Behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet privatisering ABP inzake de rechtspositie van personeel in dienst van door de gemeente voor het verzorgen van onderwijs in allochtone levende talen gesubsidieerde rechtspersonen die niet een school in stand houden (26935)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 270-283

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 5, pagina 270-283

27-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26935Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over het Boetebesluit sociale zekerheidswetten, te weten: - de motie-Kamp over de hoogte van de boete (27400 XV, nr. 6)Pagina 255-255
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 september 2000 over het Boetebesluit sociale zekerheidswettenPagina 251-254
Stemmingen over drie moties, ingediend bij de interpellatie over rekeningrijden, te weten: - de motie-Hofstra/Reitsma over negatieve consequenties bij niet meedoen (27424, nr. 1); - de motie-Giskes over private financiering van de A4 door Midden-Delfland (27424, nr. 2); - de motie-Van der Steenhoven over minimaal 40% private financiering van een aantal wegenprojecten (27424, nr. 3)Pagina 254-255
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 27 september 2000)Pagina 301-302
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet privatisering ABP inzake de rechtspositie van personeel in dienst van door de gemeente voor het verzorgen van onderwijs in allochtone levende talen gesubsidieerde rechtspersonen die niet een school in stand houden (26935)Pagina 270-283
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en van Titel 7.10 van het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van de EG-richtlijn inzake de bewijslast in gevallen van discriminatie op grond van geslacht (27026)Pagina 258-270
Presentie en opening (woensdag 27 september 2000)Pagina 235-235
Behandeling van: - het wetvoorstel Wijziging van artikel 337 van het Wetboek van Strafrecht met het oog op de invoeging van een strafuitsluitingsgrond voor het in voorraad hebben van waren, onderdelen daarvan of merken uitsluitend voor eigen gebruik (26848)Pagina 255-258
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Meststoffenwet in verband met een aanscherping van de normen van het stelsel van regulerende mineralenheffingen (26840)Pagina 283-301
Behandeling van: - het wetsvoorstel Nieuwe regeling voor verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds (Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000) (27073)Pagina 235-251
Regeling van werkzaamheden (woensdag 27 september 2000)Pagina 254-254

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 81 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet
op het voortgezet onderwijs en de Wet privatisering ABP inzake de rechtspositie
van personeel in dienst van door de gemeente voor het verzorgen van onderwijs
in allochtone levende talen gesubsidieerde rechtspersonen die niet een school
in stand houden (26935).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Cornielje (VVD):Mevrouw de voorzitter! In 1998 is de Wet onderwijs in allochtone levende
talen in werking getreden. Hierin werd een ontkoppeling van achterstandenbeleid
en cultuurbeleid geregeld. Daarnaast werd OALT buiten schooltijd geplaatst.
Het amendement-Cornielje c.s. heeft het mogelijk gemaakt dat OALT buiten schoolverband
wordt gegeven. Het is uiteindelijk de gemeente die, aan de hand van het OALT-plan
en op basis daarvan uitgebrachte offertes bepaalt op welke wijze binnen haar
grondgebied OALT zal worden aangeboden: door scholen voor basis- of speciaal
onderwijs, of door rechtspersonen die geen school in stand houden. Het is
uiteraard ook mogelijk dat binnen één gemeente een deel van
de OALT-middelen wordt verzorgd door scholen en een deel door rechtspersonen
als bedoeld in de vorige zin.Het onderhavige wetsvoorstel schrijft voor dat op het personeel van niet-schoolse
instellingen die OALT verzorgen het rechtspositiebesluit onderwijspersoneel
van toepassing is. Deze werknemers vallen hiermee onder de definitie van overheidswerknemer
in de zin van de Wet privatisering ABP en daarmee onder de werkingssfeer van
de Stichting pensioenfonds ABP.Mevrouw de voorzitter! In het verslag heb ik reeds namens de VVD-fractie
naar voren gebracht nog niet overtuigd te zijn van de noodzaak van de voorgestelde
wettelijke regeling. Het feit dat hierover door de vorige staatssecretaris
met de vakbonden een afspraak is gemaakt, vinden wij onvoldoende basis. De
vraag is namelijk of met deze regeling het idee achter de OALT-wet –
dus de ontkoppeling van achterstandenbeleid en cultuurbeleid – ondersteund
wordt of juist niet. De VVD-fractie heeft zich bij de behandeling van de OALT-wet
in maart 1997 uitgesproken voor het in cultureel perspectief plaatsen van
de lessen in eigen taal en cultuur. In de plenaire behandeling betoogde ik
dan ook dat het cultureel beleid gericht dient te zijn op bevorderen van de
vrijheid van expressie en communicatie, behoud en overdracht van cultuur,
ontwikkeling van culturen en betrokkenheid bij cultuur. Lessen in eigen taal
en cultuur dien je juist te verbinden met andere culturele activiteiten. Het
is niet logisch ze los te koppelen en onder te brengen in een aparte rechtspersoon
die blijkens de statuten uitsluitend ten doel stelt onderwijs in een of meer
allochtone levende talen te verzorgen. In het wetsvoorstel is daar wel sprake
van. Ik verwijs naar de onderdelen A van de artikelen I, II en III.Juist de verwevenheid met de andere culturele activiteiten geven meer
waarde aan de lessen in eigen taal en cultuur. Hiertegenover staat de eis
die de ABP-wet stelt ten aanzien van privaatrechtelijke lichamen. Niet alle
medewerkers van een culturele instelling dienen te vallen onder de ABP-wet.
Wij staan dus voor de keuze deze OALT-leraren dezelfde rechtspositie te geven
als onderwijsgevenden, of als werkers in het culturele veld. Gelet op de keuze
die bij de OALT-wetgeving gemaakt is, zou deze laatste keuze voor de hand
liggen. Graag nodig ik de staatssecretaris uit, hierop nader in te gaan.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! De heer Cornielje weet beter dan wie ook dat OALT een onderwijsonderdeel
is en geen culturele activiteit. Dat kan hij toch niet ontkennen?De heer Cornielje (VVD):Wij hebben bij de OALT-wetgeving een onderscheid gemaakt tussen achterstandsonderwijs,
dat gericht moet zijn op integratie en de culturele component. Door de OALT-wetgeving
konden de OALT-lessen buiten schoolverband gegeven worden. De trend was ook
om OALT buiten het onderwijs te plaatsen. Het amendement dat ik heb ingediend
en dat in de wet is gekomen, maakt het mogelijk dat ook rechtspersonen, niet
zijnde scholen, lessen in eigen taal en cultuur geven. De trend is om deze
lessen buiten het onderwijs te plaatsen en niet in het onderwijs.De heer Rabbae (GroenLinks):Maar het is een onderwijs sec. Het is geen culturele activiteit. Ik wil
daar geen opsomming bij geven, maar wij moeten elkaar kunnen begrijpen. Verder
merk ik op dat ik tegen het amendement van de heer Cornielje was. Hij is niet
consequent als het gaat om de uitvoering van zijn amendement. Hij zegt immers
dat het mogelijk moet worden gemaakt dat dit type onderwijs door andere organisaties
gegeven wordt. Dan moet hij consequent zijn en ook degenen die dat onderwijs
geven als onderwijsgevenden beschouwen, en niet als culturele werkers.De heer Cornielje (VVD):Nee. Als je nu consequent bent, dan zeg je dat in het onderwijs mensen
met een rechtspositie onderwijs werkzaam zijn. Als je OALT buiten het onderwijs
plaatst, bij een rechtspersoon die tot de culturele sector behoort, dan moet
je die mensen daar ook juist die rechtspositie geven. Dat is consequent. Dat
is het betoog dat ik houd.De heer Rabbae (GroenLinks):Dan kan ik absoluut geen verband leggen met het feit dat de heer Cornielje
het, gelet op zijn eerdere uitspraken, van belang vindt om de inspectie af
te sturen op degenen die dit type onderwijs buiten de scholen geven. Hoe wil
hij de inspectie afsturen op culturele werkers die dit onderwijs geven? Dat
is toch niet logisch!De heer Cornielje (VVD):Voorzitter! Collega Rabbae brengt nu een nieuw element in de discussie.
De lijn die ik probeer uit te leggen, is als volgt. Op het moment dat je een
rechtspersoon niet zijnde een school in de gelegenheid stelt om die lessen
in eigen taal en cultuur te verzorgen – dat zullen waarschijnlijk culturele
instellingen zijn – is het niet logisch om de onderwijsrechtspositie
daarop dwingend van toepassing te laten zijn. Dan is het logischer om aan
te sluiten bij de rechtspositie die in dat veld van toepassing is. En mijn
bewering wordt nog onderstreept door het feit dat die culturele instellingen
zich ook in rare bochten moeten wringen. Zij moeten weer een nieuwe rechtspersoon
oprichten om dit onderwijs te kunnen gaan geven. In het wetsvoorstel wordt
dus een beetje een verwrongen constructie voorgesteld.Nogmaals, ik wacht graag het oordeel van de staatssecretaris af.Mevrouw Kortram (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ik wil mij aansluiten bij de woorden van mijn collega
van GroenLinks. Ik heb de VVD leren kennen als een partij die het heel belangrijk
vindt dat onderwijs van een goed kwalitatief niveau is. Daarom heb ik met
enige verwondering geluisterd naar het betoog van de heer Cornielje om OALT
onder te brengen bij een totaal andere sector. Ik zit ook met de vraag: hoe
moet het dan met die inspectie, hoe met het dan met de kwaliteit van OALT?
Of gaat de heer Cornielje daar niet voor?De heer Cornielje (VVD):Ik dank ook mevrouw Kortram voor het compliment. Ik doe niets anders dan
complimenten incasseren. Natuurlijk gaan wij voor goed onderwijs! Het gaat
bij dit wetsvoorstel om de vraag of dwingend voorgeschreven moet worden dat
de rechtspositie onderwijs van toepassing is. Niets meer en niets minder.
Ik heb het volgende betoogd. Op het moment dat je een rechtspersoon niet zijnde
een school in de gelegenheid stelt om deze lessen te verzorgen – en
dat zijn dan rechtspersonen die vaak ook andere doelen hebben, andere culturele
activiteiten organiseren en die daarvoor ook mensen in dienst hebben –
moet je proberen om die lessen taal en cultuur daar ook bij aan te laten sluiten.
Die lessen zouden daar een integraal onderdeel van moeten uitmaken. Het wetsvoorstel
schrijft nu echter voor dat die instellingen weer een aparte rechtspersoon
in het leven moeten roepen om die docenten daar in dienst van te laten zijn
en om weer een echte scheiding aan te brengen binnen die activiteiten. Dat
vind ik niet logisch en ook een beetje in strijd met de gedachte achter dat
amendement dat destijds is aanvaard. Het is dus ook in strijd met het idee
van het wetsvoorstel. Dat geldt zeker voor het dwingend voorschrijven.Mevrouw Kortram (PvdA):De heer Cornielje zegt dat hij het niet logisch vindt. Wie subsidiëren
OALT? Wie zijn dat?De heer Cornielje (VVD):De gemeente.Mevrouw Kortram (PvdA):Dat is juist. En waar halen zij het geld vandaan? Wie geeft de OALT-gelden
aan de gemeenten?De heer Cornielje (VVD):Het rijk.Mevrouw Kortram (PvdA):Welk deel van het rijk?De voorzitter:U begrijpt, mijnheer Cornielje, dat u straks het compliment krijgt dat
u het zo goed weet.De heer Cornielje (VVD):En het is nog niet eens een meerkeuzevraagstelling, voorzitter.De VVD-fractie is teleurgesteld over het feit dat zo weinig niet-schoolse
instellingen OALT-lessen verzorgen. Bij het schrijven van de memorie van toelichting
was nog geen enkele instelling bekend. De discussie die wij daarnet gevoerd
hebben, heeft dan ook een buitengewoon hoog theoretisch karakter. In de nota
naar aanleiding van het verslag wordt niet uitgesloten dat het om enkele instellingen
en dus om enkele OALT-leerkrachten gaat, waarschijnlijk minder dan het aantal
woordvoerders bij dit debat. Waarom moet er eigenlijk een wettelijke regeling
getroffen worden die overigens een aantal bezwaren oproept?Deregulering en autonomievergroting zijn begrippen die ook op dit wetsvoorstel
toegepast zouden moeten worden. Wat blijkt dan? Alles wat verplichtend, met
een streep onder verplichtend, wordt voorge schreven, kan nu
reeds op basis van vrijwilligheid. Een culturele instelling kán een
aparte rechtspersoon oprichten die zich blijkens statuten uitsluitend ten
doel stelt onderwijs in een of meer allochtone levende talen te verzorgen.
Een gemeente kán nu reeds met een dergelijke rechtspersoon afspraken
maken over het verzorgen van OALT-lessen. OALT-leraren in dienst van deze
rechtspersoon kunnen dan ook toetreden tot het ABP. Zouden wij het oordeel
niet beter aan de gemeenten en de betrokken instellingen zelf kunnen over
laten? En dan ook even heel praktisch geredeneerd: indien deze wettelijke
regeling ontbreekt, zal op het moment dat een gemeente een overeenkomst moet
sluiten met een instelling normaal moeten worden onderhandeld over mensen
met een bestaand contract. Ik neem aan dat dit in het georganiseerd overleg
ook op gelijkwaardige wijze tot uitdrukking zal worden gebracht. Zeker nu
het gaat over zo'n beperkt aantal leraren, meen ik hierop te moeten wijzen.
Ik vind dat op de door mij voorgestelde manier beter maatwerk kan worden geleverd.
Graag vraag ik een reactie van de staatssecretaris op de stelling dat deregulering
en autonomievergroting eerder wijzen in de richting van een vrije keuze dan
naar een verplichtend karakter in de vorm van deze wet.Voorzitter! Ik heb in februari van dit jaar nog samen met collega Lambrechts
een motie ingediend over het toekomstperspectief van OALT. Bij de behandeling
van het wetsvoorstel destijds heeft de ambtsvoorganger van de staatssecretaris
op dat punt al een toezegging gedaan die niet is nagekomen. De staatssecretaris
zou de Onderwijsraad en de Raad voor cultuur om advies vragen over de manier
waarop het verder moet met OALT. Heeft zij daar al iets van gehoord?Indien OALT-leraren een onderwijsrechtspositie wensen, kunnen zij die
ook krijgen door zich om te scholen tot onderwijsassistent of groepsleraar
basisonderwijs. Dan is het dus vanzelfsprekend dat zij die onderwijsrechtspositie
krijgen.Voorzitter! Gelet op het feit dat er geen noodzaak is om tot deze wettelijke
regeling te komen, de mogelijkheid tot het verkrijgen van een onderwijsrechtspositie
door OALT-leraren bij genoemde rechtspersonen nu reeds aanwezig is en het
bovenal niet logisch is het rechtspositiebesluit onderwijs dwingend van toepassing
te verklaren, terwijl bij de OALT-wet is gekozen voor een cultureel perspectief,
vragen wij het kabinet het wetsvoorstel te heroverwegen.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Het valt mij op dat de liberalen als het om de economie gaat,
geweldig openstaan voor de buitenwereld, voor contacten onderling en voor
de zogenaamde mondialisering. Dat kan eigenlijk niet beter. Maar als het gaat
om tweetaligheid, dan bespeur ik een defensieve, beter gezegd conservatieve
houding. Dat spoort eigenlijk niet met elkaar, want als je openstaat voor
de wereld in z'n algemeenheid, zoals die de laatste tien jaar op ons afkomt,
dan is het beheersen van meer talen absoluut geen handicap, maar eigenlijk
een geweldige kwaliteit om in die wereld te kunnen opereren. Politiek gesproken
zijn daarbij juist gehandicapt diegenen die tweetaligheid een probleem vinden.
Dat vind ik te betreuren van de kant van de VVD.De heer Cornielje (VVD):Ik kan deze opmerking echt niet plaatsen. Dit wetsvoorstel gaat over de
rechtspositie van docenten en niet over de wenselijkheid of onwenselijkheid
van tweetaligheid. Als de heer Rabbae had geluisterd naar onze inbreng bij
de behandeling van de tweede fase en MAVO-VBO, zou hij deze opmerking niet
hebben gemaakt.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Maar dit is wel de achtergrond van dit wetsvoorstel. Als de
heer Cornielje eerlijk is, moet hij toegeven dat hij een soort salamipolitiek
wil voeren om te bevorderen dat het onderwijs in de eigen taal en cultuur
voor migrantenkinderen uiteindelijk in de prullenbak beland.De heer Cornielje (VVD):Ik vind het heel vervelend dat de heer Rabbae deze suggestie doet. Wij
hebben een debat gevoerd over OALT. Dit is vastgelegd in een wettelijke regeling.
Die wordt nu uitgevoerd. Mevrouw Lambrechts en ik hebben gevraagd om een toekomstperspectief
voor OALT en die motie moet worden uitgevoerd. De heer Rabbae moet nu niet
de suggestie wekken dat wij dit niet willen. Wij hebben ingestemd met de wet
die voor ons ligt en die biedt ruimte voor lessen in eigen taal en cultuur.
Ik vind het vervelend dat de heer Rabbae hier voortdurend mee terugkomt. Hij
moet ook luisteren naar wat wij zeggen en aannemen dat wij oprecht menen dat
met deze wettelijke regeling goed onderwijs kan worden gegeven.De heer Rabbae (GroenLinks):De heer Cornielje heeft maar een perspectief: weg met OALT. Hij moet niet
doen alsof hij zo onbevangen is dat hij denkt dat het nog alle kanten uit
kan, afhankelijk van de perspectieven die de staatssecretaris ons aanbiedt.De heer Cornielje (VVD):Voorzitter! Er is geen sprake van weg met OALT. Wij hebben ingestemd met
het wetsvoorstel OALT zoals dit nu voorligt. Wij hebben de regering in een
motie gevraagd een toekomstperspectief te schetsen voor OALT. De heer Rabbae
moet nu niet de suggestie wekken dat wij tegen OALT zijn, ook niet voor de
beeldvorming, want dit is echt onzin!De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Ik zal mijn betoog vervolgen, maar staat u mij toe nog een
opmerking te maken. Als ik zie dat de VVD-fractie aan de staatssecretaris
vraagt om het bedrag van 30 mln. dat voor OALT is bestemd, te blokkeren ten
behoeve van andere typen onderwijs, dan ben ik niet zo naïef te denken
dat de VVD zeer ontvankelijk is voor allerlei andere perspectieven.Wat de staatssecretaris nu voorstelt, is naar mijn mening consequent.
Zij volgt hetgeen ik absoluut niet wil volgen, maar een meerderheid in deze
Kamer helaas wel, namelijk dat het onderwijs in eigen taal en cultuur bij
wijze van spreken ook in een moskee of op de sportclub kan worden gegeven.
Dit is het laatste wat wij zouden moeten willen. Het zal een rommeltje worden
en dit type onderwijs zal niet langer serieus worden genomen. Die lijn is
niet de mijne, maar is wel vastgelegd in de wet. Het is dan volledig logisch
dat de staatssecretaris een voorstel doet voor een rechtspositie voor diegenen
die dit onderwijs geven buiten de school. Die rechtspositie kan geen andere
zijn dan die van onderwijsgevend personeel en niet die van sociaal-cultureel
werkers. Ik wil collega Cornielje hiermee confronteren, want
de beste manier om te saboteren wat hij graag wil, namelijk dat dit type onderwijs
buiten de school wordt gegeven, is door het onderwijs over te dragen aan cultureel
werkers met die rechtspositie. Hij had dit voorstel eigenlijk moeten steunen,
want dan bereikt hij dat dit onderwijs van de school verdwijnt.De heer Cornielje (VVD):Dat zou je kunnen zien als een bewijs van uw ongelijk met wat u hebt betoogd
in eerste termijn.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik hoop dat het zo is! Dan ben ik ook bereid om mijn hypothetische mistaxatie
van uw opstelling te erkennen. Maar er volgen nog meer debatten op dit punt
en wij zullen elkaar in de gaten houden.Voorzitter! Onze fractie steunt dus dit voorstel van de staatssecretaris,
al volgt zij daarbij een lijn die eigenlijk niet de onze was. Maar het gaat
om het zorg blijven dragen voor dit type onderwijs.Nu hebben wij onlangs nog het nieuwe Plan van scholen behandeld en er
komen steeds nieuwe scholen bij. Kan de staatssecretaris aangeven hoe het
staat met de aanvragen op dit terrein? Neemt de behoeft aan OALT bij nieuwe
scholen toe of juist af? En hoe gaat het met de financiering? Is die nu volledig
een zaak van de gemeente en heeft de staatssecretaris daar slechts indirect
mee te maken?Ten slotte. Heeft de staatssecretaris enige informatie over de rechts-
positie van degenen die lesgeven buiten de scholen na de huidige planperiode?
Of stelt zij dat die afhankelijk is van het politieke debat in 2002 en dat
tot dat moment de huidige regeling geldt?Mevrouw Lambrechts (D66):Mevrouw de voorzitter! Ik ga nog niet zover als de heer Cornielje, maar
onze fractie zit wel met een paar ernstige vragen. Het is natuurlijk een miniwetsvoorstelletje
waartegen je op zichzelf weinig bezwaar zou kunnen maken, omdat hiermee OALT-leraren
binnen en buiten de school dezelfde rechtspositie krijgen. Dit lijkt rechtvaardig,
maar het is de vraag welk probleem hiermee nu precies wordt opgelost en welke
problemen er juist door worden versterkt. Wij hebben al eerder als voorwaarde
gesteld dat er niet meer geld in geïnvesteerd behoeft te worden dan nu,
omdat dit onderwijs in onze ogen niet zo'n hoge prioriteit heeft als het onderwijs
aan de betrokken kinderen in de Nederlandse taal. Daar houd ik ook aan vast.
En voorts hebben wij gesteld dat gemeenten, als zij deze taak krijgen, ook
de beleidsruimte moeten krijgen om er vorm aan te geven. Door de RPBO van
toepassing te verklaren op alle OALT-leerkrachten, ook de toekomstige en ook
degenen die buiten de scholen lesgeven, lijkt de beleidsruimte voor de gemeenten
in ieder geval beperkt te worden. En mogelijk zal dit de scholen zelfs extra
geld kosten, maar hier is geen onderzoek naar gedaan omdat wij niet precies
geven hoe het zit met het geven van dit soort onderwijs door anderen dan onderwijsinstellingen.Ik begrijp eerlijk gezegd niet goed waarom het noodzakelijk zou zijn,
nieuwe leraren die buiten de scholen om OALT verzorgen, in het keurslijf van
de RPBO te dwingen en de gemeenten, maar ook de nieuwe taalgroepen met die
verplichting op te zadelen. Het lijkt op het eerste gezicht winst, maar ik
heb zo mijn twijfels. Wat is dan nog de zin geweest van het decentraliseren
van deze taak naar de gemeenten? Bovendien vermoed ik dat dit keurslijf ertoe
zal bijdragen dat steeds meer gemeenten het zich helemaal niet moeilijk zullen
maken en alle OALT-leerkrachten gewoon zullen inzetten voor taalondersteuning,
zoals sommige gemeenten nu al doen. Ik noem als voorbeeld Arnhem. Nu heeft
mijn fractie hier helemaal geen bezwaar tegen, maar is dit niet een enorme
omweg om dit te bewerkstelligen en is dit wel wat de staatssecretaris zelf
beoogt?Wij hebben al eens vastgesteld dat een groot deel van de OALT-leerkrachten,
zo'n 20%, nog steeds de Nederlandse taal niet of onvoldoende beheerst, ondanks
dat wij al jarenlang met stimulerende maatregelen bezig zijn. Het rechtspositiebesluit
van toepassing verklaren op alle nieuwe en huidige OALT-leraren betekent natuurlijk
niet alleen financiële zekerheid voor deze groep, maar ook verplichtingen,
waaraan een deel niet voldoet. Eerder hebben wij in de Kamer de motie-Lambrechts/Cornielje
c.s. aangenomen – er lag toen ook een soortgelijke motie van het CDA –
waarin wij uitspraken dat OALT-leerkrachten die taalondersteuning geven, de
Nederlandse taal moeten beheersen. De staatssecretaris heeft die motie omarmd.
Zij zei dat zij het met de indieners eens was. Zij heeft ook gezegd dat, als
het niet zou lukken, het zelfs gevolgen moet kunnen hebben voor het RPBO.
Hoe zit het met de uitvoering van die motie en hoe verhoudt zich hetgeen nu
voorligt tot de uitvoering van de motie? Ik kan het niet rijmen. Ik krijg
sterk de indruk dat straks alle OALT-leerkrachten, dus ook degenen die de
Nederlandse taal niet beheersen, onder dat rechtspositiebesluit komen te vallen
en dat er dan eigenlijk geen mogelijkheid meer is om te voorkomen dat zij
ingezet worden voor taalondersteuning voor de Nederlandse taal. Ik zeg erbij
dat het laatste volgens mij zinloos is als je de Nederlandse taal niet beheerst.Mevrouw Kortram (PvdA):Voorzitter! Het onderhavige wetsvoorstel heeft als doel de ongelijkheid
tussen OALT-leerkrachten op scholen en niet-schoolse instellingen op te heffen.
Wij staan positief tegenover dit wetsvoorstel, omdat wij vinden dat mensen
die hetzelfde werk doen, dezelfde rechtspositie moeten hebben. Dat is ook
de reden dat ik de insteek van mijn gewaardeerde collega van de VVD niet kan
steunen. Bij een dergelijk principieel iets moet je de keuze niet bij de gemeenten
laten. Je moet dit gewoon op rijksniveau regelen.Er is voor ons nog een andere reden dat wij het wetsvoorstel noodzakelijk
vinden. Ik kan mij eigenlijk bijna niet voorstellen dat mijn collega's van
de VVD en D66 er anders over denken. Het gaat om twee punten.Het eerste punt is dat ik van een OALT-docent hoorde hoe moeilijk het
is om in verschillende situaties te werken. De praktijk is nu dat mensen in
verschillende situaties werken en soms ook onder verschillende rechtsposities
vallen. Daarnaast moeten zij omgaan met verschillende scholen met eigen gewoonten.
Zij moeten ook leren omgaan met verschillende omgevingen. Zij werken soms
binnen en tegelijkertijd ook buiten de school. Het wetsvoorstel biedt de mogelijkheid
om in deze onrust één rustig moment te creëren, namelijk
het feit dat de mensen in elk geval dezelfde rechtspositie delen.Dan het tweede punt. Zeker tegen de achtergrond van het tekort aan leerkrachten
en vooral van allochtone leerkrachten, vind ik het bijzonder wenselijk dat
OALT-docenten nu al een rechtspositionele relatie hebben met het onderwijs.
Als wij de opvatting van de heer Cornielje volgen, komen wij eigenlijk op
een totaal ander punt.De heer Cornielje (VVD):Het enige wat het wetsvoorstel doet, is het dwingend voorschrijven. Alle
mensen die nu een onderwijsrechtspositie hebben en die overgaan naar een niet-schoolse
instelling, kunnen die onderwijsrechtspositie krijgen, als zij dat overeenkomen
met de gemeente. Men gaat dat dan in het georganiseerd overleg gewoon bespreken.
Laten wij wel wezen, wij hebben het hier over misschien vijf mensen in Nederland.
Mevrouw Kortram spreekt over "groepen", maar wij hebben het over misschien
vijf mensen op wie dit van toepassing is. Wij zouden ze allemaal moeten kennen.Mevrouw Kortram (PvdA):Ik ben ervan op de hoogte dat de groep waar het nu over gaat, heel klein
is. Het hangt ook samen met de stand van zaken van de implementatie van OALT.
Ik kom hier dadelijk op terug.Ik heb aangegeven dat wij positief tegenover dit wetsvoorstel staan. Dit
betekent niet dat mijn fractie geen oog heeft voor de knelpunten die een goede
uitvoering van dit voorstel kunnen hinderen. Het is ook ons bekend dat de
VNG van mening is dat de uitvoering van dit wetsvoorstel ten koste kan gaan
van de flexibiliteit, omdat de mensen daardoor heel moeilijk verschillende
doelgroepen zouden kunnen bedienen. Ik heb begrepen dat er bij de VNG angst
leeft voor met name een toename van wachtgelden. Zou het al niet helpen als
gemeenten duidelijkheid krijgen over de vraag wie er moet opdraaien voor de
wachtgelden? Zijn dat de gemeenten of het rijk? Ik heb hierop graag een reactie
van de staatssecretaris. Ook kunnen wij ons voorstellen dat gemeenten bezorgd
zijn over de vraag of de middelen die hen ter beschikking staan, wel voldoende
zijn om OALT ook voor de kleinere taalgroepen te verzorgen. De praktijk leert
op dit moment dat zij nauwelijks aan de bak komen. In februari heb ik dan
ook samen met de CDA- en de GroenLinks-fractie een motie ingediend, waarin
de regering werd verzocht om een inventarisatie te maken van de knelpunten
en vooral ook van de oplossingen met betrekking tot de verzorging van OALT
aan nieuwe taalgroepen en daarover binnen drie maanden aan de Kamer te rapporteren.
Er zijn inmiddels zeven maanden voorbij en wij hebben tot op heden hiervan
niets vernomen. Kan de staatssecretaris aangeven waar dat aan ligt en of zij
mij kan geruststellen dat wij in elk geval voor het volgende OALT-overleg
gerapporteerd worden over de uitkomsten van deze motie?Voorzitter! Wij hebben reeds twee maal gevraagd wat de financiële
consequenties van het voorstel zijn. Leidt het inderdaad tot veel hogere kosten
voor de gemeenten? In de nota naar aanleiding van het verslag geeft de staatssecretaris
aan, dat het onderhavige wetsvoorstel geen financiële consequenties heeft
voor de rijksbegroting. Maar deze vraag hebben wij niet gesteld, ook al is
het natuurlijk erg plezierig om dat te weten. Ik zou van de staatssecretaris
graag een helder antwoord krijgen op dit punt.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! Hoorde ik mevrouw Kortram goed zeggen, dat het prettig is
te weten dat het voor de rijksbegroting geen consequenties heeft? Maar wat
vindt zij er dan van als het voor de gemeentebegroting wel grote consequenties
heeft?Mevrouw Kortram (PvdA):Ik heb al aangegeven dat ik van de staatssecretaris graag wil weten of
dat het geval is. Ik vind het een beetje moeilijk om op dingen vooruit te
lopen die nu nog niet helder zijn. Ik wacht dan ook graag het antwoord van
de staatssecretaris af.Mevrouw Lambrechts (D66):U bent het toch met mij eens dat het de gemeenten extra geld gaat kosten
als dit voorstel wordt aangenomen, doordat een aantal mensen buiten dit onderwijs
ook onder de RPBO valt. Dat inzicht delen wij toch?Mevrouw Kortram (PvdA):Ik wil mijn collega van D66 toch op het volgende wijzen. De PvdA steekt
principieel in op dit wetsvoorstel. Voor mij houdt dit in, dat eventuele problemen
moeten worden opgelost omdat er natuurlijk prima randvoorwaarden nodig zijn
voor het goed functioneren van de wet. Wat mij te ver gaat, is om daaruit
de conclusie te trekken dat wij niet positief tegenover het wetsvoorstel zouden
moeten staan. Wij zijn van mening dat beide nodig zijn: wij beginnen daarmee
door "ja" tegen het wetsvoorstel te zeggen en vervolgens dringen wij er bij
de staatssecretaris op aan, dat voorwaarden worden gecreëerd om ervoor
te zorgen dat alles gewoon goed loopt.Mevrouw Lambrechts (D66):Maar dan zou ik het consequent vinden als u namens de PvdA het standpunt
zou verwoorden, dat het rijk het maar moet doen als het extra geld zou kosten.
Ik ben daar niet voor, maar dat zou ik in uw redenering consequent vinden.Mevrouw Kortram (PvdA):Ik wil die conclusie ook heel graag bij u laten! Ik heb al aangegeven
hoe wij daarin staan.Voorzitter! Ik wil nog enkele onduidelijkheden opgelost hebben. De eerste
onduidelijkheid is de huidige stand van zaken met betrekking tot het vervangingsfonds.
Leerkrachten die op een school worden aangenomen – zo heb ik begrepen –
worden op basis van de formatierekeneenheden automatisch aangemeld bij het
vervangingsfonds. Het wetsvoorstel wil regelen, dat ook OALT-docenten bij
niet-schoolse instellingen automatisch bij dit Vervangingsfonds worden aangemeld.
Klopt het, dat het bestuur van een school over een gedeelte van de middelen
die een school ontvangt, kan beslissen dat de mensen die aangenomen worden,
niet worden aangemeld bij dit fonds? Biedt het huidige wetsvoorstel in dat
opzicht nieuwe perspectieven?De tweede praktische onduidelijkheid is, dat ik nog steeds niet weet hoe
ik de term "OALT-verzorgende" moet begrijpen. Zijn dat bevoegde of onbevoegde
docenten? Wat wordt dan de status van onbevoegde docenten in dit wetsvoorstel?
Worden die wel of niet aangemeld bij het Vervangingsfonds?Voorzitter! Ten slotte heb ik nog één opmerking over de
motie. Ik veronderstel dat bij de toegezegde inventarisatie
mijn collega van D66 gerustgesteld zal worden.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Waarover gaat nu eigenlijk het wetsvoorstel dat wij vandaag
behandelen? Over het scheppen van eenheid in de rechtspositieregelingen voor
alle OALT-leerkrachten, of zij nu verbonden zijn aan een school of aan een
rechtspersoon die niet een school in stand houdt. Dáárover gaat
het wetsvoorstel. Het gaat dus niet over OALT en ook niet over andere zaken.
Over die andere zaken ga ik dan ook niets zeggen. Ik blijf bij opmerkingen
over het wetsvoorstel.Waarom ligt dit wetsvoorstel nu voor ons? Het antwoord is heel simpel.
Met anderen heeft de heer Cornielje er met amendering voor gezorgd dat in
de wet inzake OALT is opgenomen dat ook niet-schoolse rechtspersonen die zich
ten doel stellen OALT te verzorgen door de gemeente hiervoor kunnen worden
gesubsidieerd. We hebben bij die wijziging wel iets vergeten, namelijk de
regeling van de rechtspositie van het personeel waarom het gaat. Die rechtspositie
wordt nu geregeld. Daar hebben we het dus over.Luisterend naar de vragen denk ik: die kunnen wij zelf beantwoorden. Als
dit wetsvoorstel wordt aangenomen, krijgt het personeel vanwege het feit dat
het dezelfde onderwijsactiviteiten verricht, te maken met dezelfde bevoegdheidseisen
en dezelfde kwaliteitseisen. Daar gaat het om.Voorzitter! Op de vragen over de rechtspositie weten wij ook het antwoord.
Die zou geregeld moeten worden door partijen in een arbeidsovereenkomst volgens
de bepalingen van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Dat willen wij niet.
We willen juist gelijkheid in de rechtspositie.Voorzitter! Na deze cri de coeur naar aanleiding van de vraag waarover
we het eigenlijk hebben, kom ik op het punt van de financiën. Wat de
financiën betreft doet zich een probleem voor. Dat onderken ik. Dat probleem
is er niet alleen voor de gemeenten, maar eventueel ook voor de betrokken
instellingen. Als die financiële problemen er zijn, ontstaan die ten
gevolge van dit wetsvoorstel. In de stukken staat, dat dit soort zaken ten
laste van het rijk komen indien het ontstaan van deze kosten is toe te rekenen
aan het rijk. Graag wil ik van de staatssecretaris horen wat de reikwijdte
is van dat zinnetje in de nota naar aanleiding van het verslag. Als namelijk
extra kosten ontstaan ten gevolge van deze wet, ontstaan die ten gevolge van
rijksbeleid en dan moet het probleem hier worden opgelost.De heer Cornielje (VVD):Voorzitter! Destijds heb ik samen met oud-collega Bremmer van het CDA
het bedoelde amendement ingediend. Toen hebben wij bewust een regeling van
de rechtspositie achterwege gelaten. Dat had te maken met de richting die
ik zojuist in mijn bijdrage heb aangegeven. We hebben het toen gehad over
het Chinese onderwijs. De Chinese culturele instelling doet meer dan alleen
onderwijs geven. Nu vraagt mevrouw Van der Hoeven: waar hebben wij het over?
Wij dwingen het Chinese onderwijs weer een aparte stichting te maken om Chinees
onderwijs te geven en om dat los te weken van de overige culturele activiteiten.
Ik hoop dat het CDA iets consequenter is, ook na het vertrek van collega Bremmer.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat kan de heer Cornielje wel gemakkelijk zeggen, voorzitter, maar waar
het natuurlijk om gaat, is dat je ervoor wilt zorgen dat degenen die onderwijs
geven dezelfde rechtspositie krijgen. Ik weet dat ons voorstel tot gevolg
zou kunnen hebben – ik zeg nadrukkelijk: zou kunnen hebben – dat
er bij de niet-schoolse instellingen inderdaad een instelling bij komt die
blijkens de statuten uitsluitend ten doel heeft OALT te verzorgen. Dat ontken
ik ook niet.De heer Cornielje (VVD):Voorzitter! Als je dat niet dwingend voorschrijft, kan het wel zo geregeld
worden, afhankelijk van de instelling. Het Chinese onderwijs zal daar bijvoorbeeld
niet voor opteren, maar een andere instelling misschien wel. Als lokale partijen
dat zelf kunnen regelen, hoeven wij toch niet met een wettelijk voorschrift
te komen. Ik meen dat in het verleden het CDA zoiets ook wel aansprak.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Ik zie het punt van de heer Cornielje wel. Ik vond het wel
mooi dat hij mij dreigend aankeek toen hij zei dat in het verleden het CDA
enzovoorts. Aan het voorstel heeft echter een andere kant. Wat voor mij zwaar
weegt, is de gelijkheid in rechtspositie van de mensen die voor de klassen
of de groepen staan. Daar hoor ik de heer Cornielje niet over. Die rechtspositie
willen wij gemeenschappelijk op dezelfde manier regelen. Zoals ik al zei,
het wetsvoorstel beperkt zich daartoe. Dat heeft bepaalde consequenties. Als
die financieel van aard zijn, moet de staatssecretaris zeggen dat die worden
opgelost. Zij vloeien tenslotte voort uit het wetsvoorstel.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! Mevrouw Van der Hoeven sprak over de gelijke rechtspositie
voor iedereen. In februari vond haar partij het nog heel erg belangrijk dat
onderscheid gemaakt zou worden tussen degenen die er wel en degenen die er
niet blijk van gaven het Nederlands goed te beheersen. Toen vroeg mevrouw
Van der Hoeven namelijk om rechtspositionele sancties voor degenen die het
Nederlands niet goed zouden beheersen. Geldt dat nu niet meer?Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat was mijn laatste punt; ik was er nog niet aan toegekomen. U doelt
waarschijnlijk op de motie van 22 februari jl. van mijn collega Ross-van Dorp.
Daarin staat een verzoek: verzoekt de regering te zorgen dat OALT-leerkrachten,
als zij het Nederlands nog onvoldoende beheersen, met voorrang en via laagdrempelige
scholing binnen een jaar het niveau halen en verzoekt de regering ook het
voor de werkgever mogelijk te maken om bij het niet behalen van dat niveau
rechtspositionele en/of arbeidsvoorwaardelijke sancties te treffen. Ik vraag
de staatssecretaris in hoeverre deze motie is ingepast binnen dit wetsvoorstel.
In hoeverre moet eventueel zelfs worden bekeken of het wetsvoorstel op dat
punt aanpassing behoeft? Als je de rechtspositie gelijktrekt, kun je natuurlijk
geen uitzondering maken voor het niet voldoen aan de bevoegdheids- en bekwaamheidseisen.
Hoe is deze motie uitgevoerd in dit wetsvoorstel?Staatssecretaris Adelmund:Voorzitter! Ik dank de Kamer hartelijk voor de zeer uitgebreide
toelichting van zo'n klein wetsvoorstel. Dat moet toch een relatie hebben
met de debatten die wij tot nu toe hebben gevoerd. Het gaat inderdaad om een
kort en klein wetsvoorstel met een geschiedenis die u allen bekend is. De
Wet OALT kende in eerste instantie niet de mogelijkheid om ook niet-schoolse
instellingen te subsidiëren. Als gevolg van het gewijzigde amendement
van de heer Cornielje is dat veranderd en is in de wet opgenomen dat ook niet-schoolse
instellingen die zich ten doel stellen OALT te verzorgen hiervoor kunnen worden
gesubsidieerd door de gemeente.De rechtspositie van het OALT-personeel dat is verbonden aan die instellingen
is in dit amendement buiten beschouwing gebleven. Dat is toen niet bediscussieerd.
In die zin moeten wij hier een ongelijksoortigheid gelijktrekken. De onderwijsbonden
en werkgeversorganisaties hebben daarna heel uitgebreid overlegd over dit
vraagstuk. U kunt zich dat voorstellen. Na een moeizaam en intensief overleg
is een akkoord bereikt, onder meer over het wettelijk toepassen van het RPBO
op OALT-leerkrachten die werkzaam zijn bij niet-schoolse instellingen. Aangezien
het een onderwijsactiviteit betreft waarop de bevoegdheidseisen van het regulier
onderwijs en het toezicht van de inspectie van toepassing zijn en waaraan
eisen inzake het kwaliteitsbeleid worden gesteld, ligt het voor de hand om
OALT-leerkrachten in niet-schoolse instellingen niet een andere rechtspositie
en salariëring te geven dan hun collega's op scholen. U kunt zich voorstellen
dat ik, als ik mij voorbereid op een debat in de Kamer, breed vraag hoe dat
nu gestalte krijgt. Vanmorgen bleek in het overleg met de wethouders dat men
vaak nog steeds op verschillende instellingen tegelijkertijd werkt, dus dat
men een deel op school en een deel buiten de school doet. Het betreft vaak
personen.De heer Cornielje (VVD):Voorzitter! De staatssecretaris heeft vanmorgen contact gehad met de wethouders.
Zij kunnen het nu al regelen volgens de onderwijsrechtspositie. Als zij dat
zo nodig vinden, hebben zij deze wet helemaal niet nodig. Zij kunnen het nu
al regelen. Waarom doen zij dat dan niet?Staatssecretaris Adelmund:De vraag is waarom dit wetsvoorstel eigenlijk noodzakelijk is. Waarom
zou je niet kunnen aansluiten bij de rechtspositie van culturele instellingen?
De aard van de activiteiten van de OALT-docenten op de culturele instellingen
wijkt niet af...De heer Cornielje (VVD):Dat was mijn vraag niet. In de huidige praktijk kunnen wethouders al afspreken
om deze OALT-leraren de onderwijsrechtspositie te geven. Het enige wat het
wetsvoorstel doet, is dat het dwingend wordt voorgeschreven. De staatssecretaris
zegt dat zij vanmorgen met de wethouders heeft gesproken. Zij zullen hebben
gezegd dat zij het al regelen en dat het bij hen al zo gebeurt.Staatssecretaris Adelmund:Ik refereerde even aan een ander voorbeeld. Dat heeft u vast ook gehoord.
Uw collega Kortram heeft gezegd dat door het leven van een mens twee instellingen
kunnen lopen op het moment dat je dat laat variëren. Ik heb gevraagd
of het mogelijk is dat men in een onderwijsinstelling én in een culturele
instelling werkt. Die mogelijkheid bestaat. Dat kan worden opgevangen door
dit te laten regelen op gemeentelijk niveau, maar er is zeer uitgebreid overlegd.
Het is door mijn voorgangster gedaan. Ik gaf het net al aan met de typologie
"moeizaam en intensief". Na een langdurig en moeizaam overleg zijn er afspraken
gemaakt met de onderwijsbonden en werkgeversorganisaties over de navolgende
onderwerpen: maatregelen in verband met mogelijk gedwongen ontslagen vanwege
de Wet OALT, de werktijden, de taalondersteuning, de reiskosten en reistijden,
scholing en last but not least het wettelijk gelijkstellen van de rechtspositie
van OALT-leerkrachten werkzaam in een niet-schoolse instelling met die van
hun collega's werkzaam in scholen. Het is dus een onderdeel van een package
deal. Het wetsvoorstel vloeit voort uit een georganiseerd overleg dat heeft
plaatsgevonden in de periode voor mijn aantreden en is daarvan nadrukkelijk
een onderdeel geweest. De Kamer kan de wijsheid van dat beleid altijd beoordelen,
maar het blijft een onderdeel van een package deal die door de vorige staatssecretaris
van OCW gesloten is.Mevrouw Lambrechts (D66):Als dit een onderdeel is van een package deal, wat staat er dan op het
spel als het de Kamer niet bevalt en zij het alsnog afwijst?Staatssecretaris Adelmund:Ik ben in ieder geval verplicht om u dit in het kader van de continuïteit
van beleid aan te geven. Tegelijkertijd liggen er argumenten aan ten grondslag,
zoals het vermijden van verschillen in de rechtspositie tussen OALT-leerkrachten,
schools en cultureel. De Kamer moet overwegen of zij wil inbreken in een package
deal. Ik voel mij verantwoordelijk om dat aan u te melden en om u te zeggen
dat ik de argumenten die gewisseld zijn, onderken. Tegelijkertijd geef ik
aan waarom het rationeel is om die rechtspositie niet uiteen te laten lopen.Mevrouw Lambrechts (D66):Als u ons vraagt om de package deal te wegen, zou het goed zijn als wij
wisten wat er in die package deal zit. Ik heb niet de indruk dat ik daarvan
op de hoogte ben.Staatssecretaris Adelmund:Daarover zijn afspraken gemaakt die u eerder hebt gezien. Dit was een
van de onderdelen die leidde tot dit voorstel.Ik gaf al aan dat de werkzaamheden van degenen die buiten en in scholen
werken vaak dezelfde zijn en dat aan het personeel ook vaak dezelfde bevoegdheidseisen
worden gesteld. De eisen voor degenen die buiten de school werken verschillen
dus niet van de eisen voor degenen die op de school werken. Aan OALT van de
niet-schoolse instellingen worden dezelfde kwaliteitseisen gesteld. Als het
werk inhoudelijk dus zo weinig anders is dan het werk in de school, is dat
een argument om de wettelijke gelijkstelling van OALT-personeel bij de scholen
aan de orde te stellen. Het is een toezegging van mevrouw Netelenbos die onlosmakelijk
verbonden was aan het OALT-akkoord. Die argumenten hebben geleid tot een pakket
waarvan dit wetsvoorstel een onderdeel is.De heer Cornielje vroeg mij of dit wel deregulerend en autonomiebevorderend
is. Natuurlijk ben ik erg gevoelig voor dat type vraagstelling, maar deregulering
betekent niet altijd minder regels. Het kan ook gericht zijn op eenduidigheid
en inzichtelijkheid van regelgeving. Juist als de regelgeving
"door personen heenloopt", kan eenduidigheid en inzichtelijkheid deregulerend
werken. Het kan niet zo zijn dat er voor één persoon straks
twee typen regelgeving aan de orde zijn, omdat die persoon toevallig op twee
verschillende plekken werkt.Om hoeveel mensen gaat het? Wordt het geen lege wetgeving? Zal de wetgeving
levend worden, gebruikt worden? Op dit moment maakt een beperkt aantal leerkrachten
hier gebruik van. Er zijn zo'n 1600 OALT-leraren werkzaam in het primair onderwijs.
Over het aantal OALT-leerkrachten verbonden aan niet-schoolse instellingen
zijn nauwelijks cijfers bekend. Slechts in enkele gemeenten wordt vanuit het
OALT-budget een niet-schoolse instelling gesubsidieerd. Dit hangt nauw samen
met het feit dat de OALT-middelen op dit moment vaak worden gebruikt om juist
in de traditionele oude taalgroepen les te geven. Ik denk dan aan Turks en
Marokkaans. Daar vindt de concentratie plaats. Ik sluit niet uit dat er in
de toekomst meer gebruik wordt gemaakt van deze mogelijkheid. De wijze waarop
de OALT-gelden nu worden ingezet, hangt nauw samen met de oude taalgroepen.
De combinatie met de school is dan een direct gegeven. Behalve dat ik de argumenten
onderschrijf, breng ik de Kamer onder de aandacht dat het gelijkstellen van
de rechtspositie aan die van het OALT-personeel werkzaam op de scholen een
toezegging is van mevrouw Netelenbos en dat dit een onlosmakelijk onderdeel
van het OALT-akkoord vormt. Het is aan de Kamer om een en ander te beoordelen,
maar ik voel mij verplicht dit te melden.De heer Rabbae (GroenLinks):U zult zich waarschijnlijk uit uw inwerkperiode kunnen herinneren dat
mevrouw Netelenbos de Kamer heeft toegezegd dat de inspectie erop zal toezien
dat de kwaliteit van OALT buiten de school hoog blijft. Ik vond het destijds
verbazingwekkend dat de inspecteur ook langs de moskee zou gaan, maar goed
dat was voor rekening van staatssecretaris Netelenbos. Dit betekent echter
wel dat er toegezien wordt op de kwaliteit van de leerkrachten.Staatssecretaris Adelmund:Inderdaad, ik heb ook gezegd dat de bevoegdheidseisen en kwaliteitseisen
gelijk zijn aan de desbetreffende eisen voor degenen die lesgeven in onderwijsinstellingen.De heer Cornielje is ingegaan op de adviesaanvraag aan de Onderwijsraad
en de Raad voor cultuur. De motie terzake is aangenomen op 22 februari 2000.
De Onderwijsraad heeft de adviesaanvraag opgenomen in het werkprogramma 2001
en het is bekend dat dit programma overvol is. De geplande adviestermijn is
vooralsnog nog steeds oktober 2001. Op dat moment kunnen wij het debat over
de toekomst voeren.De heer Cornielje (VVD):Ik neem aan dat ook de Raad voor cultuur daarbij betrokken wordt.Staatssecretaris Adelmund:Ja.De heer Rabbae heeft gevraagd of ik wist waarom gemeenten tot op heden
niet overgaan tot subsidiëring van OALT aan niet-schoolse instellingen.
Dit heeft deels te maken met de oude taalgroepen. Ik veronderstel dat wij
medio oktober meer inzicht in dit vraagstuk krijgen wanneer het conceptrapport
"OALT, variatie en visie" van het Sociaal en cultureel planbureau gereed is.
Ik verwacht namelijk dat dit onderzoek relevante gegevens oplevert waaruit
een trend kan worden afgeleid. Op voorhand veronderstel ik dat de keuze van
gemeenten onder meer afhankelijk is van de mate waarin niet-schoolse instellingen
beschikken over bevoegde OALT-docenten.Mevrouw Lambrechts heeft gevraagd of het wetsvoorstel geen extra barrière
opwerpt voor niet-schoolse instellingen om OALT te verzorgen. Deze vraag leidde
overigens tot een zeer leuk debat tussen de heer Cornielje en de heer Rabbae.
Voorzitter! Het wetsvoorstel werpt juist geen barrière op want er wordt
formeel geëist dat de OALT-activiteiten in een afzonderlijke rechtspersoon
worden ondergebracht. Veel bestuurders verrichten dagelijks dit soort handelingen,
dus zal een en ander weinig praktische consequenties hebben. Daarnaast wordt
op het personeel het rechtspositiebesluit onderwijspersoneel van toepassing
verklaard. Over de kosten kunnen afspraken worden gemaakt tussen de OALT-rechtspersoon
en de gemeente.Mevrouw Lambrechts (D66):U heeft vanochtend overleg met de wethouders gevoerd. Ik ben benieuwd
of zij ook van mening zijn dat het hun beleidsvrijheid niet belemmert en of
zij er geen bezwaar tegen hebben dat het eventueel extra geld zal kosten.Staatssecretaris Adelmund:Op de financiering kom ik straks nog terug. Ik wijs erop dat ik een regulier
overleg met wethouders heb gevoerd. Daarbij gaat het altijd over de discussies
die ik nog met hen te voeren heb. En marge van dit overleg heb ik gevraagd
of zij dit als een belemmering zagen. Ik denk dat iedere wethouder van Nederland
uitziet naar het toekomstdebat over OALT. Als het advies op tafel ligt, zal
dit debat ook gevoerd worden. Verder is niet gesproken over de rechtspositiebesluiten.
Ik heb gevraagd of het vaak voorkomt dat iemand die in een niet-schoolse instelling
werkt hetzelfde werk doet in een schoolse instelling. Dat werd door de wethouders
bevestigd. Het voorbeeld van mevrouw Kortram werd door hen herkend.Mevrouw Lambrechts (D66):U heeft gezegd dat iedereen uitziet naar het toekomstdebat. Ik maak daaruit
op dat men al weet welke richting men op wil. Ik ben benieuwd of de wethouders
tijdens het overleg te kennen hebben gegeven of dit wetsvoorstel onderdeel
is van de juiste richting of niet.Staatssecretaris Adelmund:U maakt nu het overleg van vanmorgen en de voorbeelden die en marge zijn
genoemd over de ontwikkelingen tot een cruciaal gegeven in dit debat. Het
was niet mijn bedoeling om dat op deze wijze in te zetten. Ik heb vanmorgen
niet over die zaken van gedachten gewisseld, maar over het toekomstperspectief,
en of er wel of niet-schoolse instellingen bij worden betrokken. Ik herhaal
dat men heeft gezegd dat het vaak dezelfde persoon is. In die zin is het voor
hen ook handig als het niet om twee, maar om één rechtspositie
gaat.Het debat over de toekomst van OALT is vooral gebaseerd op eigen ervaringen.
Ik merk dat alle Kamerleden dat debat willen voeren. Ik wil dat graag onderbouwen.
Wij kunnen dan binnen afzienbare tijd over het toekomstperspectief van OALT
spreken.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! Het verwijt dat ik het tot cruciaal onderdeel van het debat
maak, is niet terecht, want het gaat bij OALT en OATC om decentralisatie naar
de gemeenten, om meer beleidsvrijheid voor gemeenten en om hen niet op te
zadelen met eventuele extra kosten. Ik mag dan aan de hand van deze kleine
wijziging de vraag stellen of dat daaraan bijdraagt.Staatssecretaris Adelmund:Als u mij vraagt of dit wel of niet ten behoeve van OALT in de gemeenten
op de juiste wijze geregeld wordt, houd ik ten aanzien van deregulering en
autonomievergroting vol dat er goede argumenten zijn om het wetsvoorstel te
volgen, met het oog op bevoegdheidseisen, kwaliteitseisen en inspectietoezicht.
Dat maakt het op zich overzichtelijk. OALT-leraren hebben dezelfde taken zowel
binnen als buiten de school.Ik kom op de vraag van de heer Rabbae over OALT bij de nieuwe scholen.
De gemeente bepaalt op dit moment de verdeling van de OALT-middelen. Deze
kunnen ook toebedeeld worden aan nieuwe scholen indien daar voldoende allochtone
leerlingen zijn. Ook dat zullen wij moeten laten afhangen van een aantal onderzoeken,
trends, die wij dit najaar al krijgen aangeboden.Het is terecht dat een aantal Kamerleden uitdrukkelijk stilstaat bij de
financiële consequenties voor de gemeente. Maar bij de decentralisatie
van de OALT-budgetten – totaal zo'n 125 mln. – aan de gemeenten
is uitgegaan van de personele en materiële kosten OATC. Er is rekening
gehouden met de rechtspositie RPBO, dus inclusief opslagen voor ADV, het frictie-vervangingsfonds
en het participatiefonds. Deze zaken zijn dus verdisconteerd in de personeelskosten
bij de overdracht van de middelen aan de gemeenten, omdat er is uitgegaan
van de rechtspositie onderwijs. Door deze opbouw van het OALT-budget is verzekerd
dat gemeenten in elk geval het bestaande OATC-aanbod kunnen continueren, er
in principe geen leraren ontslagen hoeven te worden en er ook geen wachtgeldkosten
hoeven te ontstaan. Daarnaast is er ook nog eens 10 mln. extra beschikbaar
gesteld voor de verbreding van het aanbod voor nieuwe taalgroepen. De specifieke
uitkering voor individuele gemeenten wordt voor een periode van telkens vier
jaar vastgelegd. De Kamer weet dat, want om die reden is het toekomstdebat
nodig.Aangezien overgangsrechtelijk is bepaald dat de oude rechtspositieregeling
gedurende de looptijd van het gemeentelijk OALT-plan van toepassing blijft
voor de niet-schoolse instellingen die op het moment van de inwerkingtreding
van het onderhavige wetsvoorstel door de gemeente werden gesubsidieerd, zullen
er dus geen extra kosten ontstaan voor de gemeenten. Met andere woorden: voor
de lopende OALT-plannen en het op basis van dit plan verzorgde OALT levert
het onderhavige wetsvoorstel geen extra kosten op.Voor het nieuwe OALT-plan geldt dat op basis van de behoeftepeiling onder
allochtone ouders door de gemeenten zal moeten worden bepaald voor welke taalgroepen,
zowel nieuwe als oude, een OALT-aanbod zal worden bekostigd. Uitgangspunt
daarbij is het OALT-budget. Het onderhavige voorstel regelt slechts dat, uitgaande
van de keuze van de gemeente voor bepaalde taalgroepen en de wijze waarop
OALT zal worden verzorgd, de leerkrachten die voornoemd onderwijs verzorgen,
gelijkelijk worden beloond en dezelfde rechtspositie hebben, ongeacht de setting
waarin zij werkzaam zijn. Gezien de samenstelling van het budget, zullen er
op dat moment geen extra kosten ontstaan.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Ik noem een voorbeeld waardoor extra kosten kunnen ontstaan, namelijk
de betaling van premies en bijdragen aan het vervangingsfonds. Ik ga ervan
uit dat dit soort zaken doorwerken in de bekostiging door het ministerie van
Onderwijs aan de instellingen.Staatssecretaris Adelmund:Ik kan mij uw zorg heel goed voorstellen. Er mogen niet mooie akkoorden
worden gesloten waarbij de rekening wordt doorgeschoven. Er wordt voortdurend
overlegd, ook met de gemeenten, op welke wijze om te gaan met de consequenties,
bijvoorbeeld wachtgeld of verminderde belangstelling. De trends zullen wij
moeten meten. Dan worden natuurlijk gesprekken gevoerd met sociale partners
en de VNG over het beschikbaar stellen van een apart budget. Ik kan mij voorstellen
dat wij daarvoor een soort sociaal plan opstellen. Ik zou het liefst zien
dat dit dan gedecentraliseerd gebeurt, want het is mogelijk dat de situatie
in de ene gemeente heel anders is dan in de andere gemeente. Daarvoor zouden
wij dan een apart budget moeten maken. Wij voeren overleg met de VNG over
de vraag op welke wijze wij dat kunnen regelen. Bij verminderde belangstelling
is er ook een rekening. Er is dan immers een bepaalde hoeveelheid leraren
waarvan op dat moment geen gebruik wordt gemaakt. Ik hoop wel van harte –
dat heb ik ook al in andere debatten gezegd – dat zij beschikbaar blijven
voor de onderwijssector. Wij hebben al zo'n groot lerarentekort. Laat hen
onderwijsassistent worden; laat hen leraar worden. Bekijk op welke wijze mensen
inzetbaar zijn. Maar zijn er wachtgeldconsequenties, dan zal worden onderhandeld
tussen de sociale partners en de VNG over het beschikbaar stellen van een
apart budget waaruit gedurende vijf jaar op lokaal niveau een sociaal plan
op maat kan worden bekostigd.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Is de staatssecretaris bereid om de eventuele extra kosten die uit dit
wetsvoorstel voortvloeien, te bekostigen, ja of nee?Staatssecretaris Adelmund:De veronderstelling is dat dit allemaal is verwerkt in de maat die van
tevoren is gekozen. Die was gebaseerd op het rechtspositiebesluit onderwijsgevenden.
Wordt dit wetsvoorstel aangenomen, dan vind ik dat het rijk verantwoordelijk
is voor deze kosten. Vooralsnog zie ik alleen maar een rekening waarbij al
rekening is gehouden met het feit dat het rechtspositiebesluit onderwijsgevenden
aan de orde is. Ik zie wel consequenties van mogelijke veranderingen binnen
OALT, waaronder wachtgeldconsequenties voor gemeenten. Dat kan voorkomen.
Ik zeg ook daarbij toe dat onderhandeld zal worden tussen de sociale partners
en de VNG om te bezien hoe lokaal een sociaal plan kan op maat worden gerealiseerd.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Dat zijn de sociale partners en de VNG, maar mijn vraag is gericht aan
de staatssecretaris.Staatssecretaris Adelmund:Dat zal ik dus mede bekostigen. Laat dat duidelijk zijn, maar men moet
er in die setting uit komen. Het gaat dus niet alleen om het invullen van
een wensenlijst, maar ook om het vinden van een balans: waar hoort de rekening
thuis. Zijn er binnen die balans lokale gevolgen door bijvoorbeeld het afnemen
van belangstelling, dan zullen wij nadat de onderhandelingen hebben plaatsgevonden
altijd bekijken op welke wijze ook lokaal sociale plannen door ons in aparte
budgetten kunnen worden geregeld. Met andere woorden: mijn inspanningen zullen
erop gericht blijven dat geen leraar werkloos is. In een situatie waarin er
zo'n tekort is, blijft het immers vreemd dat leerkrachten werkloos worden.
Als wachtgeldkosten voor de gemeenten ontstaan, moeten wij allereerst instrumenten
inzetten om te proberen mensen te reïntegreren. Uiteindelijk zal daarover
onderhandeld moeten worden. Ik ben bereid daarvoor lokale budgetten beschikbaar
te stellen.Mevrouw Kortram heeft verzocht, de knelpunten bij de uitvoering van OALT-wet
op lokaal niveau te inventariseren. De motie hierover die uit het algemeen
overleg van 22 februari 2000 voortkwam, is aangenomen. De overwegingen zijn
vast nog bekend: OALT kan een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van allochtone
Nederlandse kinderen; de uitvoering van het OALT-beleid moet aansluiten bij
de jongste inzichten omtrent taalontwikkeling en de betrokken partijen lopen
bij de uitvoering van de OALT-wet tegen knelpunten aan. Ik heb apart gevraagd,
de inspectie daarover te laten rapporteren. Zij betrekt dit verzoek in het
verslag van 2000. De Kamer krijgt dus een uitgebreid verslag over mogelijke
knelpunten bij de uitvoering van de OALT-wet.Mevrouw Kortram (PvdA):Ik begrijp dat de inspectie hierover zal rapporteren. Wanneer zal dat
gebeuren?Staatssecretaris Adelmund:De inspectie maakt zeer dikke verslagen. Die worden altijd net voor de
zomer naar de Kamer gestuurd. In dat verslag zal men rapporteren over de knelpunten
bij de uitvoering van OALT. De Kamer krijgt dus in het najaar van 2001 een,
naar ik hoop, prachtig advies naar aanleiding van de adviesaanvrage waarom
de Kamer heeft gevraagd. Daarvoor ontvangt zij een onderwijsverslag en zo
meteen ontvangt zij nog een onderzoek van het Sociaal en cultureel planbureau.
De Kamer heeft dus heel veel materiaal op basis waarvan zij conclusies kan
trekken.Mevrouw Kortram (PvdA):Daar heb ik toch wel problemen mee. In de motie die destijds is ingediend,
is dringend verzocht de Kamer binnen drie maanden verslag te doen van een
inventarisatie. Volgend jaar is negen maanden verder. Bovendien is het al
zeven maanden geleden. Een eenvoudige rekensom wijst uit dat wij dan dus zestien
of zeventien maanden verder zijn. Ik heb daar toch echt heel veel moeite mee.Ik dring er daarom bij de staatssecretaris op aan, de Kamer sneller een
inventarisatie te leveren van knelpunten en oplossingen. Welke effecten zullen
de afwezigheid van ingrijpen en het aanbieden van concrete oplossingen hebben
op de OALT-praktijk van nieuwe taalgroepen, die al zo moeilijk is? Ik ga nu
toch echt steigeren.Staatssecretaris Adelmund:Dit loopt mee in de onderzoeken van de inspectie. In oktober verschijnt
"OALT, variatie en visie". Er komen voortdurend verslagen en er lag al een
verslag over OALT. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat er niet voldoende gegevens
zijn om te handelen. Ik kan altijd vragen aan de inspectie om op onderdelen
te versnellen, maar ik veronderstel dat bij dat debat een adviesaanvraag nodig
is over de toekomstperspectieven, want daarin wordt ook gerefereerd aan knelpunten.
Er komt een combinatie van gegevens, waardoor het debat zeer uitgebreid kan
worden gevoerd. Medio oktober is het eerste rapport over dit jaar klaar.Mevrouw Kortram (PvdA):Mag ik vragen wat de inhoud zal zijn van het eerste rapport van medio
oktober?Staatssecretaris Adelmund:Ik kan niet op voorhand zeggen wat de inhoud daarvan is, want het is een
onafhankelijk onderzoek. Het Sociaal en cultureel planbureau brengt daar een
rapport over uit.Mevrouw Kortram (PvdA):U pakte de vraag te letterlijk op. Heeft het onderzoek dat ons medio oktober
zal bereiken, betrekking op de uitvoering van de motie of is het een ander
soort onderzoek?Staatssecretaris Adelmund:Ik denk dat u het zeker kunt betrekken bij de motie. Er zit grote continuïteit
in hoe het Sociaal en cultureel planbureau tot nu toe heeft geschreven over
OALT, dat binnenkort het onderzoek "OALT, variatie en visie" uitbrengt. Ik
stel voor dat naar aanleiding van dat rapport opnieuw wordt bekeken of de
inspectie zo'n onderzoek zou moeten versnellen. De bedoeling van de inspectie
is om dat onderzoek op te nemen in het Onderwijsverslag.Mevrouw Kortram (PvdA):Wordt in het onderzoek dat ons medio oktober bereikt, ingegaan op de knelpunten
en de oplossingen voor de nieuwe taalgroepen?Staatssecretaris Adelmund:Ik stel voor dat u dat beoordeelt als het onderzoek er is. Het is aan
u om te beoordelen of u daarmee voldoende wordt bediend, maar het komt zeer
binnenkort.Dan kom ik op de vraag hoe het met de taalondersteuning zit. Het wetsvoorstel
heeft betrekking op de rechtspositie van OALT-personeel. Dat laat onverlet
de bevoegdheidseisen die wij stellen aan de benoeming van OALT-leraren, waarover
wij al een discussie hebben gehad tijdens een algemeen overleg. Deze discussies
lopen voor een deel door elkaar, ook al gaat het in dit wetsvoorstel alleen
over de rechtspositie van onderwijsgevenden en blijft alles overeind wat wij
daarover hebben afgesproken.Wij hebben afgesproken dat alleen OALT-leerkrachten die er blijk van geven
over voldoende beheersing van de Nederlandse taal te beschikken, een aanstelling
krijgen op grond van het RPBO. Het traject van de wetswijziging is gericht
op inwerkingtreding per 1 augustus 2001. Dat zijn zaken die wij eerder hebben
afgerond, los van het voorliggende wetsvoorstel, en waarbij ik van harte medestander
ben.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat is heel fijn. Het is belangrijk dat degene die taalondersteuning geeft,
het Nederlands goed beheerst. Mijn vraag aan de staatssecretaris is: wat gebeurt
er nu? Iedereen die het Nederlands al of niet beheerst en een
aanstelling krijgt voor OALT, komt in het rechtspositiebesluit onderwijs.
Als ik het goed begrijp, kunnen zij vervolgens door de gemeente worden ingezet
voor taalondersteuning. Welke garantie kan de staatssecretaris geven dat er
straks niet een heel legertje niet-Nederlands sprekende OALT-leerkrachten
alsnog in het onderwijs in de Nederlandse taal aan de slag gaat?Staatssecretaris Adelmund:Wij hebben hier al eerder een debat over gevoerd, dus het is aan de voorzitter
om hierin te opereren. Wij hebben geconstateerd dat de beheersing van de Nederlandse
taal in een bepaalde periode niet als aanstellingseis heeft gegolden. Met
terugwerkende kracht wordt een eis gesteld aan een groep mensen voor wie deze
eis bij intreding in het werk niet in het rechtspositioneel besluit heeft
gegolden. Ik heb gezegd dat ik dat met terugwerkende kracht wil herstellen,
omdat ik dat een zeer belangrijke eis vind. Ik heb ook gezegd dat ik deze
zal aanscherpen. Dat staat los van dit debat. Wij hebben deze argumenten al
eerder gewisseld en daarover waren geen misverstanden.Op de vraag of dit geen sluiproute is om weer mensen aan te stellen die
de Nederlandse taal eigenlijk niet machtig zijn, moet ik zeggen dat voor nieuw
in dienst tredende OALT-leerkrachten de motie geldt dat zij er blijk van moeten
geven over voldoende beheersing van de Nederlandse taal te beschikken. Voor
hen geldt deze regel die al veel langer gold, maar bij de leerkrachten die
al heel lang in dienst zijn, is een groep die niet de Nederlandse taal machtig
is. Voor de nieuwe leraren geldt de eis die al heel wat jaren geldt. Men moet
de Nederlandse taal machtig zijn.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik vind dit heel belangrijk. Ik wil een en ander dan ook meteen afkaarten.
Als een "native speaker" ingezet moet worden voor OALT buiten school, komt
die dus terecht in de RPBO. Die zal echter niet ingezet worden voor taalondersteuning
in het onderwijs.Staatssecretaris Adelmund:Dat heb ik niet gezegd. Voor degenen die in de RPBO worden aangesteld,
gelden de huidige regels. Men moet de Nederlandse taal machtig zijn.Mevrouw Lambrechts (D66):...De voorzitter:Het is in ieder geval mij duidelijk. Daarom vind ik dat er op dit moment
voldoende over dit onderwerp is gezegd.Staatssecretaris Adelmund:Ik heb nog meer informatie over het onderzoek dat half oktober beschikbaar
komt. Ik vraag mij echter af of het nuttig is om die informatie te wisselen.
Er start een vervolgonderzoek in alle gemeenten waarin OALT wordt verzorgd,
opdat wij zoveel mogelijk informatie verkrijgen. Het Sociaal en cultureel
planbureau onderzoekt op dit moment de situatie van OALT in zeven gemeenten.Er is gevraagd naar de beleidsruimte van de gemeenten en de door de gemeenten
gewenste taalgroepen. Op dit moment wordt in het wetsvoorstel alleen de rechtspositie
van OALT-leerkrachten geregeld, verbonden aan niet-schoolse instellingen.
Die wordt gelijk aan die van de collega's werkzaam in de scholen. Dat zijn
de oude taalgroepen. De OALT-middelen kunnen ook voor de nieuwe taalgroepen
gebruikt worden. De gemeenten zetten daarvoor vaak de extra OALT-middelen
in. Dat betreft 10 mln. Per 1 augustus 2002 wordt voorzien in nieuwe bekostigingscriteria
en moeten gemeenten opnieuw vierjarige plannen opzetten. Voor die tijd komen
wij daar zeer uitgebreid over te spreken.Mevrouw Kortram heeft gevraagd of een bestuur kan besluiten, voor een
deel van de middelen niet aan te sluiten bij het vervangingsfonds. Volgens
de WPO, artikel 183, is er sprake van verplichte aansluiting bij het vervangingsfonds.
Om godsdienstige redenen kan ontheffing worden gegeven van deze verplichte
aansluiting. Op dit moment wordt er overigens uitgebreid gesproken over de
wijze waarop een en ander in algemene zin bij het vervangingsfonds kan verlopen.Er is toezicht van de inspectie op de niet-schoolse instellingen. Dat
is in de huidige WPO geregeld in artikel 176. De inspectie heeft dus een toezichtstaak.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Ik heb een vraag gesteld over de uitwerking van de motie-Ross-van Dorp
van 22 februari. In hoeverre spoort die motie met het wetsvoorstel? Wat gaat
de staatssecretaris op dat vlak doen?De heer Cornielje (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording.Het wetsvoorstel vloeit voort uit het door mijzelf met collega Bremmer
ingediend amendement om iets te regelen voor met name het Chinese onderwijs.
Dat bleek immers niet inpasbaar in de OALT-wet zoals die eerder voorlag. Wij
wilden graag deze allochtone levende taal ook onder de reikwijdte van de OALT-wet
brengen. Dat kon alleen bij wijze van amendement.Dat is positief voor de Chinese taal en cultuur. Bovendien zal het Chinese
onderwijs, zoals het thans vorm heeft en krijgt, een voorbeeld moeten zijn
voor een heleboel andere levende talen. Ik heb dat toen in het debat een wenkend
perspectief genoemd voor het Turks, Arabisch en andere talen.Waar hebben wij het nu eigenlijk over? Wij hebben het natuurlijk over
een zeer beperkt wetsvoorstel en op dit moment ook over een heel beperkt aantal
mensen dat hieronder valt. Wij zouden ze bij wijze van spreken allemaal moeten
kennen. De staatssecretaris heeft gelijk: het kan in de toekomst groeien.
Dat is ook de bedoeling daarvan. Ik zou dan ook graag de ruimte laten om die
richting op te gaan. Daarom hebben wij ook gezegd dat wij dit wetsvoorstel
in dat culturele perspectief plaatsen. Ik vind dat wij met dit wetsvoorstel
weer de weg terug richting onderwijs gaan.De opmerking over de wethouders intrigeerde mij, hoewel ik dat punt niet
helemaal wil opblazen. Op dit moment zijn er docenten werkzaam in de school
met een onderwijsrechtspositie. Als deze docenten een deelbetrekking hebben
in een niet-schoolse instelling kunnen zij ook die onderwijsrechtspositie
krijgen. De wetgeving verzet zich daar nu niet tegen. De onderwijswethouders
in de grote steden kunnen dat nu al zo regelen; daarvoor hebben zij deze wet
niet nodig. Daar is de staatssecretaris niet op in gegaan. Wij hoeven niet
te spreken over een dubbele rechtspositie. Als men vindt dat die mensen een
onderwijsrechtspositie moeten krijgen, omdat het makkelijker is voor de inzetbaarheid,
dan krijgen ze die. Overigens ben ik van mening dat geen OALT-docent
erop achteruitgaat als hij bij een culturele instelling in dienst is. Wat
betreft de overgang van een onderwijsrechtspositie naar de nieuwe rechtspositie
is er natuurlijk ook op gemeentelijk niveau georganiseerd overleg. Dan zal
men er natuurlijk ook voor zorgen dat niemand erop achteruitgaat. Dat is ook
helemaal niet mijn bedoeling.In de memorie van toelichting stond al dat de echte oorzaak is gelegen
in het feit dat staatssecretaris Netelenbos een package deal heeft gesloten
met het georganiseerd overleg. Nu zal ik de laatste zijn die lelijke dingen
zegt over mevrouw Netelenbos, zeker wanneer het ook nog een package deal betreft.
Maar hierbij is wel de positie van de Kamer in het geding. Moeten wij een
staatssecretaris of een minister per definitie volgens als hij of zij een
deal heeft gesloten met vertegenwoordigers van een vakbond? Ik vind dat de
Kamer een eigen beoordeling mag geven van een deal of van onderdelen van een
deal. Wij worden er nu pas mee geconfronteerd. Dit is toch een beetje in tegenspraak
met het beleid op het punt van deregulering en autonomievergroting. Het is
ook in tegenspraak met de lijn van het wetsvoorstel om het juist wat buiten
onderwijs te plaatsen.Wij moeten nu afwegen wat wij met dit wetsvoorstel gaan doen. Het argument
pro is dat er een package deal ligt. Het argument contra is dat het niet noodzakelijk
is. Het kan op basis van vrijwilligheid. Het is niet wenselijk in verband
met het culturele perspectief en het is ook niet wenselijk in verband met
decentralisatie en autonomie. Onduidelijk is wat de financiële consequenties
zijn voor gemeenten. Wij zijn op dit moment dus niet overtuigd van de noodzaak
van dit wetsvoorstel. Wij zullen ons wel verstaan met de wethouders. Vervolgens
zal ik de fractie een voorstel voorleggen en dan zullen wij volgende week
bij de stemmingen zien hoe het uiteindelijk uitvalt.De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter! Package deal of niet, de Kamer handelt eigenlijk in alle vrijheid.
Wij hebben onze eigen verantwoordelijkheid. In die zin voel ik mij absoluut
niet gebonden. Ik voel mij ook niet gelukkig omdat het in mijn straatje past
om dat overleg van mevrouw Netelenbos te gebruiken als argument. Los daarvan
vind ik gewoon dat het een consequentie is van het besluit van de staatssecretaris,
gesteund door de meerderheid van de Kamer om dit type onderwijs voor een deel
buiten de school te plaatsen. Als wij ervoor willen zorgen dat de kwaliteit
overeind blijft, dan moeten wij consequent blijven. Dan moeten wij de mensen
die lesgeven, zowel op school als buiten de school, onderwerpen aan één
en dezelfde rechtspositie, zoals mevrouw Van der Hoeven het zo mooi heeft
gezegd.Collega Cornielje heeft verwezen naar de Chinezen. Ik moet hem nageven
dat het standpunt ten aanzien van die groep voortkomt uit een warm gevoel
voor de Chinese taal. Ik onderstreep dat. Wel wijs ik erop dat de Wet OALT –
een wet die ook met de steun van collega Cornielje tot stand is gekomen –
iets heeft gegeven aan een groep die niets had, namelijk de Chinezen, en daartegenover
iets heeft ontnomen aan groepen die al wel wat hadden, zoals Turken en Marokkanen.
Naar mijn mening is dat geen goede balans. Natuurlijk zijn de Chinezen blij
dat zij eindelijk enige erkenning krijgen. Zij hebben daar lang voor gestreden
en contact voor gezocht met politieke partijen. Ook zijn zij uiteraard blij
dat culturele werkers of native speakers de taal willen geven, maar ook voor
hen is dat geen ideale situatie. Ideaal is dat dit taalonderwijs gewoon wordt
erkend en gewaardeerd en wordt gezorgd voor kwaliteit, ervan uitgaande dat
de eigen taal even waardevol is als elke andere taal. In ieder geval moeten
wij nu niet gaan zitten op het niveau van het onderwijs aan Chinezen zoals
dat er indertijd was, hetgeen in feite het nulniveau was. Wij moeten juist
proberen het niveau omhoog te krijgen en daarom benader ik het wetsvoorstel
positief.De heer Cornielje (VVD):Het gaat niet om het niveau van het onderwijs. Het amendement-Cornielje
had betrekking op het creëren van de mogelijkheid om ook het Chinese
onderwijs onder de reikwijdte van de Wet OALT te laten vallen. Iets anders
was ook niet mogelijk.De heer Rabbae (GroenLinks):Ik steun uw waardering van de Nederlandse taal, maar ik hoop dat u ook
inziet dat ik een en ander vanuit mijn positie als lid van de fractie van
GroenLinks geen positieve ontwikkeling vind. Je zou dit type onderwijs dan
bij wijze van spreken moeten geven aan sportverenigingen, culturele verenigingen
of moskeeverenigingen, maar dan is de kwaliteit niet gewaarborgd. De lijn
van de Wet OALT die ik indertijd niet heb gesteund, wordt nu in ieder geval
verbeterd doordat er wordt gelet op de kwaliteit van onderwijsgevenden.Deregulering en autonomie, zaken die zijn genoemd door collega Cornielje
en collega Lambrechts, zijn uiteraard belangrijke kaders, maar kwaliteit,
bevoegdheden en de voorwaarden waaronder leerkrachten moeten functioneren,
worden nog steeds landelijk vastgesteld. Dat wordt niet aan de gemeenten overgelaten,
tenzij de onderwijsgevenden gezien zouden worden als sociaal-cultureel werkers.Hoewel ik indertijd tegen de Wet OALT heb gestemd, na een emotioneel debat,
vind ik dat binnen dat negatieve kader het nu voorliggende positieve punt
gesteund moet worden.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording. Het gaat
om een package deal, maar dan wel een deal waar wij niet alle onderdelen van
kennen. Het is voor ons daarom buitengewoon moeilijk om dat op dit moment
mee te wegen. Ook kennen wij het oordeel van de wethouders op dit onderdeel
niet, terwijl hier toch de beleidsvrijheid en eventueel de financiën
van gemeenten op het spel staan. Harde toezeggingen over extra investeringen
heb ik immers niet gehoord.Eén overweging weegt voor ons het zwaarst, namelijk of hierdoor
mogelijk meer mensen die de Nederlandse taal niet beheersen, in het onderwijs
worden ingezet. De staatssecretaris heeft toegezegd dat dit niet het geval
is. Ik neem daarom aan dat zij al bezig is met de voorbereiding van een wetswijziging,
want anders zie ik niet hoe zij mij die toezegging heeft kunnen doen. Als
zij mij kan bevestigen dat zij werkt aan een wetswijziging, ben ik op dat
punt gecontenteerd. Wel teken ik aan dat een gevolg van deze uniformering
van de rechtspositie zal zijn, dat nieuwe taalgroepen nauwelijks of niet aan bod zullen komen. Er kan immers niet meer met native speakers
gewerkt worden, ongeacht of het nu om de Chinese taal of om een andere gaat.Mevrouw Kortram (PvdA):Voorzitter! Als men OALT belangrijk vindt, zou men er niets tegen moeten
hebben dat het binnen het onderwijs wordt gegeven en dat de kwaliteit en de
rechtspositie van docenten goed worden geregeld. Wij vinden op principiële
gronden dat er een wettelijke basis moet komen voor een gelijke rechtspositie.Ik heb met belangstelling geluisterd naar de inbreng van mijn collega
Cornielje over het punt van de "lege wetgeving". Enerzijds is daar nu inderdaad
sprake van. We zitten immers in het proces van implementatie. Anderzijds kan
ook op een andere manier tegen deze wetgeving worden aangekeken, want vaak
loopt wetgeving achter ontwikkelingen aan, maar de wetgeving die nu voorligt,
loopt vooruit op ontwikkelingen. Daarvoor zou ik de staatssecretaris willen
complimenteren.Zeker tegen de achtergrond van het lerarentekort in het algemeen en het
tekort aan allochtone leerkrachten, is het bijzonder belangrijk en wenselijk
dat OALT-docenten nu een rechtspositionele relatie met scholen krijgen. Verder
is het zeer belangrijk dat er bevoegdheids- en kwaliteitseisen komen, naast
toezicht door de inspectie.Wij kijken uit naar de uitvoering van de motie-Kortram en dus naar half
oktober, het moment waarop volgens de toezegging van de staatssecretaris een
eerste inventarisatie naar de Kamer komt. Wij danken haar voor deze toezegging.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Ik kan mij beperken tot de vraag hoe de uitvoering van de
motie over rechtspositionele en andere sancties wordt neergelegd in wetgeving.Staatssecretaris Adelmund:Voorzitter! In eerste termijn is nog de vraag over de motie-Ross-van Dorp
c.s. blijven liggen. Deze motie betreft de mogelijkheid om op korte termijn
laagdrempelig de "missers" ten aanzien van het spreken van de Nederlandse
taal te ondervangen. Wij hebben verschillende instrumenten om te proberen
uitval van leerkrachten uit het arbeidsproces te voorkomen. Juist in een periode
waarin er tekort aan leerkrachten zijn, zou het uiteraard zeer zorgelijk zijn
als er toch leerkrachten uitvallen. Die instrumenten gelden voor de cursus
Nederlandse taal, voor de gesubsidieerde opleiding van OALT-leerkrachten en
voor outplacementtrajecten, daar waar het echt niet lukt. Zelfs die laatste
stap zetten wij ook, als het echt niet lukt, want er is aanbod dat al heel
lang beschikbaar is, maar waar niet iedereen gebruik van maakt omdat er hoge
drempels zijn. Het ministerie van OCW en de VNG hebben gezamenlijk de conclusie
getrokken dat er een groep is die waarschijnlijk niet behouden kan worden
voor het onderwijs. Daar moeten de consequenties uit getrokken worden, onder
andere het wellicht instromen van een kleine groep in een wachtgeldregeling.
Dat zal beslag leggen op middelen en ik vind het terecht dat gemeenten dit
niet zien als een zaak die uitsluitend hen aangaat. Het gaat om een erfenis
naar aanleiding van een groeipad van OALT door de jaren heen en daarvoor moet
in de gemeenten een sociaal plan op maat aan de orde komen. Dus behalve dat
die laagdrempelige opleiding er is tot 2002 neem ik op voorhand ook al de
conclusie over dat een aantal het niet zal lukken om goed Nederlands te leren
spreken. Dat betekent inderdaad dat ik aanstuur op wetswijziging per 1 augustus
2001. Eerder hebben wij in een debat al met elkaar uitgesproken dat het van
zeer groot belang is dat als OALT-leerkrachten actief zijn in het onderwijs
en in de gesubsidieerde instellingen zij de Nederlandse taal voldoende beheersen
omdat een niet voldoende beheersing hun inzet ernstig belemmert. Dat debat
hoeven wij niet over te doen, wij waren het daar allen over eens. Wij hebben
ook aangegeven hoe de situatie is ontstaan en wel door de wijze waarop mensen
voor 1995 zijn benoemd. Het gaat er dan ook niet om wie dan ook de schuld
te geven, het is een ontwikkeling geweest en het zal nu op een goede wijze
gestalte moeten krijgen, en in wetgeving en in goed sociaal beleid, op lokaal
niveau ondersteund door datgene wat ook landelijk beschikbaar wordt gesteld.
Die wetswijziging is al in procedure gebracht en als het goed is, ziet u die
dus ook binnenkort.Het gaat om OALT-leerkrachten aan niet-schoolse instellingen. Enerzijds
wordt gezegd dat het er heel weinig zijn, anderzijds wordt gevraagd: stel
dat het er nu veel worden voordat de wetswijziging van kracht is? Natuurlijk
worden dezelfde bevoegdheids- en kwaliteitseisen gesteld en ik zei al dat
in de huidige wet is vastgelegd dat de Inspectie een toezichtstaak heeft ook
op niet-schoolse instellingen. Het is dus aan alle kanten eenduidig geregeld.De heer Cornielje vroeg of je dit wetsvoorstel in de praktijk zou kunnen
laten groeien. Op zich is dat een zeer aangename gedachte, want dan loop je
er niemand mee voor de voeten en zou je tegelijkertijd kunnen regelen dat
als men dat wenst men het kan doen en dat als men het op een andere manier
wil regelen het ook op die andere manier kan. Ook daar zeg ik van dat het
niet alleen maar gaat om de package deal. Ik ben het helemaal eens met de
formulering van de heer Rabbae. De Kamer is altijd vrij om over georganiseerd
overleg en de uitkomsten daarvan te besluiten en kan er in vrijheid naar kijken.
Wel vind ik dat zij in overweging moet nemen dat het een uitkomst van dat
georganiseerd overleg is. Hoe meer ik mij erin verdiep des te meer argumenten
ik vind waarom het een onderdeel is geweest van die deal. Dat heeft ermee
te maken dat er kwaliteitseisen worden gesteld aan eenzelfde type werk, waarvoor
dezelfde bevoegdheid wordt gevraagd en waarop je ook nog inspectietoezicht
zet. In die zin zou je kunnen zeggen dat het juist het serieus nemen is van
dit type werk. Dat heeft zeker ook in de beoordeling meegewogen. Het is niet
zoiets van: vrijheidsgraden binnen het onderwijs zijn er niet, dan moet het
op een bepaalde wijze en dan moet men ook goed Nederlands spreken, maar als
het gaat om de culturele instellingen nemen de vrijheidsgraden enorm toe en
dan geldt ook de bevoegdheid minder. Neen, daar gelden dus dezelfde eisen
en wij nemen dus beide even serieus!De heer Cornielje vroeg verder nog nadrukkelijk aandacht voor de Chinezen.
Met de landelijke federatie van Chinese organisaties is hierover
overleg gevoerd. Natuurlijk is gekeken naar de wijze waarop hun rechtspositie
gestalte kan krijgen. De stichting is gevraagd naar haar mening over deze
wetswijziging. Zij gaf aan geen bezwaren te hebben tegen de toepassing van
het RPBO op hun OALT-leerkrachten.Hij gaf verder aan dat een wethouder de vrijheid tot afweging zou moeten
krijgen. Die beoordeling is voor een individuele wethouder erg ingewikkeld.
Ook in een niet-schoolse instelling is er immers een CAO, zijn er afspraken
via het georganiseerd overleg, terwijl iemand binnenkomt in een toezichtskamer
en met een bevoegdheidsregeling met kwaliteitseisen die zijn gerelateerd aan
een andere CAO. Het is dus erg ingewikkeld om het hier in CAO's over te hebben.
Wel deel ik de mening dat het zinvol is om te bekijken hoe de praktijken zich
ontwikkelen. Maar in oktober, in het voorjaar en in het volgende najaar krijgen
we daar veel onderzoeken over. Tegen die tijd zullen we de trends dus kunnen
bezien. Nu ligt het voor de hand om de regelgeving helder en eenduidig te
richten op de gewenste kwaliteit van OALT.Tot slot: alles rondom de rechtspositionele sancties is natuurlijk in
het rechtspositiebesluit en in de wetgeving te regelen. Op 1 augustus 2001
zullen wij het daar uitgebreid over hebben.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 17.45 uur tot 19.30 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-270-283.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl