outilleren en de minister van Landbouw hiervoor enthousiasmeren, zal er vanzelf
vraag ontstaan bij de scholen. Ik denk dat scholen hiervoor enthousiast zullen
worden en op een creatieve manier zullen zoeken naar financiering. Als dat
niet lukt, zullen zij zich ongetwijfeld bij ons melden.De heer Jan de Vries (CDA):Dat is te gemakkelijk. Als u dit echt nodig vindt, moet u ook zorgen dat
het wordt gefaciliteerd. Ik herinner u er maar aan dat mevrouw Azough als
onderwijswoordvoerder van uw fractie stelde dat scholen niet verplicht mogen
worden om naar andere scholen te gaan om allochtone en autochtone kinderen
met elkaar in aanraking te brengen. Zij zei dat bij een debat over een initiatiefwetsvoorstel
van mevrouw Hamer en anderen voor integratie en burgerschap. Nu doet u precies
hetzelfde!De heer Jungbluth (GroenLinks):In dat voorstel werden scholen verplicht om hun leerlingen met een bus
naar een andere school te brengen om kinderen met een verschillende achtergrond
met elkaar in aanraking te laten komen. Dat is heel iets anders dan het scheppen
of het bevorderen van faciliteiten, opdat scholen, die daar zin in hebben,
dit soort activiteiten kunnen organiseren. Overigens zijn dit soort meerdaagse
activiteiten in het buitenland heel gewoon. Als daarvoor faciliteiten nodig
zijn, hoop ik dat u mij zult helpen om daarvoor geld te vinden.De heer Visser (VVD):Mevrouw Vergeer heeft deze motie ook ondertekend. Gisteren is echter juist
zij een interessante discussie begonnen over de definitie van het begrip onderwijstijd.
Valt wandelen in de wei ook onder deze definitie?De heer Jungbluth (GroenLinks):Als die faciliteiten onvoldoende doordacht zijn, ben ik de eerste om toe
te geven dat ze niet onder de definitie van onderwijstijd vallen. Er zijn
echter heel goede voorbeelden van activiteiten die zeker wel onder deze definitie
vallen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de lesprogramma's die op Maastrichtse
kinderboerderijen worden aangeboden. Ik neem daarvoor diep mijn pet af. Als
je met dit soort lesprogramma's een stageweek kunt vullen, zijn dat zeer zeker
heel nuttige onderwijsuren.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Ik bedank de bewindslieden voor hun beantwoording en voor
het goede nieuws dat zij ons hebben gebracht. Zo is er meer dan 800 mln. extra
voor onderwijs vrijgemaakt. Ander goed nieuws is dat er € 125.000
beschikbaar is gesteld voor de helpdesk van het Landelijk Bureau ter bestrijding
van Rassendiscriminatie.Ik heb aan de orde gesteld dat ouders actief geïnformeerd moeten
worden over zwakke scholen. De minister wil dat niet doen, omdat het de verantwoordelijkheid
zou zijn van de scholen en de medezeggenschapsraden. Ik vind dat onvoldoende,
omdat ouders het recht hebben om dit te weten. Ik dien daarom de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er in Nederland 284 scholen zijn die door de Inspectie
als zeer zwak worden beoordeeld;overwegende dat ouders het recht hebben geïnformeerd te worden over
het feit dat hun kind op een school zit die als zeer zwak is beoordeeld;van mening dat het niet voldoende is dat ouders via de medezeggenschapsraad
worden geïnformeerd;verzoekt de minister, ervoor zorg te dragen dat ouders via de school middels
een brief op de hoogte worden gesteld van: - het feit dat de school
van hun kind onder verscherpt toezicht is gesteld;- waarom dat zo
is;- welke maatregelen genomen worden om de kwaliteit van het onderwijs
en organisatie zo snel mogelijk te verbeteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts, Balemans, Roefs, Kraneveldt
en Jan de Vries.Zij krijgt nr. 128(30300 VIII).Mevrouw Lambrechts (D66):De minister wil herinnerd worden als de minister die de leraar weer in
positie heeft gebracht. D66 wil haar daarbij helpen. Om die reden heeft mijn
fractie bij de algemene politieke beschouwingen de motie over de boventalligheid
van leraren ingediend en daarom heb ik bij deze begrotingsbehandeling het
amendement ingediend waarmee wordt beoogd om met de platforms meer handen
en voeten te geven aan de infrastructuur. Ik doe in dit verband ook het verzoek
om de kennis- en innovatiemiddelen van KPC, APS en CPS zoveel mogelijk naar
de scholen over te maken voor de vakontwikkeling van leerkrachten. Ik dien
een motie in om te proberen, meer schaal12-functies in het onderwijs te creëren.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het van groot belang is voor de kwaliteit van ons onderwijs
dat er voldoende universitair geschoolde docenten werkzaam zijn in het voortgezet
onderwijs;overwegende dat de aantrekkelijkheid van het beroep als leraar vergroot
wordt als er doorgroeimogelijkheden bestaan voor leraren binnen het onderwijs;Lambrechtsvan mening dat er op dit moment te weinig LD(schaal 12)-functies
beschikbaar zijn zodat de doorgroeimogelijkheden beperkt zijn;verzoekt de regering, in overleg met sociale partners te bevorderen dat
er meer LD-functies beschikbaar komen in het voortgezet onderwijs,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts, Balemans, Roefs, Jungbluth,
Vergeer en Kraneveldt.Zij krijgt nr. 129(30300 VIII).Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Ik kom nog even terug op de bol en bbl. Naar mijn stellige
overtuiging ligt er op dat punt een groot probleem en is het "ijzeren
gordijn" een belangrijke oorzaak voor de uitval van veel jongeren in
het mbo. De staatssecretaris gaat er nog op in, maar mij rest weinig anders
dan het indienen van een motie daarover.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er jaarlijks duizenden leerlingen onnodig uitvallen doordat
zij binnen de mbo-opleiding niet kunnen overstappen van de beroepsopleidende
leerweg naar de beroepsbegeleidende leerweg en andersom;verzoekt de regering, vóór het komende leerjaar te regelen
dat regelgeving en financiering een flexibele overstap tussen bbl en bol ondersteunen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts en Roefs. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 130(30300 VIII).Mevrouw Lambrechts (D66):D66 biedt graag ruimte aan nieuwe ontwikkelingen, vooral als deze zich
elders reeds bewezen hebben. Er is door het United World College een prachtig
voorstel gedaan. Mijn fractie biedt dat graag een kans in Nederland. Het is
positief dat de minister daar sympathiek tegenover staat, maar het is jammer
dat zij het nog te vroeg vindt om te verkennen of het echt wat kan toevoegen
aan het Nederlands onderwijs. Ik heb daarom de volgende motie geformuleerd.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er een initiatief is om in 2008 ook in Nederland een Europees
United World College te vestigen; overwegende dat dit een kans is voor Nederland om onderwijs binnen te
krijgen dat internationaal georiënteerd is en zich in tien andere landen
al bewezen heeft;overwegende dat over het niveau geen twijfel hoeft te bestaan omdat geëxamineerd
wordt volgens de regels van het Internationaal Baccalaureaat;overwegende dat de Onderwijsraad onlangs heeft aanbevolen om het Nederlands
onderwijs waar mogelijk te internationaliseren;verzoekt de regering, na te gaan wat het UWC voor Nederland en het Nederlandse
onderwijs zou kunnen betekenen en of (en op welke wijze) wij deze vestiging
zouden kunnen ondersteunen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts en Balemans. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 131(30300 VIII).De heer Jan de Vries (CDA):Voorzitter. Ik stel graag een vraag over deze motie. Dit is toch gewoon
een particuliere onderwijsinstelling? Deze heeft misschien wel een prima naam,
ook wat betreft het type leerlingen dat ervan af komt, maar de vraag is of
de overheid particuliere onderwijsinstellingen moet ondersteunen. Dat spreekt
toch uit de motie. Hebben wij daar niet gewoon een reguliere regeling voor?
Als men voldoet aan de criteria die wij met elkaar hebben gesteld, dan kan
men voor bekostiging in aanmerking komen als men dat wenst. Het gaat dan om
eindtermen en kerndoelen.Mevrouw Lambrechts (D66):Het is nog maar de vraag om welke vorm en type onderwijs het zal gaan.
Er zijn landen met een United World College waarin dit onderwijs helemaal
niet in de private sector valt. Het gaat dan om de hele range van basis- en
voortgezet onderwijs. Het is maar zeer de vraag hoe zich dat ontwikkeld. Het
is bekend dat wij op dit moment twintig beurzen geven aan Nederlandse kinderen
om elders in de wereld dit type onderwijs te volgen. Er is veel reden om te
kijken of je voor Nederlandse kinderen niet iets kunt toevoegen met de methode
van het internationaal baccalaureaat aan het Nederlandse onderwijs. Het gaat
ook om het feit dat je buitenlandse kinderen naar Nederland haalt. Dit onderwijs
kan een meerwaarde bieden ten opzichte van het huidige onderwijs en de huidige
vernieuwingen.De heer Jan de Vries (CDA):Er ligt een onderzoeksaanvraag over het internationaal baccalaureaat bij
de Onderwijsraad. U maakt nu onderscheid tussen verschillende typen particuliere
scholen, want u zegt dat u graag zou zien dat de regering ondersteuning geeft
aan deze particuliere school. Dat zie ik u nog niet doen voor bijvoorbeeld
Iederwijsscholen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik kan wel aangeven wat het grote verschil is met een Iederwijsschool.
Het grote verschil is dat het United World College werkt met een methode die
internationaal geaccrediteerd en geëxamineerd wordt. Over dat niveau
hoef ik en hoeft vooral u zich geen zorgen te maken. De overeenkomst
is erin gelegen dat dit type onderwijs zowel in de private als niet-private
sfeer zou kunnen voorkomen. Ook wat dat betreft zou ik het goed vinden als
de minister daarover eens een gesprek aangaat. U weet dat de gesprekken nu
met de minister of de staatssecretaris van Defensie via de Domeinen verlopen.
Ik zou veel liever zien dat zij met de minister van Onderwijs worden gevoerd.Ik kreeg een prachtig antwoord op mijn eerste vraag of de homo-emancipatietrajecten
konden doorgaan, want op veel scholen is nog steeds sprake van homovijandigheid.
Dat willen wij niet en daar moet echt iets aan worden gedaan. Na dat prachtige
antwoord dacht ik dat het goed zat. Wij houden wat wij hebben en er komen
nog nieuwe projecten bij. Later kreeg ik een ander antwoord waaruit blijkt
dat toch wel de helft van de middelen verdwijnt. Ik kan niet goed zien hoe
alle goede projecten zo overeind kunnen blijven. Ik voel mij daarom genoodzaakt
om daarover de volgende motie uit te spreken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat op scholen nog steeds vaak sprake is van homovijandig
gedrag jegens leerlingen en leraren die homo dan wel lesbo zijn;overwegende dat vorig jaar een aantal homo-emancipatieprojecten zijn gestart
die in opzet driejarig zijn en die nu al weer dreigen te worden stopgezet
wegens gebrek aan financiering;overwegende dat homo-emancipatie om voortdurende aandacht vraagt;verzoekt het kabinet, er zorg voor te dragen dat deze homo-emancipatieprojecten
gewoon doorgang kunnen vinden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Lambrechts. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 132(30300 VIII).Mevrouw Lambrechts (D66):Ik wens beide bewindslieden, ons in de Kamer en zeker het onderwijs toe
dat beide bewindspersonen niet alleen herinnerd zullen worden omdat zij de
leraar in positie hebben gebracht, maar ook omdat zij een kentering hebben
gebracht in het grote aantal schooluitvallers. Laat helder zijn dat dit eerste
buitengewoon belangrijk is, maar tot nu toe heb ik geen kentering in het aantal
schooluitvallers gezien. Ik hoop voorts dat de bewindslieden worden herinnerd
omdat zij kwaliteit van onderwijs en onderzoek ook echt op een hoger peil
en plan hebben weten te brengen. Met onze hulp zou dat moeten kunnen lukken.
Wij hebben nog anderhalf jaar te gaan en wij staan ervoor.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik dank de bewindslieden uiteraard voor de antwoorden op de vragen uit
eerste termijn. Ik was gisteren in mijn eerste termijn aangenaam verrast door
de vraag die de heer Slob mede namens de heer Van der Vlies stelde, of hij
onder mijn amendement mocht staan waarin € 200.000 wordt uitgetrokken
voor leraren godsdienst en levensbeschouwing. Daardoor sloeg ik pardoes een
stuk van mijn bijdrage over. Dat stuk lag net in het verlengde van het amendement
waarover wij het tijdens die interruptie hadden. Ik vond het ook al zo vreemd
dat ik als vertegenwoordiger van een kleine fractie vijf minuten over bleek
te hebben voor deze tweede termijn. Die tijd ga ik maar gauw gebruiken.De rechtspositie en de honorering van deze beroepsgroep moeten nu beter
worden geregeld. Dit heeft vooral consequenties voor het godsdienstig en levensbeschouwelijk
of humanistisch vormingsonderwijs op openbare basisscholen. De positie van
de docenten op die scholen is sowieso moeilijk omdat steeds meer gemeenten
hun financiële bijdrage aan dit onderwijs niet meer of in steeds mindere
mate leveren. De LPF-fractie vindt dat jammer. Wij denken dat dit onderwijs
ook op openbare scholen zeer veel kan bijdragen aan de overdracht van waarden
en normen, het begrip voor andere levensbeschouwingen en religies en de integratie
van leerlingen.De minister heeft op eerdere vragen hierover van de heer Jan de Vries
geantwoord dat dit een zaak van gemeenten is in samenwerking met de scholen
en de organisaties en kerken en dat zij hier niet in kan en eigenlijk ook
niet wil treden. Wij verzoeken de minister om dit in heroverweging te nemen
en samen met de genoemde partijen naar een oplossing te zoeken. Zij ziet,
ook gezien haar partijachtergrond, vast het belang van dit onderwijs wel in.
Een mogelijke oplossing is een landelijke regeling voor een soort tripartiete
financiering door het Rijk, de gemeente en de kerken en levensbeschouwelijke
organisaties. De scholen dragen natuurlijk zorg voor de huisvesting en zij
kunnen eventueel ook nog een duit in het zakje doen. Ik heb horen zeggen dat
hier 5 mln. tot 10 mln. voor nodig is. Dat is een behoorlijk bedrag. Ik heb
dat niet zomaar in mijn achterzak zitten en de minister vast ook niet, daar
heb ik begrip voor. Ik wil haar echter toch verzoeken om hiervoor haar best
te doen. Daartoe dien ik een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat het godsdienst- en levensbeschouwelijk/humanistisch vormingsonderwijs
op openbare scholen zeer waardevol is en bijdraagt aan de overdracht van waarden
en normen en aan de integratie van leerlingen;constaterende dat steeds meer gemeenten uit bezuinigingsoverwegingen niet
meer of in mindere mate dan voorheen financieel bijdragen aan dit onderwijs;Kraneveldtvan mening dat dit een betreurenswaardige zaak is; verzoekt de regering, in overleg met de gemeenten en de organisaties en
kerken die dit onderwijs verzorgen, te proberen deze negatieve ontwikkeling
te keren en, indien mogelijk, te komen tot een structurele regeling,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt en Roefs. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 133(30300 VIII).Mevrouw Kraneveldt (LPF):In mijn eerste termijn sprak ik over de onvolprezen jonkheer Repelaer
van Driel die in 1815 met dertien ambtenaren het onderwijsveld moest bestieren.
Dat waren nog eens tijden. Ik sprak ook in dat kader over de reorganisatie
die de minister samen met haar hoogste ambtenaar onlangs aankondigde. Die
reorganisatie kan krimp of uitbreiding tot gevolg hebben. In het kader van
het streven van de Kamer en de minister naar meer autonomie voor het onderwijsveld
en minder opgelegde regels vanuit Den Haag en de efficiencytaakstelling van
de minister, kan uitbreiding echt niet de bedoeling zijn. Ik wil de minister
een zetje in de juiste richting geven met een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering een nieuwe reorganisatie van het ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft aangekondigd;tevens constaterende dat de regering heeft aangegeven dat deze reorganisatie
tot krimp, maar ook tot uitbreiding van het ministerie kan leiden;van mening dat krimp voor de hand ligt en ook wenselijk is vanwege zowel
het politiek breed gedeelde streven naar meer autonomie en minder regels voor
het onderwijsveld als de efficiencytaakstelling die het ministerie opgelegd
heeft gekregen;verzoekt de regering, krimp als uitgangspunt te nemen en al haar inspanningen
hierop te richten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt en Roefs. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 134(30300 VIII).De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor hun beantwoording in eerste
termijn. De minister heeft mij een groot aantal toezeggingen gedaan. Daar
ben ik haar daar zeer erkentelijk voor. Ik stel het zeer op prijs dat zij
ruimte wil bieden om de fundamentele discussie over de mogelijke reductie
van het aantal contacturen in het voortgezet onderwijs mogelijk te maken.
Het probleem met betrekking tot de vso-leerlingen moeten wij samen oplossen.
Wij zullen daar over veertien dagen verder over spreken. De minister zal daar
voor die tijd contact over hebben met de sector. Ik heb een motie over de
gewichtenregeling.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er in de voorstellen voor de nieuwe gewichtenregeling
wordt uitgegaan van een drempel van 6,4% om voor bekostiging in aanmerking
te komen;overwegende dat berekeningen hebben aangetoond dat een drempel van 6,4%
nog te hoog is om de beoogde achterstanden in met name plattelandsgebieden
effectief te bestrijden;overwegende dat de minister terecht graag duidelijkheid wil over de kaders
waarbinnen de gewichtenregeling dient te worden vastgesteld;overwegende dat voor een tijdige invoering van de nieuwe gewichtenregeling
de algemene maatregel van bestuur in het voorjaar van 2006 gereed moet zijn
en dat het budgettaire kader wordt bepaald in de begroting 2007 en verder;tevens overwegende dat een mogelijk latere bijstelling van het budgettaire
kader kan leiden tot een wijziging van de eerder vastgestelde algemene maatregel
van bestuur;verzoekt de regering, een maximale inspanning te verrichten om in de nieuwe
gewichtenregeling met een lagere drempel te gaan werken, bij voorkeur 3%,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Slob, Eijsink, Lambrechts, Kraneveldt,
Vergeer, Jungbluth, Van der Vlies, Jan de Vries en Balemans.Zij krijgt nr. 135(30300 VIII).De heer Slob (ChristenUnie):Deze motie maakt duidelijk dat wij de minister de ruimte geven om verder
te gaan. Over haar algemene maatregel van bestuur kan natuurlijk nog discussie
ontstaan in het voorjaar. Die ruimte is er natuurlijk altijd voor de Kamer.
Deze motie maakt ook duidelijk dat wij vinden dat de minister heel wat heeft
gepresteerd als het gaat om het naar beneden brengen van de drempel maar dat
wij het nog steeds niet voldoende vinden, en dat zij een heel nadrukkelijke
en geen vrijblijvende opdracht van de Kamer krijgt om daaraan het komend jaar
te gaan werken. Ik hoop dat dat het gewenste effect zal ressorteren. Ik ben
de Kamer ook zeer erkentelijk dat wij deze motie unaniem hebben kunnen indienen.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun beantwoording.
De hoofdlijn en de inzet van deze bewindslieden is ontbureaucratisering, deregulering,
autonomievergroting en vertrouwen geven aan de scholen opdat zij binnen de
wettelijke kaders eigen keuzes kunnen maken waarop toezicht wordt gehouden
vanwege de overheid door de inspectie. Kortom, de kunst van het loslaten.Wel hebben veel woordvoerders gewezen op het gevaar van het overvragen
van scholen in de context van een groeiend maatschappelijk opdrachtenpakket.
De heer Slob suggereerde in zijn eerste termijn te denken aan een onderwijseffectrapportage.
De minister reageerde dat dit toch een fors middel is, dat ook nogal wat bureaucratisering
en risico's oplevert. De heer Slob liet mij de gelegenheid een manier aan
de Kamer voor te stellen die dit doel dient en de mogelijkheid geeft daar
op de kortere termijn nog eens meer ten principale met elkaar over na te denken.
Dat is de inzet van de motie die ik hierbij indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat vanuit overheid en samenleving steeds meer van het onderwijs
wordt gevraagd;overwegende dat uit het SCP-rapport "Grenzen aan de maatschappelijke
opdracht van scholen" blijkt dat scholen hun primaire taakuitoefening
in gevaar zien komen;tevens overwegende dat door een verplichting om bij iedere door regering
of parlement nieuw voorgestelde taak van scholen voor besluitvorming inzicht
te verschaffen over de mogelijke taakverzwaring van scholen, kan worden voorkomen
dat ten gevolge van deze verwarring het primaire onderwijsproces in gevaar
komt;verzoekt de regering, de voor- en nadelen van een dergelijke werkwijze
voorafgaande aan de besluitvorming te onderzoeken en de Kamer daarover in
het voorjaar van 2006 te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Vlies, Slob, Jan de Vries,
Kraneveldt, Eijsink, Balemans en Lambrechts.Zij krijgt nr. 136(30300 VII).Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik zal vooral reageren op de ingediende amendementen en moties.
Maar voordat ik daaraan toe ben, maak ik een paar opmerkingen naar aanleiding
van de inbreng van een aantal leden.Mevrouw Roefs vindt dit debat versnipperd. Daar kan ik niets aan doen;
de leden van de Kamer bepalen zelf over welke onderwerpen zij het willen hebben
en ik reageer daarop. Er komen bij de behandeling van de begroting van OCW
overigens vaker erg veel onderwerpen aan de orde. De behandeling van die begroting
wordt vaak aangegrepen om bepaalde punten extra onder de aandacht te brengen.
Op de moties kom ik terug.Iedereen gebruikt zijn eigen woorden. Mevrouw Eijsink doet dit en in mijn
antwoord kies ik ook zelf mijn woorden.De overgang van praktijkonderwijs naar arbeidsmarkt zal mevrouw Aasted-Madsen
aan de orde moeten stellen in het verband van de begroting van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid. Bij de behandeling van die begroting is ook het amendement
hierover ingediend. Minister De Geus kan haar informeren over de manier waarop
aan het amendement uitvoering is gegeven en welke follow-up er eventueel aan
gegeven zou moeten worden, dat kan ik haar echt niet zeggen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik heb gesproken over Operatie Jong, waar vaker over gesproken is. Het
zou goed zijn om vanuit die gedachte ook naar deze problematiek te kijken.Minister Van der Hoeven:Wij proberen natuurlijk binnen Operatie Jong een aantal trajecten op elkaar
af te stemmen, daar heeft mevrouw Eijsink gelijk in. De eerste voortgangsrapportage
is naar de Kamer gestuurd. De staatssecretaris van VWS is op dit punt de trekker.
Het zou inderdaad goed zijn als de ervaringen die opgedaan worden binnen Operatie
Jong, ook voor een aantal praktische knelpunten een oplossing konden bieden.
Dat ben ik met mevrouw Eijsink eens.De maatschappelijke taak van de school, genoemd door de heer De Vries,
is een punt dat vaker aan de orde zal komen, niet alleen omdat wij daar een
opvatting over hebben, maar ook omdat de school, de ouders, de samenleving
en anderen daar een opvatting over hebben. Ik denk dat het goed is om te bekijken
op welke manier het vervolgrapport van het SCP wellicht een aanzet tot een
debat zou kunnen leveren. De Kamer krijgt er in ieder geval een reactie op
van het kabinet. Dat is misschien een mooi moment om er met elkaar verder
over van gedachten te wisselen. Ik vond het slotwoord van de heer De Vries,
waarin hij suggesties doet om te komen tot een slimme, vaardige, creatieve
en betrokken samenleving, een heel mooie aanvulling. Ik dank hem daarvoor.De heer Slob vroeg in een interruptiedebatje aan mevrouw Aasted-Madsen
naar haar mening over een gefaseerde invoer van het verkleinen van de groepsgrootte
bij zmlk-scholen. In de praktijk zou dat betekenen dat je degenen die nu al
onder de motie-Verhagen vallen, daar niet op 1 augustus van laat profiteren,
maar pas op 1 november, 1 december of 1 januari. Dat lijkt
me geen begaanbare weg, maar misschien dat de heer Slob iets anders bedoeld
heeft. Als dat zo is, zou ik dat graag van hem horen.De heer Slob (ChristenUnie):Ik ben blij dat u dit vraagt, want ik zag aan uw gelaatsuitdrukking dat
u niet helemaal begreep wat ik bedoelde. Het gaat erom dat u een financieel
probleem hebt dat opgelost moet worden. Ik heb de indruk dat u in overleg
met het veld wellicht binnen het budget een tijdelijke oplossing kunt vinden,
als men weet dat het geld er vanaf 1 januari zal zijn. Daarom heb ik
u verzocht, met de sector te gaan praten, want het zou natuurlijk
heel mooi zijn om er op deze wijze uit te kunnen komen.Minister Van der Hoeven:Bedoelt u bijvoorbeeld dat de groepsgrootte niet in één
keer van twaalf naar zeven zou gaan, maar in twee stappen?De heer Slob (ChristenUnie):Nee, ik bedoel dat het geld bijvoorbeeld een of twee maanden later naar
de scholen gaat. Daarmee spaar je geld uit, dat via een doeluitkering ten
goede zou kunnen komen aan scholen die een probleem hebben. Dit moeten wij
ook niet nu regelen, want ik vind dat u met het veld in overleg moet gaan.
Het gaat mij erom of u dit ziet als creatief meedenken van de Kamer over een
oplossing voor een probleem dat u volgens mij nu heeft. En wij vinden allemaal
dat wij eruit moeten zien te komen.Minister Van der Hoeven:Ik wil dit best aan de orde stellen in het overleg met het veld, daar
gaat het niet om. Maar ik kan me bij een gefaseerde invoering ook voorstellen
dat wij het in twee stappen doen. Als u dat uitsluit en als het onderwijsveld
aangeeft dat uw oplossing niet haalbaar is, omdat er dan eerst een grote groep
en daarna pas een kleine groep is, dan heb ik niets aan deze oplossing. Ik
heb liever dat u mij vraagt om dit wat breder te bekijken dan dat u mij vastpint
op deze ene oplossing, terwijl ik al bijna kan aanvoelen dat die niet haalbaar
is.De heer Slob (ChristenUnie):Ik pin u helemaal nergens op vast, ik heb alleen even meegedacht over
een probleem dat volgens mij bij u ligt.Minister Van der Hoeven:Dat is niet helemaal waar; het probleem ligt ook bij u, want de Kamer
is medewetgever.De heer Slob (ChristenUnie):De Kamer heeft het bedrag dat in de motie-Verhagen staat gebaseerd op
de berekeningen die u ons heeft gegeven. En die berekeningen waren gebaseerd
op mijn motie waarin stond dat het voor alle leerlingen zou moeten gelden.
Daarover kunnen wij nu beter niet opnieuw gaan discussiëren, maar u heeft
de ruimte om in de komende paar dagen – over veertien dagen moet de
brief er zijn – in overleg te treden met het veld. Wat mij betreft gaat
u daarbij alles met het veld bespreken en ik ben benieuwd wat het resultaat
zal zijn. Dit is gewoon een creatieve gedachte die erbij betrokken zou kunnen
worden.Minister Van der Hoeven:Ik zal verschillende opties met het veld bespreken, maar wij hebben in
ieder geval een gezamenlijk probleem, want de Kamer is medewetgever en zij
moet er dus ook aan meewerken dat de wetgeving op tijd klaar is. Dat is voor
mij een voorwaarde voor verdere financiering. Het onderzoek kan daar natuurlijk
parallel aan lopen, maar beide dingen zijn nodig, anders lukt het niet.Met de werktop is het niet helemaal gegaan zoals de heer Balemans het
aangaf. De Kamer heeft inmiddels een brief gekregen die ook een aantal voorstellen
bevat die met onderwijs te maken hebben. Daarin staat: Het kabinet stelt 20
mln. beschikbaar aan het mbo om 20.000 stages voor moeilijk plaatsbare leerlingen
intensief te kunnen werven en begeleiden. En: het kabinet stelt 15 mln. beschikbaar
voor het mbo om meer simulatiestagewerkplaatsen te kunnen creëren voor
leerlingen die er ondanks alle inspanningen niet in slagen om een reguliere
stageplaats te verwerven. Deze middelen worden structureel binnen de onderwijsbegroting
vrijgemaakt.Vanmorgen heb ik gezegd dat het bedrag hiervoor niet kan worden gevonden
op de huidige begroting. Van mijn collega van Financiën heb ik begrepen
dat wij met de Voorjaarsnota voor de invulling zorgen. Ik meen dat dit de
bedoeling is en dat wij er dus uitkomen, maar de geachte afgevaardigde weet
net zo goed als ik dat op de huidige begroting deze bedragen absoluut niet
zijn te vinden.Tegen de heer Visser zeg ik dat wij over het octrooi nog wel komen te
spreken. Dat zal dan een heel leuke discussie worden. Gelet op de verschillende
onderzoeken is meer mogelijk dan in eerste instantie leek.De heer Visser heeft voorts gesproken over de 100 mln. voor onderzoek.
Zijn vraag was: is gegeven het tijdpad de uitkomst de gewenste uitkomst en
zijn geen interessante projecten buiten de boot gevallen? Er is gekozen voor
een tijdpad waarlangs de innovatieve projecten konden worden aangemeld. NWO
en Senter Novem komen tot een afgewogen oordeel. Zij zullen aangeven wat de
goede voorstellen zijn. Ik vertrouw op de expertise bij deze instellingen
en op basis van hun advies wordt het kabinetsstandpunt bepaald. Uiteraard
krijgt de Kamer dat standpunt te horen. Er zullen altijd groepen zijn die
met hun voorstellen buiten de boot vallen en de Kamerleden daar dan op aanspreken.
Ik ben er echter van overtuigd dat NWO en Senter Novem tot een afgewogen oordeel
kunnen komen en zullen komen.De heer Jungbluth heeft terecht opmerkingen gemaakt over het jaarlijkse
inspectieverslag. Het verschijnen ervan is inderdaad een goed moment om op
een aantal punten in te gaan. Hierop kom ik nog terug bij mijn reactie op
een van zijn moties.Voorzitter. Ik ga vervolgens door met een reactie op de amendementen en
wijs erop dat de staatssecretaris zal ingaan op de amendementen over bve en
hoger onderwijs.De leden Eijsink en Hamer hebben op stuk nr. 76 een amendement ingediend
dat gaat over de structurele vervolgregeling voor de verbetering van de zwemvaardigheid.
Ik ontraad aanneming van dit amendement. In het plan voor zwemvaardigheid
is aangegeven dat gemeenten die meedoen met de uitvoering van ons plan kunnen
aangeven in hoeverre zij de doelstelling ervan realiseren. De deelnemende
gemeenten hebben de onderzoekers niet kunnen voorzien van de met de uitgangspunten
corresponderende gegevens uit het registratiesysteem. Verder wijs ik erop
dat in het kabinetsstandpunt Anders gestuurd, beter bestuurd de regeling zwemvaardigheid
is opgenomen in de lijst van regelingen die niet meer worden verlengd. Op
die lijst staan de specifieke uitkeringen en wij hebben afgesproken dat een
aantal specifieke uitkeringen worden stopgezet. Dat zijn de regelingen die
niet voldoen aan het uitgangspunt dat het Rijk op hoofdlijnen stuurt en dat
het aan de decentrale overheden beleids- en uitvoeringsruimte geeft.Dan heb ik nog een derde reden om aanneming van het amendement te ontraden.
Er komen voor gemeenten, scholen, sportverenigingen en andere instellingen
voldoende mogelijkheden om de zwemvaardigheid onder jongeren te verbeteren.
Bij die mogelijkheden stuurt het Rijk wel aan op hoofdlijnen.
De aangegeven dekking van het amendement is niet mogelijk, omdat het juridisch
verplicht is om de middelen op artikel 17 aan te wenden voor het transitietraject
inburgering en de indexatielesgelden 18+. Ik wijs er nog op dat
als gevolg van de motie die bij de algemene politieke beschouwingen is ingediend
er sowieso geen budgetflexibiliteit en ruimte is. Die moet gebruikt worden
ter dekking van het amendement waarmee meer dan 19 mln. is gemoeid.Mevrouw Eijsink heeft verder een amendement op stuk nr. 78 ingediend over
autisme. Het gaat hierbij om een aanjaagsubsidie om de samenwerking tussen
de betrokken zorginstellingen te verbeteren. Het gaat hier niet om onderwijs.
De bedoelde subsidie is een VWS-subsidie, dus niet een onderwijssubsidie.
Er is al een breed scala aan maatregelen genomen op het gebied van onderwijs
en dat vind ik prima. Ik noem in dit verband: de steunpunten Autisme en het
Landelijk Netwerk Autisme. Ik ontraad dus aanneming van dit amendement op
basis van de argumenten die ik zojuist heb gegeven.Het amendement op stuk nr. 83 van mevrouw Eijsink en de heer Slob betreft
het aanstellen van een schakelfunctionaris om de overgang naar vervolgopleidingen
te vergemakkelijken. Ik ontraad aanvaarding van dit amendement. Op basis van
de Regeling doorontwikkeling praktijkonderwijs 2005-2006 krijgen alle scholen
voor praktijkonderwijs € 10.000 per school en € 100 per
leerling voor de nazorg in samenwerking met arbeidsmarktinstanties. Er is
daarnaast nog een afzonderlijk bedrag beschikbaar voor ondersteuning. Ook
bij dit amendement geldt dat er al juridische verplichtingen zijn aangegaan
voor de middelen in artikel 17.Ik laat het oordeel over amendement op stuk nr. 86 van de heer Balemans
aan de Kamer over. Dit betreft het structureel financieren van het stimuleren
van leesbevorderingsactiviteiten voor dove kinderen.Ik ontraad aanvaarding van het amendement op stuk nr. 89 van de heer Crone
en mevrouw Hamer over het eenmalig ter beschikking stellen van 80 mln. in
2006, vooruitlopend op de uitwerking van de motie-Van Aartsen/Bos. Met dit
bedrag moeten scholen in staat worden gesteld om de benodigde materiële
en personele aanpassingen te realiseren. Ik moet dit amendement wel ontraden
omdat de dekking op een andere begroting wordt gevonden. Het is ook ingediend
bij de behandeling van de begroting van Economische Zaken en in dat kader
is aanneming ervan eveneens ontraden. Het kabinet wil dat in het voorjaar
een integraal besluit wordt genomen over de bestemming van de eventuele vrije
ruimte in het FES. Daarom kan er niet te veel worden vooruitgelopen op de
besluitvorming over de Voorjaarsnota.Het amendement op stuk nr. 119 van mevrouw Lambrechts, de heer Jan de
Vries, de heer Balemans en mevrouw Roefs betreft een financiële bijdrage
aan alle regio's voor de regionale samenwerkingsafspraken op het gebied van
onderwijs en arbeidsmarkt. De dekking hiervoor is gevonden binnen de enveloppe
lerarenbeleid. Ik laat het oordeel over dit amendement aan de Kamer over.Het amendement van mevrouw Kraneveldt op stuk nr. 115 handelt over godsdienstleraren
en leraren levensbeschouwelijke en humanistische vorming. Destijds heeft mevrouw
Kraneveldt met een amendement een probleem veroorzaakt en dat probeert zij
nu met een nieuw amendement op te lossen. Dat waardeer ik zeer. Er zijn overigens
alternatieven mogelijk. Binnen artikel 9 zijn middelen gereserveerd voor leraren
die nog niet aan de bekwaamheidseisen voldoen en in de cao is het voornemen
opgenomen om de extra middelen voor scholing toe te voegen aan het schoolbudget.
Ondanks deze alternatieven laat ik oordeel over dit amendement aan de Kamer
over.Dat brengt mij op het amendement op stuk nr. 116 van mevrouw Eijsink over
de uitstroom van leerlingen van scholen voor praktijkonderwijs, die niet of
slechts tijdelijk een plaats op de arbeidsmarkt veroveren. Ik heb een aantal
argumenten om aanvaarding van dit amendement te ontraden. Alle scholen voor
praktijkonderwijs krijgen middelen om vormen van nazorg te realiseren. Dit
amendement houdt onder andere in dat een heel kleine groep scholen in Den
Haag en Rijswijk veel meer middelen voor hetzelfde werk ontvangen dan alle
andere scholen voor praktijkonderwijs in Nederland. Dat lijkt mij lastig.
Om die reden ontraad ik aanvaarding van dit amendement. Het betekent namelijk
dat een groep scholen zonder meer wordt bevoordeeld ten opzichte van andere
scholen die in dezelfde situatie verkeren. Daar is echt geen inhoudelijke
argumentatie voor te geven, ook niet in de vorm van een experiment. De regeling
die ik al eerder heb genoemd, maakt die nazorg zonder meer mogelijk.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik wijs de minister er graag op dat in het amendement deze scholen als
voorbeeld zijn genoemd. Mijn pleidooi was gericht op alle 170 scholen. Ik
hoor dus graag de argumentatie om dit voor die 170 scholen niet te willen
doen.Minister Van der Hoeven:Dank u wel voor deze aanvulling. Het amendement betekent wel dat 1 mln.
binnen de bestuurlijk gebonden middelen voor het voortgezet onderwijs moet
worden herbestemd. Het betekent ook dat deze middelen af gaan van het beschikbare
budget voor één van de regelingen voor het voortgezet onderwijs.
Dan verwijs ik naar de uitleg van 7 februari 2005. Dat betekent dat het
af gaat van het budget voor vmbo-impulsmiddelen, middelen voor de RVC en het
zorgbudget, het budget voor visueel gehandicapten, nascholing, et cetera.
Ik kan mij niet voorstellen dat de Kamer dat wil.Voorzitter. Dan kom ik nu toe aan de ingediende moties. De staatssecretaris
zal de moties op de stukken nrs. 117, 118 en 119 behandelen. Dat brengt mij
bij de motie op stuk nr. 120 van mevrouw Eijsink. Laat ik vooropstellen dat
ik die motie wel begrijp. Ook wil ik zeggen dat bijna alle leerlingen op wachtlijsten
onderwijs volgen. Dat neemt echter niet weg dat de aanpak van leerlingen met
gedragsproblemen hoge prioriteit heeft en moet hebben. Wij hebben in de afgelopen
jaren een aantal maatregelen genomen om alle leerlingen een passend onderwijsprogramma
te bieden. Ook in de brief die de Kamer gisteren heeft ontvangen als voorbereiding
van het algemeen overleg op 14 december is aangegeven dat de samenwerking
in de regio's, met name als het gaat over leerlingen met gedragsproblemen,
moet verbeteren. Dat moet ertoe leiden dat meer leerlingen in het regulier
onderwijs opgevangen kunnen worden. Op die manier is het mogelijk de scholen
voor speciaal onderwijs te ontlasten. In de motie wordt het kabinet verzocht
om tweejaarlijks te rapporteren over de wachtlijsten. Dat is geen goed voorstel.
De inspectie doet al jaarlijks onderzoek naar de wachtlijsten.
De Kamer wordt door mij jaarlijks over die wachtlijsten gerapporteerd. Dus
eigenlijk is dit verzoek een verslechtering van de huidige situatie. Ik kan
mij niet voorstellen dat mevrouw Eijsink dat wil. Die jaarlijkse rapportage
blijf ik uiteraard uitbrengen.De heer De Vries heeft een motie ingediend op stuk nr. 121 over de investeringsagenda,
waarin de regering wordt verzocht om samen met marktpartijen en kennisinstellingen
een langetermijnstrategie met een bijbehorend investeringsplan op te stellen
en dit voor 1 juni aan de Kamer voor te leggen. In het interruptiedebat
kreeg de heer De Vries te horen dat zijn motie veel lijkt op de toezeggingen
die ik gedaan heb. Voor een deel is dat waar. Op een aantal punten verschilt
de motie van mijn toezeggingen. Op de eerste plaats reikt deze motie verder
dan onderwijs. Het gaat namelijk om onderwijs en onderzoek. Dan praten wij
ook over het stimuleren van private investeringen in onderzoek en ook over
investeringen door het bedrijfsleven in onderzoek. Dat betreft het terrein
van mijn collega van Economische Zaken. Een investeringsagenda betreft ook
een "Leven lang leren". Dan heb ik het over mijn collega van Sociale
Zaken. De motie gaat over het verder scholen van werknemers. Dan heb ik het
over mijn collega's van Sociale Zaken en Economische Zaken. De motie gaat
over EVC-trajecten, trajecten op het punt van eerder verworven competenties.
Dan heb ik het ook over een andere collega. Het gaat niet alleen om nieuwe
middelen. Naar mijn mening moet ook gekeken worden naar de dingen die wij
al doen met de bestaande middelen en of de bestaande middelen voldoende effectief
worden ingezet. In die zin beschouw ik de motie, die tijdens de begrotingsbehandeling
van OCW wordt ingediend, als een steun in de rug.De heer Jan de Vries (CDA):Ik wil de uitspraak over de bestaande middelen onderstrepen. Dat was bijvoorbeeld
de aard van het advies van de Raad van Economische Adviseurs (REA), dat wij
afgelopen vrijdag hebben ontvangen. Ook de heer Visser zei in zijn termijn
dat wij bestaande middelen effectief moeten inzetten. Om de gelden zoveel
mogelijk effectief voor onderzoek en onderwijs ter beschikking te stellen,
moeten wij daarbij naar de totale rijksbegroting kijken.De heer Visser (VVD):Het is de vraag of de minister deze motie nodig heeft. De heer De Vries
van het CDA vraagt de minister om na te denken. De minister zegt daarop dat
zij zal nadenken over de toekomst. De motie vraagt nog eens om op dit punt
na te denken. Het is dus de vraag of het aannemen van deze motie iets verandert,
want de minister gaat het sowieso doen. "Regering regeer!", daartoe
roept de motie op. "Denk na over de toekomst".Minister Van der Hoeven:Er wordt hier wel vaker een motie ingediend en aangenomen waarmee de regering
in feite wordt aangespoord om te regeren. Misschien heeft de heer Visser dat
nooit zelf gedaan, maar zijn collega's van de VVD-fractie hebben dat ook wel
eens gedaan. Eerlijk gezegd vind ik dat niet zo'n probleem.Het lijkt mij goed om te markeren wat je wilt. Investeren in onderwijs
houdt meer in alleen maar investeren in de toplaag van het onderwijs. Dat
zeg ik ook tegen mevrouw Eijsink en mevrouw Roefs. Zij hebben samen met de
heer Jungbluth een lans gebroken voor een investering aan de onderkant van
de onderwijsgrens. Ook die kant maakt deel uit van de kenniseconomie. Het
gaat niet alleen om de top. De top kan alleen functioneren als er ook handjes
zijn om ander werk te doen. Ik zie dus de breedte van dit traject. In discussies
over kenniseconomie zie je soms dat alleen maar naar de top wordt gekeken.
Die top kan alleen maar functioneren dankzij de brede basis. Ik laat het oordeel
daarom graag aan de Kamer over.De motie op stuk nr. 122 van mevrouw Vergeer gaat over de kernteams in
het voortgezet onderwijs. De regering wordt daarin verzocht om bijscholing
verplicht te stellen voor docenten die een ander vak gaan geven dan het vak
waarvoor zij zijn opgeleid. Die bijscholing is geregeld in de Wet op de beroepen
in het onderwijs. Op basis van die wet zijn scholen verplicht om te zorgen
voor scholing van docenten. Daarover zijn wij het eens. Zij moeten ervoor
zorgen dat docenten de kans hebben om hun bekwaamheid te onderhouden. Deze
formulering vind ik echt beter. Zij sluit ook aan bij de afspraak met de Kamer.
Daarom ontraad ik het aannemen van deze motie.In de motie op stuk nr. 123 wordt de regering verzocht om voor onderwijstijd
een definitie te hanteren waarbij de aanwezigheid van een docent als voorwaarde
wordt gesteld. De definitie die wij nu hebben – in schooltijd een verzorgd
samenhangend onderwijsprogramma – doet recht aan de gegroeide praktijk.
Huiswerk maken valt niet onder onderwijstijd. Al deze zaken zitten in het
wetsvoorstel over de onderbouw, dat op 8 oktober aan de Kamer is aangeboden.
Amendementen terzake moeten daarbij aan de orde komen. De oude definitie ging
om de contacturen. In dit debat hebben wij allen kunnen constateren dat er
meer onderwijsvormen nodig zijn dan het een op een lesgeven.Dan ga ik in op de motie op stuk nr. 124, waarin de heer Balemans de regering
verzoekt ervoor zorg te dragen dat scholen een sluitende en volledige registratie
van geweldsincidenten en bedreigingen rondom de school hebben en deze informatie
te verstrekken aan de daarvoor geëigende instanties. Ik heb van de heer
Balemans begrepen dat hij geen nieuwe verplichting wil. Voor een nieuwe verplichting
moet je immers een regel maken; een regel moet weer gecontroleerd worden en
dat leidt alleen maar tot bureaucratie. Dat wil de heer Balemans niet. Ik
heb ook gehoord dat de heer Balemans wil dat de scholen open zijn en dat de
inspectie proportioneel toezicht houdt. Dat vind ik ook. Ik meen dat dit voldoende
aan bod kan komen in het onderwijsjaarverslag, dat wij elk jaar met elkaar
bespreken. Constateert de heer Balemans dan dat er zaken moeten gebeuren,
dan stel ik voor om op dat moment te bezien wat verder nog gedaan moet worden.
De strekking van de motie kan ik mij heel goed voorstellen, maar ik kan het
niet begrijpen als deze motie aanleiding moet zijn voor nieuwe wetgeving,
want dat is iets wat ik absoluut niet wil. Dat zou ik de Kamer ontraden.De heer Balemans (VVD):Dit hoeft niet te leiden tot nieuwe wetgeving. Ik heb gezegd dat er sprake
is van een hele cirkel. Ik heb u ook een compliment gemaakt over het feit
dat een aantal beleidsmaatregelen, zowel preventief als repressief, leidt
tot goede resultaten. Dit is het laatste sluitstuk om de cirkel rond te maken.
Daarom heb ik de motie ingediend.Minister Van der Hoeven:Dat begrijp ik. Dan zou mijn suggestie zijn om op basis van het onderwijsjaarverslag
te kijken wat er precies aan de hand is en of het inderdaad noodzakelijk is
om via nieuwe regels de cirkel rond te maken. U kunt toch niet menen dat wij
daar nieuwe regels voor nodig hebben. Ik ben het zeer met u eens dat meer
openheid moet worden betracht. Dat wil ik alleen maar onderstrepen.De staatssecretaris zal ingaan op de moties op de stukken nrs. 125 en
126.In de motie op stuk nr. 127 wordt de regering verzocht, de mogelijkheden
te verkennen voor basisscholen om met regelmaat buitenstages voor hun leerlingen
te organiseren. Ik vind het echt heel leuk. Ik ken ook de kinderboerderij
in Maastricht. Maar dit is toch geen taak voor de Rijksoverheid! Wat dat betreft,
moet ik de Kamer de aanvaarding van deze motie ontraden. Dit is echt geen
taak voor de Rijksoverheid.Mevrouw Lambrechts heeft een motie op stuk nr. 128 ingediend over de zeer
zwakke scholen. Ik ben het ermee eens dat openbaarheid van belang is. Nu is
de vraag: hoe maken wij dat openbaar? Mevrouw Lambrechts verzoekt de regering,
ervoor zorg te dragen dat ouders via de school middels een brief op de hoogte
worden gesteld. Zij wil dus dat de school een brief schrijft. Maar dat betekent
dat je dat ook weer moet gaan controleren. Mijn vraag is of zij de motie in
die zin wil wijzigen dat de vorm waarin het gebeurt, aan de school wordt overgelaten.
Ik raad haar aan om eens na te gaan wat voor extra regelgeving haar huidige
motie met een dergelijk vormvoorschrift met zich mee zou brengen. Ik denk
dat het doel van de motie, de openbaarheid, ook op een andere manier kan worden
bereikt. Ik deel haar wens om tot die openbaarheid te komen.Mevrouw Lambrechts (D66):Het is een en dezelfde brief voor al die ouders. Het is dus een kwestie
van kopiëren en er een postzegel op plakken. Ik hecht aan de brief, omdat
ik gewoon zeker wil weten dat al die ouders ook daadwerkelijk geïnformeerd
worden. Daarom wil ik dat er een brief wordt gestuurd.Minister Van der Hoeven:Zelfs dan weet u het niet zeker. Dan weet u alleen dat er een brief verstuurd
is. Ik vraag u dus om er nog eens naar te kijken. U vraagt in uw huidige motie
eigenlijk om nieuwe wetgeving en nieuwe regelgeving, met het bijbehorende
controle-instrumentarium. Dat staat toch haaks op datgene wat deze Kamer wil.De motie op stuk nr. 129 gaat over de doorgroeimogelijkheden voor leraren
binnen het onderwijs. De regering wordt verzocht, in overleg met sociale partners
te bevorderen dat er meer LD-functies beschikbaar komen in het voortgezet
onderwijs. Ik onderschrijf het belang. Ik ben het er zeer mee eens dat dit
ook nodig is voor een loopbaanperspectief. Ik heb voor het vergroten van dat
perspectief een convenant gesloten met het werkgeversverbond voortgezet onderwijs.
Scholen zijn er zelf verantwoordelijk voor. Dat betekent dat de sociale partners
daar afspraken over moeten maken. In het nieuwe cao-overleg – wat overigens
nog even op zich zal laten wachten – zal ik dat punt zeker aan de orde
stellen. Ik zal deze kwestie aan de orde stellen in het overleg dat ik heb
met de schoolmanagers voortgezet onderwijs en de besturenorganisaties, maar
de sociale partners zullen zelf moeten bevorderen dat meer LD-functies beschikbaar
komen in het voortgezet onderwijs. Ook dat hoort bij een decentrale cao.De staatssecretaris zal ingaan op de motie op stuk nr. 130.In de motie op stuk nr. 131 wordt ingegaan op het initiatief om in 2008
ook in Nederland een Europees United World College te vestigen. Het is een
particulier initiatief. Zoals al eerder in een interruptiedebat duidelijk
werd, is reguliere bekostiging mogelijk als men aan bepaalde voorwaarden voldoet.
Wat het internationale baccalaureaat betreft, loopt er een onderzoek bij de
Onderwijsraad. Er ligt op dit moment nog geen voorstel over het Europees United
World College bij mij. Ik heb begrepen dat men in overleg is met de staatssecretaris
van Defensie omdat men vliegbasis Twente wil gebruiken. Daar ga ik niet over,
daar gaat de staatssecretaris van Defensie over. Ik wacht dat af. Het is een
private school. Op het moment dat men voor bekostiging in aanmerking wil komen,
zal men zich via de Nederlandse wet- en regelgeving daarvoor moeten kwalificeren.
Ik ben dus niet van plan om het te gaan doen op de manier zoals in de motie
staat beschreven.De motie op stuk nr. 132 gaat over de homo-emancipatieprojecten. Die gaan
gewoon door. Daarover mag geen misverstand zijn. Mocht de kleinere capaciteit
van het COC een belemmering vormen voor de voortgang van de projecten, dan
zoeken wij een oplossing. Wat er ook met de motie gebeurt, deze toezegging
doe ik graag.Mevrouw Kraneveldt en mevrouw Roefs hebben een motie ingediend op stuk
nr. 133 met het verzoek aan de regering om te proberen in overleg met de gemeenten
en de organisaties en kerken die het godsdienstonderwijs en levensbeschouwelijk/humanistisch
vormingsonderwijs verzorgen, de negatieve ontwikkeling te keren. Dat is echt
geen rijkstaak. Er zijn geen middelen voor beschikbaar. Wij hebben overigens
over dit punt een advies gevraagd aan de Onderwijsraad. Als ik dat advies
heb, zal ik deze organisaties en de VNG bij elkaar roepen en de zaak aan de
orde stellen. Verder wil lik niet gaan.Op stuk nr. 134 hebben mevrouw Kraneveldt en mevrouw Roefs een motie ingediend
over de nieuwe reorganisatie van het departement. Het is heel simpel: er ligt
een krimptaakstelling voor het departement van 20%. Die taakstelling
voeren wij uit. Dat is geen enkel probleem. Het uitgangspunt in de motie is
een ander dan dat van het departement. Natuurlijk kan die krimp ook in de
verdere toekomst worden gerealiseerd, maar als het departement met extra taken
wordt belast, wat kan gebeuren, of als de ministeries anders worden gegroepeerd,
wat ook kan gebeuren, dan moet het departement groeien respectievelijk kijken
naar de consequenties van de andere groepering voor de organisatie. Om die
reden ontraad ik aanvaarding van deze motie. Helder moge zijn, dat er de afgelopen
jaren fors is ingekrompen. Dat was het uitgangspunt van de kabinetten- Balkenende
I en II. Het gaat om zo'n 600 fte's, een behoorlijk aantal.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Ik kom even terug op de vorige motie. Ik zal de motie op stuk
nr. 133 aanhouden en wacht het advies van de Onderwijsraad en de reactie daarop
van de minister af. Wij kunnen dan verder zien als zij ons die dan doet toekomen
en wij weten wat haar inzet op dat moment is.Minister Van der Hoeven:Uiteraard zal ik de Kamer die stukken doen toekomen, evenals
het resultaat van het overleg tussen de organisaties en de VNG waarbij ik
eigenlijk fungeer als voorzitter. De partijen zullen zelf tot een oplossing
moeten komen.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Kraneveldt stel ik voor, haar motie (30300-VIII,
nr. 133) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik kom nu toe aan de motie van de heer Slob op stuk nr. 135
over de gewichtenregeling. Ik heb al eerder gezegd dat de drempel in de gewichtenregeling
niet onredelijk is. Dat blijkt ook uit de motie. De regering wordt gevraagd "een
maximale inspanning te verrichten om in de nieuwe gewichtenregeling met een
lagere drempel te gaan werken, bij voorkeur 3%". Dat geeft ook
ruimte. De heer Slob heeft heel goed begrepen dat ik groen licht zie om verder
te gaan met de gewichtenregeling. Ik zal dat ook doen met het leerplusarrangement,
want uit de bespreking daarvan is ook helder geworden dat de Kamer er positief
tegenover staat. Donderdag 24 november heeft de Kamer van mij een schriftelijke
toelichting gekregen. Het is goed dat wij op deze twee punten voortgang kunnen
maken. Dat is één ding. Een tweede ding is dat de heer Slob
in de motie hierover een heel duidelijke uitspraak doet. Ik laat het oordeel
over de motie uiteraard aan de Kamer over. Wel is helder hoe wij er tegenover
staan.De laatste motie is de motie van de heer Van der Vlies op stuk nr. 136
met het verzoek aan de regering om de voor- en nadelen van het inzicht geven
in de mogelijke taakverzwaring van scholen voorafgaand aan de besluitvorming
te onderzoeken en de Kamer in het voorjaar van 2006 daarover te informeren.
Ik doe dat graag, maar de Kamer moet wel hetzelfde doen met haar eigen voorstellen.
De Kamer kan het niet maken dat niet te doen en het dan op mijn bordje te
leggen. Het gaat dan zowel om amendementen als moties, mevrouw Lambrechts.
Ook het oordeel over de motie op stuk nr. 136 laat ik aan de Kamer over.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Dat zei de minister in eerste termijn ook als commentaar tegen
collega Slob. De Kamer moet bij amendementen inderdaad ook zelf scherp inzicht
hebben in de betekenis die ze voor scholen hebben. Ik heb beoogd, dit in de
derde overweging tot uitdrukking te brengen met regering "of" parlement.
Dat laatste is een aanhechtingspunt voor de redenering van de minister.Minister Van der Hoeven:U heeft volkomen gelijk, dat staat erin. Dit kan een nieuwe voorgestelde
taak zijn, maar het is ook mogelijk om hiermee een nieuwe regeling in te voeren,
zoals mevrouw Lambrechts met haar motie; vandaar dat ik me mijn opmerking
permitteerde.Hierbij ben ik aan het eind van mijn tweede termijn gekomen. De staatssecretaris
zal op de overige amendementen en moties reageren.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Wie de schoen past, trekke hem aan. Mij past hij volgens mij
niet, al kun je daarover kennelijk van mening verschillen. Ik wil onze motie op stuk nr. 131 over het United World College in Nederland
intrekken. De minister heeft gelijk dat er nog geen concreet verzoek is geweest.
Wij wachten dit af en komen er vast nog over te spreken.De voorzitter:Aangezien de motie-Lambrechts/Balemans (30300-VIII, nr. 131) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Staatssecretaris Rutte:Voorzitter. Over het amendement-De Vries c.s. betreffende de overboeking
van 5,6 mln., van het artikel beroepsonderwijs en volwasseneneducatie naar
het hoger beroepsonderwijs heb ik al het een en ander gezegd in mijn eerste
termijn. Ik ontraad dit amendement om de redenen die ik toen gaf. Kort samengevat,
het amendement zou tot gevolg hebben dat activiteiten op het gebied van levenlang
leren, voor het hbo bedoeld mits dit met goede plannen komt, volgend jaar
onder druk zouden komen te staan. Het gaat hier om de arrangementen voor scholing
van werkenden, met de ambitie van 15.000 duale trajecten in totaal, de ontwikkeling
van de site voor studiekeuze en beroep en de bewustzijnscampagne over de noodzaak
van leren en doorleren. Maar om een herhaling van zetten te vermijden, verwijs
ik naar mijn beantwoording in eerste termijn.De motie van mevrouw Roefs over een gesprek met de minister van Verkeer
en Waterstaat over gratis openbaar vervoer ontraad ik, juist omdat deze gratis
openbaar vervoer betreft. Ik zeg wel toe dat ik de collega van VW zal raadplegen
over de specifieke situatie van mbo'ers van 16 en 17 jaar, zoals ik al meldde
in de schriftelijke beantwoording.Verder de motie van mevrouw Roefs over studiefinanciering voor deelnemers
aan het hoger onderwijs onder 18 jaar. Ik neem aan dat zij niet structureel
studiefinanciering wil geven aan zeventienjarigen, maar dat het haar gaat
om de groep die net tussen wal en schip valt omdat ze begin oktober 18 wordt.
De studiefinanciering kent een kwartaalsystematiek, wat het lastig maakt.
Voor de groep waarvoor de datum van 1 oktober echt problematisch is,
bestaat een overbruggingsuitkering die in het derde kwartaal wordt uitgekeerd.
Ik ontraad deze motie, omdat ik denk dat zij niet nodig is. Kortheidshalve
verwijs ik hiervoor ook naar de schriftelijke beantwoording.Ook de motie van mevrouw Roefs die de regering vraagt om bij de voorjaarsnota
extra middelen te reserveren voor het "gedachtegoed-Leijnse", het
beroepswijs beroepsonderwijs, ontraad ik. Er gaat dit jaar veel geld naar
de innovatiebox voor het beroepsonderwijs; allerlei geoormerkte middelen gaan
daarnaartoe, als een hefboom op de lumpsum voor belangrijke onderwijskundige
vernieuwingen. Bovendien is er in 2006 nog de incidentele bijdrage van 81
mln. aan FES-middelen. Volgens mij is voor deze noodzakelijke vernieuwing
voorlopig voldoende geld beschikbaar. Laten we de resultaten eerst afwachten.
Ik maak nu maar even gebruik van het "gedachtegoed-Visser" dat op
tafel kwam: even bezien of het met bestaande middelen valt te redden voordat
we nieuw geld inzetten. Daar was ik het in algemene zin al mee eens en het
komt me nu goed uit. De heer Visser heeft een motie ingediend over lectoren. Dit is een lastig
probleem. Wij hebben een convenant gesloten met de HBO-raad met een zekere
oploop voor de lectoraten. Er is voorzien in een nulmeting op 1 januari
aanstaande en in een evaluatie bij de afloop van het convenant, dus in 2008.
De oploop vindt plaats tussen 2005 en 2010, maar met name tussen 2005 en 2008.
Ik wil de heer Visser ten eerste toezeggen dat ik ervoor zal zorgen dat de
middelen voor het jaar 2007 pas na de begrotingsbehandeling voor 2007, dus
in het najaar van 2006, definitief zullen worden toegekend. Ten tweede zal
ik die beslissing nemen op basis van een rapportage, dus er komt een extra
tussentijdse rapportage. Ten derde zal ik bij die rapportage de indicatoren
betrekken die onderdeel zijn van de nulmeting van 1 januari.De heer Visser (VVD):Ik wil mij ervan verzekeren dat ik het goed begrepen heb. Wij zijn hier
vandaag bijeen om de bewindslieden al dan niet te mandateren om de komende
jaren geld uit te geven. Twee jaar geleden hadden wij het ook over dit onderwerp.
Toen hebben wij hetzelfde gezegd, namelijk dat het aardig klinkt, maar dat
wij erop moeten letten dat het ook goed werkt. Het lijkt er toch een beetje
op alsof wij gewoon maar door denderen zonder dat er iets tussen is gebouwd,
want de staatssecretaris heeft het nu over een convenant met toezeggingen
tot en met 2008. Dat lijkt niet op de afspraak die wij twee jaar geleden met
de voorganger van de staatssecretaris hebben gemaakt. Ik wil de harde toezegging
dat wij niet in een automatisme doorgaan. Er moet volgend jaar een hard "beslismoment"
komen, waarbij de volgende vragen worden gesteld. Werkt het? Zijn de afnemers
tevreden? Is de Kamer tevreden? Zijn er goede indicatoren? Pas als die vragen
beantwoord zijn, kunnen wij beslissen of wij in 2007 doorgaan.Staatssecretaris Rutte:Juridisch is het allemaal mogelijk. De financiële middelen zijn niet
in rechte afdwingbaar. De Kamer heeft dus gewoon budgetrecht. Niettemin ligt
er een bestuurlijke afspraak met de sector, waar ik ook aan hecht. Ik stel
vast dat in dit debat zorgen zijn geuit over de lectoraten en hoe zij zich
ontwikkelen. Daarom wil ik drie dingen toezeggen: ten eerste om volgend jaar
een tussentijdse rapportage te vragen, ten tweede om de elementen uit de nulmeting
daarin te betrekken en ten derde om de beslissing over de toekenning voor
2007 pas te nemen na de behandeling van de begroting voor 2007 in deze Kamer.
Bij de begrotingsbehandeling kan de Kamer dan expliciet aandacht aan dit onderwerp
schenken zodat zij het gevoel kan krijgen dat het echt goed zit. Ik zie dat
niemand hierover aanvullende vragen wil stellen; volgens mij is de motie daarmee
overbodig.De motie van de heer Jungbluth vraagt om te onderzoeken in hoeverre en
onder welke voorwaarden het mogelijk is om studenten een tegemoetkoming te
geven om hen te stimuleren, zich in te zetten voor achterstandsleerlingen.
Er bestaan op dit gebied enorm leuke projecten. De minister en ik zijn pas
nog op bezoek geweest bij het Johan de Witt College in Den Haag, waar studenten
van de Haagse Hogeschool zich inzetten. Je komt dan situaties tegen dat een
Turkse student een leerlinge uit Katwijk aan het begeleiden is. In dit geval
gaat het dus niet alleen om "allochtoon voor allochtoon" maar ook
om "allochtoon voor autochtoon". Alle combinaties zijn inmiddels
mogelijk; dat geeft weer wat hoop voor de integratie. Ik ben bereid om de
mogelijkheden te onderzoeken. Ik zal mij daartoe verstaan met de HBO-raad
en de VSNU. Ik zou er geen voorstander van zijn om er een ingewikkelde landelijke
regeling van te maken. Het zou echt iets moeten zijn dat de VSNU en de HBO-raad
willen stimuleren, zodat wij niet treden in de eigenstandige afwegingen die
de instellingen uiteindelijk moeten maken. Anders zou je echt moeten ingrijpen;
dat lijkt mij niet verstandig. Ik zou op die manier met de motie willen omgaan;
het oordeel erover laat ik derhalve aan de Kamer.Mijn laatste punt betreft de bol en de bbl. Mevrouw Lambrechts en ik waren
op dit punt even verdwaald in een donker bos. Wij waren elkaar daar kwijtgeraakt.
Ik heb nog eens uitgezocht hoe het precies zit. Als een bol-deelnemer overstapt
naar de bbl of naar een deeltijd-bol, blijft hij voor dat jaar de bol-bekostiging
behouden. Als een bbl-deelnemer of een deeltijd bol-deelnemer overstapt naar
de bol, blijft hij de bbl- of de deeltijd-bol-bekostiging behouden voor dat
schooljaar. Dat is de feitelijke situatie. Een bbl-deelnemer die op 1 oktober
is ingeschreven, moet normaal gesproken op 31 december een bpv-plek hebben.
Veranderd is dat als die bpv-plek er niet is, de bbl-bekostiging voor dat
schooljaar gewoon blijft bestaan. De betrokken persoon wordt vanaf het volgende
schooljaar uiteraard aangemerkt als een bol-deelnemer. Als de bpv-plek wel
beschikbaar is, volgt een "upje" op de bekostiging. Zo is de feitelijke
situatie. Volgens mij is dit in lijn met mijn beantwoording in eerste termijn.
Wij liepen even vast op mijn brief van 6 juli, waarin wordt gesproken
over de deeltijd-bol, maar niet in dit kader.Ik ontraad de aanneming van de motie van mevrouw Lambrechts, omdat de
Kamer, als zij de motie aanneemt, opeens een uitspraak doet op dit heel specifieke
punt. Mede naar aanleiding van de brief van 6 juli wordt er echter schriftelijk
overleg gevoerd met de vaste commissie voor OCW over de bekostiging van het
mbo. Ik geef mevrouw Lambrechts daarom in overweging om de motie aan te houden,
hangende de schriftelijke ronde. Dit zou later ook kunnen leiden tot een nader
mondeling overleg. Laten wij bezien of dit voldoende zekerheid biedt. Als
dat niet het geval is, kan de motie alsnog in stemming komen. Dat zou mijn
suggestie zijn.Mevrouw Lambrechts (D66):Het is op zichzelf genomen een goede suggestie, maar ik heb u zojuist
al gezegd waarom ik er niet op inga: het is een lang traject en wij hebben
maar een korte periode om datgene te realiseren waarvan ik echt vind dat het
gerealiseerd moet worden, te weten de flexibiliteit in de overstap tussen
de twee leerwegen. Ik heb niets gehoord wat mij ervan heeft overtuigd dat
het niet nog steeds zinvol is om een grotere flexibiliteit te bewerkstelligen.Staatssecretaris Rutte:Dan moet ik u toch vragen wat u met de motie precies bedoelt. Ik hoopte
dat wij daarover in een schriftelijk overleg nader zouden kunnen spreken.
Een flexibele overstap tussen bbl en bol is al mogelijk. Elke deelnemer die
overstapt van bbl naar bol behoudt de bbl-bekostiging, en wie van bol naar
bbl overstapt, behoudt de bol-bekostiging. Als het de bedoeling is dat iemand
die overstapt op dat moment de nieuwe bekostiging krijgt, voeren wij allerlei
extra data in binnen het stelsel. Dat is een vrij principiële beslissing,
die wij volgens mij in samenhang met de bekostiging van het
mbo moeten bezien; vandaar mijn suggestie om een en ander te behandelen bij
de schriftelijke ronde. U maakt zich er zorgen over dat dit wellicht te lang
duurt. Welnu, laten wij dan met elkaar bevorderen dat het zo snel mogelijk
gaat en dat wij er vóór of direct na het kerstreces met elkaar
over spreken.Mevrouw Lambrechts (D66):U moet goed bezien waar u de financiële impuls legt. Wat voor financiële
impuls krijgt een instelling die een bbl-bekostiging krijgt voor iemand die
de bol-opleiding doet? Dat betekent vier dagen les in plaats van één
dag les. U kunt dan wel zeggen dat er geld overblijft doordat er uitvallers
zijn, maar iedereen kan op zijn vingers natellen dat er sprake is van een
verkeerde financiële impuls. Je wordt rijk als je niets doet, maar je
wordt arm als je wel iets doet. Dat werkt niet goed.Staatssecretaris Rutte:Ik vind motie eerlijk gezegd niet heel helder geformuleerd, maar ik begrijp
dat u het niet oneens bent met mijn interpretatie. Ik was ook al bang dat
ik haar zo moest lezen. De motie brengt met zich dat wij heel specifiek ingrijpen
op het aspect van de bekostiging, waarmee de Kamer dan ook zou uitspreken
dat er op elk moment van de bekostiging een peiling zou moeten worden uitgevoerd.
Dat gaat heel ver. Het lijkt mij een onderdeel van een meer principiële
afweging, en daarom zeg ik: als u bang bent dat het te lang duurt, laten wij
het dan snel doen. Wij kunnen snel zorgen voor de schriftelijke ronde, want
het departement werkt altijd als een trein. Als de Kamer het overleg snel
plant, als er behoefte bestaat aan een mondeling beraad, kunnen wij snel tot
conclusies komen. Dat zou mijn suggestie zijn, en dan blijven wij een en ander
tenminste behandelen in samenhang met de hele bekostigingssystematiek.Mevrouw Lambrechts (D66):U denkt alleen maar in het stramien van twee manieren van bekostiging,
te weten voor de beroepsbegeleidende of de beroepsopleidende leerweg. Daar
zit echter nog heel veel tussen, waardoor het interessant zou kunnen zijn,
voor scholen en voor u, om een en ander te verkennen.Staatssecretaris Rutte:Daar gaat mijn brief van 6 juli over. Deze brief is uitvoerig met
alle belanghebbenden besproken. Naar aanleiding hiervan zouden wij nader beraad
hebben. De schriftelijke ronde is nu gaande. Mijn suggestie blijft om een
en ander daarbij te betrekken, en niet nu plotseling tot conclusies te komen.
Uiteraard beslist u zelf of u de motie handhaaft, maar dat is mijn suggestie.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, over de begroting en over de amendementen op een nader te
bepalen moment, en over de ingediende moties volgende week dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Voorzitter: Hamer 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-1968-1996.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl