Behandeling van het Voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 1120-1134

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

29-04-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 25, pagina 1120-1134

15-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23259Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)Pagina 1171-1176
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 15 april 1997)Pagina 1176-1178
Behandeling van het Voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)Pagina 1120-1134
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1997 (25000 VI); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 1997 (25000 XII); - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Infrastructuurfonds voor het jaar 1997 (25000 A)Pagina 1099-1099
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en enkele andere wetten in verband met premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen) (24698); - en nog drie andere wetsvoorstellenPagina 1134-1158
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van bepalingen van verschillende wetten in verband met de erkenning van de vrijheid van levensovertuiging als grondrecht (24614)Pagina 1168-1171
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en enkele andere wetten in verband met premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen) (24698); - en drie andere wetsvoorstellenPagina 1100-1120
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)Pagina 1158-1168
Presentie en opening (dinsdag 15 april 1997)Pagina 1099-1099
Noten met afschriften brieven Tica van 15-3-1995 aan de besturen van de bedrijfsverenigingen over het advies inzake invoering malusregeling, en van 12-12-1995 aan de besturen van de bedrijfsverenigingen en de uitvoeringsinstellingen inzake nadere normen t.b.v. de voorgenomen malusbeslissingen nieuwe stijlPagina 1179-1180
Lijst van besluiten (dinsdag 15 april 1997)Pagina 1176-1176
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de artikelen 1 en 3 van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (24748); - Intrekking van de Wet beperking cadeaustelsel 1977 (25109); - Wijziging van de Wet op de studiefinanciering en de Wet tegemoetkoming studiekosten in verband met de aanspraak op studiefinanciering voor onder meer assistentopleidingen (25194); - en drie andere wetsvoorstellenPagina 1099-1100

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het Voorstel van wet
van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie
van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen)
(23259).De voorzitter:Bij de behandeling van dit wetsvoorstel zal de heer Van Boxtel terzijde
worden gestaan door mevrouw M. Delwig en prof. H.J.J. Leenen.De minister van Welzijn, Volksgezondheid en Sport zal de vergadering omstreeks
14.40 uur verlaten in verband met de mondelinge beantwoording van vragen die
haar zullen worden gesteld in de Tweede Kamer.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):De CDA-fractie wil beginnen met haar waardering uit te spreken voor de
inzet van de initiatiefnemer om voor een moeilijke materie, die rechtstreeks
van invloed is op de positie van de kwetsbaren in onze samenleving –
mensen met een handicap – een oplossing te vinden. Het beginsel van
rechtsbescherming van de zwakkeren weegt ook ons zwaar. Over de door de initiatiefnemer
gekozen oplossing – een wettelijke regeling uitgaande van geconditioneerde
zelfregulering – spreekt de CDA-fractie in eerste termijn nog geen eindoordeel
uit. De nadere beantwoording door de initiatiefnemer en de regering moet nog
ontbrekende bouwstenen leveren om tot een zorgvuldige, verantwoorde eindafweging
te kunnen komen.Het is de initiatiefnemer uit de gestelde vragen intussen wel duidelijk
geworden dat er nog steeds aarzelingen bestaan over het antwoord op de vraag
of de weg die nu wordt ingeslagen metterdaad wel de beste bescherming biedt
aan de keurling. Het is immers zeer de vraag of er in de komende jaren verder
zal worden gewerkt aan de verdere implementatie van het protocol voor aanstellingskeuringen,
waaronder de onafhankelijke klachtencommissie, nu de RCO niet meer deelneemt
aan verdere activiteiten. Hetzelfde geldt voor de verbreding van het draagvlak
voor het moratorium. Of er hierna bij eventuele aanvaarding van de AMvB een
betere situatie voor de keurling ontstaat dan bij uitsluitende voortzetting
van het proces van zelfregulering, en daar gaat het toch om, is eveneens nog
te bezien. Het Kabinet noemde deze ontwikkeling eerder "het paard achter de
wagen spannen". Dit alles nog afgezien van een aantal wetstechnische problemen
en van onze duidelijke voorkeur om als overheid alleen in uiterste noodzaak
wettelijke regelingen op te leggen aan de private sector.Mijnheer de voorzitter! Zoals gezegd, bestaat er bepaald geen verschil
van mening over de vraag of de rechtspositie van de keurling wel moet worden
versterkt. Integendeel, de CDA-fractie is daar voorstander van en terecht
is aan de overzijde ook verwezen naar uitspraken van mevrouw Janmaat-Abee,
naar de ondersteuning van de motie-Netelenbos waarin de regering werd verzocht
om met een wettelijke regeling te komen voor het gebruik van genetisch onderzoek
en, "last but not least", naar ons verkiezingsprogram, het meermalen geciteerde
punt I.3.49. Het ging toen echter vooral om bescherming met betrekking tot
HIV-tests en het genetisch onderzoek – daaraan hechten wij in het bijzonder –
omdat duidelijk werd dat het voorspellende medisch onderzoek steeds meer mogelijk
werd en ook plaatsvond, waarbij er ook sprake was van het ten onrechte gebruiken
van genetische kennis.De bekende grondwetsartikelen 10 en 11, artikel 8 van het Europees Verdrag
van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden spelen daarbij een
belangrijke rol, maar evenzeer is het recht om niet te weten van grote waarde.
In een later stadium werden echter ook de door de CDA-fractie afgewezen wijzigingen
in het socialeverzekeringsstelsel, bijvoorbeeld de WULBZ, een steeds belangrijkere
impuls tot wetgeving, ook al had de initiatiefnemer – dat moet ik tot
zijn eer zeggen – dit element van meet af aan wel in zijn stellingname
betrokken. Op meerdere plaatsen in de gewisselde stukken wordt dit tot uiting
gebracht en ik geef hieruit slechts twee citaten."De behandeling van WULBZ maakt nog eens duidelijk dat het onderhavige
initiatiefwetsvoorstel een onmisbare complementaire functie vervult, met name
voor de mensen met een gezondheidshandicap, zoals chronisch zieken en gehandicapten,
die niettemin gaarne in het arbeidsproces betrokken wilden blijven of worden."Het tweede: "Dat chronisch zieken thans, met name als gevolg van de privatisering
van de Ziektewet, geen eerlijke kans krijgen, behoeft toch werkelijk geen
bewijs."Er is hier dus sprake van wetgeving – slechte wetgeving, zegt de
CDA-fractie dan – die risicoselectie tot gevolg heeft. Dit wordt ook
door de initiatiefnemer erkent. De keurling kan zo het slachtoffer worden
van het handelen van de regering en de meerderheid van het parlement.De CDA-fractie behoeft zich uiteraard hiervoor niet verantwoordelijk te
voelen, maar wordt wel geconfronteerd met de feiten. Feiten en omstandigheden,
die metterdaad bedreigend kunnen zijn voor de keurling, en soms ook de gang
naar de gezondheidszorg kunnen belemmeren. Uit diverse brieven is ons duidelijk
geworden dat patiënten niet de noodzakelijke medische hulp inroepen uit
angst dat zij datgene wat zij te horen krijgen, dan ook moeten melden. Ook
deze feiten zal de CDA-fractie bij haar eindafweging zwaar laten wegen.Eerst willen wij echter nader ingaan op het bij aanvaarding van dit wetsontwerp
gaan meten met twee maten door de overheid; de overheid als wetgever die anders
handelt dan de overheid als werkgever. Gelet op de gang van zaken tot dusverre
moet immers worden aangenomen dat dit wetsontwerp het contraseign zal kunnen
verkrijgen.In het voorlopig verslag heeft ook de CDA-fractie een vraag gesteld over
de positie van de overheid als werkgever, en derhalve van het overheidspersoneel.
Hoewel het antwoord onbevredigend was, is dezerzijds afgezien van nadere vragen.
De VVD-fractie heeft deze nog wel gesteld. Het leek ons een punt voor de plenaire
behandeling, voor een discussie niet alleen met de initiatiefnemer, maar zeker
ook met de regering. Door de staatssecretaris van SoZaWe is tijdens het hoofdlijnendebat
immers duidelijk gesteld dat voor de overheid dezelfde regels behoren te gelden
als voor de private sector.In dit kader heeft het ministerie van BiZa op 18 december 1995 een circulaire
doen uitgaan, waarbij de overheid de aanstellingskeuringen beperkt tot wettelijk
verplichte functies en tot functies waarvoor medische functie-eisen gelden,
zo stelde de initiatiefnemer in de memorie van antwoord.Op dat moment viel deze opstelling te begrijpen. Het standpunt van het
kabinet, gelet op alle in gang gezette acties van de betrokken partijen,
was nog steeds zelfregulering. Ik citeer: "Wij vinden het dan ook reëel
om de voortgang op al deze gebieden en van al deze ontwikkelingen in het veld
af te wachten."De vorige staatssecretaris van SoZaWe sloot zich daarbij aan met de woorden
"De Kamer kent de positie van het kabinet". Hij voegde hieraan toe: "Daar
komt bij dat vanuit mijn departement de afgelopen jaren nadrukkelijk aan de
betrokken partijen is gevraagd om te komen tot zelfregulering." Even later
wordt door de staatssecretaris gesteld: "Bovendien ben ik bang dat een aantal
partijen als reactie op regulering gaat stoppen met voort te gaan op het pad
van zelfregulering. De vraag is dan of wij het paard niet achter de wagen
spannen."Deze vraag, die nu ook van de kant van de CDA-fractie komt, leefde dus
ook bij het kabinet. Het kabinet komt hierop echter niet terug bij de plotsklapse
ommezwaai van het kabinet in de brief van 19 april 1996. Over die ommezwaai
zal ik straks nog spreken.Opvallend is echter dat het kabinet hieruit geen consequenties trekt voor
de regelgeving voor het beleid voor de overheidssector. Ook de initiatiefnemer
staat op het standpunt – hij wel – dat in principe gelijktijdige
regelgeving de voorkeur verdient, maar hij verwijst in de nadere memorie van
antwoord opnieuw naar de eerdergenoemde circulaire van BiZa en doorlichting
van de overheidsregelingen. Als dat voldoende is voor de publieke sector,
waarom wordt dan niet volstaan met uitsluitend zelfregulering voor de private
sector? Toch niet omdat de overheid wel de gehele achterban kan binden? Dat
kan zij helemaal niet. Een circulaire van de VNG kan de individuele gemeenten,
die autonoom zijn, zelfs ook niet binden. Dat geldt ook voor de rijkssector,
zoals bij andere wetgeving wel is gebleken. Ik denk aan het achterblijven
van plaatsing van allochtonen en van gehandicapten bij de diverse departementen.
Dit verklaart misschien ook dat alle werkgevers, zowel publieke als private,
evenals de vereniging van bedrijfsartsen, zoals wij hebben begrepen, destijds
niet hebben aangedrongen op wetgeving. In feite is het dan ook enigszins gênant
dat de initiatiefnemer zoveel meer vertrouwen heeft in de werkgevers in de
publieke sector dan in de werkgevers in de private sector, temeer daar uit
het LTD-rapport "De praktijk van de medische aanstellingskeuring in 1993"
blijkt dat 93% van de overheidsbedrijven aanstellingskeuringen liet verrichten.Kortom, de CDA-fractie vraagt zowel aan de initiatiefnemer als aan de
regering indringend om nader in te gaan op dit meten met twee maten. Zij mogen
beiden weten dat de CDA-fractie wil dat er in ieder geval sprake zal zijn
van een gelijke behandeling van de publieke en de private sector, ook wat
de gelijktijdige invoering betreft. Hier staat de geloofwaardigheid van de
overheid terdege op het spel: er dient sprake te zijn van rechtsgelijkheid.
Aan degene die nu tegenwerpt dat het bij het door mij gememoreerde onderzoek
om oude gegevens gaat en dat de situatie in de overheidssector nu geheel anders
ligt, vraagt de CDA-fractie om dit nader te onderbouwen. Bovendien geldt hetzelfde
voor de verwijzing naar onderzoeken die de private sector betreffen en die
duidelijk moeten maken dat daar wettelijke regeling noodzakelijk is. Een diepgaande
beschouwing levert in ieder geval een veel genuanceerder beeld op, maar bovendien
kan uit de genoemde onderzoeken niet worden afgeleid dat niet toegelaten aanstellingskeuringen –
in strijd met het Protocol aanstellingskeuringen – veelvuldig voorkomen
en zelfs in aantal toenemen. Het protocol is immers eerst in 1996 in werking
getreden. Over welk onderzoek hebben wij het dan? Het ging ook daar om oude
onderzoeken. Zo dit er toch al is, dan is de periode toch te kort om een goed
oordeel te kunnen vormen over het effect van de zelfregulering.Mijnheer de voorzitter! Ik kom nu aan de ommezwaai van het kabinet, waardoor
ook de feitelijke blokkade voor het te zijner tijd tot wet verheven worden
van het initiatiefwetsvoorstel werd opgeheven. Het kabinet stelt in de brief
van 19 april 1996 nog steeds een voorkeur voor zelfregulering in algemene
zin te hebben, maar dan komt het: "Het kabinet acht het echter noodzakelijk
om ter voorkoming van strengere risicoselectie, gelet op de voornemens van
het kabinet premiedifferentiatie en marktwerking in de wettelijke arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
te introduceren, het gebruik van medische keuringen wettelijk te beperken."
Duidelijker kan het toch niet? Misschien minder voor de initiatiefnemer, maar
toch wel voor het kabinet: PEMBA is de oorzaak van de ommezwaai. Mag de CDA-fractie
dan blijven spreken over een fundamentele wijziging – het accent lag
eerder veel meer bij het voorkomen van genetisch onderzoek – te weten
de komst van slechte wetgeving die tot vandaag had kunnen worden voorkomen,
namelijk de PEMBA-wetten. Met betrekking tot de zelfregulering was er immers
wel degelijk sprake van voortgang, nog wel in onvoldoende snel tempo, maar
toch... Deze ontwikkeling kan dus geen argument zijn. De ook in eerdergenoemde
brief gegeven argumentatie verwijst voor de ommezwaai naar onderzoeksresultaten
van de periode vóór de inwerkingtreding van het Protocol aanstellingskeuringen.
Dat is derhalve een zwaktebod.De initiatiefnemer geeft, gelet op de eerder in mijn betoog geciteerde
uitspraken van het kabinet, een verkeerde voorstelling van zaken over de houding
van de RCO. Ik heb het oog op de opmerking dat de RCO de zwakte van het door
de RCO steeds bepleite zelfreguleringsmodel aangeeft door uit te stappen als
hij zijn zin niet krijgt. Niet alleen was het overleg over het protocol constructief
en positief en was de voorwaarde van de RCO vooraf bekend, maar bovendien
mocht de RCO toch uitgaan van een overheid die op haar woord kan worden geloofd.
Ik dacht dat de vorige staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
dat punt – ter wille van wetgeving die wij bedenken het bedrijfsleven,
de private sector, op een zo moeilijk terrein uitdagen om allerlei regelingen
te gaan treffen en dan, als men daar hard mee bezig is, op grond van heel
andere, oneigenlijke argumenten een ommezwaai maken – nadrukkelijk heeft
aangekaart. Daar ligt een verschrikkelijk punt en daar kan een vertrouwenscrisis
uit ontstaan. Daarom stel ik mij op dat punt zo hard op. Natuurlijk kun je
je standpunt wijzigen; dat kan voorkomen, maar uiteraard niet op basis van –
in het licht van de eerder gebruikte argumenten – oneigenlijke argumenten.De vraag of geconditioneerde zelfregulering kan werken, bracht de CDA-fractie
tot een aantal vragen en het antwoord vinden wij hier en daar teleurstellend.
Moeten wij het antwoord nu zo verstaan, dat over het standpunt van de RCO
wel is gesproken met andere partijen maar niet met de RCO zelf? Op 31 oktober
1996 stelde staatssecretaris De Grave in de Tweede Kamer: "Ik heb de RCO inmiddels
schriftelijk uitdrukkelijk gevraagd dit standpunt te heroverwegen." Dat betrof
dus het afhaken van de RCO inzake het protocol aanstellingskeuringen. De CDA-fractie
doelde met haar vragen in tweede termijn zeel welbewust hierop. Welk antwoord
is nu van de RCO ontvangen, zo vragen wij de initiatiefnemer en zeker ook
het kabinet. Moeten wij het verdere antwoord in de nadere memorie van antwoord
zo verstaan, dat de initiatiefnemer en het kabinet acties om het vertrouwen
van de RCO in dit opzicht te herstellen, overlaat aan de andere partijen?
Dan rijst toch de vraag of het hier niet gaat om een schaamlap voor slechte
wetgeving, veeleer dan om werkelijke bescherming van de keurling. Helderheid
hierover achten wij volstrekt noodzakelijk. Immers, als het draagvlak voor
geconditioneerde zelfregulering ontbreekt, is het de vraag of deze wetgeving
de keurling bescherming kan bieden, en daar gaat het de CDA-fractie om. Ik
hoop dat dit duidelijk overkomt. Wij zijn begaan met de positie van de zwakkeren
in de samenleving, zoals wij ook vanochtend hebben aangetoond.Ik kom toe aan een aantal inhoudelijke aspecten, die nadere discussie
vergen. Het moet mij van het hart dat de kwaliteit van de wetgeving in een
aantal opzichten te wensen overlaat. Op een aantal punten ontbreekt duidelijkheid
over de strekking en reikwijdte van het wetsvoorstel. Hierdoor zijn wij ook
wel eens de draad kwijt geraakt. Natuurlijk is de materie complex; aspecten
van gezondheidswerk en verzekeringsrecht moeten met elkaar worden verzoend.
Niettemin blijft het onze taak om zowel de rechtmatigheid en de rechtszekerheid
als de doelmatigheid (die tot uitdrukking komt in de uitvoeringstechnische
aspecten) op eigen merites te beoordelen. In dit kader is niet alleen een
nadere toelichting maar ook een bijstelling op enkele zeer wezenlijke punten
noodzakelijk, wil ook de CDA-fractie haar steun aan dit wetsvoorstel kunnen
geven.Het betreft allereerst de incorporatie van de HIV-gedragscode in het wetsvoorstel.
De initiatiefnemer citeert in de nadere memorie van antwoord enkele uitspraken
van het Tweede-Kamerlid Van Hoof, die naar zijn oordeel rechtvaardigen dat
beneden de drie ton het afnemen van een HIV-test mogelijk is gemaakt, mits
de te stellen vragen passen binnen de artikelen 2 en 3. Of dat het geval is,
wordt op grond van artikel 9 bepaald door de betrokken organisaties. Naar
onze mening is dat onjuist. Andere uitspraken van de heer Van Hoof gaan van
een wezenlijk andere benadering uit. Ten eerste wordt in de toelichting op
zijn amendement letterlijk gesteld: "Ik heb dus zelf het initiatief genomen
om dienaangaande een amendement in te dienen. Dit heeft tot doel om niets
meer en niets minder te regelen dan wat op dit moment in de HIV-gedragscode
staat." In de verdere uitwerking refereert de heer Van Hoof heel nadrukkelijk
aan de voorhangprocedure over drie jaar. Nu dient dus te worden uitgegaan
van de huidige HIV-gedragscode.Ook de minister heeft in het stuk 23259, nr. 46, van 15 november 1996,
na kennis genomen te hebben van de argumenten van de Tweede Kamer in tweede
termijn, voorkeur uitgesproken voor het opnemen van de HIV-gedragscode in
dit initiatiefwetsvoorstel. De minister voegde hier aan toe: "De vragen die
deel uitmaken van de HIV-gedragscode dienen wel nader te worden bezien als
de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven." Dat kan nooit gelden voor de
eerste invulling op grond van het incorporeren van deze HIV-gedragscode in
het wetsvoorstel.Mijnheer de voorzitter! De CDA-fractie houdt dus vast aan de uitleg die
de heer Van Hoof zelf aan zijn amendement heeft gegeven. Een klip en klare
aansluiting bij deze interpretatie is noodzakelijk. Daarbij zijn wij niet
blind voor ontwikkelingen, vooral inzake medische vragen, die in een latere
fase mogelijk kunnen optreden en die dan enige aanpassingen zouden kunnen
rechtvaardigen, maar dat is nu niet het geval. Hetzelfde geldt voor het moratorium
erfelijkheidsonderzoek. Het is in dit opzicht overigens opvallend dat de minister
nog steeds niet heeft geantwoord op de brief van 29 augustus 1996, waarin
het Verbond van verzekeraars instemming met het onderhavige moratorium vroeg.
Mogen wij die instemming bij gelegenheid van deze behandeling tegemoet zien?
De HIV-gedragscode, het moratorium erfelijkheidsonderzoek en het protocol
aanstellingskeuringen dienen dus minstens als invulling van deze wet te worden
gezien.Het tweede punt betreft de beantwoording van onze vraag over de verschillende
behandeling van de onderscheiden individuele verzekeringen. Gekoppeld aan
de arbeidsverhouding kan er sprake zijn van zeer kleine collectiviteiten,
zelfs van één deelnemer. Het keuringsverbod maakt de dan toch
noodzakelijke risicobeoordeling, uiteraard binnen de kaders van de wet, onmogelijk.
Dacht de initiatiefnemer nu werkelijk dat dan nog verzekeringen, ook in het
kader van de PEMBA-wetten, zullen worden afgesloten? In artikel 4, lid 3,
wordt ook de keuring voor een individueel pensioen, waarop de Pensioen- en
spaarfondsenwet van toepassing is, en de daaraan gerelateerde arbeidsongeschiktheidsverzekering
verboden. Dat verschil met elke andere individuele verzekering is nog steeds
niet duidelijk. Waarom mag dan wel een individuele pensioen- of arbeidsongeschiktheidsverzekering
door de directeur-grootaandeelhouder worden gesloten?De vraag is ook hoe bij wijziging van individuele keuzen in een collectieve
pensioenregeling moet worden gehandeld? Kortom, vermoedelijk zal er sprake
zijn van een aanzienlijke toename van zelfselectie, terwijl de initiatiefnemer
toch meermalen zelf heeft uitgesproken dat de verzekeraar geen brandend huis
behoeft te verzekeren. Voor beide situaties moet wel een oplossing worden
gevonden: óf via het initiatiefwetsvoorstel óf later via het
kabinet met nu een duidelijke toezegging, dit temeer daar het probleem van
herverzekering veel groter is dan gesuggereerd. Een- en andermaal heeft de
CDA-fractie de initiatiefnemer gelegenheid gegeven, zich te bezinnen op de
gegeven voorbeelden in relatie tot de mogelijkheden van herverzekering. De
initiatiefnemer bleef hieraan niet zwaar tillen. Is hier nu sprake van onbekendheid
met deze materie of steekt er wat anders achter? Ik wil toch in alle duidelijkheid
die vraag gesteld hebben. Immers, velen kunnen hiervan – onbedoeld wellicht
 – de dupe worden en dat kan toch nimmer de bedoeling
zijn geweest.De CDA-fractie is zeer bezorgd over de gevolgen van een en ander. Dat
was zij ook al vóór de, door ons en door de initiatiefnemer,
opnieuw ontvangen brieven van herverzekeraars. Onze bezorgdheid slaat, nog
meer dan op de eventuele verhogingen van de herverzekeringstarieven en dus
van de premies, op het niet aanvaarden van individuele verzekeringen. Dat
treft veelal de kleine mens en dat dan ook nog in een tijd van toenemende
flexibilisering en dus met de vraag naar meer individuele polissen.In deze trits moet ook nog het probleem van de uitsluitingsclausules van
artikel 4, lid 6, worden genoemd. Het ons gegeven antwoord roept vragen op.
Er staat in dit verband: "Dat verzekeraars daartoe zeer wel in staat zijn,
mag blijken uit het feit dat in de eerste maanden na inwerkingtreding van
WULBZ verzekeraars verzekeringen hebben afgesloten zonder individuele werknemers
te keuren." Het enige dat hieruit zou kunnen worden afgeleid, is dat verzekeraars
optimale, maar niettemin verantwoorde, toegankelijkheid nastreven. Juist met
het oog op antiselectie is dit beleid beperkt tot de eerste zes maanden na
inwerkingtreding van het wetsvoorstel-WULBZ. Dit beleid is ook gehanteerd
bij de acceptatie van het WAO-gat, echter voor collectiviteiten van meer dan
50 deelnemers. Het arbeidsongeschiktheidsverzuim voor kleinere collectiviteiten
is immers wezenlijk anders dan het risico van ziekteverzuim en kan slechts
beoordeeld worden aan de hand van de gezondheidstoestand van de deelnemers.
Ziekteverzuim heeft een zodanig hogere schadefrequentie, dat risicobeoordeling
beter mogelijk is op basis van geaggregeerde gegevens over het schadeverleden.
Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid zijn derhalve onvergelijkbare risico's.Een derde stevig discussiepunt betreft de 70% van het inkomen als grens
voor privé gesloten arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en levensverzekeringen.
Hoe stelt de initiatiefnemer zich, na alle gemaakte opmerkingen, voor dat
hiermee in de praktijk kan worden gewerkt? Hoe kan de verzekeraar de hoogte
van het inkomen vaststellen? Los daarvan, een risico-inschatting wordt niet
gemaakt op basis van het inkomen, maar op basis van verzekerde bedragen. Bovendien
ontstaan door koppeling aan het inkomen van de begunstigde – die overigens
lang niet altijd bekend is – ook situaties waar de HIV-testgrens reeds
bij een verzekerd kapitaal van nul gulden zal liggen. Het is dan ook bijzonder
te betreuren dat de initiatiefnemer het belang van een maximumgrens niet heeft
ingezien en evenzeer dat het amendement-Dankers, met koppeling aan het maximumdagloon,
in de Tweede Kamer met zo'n nipte verhouding is verworpen. Zou voor arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
die niet onder het vierde lid van artikel 4 vallen nu de oplossing niet kunnen
zijn een vragengrens van ƒ 60.000 voor het eerste jaarrisico en ƒ
40.000 voor het tweede en volgende jaarrisico? Gaarne een duidelijke reactie
op de vraag of er bereidheid bestaat, dit vuiltje – een onuitvoerbare
wetgeving – alsnog weg te poetsen. De nadere memorie van antwoord heeft
nogal wat andere onduidelijkheden opgeleverd. Niettemin hebben wij de spoedige
behandeling niet willen blokkeren. Daarom naast de reeds genoemde punten toch
nu nog op het navolgende gewezen. In ieder geval is de stelling in de nadere
memorie van antwoord dat een werkgever een pensioenrisico voor zijn werknemers
niet-grootaandeelhouders in eigen beheer kan nemen onjuist. Dat is toch verboden
in de Pensioen- en spaarfondsenwet. Op pagina 7 staat voorts dat excedentverzekeringen
die aan de arbeidsverhouding verbonden zijn onder artikel 4, derde of vierde
lid, vallen. Komt hiermee het bepaalde in de artikelsgewijze toelichting:
"het vierde lid ziet op de aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering die
bij veranderende voorzieningen in het wettelijk sociaal verzekeringsstelsel
gewenst is" te vervallen? Er bestaat spanning tussen het criterium uit de
artikelsgewijze toelichting en het criterium "aan de arbeidsovereenkomst verbonden".
Hieruit blijkt opnieuw dat duidelijkheid over de strekking en reikwijdte van
het wetsvoorstel niet altijd aanwezig is. Ik zeg het in de allervriendelijkste
bewoordingen als ik het over de kwaliteit van de wetgeving heb.Een volgend punt naar aanleiding van de nadere memorie van antwoord is
de uitleg van artikel 14, lid 1, in relatie met artikel 13, de onafhankelijke
klachtencommissie ingesteld door partijen. Op onze desbetreffende vraag antwoordt
de initiatiefnemer dat onze uitleg juist is, namelijk dat klachtencommissies
niet van meet af aan verplicht zijn, in het uiterste geval na drie jaar of
zoveel eerder als noodzakelijk wordt. Onze uitleg was dus correct maar ik
had juist het tegenovergestelde verwacht. De vraagstelling was ook bedoeld
om met betrekking tot de eventuele inwerkingtreding van de algemene maatregel
van bestuur op basis van artikel 14, eerste lid, meer duidelijkheid te verkrijgen.
Het is namelijk toch wel zeer de vraag of deze uitleg metterdaad correct is.
Immers, is het niet zo, dat artikel 14, eerste lid, betrekking heeft op de
situatie dat gemaakte afspraken onvoldoende recht doen aan wat de wetgever
heeft beoogd en dat indien geen zelfregulering tot stand komt, dan artikel
14, lid 2, van toepassing is en dus de termijn van drie jaar geldt. Het antwoord
is op z'n minst aanvechtbaar, namelijk "mocht echter al meteen blijken dat
zelfregulering geen kans krijgt, dat dan de uitweg van artikel 14, lid 1,
open staat". Daarvoor is artikel 14, lid 1, niet bedoeld. Daarvoor hebben
wij artikel 14, lid 2. Er is immers dan geen sprake van gemaakte afspraken.
Het lijkt ons van het allergrootste belang dat de initiatiefnemer op de exacte
uitleg van deze artikelen nog eens uitvoerig ingaat. Mogelijk is er sprake
van een misverstand en mogelijk geeft de initiatiefnemer ons uitleg die ik
heb bedoeld. Dan zijn wij op dat punt gecontenteerd. Dit zou immers anders
kunnen betekenen, dat alle mooie frasen over zelfregulering formeel van geen
enkele betekenis kunnen blijken te zijn.Dan kom ik nu aan het zo belangrijke punt van de reële betekenis
van dit wetsvoorstel. Zal het werkelijk de beoogde betere bescherming van
de keurling opleveren? Of zijn we slechts bezig met symboolwetgeving? De voorbeelden
zijn er. Daar kan ik toch niet omheen? Ik denk aan de verschuiving naar een
eerdere selectie, mede op bijvoorbeeld uiterlijke kenmerken. Verder denk ik
aan de toename van de tijdelijke banen. Als wij de medewerking van de beroepsgroepen
en het bedrijfsleven niet hebben, welke meerwaarde voegt het wetsvoorstel
dan toe voor de keurling? Dat willen wij boven water hebben.
Opvallend is dat noch de initiatiefnemer, noch het kabinet diepgaand op dit
aspect is ingegaan. De voormalige staatssecretaris heeft dit in 1995 zo duidelijk
gedaan. Wetgeving kan uitlopen op het paard achter de wagen spannen. De wet
kan tot een dode letter worden zoals in de afgelopen jaren is gebleken uit
andere wetgeving ter bescherming van de zwakkeren als gehandicapten of allochtonen.
De CDA-fractie wijst verder op de bonus-malusregeling. Ook onze fractie heeft
in dat opzicht leergeld betaald. Een tweede voorbeeld betreft de WAGW. Ook
hier een achterblijven over de gehele linie, ook bij de overheid. Dat heeft
zelfs tot Kamervragen geleid en tot de uitbreiding van het beleid zonder dat
het tot spectaculaire wijzigingen heeft geleid. De WBEAA geeft over de gehele
linie eenzelfde beeld te zien. In 1995 negeerde nog meer dan 97% van de bedrijven
deze Wet bevordering evenredige arbeidsdeelname allochtonen. Tot het vorige
jaar is geen enkele overtreder bestraft. Ik zeg niet dat ze bestraft moeten
worden maar wijs erop dat men uiterst terughoudend moet zijn met wetgeving
wanneer men het gevoel heeft dat die wetgeving niet kan werken. Waar het de
private sector betreft, moet de overheid op zichzelf al uitermate terughoudend
optreden. Kortom, op welke ervaringen stoelt de initiatiefnemer nu zijn wetenschap
dat wetgeving zal werken en hoe zal deze worden gehandhaafd? Een overtuigend
verhaal kan de fractie van het CDA mee tot een verantwoorde eindafweging brengen.
Niet ontkend kan worden dat onze kritiek door de recente ontwikkelingen bepaald
niet minder is geworden. Dit brengt ons bij ons laatste punt.In het wetsvoorstel is, overigens in overeenstemming met het gevoelen
van de Eerste Kamer bij dergelijke zaken, geen datum van inwerkingtreding
opgenomen. Dit zal bij KB worden geregeld. Waaraan heeft de initiatiefnemer
gedacht? Aan de datum waarop de PEMBA-wetten in werking treden? Zou de initiatiefnemer
bereid zijn om het veld zonder geconditioneerde zelfregulering maar met uitsluitend
zelfregulering nog enige tijd de kans te geven om dit doel alsnog te bereiken?
Dit zou ook de RCO de gelegenheid bieden om weer voluit te gaan meewerken
aan de implementatie van het protocol, het tot stand brengen van de onafhankelijke
klachtencommissie met bijbehorende regelingen. Het veld kent nu onze bedoelingen
en zal zich zeker beijveren om, onder druk van de komende wetgeving, zoveel
mogelijk van de bedoelingen zelf te realiseren. De overheden kunnen dan hun
regelingen aanpassen en, last but not least, aan de toezeggingen die wij hopelijk
verkrijgen, kan inhoud worden gegeven. De fractie van het CDA vraagt ook over
dit punt het oordeel van de initiatiefnemer en het kabinet.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Een wetsvoorstel van een collega-parlementariër
te mogen behandelen, is een voorrecht. Zo vaak komt het immers niet voor dat
wij hier met elkaar en met de regering in de rol van deskundige – dat
hopen wij althans – een wetsvoorstel mogen behandelen. Wanneer, zoals
in dit geval, een parlementariër het noodzakelijk vindt om wettelijke
regels te stellen waar de regering zich, na aarzeling, achter schaart, moet
er wel iets bijzonders aan de hand zijn, en dat is ook zo.In feite gaat het om de beheersing van processen die wij grotendeels zelf,
met toenemende kennis en als gevolg van politieke keuzes, in werking hebben
gezet. Ik vraag aandacht voor de volgende ontwikkelingen: de toenemende mogelijkheid
om aan de hand van bijvoorbeeld medische gegeven meer te weten te komen over
risico's en mogelijkheden van de individuele mens; de terugtredende overheid
op het terrein van de sociale zekerheid, waarbij verwezen kan worden naar
het PEMBA-complex; de kennelijk grotere risicoselectie aan de poort van de
betaalde arbeid; de grotere noodzaak om particuliere verzekeringen af te sluiten
voor werkgevers en individuele personen.In eerste instantie ging het de indieners van het wetsvoorstel vooral
om de medisch-ethische discussie. Kunnen mensen gedwongen worden, kennis te
nemen van informatie over zichzelf die zij niet willen weten? Mag en kan het
zo zijn dat bijvoorbeeld verzekeraars eisen dat iemand zich laat onderzoeken
om na te gaan of er sprake is van een aandoening waartegen bij de huidige
stand van de medische kennis geen remedie bekend is? Ik sta stil bij deze
discussie omdat deze in de toekomst in toenemende mate aan de orde zal zijn.Genetische informatie kan ertoe leiden dat wij risico's in een zeer vroeg
stadium onderkennen. Laatst hoorde ik prof. Galjaard, tijdens een bijeenkomst
van Humanitas, zeggen dat het gen als gevolg waarvan borstkanker tot de risico's
kan behoren, heel goed te traceren is. Ik vraag mij af: moet je dat willen
weten? Moet je inderdaad op je twintigste besluiten om je borsten te laten
afzetten om het risico te vermijden dat je op je vijftigste borstkanker krijgt?
Niks aan de hand met die borsten en je bent er ook nog trots op. Het klinkt
bizar. Je bent gezond en het risico behoeft zich niet per se voor te doen.
Zou u het wel of niet willen weten dat u een vermijdbaar risico liep? Je wordt
bijna gedwongen om te kiezen voor een dergelijke, wellicht overbodige operatie.
Erger is het nog als je weet dat je iets kunt krijgen waar helemaal niets
tegen te doen valt.Niet lang geleden was er een discussie in het programma "Buitenhof" over
de vraag of het terecht is dat Britse verzekeraars willen weten of er een
genetisch onderzoek is gedaan en dat onderzoek ook zouden willen inzien om
te komen tot een gelijke kennissituatie tussen verzekeraar en verzekeringnemer
vanuit een verantwoorde risico-inschatting. Wij, de Nederlandse samenleving,
reageerden daar eigenlijk vrij geschokt op. Het beeld werd opgeroepen dat
verzekeraars ons zouden dwingen een genetisch onderzoek te ondergaan. Voor
alle duidelijkheid: Nederlandse verzekeraars vragen dergelijke informatie
niet, tenminste nog niet, en ook Britse verzekeraars eisen geen genetische
test. Als er wel een test is gedaan, willen zij echter inzicht en wel omdat
er dan sprake is van een gelijk kennisniveau. Het is wat moeilijk als de verzekeringnemer
iets weet wat voor de verzekeraar ook interessant is en als de verzekeraar
het niet weet, met het oog op selectie. En voor alle veiligheid ten opzichte
van onze EU-medeburgers: ook als er een slechte voorspelling is vanuit een
genetische test, dan nog is er bij de Britse verzekeraars een hypotheekmogelijkheid
tot ongeveer 100.000 pond. Dat is vergelijkbaar met de grens van ƒ
300.000 die wij kennen in de huidige zelfregulering. Wij zullen
dat in deze wet ook vastleggen voor de individuele levensverzekering met een
eenmalige uitkering.Ik heb toch een vraag aan de indiener en het kabinet. Zou in de toekomst
verdere regulering van genetische tests in de rede liggen en hoe stellen wij
ons dat voor? De medische wetenschap zal voortschrijden. Hierbij is er anders
dan bij andere tests toch vaak kwestie van dat je het kunt weten. Eigenlijk
is het wetsvoorstel wat dat betreft iemand die probeert de tovenaarsleerling
zijn pannetje tegen te houden. Wij kunnen steeds meer weten en hoe stop je
dat proces als je het misschien niet wilt?Die discussie schetst het probleem waar wij voor staan. Het is een medisch-ethische
discussie die directe gevolgen heeft voor concrete maatschappelijke situaties
waarmee mensen kunnen en zullen worden geconfronteerd: medische keuringen,
moeten kiezen voor een bepaald gedragspatroon of om je al dan niet te laten
opereren, het al dan niet in aanmerking komen voor een baan of voor een verzekering.
Wij kunnen gerust de vraag stellen of keuringen wel zo'n groot goed zijn en
of het niet veel beter is, zoals jaren geleden en nog niet eens zolang, dat
je dit soort dingen niet kunt weten. Het gebeurde gewoon of niet, evenals
je toen ook gewoon kinderen kreeg of niet. Nu moet je daarover nadenken.Als je het zelf weet, mag een ander het dan ook weten om daarmee barrières
op te werpen tegen jouw maatschappelijk functioneren? Of is het in het kader
van een belangenafweging terecht dat bijvoorbeeld verzekeraars of werkgevers
wel weten welk risico jij en zij dus indirect lopen? En zo kom je van een
ethische discussie op een belangenafweging.Het is absoluut waar dat de aanstellingskeuringen en de afkeuringen zijn
toegenomen sinds de inwerkingtreding van de WULBZ. Dat is voor een deel begrijpelijk,
want het risico van de werkgever bij ziekte van de werknemer treft zijn bedrijfsvoering
zeer direct als eigenrisicodrager of in zijn verzekeringspremie. Toch acht
ook ik dit een overschatting van het voorspellend vermogen van keuringen.
Arbeidsongeschikt worden, waar het vooral om gaat, heeft vele achtergronden.
Motivatie speelt minstens een zo grote rol als feitelijke ziekte of gebrek.
Chronisch zieken hebben, hoe cru het ook klinkt, het voordeel dat zij hun
zwakke plek al kennen en daar dus ook rekening mee kunnen houden. Velen van
ons die denken gezond te zijn, kennen hun zwakke plek niet en worden dus veel
meer overvallen. Waarschijnlijk zijn chronisch zieken naast het feit dat zij
veel meer gemotiveerd zijn, veel betrouwbaarder werknemers omdat zij risico's
beter kennen en die dus ook kunnen vermijden.Ik vrees echter dat er inderdaad mensen afvallen vanwege een verondersteld
medisch risico. Ik vrees ook onder deze wet nog, omdat werkgevers waarschijnlijk
niet altijd keuren op medische gronden, maar veel meer op basis van een soort
vage inschatting. Soms zou je je ook kunnen afvragen of sommige mensen niet
meer gebaat zouden zijn met juist het recht op medische keuring, opdat de
werkgever kan worden overtuigd van een misvatting gebaseerd op uiterlijkheid,
uiterlijk en uitstraling, terwijl er feitelijk weinig aan de hand is.Het is echter waar, in het algemeen blijkt dat medische keuringen gebruikt
kunnen worden als oneigenlijk selectiemiddel. Een verbod op aanstellingskeuringen
kan dan ook onze instemming hebben, temeer daar bij specifieke functies, waarbij
het bijvoorbeeld gaat om de veiligheid van collega's of klanten, keuringen
wel zijn toegestaan.Ik heb nog wel een aantal vragen aan de indieners en vooral aan de regering.
De eerste is of het de bedoeling is dat de bestaande zelfregulering als uitgangspunt
wordt genomen voor verdere uitwerking en dat de bestaande zelfreguleringsafspraken
blijven gelden totdat er nieuwe afspraken zijn gemaakt.De tweede vraag waar mevrouw Van Leeuwen uitgebreid op is ingegaan, luidt
als volgt. Kan het kabinet er zorg voor dragen dat eenzelfde gedragslijn niet
alleen geldt voor de markt maar ook daar waar een overheid, gemeente, Rijk
of provincie, werkgever is? Zijdelings wil ik nog vragen hoe het gaat met
de werknemers in de WSW waar keuringen juist een noodzaak zijn om ze toe te
laten vanwege de kring van personen.Mijn derde vraag op dit punt is of het verbod op keuringen betekent, dat
bepaalde testen tijdens het dienstverband, bijvoorbeeld op het gebruik van
alcohol of verdovende middelen niet zijn toegestaan, tenzij het gaat om functies
waar een risico ontstaat voor derden. Ik denk bijvoorbeeld aan de klanten
in de sector van de luchtvaart en ik neem dan graag de piloten als voorbeeld.Mijnheer de voorzitter! Een keuring die niet direct door de werkgever
bij de aanstelling maar indirect in verband met het pensioenfonds wordt verricht,
kan inderdaad eenzelfde effect hebben op de toegang tot de arbeidsmarkt. Jaren
geleden heb ik er in de ondernemingsraad van de vakbeweging al voor gepleit
dat er een extra fondsje zou komen om mensen die door de pensioenverzekeraar –
dat was een toen aan de NVV gelieerde verzekeraar – niet werden toegelaten,
toch in dienst te laten komen. Ook in het ABP is al jaren geleden de mogelijkheid
geschrapt voor de pensioenverzekeraar om mensen indirect hun arbeidsplaats
te onthouden. Zeker ook de zogenaamde WAO-gatverzekering en straks wellicht
de noodzakelijke PEMBA-verzekeringen kunnen eenzelfde probleem opleveren.
De voorgenomen wijziging van de WAO, waarbij werkgevers het risico voor eigen
rekening kunnen nemen en in ieder geval anders geconfronteerd worden met een
zeer direct effect van uitstroom in de WAO in de premievaststelling, leidt
tot een belangenafweging. Enerzijds kan erkend worden dat het belang van werkgever
en verzekeraar toeneemt, anderzijds neemt ook het risico van de werknemer
toe, de toegang tot de arbeidsmarkt te zien afgesloten. In deze afweging is
het niet ten onrechte dat de regering zich een jaar geleden achter het wetsvoorstel
schaarde van deze indiener in relatie tot de PEMBA. Maar dan moet de afweging
wel zorgvuldig gebeuren. Ik wijs erop, dat ook in de sociale verzekeringen,
daar waar iedereen van rechtswege verzekerd is, de overheidsregelingen een
bepaalde vorm van uitsluiting kennen. Zo krijgt men geen weduwenuitkering
als het overlijden van de partner binnen een jaar te verwachten was en zo
kent ook de WAO een bepaling dat geen uitkering kan worden toegekend wanneer
de arbeidsongeschiktheid als risico reeds bestond voor aanvang van de verzekering.
Maar bij een van rechtswege verzekering, waardoor de hele bevolking is verzekerd,
is een dergelijke vereve ning en risicoafweging van een andere
grootte.Deze wet leidde bij onze fractie tot de volgende vragen die wij bij de
afweging moeten betrekken en met die vragen willen wij met name de regering
als verantwoordelijke voor de invoering en uitvoering van de wet, aanspreken.Om te voorkomen dat autoselectie optreedt – de betrokkene weet dat
hij een bepaald risico loopt en wenst zich dus slechts daarvoor te verzekeren –
is ervoor gekozen, te verwijzen naar de Pensioen- en spaarfondsenwet. Bij
verzekeringen vallend onder de PSW lijkt het immers te gaan om collectiviteiten.
Collectiviteiten klinken groot maar het kan ook één persoon
zijn. Daarmee zou een bepaald risico altijd te verevenen zijn en een risico-inschatting
makkelijk te maken. Maar het gaat niet altijd om collectiviteiten en ik noem
een aantal voorbeelden en risico's waarmee wij te maken kunnen krijgen.Ik begin met de C-polissen. Hierbij gaat het om verzekeringen, veelal
met een beschikbaar premiestelsel, waarbij de werknemer zelf verzekeringsnemer
is. De werkgever betaalt of controleert dat het geld ook wordt uitgegeven,
maar hij is niet degene die er ook maar enig zicht op heeft welk verzekeringspakket
men daarvoor krijgt. Naar ons oordeel gaat het hier feitelijk om individuele
verzekeringen. Wij hadden dan ook graag het onderscheid gezien en wellicht
is dat reden voor de regering om er in de toekomst nog eens naar te kijken,
temeer omdat – dat is mijn volgende punt – onder de PSW in toenemende
mate keuzemogelijkheden zullen ontstaan. Ik denk daarbij niet alleen aan de
onlangs gewijzigde bepaling onder, naar ik meen, artikel 2b van de PSW, waarbij
individuele aanvullingen in de pensioenregeling, vallend onder de PSW, voor
een werknemer, zowel binnen het dienstverband als aansluitend op het dienstverband,
mogelijk zijn. Je zou bijna zeggen dat er dan sprake is van lijfrentes maar
die discussie gaan wij later nog aan. Ook straks in het kader van de verplichte
keuze voor het jaar 2000, bij de behandeling van de Wet gelijke behandeling,
zal een aanzienlijk groter aantal individuele keuzemogelijkheden binnen de
PSW geregeld worden. Wij zouden het dan ook op prijs stellen wanneer in dit
kader opnieuw zou worden bekeken of men met deze wetgeving op een verantwoorde
manier kijkt naar collectiviteiten. Als we dan nog denken aan de voornemens
van het kabinet – maar die zijn nog niet ten uitvoer gebracht –
om boven de grens van het maximumdagloon geen verplichtstelling meer toe te
passen in het kader van een pensioenregeling maar ook daar een keuzevrijheid
te creëren, zou deze bepaling toch zeker opnieuw moeten worden bezien,
omdat kennelijk het kabinet dan van mening is dat tot aan het maximumdagloon
de overheid de verantwoordelijkheid heeft en dat daarboven eenieder zelf eigen
keuzes mag en moet kunnen maken. Hoe meer eigen keuze, hoe meer autoselectie.
Ik zou daarom graag van het kabinet de toezegging willen krijgen, dat de relatie
met PSW en collectiviteit opnieuw wordt getoetst in het kader van de verdere
wijziging van de PSW. Ik denk in dit verband ook aan de voornemens om in het
kader van de wetsvoorstellen naar aanleiding van het rapport van de commissie-Witteveen
hierin verder wijzigingen aan te brengen. Kan worden bezien of op de bepaling
"PSW is collectiviteit" geen uitzonderingen moeten worden gemaakt? Juist met
het oog op de toekomst ligt hier toch een verantwoordelijkheid van het kabinet.Het is waar, dat deels met de keuzevrijheid binnen het wetsvoorstel ook
rekening is gehouden door de bepaling, dat bij het opnieuw maken van een keuze
de bescherming van de wet vervalt. Door dergelijke spijtoptanten wordt inderdaad
autoselectie voorkomen. Maar dan is de vraag wel wanneer er sprake is van
een tweede keuze. Wij zijn van mening, dat ook spijtoptanten in feite een
tweede keuze maken. Ze hadden kunnen deelnemen aan een regeling bijvoorbeeld
bij aanvang van het dienstverband in een vrijwillige ANW-verzekering, hebben
besloten dat toen niet te doen maar op een later tijdstip besloten om toch
deel te nemen aan deze collectieve regeling die de werkgever aanbiedt als
faciliteit op kosten van de werknemer. De mogelijkheid om daar bijvoorbeeld
drie jaar later toch voor te kiezen, geeft waarschijnlijk al iets aan van
de risico-inschatting die de werknemer zelf maakt. Wij zien dat in feite als
een tweede keuze, omdat de eerste keuze had kunnen plaatsvinden bij het indiensttreden.
Ik vraag dat vooral ook gezien de ervaring met de thans bestaande ANW-verzekeringen.
Het is opvallend, dat bij de vrije keuze met een beperkte collectiviteitsdeelname –
dus zonder verplichte deelneming – het aantal uitbetalingen statistisch
het gemiddelde overschrijdt. Mij verbaast dat niet, want wie weet dat hij
of zij een risico loopt, is altijd eerder geïnteresseerd in een dekking
van het risico dan zij die dat als een vage toekomst wellicht op zich af zien
komen. Zo is ook de pensioenbetrokkenheid vele malen groter bij mensen boven
de 40 en boven de 50 dan bij jongeren. Ik krijg in ieder geval graag duidelijkheid
en zekerheid dat ook een dergelijke spijtoptantenkeuze een tweede keuze is.Mijnheer de voorzitter! In het kader van een dienstbetrekking komen we
als gevolg van de wetgeving – waarbij in het traditionele stelsel gaten
zijn gevallen – meer en meer particuliere verzekeringen tegen, al dan
niet collectief aangegaan. Maar ook voordat de wijzigingen van de sociale
zekerheid vorm kregen, waren er natuurlijk legio mensen die een verzekering
nodig hadden omdat hun inkomen de maximumdagloongrens overschreed. Bij eerste
lezing had ik verwacht, dat de verzekeringen voor uitkeringen boven het maximumdagloon
bij arbeidsongeschiktheid niet onder deze wet zouden vallen. Ook mevrouw Van
Leeuwen verwees al even naar de toelichting op artikel 4, lid 4, waarin het
vooral ging om gaten, willens en wetens door de wetgever zelve gecreëerd.
Ik zou het ook niet echt arbeidsmarktbelemmerend kunnen vinden, wanneer voor
dergelijke vrij hoge inkomens deze mogelijkheid voor keuringen wel zou bestaan.
Er worden zovele keuringen gehouden voor functies van assessment tot psychologische
tests, dat ik mij nauwelijks kan voorstellen dat de werkgever een keuring
meer of minder iets zou uitmaken. Kennelijk is het de bedoeling, dat de bescherming
van de wet geldt en niet in premie- of uitzonderingsbepalingen rekening kan
worden gehouden met het wellicht bij de verzekeringsnemer zelf overbekende
risico. In het kader van de belangenafweging zouden wij de keuze anders hebben
doen uitvallen. Het risico – het gecalculeerde gedrag van individueel
goed verdienende werknemers al dan niet samen met de werkgever –
kan leiden tot een hogere uitkering ten opzichte van een lage premieheffing,
slaat immers per definitie terug op die gewone werknemer die zich wil voorzien
van een beperkte uitkering. De premierisico's zullen immers hoe dan ook moeten
worden opgebracht en als dat niet door de betrokkene zelf gebeurt, zal het
dus door de collectiviteit moeten gebeuren en dreigt een vorm van omgekeerde
solidariteit. Wij vinden het jammer wanneer zou blijken, dat hiermee de toegankelijkheid
voor de gewone burger/werknemer verslechtert. In het licht van de wijziging
van de sociale zekerheid is dat een heel ongunstig effect. Ik zou in ieder
geval graag met zekerheid willen weten, dat verzekeringen boven het wettelijk
stelsel mogelijk blijven. Is die inschatting te maken? Als dat niet mogelijk
zou zijn, zou daardoor weer een te hoge prijs voor bescherming door individuele
werknemers worden betaald. Als die dreiging werkelijkheid zou worden –
wij hebben gelukkig geen glazen bol met zekerheid – zou het kabinet
opnieuw naar die spelregel moeten kijken.Had ik een te korte tijd opgegeven? Dan zal ik sneller praten.De voorzitter:Dat helpt niet bij de beantwoording.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Als ik het goed uitleg, gaat de beantwoording misschien ook sneller.Bij de bestaande excedentenverzekeringen en pensioenregelingen gaat het
vooral om de vraag hoe wij omgaan met de lopende uitkeringen. De indiener
zegt dat er geen terugwerkende kracht is. Betekent dit ook dat lopende contracten
worden geëerbiedigd? Als er voor inwerkingtreding van deze wet sprake
is van bijvoorbeeld premiedifferentiatie of uitsluitingsclausules in een contract
dat nog tien jaar of langer loopt, is er dan zekerheid dat tussentijdse openbreking
van lopende contracten niet tot de mogelijkheden zal behoren?Ik kom tot de individuele verzekeringscontracten. Het is terecht dat met
het oog op de deelname van iedere burger aan het maatschappelijk leven de
mogelijkheid om een huis te kopen ook openstaat voor mensen met een niet ideale
gezondheidstoestand. Voor een eenmalige uitkering bij een levensverzekering
geldt drie ton als grens waar beneden de wet geldt met de mogelijkheid tot
bijstelling. Dat is van belang. Voor periodieke uitkeringen treffen wij in
deze wet echter een nieuwe grens aan. De huidige grens die door verzekeraars
wordt gehanteerd, bijvoorbeeld bij arbeidsongeschiktheid, is ƒ 60.000
in het eerste jaar – dan is er geen bodem zoals de AAW – en ƒ
40.000 in latere jaren. De wet die wij thans behandelen introduceert een nieuwe
grens die feitelijk weinig begrenst, namelijk 70% van het inkomen. Wat moet
dat nu inhouden? Ik geef het voorbeeld van een wederzijdse levensverzekering
die een vrouw en een man samen aangaan; de ANW maakt dat voor velen noodzakelijk.
Is het dan goed om voor een huisvrouw die geen inkomen heeft nooit enige bescherming
van keuring toe te passen – zij heeft er dus geen recht op om iets te
hoeven weten – terwijl hoogbetaalden juist worden beschermd? Wat is
dat voor een wet die hoogbetaalden ontziet en huisvrouwen niet beschermt,
terwijl wellicht juist in het geval van dat echtpaar een verzekering noodzakelijk
is?Ook overigens is het begrip "inkomen" onhelder en voor verzekeraars moeilijk
toetsbaar. Natuurlijk is "inkomen" niet zonder meer gelijk aan "brutowinst".
Ik bemoei mij even niet met de WAZ, maar verder is dat in geen enkele wet
het geval. Bovendien, om wiens inkomen gaat het in deze wet eigenlijk: van
de rechthebbende of van de begunstigde? De bedoeling hier een grens te leggen
is overduidelijk, maar feitelijk is de in de wet neergelegde grens moeilijk
werkbaar. Ik verzoek de regering hier nog eens goed naar te kijken. Een grens
met een absoluut bedrag, waar beneden geen keuringen zullen plaatsvinden,
voor de hoogte van de periodieke uitkering zou aanzienlijk beter aansluiten
bij zowel de beoogde bescherming als de uitvoerbaarheid. Bovendien zouden
daarmee enorm grote problemen kunnen worden voorkomen voor de herverzekerbaarheid.
Een periodieke uitkering voor een jonge weduwe moet je met 20 vermenigvuldigen;
dan vlieg je zo in een kapitaaldekking van 1 mln., ver boven de drie ton.
Bij 1 mln. zullen kleine verzekeraars zich al moeten herverzekeren. Ook voor
Nederlands grootste verzekeringsmaatschappijen geldt een herverzekeringsplicht
boven een bepaald bedrag.Voorzitter! Ik richt mij juist tot het kabinet, omdat dat met het PEMBA-complex
deze wet zo actief heeft gesteund.Ik ga ervan uit dat de vragen van mevrouw Van Leeuwen en de heer Dees
over de HIV-code worden beantwoord.Als de vragen positief worden beantwoord, kom ik al een heel eind. Ons
verhaal is kritisch, omdat wij graag onze steun aan het wetsvoorstel willen
geven en omdat wij denken dat het wetsvoorstel met een juiste tekstuitleg
en de juiste bepalingen een positief effect kan hebben. Wij vragen deze verduidelijking
en verheldering, omdat wij vrezen dat in het omgekeerde geval de risico's
zich zullen voordoen waarop mevrouw Van Leeuwen wees en dat het wetsvoorstel
de verzekeringskansen zou verkleinen in plaats van de mogelijkheden tot maatschappelijke
deelname van mensen te vergroten.Voorzitter! Het spijt mij dat ik mijn tijd zo slecht heb ingeschat.De heer Veling (GPV):Voorzitter! De fracties van de SGP, de RPF en het GPV staan sympathiek
tegenover de bedoelingen van het wetsvoorstel. Wij stellen vast dat het vraagstuk
dat aan de orde is van grote betekenis is. Dat belang overstijgt de mogelijke
werking ter compensatie van nadelen die gepaard gaan met afschaffing van de
Ziektewet en premiedifferentiatie in de WAO. Ik heb mijn bijdrage in twee
delen gesplitst. Eerst zal ik ingaan op het wetsvoorstel in de context van
de discussie van vandaag over PEMBA. Daarna zal ik terugkomen op de betekenis
van het wetsvoorstel in bredere zin.Uiteraard wordt het voorstel van een wet op de medische keuringen vandaag
ook bezien in het perspectief van de PEMBA-voorstellen. De heer Van Boxtel
is de laatste tijd veelvuldig aangeroepen op de momenten dat kritiek werd
geuit op de PEMBA. Ik stel de vraag aan de orde in hoeverre terughoudendheid
met medische keuringen effectief is in de voorkoming van een te strenge selectie
bij de poort van arbeidsorganisaties. Wij zijn bezorgd over die strengere
selectie en zouden wensen dat dit wetsvoorstel een effectief tegenwicht biedt.
Wij zijn daar echter niet zeker van. Selectie van personeel is een zaak die
zich onzes inziens maar ten dele in regels laat vangen. Ook
zonder medische keuring is het in veel gevallen mogelijk dat bij de werkgever
het vermoeden ontstaat van een toekomstig risico, bijvoorbeeld op grond van
uiterlijke kenmerken of van gegevens over het arbeidsverleden. Anders is er
in de periode van een tijdelijk contract natuurlijk ook enig zicht te krijgen.Wij vragen de initiatiefnemer hoe hij de effectiviteit van het wetsvoorstel
ter verzachting van ongewenste selectie op de arbeidsmarkt inschat in het
kader van de discussie over de PEMBA. In verband hiermee vraag ik hem of hij
van mening is dat het wetsvoorstel soelaas kan bieden in het geval van een
werknemer die van baan wil veranderen en geconfronteerd wordt met het probleem
dat de verzekeraar van de nieuwe werkgever hem niet accepteert voor een collectieve
verzekering voor het ziektewetgat, het gat ten gevolge van de nieuwe Nabestaandenwet
of welk ander gat dan ook.Het wetsvoorstel stelt regels. Daarbij vallen twee zaken op. In het voorstel
wordt er rekening mee gehouden dat bij de problematiek van de keuringen betrokken
organisaties afspraken maken over aard, doel en grenzen van keuringen. Hoe
staat het met de bereidheid van die organisaties om daaraan mee te werken?
Er is veel gebeurd, er is veel beweging, er zijn veel berichten, die niet
alle gunstig luiden. Kan de initiatiefnemer ons nadere informatie geven?De reikwijdte van de beoogde regeling is beperkt. Ik ben nieuwsgierig
naar de uitwerking van het voornemen van de regering om in de publieke sector
maatregelen te treffen die ervoor zullen zorgen dat daar dezelfde regels met
betrekking tot medische keuringen zullen gelden als voorzien in dit wetsvoorstel.
Ook daarover ontvang ik graag nadere informatie.Mijnheer de voorzitter! Ik keer terug naar het bredere belang van de bezinning
op de wijze waarop wij in de samenleving gebruikmaken en gebruik zouden moeten
maken van informatie uit medisch onderzoek. Ik sluit daarbij heel goed aan
bij de bijdrage van mevrouw Ter Veld. Medisch onderzoek heeft een natuurlijke
plaats in de sfeer van de zorg. Mensen vragen artsen om hen te onderzoeken.
Langs die weg zoeken zij verlichting van hun klachten en genezing. Een afgeleide
functie heeft onderzoek dat preventieve acties mogelijk maakt, dat ziekten
kan voorkomen. Waar het bij het wetsvoorstel inzake de medische keuringen
om gaat, is echter iets heel anders. De mate van gezondheid van mensen bepaalt
mede het gedrag van anderen. Het medisch onderzoek krijgt dan een functie
in het maatschappelijk verkeer. Die anderen willen soms namelijk weten wat
voor vlees zij in de kuip hebben om toekomstige risico's te kunnen inschatten.
Bij huwelijkskandidaten gebeurde dat vroeger, in een heel andere situatie
en met heel andere medische mogelijkheden, ook.Bij toenemende mogelijkheden om via medisch onderzoek vast te stellen
wat de gezondheidstoestand van iemand nu is en na te gaan hoe het staat met
zijn of haar kansen op gezondheidsproblemen in de toekomst, wordt de vraag
inderdaad urgent op welke wijze medische gegevens kunnen en mogen functioneren
in de samenleving. Die vraag is natuurlijk veel breder dan het onderwerp waar
het hier om gaat. Keuringen bij aanstellingen in een arbeidsverhouding en
bij sommige verzekeringen zijn voorbeelden van situaties waarin deze kwestie
aan de orde is. Het is goed dat op dit terrein nu maatregelen worden genomen.
De problematiek is echter breder. Ik denk daarbij aan het vaak genoemde recht
om niet te weten, met name inzake gegevens over erfelijke aanleg. Is er geen
reden om ons, wellicht op een ander moment, daarop in brede zin te beraden?
Een volgende vraag is of er, als het om genetische informatie gaat, ook een
recht is om niet te melden, wanneer je er zelf van op de hoogte bent. Graag
de visie van de initiatiefnemer en van de regering op deze kwesties, die buiten
het bestek van het wetsvoorstel in strikte zin liggen.Omdat kennis en gebruikmaking van genetische informatie bijzonder gevoelig
ligt, vraag ik om een nadere toelichting op het onderscheid dat in het wetsvoorstel
wordt gemaakt tussen erfelijkheidsonderzoek naar "ernstige" en "niet ernstige"
ziekte. Heeft het Breed platform verzekerden en werk gelijk met zijn vrees
dat wij ons op een hellend vlak begeven als genetisch onderzoek – onderzoek
dat zich hooguit kan richten op de kans op een gezondheidsprobleem –
onder bepaalde omstandigheden toch als voorwaarde kan worden gesteld voor
het afsluiten van een verzekering?Mijnheer de voorzitter! Met veel belangstelling wacht ik de reactie van
de heer Van Boxtel en van de regering af.De heer De Wit (SP):Mijnheer de voorzitter! Er is sprake van een vreemde ontwikkeling in ons
land. In 1993 is er al door prof. De Kort op gewezen dat wij weinig waarde
hoeven te hechten aan de aanstellingskeuringen. Nog in januari van dit jaar
is dit herhaald door de directeur van het NIA, de heer Pot, die heeft gezegd
dat het voorspellende karakter van een aanstellingskeuring eigenlijk bijna
nihil is. Er valt echter op dit moment een toename van het aantal aanstellingskeuringen
waar te nemen. Vanmorgen is dit in het kader van de PEMBA naar voren gebracht.
Ook in de brief van het Breed platform verzekerden en werk, die onlangs aan
deze Kamer is gezonden, is hierop gewezen. Welke betekenis heeft een wet waarmee
wordt beoogd om een verbod in te voeren op het instellen van aanstellingskeuringen?
Die wet is dringend noodzakelijk.Toch ben ik er niet gerust op. Ik wijs op de uitlatingen van VNO-voorzitter
Blankert, die ronduit zegt dat de wet op de aanstellingskeuringen eigenlijk
niet veel voorstelt. Dat geldt ook voor een verbod op de aanstellingskeuringen,
want werkgevers kunnen dat gemakkelijk omzeilen. Dan doen wij gewoon wat anders,
zo stelde de heer Blankert. Hij gaf het voorbeeld dat werkgevers, als werknemers
zijn aangenomen, in de proeftijd een keuring laten plaatsvinden.Er zijn nog andere zaken aan de orde. Werkgevers kunnen zoeken naar ontwijkingsgedrag
in de zin van een verschuiving van het stellen van een aantal indringende
vragen naar de sollicitatiefase, het duidelijker toepassen van de proeftijd,
het inhuren van uitzendkrachten en het aanstellen van tijdelijke krachten.
Het zijn evenzovele mogelijkheden om te proberen onder het verbod uit te komen.
Nogmaals, dat geeft enerzijds aan dat er een noodzaak is, maar anderzijds
is er twijfel over de effectiviteit van de wet.Ik heb vervolgens een probleem met het uitgangspunt dat ten grondslag
ligt aan de wet. Er wordt in eerste instantie van uitgegaan dat het gaat om
zelfregulering. Die is al onmiddellijk in een enigszins vreemd daglicht komen
te staan nu sinds eind vorig jaar bekend is dat de RCO is afgehaakt op het
punt van het protocol aanstellingskeuringen. Dat roept een vraag op over de
uitleg van artikel 14, lid 1, ten opzichte van artikel 14, lid 2. Ik heb in
de voorbereiding gevraagd hoe lang wij, gezien de houding van de RCO en het
uitgangspunt van de wet, te weten vooralsnog zelfregulering, moeten wachten
voordat geconstateerd zal worden dat zelfregulering niet werkt en er op basis
van de wet aanleiding is om maatregelen te nemen. De initiatiefnemer heeft
geantwoord dat wij ook nog artikel 14, lid 1, hebben en dan is natuurlijk
de vraag aan de orde hoe hij op dit moment de verhouding tussen lid 1 en lid
2 ziet. Vervolgens rijst de vraag of het concreet mogelijk is dat de initiatiefnemer
artikel 14, lid 1, wil gaan toepassen als de RCO inderdaad afhaakt, de zelfregulering
op dit moment een moeilijk probleem blijkt te zijn, het protocol niet werkt
en er dus ook geen klachtenregeling tot stand komt. Ik verneem hierop graag
een reactie van zowel de initiatiefnemer als de minister.Ik ga vervolgens in op een paar losse punten. Het eerste punt is de discussie
over de reikwijdte van artikel 4. Door de voorgaande sprekers zijn uiteenlopende
voorbeelden gegeven van wat er nu wel en niet onder verstaan zou kunnen worden.
Ik ben het met de initiatiefnemer eens dat de constructies die zijn voorgesteld,
bijvoorbeeld de C-polisgevallen, in principe het risico in zich houden dat
dit verkapte aanstellingskeuringen worden en dus aangewend zouden kunnen worden
door werkgevers om het daarop aan te sturen. Vandaar dat mijn voorkeur ernaar
uitgaat om artikel 4 zo ruim mogelijk uit te leggen en inderdaad eigenlijk
te spreken van een verbod op aanstellingsgebonden keuringen. Dat moet zo duidelijk
mogelijk als uitleg van artikel 4 worden gegeven.Het volgende punt betreft de uitleg van het begrip "inkomen". Ik zal daar
zelf niet uitgebreid bij stilstaan omdat hierover door de voorgaande sprekers
de nodige opmerkingen zijn gemaakt. Ik wil volstaan met de vraag hoe de initiatiefnemer
het begrip "inkomen" nu ziet en wat hij vindt van het ontbreken van een plafond
in de formulering van het begrip zelf. Dus wat is de bovengrens en wat de
ondergrens?Mijnheer de voorzitter! Onlangs vond in het programma "Buitenhof" een
discussie plaats over het probleem van het genetisch onderzoek in Nederland,
naar aanleiding van de ontwikkelingen in Engeland die erop zouden duiden dat
ook daar erfelijkheidsonderzoeken, wanneer die waren uitgevoerd, ter kennis
moeten worden gebracht van verzekeraars. Prof. Galjaard was daar in discussie
en een belangrijk punt dat daarbij aan de orde kwam, was natuurlijk dat wij
genetisch onderzoek niet kunnen tegenhouden, ook niet als Eerste Kamer. Daar
zit natuurlijk aan de ene kant een positief aspect aan, namelijk dat de kennis
over bijvoorbeeld de mens, steeds verder gaat, en dus ook de kennis over de
risico's die de mens loopt.Aan de andere kant wil ik een risico belichten dat ik ook in de schriftelijke
voorbereiding aan de orde heb gesteld: de kennis zou natuurlijk in handen
kunnen komen van de verzekeraar, die zich op het standpunt stelt dat hij,
als er sprake is van onderzoek of van nadere kennis, daarvan op de hoogte
gebracht wil worden, met een beroep op de onjuistheid van ongelijke kennis.
Ik heb hierover een vraag gesteld waarop de initiatiefnemer geen antwoord
heeft gegeven omdat hij vindt dat dit niet aan de orde is. Als deze ontwikkelingen
doorgaan en wij voor de vraag komen te staan wat de bevoegdheden van de verzekeraars
op dit punt zijn, zou dit er echter toe kunnen leiden dat wij door de knieën
gaan. Dan is onmiddellijk de vraag aan de orde over het verschil in premies.
De initiatiefnemer heeft gezegd dat dit in het kader van dit wetsvoorstel
voor hem niet aan de orde is, maar het is natuurlijk wel een ontwikkeling
die wij zien, zeker tegen de achtergrond van wat er in Engeland op dit moment
speelt. Daarom stel ik toch nog een keer de vraag hoe hij deze ontwikkeling
ziet. Ziet de initiatiefnemer het risico van mogelijk sterk uiteenlopende
premies op basis van de risico's die de verzekeraars gaan lopen? En ziet het
kabinet mogelijkheden om op dit punt maatregelen te treffen, zodat wij niet
aan die grote tweedeling blootgesteld zullen worden?Een belangrijk punt dat tijdens de uitzending van "Buitenhof" aan de orde
was, is dat Galjaard de oplossing voor het probleem niet zozeer ziet in de
sterk uiteenlopende premies, maar juist in het herstel van de solidariteit
binnen ons stelsel. Wij moeten voorkomen dat er zo'n grote tweedeling gaat
ontstaan en wij zouden op basis van solidariteit moeten komen tot aanvaardbare
verzekeringen. Wat vinden de initiatiefnemer en het kabinet van dit punt?Dan kom ik op de HIV-bepalingen in het wetsontwerp. Ik betreur het dat
artikel 6 bij amendement is gewijzigd en dat onderzoek zelfs onder de vragengrens
mogelijk is geworden. Ik ben van mening dat in dit artikel een verkeerde ontwikkeling
mogelijk wordt gemaakt. Mijn voorkeur zou ernaar uitgaan om een beroep te
doen op de solidariteit en niet te komen tot weer een bepaling die selectie
op basis van gezondheid mogelijk maakt.Zoals het er nu voorstaat met het wetsontwerp, ben ik benieuwd naar de
antwoorden van de initiatiefnemer en van het kabinet. De SP is in eerste instantie
een voorstander van dit wetsontwerp.De heer Dees (VVD):Mijnheer de voorzitter! Op het eerste gezicht lijkt het wetsvoorstel inzake
de medische keuringen goed te passen in het kabinetsbeleid, dat erop is gericht
mensen met een arbeidsongeschiktheidsverleden of mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt
zijn, nieuwe kansen op de arbeidsmarkt te geven. Dat beleid, dat recentelijk
ook nog eens in een WRR-studie is bepleit, heeft onze hartelijke instemming.Het stelsel van de sociale zekerheid moet zodanig zijn ingericht dat het
arbeidsparticipatie bevordert. Het wegnemen van nodeloze belemmeringen in
de toegang tot arbeid en arbeidgerelateerde verzekeringen kan men daarbij
zeker zien als een noodzakelijk complement.Met deze en andere doelstellingen van het wetsvoorstel heeft de VVD-fractie
dan ook niet zoveel moeite. In dat opzicht past het om waardering uit te spreken
voor de intenties van de indiener van het wetsvoorstel en
zijn adviseurs. Ook andere motieven hebben onze steun. Ik noem in dat verband:
een betere rechtsbescherming van de keurling, het recht op niet-weten, bijvoorbeeld
inzake de erfelijke aanleg om een niet-behandelbare ziekte te ontwikkelen,
en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.Het siert de indiener van het wetsvoorstel, de heer van Boxtel, dat hij
in de dialoog met de Tweede Kamer bereid is geweest het wetsvoorstel, soms
op wezenlijke onderdelen, aan te passen en wijzigingsvoorstellen te aanvaarden.
Overigens heeft dat de wetstechnische kwaliteit van het wetsvoorstel, die
bij de VVD-fractie toch al niet hoog scoorde, geen goed gedaan. Wij hopen
dat ook in deze Kamer een dialoog met resultaten mogelijk zal zijn.Eenvoudig zal dat niet zijn, want de VVD-fractie heeft duidelijke kritiek
op het wetsvoorstel, als wij dit op verschillende onderdelen toetsen aan aspecten
van doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid. Die kritiek treft niet
alleen op onderdelen de materiële inhoud van het wetsvoorstel, maar ook
de kwaliteit van de wetgeving en de keuze voor wetgeving nu.Voordat ik hierop verder inga, wil ik twee vraagpunten van algemene aard
aan de orde stellen, die in onze fractie een rol hebben gespeeld, en wellicht
ook in andere fracties. Met nadruk blijf ik ze "vraagpunten" noemen, omdat
de antwoorden van achter de tafel, van de zijde van de indiener en van de
zijde van de regering, medebepalend zullen zijn voor ons oordeel.Het eerste vraagpunt is of de stringente verbods- en gebodsbepalingen
inzake de aanstellingskeuringen zullen werken. Zullen mensen met een handicap
of een arbeidsongeschiktheidsverleden daadwerkelijk geholpen worden? In onze
fractie wordt daaraan getwijfeld. Enerzijds kan men betogen dat van deze bepalingen
een normerende werking zal uitgaan, doch anderzijds is het aantal mogelijkheden
tot omzeilen groot: tijdelijke arbeidsovereenkomsten in plaats van vaste banen,
selectie op uiterlijke kenmerken, verschuiving van de selectie naar een eerdere
fase in het sollicitatieproces en keuringen op nadrukkelijk verzoek van de
keurling zelf, die wettelijk immers niet zijn verboden. Kunnen de indiener
en de regering nog eens ingaan op dit risico, dat de doeltreffendheid en doelmatigheid
van de voorstellen rechtstreeks raakt?In hoeverre wordt de opvatting gedeeld dat deze risico's veel geringer
zijn als het vrijwillig overeengekomen Protocol aanstellingskeuringen, dat
door alle partijen is aanvaard, als vorm van zelfregulering wordt uitgevoerd?
Dat leidt, met name bij de werkgevers, tot een groter draagvlak en derhalve
tot een door allen gewenste grotere effectiviteit.Een tweede vraagpunt van algemene aard is of de overheid, nadat bepaalde
voorzieningen of verzekeringen zijn geprivatiseerd of onder marktwerking zijn
gebracht, vervolgens die private sector als flankerend beleid aan stringente,
extra wettelijke regels mag onderwerpen. Is het niet van tweeën één:
óf een verzekering is zo essentieel en niet voor iedereen direct betaalbaar
dat er een collectieve verzekering van wordt gemaakt óf men privatiseert
en introduceert marktwerking en laat dan vervolgens "de markt de markt zijn",
zonder nieuwe overheidsinterventies.Is een derde weg – privatisering en marktwerking met complementaire
wetgeving – gezien de ervaringen in het verleden wel zo gelukkig? Ik
wijs met name op de wet- en regelgeving die medio jaren tachtig voor de particuliere
ziektekostenverzekeringen tot stand kwam; in het jargon: de WTZ, de MOOZ en
de ILPZ. In dit deel van de markt liggen premies, pakketsamenstelling en financiële
vereveningen vast. Kan men dit dan nog "markt" noemen? Graag een reactie van
achter de tafel.Ik kom toe aan de bespreking van de materiële inhoud van het wetsvoorstel,
in de eerste plaats over de reikwijdte. Een van de hoofdpunten van onze kritiek
betreft de reikwijdte van het wetsvoorstel terzake van de aanstellingskeuringen.
Het wetsvoorstel ziet hierbij alleen op de private sector en laat ten onrechte
de publieke sector buiten beschouwing. Als eerste argument ten gunste van
deze opvatting stelt de heer Van Boxtel dat uitbreiding van de werkingssfeer
van het wetsvoorstel naar de publieke sector, gezien het aantal regelingen
en de uiteenlopende wettelijke kaders, niet alleen complicaties oplevert,
maar ook buiten het vermogen van de indiener liggen. Wat dit laatste betreft:
bescheidenheid siert natuurlijk, maar voor de wetgever kan en mag dit geen
criterium zijn, maar dient het beginsel van de rechtsgelijkheid hier het doorslaggevende
criterium te zijn.In de tweede plaats meent de indiener van het wetsvoorstel dat het de
taak van de regering en niet van hem is om naar analogie van dit wetsvoorstel
zelf de wet- en regelgeving aan te passen. Ook dit vindt de VVD-fractie onjuist
en onbevredigend, omdat dit geen gelijktijdige en gelijke behandeling van
de publieke en de private sector garandeert. In de nadere memorie van antwoord
stelt de heer Van Boxtel in antwoord op onze kritiek dat "het probleem in
belangrijke mate is ondervangen door de circulaire van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken van 18 december 1995 waarin aan overheidsinstellingen aanwijzingen
worden gegeven, die met de inhoud van het wetsvoorstel overeenkomen". Onze
pertinente vraag aan de heer Van Boxtel is waarom hij kennelijk wel vertrouwen
heeft in een zelfregulerende circulaire bij de rijksoverheid en niet in zelfregulering
via het Protocol aanstellingskeuringen, zoals ondertekend door de werkgevers,
de werknemers, de artsen en de overheid als werkgever.Met klem vraag ik zowel de regering als de heer Van Boxtel om onze opvatting
te onderschrijven dat het niet zo kan zijn dat de overheid als wetgever aan
de private sector normen oplegt die zij zelf als werkgever van de publieke
sector nog niet in formele wet- en regelgeving heeft geïmplementeerd.
Kan alsnog worden verzekerd dat de regelgeving voor de private sector en voor
de publieke sector gelijk zal zijn en gelijktijdig zal ingaan? Dit klemt mijns
inziens temeer omdat uit het zogenaamde LTD-rapport "De praktijk van de medische
aanstellingskeuring in 1993" – dat is nog niet zo lang geleden –
blijkt dat in de bedrijfstak overheid in 93% van de gevallen aanstellingskeuringen
werden verricht. Voor de openbare nutsbedrijven ligt dit percentage zelfs
op 100, terwijl de private sector vaak aanzienlijk lager scoorde dan de overheid
in dit jaar. Ik meen te weten dat het percentage in de land- en tuinbouw zelfs
beneden de 30 lag.Ik kom te spreken over de aanstellingskeuringen. Naar aanleiding van de
stukken wil ik nog een enkele opmerking maken over de relatie
tussen aanstellingskeuringen en specifieke bedrijfsomstandigheden, die al
dan niet meegenomen mogen worden om te kunnen beoordelen welke risico's voor
de gezondheid en de veiligheid aan het uitoefenen van de functie verbonden
kunnen zijn.Aanvankelijk hadden wij uit de stukken begrepen dat aanstellingskeuringen
uitsluitend betrekking zouden mogen hebben op medische geschiktheidseisen
voor de functie en dat geen rekening mocht worden gehouden met specifieke
omstandigheden in het bedrijf. In de nadere memorie van antwoord lees ik nu
dat de indiener het eens is met de opvatting dat bij het bepalen van de vraag
welke gevaren aan het uitoefenen van een specifieke functie verbonden zijn,
rekening moet worden gehouden met de aard en de specifieke omstandigheden
van het bedrijf, omdat in principe het gebruik van uniforme keuringen vermeden
moet worden. Deelt de indiener derhalve de opvatting dat, bij de invulling
van de wet via zelfregulering of via algemene maatregelen van bestuur, altijd
ruimte aanwezig zal moeten zijn voor keuringseisen die voortvloeien uit specifieke
omstandigheden van een bedrijf, voorzover dat natuurlijk samenhangt met de
bescherming van de gezondheid van de toekomstige werknemer en overigens niet
bedoeld is als omzeiling van verplichtingen ingevolge de Arbowet? Graag vraag
ik ook de regering op dit punt in te gaan.Het derde onderwerp van materiële kritiek is de HIV-gedragscode.
Terzake van de verzekeringskeuringen maak ik daar enkele opmerkingen over.
Ik deel de opvatting van de heer Van Boxtel dat met aanvaarding van het amendement-Van
Hoof niet zou zijn bedoeld om de HIV-gedragscode in het wetsvoorstel te integreren,
niet. In de toelichting op zowel de eerste als de tweede versie van het betreffende
amendement staat duidelijk: "Dit amendement regelt de integratie van de HIV-gedragscode
in het wetsvoorstel." Er staat "de" HIV-gedragscode; er staat niet: een HIV-gedragscode.
Na indiening van dit amendement stelt ook de minister van Volksgezondheid
in een brief van 13 november 1996, stuk nr. 46: "Alles afwegende blijft het
kabinet de voorkeur geven aan het opnemen van de HIV-gedragscode in genoemd
voorstel van wet." Zij voegt er overigens terecht aan toe: "De vragen die
deel uitmaken van de HIV-gedragscode dienen wel nader te worden bezien als
de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven."Kortom, de integratie van de bestaande HIV-gedragscode dient als invulling
van de wet te worden gezien. En dat lijkt mij ook logisch, omdat de huidige
code op verzoek van de regering tot stand is gekomen en politiek is gesanctioneerd.
Overigens hoop ik dat de problematiek rondom de HIV-gedragscode door de verbeterde
medicatie tegen HIV – ik doel op de combinatietherapieën –
spoedig tot het verleden zal behoren. Is, overigens, mijn indruk juist dat
op het moment dat de infectie effectief te bestrijden is of de ziekte adequaat
kan worden behandeld, de wet op dit punt gewijzigd moet worden?Ik ben toe aan de kwaliteit van het voorstel van wet. Uit oogpunt van
kwaliteit van wetgeving verdienen dit wetsvoorstel en het proces waardoor
het tot stand is gekomen, beslist geen schoonheidsprijs. Wat het meest stoort,
is de geringe toegankelijkheid en slechte leesbaarheid van de wettekst. Men
moet welhaast emeritus-hoogleraar zijn om deze te begrijpen, en dat gaat ons
in een democratische rechtstaat beslist te ver. Vooral de vele wijzigingen
hebben, hoewel ze materieel van groot belang waren, de tekst en de toegankelijkheid
ervan geen goed gedaan. Op een wetsvoorstel van oorspronkelijk slechts vijftien
artikelen zijn maar liefst zes nota's van wijziging ingediend en het totaal
aantal wijzigingen bedraagt ruwweg geteld zeventien, waarvan de helft zeer
substantiële wijzigingen betreft, en dan heb ik de sequelen niet eens
meegerekend.Ook als ik het wetsvoorstel toets aan de officiële aanwijzingen voor
de regelgeving, kom ik tot bedenkingen. Zonder daar nu heel diep en heel uitvoerig
op in te gaan, noem ik slechts Aanwijzing 7 waarin, kort samengevat, staat
dat een overheidsinterventie pas aan de orde is als zelfregulering tekortschiet.
Het laatste is hier nu juist niet het geval: de zelfregulering was goed van
de grond gekomen, zowel terzake van de aanstellingskeuringen als van de verzekeringskeuringen.
Eveneens twijfel ik of Aanwijzing 11 inzake de handhaafbaarheid van de regeling
voldoende is onderzocht. Ik heb het dan over de fraudegevoeligheid van de
regeling, met name in verband met het ontbreken van een maximale grens voor
de periodieke uitkeringen, en over de mogelijkheid om de regels voor de aanstellingskeuringen
te omzeilen. Kan de minister overigens mededelingen doen over de uitvoering
van de aangenomen motie-Van Hoof over het verdrag van Tilburg en de wens van
verzekeraars om over een doodsoorzaak te kunnen worden geïnformeerd?
Zijn over deze moeilijke en gevoelige materie nadere ontwikkelingen te melden?Verschillende artikelen zullen ook interpretatieproblemen kunnen geven.
Ik noem een voorbeeld. In de nadere memorie van antwoord stelt de heer Van
Boxtel dat, indien meteen al zou blijken dat zelfregulering niet lukt, er
ingevolge artikel 14, lid 1, direct een regeling bij AMvB kan komen. Naar
mijn oordeel – ik deel de opvatting van mevrouw Van Leeuwen –
is dat niet juist omdat in artikel 14, lid 2, voor zelfregulering uitdrukkelijk
de termijn van drie jaren wordt vermeld en bovendien uit de memorie van toelichting
bij artikel 13 inzake de klachtencommissie blijkt dat artikel 14, lid 1, betrekking
heeft op de situatie dat gemaakte afspraken niet voldoende recht doen aan
wat de wetgever heeft beoogd.Niet fraai vindt de VVD-fractie bovendien het grote aantal delegatiebepalingen
en de systematiek waarbij op een algemene verbodsbepaling een algemene uitzondering
kan worden gemaakt, terwijl in de wet ook nog eens een specifieke uitzondering
wordt geformuleerd. Ook is er naar onze opvatting – maar men kan daarover
twisten – een spanning tussen artikel 6, waaronder een mogelijkheid
wordt geschapen onder een vragengrens iets wel te doen, terwijl in de algemene
bepalingen de vragengrens al is gedefinieerd als iets waaronder iets niet
mag gebeuren. Daar zit naar onze mening toch een spanning tussen, al is de
materiële bedoeling van artikel 6 ons volstrekt duidelijk.Mijn farmaceutisch oog heeft nog iets ontdekt. Ik kan het ook niet helpen.
Volgens mij zit er nog een foutje in de wet. Het is wellicht een drukfout.
Ik denk dat het goed is om na te kijken of ik gelijk heb, want ik weet het
niet zeker. In een wet horen geen drukfouten te staan. In artikel 1 staat
onder "e" de volgende definitie van een geneeskundig adviseur:
"de persoon die aan de keuringvrager in diens opdracht op basis van de keuring
van de keurend arts zijn de mededeling, bedoeld in het derde lid van artikel
10, doet". Het woord "zijn" of het woord "de" moet vervallen en ik denk dat
dit het woordje "zijn" zal zijn. Misschien kan de griffie of de indiener dat
nog bekijken en deze fout – die niet van fundamentele aard is –
via een nota van verbetering corrigeren.Dan kom ik aan het derde hoofdpunt, de keuze voor wetgeving nu in plaats
van deregulering. De VVD-fractie geeft in beginsel de voorkeur aan zelfregulering
boven wettelijke regelgeving. Ik wil ten gunste van die opvatting een drietal
argumenten noemen.1. Een bestuurlijk argument: de overheid heeft in het verleden de betrokkenen
zelf gevraagd om met eigen reguleringen te komen. Dat is ook gebeurd. Ik wijs
op de HIV-gedragscode, het moratorium erfelijkheidsonderzoek en het Protocol
aanstellingskeuringen. In het algemeen liep dit goed en er is dan bestuurlijk
geen argument om van deze route af te wijken.2. Een politiek argument: de wetgever dient buitengewoon terughoudend
te zijn in het stellen van wettelijke regels aan de private sector.3. Een kwaliteitsargument: dit wetsvoorstel kan ons, uit het oogpunt van
kwaliteit en toegankelijkheid, niet bekoren. Wij vrezen dat reparatiewetgeving
spoedig nodig zal zijn en dat is strijdig met onze opvatting dat wetgeving
een zeker duurzaam karakter moet hebben. Eerst ervaring opdoen met zelfregulering
en dan pas beslissen over eventuele wetgeving zou ongetwijfeld betere kwaliteit
opleveren. Onze voorkeur is, mede gezien de inhoudelijke kritiek op het wetsvoorstel,
dus duidelijk.Naar mijn mening zijn de bezwaren van de fractie van de VVD gedeeltelijk
weg te nemen indien regering en indiener beiden de opvatting huldigen dat
de bestaande vormen van zelfregulering passen in de wet en door hen worden
beschouwd als een eerste invulling. Ik hoop dat het duidelijk is, dat dit
punt voor de fractie van de VVD een buitengewoon belangrijk afwegingspunt
zal zijn.Mevrouw Gelderblom-Lankhout (D66):Mijnheer de voorzitter! Ik voer hier het woord namens mijn fractiegenote
mevrouw Tuinstra, die namens de Kamer op het ogenblik in Praag vertoeft.Ik wil de indiener graag complimenteren dat zijn wetsvoorstel, oorspronkelijk
dat van de heer Kohnstamm die net op de tribune zat, de Eerste Kamer heeft
bereikt. Het is met algemene stemmen door de Tweede Kamer aanvaard. Dat geeft
ondanks de kritische toon van mijn voorafgaande collega's toch goede hoop
op de behandeling hier en de uitslag ervan. Dat neemt niet weg dat wij hier
een eigen verantwoordelijkheid hebben en ook een andersoortige behandeling.
Dat zal de heer Van Boxtel inmiddels wel hebben gemerkt.Na de uitvoerige en langdurige behandeling aan de overkant en de zeer
nauwgezette schriftelijke gedachtewisseling hier nog enkele punten van de
kant van D66. Ik benadruk, dat wij het grote belang van dit wetsvoorstel zien.
Het beoogt de rechtspositie van hen die een medische keuring moeten ondergaan
te versterken. Nu vragen velen zich af of dat eigenlijk wel nodig is. Ik heb
bij de behandeling van PEMBA al gezegd, dat wij dat een noodzakelijk sluitstuk
vinden van dat wetstraject, begonnen met TBA en vandaag waarschijnlijk eindigend
met PEMBA. Het staat vast dat er strenger gekeken wordt. De werkgevers hebben
een grotere verantwoordelijkheid opgelegd gekregen. Zij hebben de neiging
te bekijken met wie zij in hun bedrijf doorgaan. Wij zien de noodzaak van
dit wetsvoorstel, maar wij willen benadrukken dat er een aantal andere motieven
zijn. Ik noem de vrije toegang tot de gezondheidszorg, de toegang tot arbeid
en dus verzekeringen, de anticipatie op de veranderingen in het systeem van
de sociale zekerheid en vooral het recht op niet hoeven te weten. Mevrouw
Ter Veld heeft daarover een aantal opmerkingen gemaakt. Het is mooi, dat wij
nu weten dat er een gen is dat borstkanker kan veroorzaken, maar moet je al
willen weten, als je op 18 jaar naar een baan solliciteert, dat je het risico
loopt op je 40ste borstkanker te krijgen? Is dat nu een vooruitgang? Of is
het beter het recht op niet hoeven te weten te hebben?De anticipatie op de veranderingen in het systeem van de sociale zekerheid
sluit goed aan bij de veranderende opvattingen over de rol van de overheid
in de verzorgingsstaat. Hoofddoel is niet zozeer inkomenszekerheid als wel
de voorwaarden scheppen voor het individu om mee te kunnen doen aan het maatschappelijk
gebeuren, prikkels uit te doen gaan om deel te nemen aan de inrichting van
en de betrokkenheid bij de maatschappij en ook prikkels in de richting van
de werkgever. Dat heb ik bij PEMBA beklemtoond. Het arbeidsproces van de werknemer
kan ook vrijwilligerswerk zijn, maar het gaat om de rechtsbescherming.Ik zal niet te lang stilstaan bij wat ik bij de behandeling van PEMBA
aan kritische dingen heb gezegd. Er blijven voor de onwillige werkgever natuurlijk
escapes, bijvoorbeeld zwaardere sollicitatieprocedures, langere proeftijd.
Bij iedere wettelijke regeling zijn er onwilligen en ontwijkers. Wij moeten
niet net doen alsof dit bij dit wetsvoorstel iets nieuws is. Dat is bij andere
wetgeving ook het geval. Maar dat is geen reden om van dat soort regelingen
af te zien. Integendeel, veeleer is het voor ons een bewijs dat er sprake
is van niet evenwichtige machtsverhoudingen. Dat geldt zeker in een tijd van
krappe werkgelegenheid. Het gaat om een regeling die noodzakelijk is om werkgevers
een duidelijk normerend kader aan te reiken.Wij betreuren het met de indiener dat geen klachtenregeling is opgenomen,
zulks als gevolg van de weigering van de RCO om deel te nemen aan de vervolgactiviteiten
in het kader van het protocol aanstellingskeuringen. Wij waarderen het dat
staatssecretaris De Grave nog eens nadrukkelijk de RCO heeft gevraagd om dit
standpunt te heroverwegen. Wellicht heeft hij hieraan vandaag nog iets toe
te voegen. Nu is er helaas geen klachtenregeling maar wij hopen dat dit zeer
binnenkort wél het geval zal zijn.Voorzitter! Wij hebben kennisgenomen van het feit dat het Breed platform
bij ons heeft aangedrongen op aanvaarding van dit wetsvoorstel. Ik onderstreep
dat dat de ervaringsdeskundigen zijn. Voorts is het inkomensbegrip al aan
de orde geweest bij de behandeling van het PEMBA-complex.
Dit begrip speelt ook een rol bij het onderhavige wetsvoorstel. Ik ben zeer
benieuwd naar de reacties op de opmerkingen die hierover zijn gemaakt, zowel
van de indiener als van de heer De Grave. Wij willen verder van de aanwezigheid
van de minister van VWS gebruik maken door haar te vragen wat de mening van
het kabinet is over het geheel. Ook stel ik de vraag of het kabinet bereid
is om, als een en ander hier wordt aangenomen hetgeen ik van harte hoop, het
contraseign te geven.Zelfregulering is mooi maar niet afdoende. De voorstellen in het kader
van PEMBA maken het onderhavige wetsvoorstel noodzakelijk. Het vertrouwen
in de gelijktijdigheid van overheid en particulier, waarvan de heer Dees een
sterk punt heeft gemaakt, is een typische Eerste-Kamerkwestie. Ik hoop dat
dit element zijn werking zal krijgen. De indiener heeft in dit verband verwezen
naar de rijksoverheid maar ik herinner eraan dat er ook gemeenten en scholen
zijn. Ook daar zou die gelijktijdigheid moeten gelden. Ik ben benieuwd wat
de indiener daarover nog te melden heeft.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De behandeling van dit wetsvoorstel zal worden voortgezet na de beëindiging
van de beraadslaging over de wetsvoorstellen nrs. 24698, 24758, 24760 en 24776. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19961997-1120-1134.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl