Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Huisvestingswet (doorwerking ruimtelijk beleid) (25334)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 5183-5198

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 69, pagina 5183-5198

02-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25334Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: - de brief van 20 maart 1998 van de minister van Verkeer en Waterstaat over Schiphol (24786, nr. 17); - de brief van 26 maart 1998 van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over Schiphol (24786, nr. 18)Pagina 5145-5149
Behandeling van het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Gulpen en Wittem (25738)Pagina 5119-5119
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Huisvestingswet (doorwerking ruimtelijk beleid) (25334)Pagina 5183-5198
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (25702, nrs. 63 t/m 94)Pagina 5119-5119
Voortzetting van de behandeling van: - de brief van 20 maart 1998 van de minister van Verkeer en Waterstaat over Schiphol (24786, nr. 17); - de brief van 26 maart 1998 van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over Schiphol (24786, nr. 18)Pagina 5133-5144
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 2 april 1998)Pagina 5198-5198
Presentie en opening (donderdag 2 april 1998)Pagina 5119-5119
Regeling van werkzaamheden (donderdag 2 april 1998)Pagina 5144-5145
Behandeling van: - de brief van de staatssecretaris van Justitie t.g.v. het standpunt op hoofdlijnen over de aanbevelingen van de commissie openstelling van het burgerlijk huwelijk (22700, nr. 23); - de brief van de minister van Justitie t.g.v. het rapport van de commissie rechten en plichten van echtgenoten (23761, nr. 18)Pagina 5150-5182
Behandeling van de brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de gevolgen van de Bijlmerramp (22861, nr. 19)Pagina 5119-5133

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 80 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Huisvestingswet (doorwerking ruimtelijk beleid) (25334).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Het recht voor iedereen om te wonen waar men wil,
zoals neergelegd in het Europese verdrag voor de rechten van de mens en het
BuPo-verdrag is een groot goed. Helaas is deze keuzevrijheid niet voor iedereen
weggelegd. Nog steeds zijn bepaalde groepen mensen zoals minder draagkrachtigen
en ook andere groepen die in een achterstandssituatie verkeren of minder zelfredzaam
zijn, voor wie dat recht op vrije keuze voor woonplaats niet geldt in Nederland.
Ook al verschilt dat per regio, het bestaat. Zolang dit het geval is, heeft
de overheid niet alleen het recht om vrije vestiging in te perken maar ook
de plicht. Voor genoemde groepen is de steun van de overheid onmisbaar omdat
zij anders vanwege de schaarste aan woningen niet aan bod komen.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Voorzitter! Op deze statements zou ik toch enige verduidelijking willen.
Ze zijn met elkaar in tegenspraak.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat vind ik niet. Maar daar gaat nu precies deze wet over. Dat is de angel
van de wet en ik heb zeven bladzijden. Wij houden de discussie natuurlijk
open.Naast schaarste in bepaalde woningmarktsegmenten doet zich schaarste voor
in bepaald gebieden vanwege bovengemeentelijke bouwbeperkingen. Een evenwichtige
en rechtvaardige verdeling van woonruimte komt in die situaties niet vanzelf
tot stand. Evenals zes jaar geleden vormen voor de PvdA deze aspecten de uitgangspunten
en de toetsingscriteria voor de beoordeling van het wetsvoorstel. Ruim zes
jaar geleden, toen wij hier de huidige Huisvestingswet behandelden, betwijfelden
wij of deze wet de 21ste eeuw ongehavend zou halen. Die twijfel is bewaarheid
geworden. Al snel na de inwerkingtreding bleek de maximale toegestane koopprijsgrens
voor het distributiebestand niet aan te sluiten op de werkelijkheid. Van essentieel
belang is dat bij deze wetswijziging de werkelijkheid in het oog wordt gehouden
om te voorkomen dat we weer binnen een paar jaar of misschien een paar maanden
tot aanpassing moeten komen. De centrale vraag toen en ook nu is waar nu eigenlijk
de grenzen liggen waarbinnen gemeenten regels kunnen stellen ten aanzien van
de toelating van mensen tot de woningmarkt en ten aanzien van de toewijzing
van bestaande woningen. Hoe vrij zijn gemeentes daarin om invloed uit te oefenen
op de verdeling van de woningen? Waar liggen die grenzen? Dat blijft natuurlijk
ontzettend moeilijk en de werkelijkheid is vaak anders dan hier in wetgeving
wordt vastgesteld en dat moeten we voorkomen, juist in deze wet.Anders dan gebruikelijk wil ik beginnen met de woningtoewijzing. Mede
als gevolg van de decentralisatie zijn gemeenten vooral verantwoordelijk voor
het volkshuisvestingsbeleid. Terecht, zij kunnen immers ook het beste bepalen
welke instrumenten binnen die gemeente, de regio ingezet moeten worden, waar
en ook hoe. Met name het volkshuisvestingsplan als kader voor het volkshuisvestingsbeleid
zal daarin bepalend zijn. Voor het uitvoeren daarvan hebben gemeenten sturingsinstrumenten
nodig. Zij natuurlijk niet alleen, de uitvoering gebeurt op vele fronten,
maar de sturingsinstrumenten zijn nodig. Niet alleen via strategische nieuwbouw
en strategische verbeteringen, maar ook door verbetering van het leefmilieu
kan die gewenste sturing aan woningmarktprocessen in de gemeente worden gegeven.
Dat zegt het kabinet ook in de nota naar aanleiding van het verslag. Daar
heeft het gelijk in, maar woonruimteverdeling is en blijft daarnaast een zeer
belangrijk sturingsinstrument.Als door dit wetsvoorstel het stellen van bindingseisen vervalt voor circa
50% van Nederland – wij weten niet hoeveel gemeenten dat precies zijn;
ik kom er straks op terug – dan blijven in principe alleen de urgentie-
en de passendheidscriteria over om de doelgroep eerlijk en rechtvaardig te
huisvesten, ook buiten de restrictiefbeleidsgebieden. De noodzaak daartoe
staat buiten kijf zolang er schaarste is in bepaalde segmenten van de woningmarkt.
Het is echter absoluut onvoldoende om gemeentelijk volkshuisvestingsbeleid
te voeren. Dan rijst de vraag waar ingezetenen het meest bij gebaat zijn.
Is dat een vrije keuze overal of zijn mensen toch redelijk gebonden aan hun
woonplaats, hun omgeving en wil men liever een "wooncarrière" maken
binnen hun wijk, dorp, stad of regio? Als wij het hebben over het belang van
binding van de burger met een wijk, een gemeente of een bestuur van de gemeenten,
dan is het toch niet oneigenlijk en zo vreemd om juist deze ingezetenen ter
wille te zijn? En omgekeerd is het toch ook niet merkwaardig dat het gemeentebestuur
bij het bouwen of verbouwen van woningen rekening houdt met de samenstelling
van de eigen bevolking en haar wensen? Dat wordt juist verwacht van dat bestuur.
Ook wordt ervan verwacht dat er gericht wordt gebouwd om de doorstroming te
bevorderen, eventueel met financiële impulsen door bijvoorbeeld verlaging
van grondprijzen. De PvdA pleit er niet voor, om het negatief te zeggen, om
weer hekken om gemeenten te laten zetten, maar wel om het lokale volkshuisvestingsbeleid,
het maatwerk mogelijk te maken.Het ligt allemaal niet zo vreselijk zwart-wit als het kabinet meent te
moeten stellen op bladzijde 3 van de nota naar aanleiding van het verslag,
te weten dat bescherming van ingezetenen juist belemmerend voor hen kan werken.
Het kabinet schildert dergelijke zaken naar mijn idee wel erg negatief af.
Het ligt toch wat genuanceerder. Wat de PvdA betreft wordt in dit wetsvoorstel
de ruimte voor lokaal volkshuisvestelijk maatwerk nu te zeer beperkt. Alleen
als sprake is van zware volkshuisvestelijke belangen kunnen specifieke voorrangsregels
worden gesteld. Hoewel in de wetstekst zelf geen beperkingen worden gegeven,
blijkt uit de memorie van toelichting en uit de nota naar aanleiding van het
verslag dat gedoeld wordt op specifieke zwaarwegende problemen, zoals herhuisvesting
bij stadsvernieuwing, herstructurering en aanpak van probleemcomplexen. Daar
blijft het bij. Ik weet ook niet precies waar die grens ligt, maar het is
in ieder geval een aanduiding dat het heel zwaar moet zijn.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Voorzitter! Mevrouw Van der Burg heeft zelf de urgentie
genoemd. Zaken zoals inschrijvingsduur mogen allemaal meetellen. De eigen
bewoners kunnen zich veel eerder inschrijven en kunnen op die manier een zekere
voorrangspositie verwerven ten opzichte van mensen van buiten, maar dan is
het hun eigen activiteit. Zou dat geen interessantere benadering zijn dan
wanneer de gemeente het weer eens gaat bepalen?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Het is iets genuanceerder. Het is een balans tussen beide. Inderdaad hebben
inwoners van een gemeente extra mogelijkheden om snel op een lijst te komen;
die voorrangspositie is mogelijk. Maar als een gemeente volkshuisvestingsbeleid
wil voeren en daar ook op een goede manier richting aan wil geven, dan hoeven
die inwoners niet uitsluitend zelf te proberen om hoog op de lijst te komen
door allerlei punten. Ik vind dat een gemeente wel degelijk rekening kan houden
met haar inwoners in bepaalde wijken door bijvoorbeeld de doorstroming te
bevorderen. Bij niet-restrictiefbeleidsgebieden denk ik bijvoorbeeld aan Hooggraven,
in Utrecht, bij mevrouw Versnel bekend, waar aanleunwoningen maar ook ouderenwoningen
zijn gebouwd. Het was bijzonder aantrekkelijk om juist mensen uit die wijk,
die misschien niet zo erg lang op de wachtlijst staan, uiteindelijk daar te
huisvesten. Wat is erop tegen om op die manier zo nodig wat meer sturing te
geven in het kader van het volkshuisvestingsbeleid? Ook het draagvlak voor
dat soort plannen, die de overheid toch moet hebben, ook bij herstructurering
in andere wijken, neemt daardoor toe.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Bij ouderenwoningen gaat het om een heel specifieke groep, die behoefte
heeft aan een heel specifiek soort woningen. Dat ben ik met u eens. Maar wat
gebeurt er voor verschrikkelijks als iemand vanuit een andere gemeente ineens
in jouw gemeente doorstromer wordt?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat vind ik ook niet verschrikkelijk.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):En andersom ook: iemand die vanuit de eigen gemeente naar een andere gemeente
gaat. Dan werkt het toch ook nationaal, want daar gaat het toch om?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat klinkt heel mooi, alsof iedereen in Groningen dan weer naar Maastricht
en dan weer naar Zeeland wil verhuizen, maar de werkelijkheid is wat anders.
Het blijft iedere keer een balans: enerzijds die vrijheid geven, en anderzijds
mogelijkheden hebben om binnen je volkshuisvestingsbeleid werkelijk iets te
realiseren ten behoeve van de bewoners waar je voor zit als gemeentebestuur.
Dat is overigens terecht, want het klinkt zo negatief. Bij "eigen bewoners"
denk je meteen aan allerlei afschuwelijke dingen, waar ik het absoluut niet
over wil hebben. Maar wel heb je in het kader van volkshuisvestingsbeleid
te maken met de eigen bevolking. Dan hadden we het volkshuisvestingsbeleid
landelijk moeten houden, en niet lokaal. Gemeentebesturen kunnen dat ook zelf
het beste bepalen, en niet het Rijk.Voorzitter! Als in het kader van het volkshuisvestingsbeleid goed wordt
ingespeeld op de behoefte bij de bewoners, krijg je meer draagvlak voor je
beleid. De Partij van de Arbeid is van mening dat het leggen van een koppeling
met het volkshuisvestingsplan, geconcretiseerd in gemeenteraadsbesluiten over
projecten en programma's, de mogelijkheid en de garantie biedt voor een weloverwogen
afweging op het juiste bestuurlijke niveau, namelijk het lokale niveau. Waar
moet je wel enigszins sturen en waar niet? De uitgifte van bouwkavels, bijvoorbeeld
bij zelfbouwers, zou in dat kader een mooie plek kunnen krijgen, maar ik denk
ook aan woonwagenbewoners. Daarom hebben wij een amendement ingediend, waarvan
ik overigens het nummer niet precies weet. Dat komt omdat ik hier in de plenaire
zaal al ongeveer de hele dag sta, waardoor ik verder niets heb kunnen lezen!Voorzitter! Over de uitbreiding van specifieke categorieën woningzoekenden,
die in het algemeen overal binnen kunnen komen, dus waaraan geen bindingseisen
mogen worden gesteld, zijn wij verheugd. De Partij van de Arbeid en ook andere
partijen hebben daar nadrukkelijk om gevraagd in de schriftelijke voorbereiding.
Daar gaat het bijvoorbeeld om gescheiden mensen, vrouwen uit blijf-van-m'n-lijfhuizen
en ex-psychiatrische patiënten. Het gaat echter ook om ex-gedetineerden,
voor wie huisvesting na verblijf in een gevangenis of huis van bewaring een
fors probleem is. Een kwart van hen – 7000 à 8000 per jaar, zo
blijkt uit zeer recent onderzoek in opdracht van de Woonbond en BONJO, een
belangenorganisatie rond de reclassering – heeft geen woning meer, terwijl
dit voor een hernieuwde start in de samenleving onmisbaar is.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Gescheiden mensen vallen volgens mij niet onder die categorie. Die noemde
u wel.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Volgens mij vallen zij daar wel onder. Ik zal daar nog eens goed naar
kijken. Maar het is heel simpel: één van de partners staat op
straat.In ieder geval zijn er bijzondere categorieën, waarvoor geen bindingseisen
worden gesteld. Ik ben van mening dat dit terecht is.Met betrekking tot de hardheidsclausule is mijn fractie van mening dat
niet alle bijzondere situaties zijn te voorzien. Dit wordt ook niet helemaal
gedekt via het lokale maatwerkartikel. Daarom is het goed dat een dergelijke
hardheidsclausule in de wet wordt opgenomen. Dan kunnen ook de gemeenten dit
opnemen in hun huisvestingsverordening. Wij stemmen op dat punt in met het
amendement op stuk nr. 9, dat de fractie van de VVD heeft ingediend.De heer Gabor (CDA):Voorzitter! Mevrouw Verbugt heeft het amendement op stuk nr. 9 ingediend.
Mevrouw Van der Burg heeft het amendement op stuk nr. 20 ingediend, maar daarin
wordt ook gesproken over een hardheidsclausule. Wat is het verschil tussen
die twee amendementen? Mevrouw Van der Burg persisteert waarschijnlijk bij
haar eigen amendement, maar waarom doet zij dat?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ik kan mij niet herinneren dat er in dat amendement over een hardheidsclausule
wordt gesproken.De heer Gabor (CDA):Dit heeft betrekking op artikel 27, met alle ins en outs op het punt van
de gemeentelijke verordening.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat is geen hardheidsclausule. Een en ander heeft betrekking op de koppeling
met het volkshuisvestingsplan. De kwestie van de hardheidsclausule stond al
in het amendement op stuk nr. 9. Dat is prima, maar in het amendement op stuk
nr. 20 wordt ingegaan op de koppeling met het volkshuisvestingsplan. Het gaat
daarbij om het creëren van meer mogelijkheden om tot lokaal maatwerk
te komen.Dan kom ik op de reikwijdte, de huur- en de koopgrens. In dit kader maak
ik enkele opmerkingen over de grens, waaronder de overheid de woningverdeling
kan sturen of beïnvloeden. De PvdA heeft altijd grote bezwaren gehad
tegen één maximumgrens voor het gehele land, omdat er grote
verschillen zijn in de woningmarktsituaties in de verschillende regio's. Oost-Groningen
is anders dan de Randstad. Dat is triviaal. Voor huurwoningen heb ik wat minder
moeite met één grens, als die maar is geïndexeerd. Bij
huurwoningen boven de IHS-grens is de schaarste niet echt groot. Bij koopwoningen
ligt dat anders. De prijzen daarvan lopen heel sterk uiteen in de verschillende
regio's. Het kabinet heeft gelukkig een overzicht verschaft van hoe het zit
met al die koopprijzen. Dan zie je dat heel duidelijk. Op ons verzoek is het
kabinet tot enige flexibilisering overgegaan. Er wordt nu gekozen voor drie
schijven, voor een drieklassenindeling aan de hand van drie bedragen: ƒ
300.000, ƒ 350.000 en ƒ 400.000. Dat is absoluut een verbetering,
maar ik geef toch de voorkeur aan het leggen van een directe relatie met de
gemiddelde koopprijzen over een jaar in zo'n gebied. Waarom is daar niet voor
gekozen? Waarom is voor die driedeling gekozen? Is dat zoveel gunstiger? Is
dat gemakkelijker? Ik betwijfel dat. Een koppeling met de werkelijkheid lijkt
mij handiger. Dit betekent in feite ook een vorm van indexering. In de driedeling
zit geen indexering, maar als je een en ander koppelt aan de werkelijke ontwikkeling,
dan heb je in feite een vorm van indexering gerealiseerd.Deze maximumgrenzen zijn ook van toepassing bij toewijzing, ook buiten
de restrictiefbeleidsgebieden. Het CDA stelt bij het amendement op stuk nr.
12 voor om de maximumgrens te verlagen tot ƒ 252.000 voor gemeenten
buiten deze restrictiefbeleidsgebieden. De gemeenten mogen die grens ook hanteren
bij toelating. Dit geldt dus niet alleen voor de toewijzing, maar ook voor
de toelating. In feite is het CDA ervoor – ik zeg het negatief –
om hekken om de gemeenten te zetten. Dat hek is alleen wat lager dan op dit
moment het geval is. Met name als het gaat om de toewijzing, vraag ik mij
af of dit op deze manier moet. Ik denk dat gemeenten perfect zelf in staat
zijn om weloverwogen een goede grens te bepalen. Wij hebben het over een maximumgrens.
Het verschil zou dan ƒ 48.000 zijn, maar heb je daarmee wel veel gewonnen?
Dit afgezien van het feit of je die hekken, negatief gezegd, om die gemeenten
moet plaatsen. Moet je wat betreft de woningtoewijzing per se naar een lagere
grens gaan? Ik vraag mij dat af, maar ik hoor nog wel de argumenten waarom
die grens wordt gekozen. In theorie weet ik wel waarom die wordt gekozen,
maar waarom gebeurt dat in de praktijk?Voorzitter: BukmanMevrouw Verbugt (VVD):Mevrouw Van der Burg heeft het nu over een verlaagde koopprijsgrens. Ik
verwijs ook naar het amendement van de heer Gabor. Mag ik concluderen dat
ook zij vindt dat buiten restrictiefbeleidsgebied, koopprijsgrenzen gesteld
mogen worden?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ik ben in feite nog steeds bezig met de reikwijdte wat betreft de huur-
en de koopprijsgrenzen. Ik kom nog op de toelatingseisen. Ik vind dat dat
niet zo stringent moet gebeuren, maar ik kom daar nog op terug.Voorzitter! De systematiek van de grensbepaling wordt geregeld bij AMvB.
Deze is zwaarder dan de algemene voorhangprocedure die geregeld is in artikel
81. De VVD is met een amendement gekomen, waarin de algemene voorhangprocedure
is verzwaard. Ik hoor zo wel of dit zo is. Dat blijkt niet uit de toelichting.
Als dat zo is, kunnen wij ons daar wel in vinden. Juist de bepaling van de
grenzen is een belangrijk element in de wet. De Kamer krijgt dan de AMvB voor
die naar de Raad van State gaat. Dat vind ik juist.Mevrouw Verbugt (VVD):Wij worden in persoon nog wel eens verwisseld, maar nu zouden ook onze
amendementen verwisseld kunnen worden. Ik heb eerder een amendement ingediend
op stuk nr. 11. Het amendement van u is volgens mij hetzelfde.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat idee had ik ook. U heeft gesproken over de verschillende AMvB's en
het hele volkshuisvestingsbesluit. Ik heb het voor één punt
gedaan.Mevrouw Verbugt (VVD):Alleen die koopprijsgrenzen.Mevrouw Van der Burg (PvdA):De koop- en huurprijsgrenzen. Dat heb ik gedaan omdat ik die andere AMvB
eigenlijk niet wil. Dat is de achtergrond. Het is prettig om dat nu al opgehelderd
te hebben.Overigens is toegezegd in de nota naar aanleiding van het verslag dat
de Kamer de hoofdlijnen van de AMvB zou krijgen. Ik heb begrepen dat die nu
ergens op mijn bureau liggen. Ik heb het dus nog niet kunnen lezen. Wij behandelen
vanavond die wet en wij hebben die AMvB zo'n zeven uur geleden ontvangen.
Ik vind dat rijkelijk laat. Ik kan daar dan ook nog niet op reageren. Het
verslag is in september verleden jaar ingediend. Wellicht had die AMvB op
hoofdlijnen één dag eerder, gisteren dus, naar de Kamer kunnen
worden gestuurd. Dat geldt ook voor de kaart, waarop precies de contouren
aangegeven zijn. Er zijn wat toezeggingen gedaan en op het allerlaatste moment
krijgen wij die informatie. Ik vind dat laat. Ik zal er nog op terugkomen
hoe wij precies om moeten gaan met die AMvB. In de AMvB en de wet worden voorwaarden
gesteld ten aanzien van toetsbaarheid, terwijl in de PKB wordt gesteld dat
men daar behoorlijk vrij in is. In hoeverre moet het op deze manier via een
AMvB worden geregeld? Ik kom daar in tweede termijn nog op terug.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Voorzitter! In de PKB wordt men helemaal niet vrijgelaten op dit punt.
Er worden twee soorten contouren onderscheiden, namelijk het directe, restrictief
rijksbeleid en het provinciale restrictief beleid. Dit laatste kan eventueel
op een andere wijze worden ingevuld, doch dit beleid moet wel toetsbaar en
handhaafbaar zijn. Op dat punt is de PKB buitengewoon streng.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Maar niet duidelijk! Hoe moet een provincie omgaan met de restrictiefbeleidsgebieden
die zij in het streekplan wil vastleggen? Het kabinet heeft een voorkeur voor
het aangeven van dit beleid via contouren, maar laat ruimte voor andere mogelijkheden,
zij het onder voorwaarden. Ik heb om voorbeelden gevraagd, maar die heb ik
helaas niet gekregen. Voor deze materie is de AMvB van buitengewoon belang.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Veel provincies hebben moeite met het begrip "contouren". Zij mogen hiervoor
nu zelf iets anders verzinnen mits voldaan wordt aan de criteria van toetsbaarheid
en handhaafbaarheid. De provincies hebben een zekere vrijheid gekregen om
intelligente voorstellen te doen. Wat dit betreft is het jammer dat de minister
niet bij dit debat aanwezig is.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Voorzitter! Ik kom hier in tweede termijn nog op terug. Het is altijd
mooi als provincies creatief zijn. Wij zijn ook blij met creatieve gemeenten
en creatieve Kamerleden.Voorzitter! Ik kom op de maatschappelijke en economische bindingseisen.
De urgentie om een stringent volkshuisvestingsbeleid te voeren, neemt in het
algemeen toe als de mogelijkheid om nieuwe woningen te bouwen afneemt. Dat
daarmee rekening wordt gehouden in de instrumenten die gemeenten krijgen,
is op zichzelf niet onlogisch. Het beperken van de toelating van mensen van
buiten door het stellen van bindingseisen – economisch en maatschappelijk –
is daarom te verdedigen.De vraag is of duidelijk is aan te geven over welke gebieden en gemeenten
wij het hebben. Het gevraagde overzicht kon niet verstrekt worden omdat de
provinciale restrictiefbeleidsgebieden nog niet exact bekend zijn. Dat is
vreemd, met name omdat in dit wetsvoorstel de rechtsgevolgen daarvan geregeld
worden. De grenzen zijn van zeer groot belang. Als de rechtsgevolgen nu geregeld
worden, moet wel precies bekend zijn wat het effect is. Mogelijk wordt dan
wat duidelijker wat nu exact het verschil van mening is tussen het IPO en
de VNG enerzijds en de staatssecretaris anderzijds.Ik vraag de staatssecretaris om dit overzicht alsnog te verstrekken, als
dit vanmorgen nog niet is bij ons is binnengekomen. Ditzelfde geldt voor de
kaart die ons was toegezegd. Ik ben benieuwd of ik daar iets wijzer van word.
Ik betwijfel of die kaart een zodanige schaal heeft dat men kan zien om welke
gemeenten het gaat.De vraag is ook of wij nu bij de behandeling van de Huisvestingswet deze
discussie over restrictiefbeleidsgebieden moeten voeren. Dit onderdeel van
het ruimtelijkeordeningsbeleid moet ook in dat kader worden afgerond. Bovendien
gaat het daarbij niet alleen om woningbouw maar ook om bijvoorbeeld bedrijfsvestiging
en dergelijke. Een en ander moet zodanig worden weergegeven dat het als een
concrete beleidsbeslissing kan worden aangemerkt. Provincies zijn daarin volgens
de PKB in feite vrij, zij het dat de beslissingen toetsbaar en handhaafbaar
moeten zijn. Verder hoeven zij zich niet te houden aan de contouren. Toch
acht de staatssecretaris het hanteren van aantallen en groeiklassen onvoldoende.
Het moet dus adequaat, handhaafbaar en toetsbaar zijn. Wat moet er dan nog
meer bij?Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Wil mevrouw Van der Burg de considerans wijzigen: in het kader van de
woonruimteverdeling het verband met de ruimtelijke ordening te versterken
en de mogelijkheden tot doorstroom te verbeteren? Wil zij dat wijzigen?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Nee, hoor.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Zij had bezwaar tegen het feit dat in dit wetsvoorstel een mix van volkshuisvesting
en ruimtelijke ordening zat.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Het is maar net waarbij je de discussie voert.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):De Wet op de ruimtelijke ordening wordt ook gewijzigd in dit wetsvoorstel.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ja. Het gaat er uiteindelijk om wie bepaalt wat restrictiefbeleidsgebied
is. Doe je dat bij de ruimtelijke ordening of doe je dat in zo'n Volkshuisvestingswet?
Ik meen dat de Volkshuisvestingswet de rechtsgevolgen regelt van iets wat
elders wordt besloten.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Precies. Dat staat er ook keurig in. Er staat netjes in het wetsvoorstel –
namelijk in het deel dat over de Wet op de ruimtelijke ordening gaat –
dat een concrete beleidsbeslissing genomen moet worden en dat die concrete
beleidsbeslissing van de provincie aangeeft hoe zij met het restrictief beleid
omgaat, hoe zij dat inricht. Op grond daarvan wordt de wijziging in de Huisvestingswet
gemaakt. Het ruimtelijk beleid staat wat dat betreft dus voorop.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ja, het ruimtelijk beleid staat voorop. In deze wet is echter ook vastgelegd
dat nog een AMvB zal volgen om te bezien hoe de weergave op een kaart precies
plaatsvindt. Die weergave – als het goed is, hebben wij hiervoor een
AMvB op hoofdlijnen gekregen – moet ook helder zijn. Dan is het de vraag
of je dat in deze wet zo nadrukkelijk moet vaststellen dan wel of het een
gegeven is dat elders wordt bepaald. Dan is die AMvB volgens mij overbodig.Mevrouw Verbugt (VVD):Dit is precies waar wij het net over hadden. In mijn amendement zeg ik
dat ik het restrictief beleid, en vooral daar waar het de ruimte voor een
vrije vertaling door de provincie betreft, nog wel graag in de Kamer wil zien.
Kan mevrouw Van der Burg zich in die beleidslijn vinden? Het heeft immers
betrekking op de mogelijkheid tot het gezamenlijk indienen van een amendement.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat klopt. Ik ben er nog niet precies uit. Of de provincie kan het aangeven
en dan moet je het elders regelen, of je moet het in deze wet regelen, maar
dan moet je ook precies weten waar het om gaat. Dan kom ik meer in de richting
van het amendement van mevrouw Verbugt. Ik ben er nog niet 100% uit wat nou
het meest wijze is.Mevrouw Verbugt (VVD):Het IPO stelt voor, elke vorm van provinciaal restrictief beleid ook in
deze wet op te nemen. Hoe staat mevrouw Van der Burg tegenover
dat voorstel? Wil zij die kant duidelijk niet op?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ik kan mij er iets bij voorstellen, omdat ik vind dat het bij deze wet
niet helemaal uitgediscussieerd behoeft te worden. Dan kun je dus ruimte bieden
in deze wet. In die zin kan ik het IPO wel volgen. Ik ben er nog niet uit
of dat de meest wijze weg is of de weg die mevrouw Verbugt wil volgen, namelijk
een AMvB en een zware voorhangprocedure zodat het hier nadrukkelijk kan worden
besproken. Ik ben ontzettend benieuwd naar de stukken die wij vanmorgen van
de staatssecretaris op dit punt hebben gekregen. Na de antwoorden van de staatssecretaris
zal ik daar meer helderheid over geven. Zoals het nu is geregeld, is het niet
voldoende. Dat is duidelijk.Voorzitter! Er is geen antwoord gegeven op de vraag van de Partij van
de Arbeid, een paar vormen aan te geven van de weergave die voldoet aan die
criteria die ik net heb genoemd. Dat is bijzonder jammer. Dan blijft het voor
mij een vrij schimmige discussie. Daarom vinden wij dat die vorm of vrijgelaten
moet worden, of elders moet worden geregeld. De discussie daarover hebben
wij net gevoerd. Op dit punt heb ik het amendement op stuk nr. 13 ingediend.
In tweede termijn zal ik naar aanleiding van de recente brieven van het ministerie
daarop zeker terugkomen.Het amendement op stuk nr. 12 van het CDA beoogt voor alle gemeenten weer
de mogelijkheid te bieden om bindingseisen te stellen. Ik heb hier net al
iets over gezegd. Kan de staatssecretaris inzicht geven in het aantal gemeenten
dat op dit moment bindingseisen stelt? Dat zijn lang niet alle gemeenten.
Hoe ligt dat op dit moment? Aan het voorstel van het CDA zitten aantrekkelijke
kanten. Het is heel eenvoudig. Alle gemeenten buiten de restrictiefbeleidsgebieden
mogen een hekje plaatsen en dus bindingseisen stellen. Op zichzelf is dat
eenvoudig en gemakkelijk. Er speelt natuurlijk een grensstrijd. Ik hoor straks
wel van het CDA waarom precies de grens van ƒ 252.000 is gekozen. Het
voordeel is dat het verschil in rechtsgevolgen van restrictief- en niet-restrictiefbeleidsgebieden
minder hard wordt gevoerd. De strijd gaat altijd over de grenzen. De verschillen
zijn nu echter minder groot. Het gaat alleen om de "hoogte van het hek". Het
is drie ton en buiten de restrictiefbeleidsgebieden is het ƒ 252.000.De heer Gabor (CDA):Ik wil dit punt niet al in deze fase uitdiscussiëren. De zaak is
vrij technisch. Als ik straks mijn amendement toelicht, zal blijken dat het
toch iets complexer in elkaar zit. Wij hebben de grens bij de restrictiefbeleidsgebieden
juist verder omhooggetrokken. Het is een vrij subtiele benadering, omdat wij
er daar veel meer woningen onder willen laten vallen. De nood is daar ook
veel hoger. Ik leg straks uit waarom wij de grens van ƒ 252.000 hebben
gekozen.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ik begrijp dat in de restrictiefbeleidsgebieden de grens omhoog is getrokken
tot ƒ 377.000. Het kabinet komt met drie grenzen. Afhankelijk van de
situatie is die grens vier en drieënhalf of drie ton. Dat is dus net
boven en onder de grens van het CDA. Wij komen daar nog over te discussiëren.Als ik het goed begrijp, gaat het bij het amendement van het CDA voor
een deel om handhaving van de situatie. Onze gedachten gaan echter meer in
de richting van versterking van het lokale maatwerk, gerelateerd aan een lokaal
of regionaal volkshuisvestingsplan. Het is een iets andere benadering. Vanwege
die relatie gaan onze gedachten meer uit naar het invoeren van een percentage
van opgeleverde woningen waarbij men bindingseisen kan stellen. Het is een
iets andere benadering. Misschien komen wij ergens dichter bij elkaar. Daar
zullen wij in eerste en in de volgende termijn over spreken.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Ik wil opheldering op een punt. Wil mevrouw Van der Burg voor niet-restrictieve
gemeenten, de grote gemeenten in het land, bindingseisen blijven stellen?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Nee, dat zeg ik niet. Ik ben begonnen te spreken over toewijzing en niet
over toelating. Dat is het grote verschil. Wij vinden dat er, met name gekoppeld
aan het volkshuisvestingsplan en het lokale volkshuisvestingsbeleid, meer
beleidsinstrumenten gegeven moeten worden. Dat is onze invalshoek.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Mevrouw Van der Burg sprak echter een paar keer over bindingseisen. Daar
sla ik op aan. Dat is immers iets anders dan een positie van voorrang op een
markt binnen een gemeente bij specifieke problemen. Dat is een wereld van
verschil.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat is juist. Onze invalshoek is om tot een goed volkshuisvestingsbeleid
te komen. De gemeenten hebben deze taak. Die moeten plannen opstellen en die
moeten de instrumenten krijgen. Daar ligt het accent. Ik heb over de bindingseisen
gezegd dat er in onze invalshoek bekeken kan worden of men er ten aanzien
van de nieuwe, nog op te leveren woningen een percentage in de zin van bindingseisen
aan toe kan voegen. Dat is echter meer een aanvulling op de invalshoek van
het versterken van het volkshuisvestingsbeleid van de gemeenten.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Soms wel bindingseisen en soms niet?Mevrouw Van der Burg (PvdA):In principe gaan wij uit van voorrangseisen. Dat is duidelijk. Het aan
het volkshuisvestingsbeleid gekoppelde toewijzingsbeleid is voorrangsbeleid.
Dat moet sterker uitgebreid worden. De gemeenten moeten veel meer mogelijkheden
gegeven worden. Mogelijk dat bij de nieuw op te leveren woningen een bindingseis
gesteld kan worden. Dat is echter niet de invalshoek. De invalshoek bij het
volkshuisvestingsbeleid is niet de bindingseis. De invalshoek is een andere.
Maar ik kan me voorstellen dat je ter versterking daarvan zegt: het valt te
overwegen om voor bijvoorbeeld 50% van de nieuw op te leveren woningen zekere
bindingseisen te stellen.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Bent u gezien de recente geschiedenis met de wet, zoals die destijds door
Heerma is ingediend en door ons is behandeld, niet ontzettend benauwd dat
de gemeenten met dit zogenaamde kleine handje dat u ze geeft, álles
pakken?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ik ben niet zo bang voor die gemeen tes. U heeft zelf in
het lokale bestuur gezeten en ik ook. Kennelijk heeft u er meer negatieve
ervaringen opgedaan dan ik. Ik denk dat een gemeentebestuur het volkshuisvestingsbeleid
zeer wijs kan invullen en ik wil daartoe de mogelijkheid geven. De gemeentebestuurders
hebben die verantwoordelijkheid, niet wij als Rijk. Het accent van het gedecentraliseerde
volkshuisvestingsbeleid ligt bij het lokale bestuur.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):In de vijftig jaar voorafgaand aan de wet van Heerma was er iets ingesleten
van: wij zullen wel even bepalen wat goed is voor de mensen. De situatie is
evenwel volstrekt veranderd. De mensen zijn geëmancipeerd en willen het
zelf kunnen bepalen. Bovendien wordt de ruimte op de woningmarkt aanzienlijk
veel groter dan in die periode het geval was. Er is een wereld van verschil.
En nu worden de oude gedachten in deze nieuwe situatie gezet. Daar moeten
we vanaf.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dan ziet u het toch verkeerd. U zegt zelf dat de situatie is veranderd.
Ook het bestuur is veranderd en de wijze waarop er wordt bestuurd is veranderd.
Ik ben niet zo negatief als u kennelijk bent over het lokale bestuur in Nederland.
In de gemeenteraden zitten alle partijen en hun zienswijzen zijn ook ontwikkeld
en zij reageren anders dan twintig jaar geleden. Bovendien geef je een maximum
aan instrumenten. Daar kun je altijd onder gaan zitten. Ik wil dat bij het
volkshuisvestingsbeleid lokaal weloverwogen wordt bekeken welke instrumenten
er nodig zijn, ook in het kader van de woningtoewijzing, om dat volkshuisvestingsbeleid
goed en sociaal rechtvaardig uit te voeren.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Er zijn gemeenten die vijf typen woningtoewijzing hebben voor koopwoningen
onder de ƒ 152.000, per wijk verschillend.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Je kunt slechte en goede voorbeelden noemen. Ik weet ook perfecte voorbeelden.De voorzitter:Ik wil de voorzitter van de vaste commissie een vraag stellen. De discussie
volgend, verbaas ik mij over het feit dat er geen wetgevingsoverleg is geweest
en dat het wetsvoorstel meteen in plenaire behandeling is gebracht. Dat is
vermoedelijk niet meer te redresseren, maar daardoor duurt de plenaire afhandeling
erg lang. Op deze manier komen wij voor elven niet eens klaar met de eerste
termijn van de kant van de Kamer. En dat terwijl wij voor de komende weken
al een veel groter programma hebben dan wij in de beschikbare tijd kunnen
afwerken. Vandaar het zware vergaderschema voor de komende weken.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Voorzitter! De discussie van daarnet was geen technische, maar een politieke.
Dat is iets anders dan in een wetgevingsoverleg gebeurt. Ik kan mij voorstellen
dat het u niet helemaal scherp voor ogen staat, want het is een aparte wereld,
maar het is echt een politieke discussie. Het is gewoon een discussie over
de vraag in hoeverre naar jouw oordeel een overheid zich ergens mee moet bemoeien
of mensen vrijer moet laten in hun keuze.De voorzitter:Mij is bekend dat een wetgevingsoverleg niet altijd en uitsluitend over
technische dingen gaat.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Voorzitter! Ik zal zo snel mogelijk doorgaan, maar...De voorzitter:Dat was mijn bijbedoeling. Dat heeft u goed begrepen.Mevrouw Van der Burg (PvdA):...niet voordat ik mevrouw Versnel gelijk heb gegeven dat het inderdaad
een politieke discussie is en dat er terecht geen wetgevingsoverleg over is
gehouden.Mevrouw Verbugt (VVD):Voorzitter! Voor mijn eigen duidelijkheid vraag ik collega Van der Burg
of ik goed heb begrepen dat zij pleit voor een uitbreiding van het toewijzingsinstrumentarium
voor gemeenten buiten restrictief gebied.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Dat is juist.Mevrouw Verbugt (VVD):Vallen daar ook de koopwoningen onder?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ja.Mevrouw Verbugt (VVD):Hoe stelt u zich dan de toewijzingsbevoegdheid van een gemeente voor buiten
het restrictiefbeleidsgebied als het koopwoningen betreft?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ik wil een relatie leggen met het volkshuisvestingsplan. In zo'n volkshuisvestingsplan
zitten ook koopwoningen. In het kader van die relatie moet je als gemeente
meer invloed kunnen uitoefenen op de toewijzing.Voorzitter! Ik wil het ook nog even hebben over de goedkeuringsbevoegdheid
tot het stellen van bindingseisen als een gemeente of regio deels in een restrictiefbeleidsgebied
ligt. De PvdA-fractie vindt het juist om deze bevoegdheid te leggen bij de
provincie in plaats van bij het Rijk. Mijn amendement op stuk nr. 14 komt
volgens mij inhoudelijk overeen met het amendement van de VVD op stuk nr.
8. Ik weet niet waarom deze elkaar gekruist hebben.De heer Gabor (CDA):Om de zaak compleet te maken, merk ik op dat het ook overeenkomt met het
amendement op stuk nr. 23. Wij hebben dus drie gelijke amendementen.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Waarschijnlijk zijn ze allemaal gemaakt door het Bureau wetgeving, maar
er kunnen technische verschillen in zitten die juridisch apart geregeld moeten
worden. Ik zeg hiermee overigens niets ten nadele van dat bureau. Wij zullen
er verder naar kijken.De tijd om streekplannen te herzien, te weten zes maanden, lijkt de PvdA-fractie
te kort. De overgangstermijn van een jaar vinden wij redelijk. Het amendement
op stuk nr. 10 kunnen wij dan ook steunen.Concluderend merk ik op dat het onderhavige wetsvoorstel naar het oordeel
van de PvdA-fractie te weinig instrumenten biedt voor de gemeenten om werkelijk
een goed volkshuisvestingsbeleid te kunnen voeren, een volkshuisvestingsbeleid
waarvoor draagvlak is vinden onder de bevolking. Verder blijft de discussie
over de definitie en de weergave van restrictiefbeleidsgebieden voor mij nog
wat schimmig. Hierover moet helderheid komen alvorens wij de effecten van
 de rechtsgevolgen kunnen beoordelen en wij kunnen instemmen
met dit wetsvoorstel. Bovendien verwachten wij nog de kaart – ik heb
overigens begrepen dat deze er intussen is – alsmede een overzichtslijst
van restrictiefbeleidsgebieden, inclusief gemeenten, alsmede de hoofdlijnen
van de AMvB die wij vanmorgen hebben gekregen. Ik zal een en ander nog bekijken
en in tweede termijn op deze punten ingaan.De heer Van den Berg (SGP):U somde aan het eind van uw betoog een aantal zaken op die onduidelijk
zijn of waarvan u en wij niet of nauwelijks kennis hebben kunnen nemen. Er
zijn dus nogal wat onzekerheden. Vindt u dit wetsvoorstel in feite wel rijp
voor afhandeling? Zitten er niet zoveel risico's in ten aanzien van een goed
ruimtelijk en huisvestingsbeleid, dat wij er een veel ingrijpender discussie
over moeten hebben?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ik heb er met u twijfels over. Ik zal de stukken bekijken die een paar
uur geleden binnen zijn gekomen, maar nogmaals, ik heb er twijfels over.De heer Poppe (SP):Ik krijg het gevoel, gehoord hetgeen mevrouw Van der Burg naar voren heeft
gebracht, dat de PvdA-fractie niet erg gelukkig is met deze liberalisering
van de Huisvestingswet – want dat is het natuurlijk – dat zij
misschien wel de oude situatie wil verbeteren, maar niet deze liberalisering
wenst. Dat klinkt mij trouwens goed in de oren. Is mijn gevoel juist?Mevrouw Van der Burg (PvdA):Ja.De heer Poppe (SP):Dank u wel.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Mijnheer de voorzitter! De laatste grote wijziging van de Huisvestingswet
voor deze had ook al de bedoeling om de regelgeving ten aanzien van de toewijzing
zeer sterk in te perken en met name de vrijheid van vestiging te bevorderen.
Dat is niet echt gelukt. In de praktijk van de toepassing van de wet bleek
dat gemeenten maar al te graag gebruik maakten van de aanduiding "geringe
uitbreidingsmogelijkheden" om toch sociale en economische bindingseisen te
kunnen stellen en mensen van buitenaf te weren door prijsgrenzen op te voeren,
ook als er geen sprake was van bovengemeentelijke groeibeperkingen uit overwegingen
van ruimtelijk beleid. Diep in hun hart zouden de gemeenten wel bindingseisen
willen kunnen stellen, maar niet de beperkingen van de bijbehorende contouren
willen accepteren.Alle begrippen werden zo ruim mogelijk geïnterpreteerd. Zelfs werden
er huisvestingsverordeningen gemaakt die regelrecht in strijd waren met de
Huisvestingswet, zoals die onder Heerma in de vorige periode tot stand was
gekomen. De huidige wijziging van de Huisvestingswet is dan ook bedoeld om
alsnog de gaten te dichten en de bedoelingen van Heerma's wet te realiseren.
Gemeenten en provincies zijn daar niet blij mee. Dat ligt ook voor de hand,
gezien hun uitvoeringspraktijk ten aanzien van de Huisvestingswet zoals die
nu nog luidt.Ik heb wel enig begrip voor de houding van gemeenten en provincies, hoewel
ik die niet goedkeur, integendeel. Mijn begrip komt vanuit een bestuurspraktijk
in een periode dat er zeer grote woningnood bestond en dat de gemeenten alles
in het werk moesten stellen om woonruimte te vinden en zo rechtvaardig mogelijk
toe te delen aan hun inwoners. Zij focusten scherp op de eigen gemeentegrenzen
en de eigen burgers. Ik heb overigens zelf het verschijnsel van de eis van
verplichte inwoning ook nog mogen meemaken, weliswaar in de tijd dat je zelf
nog een voorkeur mocht uitspreken wie je in huis kreeg. Daarvoor was de situatie
dat je gewoon inwoning kreeg, waarmee je de badcel, de wc, de gang, de keuken
en de voordeur moest delen.De tijden zijn dus echt heel anders geworden. De kwantitatieve woningnood
is grotendeels voorbij. In sommige gebieden is er nog sprake van een behoorlijke
spanning op de woningmarkt. Ineens is er overigens een heel ander begrip:
woningmarkt. Vraag en aanbod hebben hun intree gedaan. Hoewel het Delftse
aanbodmodel sinds de wetswijziging van Heerma een hoge vlucht heeft genomen –
ik herinner mij de hartstochtelijke pleidooien van alle fracties hiervoor –
voelen de gemeenten nog steeds hun oude drang om eerst hun eigen inwoners
van woonruimte te voorzien. Daar zijn fraaie staaltjes van regelgeving voor
bedacht. Het is moeilijk om die los te laten. Niet alleen op grond van het
EVRM, zomin mogelijk inbreuk op de vrijheid van vestiging, maar ook vanwege
het grotere aanbod en de emancipatie van de woningzoekenden is het van belang
die markt open te gooien. De Huisvestingswet, die van Heerma en die van Tommel
en De Boer, biedt een gereedschapskist met mogelijke instrumenten voor een
gemeente. Om deze instrumenten te kunnen gebruiken, is een door de gemeenteraad
vastgestelde huisvestingsverordening noodzakelijk. Een gemeente kan daar ook
van afzien. Dat zal zij doen als er geen schaarste op de woningmarkt is. Dan
geldt dat wie het eerst komt, het eerst maalt.Ik bespreek eerst de gewone situatie van gemeenten aan wie geen bouwbeperkingen
ingevolge de planologische kernbeslissing nationaal ruimtelijk beleid zijn
opgelegd. Het is goed om te bedenken om welke reden aan wie een speciale positie
toegekend moet worden en waar een gemeente zich mee moet bemoeien. Het gaat
om die mensen die niet of niet geheel zelfstandig in hun woonruimte kunnen
voorzien, de doelgroep van de volkshuisvesting. Zij behoeven een speciale
bescherming bij de feitelijke toewijzing, zoals specifieke woningen voor gehandicapten
en ouderen. Verder kunnen zij geholpen worden door een vermindering, binnen
de inkomensgrenzen, van de woonlasten of door een vergrote aanspraak op de
huursubsidie. Ze hoeven geen inwoners van de desbetreffende gemeente te zijn
en moeten zelf kunnen kiezen waar zij het liefst willen wonen, zonder dat
ze verplicht worden om een binding aan te tonen. Uiteraard moet de toewijzing
van een woning wel passend naar inkomen en urgentie zijn. Naar mijn mening
behoudt het urgentiebegrip volop zijn bestaansrecht, dus ook voor woonwagenbewoners
die bijvoorbeeld hun centrum moeten verlaten. De VNG gaat er, mijns inziens,
ten onrechte van uit dat er voor die situatie een aparte regeling binnen het
lokale maatwerk nodig is. Als ik dit fout heb, dan hoor ik dat ontzettend
graag. Een bevestiging hoor ik trouwens ook graag. Waar nodig kan ook een
relatie gelegd worden tussen de grootte van de woning en de omvang van het
huishouden. En dat "waar nodig" slaat dan weer op het aantal
goedkopere woningen dat beschikbaar is. Ook voor de doorstroming is het van
belang om eens op een andere been en niet op dat van de bindingseisen te gaan
staan. Immers, waarom is doorstroming gewenst? Om sociale woningen die bewoond
worden door mensen met te hoge inkomens vrij te maken voor de doelgroep van
de volkshuisvesting. Het belang daarvan gaat uit boven de gemeente of de regio.
De doorstromers zelf dienen bij voorrang in aanmerking te kunnen komen voor
een duurdere koopwoning. En dan doet het er niet toe waar die doorstromers
die duurdere koopwoning zoeken en vinden, in hun eigen gemeente, in de regio
of daarbuiten. Zij zullen dan wel in een andere gemeente moeten kunnen aantonen
dat ze echte doorstromers zijn, willen ze die voorrang kunnen krijgen. Ik
heb daar een paar vragen over. Hoe wil de staatssecretaris dit regelen? Een
bewijsje van de gemeente? Is het huurcontract voldoende? Of de laatste overschrijvingen?
En hoe zit het met de doorstroming uit de goedkope koopwoningen? Heeft de
gemeente als zo'n goedkope koopwoning achterblijft, zeggenschap over de voorrang
onder de kopers? Of geldt ook daar "wie het eerst komt, het eerst maalt"?Ik vraag dit omdat, zoals ik daarnet al zei, sommige gemeenten beschikken
over een grote fijnregeling, ook waar het koopwoningen betreft. Soms is dit
inderdaad per wijk of stadsdeel het geval en dan heeft men ook nog eisen –
het gaat dan niet om voorrang, maar om eisen – ten aanzien van de inschrijvingsduur.
En dat is heel iets anders dan voorrang op grond van inschrijvingsduur. Worden
huisvestingsverordeningen met dergelijke regels onder de nieuwe wet niet goedgekeurd?De heer Poppe (SP):Hoeveel gemeenten kennen nog een inschrijvingslijst en een afdeling volkshuisvesting
waar je kunt aanbellen met de vraag: hebt u een huis voor mij?Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):In het aanbodmodel, zoals ik dat ken, is het heel gebruikelijk en verstandig
om je in te schrijven als woningzoekende. Je kunt dan met die inschrijvingsduur
die op een gegeven moment mee gaat tellen in de mate van de punten die je
daarmee verwerft, eerder een toewijzing krijgen dan iemand anders in dezelfde
financiële omstandigheden. Als je langer staat ingeschreven, krijg je
eerder woonruimte.De heer Poppe (SP):Bij hoeveel gemeenten kun je nog inschrijven op basis van een puntentelling?Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Dat gebeurt niet per se bij de gemeenten, maar bijvoorbeeld bij een regionaal
woonservicepunt. Die heeft dat als taak overgenomen van de gemeenten. De gemeenten
hebben het daaraan uitbesteed.De heer Poppe (SP):Wat ik bedoel, het bestaat dus nergens meer. Je moet gewoon de Woonkrant
invullen.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Het opstellen van de Woonkrant wordt ergens georganiseerd door een club
die deze bevoegdheid nadrukkelijk heeft gekregen van de gemeente of het college
van B en W, met instemming van de gemeenteraad. Vervolgens wordt daar een
systeem gehanteerd waarbij de duur van de inschrijving relevant is voor het
verkrijgen van een woning. Ik weet heel zeker dat dit zo gebeurt.De heer Poppe (SP):Ik weet dat niet zo zeker. Je kunt inschrijven. Het eerste aanbod kun
je weigeren. Als je er naast zit, en een ander voorgaat, blijft zo'n aanbod
een tijdje van kracht. Ik geloof dat er drie woningen worden aangeboden en
bij de vierde vlieg je weer uit het systeem.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):U moet zich beter oriënteren.Mevrouw Van der Burg (PvdA):U zegt dat mensen een hogere urgentie kunnen krijgen omdat ze langer zijn
ingeschreven. Stel, dat je gebruik maakt van het systeem in Utrecht en dat
je in Groningen al tien jaar staat ingeschreven. Geldt dat dan?Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Natuurlijk. Als je overal inschrijft moet je wel enige moeite doen.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Je schrijft je in Groningen in, maar ik wil in Utrecht wonen. Neem ik
dan mijn punten mee? Of krijg ik automatisch voorrang?Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Neen, het betreft de volkhuisvestingsregio als je je daar inschrijft.
Als je je in Utrecht en Groningen tegelijkertijd inschrijft en in Groningen
komt er eerder een woning vrij, neem je daar die woning.Mevrouw Van der Burg (PvdA):Iedereen moet zich in feite overal inschrijven en dan kom je het snelst
aan de bak.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Dat kan, maar dat is een behoorlijke activiteit. Maar zo werkt het bij
het kopen van woningen ook. Dan moet je ook verschillende makelaarskrantjes
uit verschillende regio's goed bestuderen.Ik kom terug bij de doorstromers. Het lijkt erop dat er toch sprake is
van meer dan voorrang voor doorstromers naar een koopwoning onder de drie
ton. In de nota naar aanleiding van het verslag staat, direct na de zin over
de voorrang op bladzijde 7, "ophoging van de wettelijke koopprijsgrens stelt
de gemeenten in staat duurdere koopwoningen via hantering van financiële
passendheidscriteria voor doorstromers te reserveren." Dat is heel wat sterker
dan "voorrang verlenen". Dat betekent immers dat niet-doorstromers, bijvoorbeeld
zij die goedkoper moeten of willen gaan wonen, daar helemaal niet meer aan
te pas kunnen komen en dat gemeenten weer een minutieuze financiële lat
kunnen gaan aanleggen voor kopers van woningen onder de drie ton en daar ook
weer passendheidseisen ten aanzien van de omvang van het huishouden aan gaan
stellen. Dat lijkt mij allemaal niet de bedoeling van de vrije vestiging in
de Huisvestingswet. Voorrang voor doorstromers is best, maar niet het dichttimmeren
door alleen voor doorstromers te reserveren. Mensen mogen toch ook nog zelf
beslissen hoeveel zij over willen hebben voor een woning? En wat te zeggen
van mensen die weten dat zij over een paar jaar een behoorlijke terugval in
inkomsten zullen krijgen en die alvast goedkoper willen gaan wonen, bijvoorbeeld
als zij een slechte pensioenvoorziening hebben? Of lees ik het woord reserveren
verkeerd? Kan het betekenen dat een bepaald deel van de woningen
onder de drie ton beschikbaar wordt gehouden voor doorstromers? Ik wil daar
graag een duidelijke uitspraak over van de staatssecretaris, want anders zal
ik dat moeten amenderen.Voorzitter! Ingeval van doorstroming doet het er niet toe of de nieuwe
bewoner van de door doorstroming te verlaten woonruimte zelf in die gemeente
of regio woont, mits hij maar tot de doelgroep behoort. De fractie van D66
vindt dat een goede benadering. Ik geef toe, het is even wennen om zo buiten
het directe belang van een gemeente te treden. In de praktijk zullen inwoners
van een gemeente overigens een aanmerkelijk voordeel hebben boven mensen die
van elders komen, omdat zij zich eerder kunnen inschrijven. De inschrijvingsduur
mag bij de toewijzing tellen zoals dat was en dat blijft ook zo.Tot nu toe had ik het over de meest normale situatie, maar er is een minder
normale situatie waar wel sociale en economische bindingseisen mogen worden
gesteld. Dat betreft gemeenten die echt een geringe uitbreidingsmogelijkheid
hebben, zoals dat in het wetsvoorstel van Heerma stond. Die geringe uitbreidingsmogelijkheden
worden nu vertaald in het begrip contour. De contour komt voort uit het nationaal
ruimtelijk beleid, direct of indirect; als een concrete beleidsbeslissing
van het Rijk of van de provincie. Maar beide stoelen zij op het nationaal
ruimtelijk beleid en beide worden geregeld in het provinciale streekplan.
Het begrip contour uit de wet geldt voor iedere vorm in het streekplan waarin
beperkingen gelden ten aanzien van de bebouwing met woonruimte. Als een provincie
het provinciale restrictief beleid wil uitvoeren op een andere wijzen dan
door middel van een contour, maar evenzeer toetsbaar en handhaafbaar, dan
mag dat. Niet dat ik dat verstandig vind. Immers, binnen een contour wordt
de gemeente in samenspraak met de inwoners echte beleidsvrijheid geboden,
bijvoorbeeld om oude bedrijfsterreinen daadwerkelijk geschikt te maken voor
woningbouw. Ik kan niet nalaten om toch enige absurditeiten te noemen van
de grote nadelen van de combinatie van contouren en aantallen te bouwen woningen,
die nu plaatsvinden in Zuid-Holland, ter lering van de overige provincies.
Zo heeft Schoonhoven een contour die vrijwel overeenkomt met de grens van
de bebouwing: wijder kan gewoon niet, nauwer evenmin. Binnenin dit historische
stadje ligt een aantal oude bedrijfsterreinen die vragen om bodemsanering
en herstructurering en herbestemming, bijvoorbeeld met woningbouw. Verhoudingsgewijs
zijn dit grote terreinen waarvan het voor de exploitatie van enig belang is
om ze niet met vier of zes woningen per jaar te bebouwen, maar met een groter
aantal. Met meer kan dus niet vanwege het provinciale beleid op aantallen.
Er gebeurt dus niets. De terreinen blijven er liggen en er is geen werkbare
oplossing. Dat is dus redelijk absurd. Met welke contourbenadering dan ook,
het grondgebied zal er niet groter of kleiner op worden, maar de restrictie
op aantallen leidt alleen tot ellende.Even absurd is het dat gewenste woningsplitsing in het centrum van Alphen
aan de Rijn niet door kan gaan omdat ieder splitsing een extra contingent
betekent. Evenzo als er in restrictiefbeleidsgebieden in de omgeving van de
universiteitsstad Leiden grote villa's niet geschikt gemaakt kunnen worden
voor studentenhuisvesting omdat ook daar weer het contingentspook opduikt.
Leegstand is het gevolg. Waarom was er ook weer restrictief beleid? Om te
voorkomen dat de open ruimte in belangrijke, daartoe aangewezen gebieden in
de PKB nationaal ruimtelijk beleid, steeds opnieuw aangesneden zouden worden
en niet om normale processen binnen de bebouwde kom te bemoeilijken.De heer Gabor (CDA):Ik vind de voorbeelden buitengewoon interessant en zij zijn mij ook bekend.
Ik zou er nog een aantal andere aan kunnen toevoegen. Maar heeft mevrouw Versnel
een idee wat wij eraan kunnen doen?Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Ja zeker, bijvoorbeeld door dit soort voorbeelden te noemen en de provincie
Zuid-Holland aan te geven dat het buitengewoon verstandig zou zijn om niet
meer én op aantallen én op wijde contouren te willen aansturen
maar op nauwere contouren. Dan heb je het probleem opgelost en kun je gemeenten
hun beleidsvrijheid binnen die contouren geven. Zo gebeurt het ook in het
Utrechtse deel van het Groene Hart; dat is heel prima, geen probleem!De heer Gabor (CDA):Maar de contouren worden toch bepaald in een streekplan!Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Misschien heeft u het wat minder actief meegemaakt, maar de minister was
van plan een aanwijzing te geven, omdat de contouren te wijd waren. De provincie
heeft daar toen tegen geprotesteerd. Er is overleg geweest tussen de Kamer
en de provincie en met de minister. Er is een soort compromis gevonden. Ik
wilde aangeven dat het onverstandig is om tot deze vorm van een compromis
te komen, van "vrijheid" van provincies om dat zo te regelen. De minister
heeft overigens ook aangegeven dat zij dat duidelijk anders wil in Zuid-Holland
vanwege dit soort problemen.Voorzitter! De bedoeling is dus niet om processen binnen de bebouwde kom
te bemoeilijken. Het is juist van belang dat gemeenten in het algemeen en
in restrictiefbeleidsgebieden in het bijzonder eens op de rand van hun contour
of hun bebouwde kom gaan staan en van daaruit naar binnen kijken om werkelijk
te beoordelen wat daar nu de ruimtelijke kwaliteit is en hoe die verbeterd
kan worden. Dan zal blijken dat er heel wat te doen valt, dat wel degelijk
een kwalitatief betere bebouwing zinvol en nodig is die tegelijkertijd tegemoetkomt
aan de wens van deze gemeenten om diegenen te kunnen huisvesten die sociaal
en economisch gebonden zijn aan die regio. Zeker is het belangrijk dat het
overgrote deel van de beperkte bebouwingsmogelijkheid gericht wordt op en
bereikbaar is voor en feitelijk toegedeeld kan worden aan diegenen die een
sociale en economische band hebben met die volkshuisvestingsregio, waarin
die gemeente of kern ligt. Dat is dus het restrictief beleid. Daar kan ook
het gemeentelijke bouwbeleid aan bijdragen.Die volkshuisvestingsregio moet dan wel weer vastgelegd in de gemeentelijke
verordening en gedeputeerde staten beoordelen dan weer of die regio zodanig
is gevormd, dat zich daar inderdaad de woningmarktprocessen afspelen. Dat
wordt getoetst aan de indeling van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Het
zit op zichzelf allemaal heel logisch in elkaar met zoveel
mogelijk beleidsvrijheid van onderop.Artikel 13 van het wetsvoorstel is daartoe vrij strak geleed opgebouwd,
met de verschillende verantwoordelijkheden naar de mate van bijzonderheid
van de restrictieve situatie in een regio. In artikel 13a, als de hele regio
als restrictief is geregeld in het streekplan, beoordeelt de provincie de
criteria, die een gemeente in de volkshuisvestingsverordening heeft opgesteld
ten aanzien van de sociale en economische gebondenheid. De minister krijgt
daarvan een afschrift. De artikelen 13b en 13c gaan ieder een stapje specifieker
in meer uitzonderlijke situaties. In artikel 13b gaat het om een restrictieve
gemeente die ligt in een volkshuisvestingsregio, die ook niet-restrictieve
gemeenten omvat. In dat complexe geval wil de minister graag zelf de criteria
van de huisvestingsverordening kunnen beoordelen en gedeputeerde staten krijgen
nu het afschrift. In artikel 13c wordt dat patroon voortgezet voor gemeenten
die deels restrictief zijn en deels niet. Ik denk altijd maar aan Apeldoorn
met een aantal restrictieve dorpskernen op de Veluwe. Ik kan mij dat goed
voorstellen, mede gezien de recente toepassing van de Huisvestingswet van
Heerma. Ik ben dus ontzettend wantrouwend, dat is wel waar. Wij zijn het dus
niet eens met de VNG, die overal de toets door de provincie wil hebben, evenals
een aantal leden van deze Kamer. Daarnaast zijn in beide gevallen de criteria
maar vijf jaar geldig.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Mevrouw Versnel kent toch zeker zo goed als ik de normale
bestuurlijke verhoudingen in dit land. Het zijn de provincies die toezicht
houden op de gemeenten. Kan zij mij uitleggen waarom in dit geval het Rijk
toezicht moet houden op gemeenteverordeningen? Ik vind dat bestuurlijk een
merkwaardige situatie.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Het gaat over nationaal ruimtelijk beleid en over het restrictief beleid,
dat zijn bedding nog eens stevig zal moeten vinden. Wanneer een heel gebied
restrictief is, ligt het veel meer voor de hand dat er op gemakkelijke wijze
een beleid kan worden gevoerd. Wanneer je die wat complexere situaties hebt
van een mix van restrictief en niet-restrictief binnen één volkshuisvestingsregio
en wanneer je het hebt over de twee vormen binnen één gemeente,
lijkt het mij heel verstandig als de minister het voortouw neemt en zeker
in de nieuwe situatie. Misschien is dat over tien jaar niet meer nodig. Ook
gezien de ervaringen van de afgelopen tijden, lijkt het mij verstandig om
dat eens stevig in de hand te houden.De heer Van den Berg (SGP):Conclusie: u wantrouwt zowel de gemeenten als de provincies! Mooie opvatting
over binnenlands bestuur!Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Als dat uw conclusie is, is die bij u!De heer Gabor (CDA):Voorzitter! Al het restrictief beleid moet toch vastgelegd worden in de
streekplannen, of het nu landelijk dan wel provinciaal restrictief beleid
is. De wet waarop dat is gebaseerd en op grond waarvan dat afdwingbaar is,
is een streekplan. Streekplannen worden door provincies gemaakt. Het toezicht
op de uitvoering van de streekplannen behoort ook bij de provincies te liggen.
Daarom zie ik de logica er niet van om extra bureaucratie bij het Rijk te
creëren.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Het is een specifieke situatie waarin het naar mijn mening goed is dat
het Rijk de touwen voorlopig nog in handen houdt. Misschien moet je dat na
de evaluatie op een gegeven moment wel wijzigen, maar ik vind het niet zo
slecht. Ik kan mij er wel iets bij voorstellen.Voorzitter! De criteria die zijn vastgelegd in de volkshuisvestingsverordening
zijn maar vijf jaar geldig. En dan, zo vroeg ik mij af; niets meer, omdat
de situatie nog hetzelfde is? Of start lid 1 van artikel 13b of 13c dan weer?
De gemeenteraad stelt opnieuw criteria in de huisvestingsverordening vast
die door de minister worden getoetst. Dat heeft het voordeel dat men zich
iedere vijf jaar opnieuw moet bezinnen op het wat, hoe en waarom. Moet je
dat eigenlijk niet regelen in het wetsvoorstel? Je gaat je dan afvragen: hoe
is dat nou, is dat de bedoeling en is het eigenlijk niet de bedoeling dat
een burger de wet lezend dat meteen kan zien? Waarom staat er niet een zinnetje
over in?Er zijn specifieke groepen zoals de vrouwen uit blijf-van-m'n-lijfhuizen,
ex-gedetineerden en ex-psychiatrische patiënten die niet meer beschikken
over een woonruimte en die aantoonbaar zijn aangewezen op zorg of opvang in
een restrictieve gemeente. Terecht is er voor deze categorieën een uitzondering
gemaakt in de nota van wijziging. Uit de nota naar aanleiding van het verslag
blijkt dat er sprake is van en-en, maar in de wetstekst is dat niet echt zeker.
Ook daar heb ik een behoorlijke tijd naar gekeken. Moet dat niet preciezer
worden gesteld? Wil de staatssecretaris daarop ingaan?Bovendien houd ik enige problemen met het niet openstellen van dit artikel
voor ouderen. Eerst dacht ik dat hun positie ook viel onder lid b. Bij nader
inzien is dat niet het geval vanwege de gestelde combinatie van én
geen woonruimte hebben én op opvang aangewezen zijn. Mantelzorg blijft
een belangrijke factor bij het langer thuis wonen van ouderen. Als het mantelzorg
verlenende familielid restrictief woont, is dat dan niet een belangrijk motief
om ook de bindingseis te laten vervallen voor de oudere, mits aantoonbaar?
Zou het wel zo verschrikkelijk veel voorkomen dat de verzorgende partij restrictief
woont en de verzorgde niet? Kortom, is het geen koudwatervrees voor het openzetten
van de sluizen voor een enorme instroom van aantoonbaar op verzorging aangewezen
ouderen in restrictieve gemeenten? Ik heb een amendement ingediend om dat
zonder bindingseisen mogelijk te maken.De huur- en koopgrenzen in de restrictiefbeleidsgebieden zijn echt van
belang, juist om de sociaal en economisch gebondenen die op de voorraad onder
die grenzen zijn aangewezen een reële vestigingsmogelijkheid te geven.
Het wetsvoorstel gaat daar ook terecht van uit: huurwoningen tot de huursubsidiegrens
van ƒ 1085 en koopwoningen tot drie ton. Dat wordt terecht in een AMvB
geregeld. Hoewel het om maximumbedragen gaat, is het te rigide om voor alle
gebieden eenzelfde grens te stellen. De opbouw van koopprijzen in de verschillende
restrictiefbeleidsgebieden loopt nogal uiteen, bijvoorbeeld tussen de Betuwe,
de Ronde Venen, de Heuvelrug of de Veluwe. Dat is niet zo goed te zien bij
 de huidige WGR-indeling. Dat zou overigens pleiten voor een
meer toegespitste huisvestingsregio, vooral bij aaneengesloten restrictiefbeleidsgebieden.
Dat zou ook de goedkeuring door de minister aanzienlijk kunnen beperken.De gedachte van de regering om het op aanvraag van de provincie, die dat
weer doet op aanvraag van ten minste een gemeente, mogelijk te maken om twee
uitzonderingsklassen te maken in het Huisvestingsbesluit, namelijk van drieënhalf
en vier ton, spreekt mij aan. De Wet waardering onroerende zaken kan daarin
inderdaad een bewijsmatige rol spelen. Het mag echter niet te gemakkelijk
gebeuren. Je moet je ervan bewust zijn dat ook het vaststellen van dergelijke
grenzen een prijsopdrijvend effect kan hebben, vooral voor bestaande bouw.
Het regelen van dergelijke bedragen in de wet, zoals de heer Gabor voorstelt,
lijkt mij minder geslaagd, gezien de stijgingen en dalingen op de onroerendgoedmarkt
binnen vrij korte periodes.De algemene lijn die is neergelegd in de AMvB ziet er goed uit. Ik heb
er een vraag over. Het Rijk kan bedenkingen uiten tegen een streekplan als
een van de vier genoemde aspecten er niet in is opgenomen. Als na nader overleg
nog onvoldoende is voldaan aan de voorwaarden, kan de minister toch een aanwijzing
geven? Voor de volledigheid zou dit moeten worden opgenomen in de AMvB. Gezien
het staatje van de berekeningen op grond van het woningbehoeftenonderzoek
1994 en de voorwaarde van meer dan 40% van de koopwoningen met een waarde
hoger dan drie ton, noodzakelijk om in een hogere klasse terecht te komen,
is inderdaad sprake van een uitzonderingssituatie.Voorzitter! Terecht mogen overige afspraken of bedingen met derden niet
verdergaan de Huisvestingswet mogelijk maakt. Terecht worden de kavelprijzen
ook verhoudingsgewijs in koopgrenzen betrokken.Voorzitter! Artikel 27 gaat over het maatwerk. Eigenlijk is hier geen
sprake van bindingseisen, sociaal of economisch, maar van het oplossen van
een volkshuisvestingsprobleem van bijzondere aard, waarbij gevestigde bewoners
vanwege gemeentelijk beleid hun woning moeten verlaten. Genoemd worden calamiteiten,
de aanpak van probleemcomplexen, stadsvernieuwing of herstructurering, dure
scheefheid en sloop. Het gaat om herhuisvesting. Als in een buurt een complexje
ouderenwoningen wordt gebouwd, kunnen de ouderen uit de buurt dan voorrang
krijgen? Of moet die buurt eerst het stempel herstructurering of stadsvernieuwing
krijgen, of een verwrongen constructie ten aanzien van dure scheefheid? Of
moet in een planproces eenieder die er maar aan zou kunnen denken om daar
naartoe te willen, in een heel vroeg stadium worden opgeroepen om zich in
te schrijven? Ik zou het toch wel op prijs stellen dat een dergelijke bepaling
in een huisvestingsverordening is toegestaan. Wil de staatssecretaris dat
nadrukkelijk toezeggen? Wij kunnen dit niet bij amendement regelen, gezien
de systematiek van de wet; dat zou dus een motie moeten worden.Voorzitter! De VNG suggereert onder andere het tegengaan van segregatie
onder het lokale maatwerk te laten vallen. Wat moet ik mij hierbij voorstellen?
Betekent dit het mogelijk maken van een precieze toedeling, waarvan bovenaf
aantallen buitenlanders of inmiddels genaturaliseerde Nederlanders worden
voorzien van een specifiek stempeltje? Dat lijkt mij heel erg moeilijk. Wel
geef ik toe dat het interessant zou kunnen zijn om sociale experimenten aan
te gaan. Daartoe geef ik twee heel verschillende mogelijkheden. Zeer nadrukkelijk
voeg ik daaraan toe dat het denkmodellen zijn. Het eerste is er bij toewijzing
voor te zorgen dat er geen Kroaat in een straat, complex of portiek komt te
wonen met overwegend Serviërs, maar zorg ervoor dat je de nationaliteiten
een beetje bijeenhoudt, en geen onnodige conflictstof opbouwt. Of, positief:
zorg dat men vanuit een sterkte in eigen kring gemakkelijker in Nederland
integreert. De zo gevormde clusters moeten dan wel van beperkte omvang zijn.
De tweede mogelijkheid: zorg ervoor dat je in een straat, complex of portiek
ten minste een meerderheid van autochtonen hebt, opdat inpassing in de Nederlandse
samenleving als vanzelf verloopt. Behoorlijk linke soep, deze social engineering.
Wat is goed? Wat werkt? Wat doe je mensen aan? Van bovenaf regelen? Is het
niet het beste, of het minst slechte, om de mensen zelf te laten kiezen waar
zij willen wonen? Iets heel anders is ervoor te zorgen dat je geen gesegregeerde
inkomenswijken laat voortbestaan. Dan worden het type woning en de hoogte
van het inkomen bepalend voor de keuze van de bewoner, en het doet er dan
niet toe of hij een kleurtje heeft of niet. Het is mij niet helemaal duidelijk
wat de VNG precies bedoelt met het tegengaan van segregatie: het soort zaken
dat ik net heb opgeroepen, of inkomenswijken.Voorzitter! Deze wijziging van de Huisvestingswet betreft tevens een wijziging
van de Wet op de ruimtelijke ordening. De concrete beleidsbeslissing wordt
hier geïntroduceerd als een als zodanig aangemerkt besluit in een streekplan.
Dat is passend voor dit wetsvoorstel. Maar ik kan mij voorstellen dat de figuur
van een concrete beleidsbeslissing ook toepasbaar wordt voor onderdelen van
het nationaal ruimtelijk beleid en voor het gemeentelijk beleid. Daarover
hoor ik graag de mening van de minister, maar die is helaas niet aanwezig.Staatssecretaris Tommel:De minister luistert met mijn oren mee. Zij kon niet aanwezig zijn omdat
zij buitenslands is.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Een dubbel oor!Voorzitter! In de regeling van de huidige concrete beleidsbeslissing meen
ik een omissie te constateren. Immers, in het zesde lid van artikel 4b wordt
verwezen naar "de in het vierde lid bedoelde termijn". Echter, daar wordt
geen termijn genoemd. In technische zin leken mij zowel de genoemde termijn
van lid 1, namelijk vier weken, als die van lid 5, twaalf weken, van toepassing
te kunnen zijn. Dat is nogal een verschil. In het door mij ingediende amendement
verwijs ik naar artikel 1, dus vier weken, zodat de minister een beetje sneller
moet beslissen.Voorzitter! Mijn probleem met de makelaar die bij de verkoop van nieuwe
woningen voorrang verleent aan gegadigden die tegelijkertijd ofwel hun bestaande
woning via hem verkopen ofwel een verzekering of hypotheek via hem afsluiten,
of ze nu wel of niet lokaal zijn gebonden, wordt bij de beantwoording niet
bevredigend opgelost. Normaal gesproken houdt de makelaar bij wie het eerst
kwam, maar daar valt natuurlijk wel een mouw aan te passen
als hem dat uit volstrekt andere hoofde goed uitkomt. Hoe voorkom je dat?
Bezwaar of beroep aantekenen lijkt mooi bij een vermoeden van achterstelling.
Dan is het huis echter al verkocht, terwijl de gegadigde dat nu juist wilde
bewonen. Ik verzin dit soort dingen niet. Een en ander wordt mij gemeld vanuit
de gemeentelijke bestuurspraktijk. Het bewijs is natuurlijk ook niet gemakkelijk.
Dat geef ik toe. Mijn vraag is nu of de Huisvestingswet daartoe enig instrument
levert. Wat zou een gemeente daartoe in haar huisvestingsverordening moeten
zetten?Dan kom ik op het tijdstip van het vervallen van bepalingen van verordeningen
die in strijd zijn met deze wet. Het voorstel is: een halfjaar na inwerkingtreding
van de wet. Dat is niet echt een ruime termijn om provinciale streekplannen
en gemeentelijke verordeningen aan te passen en goed te laten keuren. Men
kan al eerder beginnen met het voorbereiden, zegt de regering, want na aanname
van de wet in de Tweede Kamer weet men hoe het systeem in elkaar zit. Ik moet
bekennen dat ik wat dat betreft aarzel. Aan de ene kant moet je een beetje
praktisch zijn, in de zin van: hoe eerder hoe beter. Anderzijds willen wij
toch ook dat de Eerste Kamer deze wet aanneemt. Als de Eerste Kamer echter
een reden heeft om zich gebruuskeerd te voelen, dan zou dat wel eens ongewenste
effecten kunnen hebben. Als wij een termijn van drie maanden nemen voor de
behandeling in de Eerste Kamer, dan zou met behoud van dezelfde termijn voor
gemeenten, de reële, echte termijn, het tijdstip van het vervallen van
bepalingen van de verordeningen, op negen maanden kunnen worden gesteld. Ik
verzoek de regering op dit punt eigenlijk om een nota van wijziging, maar
er liggen al ontzettend veel van dit soort wijzigingen. Laat dus maar zitten,
maar ik vind de termijn van negen maanden toch interessanter dan dat halfjaar.De evaluatie geschiedt na twee jaar. Dat lijkt mij bijzonder verstandig,
mede gezien de nog steeds bestaande bezwaren van het IPO en de VNG. Dan is
er ervaring opgedaan. Dan kan men daar, zo nodig, gebruik van maken.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Ik spreek mede namens de fracties van de RPF en het GPV.Een enkele opmerking vooraf. Eerst iets over de voorbereiding. Ik dank
de regering voor de brieven die ons hebben bereikt per 1 april, maar ik spreek
tegelijkertijd mijn treurnis uit over het late moment. Het gaat namelijk om
zeer wezenlijke brieven. Dat geldt met name voor de brief over de hoofdlijnen
van de AMvB. Ik kom daar straks nog op terug, maar ik vind het jammer dat
die brief ons op dit tijdstip is voorgelegd, want deze is wel degelijk van
invloed op de inhoud van de discussie. Ik heb begrip voor het feit dat de
minister niet aanwezig kan zijn, maar het lijkt mij, gelet op de discussie
over de restrictiefbeleidsgebieden en de doorwerking van het ruimtelijk beleid
in het volkshuisvestingsbeleid, zeer gewenst als de minister bij het vervolg
van de discussie wel aanwezig is.Staatssecretaris Tommel:Voorzitter! Dat zal zeker het geval zijn. De minister zal de opmerkingen
over het beleid met betrekking tot de restrictiefbeleidsgebieden en alles
wat met de Wet op de ruimtelijke ordening te maken heeft, zelf voor haar rekening
nemen. In die zin heeft mevrouw Van der Burg mij aangesproken, maar zij krijgt
antwoord van de minister.De heer Van den Berg (SGP):Dank daarvoor. Ik had dat ook verondersteld, want er is wat dit betreft
sprake van een nauwe relatie met de discussie van afgelopen maandag in het
notaoverleg over het nationaal ruimtelijk beleid. Die discussie wordt overigens
ook nog voortgezet.Ik betreur het ook dat het overleg met het IPO en de VNG niet tot meer
resultaat heeft geleid dan tot nu toe het geval is geweest. De wetgever is
niet afhankelijk van een soort van overeenstemming met de medeoverheden. Het
gaat hier echter om een beleidsterrein, waarbij de medeoverheden wat betreft
de uitvoering heel nauw betrokken zijn. Ik had het bijzonder positief gevonden
als er op dat punt meer overeenstemming was bereikt. Ook daar kom ik nog wel
op terug.De voorgestelde wijziging van de Huisvestingswet die wij nu behandelen,
is van ingrijpende aard. Inhoudelijk springen twee zaken in het oog, namelijk
de aanmerkelijke vergroting van de vestigingsvrijheid en de herijking van
de bevoegdheden in deze wet, waarbij ik op een aantal punten een vorm van
recentralisatie meen te bespeuren. Onze fracties staan kritisch tegenover
de wijze waarop beide aspecten in dit wetsvoorstel zijn uitgewerkt. Voor alle
duidelijkheid, wij hebben er geen moeite mee dat het ruimtelijk beleid op
een adequate wijze doorwerkt in het volkshuisvestelijk beleid. Dat moet ook,
want beide zijn complementair. Wij zien ook zeker mogelijkheden om de contourenbenadering
een nuttig instrument te doen zijn om kwetsbare gebieden te beschermen tegen
sluipende verstedelijking. Daarover verschillen wij niet van mening. Hier
moet echter de vraag gesteld worden of provincies en gemeenten over voldoende
bevoegdheden blijven beschikken om een geloofwaardig huisvestingsbeleid te
voeren, dat ook recht doet aan de situaties in de regio's en ook in de gemeenten
zelf. Wij hebben het toch over een rechtvaardig en evenwichtig beleid? Ik
moet echter zeggen dat ik die rechtvaardigheid en evenwichtigheid niet op
alle terreinen kan bespeuren. Ik kom nog terug op voorbeelden daarvan. Naar
onze opvatting geeft dit wetsvoorstel te weinig ruimte aan provincies en gemeenten
om een geloofwaardig huisvestingsbeleid te voeren. Wij zijn dan ook van mening
dat dit wetsvoorstel, wil het voor ons aanvaardbaar zijn, op een aantal punten
aanpassing behoeft.Uitgangspunt van de wet is dat zomin mogelijk inbreuk mag worden gemaakt
op de vrijheid van vestiging. Die vrijheid ligt zelfs in internationale verdragen
verankerd en dient waar mogelijk gerespecteerd te worden. Ik zeg er echter
bij dat dit niet een allesbepalende factor kan zijn. In zijn concrete uitwerking
kan het recht van vrije vestiging neerkomen op een recht van de sterkste,
met name in financieel opzicht. Ook daar hebben wij vele voorbeelden van.
Er gaat van dit wetsvoorstel onmiskenbaar een liberaliserende werking uit
op de woningmarkt, maar wij hebben er genoeg voorbeelden van dat liberalisering
toch niet altijd tot een optimaal en zeker niet tot een rechtvaardig en evenwichtig
resultaat leidt.Terecht wordt ten behoeve van verschillende doelgroepen met een zwakke
positie op de woningmarkt, zoals gepensioneerden en statushouders, nog steeds
een beleid gevoerd dat per saldo resulteert in beperking van vrijheid van
vestiging voor degenen die niet tot zo'n doelgroep behoren. Zo zal er ook
niemand te vinden zijn die het recht van vrije vestiging zou willen verabsoluteren.
Sinds 1945 is vrijwel steeds sprake geweest van vormen van woningnood. De
overheid heeft het terecht tot haar taak gerekend te helpen voorzien in adequate
huisvesting. Wij twijfelen er niet aan of hier blijft een overheidstaak liggen,
ook al zou er een situatie ontstaan waarin niet langer van woningschaarste
sprake is. Juist vanwege het feit dat Nederland een dichtbevolkt land is en
wonen directe implicaties heeft voor de ruimtelijke inrichting, is een zekere
vorm van sturing door de overheid noodzakelijk. Dat staat trouwens ook in
dit wetsvoorstel.Over de bevoegdheidsverdeling in het wetsvoorstel wil ik eerst een algemene
opmerking maken. In de Huisvestingswet worden bevoegdheden toegekend aan provincies
en gemeenten. Wij vinden decentralisatie, zeker in deze wet, een goede zaak.
Juist op lokaal niveau moet immers het volkshuisvestingsbeleid handen en voeten
worden gegeven. Daarbij is maatwerk geboden, omdat vrijwel geen enkele stad
of regio hetzelfde is. Maar om in dat maatwerk te kunnen voorzien, dient de
wet aan provincies en gemeenten wel een adequaat instrumentarium toe te kennen.
Het belang daarvan wordt nog verder onderstreept door de introductie in de
wet van de contourenbenadering. Het vastleggen in streekplannen van bindende
contouren beperkt de beleidsruimte van provincies en gemeenten immers in hoge
mate. Daar bovenop zouden deze overheden dan ook nog worden geconfronteerd
met een beperking van hun instrumentarium. De algemene klacht van provincies
en gemeenten die ons heeft bereikt, is dat het voor hen langs deze weg welhaast
onmogelijk gemaakt wordt om een eigen volkshuisvestingsbeleid te voeren. Die
klacht lijkt mij begrijpelijk. Ik mag toch aannemen dat de bewindslieden daarvoor
enig begrip kunnen opbrengen.Ik stel ook vast dat het wetsvoorstel op een aantal punten recentraliseert.
Ik heb daar al iets over gezegd in een interruptie toen mevrouw Versnel aan
het woord was. Ik noem als voorbeeld de goedkeuring door het Rijk van bepaalde
gemeentelijke huisvestingsverordeningen. Wij zijn van mening dat dat niet
wenselijk is. Wij vinden het ook niet nodig en in strijd met de bestuurlijke
verhoudingen. Niet voor niets hebben gemeenten en provincies – ik refereerde
daar al aan – laten weten forse problemen te hebben met dit wetsvoorstel.
Maar welke conclusies verbinden de bewindslieden daar nu eigenlijk aan? Tot
nu toe vind ik dat zij daar toch wat te bagatelliserend mee omgaan. IPO en
VNG zijn van mening dat de nadruk onevenredig en onnodig zwaar is komen te
liggen op de vrijheid van vestiging. Het wetsvoorstel impliceert immers dat
gemeenten aanzienlijk minder mogelijkheden krijgen om de lokale of regionale
woningmarkt af te schermen voor woningzoekenden zonder binding aan de gemeente
of regio. Het rijksbeleid wordt gekenmerkt door twee tegengestelde tendensen:
enerzijds is sprake van een liberalisering, een versterking van het recht
van vrije vestiging en anderzijds worden gemeenten in toenemende mate gestuurd
vanuit het ruimtelijk beleid, waardoor bouwmogelijkheden sterk afnemen en
waardoor met name lokaal gebonden woningzoekenden in de klem komen. Dat is
het probleem waar ik afgelopen maandag in het notaoverleg over het nationaal
ruimtelijk beleid getracht heb indringend op te wijzen. De voorbeelden van
de echte problemen daardoor zijn legio.Voorzitter! Ik wijs op het probleem op de Noordwest-Veluwe; een regio
die ik goed ken. Daar is het beleid zelfs gericht op een vertrekoverschot
voor de kernen in het landelijke gebied. Het geboorteoverschot is daar relatief
hoog en de sociaal-economische binding aan de eigen regio is door uiteenlopende
omstandigheden zeer sterk. Subregionale opvangmogelijkheden schieten tekort
en in het vrijemarktsegment vindt nu al verdringing plaats van lokale woningzoekenden
door kapitaalkrachtige huishoudens uit de Randstad. Als uitvloeisel van dit
wetsvoorstel zullen wij steeds meer zien dat starters op de woningmarkt die
op de Veluwe geboren en getogen zijn, en daar ook graag willen blijven wonen,
gedwongen worden te verhuizen naar een nieuwbouwwijk in Amersfoort of Zwolle,
terwijl kapitaalkrachtige randstedelingen zich kunnen inkopen in aantrekkelijke
woonkernen op de Veluwe. Dat vinden onze fracties buitengewoon ongewenst.
Daaraan zou ik zelfs de kwalificatie "asociaal" willen verbinden. Onze fracties
vinden dat starters op de woningmarkt de mogelijkheid moeten hebben om zich
te vestigen in de omgeving waar zij geboren en getogen zijn. Als daarvoor
geen ruimte wordt geboden, is er sprake van slecht beleid.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):In dat kader zijn beschermende maatregelen genomen. Onder de huurgrens
van ƒ 1085 prevaleren de bindingseisen. Dit geldt ook voor koopwoningen
van minder dan drie ton. Als de gemiddelde verkoopprijs hoger ligt en de taxatie
in het kader van de onroerendezaakbelasting hoger uitvalt, kunnen de grenzen
opgetrokken worden tot drieënhalf en vier ton. Er zullen geen starters
zijn die duurdere huizen kunnen betalen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Dat is een prachtig theoretisch verhaal. Ik neem aan dat ook
mevrouw Versnel de brieven uit de betrokken gemeenten gelezen heeft. Ons hebben
noodkreten bereikt dat het op deze wijze echt niet gaat. Ik zie het ook in
mijn eigen omgeving. Ik zou zo'n beleid nooit voor mijn verantwoordelijkheid
durven nemen, want het heeft asociale consequenties. Mensen worden gedwongen
om te verhuizen naar stedenmassa's ver van hun geboortegrond, waar zij zullen
opgaan in de anonimiteit, terwijl zij graag in hun eigen omgeving willen blijven
wonen. Dat beleid neemt mevrouw Versnel voor haar rekening.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):De genoemde beschermingsconstructies zijn er wel degelijk. Als die worden
gecombineerd met het contourenbeleid, blijken de mogelijkheden voor woningbouw
vaak groter dan gedacht. Ik begrijp ook wel dat gemeenten het zeer lastig
vinden om hiermee om te gaan, want in het verleden hadden zij alle touwtjes
in handen. Die bevoegdheid wordt nu in het kader van de vrije vestiging doorbroken. Ik geef toe dat er vanwege het ruimtelijk beleid beperkingen
gesteld worden.De heer Van den Berg (SGP):Terecht wijst mevrouw Versnel op de contouren. Daar hebben wij afgelopen
maandag ook uitgebreid over gesproken. Die contouren moeten dan wel ruim genoeg
zijn om ook de eigen inwoners te kunnen opvangen. Ik ben het op zichzelf eens
met deze benadering. Ik kan ook instemmen met de opmerkingen van mevrouw Versnel
over het dubbel sturen. Daartoe moeten de contouren dan wel ruimte bieden.
Het contourenbeleid moet gecombineerd worden met goede mogelijkheden voor
lokaal maatwerk op grond van de Huisvestingswet. Deze combinatie is nu juist
het grote probleem. Uit het kaartje dat wij vandaag hebben ontvangen, blijkt
dat het halve land onder dit beleid valt.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):U vergeet de grote rode sterren op het kaartje, namelijk de grootstedelijke
gebieden. Daar wonen ook de meeste mensen.De heer Van den Berg (SGP):Daar wilt u iedereen laten wonen; dat begrijp ik heel goed.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Ik heb er al op gewezen dat een gemeente ook bij een "strakke contour"
de mogelijkheden, beziend vanaf de randen naar binnen, daarvan kan benutten.
Op dat gebied blijkt veel meer mogelijk dan men tot dusver dacht. Het is belangrijk
dat daar aandacht aan wordt besteed.De heer Van den Berg (SGP):Over dat laatste ben ik het geheel met mevrouw Versnel eens, maar de gemeenten
moeten daarvoor de ruimte hebben.De heer Gabor (CDA):De stelling van mevrouw Versnel moeten wij toch even verder bespreken.
De benadering inzake de contouren is prachtig. Zelfs mevrouw Versnel zegt
dat daarbij van alles en nog wat kan gebeuren. Ik meld dat daar ook een prijskaartje
aan vastzit. Ik noem de industriegebieden die opgeruimd moeten worden in Schoonhoven
en andere zaken. Het prijskaartje dat daaraan vastzit, maakt het onmogelijk
daarin voortgang te boeken, inclusief de fasering in de zin van de contingentering.
Daarover ben ik het eens. Wij moeten dus ergens een doorbraak zien te forceren
omdat die mensen ook daar gehuisvest moeten kunnen worden.Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):Ontzettend belangrijk – het is de pendant waar wij het nauwelijks
over hebben, maar die hier een wezenlijk onderdeel van vormt – is de
Wet op de stads- en dorpsvernieuwing en het feit dat de provincies daar duidelijk
gelden voor hebben. Daarmee kunnen zij dat soort zaken, het opruimen van bedrijfsterreinen,
entameren. Er is en geld voor de bodem en geld voor aankopen. Maar dat moet
dan wel heel gericht gebeuren.De heer Van den Berg (SGP):Over dit laatste hebben wij het maandag ook gehad. Dan is het probleem –
bij ons bezoek in Gelderland hebben wij dat kunnen horen – dat de gemeenten
waarom het hier gaat, zich in een negatieve spiraal bevinden. Zij krijgen
minder woningen, minder ruimte in het ruimtelijk beleid en minder geld uit
de fondsen voor stads- en dorpsvernieuwing. Dat is het probleem. Er zijn gemeenten
die wat dat betreft echt in de problemen komen. Daar vraag ik namens onze
fracties toch klemmend de aandacht van de regering voor. Het is afgelopen
maandag ook aan de orde geweest. In die discussie is door verscheidene woordvoerders
trouwens ook onderkend dat dit een reëel probleem is. Ik zie zo graag
dat ook de regering dit probleem serieus neemt. In de nota naar aanleiding
van het verslag wordt over de lokale woningzoekenden opgemerkt dat zij toch
wel elders zullen werken en dus ook wel elders kunnen gaan wonen. Zo'n reactie
vind ik echt beneden peil. Als ik dan ook nog de brief van 1 april lees –
die hebben wij recentelijk gezien – ben ik bang dat aan dit probleem
niet serieus aandacht wordt besteed. Ik lees in deze brief: duidelijk is dat
de tegemoetkoming aan de eigenwoningbehoefte geen toereikende invulling is
voor het restrictief beleid. Er volgt: voor kernen in het landelijke gebied
zal hier zelfs bij een uitwerking van het bundelingsbeleid geen sprake van
mogen zijn. Ik proef hier een opstelling waarbij volstrekt geen rekening wordt
gehouden met het probleem dat ik aan de orde stel. Ik verneem toch graag een
heel duidelijke reactie.Er is nog het een en ander te zeggen over de instrumenten. Ik heb het
nu meer gehad over het ruimtelijk beleid. Dat speelt hierbij ook een rol.
Ik heb het amendement op stuk nr. 22 ingediend, dat het mogelijk moet maken
dat gemeenten in bijzondere gevallen – die er in dit soort situaties
toch zijn – ook lokale bindingseisen stellen, zodat zij ook voor de
lokale situatie de mogelijkheid hebben om een eigen beleid te voeren. Daarmee
is niet het hele probleem opgelost, maar daarmee is wellicht wel een stap
in de goede richting gezet. Ook de VNG heeft hier voortdurend op gewezen.
Verder moeten wij nadenken – dat blijkt ook wel uit deze discussie –
over de vraag hoe wij dit probleem meer integraal moeten aanpakken.Een aspect dat hiermee samenhangt, is dat van de uitgifte van bouwkavels.
Tot nu toe vallen die niet onder deze wet. Ook de VNG heeft erop gewezen dat
dit de mogelijkheden verder beperkt. Het amendement op stuk nr. 21 is daarop
van toepassing en beoogt losse bouwkavels niet onder de werking van de wet
te brengen. Ik meen dat deze geringe beperking voor de vestigingsvrijheid
zeer zeker opweegt tegen de grote maatschappelijke behoefte om lokale woningzoekenden,
die op deze manier geholpen kunnen worden, een betere positie te geven.Het stellen van een maximumkoopprijsgrens is een van de instrumenten om
de lokale en regionale woningmarkt te reguleren. In het wetsvoorstel wordt
een maximale koopprijsgrens genoemd van ƒ 300.000. Dat bedrag is laag,
en dan zeg ik het nog voorzichtig. Dat geldt zeker voor prijzen van koopwoningen
in de restrictiefbeleidsgebieden. Daarvan zouden tal van voorbeelden te geven
zijn. Ik ga die nu niet geven. Er zijn restrictiefbeleidsgebieden waarin ook
voor een modale woning al meer dan ƒ 400.000 moet worden betaald, ook
door de zogenaamde starters op de woningmarkt. Dat is al moeilijk genoeg.
Het komt straks ook even aan de orde. Inmiddels ligt er nota van wijziging
en er ligt een amendement van de heer Gabor. Dit amendement vinden wij op
zichzelf niet onsympathiek, maar ik vraag mij af of die grenzen daarin al
helemaal het juiste niveau hebben bereikt. In dit verband
is er een idee van de VNG om provincies de gelegenheid te geven om voor maximaal
vijf jaar ontheffing te verlenen van de grenzen. Hierover vraag ik dan ook
de opvatting van de regering. Misschien is dit een verkieslijke oplossing
voor bijzondere situaties.Voorzitter! Ik heb nog een enkel punt waar ik zeer kort over kan zijn.
Ik heb al gesproken over de centralisatietendens die ik hier en daar aantrof.
Op dit punt heeft ook het amendement op stuk nr. 23 betrekking. Mijn fractie
vindt niet dat het noodzakelijk is om de goedkeuring van bepaalde huisvestingsverordeningen
op centraal niveau te leggen. Dit is ongeveer dezelfde materie als die mevrouw
Verbugt in het amendement op stuk nr. 8 aan de orde heeft gesteld. Behalve
om een technisch verschil, heb ik vooral een afzonderlijk amendement ingediend
omdat mevrouw Verbugt in haar amendement stelt dat gedeputeerde staten moet
beslissen in overeenstemming met de inspecteur. Wij kunnen daar nog overleg
over voeren. Ik heb echter moeite met het amendement. Wij decentraliseren
óf niet. De bevoegdheid ligt op provinciaal niveau. Als men moet beslissen
in overeenstemming met een rijksambtenaar, lijkt mij dat niet in overeenstemming
met de bestuurlijke verhoudingen. Als er "gehoord" had gestaan, had ik het
een heel andere zaak gevonden. "In overeenstemming met" gaat echt te ver en
past niet in de bestuurlijke verhoudingen. Vandaar dat ik een eigen amendement
heb ingediend. Nogmaals, dit amendement is volledig bespreekbaar.Mevrouw Verbugt (VVD):Ik wil hierover een vraag stellen. Ik heb zelf ook met deze gedachte geworsteld.
Hoe wordt er gedecentraliseerd? De bevoegdheid wordt bij de provincie gelegd.
Het gaat echter ook om de doorwerking van rijksbeleid. Ik vind het goed dat
er toezicht op bestaat of het goed gebeurt. Vandaar de rijksinspecteur. De
heer Van den Berg stelt de term "gehoord" voor. Daar kan ik mij iets bij voorstellen.
Ik heb er echter problemen mee wanneer de rijksinspecteur gehoord wordt en
men niets doet met zijn advies. Dan ontstaat er een probleem. De provincie
beperkt dan toch de vrijheid van vestiging, dus niet conform het rijksbeleid.
Hoe lost de heer Van den Berg een dergelijke situatie op? Moet dan de rechter
er aan te pas komen?De heer Van den Berg (SGP):Nee, niet de rechter moet er aan te pas komen. Ik begrijp overigens het
punt dat mevrouw Verbugt aanvoert. Ik denk dat in zulke gevallen de rijksoverheid
moet ingrijpen. Daar is de rijksoverheid voor en daar is de inspecteur voor.
De inspecteur moet bij de minister melden dat er iets misgaat en dat de minister
op grond van zijn bevoegdheden op grond van de Wet op de ruimtelijke ordening
moet ingrijpen. Ik denk dat aldus het normale stelsel van bestuurlijke verhoudingen
intreedt. Vanuit bestuurlijk oogpunt kan er geen decentralisatiebevoegdheid
in één besluit gekoppeld worden aan een toezichtsbevoegdheid.
Dat probeert mevrouw Verbugt een beetje. Dat lijkt mij niet in overeenstemming
met onze bestuurlijke verhoudingen.Mevrouw Verbugt (VVD):Ik maak mij een beetje zorgen over het voorstel van de heer Van den Berg,
omdat wij daarmee een vorm van juridificatie invoeren als de partijen, Rijk
en provincie, niet tot overeenstemming komen en een administratieve rechter
moet gaan uitleggen wat rijksbeleid is en of het goed wordt toegepast. Misschien
dat ook de staatssecretaris hierover iets kan zeggen. Dit is voor mij juist
het punt waarom ik mijn amendement de huidige vorm heb gegeven. Ik zeg echter
tegen de heer Van den Berg dat mijn gedachten niet stilstaan. Ik wil, met
het antwoord van de staatssecretaris, kijken of wij er samen in een breder
verband uit kunnen komen.De heer Van den Berg (SGP):Ik dank mevrouw Verbugt voor deze tegemoetkomendheid. Ik merk nog een
ding ten aanzien hiervan op. Ik beschouw de toezichtsverhoudingen die wij
hebben en die wij ook moeten hebben niet als juridificering. Juridificering
betekent dat men voor alles naar de rechter gaat. Een normale toezichtsverhouding
in het openbaar bestuur, in de lijnen Rijk-provincie-gemeente vind ik een
ander punt. Het genoemde probleem doet zich overigens ook voor bij het voorstel
van mevrouw Verbugt. Zij zegt dat het moet gaan om een besluit "in overeenstemming
met". Wat nu als de partijen niet tot overeenstemming komen? Dan zal er toch
ook een andere instantie aan te pas moeten komen? Die partij kan toch haast
niet anders dan het Rijk zijn. Men staat dan dus eigenlijk voor dezelfde situatie.Voorzitter! Ik heb nog een opmerking. Door verschillende woordvoerders
is al gesproken over de overgangsbepaling van een halfjaar. Ik vind die overgang
duidelijk te kort. Kortheidshalve kan ik opmerken dat ik gaarne het amendement
van mevrouw Verbugt op stuk nr. 10 zal steunen.Voorzitter! Ik rond af. Men zal uit mijn inbreng gemerkt hebben dat bij
onze fracties toch wel de nodige twijfels leven. Er zijn punten waarover wij
nog echt goed moeten doordiscussiëren. Ik noem de bestuurlijke verhoudingen
en met name de beleidsmatige invulling van het restrictief beleid. Onze fracties
zijn daarom absoluut nog niet toe aan een eindbeoordeling van het wetsvoorstel
op dit moment. Er liggen veel amendementen. Vooralsnog staan wij tamelijk
kritisch tegenover dit geheel, omdat het in de huidige situatie onzes inziens
absoluut te weinig mogelijkheden biedt aan provincies en gemeenten voor een
doelmatig, rechtvaardig en evenwichtig huisvestingsbeleid.De voorzitter:De volgende spreker op de lijst is de heer Gabor, maar ik ben er nog niet
aan toe om hem het woord te geven, en wel om de volgende reden.Tot dusver is de geïndiceerde spreektijd meer dan verdubbeld. Als
dat ook zo gaat bij de spreektijd van de heer Gabor, schieten we flink door
de grens van 23.00 uur heen. Dat doe ik niet. Het afkappen van een inbreng
is ook niet goed. Het niet toestaan van interrupties, de derde mogelijkheid,
lijkt mij voor de Kamer onaantrekkelijk en voor collega Gabor te gemakkelijk.
Hij provoceert zelden, dat weet ik. Niettemin kan er toch sprake zijn van
interrupties. Ik denk dat wij de behandeling van het wetsvoorstel meer dienen,
door de behandeling nu af te breken en er volgende week mee door te gaan.
Ook als de heer Gabor heel snel zijn betoog zou houden, moeten we de behandeling
afbreken. Volgende week gaan we werken met hetVoorzitter schema van 9.00 uur
's ochtends tot 24.00 uur 's avonds zonder pauzes, maar ik
heb geen zin daarop nu een voorproefje te nemen.Mijnheer Gabor, wilt u het woord voeren zonder interrupties?De heer Gabor (CDA):Dat lijkt mij niet aardig, voorzitter. Ik merk wel op dat wij ook volgende
week de actualisatie van de Vinex gaan afhandelen, waarover wij maandag heel
dapper met elkaar tot 23.00 uur 's avonds hebben gesproken. Ook staat voor
volgende week op het schema het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de
ruimtelijke ordening, een gigantisch stuk wetgeving. Hoe het allemaal moet,
ik weet het niet.De voorzitter:Als ik eigenwijs ben, moet ik zeggen: dat moet u aan mij overlaten en
dan krijgt u uiteindelijk de rekening terug. Zo werkt dat in de goede taakverdeling
in dit huis.Ook als u nu tot 23.00 uur zou spreken, zou dat de problematiek van de
volgende week niet wezenlijk verlichten.De algemene beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 22.27 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-5183-5198.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl