Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Uitbreiding van de niet-aftrekbaarheid van kosten en lasten die verband houden met omkoping) (28873)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 1536-1546

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-09-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 33, pagina 1536-1546

06-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28873Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 6 september 2005)Pagina 1562-1565
Behandeling van het Voorstel van wet van de leden Dittrich en Van Haersma Buma tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het vervallen van de verjaringstermijn voor de vervolging van moord en enkele andere misdrijven alsmede enige aanpassingen van de regeling van de verjaring en de stuiting van de verjaring en de regeling van de strafverjaringstermijn (opheffing verjaringstermijn bij zeer ernstige delicten) (28495)Pagina 1546-1562
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Uitbreiding van de niet-aftrekbaarheid van kosten en lasten die verband houden met omkoping) (28873)Pagina 1536-1546
Lijst van besluiten (dinsdag 6 september 2005)Pagina 1562-1562
Presentie en opening (dinsdag 6 september 2005)Pagina 1535-1535
Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en enige andere wetten in verband met het nieuwe procesrecht (28863), het wetsvoorstel Wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren in verband met de intrekking van het kortingensysteem van artikel 86, tweede lid (29354), het wetsvoorstel Wijziging van de Postwet (wijziging van de grenzen van het voorbehouden postvervoer) (29913), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs in verband met het bieden van meer ruimte voor het invullen van expressieactiviteiten en het invoeren van de mogelijkheid dat het onderwijs mede de Duitse of Franse taal omvat (29959) en het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet educatie en beroepsonderwijs om meer ruimte te scheppen voor samenwerking tussen in die wetten geregelde onderwijsinstellingen (30068)Pagina 1535-1536

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Uitbreiding van de niet-aftrekbaarheid
van kosten en lasten die verband houden met omkoping) (28873).De voorzitter:Ik heet de staatssecretaris van Financiën van harte welkom in dit
huis en ik wens hem ook dit jaar weer veel wijsheid toe.De beraadslaging wordt geopend.De heer Rabbinge (PvdA):Mevrouw de voorzitter. De fractie van de Partij van de Arbeid zal voor
dit wetsvoorstel stemmen. In zijn algemeenheid is iedereen ervoor dat steekpenningen
niet aftrekbaar zijn van de belastingen. Ik denk niet dat er iemand in deze
Kamer is die zegt: die aftrekbaarheid moeten wij bepleiten, want dat is een
goede besteding van de belastinggelden. Het omstreden punt vandaag is dat
de aftrekkosten reeds worden uitgesloten als aannemelijk is dat de kosten
steekpenningen betreffen, dus in feite al voordat een rechter een uitspraak
heeft gedaan. Daarover bestond en bestaat discussie. In de memorie van toelichting
is de staatssecretaris er uitgebreid op ingegaan, maar hij heeft op dat punt
geen volledig klare wijn geschonken. Het is wat ons betreft overigens wel
overtuigend en wij menen ook dat hij het recht heeft om ermee door te gaan,
vooral omdat duidelijk wordt dat de bewijslast is omgekeerd. Het is niet zo
dat de inspecteur op voorhand gelijk heeft. De inspecteur krijgt de bewijslast
op zijn bord en niet degene die wordt aangeslagen.De inspecteur van belasting voert slechts fiscale wetten uit en mag niet
gaan zitten op de stoel van de strafrechter. Mocht in eventuele strafprocedures
gerede twijfel bestaan of is voldaan aan de feiten of delictomschrijvingen
waarnaar wordt verwezen in het Wetboek van Stafrecht, dan zal de inspecteur
gebruik moeten maken van zijn bevoegdheid om een ambtshalve vermindering te
verlenen. Dat is op zich een goede toezegging van de staatssecretaris in reactie
op vragen van de fracties van de VVD en het CDA in deze Kamer.Het gaat in het fiscale recht om het toepassen van aftrekposten en niet
om het opleggen van een punitatieve sanctie in de sfeer van het strafrecht.
Bij de invoering van en de communicatie over deze wet moet dat helder worden
uiteengezet en toegepast. Op welke wijze denkt de staatssecretaris dat te
doen? Die helderheid moet namelijk wel worden gecreëerd.In de memorie van antwoord wordt terecht gesteld dat het niet strafbaar
stellen van een delict nog niet automatisch betekent dat daarmee de aftrekbaarheid
van een post wordt goedgekeurd. Het onderscheid tussen strafrecht en fiscaal
recht is van grote betekenis. De staatssecretaris zal aan de hand van concrete
voorbeelden moeten uiteenzetten hoe dat onderscheid kan worden gemaakt. Dit
omdat er anders geen helderheid is voor de belastingbetaler en voor degene
die wordt aangesloten.Met dit wetsvoorstel wordt bereikt dat binnen de OECD-landen geldende
regelingen inzake niet-aftrekbaarheid van kosten in verband met omkoping of
steekpenningen ook in Nederland worden toegepast. Wij zijn daar rijkelijk
laat mee. Het overzicht dat de staatssecretaris heeft verschaft, geeft er
behoorlijk inzicht in. Het ziet ernaar uit dat Duitsland in feite het meest
rigide systeem heeft. Dat systeem wordt ogenschijnlijk niet door ons gevolgd.
Is de staatssecretaris van zins alsnog in die richting te bewegen? Of volstaat
hij bijvoorbeeld met het systeem dat het Verenigd Koninkrijk kent of het systeem
dat België kent? Daarover is geen helderheid gegeven. Die krijg ik nog
graag van de staatssecretaris. Dat die helderheid er nog niet is, laat onverlet
dat wij het eens zijn met het voornemen om een wettelijk kader te veranderen
om een einde te maken aan de aftrekbaarheid van de kosten en lasten in verband
met omkoping en steekpenningen.De heer Kox (SP):Voorzitter. De woordvoerder van de fractie van de Partij van de Arbeid
begon met de opmerking dat het vanzelfsprekend is dat deze wet er komt. Dat
klopt, want er is geen burger in dit land die het logisch vindt dat je dit
soort dingen kunt aftrekken. Heeft hij erover nagedacht hoe het komt dat dit
éénpaginawetje er niet eerder is gekomen, terwijl de Partij
van de Arbeid zo lang in de regering heeft gezeten? Was alleen staatssecretaris
Wijn zo wijs om ermee te komen?De heer Rabbinge (PvdA):Als ik de ijdelheid van de staatssecretaris wilde strelen, iets waarmee
hij zelf bezig is, zou ik dat laatste beamen. Ik denk dat dit punt gewoon
aan de aandacht is ontsnapt. Ik vind dat het een omissie is die wij ruiterlijk
kunnen toegeven. Het is kennelijk bij heel veel mensen niet bekend geweest
dat dit systeem van toepassing was. Op het moment dat je het ontdekt, moet
je dat gat in de wet zo snel mogelijk als het ware dichtschroeien.De heer Essers (CDA):Mevrouw de voorzitter. De CDA-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen
van de memorie van antwoord bij dit wetsvoorstel. Wij danken de regering voor
de uitgebreide beantwoording van onze vragen alsmede voor de bijgevoegde overzichten
van de regelingen in andere landen inzake de aftrekbaarheid van steekpenningen.
Mijn fractie is echter nog niet op alle door haar in het voorlopig verslag
naar voren gebrachte punten overtuigd door het betoog van de
staatssecretaris.Wij verwelkomen uiteraard elke maatregel die corruptie en het gebruik
van steekpenningen tegengaat. Daarover mag geen misverstand bestaan. Wij stemmen
er dan ook mee in dat steekpenningen fiscaal niet aftrekbaar zijn. Dat is
echter niets nieuws. Dergelijke kosten zijn thans ook reeds van aftrek uitgesloten.
Het bijzondere van dit wetsvoorstel is, dat wordt voorgesteld om de aftrek
van steekpenningen ook uit te sluiten zonder dat door de strafrechter is vastgesteld
dat er sprake is van steekpenningen in de zin van het Wetboek van Strafrecht.
De huidige uitsluiting van aftrek die wel is gekoppeld aan de strafrechtelijke
procedure kan ertoe leiden dat eerst na het verstrijken van de navorderingstermijn
van vijf jaar wordt vastgesteld dat er sprake is van steekpenningen. Fiscaal
kan de aftrek dan niet meer worden geweigerd. Vandaar dat, mede op aandringen
van de OECD, dit wetsvoorstel is ingediend. Hoezeer wij de argumentatie voor
dit wetsvoorstel ook kunnen volgen, dit laat onverlet dat de voorgestelde
maatregelen uitvoerbaar moeten zijn en voldoende waarborgen dienen te bevatten
voor een adequate rechtsbescherming. Het zijn nu net deze punten (de uitvoerbaarheid
en de rechtsbescherming) waarover wij aarzelingen hebben en waarover wij een
aantal duidelijke toezeggingen van de staatssecretaris wensen te krijgen.Wat de uitvoerbaarheid betreft, lijkt deze wet model te staan voor symboolwetgeving.
Steekpenningen plegen niet als zodanig te worden vermeld in de boekhouding
van bedrijven. En al speelt de fiscale aangifte zich af in de vertrouwelijkheid
tussen belastingplichtige en inspecteur, ook in de fiscale jaarcijfers zal
de post steekpenningen niet of nauwelijks voorkomen uit vrees voor strafrechtelijke
vervolging. Als ze al in de boekhouding voorkomen, zullen dit soort betalingen
worden "weggeschreven" onder eufemistisch klinkende posten als provisies,
representatie-uitgaven, acquisitiekosten of marketing. Voor een belastinginspecteur
is het erg moeilijk om te achterhalen of hier sprake is van steekpenningen
in de zin van het Wetboek van Strafrecht. In het huidige stelsel heeft hij
daarvoor een objectief aangrijpingspunt in de vorm van een strafrechtelijke
veroordeling, in het door het wetsvoorstel gevormde nieuwe stelsel moet hij
dat zelf maar uitzoeken. Aan de andere kant moet een bedrijf ook worden beschermd
tegen lichtvaardige beschuldigingen door de Belastingdienst dat sprake is
van steekpenningen, alleen omdat het betreffende bedrijf in een bepaald land
orders heeft binnengehaald en het zogenaamd "van algemene bekendheid" is dat
dit niet zonder steekpenningen kan.In het navolgende zal ik nader aandacht besteden aan in de eerste plaats
de vraag of de inspecteur dit wetsvoorstel kan uitvoeren zonder op de stoel
van de strafrechter te gaan zitten, in de tweede plaats de bewijslast die
de inspecteur daarbij heeft, in de derde plaats de mogelijkheid van het verlenen
van een ambtshalve vermindering en ten slotte de voorgestelde verlenging van
de navorderingstermijn.In de eerste plaats de inspecteur als strafrechter. Volgens de staatssecretaris
is geen sprake van vermenging van de taken van de belastinginspecteur en de
strafrechter. De inspecteur voert een fiscale maatregel uit. Volgens de staatssecretaris
is omwille van de transparantie en duidelijkheid van de omschrijving van de
gevallen waarin geen recht op fiscale aftrek bestaat, aangesloten bij de strafrechtelijke
delictsomschrijving. De inspecteur dient de zogenoemde abstracte strafbaarheid
vast te stellen. Dat wil zeggen, dat hij moet vaststellen of in het concrete
geval een bepaalde delictsomschrijving is vervuld. De strafrechter moet vaststellen
of zich een strafbaar feit heeft voorgedaan zoals bedoeld in het strafrecht,
waartoe is vereist dat wettig en overtuigend is bewezen dat zich bepaalde
feiten hebben voorgedaan. Daarbij hanteert de strafrechter, aldus de staatssecretaris,
andere normen dan de inspecteur. Naar onze mening suggereert dit antwoord
een groter verschil tussen hetgeen van de strafrechter en van de inspecteur
wordt gevergd, dan waarvan in de praktijk sprake zal zijn. Anders dan de rechter
zal de inspecteur niet hoeven te toetsen of sprake is van een overtuigend
en wettig bewijs, maar de inspecteur zal, net als de strafrechter, ter vaststelling
van de abstracte strafbaarheid moeten vaststellen of is voldaan aan de omschrijving
van de delictsbestanddelen die zijn opgenomen in de betreffende bepalingen
uit het Wetboek van Strafrecht waarnaar wordt verwezen. Bij de toepassing
van artikel 117 Wetboek van Strafrecht gaat het bijvoorbeeld over de delictsbestanddelen
"opzet", "ambtenaar", "gift of belofte", "verlenen of aanbieden van een dienst",
"in zijn bediening van de functie", "in strijd met zijn plicht" en "in het
vooruitzicht van aanstelling als ambtenaar". Over al deze delictsbestanddelen
is veel jurisprudentie gewezen en is veel gepubliceerd. Is het dan reëel,
van een belastinginspecteur te verwachten dat hij die jurisprudentie en die
literatuur beheerst en kan toepassen? Daartoe is hij niet opgeleid. De verwachting
dat hij dat desalniettemin kan, zal ofwel een overschatting zijn van de kwaliteiten
van de gemiddelde belastinginspecteur ofwel een onderschatting van de kwaliteiten
van de gemiddelde officier van justitie en strafrechter. Aan de andere kant
zou het ook niet terecht zijn als de inspecteur deze delictsbestanddelen allemaal
op basis van puur fiscale normen zou kwalificeren. Daarvoor bestaat immers
geen enkel precedent. Het zou ook zeer in het nadeel van de rechtsbescherming
van belastingplichtigen zijn, aangezien de voorspelbaarheid van de beslissing
van de inspecteur dan ver te zoeken zou zijn. Onze voorlopige conclusie is
dan ook dat de taken van de inspecteur en de strafrechter weliswaar niet gelijk
zijn, maar dat er toch wel een behoorlijke overlap is bij het door beiden
toe te passen rechtsvindingproces. Daarom bestaat bij ons twijfel over de
uitvoerbaarheid van deze wet. Graag vernemen wij de mening van de staatssecretaris
in dezen.Mijn tweede punt is de bewijslast van de inspecteur. Het voorgaande brengt
ons op de vraag of in de wettekst niet duidelijker tot uitdrukking moet worden
gebracht dat de inspecteur bij afwezigheid van een strafrechtelijke uitspraak
slechts in evidente gevallen de aftrek mag uitsluiten. In het voorlopig verslag
hebben wij in dit verband de vraag gesteld of het om die reden niet meer voor
de hand ligt om te verlangen dat de inspecteur, om de aftrek te weigeren,
het steekpenningenkarakter moet "doen blijken" in plaats van het lichtere "aannemelijk maken". De woorden "aannemelijk is" in het voorgestelde
artikel 3.14, eerste lid, onderdeel h, Wet IB 2001, zouden dan moeten worden
vervangen door het woordje "blijkt". In de memorie van antwoord stelt de staatssecretaris
zich op het standpunt dat een verzwaring van de bewijslast alleen zou passen
in het kader van een concrete bestraffing in een individueel geval. Een verzwaring
van de bewijslast zou minder geschikt zijn om de abstracte strafbaarheid vast
te stellen. Hiertegenover wil de CDA-fractie stellen dat een verzwaring van
de bewijslast ook gerechtvaardigd kan zijn vanwege het uitzonderlijke karakter
van de onderhavige uitsluitingsbepaling. De aan de orde zijnde aftrekuitsluiting
voldoet naar onze mening aan die voorwaarde. Het gaat hier immers niet alleen
om een inbreuk op het totaalwinstbeginsel van artikel 3,8, Wet IB 2001, maar
tevens om een maatregel die de aftrekuitsluiting wegens een strafrechtelijk
vergrijp loskoppelt van de uitspraak van de strafrechter. Net omdat de inspecteur
strafrechtelijke maatstaven moet toepassen, zouden alleen de evidente gevallen
onder deze uitsluiting moeten vallen; vandaar ons voorstel om het woordje
"blijkt" expliciet in de wettekst op te nemen. Uit het door de staatssecretaris
in de memorie van antwoord verstrekte overzicht blijkt dat ook in landen zoals
België, Duitsland en de Verenigde Staten een zwaardere bewijslast aan
de inspecteur wordt opgelegd. Waarom zou dit voorbeeld ook in Nederland geen
navolging verdienen? Wij roepen de staatssecretaris dan ook op om op dit punt
de wet te wijzigen.Mijn derde punt betreft de mogelijkheid van ambtshalve vermindering. De
staatssecretaris heeft toegezegd, te zullen bevorderen dat de inspecteur gebruikmaakt
van zijn bevoegdheid om een ambtshalve vermindering te verlenen, voor het
geval in een strafprocedure mocht blijken dat van gerede twijfel sprake is
of is voldaan aan de feiten of delictsomschrijvingen waarnaar wordt verwezen
in het Wetboek van Strafrecht. Ook de heer Rabbinge wees daarop. Ook dan gaat
het echter weer om een beoordeling naar de maatstaven van het fiscale recht,
aldus de staatssecretaris. Er is derhalve geen sprake van een situatie waarin
de inspecteur automatisch ambtshalve het strafrechtelijk oordeel zal volgen.
Dit roept de vraag op wat de waarde is van deze toezegging. Een inspecteur
heeft immers altijd de mogelijkheid van een ambtshalve herziening. De belastingplichtige
heeft geen rechtsmiddelen om tegen een weigering van een herziening in beroep
te gaan. Daarom vragen wij de staatssecretaris om deze toezegging te verduidelijken
en om tevens te laten weten wat hij concreet zal doen om te bevorderen dat
inspecteurs gebruik zullen maken van hun bevoegdheid tot het verlenen van
een ambtshalve vermindering.Interessanter lijkt in dit verband de opmerking van de staatssecretaris
in de memorie van antwoord dat het mogelijk is dat een belanghebbende met
de inspecteur overeenkomt om de behandeling van het bezwaarschrift tegen de
navorderingsaanslag aan te houden, in afwachting van het verloop van de strafrechtelijke
procedure. Zodoende kan worden voorkomen dat een belanghebbende zich tegelijkertijd
op twee procedures moet richten. Wij dringen er daarom bij de staatssecretaris
op aan om duidelijk te zeggen of en, zo ja, in hoeverre hij bereid is om te
bevorderen dat inspecteurs hieraan meewerken, bijvoorbeeld in de niet-evidente
gevallen. Een dergelijke toezegging komt mogelijk nog beter tegemoet aan althans
een deel van de door ons geschetste problematiek dan de mogelijkheid van de
ambtshalve herziening.Mijn laatste punt betreft de verlenging van de navorderingstermijn. In
de literatuur is de suggestie geopperd om voor de in dit wetsvoorstel bedoelde
gevallen de navorderingstermijn te verlengen van vijf naar twaalf jaar. Deze
termijn van twaalf jaar komt ook overeen met de strafrechtelijke verjaringstermijn.
Het door de staatssecretaris tegen deze suggestie aangevoerde bezwaar dat
daarmee niet volledig tegemoet wordt gekomen aan de bezwaren van de OECD tegen
het huidige stelsel, onder meer dat de uitsluiting van de aftrek is gekoppeld
aan een strafrechtelijk oordeel, moet naar onze mening worden afgewogen tegen
de aan het onderhavige wetsvoorstel klevende bezwaren. Dit zijn bezwaren die
wij in het voorgaande hebben geschetst en die in hoofdzaak nu net worden veroorzaakt
door de ontkoppeling aan de strafrechtelijke beslissing. Graag vernemen wij
in het licht daarvan van de staatssecretaris of hij, alles afwegende, toch
niet voor een verlenging van de navorderingstermijn voelt. Wij zien met veel
belangstelling uit naar zijn beantwoording.De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Allereerst wil ik de staatssecretaris namens de leden van
de VVD-fractie danken voor de antwoorden op de door de leden van deze Kamer
gestelde vragen. Verder ben ik uiteraard ontzettend verheugd dat wij na drie
agenderingen eindelijk in staat zijn om dit wetsvoorstel, hopelijk vandaag,
af te werken. Dat impliceert waarschijnlijk ook dat de staatssecretaris weer
helemaal op de been is, hoewel hij nu zit.Zoals ongetwijfeld bekend is, hechten de leden van de VVD-fractie zeer
aan een geordend en correct verkeer tussen burgers onderling en tussen burgers
en overheid. De inbreng van genoemde leden mag dan ook niet zo worden opgevat
dat er ook maar enige twijfel bij hun bestaat over de wenselijkheid van het
bestrijden van steekpenningen. De punten die deze leden aan de orde stellen,
zijn gericht op de verbetering van de rechtsbescherming van de burger. Het
vertrekpunt voor de gedachten van de leden van de VVD-fractie is dat de niet-aftrekbaarheid
van zakelijke kosten door de burger als straf gevoeld wordt. Met dergelijke
kosten wordt bovendien een zakelijk voordeel nagestreefd waarvan ook de Belastingdienst
zijn deel pakt. De rechtvaardiging van het weigeren van de aftrek van dergelijke
kosten moet derhalve goed gemotiveerd en met rechtswaarborgen omgeven zijn.
Over dat thema willen de leden van de VVD-fractie, alvorens tot definitieve
besluitvorming over dit wetsvoorstel te komen, nog eens indringend met de
staatssecretaris van gedachten wisselen. Zij willen dat doen door de staatssecretaris
een aantal vragen voor te leggen.De regeling zoals vervat in dit wetsvoorstel is ruimer van opzet dan door
de OESO gewenst. Zij is tevens ruimer dan de regelingen die de meeste van
de ons omringende landen kennen. Wil de staatssecretaris nog eens uiteenzetten
waarom hij het zo van belang acht dat ook steekpenningen die
aan niet-ambtenaren worden gegeven onder de aftrekbeperking vallen? Vreest
hij in dezen geen – het komt wellicht wat bizar over – concurrentievervalsing?
De niet-aftrekbaarheid leidt immers tot kostprijsverhoging en de geen steekpenningen
betalende Nederlandse belastingbetaler maakt wellicht minder kans op een order
dan zijn wel betalende en wel van aftrek genietende buitenlandse collega.De staatssecretaris zal de inspecteur opdragen om een vrijsprekend vonnis
van een strafrechter te volgen. De inspecteur zal de aanslag ambtshalve moeten
verminderen. Wat is het bezwaar om de rechten op een vermindering van de aanslag
van de burger wettelijk te regelen? De inspecteur zou bijvoorbeeld wettelijk
verplicht kunnen worden om naar aanleiding van een strafrechtelijk vonnis
een voor beroep vatbare beschikking over de vermindering van een aanslag te
nemen. Een dergelijke regeling voorkomt wellicht ook dat burgers die worden
geconfronteerd met de niet-aftrekbaarheid van echte of door de inspecteur
vermeende steekpenningen standaard bezwaar maken tegen de aanslag met het
verzoek om de uitspraak eerst te doen na afronding van de strafzaak.Wij moeten zien te voorkomen dat de inspecteur op de stoel van de strafrechter
gaat zitten. Dat doet de inspecteur wellicht ook als hij ondanks de seponering
van een zaak door het OM of het buiten vervolging stellen van de burger door
de strafrechter toch volhardt in niet-aftrekbaarheid. Dit probleem ontstaat
overigens vooral door de verwijzing in het wetsvoorstel naar de delictsomschrijving
in het Wetboek van Strafrecht. Dat de inspecteur daarbij kan volstaan met
"aannemelijk maken" knelt extra. Die vorm van bewijs past ook niet bij het
eerder door mij gesignaleerde strafgevoel. Ook op deze punten horen wij graag
een reactie van de staatssecretaris.Mijn betoog ligt nogal op een lijn met de betogen van de woordvoerders
van de andere fracties. Mevrouw de voorzitter, zoals u zult begrijpen zijn
de leden van de VVD-fractie, hoewel zij achter de strekking van dit wetsvoorstel
staan, er nog niet onverdeeld gelukkig mee. Zij wachten de reactie van de
staatssecretaris af.De heer Kox (SP):Voorzitter. Ik ben blij dat ik ook aan het debat meedoe, zodat er ook
nog een ander geluid te horen zal zijn.Soms gaan wij snel, soms gaan wij langzaam als het om wetgeving gaat.
Daarop was mijn korte interruptie tijdens het betoog van de heer Rabbinge
ook gericht. Vandaag zien wij een voorbeeld van een "slakkenwet", als wij
naar het tempo kijken waarin deze wet tot stand komt. Op 12 juli 2002
diende toenmalig staatssecretaris Bos deze wet in bij de Tweede Kamer, houdende
de uitbreiding van de niet-aftrekbaarheid van kosten en lasten die verband
houden met omkopen, met iets waarvan iedereen vindt dat het natuurlijk niet
zou moeten gebeuren. Het voorstel van de staatssecretaris was een uitwerking
van een aanbeveling van de OESO uit 1996. Kortom, staatssecretaris Bos had
zes jaar nodig om een wet van zegge en schrijven één pagina
naar het parlement te brengen.Als je het wetsvoorstel bekijkt, komt de kern van de wet neer op 40 woorden.
Als je daar de artikelverwijzingen uithaalt, houd je er nog twintig over.
Het kost in Nederland dan zes jaar tijd om de wet te maken. Vervolgens heeft
het nog tot 13 mei 2003 geduurd voordat de opvolger van staatssecretaris
Bos, staatssecretaris Van Eijck – wie herinnert zich hem nog? –
de wet bij de Tweede Kamer indiende. De Tweede Kamer heeft deze eenpaginawet
van 40 woorden buitengewoon diepgaand bestudeerd. Zij heeft er een jaar over
gedaan vooraleer uiteindelijk met algemene stemmen te zeggen dat steekpenningen
niet mogen worden afgetrokken. Inmiddels slagen wij er ook al in, met dank
aan een aantal ziekteperiodes van de staatssecretaris, om een jaar lang over
deze wet te doen.Wij zijn bijna tien jaar bezig om in een wet op te nemen wat in de hele
wereld al zo ongeveer vastligt, namelijk dat je steekpenningen sowieso al
niet zou moeten betalen maar in ieder geval niet van de belasting kunt aftrekken.
Het enige goede nieuws hierin is dat het goed nieuws is voor degenen die zich
aan dit soort praktijken hebben bezondigd. In 1996 heeft de OESO gezegd dat
het niet meer mag, maar tien jaar lang hebben zij toch iets kunnen beuren
waarvan iedereen vindt dat het niet zou mogen gebeuren.De heer Essers (CDA):Ter nuancering wil ik zeggen dat steekpenningen al niet aftrekbaar waren.
Dat is al veel eerder geregeld. Het gaat er nu om of dat kan worden losgekoppeld
van een strafrechtelijk oordeel. Dat is nieuw. Ik ben het met de heer Kox
eens dat dit lang duurt, maar het is al langer bekend dat steekpenningen niet
aftrekbaar zijn.De heer Kox (SP):Deze kosten mochten niet worden afgetrokken als iemand strafrechtelijk
veroordeeld was. Dat is echt iets anders, want de steekpenningen zijn wel
verstrekt en de belastinginspecteur is geen strafrechter. De belastinginspecteur
moet beoordelen of het redelijk is.De heer Essers (CDA):Het begrip "steekpenningen" is afkomstig uit het strafrecht. Er wordt
dan ook verwezen naar de bepalingen in het Wetboek van Strafrecht.De heer Kox (SP):Dat is volgens mij niet juist. De staatssecretaris heeft in zijn toelichting
keurig netjes aangegeven dat hij aansluit bij een strafrechtelijke bepaling.
Er is een duidelijke koppeling gelegd: je moest veroordeeld zijn om kosten
voor steekpenningen niet af te mogen trekken. Daardoor werd voorbijgegaan
aan de vraag of steekpenningen überhaupt mochten worden gegeven. Dat
mocht blijkbaar wel totdat iemand strafrechtelijk veroordeeld was.De heer Essers (CDA):Ik kijk er iets anders tegen aan. In het voorliggende wetsvoorstel moet
de belastinginspecteur namelijk nog steeds de strafrechtelijke maatstaven
toepassen. Dat is een goede zaak, want binnen het strafrecht is nagedacht
over het begrip "steekpenningen".De heer Kox (SP):De belastinginspecteur hoeft het strafrecht niet toe te passen. Hij hoeft
niemand te veroordelen en/of te beoordelen dat er wettig en overtuigend is
gebleken dat iemand een strafbaar feit heeft begaan. Met deze criteria in
de hand kan hij zeggen dat iemands verhaal niet goed genoeg is en dat hij bepaalde kosten niet mag aftrekken. Dat wordt de nieuwe situatie,
maar het heeft wel tien jaar geduurd voordat het zover is.De heer Essers (CDA):Denkt u dat de belastinginspecteur dat kan beoordelen?De heer Kox (SP):Ik denk het wel.Mijn eerste baan was die van coördinator van de rechtswinkel in Tilburg.
Ik verdiende daar het minimumloon. Toen ik mijn eerste belastingformulier
moest indienen, vond ik dan ook dat ik het eigenlijk wel verdiende om iets
te mogen aftrekken. Uiteindelijk bleek ik daarvoor 75 gulden tekort te komen.
Een collega raadde mij toen aan om een grafkrans op te voeren. Dat zou de
Belastingdienst volgens hem altijd accepteren omdat het zo erg is dat je zo'n
krans had moeten kopen voor een dierbare. Ik voerde dus een grafkrans à
75 gulden op. Vervolgens werd ik natuurlijk opgeroepen door een belastinginspecteur
die niet om de hete brij heen draaide en mij vroeg: mijnheer Kox, wie is er
dood? Ik durfde niet te jokken en heb toen maar opgebiecht dat er niemand
was overleden en dat ik ook geen grafkrans had gekocht.Als een ondernemer niet in staat is om duidelijk aan te geven waaraan
hij geld heeft uitgegeven, is het jammer maar helaas, want daar is de Belastingwet
niet voor. Eerlijk gezegd sta ik een beetje te kijken over de mildheid van
de heren Essers en Biermans. Zij zeggen wel heel nadrukkelijk dat het allemaal
goed geregeld moet zijn voordat wij dit soort praktijken gaan aanpakken. Als
het nooit voor zou komen, zou ik dat nog niet zo erg vinden, maar volgens
mij behandelen wij nu juist dit wetsvoorstel omdat de staatssecretaris een
middel nodig heeft om in ieder geval een deel van deze zaken buiten de belasting
te houden.De heer Essers (CDA):Ik hoop maar voor u dat dat akkevietje met die grafkrans verjaard is.De heer Kox (SP):Mijn aftrekpost is gewoon afgewezen. Ik heb helemaal niets gekregen. Die
belastinginspecteur was bikkelhard.De heer Essers (CDA):Hoe vaak denkt u dat een belastinginspecteur in de praktijk zal constateren
dat er sprake is van steekpenningen.De heer Kox (SP):Dat weet ik niet. Deze vraag wilde ik dan ook aan de staatssecretaris
stellen. welk bedrag hebben wij het volgens hem? Ik doel dan niet op eventueel
opgevoerde steekpenningen, maar op betaalde provisies waarvan wij weten dat
het eigenlijk steekpenningen zijn. Hoeveel geld zijn wij in de afgelopen tien
jaar misgelopen? Als wij het advies van de OESO hadden opgevolgd, waren wij
dan nu een stuk rijker en gelukkiger geweest? Was het gedrag van sommige ondernemers
dan niet een beetje gecorrigeerd? Ik kan deze vragen ook positiever formuleren:
hoeveel geld denkt de staatssecretaris met deze wet te gaan verdienen voor
ons allen?Ik ben er nog niet zo gerust op dat het na deze wet storm gaat lopen.
Of dat zo is, kan wellicht worden bepaald aan de hand van het aantal smeergeldzaken
dat door de strafrechter sinds 1996 is behandeld. Is het waar dat sinds 1996
niemand voor een dergelijke zaak is veroordeeld? Als dat de manier is waarop
deze praktijk wordt aangepakt, kan de heer Essers wel eens gelijk krijgen,
die zei dat het eigenlijk symboolwetgeving is. Daar zouden wij natuurlijk
niet zo heel veel mee opschieten.Alle landen, zelfs Luxemburg, hebben inmiddels het OESO-advies opgevolgd.
Nederland is volgens mij de laatste die komt met wetgeving om dit soort zaken
te voorkomen. Kan de staatssecretaris mij wellicht verklaren waarom het zo
lang heeft moeten duren?Prof. Huberts, een deskundige op het terrein van integriteit, fatsoenlijk
bestuur, corruptie enzovoort, sprak een jaar geleden in NRC Handelsblad de
hoop uit dat de Eerste Kamer vaart zou maken met het onderhavige wetsvoorstel
en op korte termijn knopen zou doorhakken en dat de staatssecretaris de rug
recht zou houden. Dat komt erop neer dat hij niet te veel moet luisteren naar
de fracties van de VVD en het CDA. Dat is natuurlijk sowieso een goed advies,
maar in dit geval gaat het zeker op.Prof. Huberts zal een beetje teleurgesteld zijn, want het heeft al met
al een jaar geduurd. Kan de staatssecretaris, maar ook de heren Essers en
Biermans, mij verklaren hoe prof. Huberts toen al kon voorspellen dat het
zo lang zou gaan duren? Waarom gaan de VVD- en CDA-fractie juist voor deze
groep burgers en ondernemers op de bres staan? Als de bijstandsgerechtigden
met dezelfde inzet door deze fracties zouden worden gesteund, zou menigeen
een stuk gelukkiger door het leven gaan. Het moet natuurlijk allemaal goed
geregeld worden, maar ik kan mij toch niet voorstellen dat zij denken dat
de belastinginspecteur erop uit is om ondernemertjes te pesten en steeds gaat
zeggen: mijnheer, volgens mij zijn het allemaal steekpenningen die u probeert
af te trekken. Een belastinginspecteur zal toch zeker een goede reden moeten
hebben om een dergelijk vermoeden uit te spreken. Ik ben het met prof. Huberts
eens dat betaalde provisies die niet transparant verantwoord kunnen worden,
niet in aanmerking zouden moeten komen voor aftrek van de belasting. Of iemand
die deze boodschap krijgt, ontsnapt aan het openbaar ministerie is aan het
openbaar ministerie.In oktober 2005 heeft prof. Huberts de suggestie gedaan dat de Nederlandse
diplomatieke dienst vaker ingeschakeld moet worden om te achterhalen of vermelde
provisies zuivere koffie zijn. Kan de staatssecretaris zeggen wat er met deze
suggestie is gedaan? Als men daartoe is overgegaan, loont dat dan de moeite?Ten slotte vraag ik de staatssecretaris of niet alleen het openbaar ministerie
genoeg kwantitatieve en kwalitatieve capaciteit heeft om dit soort zaken aan
te pakken, maar ook zijn Belastingdienst. Kan de staatssecretaris met andere
woorden garanderen dat zijn Belastingdienst voldoende capaciteit en kwaliteit
heeft om te voorkomen dat dit wetsvoorstel symboolwetgeving wordt?De vergadering wordt van 14.12 uur tot 14.28 uur geschorst.Voorzitter: SchuurmanStaatssecretaris Wijn:Voorzitter. Het doet mij deugd dat wij vandaag het wetsvoorstel kunnen
bespreken over de niet-aftrekbaarheid van kosten en lasten die verband houden
met omkoping. Ik was voor het zomerreces geveld door een bacterie die ik tijdens
een werkbezoek in Marokko had opgelopen. Ik heb daar acht weken behoorlijk
last van gehad. Het debat over dit wetsvoorstel was gepland
in de eerste week nadat ik er last van kreeg, dus toen was ik niet in staat
om hier te verschijnen. Van diverse kanten heb ik uit deze Kamer sympathieke
beterschapsmailtjes en -berichtjes mogen ontvangen. Van senator Vedder kreeg
ik zelfs thuis een beterschapskaartje. Deze belangstelling heb ik buitengewoon
op prijs gesteld. Het staat symbool voor hoe plezierig de samenwerking met
de Eerste Kamer is. Bij dezen dank daarvoor.Het gaat inderdaad om wetgeving die lang op zich heeft laten wachten;
ik zal daar niet omheen draaien. Het betoog van de heer Kox op dit punt was
zowel humoristisch als terecht. Het had sneller gekund en gemoeten. Dat geldt
in ieder geval voor de regering; het is niet aan mij om een kwalificatie te
geven over de parlementaire behandeling in haar totaliteit.Verschillende sprekers hebben erop gewezen dat ook nu al in de fiscaliteit
niet strikt wordt vastgehouden aan de volstrekte amoraliteit van het belastingbegrip.
Senator Essers zei: dit is een afwijking van het totaalwinstbegrip die ik
kan billijken. Dit wetsvoorstel is een bevestiging van eerdere wetgeving en
eerder uitgezette lijnen, maar het is goed dat hiermee een extra stap wordt
gezet. Wij behoren terughoudend te zijn met het inbrengen van – ik citeer
maar even een tv-reclame – "waarden-en-normendingetjes" in de fiscaliteit,
maar af en toe moet dat toch. Het doet mij deugd dat in deze Kamer daarvoor
een breed draagvlak bestaat.De CDA-fractie zei: er ontbreekt een objectief aangrijpingspunt voor de
inspecteur in de vorm van een strafrechtelijke veroordeling. Ook de heer Biermans
sprak daarover. In de huidige wetgeving is wel een koppeling gelegd met de
strafrechtelijke veroordeling. Daarmee voldoen wij echter niet aan de aanbevelingen
van de OESO, en dat is precies de reden dat dit wetsvoorstel hier nu ligt.
Waar mogen wij straks nu wel of niet afwijken van het strafrechtelijke? Wij
willen ons graag in bredere zin conformeren aan de OESO-richtlijnen. In dat
kader wijs ik ook op de debatten over maatschappelijk verantwoord ondernemen,
waarmee de staatssecretaris van Economische Zaken bezig is. In dat kader is
het van belang om de strafrechtelijke en de fiscaalrechtelijke aspecten los
te koppelen, zodat de eis van een strafrechtelijke veroordeling niet langer
wordt gesteld. Als wij zouden besluiten om dat niet te doen, trekken wij ons
niets aan van die OESO-aanbevelingen. Ik heb niemand gehoord die dat wil.Wij hebben nog eens geverifieerd bij het secretariaat van de OESO in Parijs
hoe wij aan de richtlijnen kunnen voldoen. Het antwoord was klip en klaar:
er kan worden volstaan met "aannemelijk maken". Dat is voorwaar niet gemakkelijk.
Het is echter onverstandig om, zoals een aantal sprekers wil, de bewijslast
nog verder te verzwaren door "aannemelijk maken" te vervangen door "blijken".
De inspecteur moet zich houden aan het feitencomplex. Indien wordt gekozen
voor "blijken", zal hij het minder snel aandurven om ergens een zaak van te
maken. "Blijken" is nog steeds een loskoppeling van de strafrechtelijke veroordeling,
maar "aannemelijk maken" is natuurlijk een stuk gemakkelijker. De heer Essers
zegt enerzijds dat dit wetsvoorstel geen symboolwetgeving mag worden. Anderzijds
wil hij de bewijslast voor de inspecteur een stukje zwaarder maken. Dat lijkt
met elkaar in tegenspraak. Misschien is dat in zijn ogen niet zo, maar indien
wij het de inspecteur moeilijker maken, wordt de kans groter dat het symboolwetgeving
wordt. Hoe makkelijker wij het de inspecteur maken, hoe beter kan worden voorkomen
dat omkoping ten laste van de winst komt.De heer Essers (CDA):"Symboolwetgeving" heeft te maken met de aard van de materie. Een bedrijf
zal "steekpenningen" niet opnemen in de fiscale aangifte. Deze zijn voor een
inspecteur dan ook buitengewoon lastig te onderkennen. De koppeling aan de
bewijslast heeft geen betrekking op de uitvoerbaarheid maar op de rechtsbescherming,
die kan worden verbeterd met het toevoegen van "blijken". Symboolwetgeving
blijft aan de orde, gelet op de aard van de materie.De heer Rabbinge (PvdA):Aanvankelijk was het idee om de bewijslast bij de belastingplichtige te
leggen. Dit zou tot gevolg hebben gehad dat indien de belastinginspecteur
zei dat er sprake was van steekpenningen of omkoping, de belastingplichtige
moest bewijzen dat dit niet het geval was. In dit wetsvoorstel is dat precies
andersom. Het lijkt mij onverstandig om de positie van de belastinginspecteur
nog verder te verzwakken, want dan wordt het inderdaad symboolwetgeving. Ik
ondersteun dus van harte het betoog van de staatssecretaris: voorkom dat het
te zwak en slap wordt.Staatssecretaris Wijn:Het is evident dat er nauwelijks een bedrijf zal zijn dat een grootboekrekeningnummer
heeft in rubriek 4 – als ik mij mijn boekhoudlessen goed herinner –
waarin staat: dit zijn aftrekbare steekpenningen of omkopingen. Dat heeft
echter niets te maken met de kwalificatie "symboolwetgeving". In zo'n geval
probeert een bedrijf aan het zicht te onttrekken dat het aan omkoping doet,
om daarmee vervolging of niet-aftrekbaarheid te vermijden. Het gaat dan echter
om "symbooljaarrekeningen" en niet om "symboolwetgeving". Symboolwetgeving
is wetgeving waarvan je van tevoren kunt zeggen: het staat wel mooi in de
wet maar ik moet nog maar zien dat die wet effectief is en geen dode letter
wordt. Daarop spreek ik de heer Essers aan. Hij zegt dat het geen symboolwetgeving
mag worden, maar tegelijkertijd zadelt hij inspecteur op met een zwaardere
bewijslast. Ik geef overigens toe dat ook die bewijslast minder zwaar is dan
nu, de strafrechtelijke veroordeling. Toch vind ik dat hij een heel zware
term gebruikt, zeker omdat hij het een inspecteur moeilijker wil maken om
te voorkomen dat een bepaald bedrag wordt afgetrokken. Wij hebben heel goede
mensen bij de Belastingdienst, maar in dat geval wordt de kans groter dat
men er tegenaan zal hikken en er tegenop zal zien. Ik ben het overigens eens
met het pleidooi dat deze taak moet worden uitgevoerd door goede mensen. Ik
zeg daarom toe dat wij op dit punt altijd een eindtoets zullen laten doen
door de boetefraudecoördinator. Dat zijn in het strafrecht geschoolde
inspecteurs die in alle regio's zitten.Het is begrijpelijk dat de link met het strafrecht gelegd blijft worden,
niet alleen in de wettekst maar ook gevoelsmatig. Ik sta hier niet om elke
vorm van discussie dood te slaan. Stel dat een meerderheid van deze Kamer
expliciet zou zeggen – dat is van belang voor mijn positie ten opzichte
van onze buitenlandse partners en de OESO – dat het "aannemelijk
maken" van de bewijslast te licht is en dat daarvan"blijken" moet worden gemaakt.
Ik zeg niet op voorhand dat ik niet bereid ben om die beweging te maken. De
kans bestaat echter dat de OESO niet zal instemmen met zo'n verzwaarde bewijslast.
Over enige tijd is er weer zo'n landenexamen, en dan wordt er bekeken wat
de normale regels zijn voor "bewijs". Helaas hebben wij in Nederland maar
twee smaken. Hoe is het geregeld in andere landen? In België spreekt
men van een "onweerlegbaar vermoeden", in Duitland van "feststellen" en in
de VS van "by clear and convincing evidence". De vraag is hoe je die formuleringen
moet wegen in verhouding tot "blijken" – het begrip dat de fracties
van het CDA en de VVD suggereren – en"aannemelijk maken". In Noorwegen
gebruikt men een veel lichtere bewijsnorm en een bredere definitie van steekpenningen.
Kortom, ik kan niet goed inschatten hoe een discussie met de OESO zou verlopen
indien ik het wetsvoorstel op verzoek van deze Kamer aanpas. Mij lijkt het
daarom goed om het te houden bij "aannemelijk maken". De woorden daarover
van de fracties van de SP en de PvdA spraken mij zeer aan.De heer Rabbinge (PvdA):Ik wil nog eens onderlijnen dat mijn fractie die opvatting heeft, en dat
dit eigenlijk breed de opvatting zou moeten zijn van deze Kamer. "Aannemelijk
maken" staat in de memorie van toelichting, en dat is ruim voldoende. Aanvankelijk
was het de bedoeling om de bewijslast bij de belastingplichtige te leggen,
op basis van dit wetsvoorstel ligt die bij de belastinginspecteur. In dat
licht is de positie van de belastingplichtige sterker geworden. Indien wij
het de belastinginspecteur te moeilijk maken, worden steekpenningen weer mogelijk.Staatssecretaris Wijn:Er is gevraagd naar de verhouding tussen strafrecht en fiscaal recht.
Fiscaal zullen wij meer moeten aansluiten bij de materialiteit van het hebben
betaald van steekpenningen. Strafrechtelijk moeten zaken breder worden bezien.
Het gaat niet alleen om de materialiteit als zodanig maar ook om vormfouten,
de procesrechtelijke kant. Ik kan niet, zoals de heer Rabbinge heeft gevraagd,
concrete voorbeelden te geven. Het is moeilijk om een amalgaam aan feitelijke
situaties met deze Kamer te bespreken en dan aan te geven hoe het met de bewijslast
zit. De praktijk is daarvoor te ingewikkeld. Indien er een strafrechtelijke
veroordeling is, zal in 99,9%, misschien wel 100% van de gevallen worden besloten
dat er geen fiscale aftrekbaarheid is. Dat is evident; het staat al in de
huidige wet. Wat echter als er geen veroordeling is, en de aftrek toch niet
is toegestaan? Moet de Belastingdienst dan altijd corrigeren? Soms zal de
Belastingdienst moeten corrigeren, maar niet altijd. Stel dat er geen veroordeling
is vanwege een vormfout. Wij kennen allemaal de voorbeelden, die overigens
vaak nogal demagogisch zijn, bijvoorbeeld een huisnummer dat 23 was in plaats
van 32. Zo werkt het overigens tegenwoordig niet meer. Wij kennen voorbeelden
van vormfouten waarvan het evident is dat er materieel iets aan de hand is,
terwijl strafrechtelijk niet tot een veroordeling kan worden gekomen. In dergelijke
gevallen vind ik nog steeds dat je die steekpenningen niet mag aftrekken.
Een ander voorbeeld is een sepot door het Openbaar Ministerie vanwege capaciteitsgebrek.
Op het moment dat een inspecteur zegt dat voor hem aannemelijk is gemaakt
dat het steekpenningen betreft, gaan wij natuurlijk niet zeggen dat betrokkene
alsnog zijn kosten mag aftrekken. Een handvat is: formeel versus materieel.Dat laat onverlet dat wij ook materieel, vanwege een lichtere bewijslast,
tot een ander oordeel zouden kunnen komen dan de strafrechter. Ik denk dat
wij de praktijk hierin zijn gang moeten laten gaan. In het algemeen zal ik
bevorderen dat de inspecteur oordeelt dat de kosten toch in aftrek mogen worden
gebracht als er om materieel-inhoudelijke redenen niet gekomen is tot een
strafrechtelijke veroordeling. Dat wil ik hier echter niet 100% dichttimmeren,
want er kan altijd een geval zijn waarin de inspecteur desalniettemin aannemelijk
kan maken dat er sprake is van steekpenningen.In het geval van een ambtshalve herziening doet zich een rechtsbeschermingsprobleem
voor, maar hiervan is eerder in het traject natuurlijk geen sprake. Ik kan
mij niet voorstellen dat een belastingplichtige niet eerder in het traject
de hele gang van beroep en bezwaar doormaakt, maar pas aan de bel trekt als
er sprake is van samenloop met een strafrechtelijk traject, waarna wij roepen
dat wij weinig rechtsbescherming hebben tegen een ambtshalve beslissing. Dat
zal in de praktijk een stuk genuanceerder liggen, want daaraan voorafgaand
heb je al de fiscaal-rechtelijke rechtsgang gehad. In die zin vind ik het
verlengen van de navorderingstermijn geen aanvaardbaar alternatief, omdat
je dan alsnog zegt dat je in de fiscaliteit pas tot een einduitkomst kunt
komen als het hele strafrechtelijke traject is doorlopen. Wij koppelen dit
nu juist van elkaar los. Bovendien zou ik het, los van andere zaken als de
bewaarplicht, een verkeerd signaal vinden als wij die navorderingstermijnen
helemaal aan elkaar koppelen en in die zin fiscaal alsnog het strafrecht zouden
volgen.Er is gesproken over concurrentievervalsing. De heer Biermans zei zelf
al: het moge bizar klinken. Dat zijn zijn woorden, maar het gaat te ver om
het wetsvoorstel vervolgens te beperken tot ambtenaren en niet te kiezen voor
een bredere reikwijdte. Wij proberen met dit voorstel het gehele terrein van
actieve omkoping te bestrijken. Ik geef toe dat het wetsvoorstel hiermee wellicht
iets ruimer is opgezet dan strikt noodzakelijk als gevolg van de OESO-aanbeveling
betreffende doorwerking. Tegelijkertijd is het wenselijk dat wij het gebruik
van steekpenningen in bredere zin tegengaan. Er zit dus wel degelijk een normatieve
gedachte achter en wij lopen dus niet blind achter de OESO aan. Wij hebben
ook nog een eigen verantwoordelijkheid.Met betrekking tot concurrentievervalsing zitten wij als Hollanders snel
in het koopman-domineedilemma. Daarom loop ik toch maar even de concurrentie
in de ons omringende landen langs. In België geldt het ook voor derden.
In Duitsland gaat het zowel om betalingen aan ambtenaren als om betalingen
in bredere zin in het handelsverkeer. Daar zijn steekpenningen dus nooit aftrekbaar.
In het Verenigd Koninkrijk geldt het ook wanneer de betaling ten goede is
gekomen aan derden. In Frankrijk wordt nadrukkelijk gezegd dat het via intermediairs
kan zijn gegaan of dat er sprake kan zijn van anderszins onbehoorlijke voordelen
in het internationale zakelijke verkeer. In die zin ben ik
niet bang voor concurrentievervalsing.Er is gevraagd naar de handvatten voor de praktijk. Daartoe komt er een
beleidsbesluit, waarin ten behoeve van de inspecteurs nog eens wordt aangegeven
wat hier is gewisseld, met concrete aanwijzingen hoe hiermee om te gaan. In
het beleidsbesluit zal ook komen te staan onder welke voorwaarden ambtshalve
vermindering kan worden verleend. Bovendien wordt vooral aandacht besteed
aan de feitencomplexen op basis waarop de inspecteur zijn oordeel zal moeten
vellen.De heer Kox heeft gevraagd naar de budgettaire voordelen van dit wetsvoorstel.
Als gevolg van de uitwerking van de bouwfraude wordt in enkele gevallen gekeken
naar steekpenningen. Uit de periode daarvoor zijn ook enkele gevallen bekend,
maar het loopt niet in de honderden. Daarom is het niet mogelijk om nu iets
te zeggen over het budgettaire beslag. Ik hoop dat dit wetsvoorstel door de
combinatie van bewijslast en het bereik preventief zal werken – iets
dat je nooit kunt becijferen – en er daadwerkelijk toe zal leiden dat
wij in meer gevallen bepaalde kosten niet in aftrek tot uiting kunnen laten
komen. Als de inspecteur dat slechts aannemelijk hoeft te maken, dan heb ik
er ook alle vertrouwen in dat het gaat lukken.De heer Essers (CDA):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris hartelijk voor deze heldere beantwoording.
Ik heb duidelijk een aantal toezeggingen van hem gehoord, waarom ik ook in
eerste termijn had gevraagd. Er komt een eindtoets van een fraude-inspecteur
die vertrouwd is met strafrechtelijke vraagstukken. Ik ben ook erg blij dat
er een besluit komt waarin alle elementen worden genoemd voor een ambtshalve
vermindering, zodat wij dit niet zomaar overlaten aan het individuele beleid
van een inspecteur.Wij blijven verschil van mening houden over de bewijslast. Voor alle helderheid:
ik heb met mijn voorstel niet de intentie gehad – en zo heb ik het ook
niet gebracht – om door de bewijslast te verzwaren het karakter van
deze wetgeving fundamenteel te veranderen. Daarbij is het woord "symboolwetgeving"
gevallen. Het gaat hier primair om de aard van de materie. Steekpenningen
zijn nu eenmaal heel lastig in de praktijk vast te stellen. Dat blijkt ook
in veel strafrechtelijke procedures. Ik wil zo dicht mogelijk bij de huidige
regelgeving blijven, waarbij ik de negatieve kanten van de huidige regeling
wil wegnemen. Ik ben het namelijk volstrekt met de staatssecretaris eens dat
het erg onredelijk en onrechtvaardig zou zijn als de aftrek van steekpenningen
zou moeten worden toegelaten wanneer in een strafrechtelijke procedure sprake
zou zijn van een vormfout of als er om wat voor reden dan ook seponering plaatsvindt.
Dat aspect van de huidige wetgeving zou ik graag willen wegnemen. Daarom heb
ik ook voorgesteld om het alleen in dergelijke evidente gevallen te doen.
Wij moeten niet denken dat een inspecteur alles kan. Een inspecteur heeft
een degelijke opleiding gehad, maar geen strafrechtelijke. Ik ben ervoor om
in de gevallen waarin bijvoorbeeld sprake is van vormfouten of seponering,
mogelijk te maken dat de inspecteur kan zeggen: er is duidelijk sprake van
steekpenningen en daarom wordt de aftrek geweigerd.De heer Kox (SP):Dat klinkt wel aardig, maar eigenlijk is er natuurlijk sprake van onduidelijkheid
van hier tot ginder. Op het moment dat het Openbaar Ministerie tot sepot beslist,
"staat niet vast" en "blijkt niet dat". Op het moment dat wordt geseponeerd
omdat er bijvoorbeeld zaken zijn gedaan met een onderneming of een overheid
in een land waar wij niet terecht kunnen, zoals delen van Afghanistan, dan
blijkt er niets. Als wij in de wettekst opnemen dat het "gebleken moet zijn",
dan heeft de inspecteur geen poot om op te staan, zoals de staatssecretaris
zegt. Daarom snap ik niet waarom u zich verzet tegen die andere duidelijke
aanduiding "aannemelijk maken" met daarbij ook nog in het achterhoofd dat
de belastinginspecteur wel gek zal zijn als hij de allermoeilijkst voor hem
aannemelijk te maken gevallen in één keer van belastingaftrek
uitzondert. Hij zal zoeken naar evidente gevallen wil hij zichzelf niet onnodig
veel moeite en ellende bezorgen. Als het woord "aannemelijk maken" op uw verzoek
wordt veranderd in "blijken", dan verandert het karakter van deze wet. Als
de staatssecretaris niet toestemt en u tegen het wetsvoorstel stemt, dan zitten
wij straks twaalf tot dertien jaar te wachten op wetgeving. Wilt u dat allemaal
op uw kap nemen?De heer Essers (CDA):De staatssecretaris zei ook al dat wij maar twee smaken hebben: aannemelijk
maken of blijken. Ik ben blij dat u zelf ook zegt dat de inspecteur die evidente
gevallen zal uitzoeken. Daar hoort de term "blijken" bij. Ik zeg ook niet
dat een sepot voldoende is om van "blijken" te kunnen spreken, maar dat zal
van geval tot geval moeten worden aangetoond.De heer Kox (SP):Volgens mij zal iedere advocaat van een op deze manier behandelde belastingplichtige
zeggen: pakt u het woordenboek erbij. Blijken verschilt één
letter met lijken, maar daarin zit precies het verschil. Het ene is een indruk,
een opinie, een mening en het andere is een vast te stellen feit. Op het moment
dat wij zeggen dat het gebleken moet zijn, dan moet het dus bewezen zijn.
Als het feit bewezen moet zijn naar de normen van het strafrecht, dan zijn
er direct een aantal gevallen waarin dat niet het geval zal kunnen zijn. U
maakt dan van deze wet inderdaad een lege huls.De heer Essers (CDA):Sorry, maar het gaat om de vaststelling van abstracte strafbaarheid. Het
is akkoord dat je van de fiscale gevolgen loskoppelt of de strafrechter vervolgens
zegt dat daar ook een veroordeling uit voort moet vloeien. De abstracte strafbaarheid
kan al blijken voordat wordt vastgesteld dat er sprake is van een vormfout
of een seponering.De heer Kox (SP):Hoe kan dat dan zijn gebleken of vastgesteld? Als het moet blijken volgens
de normen van het strafrecht, dan moet het zijn vastgesteld door de strafrechter.
Anders ben je toch een discussie aan het voeren waarmee je geen kant op kunt?
Stel dat er sprake is van een evident geval waarin de belastinginspecteur
zegt: u kunt mij absoluut niet aannemelijk maken wie u wat, waarvoor en onder
welke omstandigheden betaald hebt en daarom denk ik dat hier sprake is van
het betalen van steekpenningen. Is het dan zo onredelijk om aan die belastingplichtige te vragen: toon aan dat ik ongelijk heb en maak gebruik van
al uw rechten in het kader van de belastingrechtspraak? Geef de belastinginspecteur
enig wapen om de belastingplichtige aan te pakken. U maakt die belastingplichtige
wel erg machtig en de belastinginspecteur staat wel erg met de handen op de
rug gebonden.De heer Essers (CDA):Ik denk dat de belastingplichtige in de huidige regelgeving inderdaad
te gemakkelijk de mogelijkheid heeft om zich te verschuilen achter strafrechtelijke
procedures. Het kan de duur, maar ook de uitkomst van de strafrechtelijke
procedure zijn. Als wordt vastgesteld dat er sprake is van een vormfout, dan
doet dat niets af aan die abstracte strafbaarstelling.De heer Kox (SP):Iedere keer als er sprake is van een sepot, dan zal er dus niet worden
vastgesteld wat het was. In het geval van een sepot krijg je geen brief van
de officier van justitie waarom hij daartoe is overgegaan. Hij kan te weinig
volk hebben om tot vervolging over te gaan, het kan een te ingewikkeld land
betreffen of het kan te moeilijk bewijsbaar zijn. In al die gevallen kiest
u de kant van de belastingplichtige, die naar alle waarschijnlijkheid iets
heeft gedaan waarop niemand in dit land – zoals ik hier heb gehoord –
zit te wachten.De heer Essers (CDA):U blijft steeds maar terugkomen op het voorbeeld van sepot. Mijn stelling
is dat het van geval tot geval moet worden beoordeeld. Mijn meest heldere
en zuivere voorbeeld is een vormfout of het feit dat een strafrechtelijke
procedure zo lang duurt dat de navorderingstermijn verstreken is. Als achteraf
blijkt dat er evident iets aan de hand is, moet de inspecteur het recht hebben
om die aftrek te weigeren. Dat houdt ons volgens mij gescheiden van mening.
U vindt dat de bewijslast nog sterker op de belastingplichtige moet komen
te liggen. Met de voorstellen die wij nu doen, wordt de positie van de belastingplichtige
slechter, maar wel aanvaardbaar slechter. Het is wel binnen een aanvaardbare
mate van rechtsbescherming.De heer Kox (SP):De heer Essers zegt dat hij een voorstel tot wijziging van de wettekst
doet. Dat komt neer op een nieuwe wet, een andere wet enzovoort. Hij kan natuurlijk
een suggestie doen, maar die moet wel tot iets leiden. Gaat de heer Essers
tegen deze wet stemmen? Dient hij iets in? Ik zou niet weten wat. Wij kunnen
namelijk geen amendementen indienen. Hoe had hij dat gedacht?De heer Essers (CDA):Ik ben staatsrechtelijk goed op de hoogte wat dat betreft. Dit is voor
mijn fractie een hard punt. Ik zal haar dan ook adviseren om tegen dit wetsvoorstel
te stemmen als de staatssecretaris dit punt niet wijzigt. Daarbij zal ik er
duidelijk bij zeggen dat het opnemen van het woord "blijken" niet per se betekent
dat het strafrechtelijke traject wordt ingeslagen. Ik ben er blij om dat de
staatssecretaris dat zei. Het zou de inspecteur namelijk volledig monddood
maken. Die zou zijn fiscale middelen moeten opgeven, zodra iemand als verdachte
wordt aangemerkt. De staatssecretaris heeft echter duidelijk gezegd dat met
het woord "blijken" niet het strafrechtelijke traject wordt ingeslagen en
dat er nog steeds aan de OESO-norm wordt voldaan als dat woord de woorden
"aannemelijk maken" vervangt. Dit lijkt mij dus een zeer redelijk "amendement"
van dit wetsvoorstel.De heer Biermans (VVD):Voorzitter. Ik heb de indruk dat er afgelopen zomer iets is gebeurd. Als
ik kijk naar wat zich hier afspeelt, krijg ik de indruk dat enkele leden van
deze Eerste Kamer in een te warm land zijn verbleven of de vakantie hebben
doorgebracht. De SP-fractie verdedigt de staatssecretaris te vuur en te zwaard,
terwijl de coalitiepartijen hem attaqueren op alle punten die maar mogelijk
zijn. In mijn beleving en in de beleving van mijn fractie attaqueren wij de
staatssecretaris terecht op het punt van de rechtsbescherming. Daar praten
wij in wezen over. Een ondernemer maakt kosten. Daarover zijn wij allen het
eens. Hij trekt die kosten van zijn aangifte af en heeft dus het bewijs dat
hij die kosten heeft gemaakt. De aftrek kan echter in de visie van de staatssecretaris
en die van de SP-fractie zeer eenvoudig ongedaan worden gemaakt, namelijk
door simpelweg te signaleren dat zij niet aftrekbaar zijn omdat zij steekpenningen
zijn. De leden van de VVD-fractie gaan daar niet mee akkoord. Zo duidelijk
wens ik dat te zeggen. De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de
combinatie tussen strafrecht en fiscaal recht noodzaakt tot het invoeren van
de term "blijken" in plaats van het te laten bij de woorden "aannemelijk maken".
Ik houd het kort, want ik merk dat ik niet word geïnterrumpeerd. Dat
is ook helemaal niet nodig, want er zijn al genoeg interrupties geweest tijdens
de vorige spreker. Ik raad de staatssecretaris aan om zich te beraden op de
mogelijkheid om de woorden "aannemelijk maken" op welke manier dan ook te
vervangen door het woord "blijken" en om op die manier de rechtsbescherming
van de belastingplichtige te laten zijn zoals die in de ogen van de leden
van de VVD-fractie moet zijn.De heer Kox (SP):Voorzitter. Dan wordt het niet negen of tien jaar, maar tien, elf of twaalf
jaar eer deze wet wordt ingevoerd. Ik kan de woorden van de fracties van de
VVD en het CDA niet anders interpreteren dan als: wij stemmen tegen deze wet.
De staatssecretaris heeft namelijk geen enkele mogelijkheid om de tekst van
dit wetsvoorstel te wijzigen. Ik denk ook niet dat dit in de vorm van een
novelle kan, want die verandert de totale aard van het wetsvoorstel. Hij gaat
namelijk het "aannemelijk maken", een middel van de belastinginspecteur, anders
van woorden voorzien. Dat zal in gemeen overleg met de Tweede Kamer moeten
gebeuren, die met algemene stemmen dit wetsvoorstel heeft aangenomen en niet
de nu voorgestelde variant. Ik ben erg benieuwd of de fracties van de VVD
en het CDA het voor hun rekening willen nemen dat dit wetsvoorstel, waarop
de OESO al sinds tien jaar aandringt, nog eens wordt geschrapt. Wij moeten
ook nog maar afwachten wat daarvan terechtkomt. Als die fracties dat willen,
laden zij een in mijn ogen buitengewoon grote verantwoordelijkheid op zich
en daarnaast op zijn minst de verdenking dat zij de leden van onze samenleving
die dingen doen die onze lieve Heer liever niet ziet gebeuren, wel een zeer
ruim hart toedragen.De heer Biermans (VVD):Mag ik de heer Kox vragen wat hij van de rechtsbescherming vindt? Het
is toch niet niks als de inspecteur de kosten die je maakt, schrapt? Je hebt
dan toch recht op het woord "blijken" dat je die kosten ten onrechte aftrekt?De heer Kox (SP):Nee, dan heb je recht op het gebruikmaken van alle rechtsmiddelen die
het belastingrecht jou biedt om duidelijk te maken dat de beslissing van de
belastinginspecteur onterecht is. Daar hebben wij rechters voor, mijnheer
Biermans; geen belastinginspecteurs. Zij beslissen uiteindelijk niet; daar
hebben wij rechters voor. Zij beslissen daarover. Dat lijkt mij meer dan voldoende
rechtsbescherming op dit punt.De heer Biermans (VVD):Dat geeft mij de kans om toch nog even te reageren. Wellicht moet ik dat
in de vragende vorm doen om gerechtigd te zijn om hier te staan en een vraag
te stellen. De staatssecretaris zei ook al dat er een fiscale procedure bestaat
die mogelijk maakt dat de toets daadwerkelijk van begin tot eind klopt. Is
de heer Kox van mening dat dit een sluitende redenering is? Als in de wet
staat dat de inspecteur de niet-aftrekbaarheid van kosten aannemelijk moet
maken, kan de rechter niet anders doen dan die aannemelijkheid toetsen. De
rechter kan dan beslist geen zwaarder bewijs van de inspecteur eisen dan "aannemelijk".
Het klinkt heel aardig als je zegt dat er een volledige fiscale rechtsgang
bestaat, bestaande uit twee beroepsmogelijkheden en één gang
naar de Hoge Raad, maar, feitelijk gezien, zal iedereen uitgaan van de woorden
"aannemelijk maken".De heer Kox (SP):Natuurlijk. Dat is ook de juiste omschrijving. De staatssecretaris heeft
duidelijk gemaakt dat dit aardig het midden houdt tussen wat er in Europa
is geregeld. Wij hebben al tien jaar gewacht met het opstellen van wetgeving.
Nu wilt u de regeling zo mager maken dat die eigenlijk weer in strijd is met
de wens van de OESO, omdat wij dan alleen aan de hand van een strafrechtelijke
veroordeling de aftrekbaarheid kunnen verbieden. Op die manier maakt u van
deze wet een dode letter. U maakt er symboolwetgeving van. Ik herhaal dat
ik het vreemd vind dat in dit debat pas naar voren komt waarvoor prof. Huberts
een jaar geleden al waarschuwde, namelijk dat de fracties van de VVD en het
CDA de zaak alsnog zouden blokkeren. Ik vind dat het signaal van die fracties
in de afgelopen tijd weinig evident is geweest. Daarom vraag ik nu om een
stemming. Ik had het graag eerder aangekondigd, maar ik was van deze ontwikkeling
niet op de hoogte. Ik denk dus dat ik het recht heb om dit te doen. Ik vind
het ook te gemakkelijk worden om het hier nu even tussendoor te doen. Wij
kunnen hier volgende week toch over stemmen, voorzitter?Ik begrijp dat de staatssecretaris probeert, mee te denken met de fracties
van de VVD en het CDA. Dat is helemaal niet raar, want iedereen is voor een
goede rechtspositie van belastingplichtigen. Ik vind tegelijkertijd dat de
fracties van de VVD en het CDA mogen meedenken met de staatssecretaris om
de belastinginspecteur niet met zijn handen op de rug neer te zetten. Dat
doen deze fracties wel als zij zeggen dat de staatssecretaris zijn werk helemaal
moet vaststellen omdat hij anders geen poot heeft om op te staan. In mijn
ogen heeft de staatssecretaris duidelijk gemaakt dat hij van mening is dat
de huidige constructie een effectief middel vormt. Daarom vraag ik mij af
of wij niet kunnen besluiten om maar te zien of dit inderdaad zo uitwerkt
als wordt gevreesd. Als dat blijkt, kan er nog altijd om een wetswijziging
worden gevraagd. Het op voorhand stellen dat dit wetsvoorstel nog eens moet
worden omgedraaid, leidt tot een nadere vertraging en tot een grotere blamage
ten opzichte van al die landen die het wel hebben gedaan. Bovendien leidt
dit ertoe dat opnieuw moet worden nagegaan of het niet wringt met de OESO-regelgeving.
Als mensen te weten komen dat wij vandaag dit wetsvoorstel van tafel hebben
geveegd, zal hun vertrouwen in de Nederlandse politiek ook niet toenemen.
Zij zullen niet denken: kijk, ook dit soort onrecht wordt aangepakt. Ik begrijp
niet dat de standpunten van de fracties van de VVD en het CDA ten aanzien
van dit punt zo straf kunnen zijn. Ik moet overig nog zeggen dat ik mede namens
de fractie van de PvdA spreek als ik zeg dat wij vinden dat dit wetsvoorstel
in deze vorm dient te worden aangenomen en dat dit wetsvoorstel niet te elfder
ure nog helemaal op zijn kop moet worden gezet.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Ik kan natuurlijk stemmen tellen. Het is duidelijk dat de
fracties van de VVD en het CDA hebben gezegd dat zij dit wetsvoorstel in zijn
huidige vorm niet steunen. Dit politieke feit heb ik net in de tweede termijn
vernomen. Wij kunnen het op stemming laten aankomen. De OESO zal Nederland
dan op basis van haar aanbevelingen permanent op het lijstje houden van landen
die niet goed omgaan met omkoping en de aftrekbaarheid van de bedragen die
daarmee gepaard gaan. Bovendien moet ik dan met een nieuw wetsvoorstel of
een novelle komen en maar hopen dat de Tweede Kamer, die dit wetsvoorstel
inderdaad met algemene stemmen heeft aangenomen, die novelle zal accepteren
én dat de Eerste Kamer die vervolgens accepteert. Tegen de fracties
van de SP en de PvdA, die steun betuigen voor dit wetsvoorstel, zeg ik dat
dit mij per saldo een kortere route lijkt dan het nu laten afstemmen van dit
wetsvoorstel. Daardoor kom ik namelijk met helemaal niets te zitten. Ik wil
hierbij opgemerkt hebben en geef Essers na dat wij, indien de woorden "aannemelijk
is" – dat is de letterlijke wettekst, geloof ik – veranderd worden
in het woord "blijkt", nog steeds niet één op één
met het strafrecht meelopen. Dit zij hier onmiddellijk toegegeven. Bij dezen
kondig ik dan ook deze novelle aan en vraag ik straks om schorsing of aanhouding –
ik weet de exacte terminologie niet – van de behandeling van het wetsvoorstel
tot die tijd. Mijnheer Kox, ik vind dat een eventuele aanpassing van de bewijslast
dit wetsvoorstel niet dusdanig materieel aantast dat het een compleet nieuw
wetsvoorstel moet worden. De materiële kant van de zaak, namelijk het
doen van betalingen, giften of beloften teneinde iets voor elkaar te krijgen,
blijft namelijk overeind staan. Mijn stelling bij een novelle zou zijn dat
het een bewijsrechtelijke verandering is van een materieel nog steeds overeind
staand wetsvoorstel. Daarom vind ik het bepleitbaar om het via een novelle
te doen. Ik zeg hier wel bij dat ik het niet graag doe, want er is in het
betoog van de heer Kox zeer veel dat mij aanspreekt, zo niet
bijna alles. Laat ik het zo zeggen. Ik vind het dus jammer, maar ja, zo kan
het gaan. Ik garandeer niet dat de OESO de aanbeveling om onze wet in die
zin aan te passen, van tafel haalt zodra de novelle is aangenomen. Dat zal
moeten blijken bij de volgende landenexaminatie. U begrijpt dat ik de bal
terugkaats als tegen die tijd iemand naar mij toekomt om te zeggen: beste
vriend, je voldoet niet aan de OESO-normen.De heer Biermans (VVD):Ik heb in dat verband toch nog een vraag. Als je kijkt naar de ons omringende
landen, constateer je dat die redelijk dicht tegen het woord "blijken" aanzitten.
Ik denk maar aan het woord "feststellen" et cetera. Weet de staatssecretaris
of die landen op dit moment problemen met de OESO hebben? Staan die ook op
de lijst van verdachte landen?Staatssecretaris Wijn:Voorzover mij bekend is, staan die niet op lijsten van verdachte landen.
Het zou dus goed kunnen zijn dat wij wel van die lijst van OESO-aanbevelingen
af gaan. U begrijpt dat ik dat natuurlijk met verve bij de OESO zal bepleiten
zodra ik heb weggeslikt wat hier in politieke zin gebeurt. Ik zal daarvoor
de argumentatie gebruiken die de heer Essers en de heer Biermans ons zojuist
hebben aangereikt.De heer Kox (SP):Ik begrijp dat u in een moeilijk parket wordt gebracht door uw beste vrienden,
zal ik maar zeggen. Daar moet je het maar van hebben. U komt met lege handen
te staan als wij het op een stemming laten aankomen. Dat begrijp ik. Er bestaat
alleen een derde mogelijkheid naast de mogelijkheden om met een nieuw wetsvoorstel
of met een novelle te komen. U kunt vragen om schorsing van het beraad en
proberen om in een nadere uitleg, bijvoorbeeld een schriftelijke uitleg, de
Kamer alsnog te overtuigen van het feit dat uw wetsvoorstel goed is en de
steun van deze Kamer verdient. U gaat ervan uit dat de Tweede Kamer ermee
zal instemmen het wetsontwerp te veranderen, maar als dat niet gebeurt, staat
u met lege handen. Ik zou u er daarom toe willen oproepen een aansporing in
deze zin te richten aan het adres van de fracties van CDA en VVD. Dit temeer
omdat het zware middel van het afwijzen van een wetsvoorstel wel erg laat,
bij het scheiden van de markt, ter tafel wordt gebracht. Dat vind ik een vreemde
gang van zaken. Ik roep u daarom op om een andere variant te proberen dan
nu al meteen aan de kleinst mogelijke meerderheid in deze Kamer toe te zeggen
dat u het wetsontwerp gaat wijzigen.Voorzitter: Timmerman-BuckStaatssecretaris Wijn:Voorzitter. Het is altijd mogelijk om nog een ronde in te lassen en mocht
uw Kamer daar in meerderheid toe besluiten, wie ben ik dan om te zeggen dat
de Kamer dit niet moet doen? Tegelijkertijd denk ik dat wij elkaar te dien
aanzien niet voor het lapje moeten houden. De overtuigingskracht van de heer
Kox acht ik in sommige gevallen nog hoger dan de mijne. Welnu, als het de
heer Kox in dit debat al niet gelukt is om de fracties van VVD en CDA te overtuigen,
dan heb ik deze pretentie ten aanzien van dit wetsvoorstel al helemaal niet
meer. Ik ga ermee naar de Tweede Kamer en zal dit doen met een novelle. Mocht
de Tweede Kamer zeggen dat dit wel erg snel is en mocht de Tweede Kamer de
novelle niet accepteren, dan komen wij hier weer terug, maar dan kan ik geen
novelle meebrengen en zitten wij hier in een nieuwe situatie. Nu, dat moeten
wij dan maar zien; ik ga er vooralsnog van uit dat dit louter hypothetisch
is. Ik wijs er daarbij op dat de materiële werking van het wetsvoorstel,
het loskoppelen van het strafrecht, in ieder geval wat betreft de procedurele
kant en de veroordeling, ook na zo'n novelle overeind kan blijven. Ik geef
geen garantie ten aanzien van de gedachtelijn van de OESO. Ik zeg wel toe
dat ik mijn uiterste best zal doen de OESO ervan te overtuigen dat wij ondanks
de zwaardere bewijslast wel degelijk voldoen aan de aanbeveling van de OESO.Voorzitter. U zult zich kunnen voorstellen dat ik wil voorkomen dat wij
straks, naar aanleiding van de novelle, hier wederom in brede discussies terechtkomen.
Ik zou er daarom van uit willen gaan dat de discussie over de navorderingstermijn
en over de betaling aan derden hiermee is gesloten en dat dit straks bij een
eventuele behandeling van de novelle niet opnieuw hier aan de orde hoeft te
komen, zodat de verdere bespreking van dit wetsvoorstel, na de novelle, zich
louter zal richten op het veranderen van de woorden "aannemelijk is" in het
woord: "blijkt".Ik heb nu een punt van orde.De voorzitter:Ik geef de staatssecretaris de gelegenheid om een punt van orde naar voren
te brengen.Staatssecretaris Wijn:Ik verzoek u om de behandeling van dit wetsvoorstel, totdat u nader bericht
krijgt van de Tweede Kamer, te onderbreken.De voorzitter:Ik stel voor, met dit verzoek in te stemmen.Daartoe wordt besloten.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele minuten geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20042005-1536-1546.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl