Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 3917-3930

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-02-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 53, pagina 3917-3930

21-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26734Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het implementatieplan Wet op de jeugdzorg (27410, nr. 8)Pagina 3894-3898
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 3917-3930
Behandeling van de brief van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat over de verdeling van radiofrequenties (24095, nr. 61)Pagina 3898-3917
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van heden over clusterbommenPagina 3952-3955
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 3936-3952
Presentie en opening (woensdag 21 februari 2001)Pagina 3893-3893
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 (27585)Pagina 3933-3936
Regeling van werkzaamheden (woensdag 21 februari 2001)Pagina 3893-3894
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 15 februari 2001 over alleenstaande minderjarige asielzoekers (AMA's)Pagina 3930-3933
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 21 februari 2001)Pagina 3955-3956

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 84 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds
de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking,
Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht)
(26734).(Zie vergadering van 20 februari 2001.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Remkes:Voorzitter! Ik dank de woordvoerders voor hun opmerkingen en vragen over
deze wijziging van de wet. Eveneens dank ik hen voor de instemming op hoofdlijnen,
die ik bij vrijwel alle woordvoerders geproefd heb. Voordat ik op een aantal
afzonderlijke opmerkingen en vragen reageer, maak ik voor het goede begrip
nog een aantal algemene opmerkingen.Allereerst kijk ik even naar de historie. Deze wetswijziging vloeit voort
uit de constateringen in de evaluatienota Herziene Woningwet en bouwbesluit
uit 1996 en in het MDW-rapport Bouwregelgeving uit 1997. Die constatering
was dat de basis van de bouwregelgeving weliswaar goed is, maar dat op onderdelen
verbetering nodig is. Het vorige kabinet heeft de Tweede Kamer in februari
1998 geïnformeerd over de manier, waarop aan die verbetering uitwerking
wordt gegeven. In het regeerakkoord heeft het huidige kabinet zich daarbij
aangesloten. Conform het regeerakkoord streeft het kabinet er dan ook naar
om de bouwregelgeving drastisch te vereenvoudigen. Met het onderhavige wetsvoorstel
wordt een eerste stap op weg naar die vereenvoudiging gezet, in het bijzonder
met betrekking tot de bouwvergunningprocedure en het welstandstoezicht.De huidige wettelijke driedeling van bouwwerken wordt vervangen door een
tweedeling: bouwvergunningsvrij en bouwvergunningsplichtig. De huidige meldingsplichtige
categorie komt te vervallen. De bouwvergunningsvrije categorie wordt verruimd
op basis van het uitgangspunt dat, wat nu meldingsplichtig is, in beginsel
bouwvergunningsvrij wordt. Naast de bestaande reguliere bouwvergunningsprocedures
wordt een lichte procedure in het leven geroepen met een beperkte preventieve
gemeentelijke toets en een korte beslistermijn. De heer Rietkerk vroeg of
het niet wenselijk is om de termijn van zes weken te verlengen met drie weken.
Het gesprek met de VNG en de Federatie Welstand heeft al een verlenging opgeleverd
van vier weken tot zes weken. Een verdere verlenging met drie weken lijkt
mij overbodig, ook omdat dit niet als wens door de gemeenten naar voren is
gebracht.Daarnaast wordt de maximale beslistermijn in de reguliere vergunningprocedure
verkort. Die wordt nu maximaal achttien weken in plaats van zesentwintig weken.
Aanvragers van een reguliere bouwvergunning kunnen die vergunning gefaseerd
krijgen. De indieningsvereisten voor een aanvraag voor een bouwvergunning
worden landelijke geüniformeerd en gemaximeerd. Last but not least, het
wettelijke kader voor het welstandstoezicht wordt aangescherpt. Tevens is
in het wetsvoorstel de mogelijkheid opgenomen om de samenstelling van de welstandscommissie
op een wat andere leest te schoeien. Was het altijd zo dat het om deskundigen
moest gaan, wat vaak werd ingevuld met bouwkundigen en architecten, in de
Nota wonen heb ik al aangegeven dat verruiming van de samenstelling wenselijk
is. Het leek mij nuttig om de derde nota van wijziging aan te grijpen om dit
alvast te regelen. De samenstelling wordt niet uitsluitend beperkt tot deskundigen,
maar uitgebreid met geïnteresseerde burgers. Dat kunnen aannemers en
projectontwikkelaars zijn, maar bijvoorbeeld ook vrouwen. Wat mij betreft,
kan het aandeel van vrouwen in dergelijke commissies drastisch toenemen, omdat
wij hier bij uitstek spreken over een mannenbolwerk, waarin wellicht een enkele
witte raaf aanwezig is. Ik heb de overtuiging dat op deze wijze ook het maatschappelijk
draagvlak van welstand verbreed kan worden en dat een eind kan worden gemaakt
aan het beeld dat nu nog wel eens wordt aangetroffen bij burgers, namelijk
dat welstandscommissies gezelschappen zijn die in de eerste plaats elkaars
werken beoordelen, of het beeld van een kerkenraad om de zwakkere geloofsgenoten
op het rechte pad te houden. Dit beeld lijkt mij voor het aanzien van welstand
niet goed. Het is denk ik goed om het maatschappelijk draagvlak te verbreden.Voorzitter! "Welstand lijkt op een rechter die zijn eigen wetboek schrijft".
Deze kop stond vorig jaar boven een ingezonden artikel in Cobouw. De auteur,
jurist en architect – een overigens zeldzame combinatie – zette
nog eens helder de meest voorkomende ergernissen over het huidige welstandstoezicht
op een rij. Kort samengevat: welstandscommissies zijn te subjectief en opereren
te veel vanuit een ivoren toren. Hetzelfde beeld komt naar voren als je de
reacties leest die op de internetsite van VROM zijn binnengekomen. Reacties
zoals: "Het behoort een grondrecht te zijn dat een eigenaar van een pand zijn
of haar eigen smaak tot uitdrukking laat komen. Maar de buurt is natuurlijk
ook een deel van je eigen woonomgeving. En daarom mag de overheid uiteraard
grenzen stellen, maar deze moeten democratisch worden bepaald en niet zoals
nu in achterkamertjes van smaakdeskundigen."Ik zal niet alle reacties voorlezen, maar de teneur is dat mensen welstandstoezicht
in het algemeen een goede zaak vinden, doch dat er grote onduidelijkheid bestaat
over de criteria op grond waarvan vaak wordt besloten. Men klaagt zoals net
geciteerd over een sfeer van achterkamertjes waarin superieuren onaantastbare
eigen ontwerpoplossingen aandragen. Duidelijk is dat de praktijk van het welstandstoezicht
zich te veel heeft geïsoleerd van politiek en maatschappij.Dit ligt overigens, zeg ik er maar voor alle duidelijkheid bij, niet alleen
aan de welstandscommissie, maar ook aan de gemeenten. Die hebben het dat gewoon
laten gebeuren. Vooropgesteld moet ook worden dat de welstandscommissie of
de gemeente niet bestaat. Wij zien in Nederland in de praktijk een grote mate
van veelkleurigheid. Soms functioneert het goed en soms niet goed. Helder
is dat het welstandstoezicht in algemene zin moet worden vernieuwd. Het voorliggende
wetsvoorstel vormt daarvoor de eerste stap via aanscherping van het wettelijke
kader voor het welstandstoezicht. Het doel van die aanscherping is de transparantie,
de toetsbaarheid en de openbaarheid te vergroten. Welstandsbeleid moet democratischer
tot stand komen. Welstandsbeleid moet de burger vooraf bij het opstellen van
een bouwplan zoveel mogelijk zekerheid geven over de specifieke
eisen waaraan een bouwplan moet voldoen. Dit betekent dat gemeenten niet meer
kunnen volstaan met een handjevol uiterst abstracte criteria, zoals dat nu
geïnspireerd door de modelbouwverordening van de VNG in de meeste gemeentelijke
bouwverordeningen het geval is. In de media kunnen wij met een zekere regelmaat
zien tot welke onaanvaardbare situaties de toepassing van dergelijke vage
criteria in de praktijk leidt.Ik geef enkele voorbeelden. De welstandscommissie van een grotere gemeente
geeft voor 75% van de bouwplannen pas een positief advies nadat het bouwplan
is aangepast. Eén en hetzelfde bouwplan wordt door verschillende welstandscommissies
totaal verschillend beoordeeld; wat de ene commissie afkeurenswaardig vindt,
vindt de andere beter dan gemiddeld. Pas na zeven ronden hecht de welstandscommissie
goedkeuring aan een bouwplan voor een nieuw kleedlokaal voor een handbalvereniging
dat alleen vanaf het handbalterrein zichtbaar is. In de lange tussentijd moeten
de handballers zich omkleden in een oude zeecontainer. Doordat het steeds
niet lukt om een positief welstandsadvies over de uitbreiding van een verpleeghuis
te krijgen, krijgt een aantal zwaar zorgbehoevende ouderen niet de zorg die
zij eigenlijk nodig hebben. En zo zou ik helaas nog even kunnen doorgaan.Een ander voorbeeld wordt gevormd door de strenge criteria die welstandscommissies
hanteren bij de beoordeling van plannen voor het plaatsen van zonnepanelen,
die ertoe leiden dat mensen maar van plaatsing afzien. Het beleid van het
kabinet inzake deze stroomvoorziening wordt hierdoor nogal gefrustreerd. Mevrouw
Van Ravestein vraagt waarom de staatssecretaris zonnepanelen vergunningvrij
maakt. In de eerste plaats ligt er met betrekking tot dit onderwerp een duidelijke
Kameruitspraak en is het kabinet gewend om aan de meeste Kameruitspraken uitvoering
te geven. In de tweede plaats is het van belang, een duidelijk maatschappelijk
signaal te geven waar het gaat om de toepassing van duurzame energie. Dan
moeten burgers niet met verschillende signalen worden geconfronteerd.Ook zou ik kunnen ingaan op de manier waarop welstandscommissies met indieners
van bouwplannen kunnen omgaan. Wie de bekroonde documentaire van Jord den
Hollander op de televisie heeft gezien, zal zich voor de geest kunnen halen
het begrijpelijke onbegrip en de terechte frustratie van de architect die
zijn plan met de welstandscommissie wilde bespreken maar op arrogante en onbuigzame
wijze te horen kreeg dat discussie niet aan de orde was; hij diende het schriftelijk
oordeel van de commissie af te wachten.Van dat schriftelijke advies wordt men vaak triest gestemd. Ik verwijs
naar het artikel over een bouwplan dat afgelopen zaterdag in de Haagsche Courant
verscheen. Ik citeer: "Het negatieve welstandsadvies is vervat in het gebruikelijke
jargon dat vooral tot doel lijkt te hebben, de kloof tussen belanghebbende
stadsbewoners en professionele beoordelaars zo groot mogelijk te houden."Voorzitter! Het zal duidelijk zijn dat wij af moeten van deze situatie
waarin soms een clubje architectonische fijnproevers geheel zelfstandig, zonder
te worden gehinderd door lokale politieke wensen, tot oordeelsvorming komt
over de welstandsaspecten van een bouwplan. Anders gezegd: de indiener van
een vergunningsaanvrage moet in de toekomst bij zijn bezoek aan de welstandscommissie
niet langer het gevoel hebben, in een Russische roulette verzeild te zijn
geraakt.Bij dit alles blijft overeind dat de burger voldoende ruimte moet hebben
om zijn primaire verantwoordelijkheid voor het uiterlijk van het bouwwerk
te kunnen waarmaken. Beperkende overheidsbemoeienis in de vorm van welstandstoezicht
heeft dan ook alleen maar een vangnetfunctie. Dat, niet meer en niet minder,
is de functie van welstand. Het ambitieniveau kan niet verder reiken dan het
voorkomen dat bouwwerken in strijd met redelijke eisen van welstand zijn.
Het welstandstoezicht is dus nadrukkelijk geen instrument voor hoogstaande
architectuur. Welstandscriteria zijn dus nadrukkelijk geen opstapje naar plannen
van hoge ruimtelijke kwaliteit. Bij het wettelijke welstandstoezicht gaat
het er niet om of iets mooi is. Hoe gek dat ook klinkt, de bedoeling is steeds
geweest dat men naging of iets niet te lelijk zou zijn.De heer Poppe en mevrouw Van Gent hebben gevraagd hoe het mogelijk is
dat er ondanks de welstand van die spuuglelijke gebouwen worden gerealiseerd.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Bedrijventerreinen!Staatssecretaris Remkes:Mevrouw Verbugt verwees in dezen naar de discussie over de kwaliteit van
Vinex. Of men nu spreekt over een bedrijventerrein – ik vraag mij ook
wel eens af hoe dingen afgezegeld door de welstand tot stand komen –
of over stedenbouwkundige ontwikkelingen op uitleglocaties, eigenlijk moet
je tot de conclusie komen dat het instrument van het stedenbouwkundig plan
en eigenlijk ook het instrument van het beeldkwaliteitsplan minstens zo belangrijk
is voor het bevorderen van schoonheid als het instrument van de welstand.Evenals de rijksbouwmeester, de VNG en de Federatie welstand in een model-welstandsnota
hebben gedaan, wil ik gemeenten een waarschuwend signaal geven. Het lijkt
voor de hand te liggen om de welstandscommissie een prominente rol te geven
bij het opstellen van de gemeentelijke welstandsnota. Je moet het kerstmenu
echter natuurlijk niet door de kalkoen laten samenstellen. Voorzover het om
specialistische kennis en expertise gaat, kan ik mij een inbreng van de welstandscommissie
nog wel voorstellen. Laat gemeenten er echter alert op zijn, dat hun welstandsnota
dan geen banenplan voor welstandscommissies wordt. Welstandscommissies bestaan
immers ook maar uit mensen van vlees en bloed, die net als andere mensen de
natuurlijke neiging hebben om hun bestaanszekerheid veilig te stellen. Zij
hebben bijvoorbeeld alle belang bij welstandscriteria die niet al te concreet
zijn en ook bij het onder intensief welstandstoezicht brengen van zoveel mogelijk
bouwwerken. Dan valt er in de toekomst tenminste nog wat te adviseren door
de welstandscommissie. Voor je het weet hebben wij dan weer precies de situatie
waar wij nu eigenlijk van af willen.Ruimte voor de burger betekent dat gemeenten niet bang moeten zijn om
in bepaalde gebieden af te zien van welstandstoezicht of te
volstaan met een niet al te intensief toezicht. Op dat punt signaleer ik –
de praktijk van de afgelopen tien jaar onderstreept dat – nog te veel
koudwatervrees. Zoals in de memorie van toelichting reeds is opgemerkt, blijkt
immers onder meer uit door de BNA en de Federatie welstand begeleid onderzoek,
dat de welstandskwaliteit van bouwvergunningvrije bouwwerken in de praktijk
in het algemeen niet significant slechter is dan in de tijd dat die bouwwerken
nog aan preventief welstandstoezicht waren onderworpen.Ik vind dat overigens niet verrassend. Mensen willen natuurlijk zelf kwaliteit.
Zij zijn meestal ook bereid daarin het nodige geld te investeren. Zij tuigen
hun woning niet op met allerlei rare frutsels, die risico's opleveren voor
de economische waarde van hun bezit. Ik verwijs ook naar het artikel in Cobouw
van een tijdje terug over een experiment met een welstandsvrij nieuwbouwwijkje
in Emmen en het recente artikel in de NRC over een soortgelijk experiment
in Assen. Wellicht tot verrassing van het welstandswereldje leverden die experimenten
geen excessen op, integendeel. Het resultaat oogde voor de goegemeente nogal
braaf en wat saai. Het zij zo.De heer Schoenmakers (PvdA):Die voorbeelden zijn er inderdaad, maar wat kunt u zeggen over de ontwerper
van de huizen die welstandsvrij werden ontworpen?Staatssecretaris Remkes:Bij de kwaliteit van de Vinex-bouw en die van nieuwbouw in het algemeen
hebben wij afgelopen maandag uitvoerig kunnen stilstaan. Mijn opvatting is
bekend; ik vind dat er veel meer differentiatie in nieuwbouw moet worden toegepast
en dat er veel meer zeggenschap mogelijk moet zijn, die wat mij betreft ook
onherroepelijk kan leiden tot meer differentiatie. Ontwerpers dienen binnen
de grenzen van wat esthetisch verantwoord is, ook veel beter te luisteren
naar de toekomstige gebruikers van wat zij ontwerpen. En als men meer vrijheid
krijgt, gebruikt men die in het algemeen zoals ik zojuist aan de hand van
twee voorbeelden aangaf.De heer Schoenmakers (PvdA):Ik neem dan maar voor het gemak aan dat de bouwwerken waarover wij nu
praten, zijn ontworpen door een geregistreerde architect. Dan is de welstandskwestie
ook niet meer zo relevant.Staatssecretaris Remkes:Dat is op zichzelf een interessante redenering, maar het gaat erom wat
je wilt bereiken. Je kunt ook de redenering volgen dat welstandbeoordeling
niet meer nodig is als men een architect inschakelt met een beschermde titel.
Zo ver gaat mijn voorstel niet, maar ik vind het niet bij voorbaat onbespreekbaar
om op de lange termijn deze redenering wel te volgen.Mevrouw de voorzitter! Ik constateer dat de kritiek waarvan ik zojuist
sprak, aardig overeenkomt met de kritiek van buitenlanders op onze nieuwbouwwijken,
zij het dat het dan gaat om nieuwbouw die wél met preventief welstandstoezicht
is gerealiseerd. Dit sluit wel aardig aan bij de discussie van zojuist. Ik
citeer uit de Volkskrant een in ons land wonende Belgische: "De omheining
van onze postzegeltuin ziet er precies zo uit als die van de buren. Het sociale
leven speelt zich achter identieke gevels af en alles is in onze buurt precies
zoals het behoort te zijn. Maar ik vind ook dat een beetje afwisseling leven
en warmte in een buurt brengt en dat veel woonwijken in Nederland saai en
troosteloos zijn." Wie nu zegt dat dit de uitspraak van een leek is en dat
zij het mooie niet ziet, zou ik willen wijzen op een uitspraak van een Spaanse
architecte in het magazine van de Volkskrant van afgelopen zaterdag. Na een
bezoek aan een Vinex-wijk zei zij: "Het lijkt mij vreselijk saai om hier te
wonen."Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Voorzitter! Ik zou de staatssecretaris nog iets over België willen
vragen. Het opmerkelijke is dat men daar nu juist bezig is om de welstandseisen
aan te scherpen, omdat daar het nodige is verrezen waarover niet iedereen
even enthousiast is. Ik hoop niet dat de Belgische die de staatssecretaris
citeert, voorheen in de "Brasschaat-hutten" heeft gewoond, zoals de heer Poppe
ze wel eens noemt. Daarbij kun je toch ook niet echt van een geweldige welstand
spreken?Staatssecretaris Remkes:Nee, maar in België komt men wat welstand betreft vrijwel vanuit
het niets. Ik kan u aanraden om het verslag van de welstandscommissie in Noord-Holland
over 1999 eens te lezen. Daarin is een artikel opgenomen van de Vlaamse rijksbouwmeester.
Die wijst erop dat voor de inrichting van de openbare ruimte het stedenbouwkundige
plan en instrumenten om de beeldkwaliteit te beïnvloeden veelal belangrijker
zijn dan gedetailleerd welstandstoezicht. Ik ben het hiermee van harte eens.
Er wordt wel vaker vergeleken met Belgische toestanden. Als je echter in de
geschiedenis duikt, moet je tot de conclusie komen dat er in België,
afgezien van welstand, sprake is geweest van evident andere accenten in het
verstedelijkingsbeleid. Ik denk aan het accent van het platteland en de stad
inzake bouwmogelijkheden. Bovendien is het aantal mensen met een eigen woning
in België veel groter. In combinatie met de eerste factor is bij onze
zuiderburen, ook op het terrein van verkeer en vervoer, decentraal wonen altijd
gestimuleerd. Alleen al om die reden mag die vergelijking 1 : 1 van de welstand
niet gemaakt worden.Natuurlijk heb ik mijn subjectieve voorkeuren, maar ik kan bij onze zuiderburen
niet overal tot de conclusie komen dat men er daar een rommeltje van maakt.
Die discussie verloopt mijns inziens in het algemeen ook veel te zwart wit.Hoewel het niet goed past in de dualistische verhoudingen, zou het op
zichzelf aardig zijn om met het oog op dit soort aspecten een keer bij onze
zuiderburen op bezoek te gaan. Misschien kunnen wij daar iets op verzinnen.
Daartoe nodig ik u bij dezen uit. Ik ben graag bereid om daarover door te
praten.De voorzitter:Als u het een "onderzoek" noemt, kan het al gauw, hoor.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Voordat ik mij aanmeld voor een schoolreisje wil ik graag de relevantie
weten van kritiek uit het buitenland. Nu geeft iemand uit België kritiek
en straks is het iemand uit Indonesië. Ik vind dat vreemd. Wij zijn toch
verantwoordelijk voor de inrichting van ons land? Wij zijn misschien een saai
volk en dat manifesteert zich in de inrichting van ons land. Wij moeten onze
eigen kritiek formuleren en kritiek uit het buitenland zegt
mij weinig. Sterker, het roept bijna anti-Belgische gevoelens op: als je echte
lelijkheid wil zien, moet je in dat land zijn. Het lijkt mij overigens niet
zo verstandig om dit hardop te zeggen.Staatssecretaris Remkes:Daar heeft de heer Van Middelkoop volkomen gelijk in. Toch leek het mij
goed om bij deze gelegenheid aandacht aan dit soort elementen te besteden,
omdat er wat dat betreft nogal wat misverstanden zijn. In een aantal opzichten
lopen die soms door elkaar in de discussie. Mijn pleidooi is dus om daar vooral
genuanceerd en niet in zwartwittermen naar te kijken.Mevrouw de voorzitter! Ik kom over de procedure te spreken. De bouwpraktijk
is vanaf het prille begin intensief betrokken geweest bij het formuleren van
de voornemens en bij de uitwerking van het wetsvoorstel en de algemene maatregel
van bestuur. Die polderexercitie heeft weliswaar de nodige tijd in beslag
genomen, maar mede daardoor kunnen wij nu constateren dat er in de bouwpraktijk
een breed draagvlak voor het wetsvoorstel bestaat. Op bijna alle onderdelen
van het wetsvoorstel bestaat dus ruime consensus.Uit sommige geluiden was op te maken dat de wensen op één
punt wat uiteen liepen. Ik doel op de maatvoering van de verruiming van het
bouwvergunningvrij bouwen in relatie tot het welstandstoezicht. De kritiek
daarop betreft niet het wetsvoorstel zelf. Het is zeker geen geheim dat organisaties
zoals de Vereniging Eigen Huis en BNA het liefst zouden zien dat het kabinet
het bouwvergunningvrij bouwen nog verder verruimde. Daarentegen wensten de
VNG en de Federatie welstand steeds een beperkte of geen verruiming. De richting
die ik op dat punt in juli 2000 kenbaar maakte, ontmoette in gemeente- en
welstandskring nogal wat kritiek. Daartoe wijs ik op de tientallen brieven
die de Tweede Kamer en ondergetekende van gemeenten mochten ontvangen. Oud-wethouder
van Den Haag Noordanus organiseerde voor de doelgroep Kamerleden zelfs een
tentoonstelling, die overigens in veel opzichten weinig met de werkelijke
voorstellen te maken had. Aangezien ik evenwel hecht aan een draagvlak voor
de voorstellen in gemeenten en welstandskring, die immers bij de uitvoering
ervan een belangrijke rol hebben, heb ik met de VNG en de Federatie welstand
doorgepolderd. Vier zaken hebben daarbij steeds centraal gestaan. In de eerste
plaats zou wat mij betreft sprake moeten zijn van een substantiële verruiming
van het vergunningvrij bouwen, dus van een vermindering van de bureaucratische
rompslomp. In de tweede plaats moest ik de overtuiging hebben dat de voorstellen
alleszins verantwoord waren met betrekking tot de inrichting van de openbare
ruimte. In de derde plaats moest er duidelijkheid voor de burgers zijn en
in de vierde plaats zouden de voorstellen een bijdrage moeten leveren aan
de handhaafbaarheid door gemeentebesturen.In dit polderproces heb ik in de vorm van een aantal afspraken overeenstemming
met beide organisaties bereikt. De afspraken hebben geleid tot wijziging van
het wetsvoorstel die bij derde nota van wijziging is gepresenteerd en die
verder is verwerkt in de concept-algemene maatregel van bestuur die ik de
Kamer op haar verzoek en voorzien van een aantal kanttekeningen heb toegezonden.
Ik vind de uitkomst van dat met de VNG en de Federatie welstand gevoerde overleg
voor alle partijen heel redelijk. De regeldruk en de administratievelastendruk
voor de burger worden beperkt. Diezelfde burger krijgt verder meer keuzevrijheid
en meer zelfbeschikkingsrecht. Zodoende krijgt hij ook meer mogelijkheden
om zijn eigen primaire verantwoordelijkheid voor de ruimtelijke kwaliteit
van zijn bouwwerk waar te maken. Tegelijk wordt het ruimtelijk meest kwetsbare
beschermd door de zogenoemde voor- en achterkantbenadering. Die zorgt tevens
voor meer draagvlak in gemeenten en welstandskring. Er wordt in redelijkheid
rekening gehouden met de belangen van buren en onder meer wordt door het vervallen
van de excessenregeling voor bouw- vergunningvrije bouwwerken de gemeentelijke
werklast minder. Daarop kom ik bij het bespreken van een van de amendementen
kort terug.Mevrouw de voorzitter! Dat er alles bij elkaar echt sprake is van een
aanzienlijke verruiming van het bouwvergunningvrij bouwen, wil ik met een
voorbeeld aantonen. Dakkapellen zijn op dit moment meldingsplichtig voorzover
zij op het achterdakvlak worden geplaatst. Zo'n dakkapel mag dan worden gebouwd
wanneer dat op grond van het bestemmingsplan is toegestaan en haar vormgeving
niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand. Dakkapellen op een
zijvlak of op een voordakvlak zijn thans bouwvergunningsplichtig. De concept-AMvB
brengt daarin de volgende verandering. De dakkapel op het achterdakvlak wordt
bouwvergunningvrij, terwijl zij nu dus nog meldingsplichtig is. Ook de dakkapel
op het zijdakvlak wordt bouwvergunningvrij als die zijde althans niet direct
grenst aan de weg of het openbaar groen. Nu is zij ook nog vergunningsplichtig.
Wanneer die zijde wel grenst aan de weg of het openbaar groen, wordt de dakkapel
op het zijdakvlak licht vergunningsplichtig. Nu is zij gewoon vergunningsplichtig.
Hetzelfde geldt voor de dakkapel voor het voordakvlak. Ook die wordt licht
vergunningsplichtig. Thans is die nog gewoon vergunningsplichtig. Ik constateer,
dat de burger in al die gevallen te maken krijgt met minder overheidsbemoeienis.
Het gaat daarbij om behoorlijke aantallen. Jaarlijks passeren nu zo'n 200.000
bouwplannen het gemeentelijk loket: 50.000 meldingen en 150.000 vergunningaanvragen.
Door de verruiming van het bouwvergunningvrij bouwen zal het aantal plannen
dat het gemeenteloket moet passeren, met ongeveer – een exact getal
is natuurlijk niet te geven – een kwart dalen. Van de plannen die nog
wel preventief door de gemeente moeten worden getoetst, zal ongeveer de helft
via de lichte vergunningprocedure worden afgedaan. De verruiming van het bouwvergunningvrij
bouwen en de introductie van de lichte procedure zullen burgers bovendien
vele tientallen miljoenen aan bouwleges schelen. Ik zeg er wel bij dat wet
en algemene maatregel van bestuur zo zijn opgezet, dat sprake is van een bodem.
Gemeenten kunnen vanuit hun eigen keuze daarbovenop van de mogelijkheden in
de wet gebruikmaken. Dat is zeer sterk situationeel bepaald: wat in de ene
situatie niet verantwoord zou zijn, is in de andere situatie alleszins verantwoord.Ik wil nog even terug naar de bereikte overeenstemming met Federatie en
VNG. Toen ik sommige geachte afgevaardigden gisteren hoorde, dacht ik dat
in de betogen iets doorklonk van de brieven van VNG en Federatie
die de Kamer hebben bereikt. Op zich is dat overigens verklaarbaar. Ik verbaas
mij er natuurlijk nooit over dat maatschappelijke organisaties brieven sturen,
maar ik heb mij wel verbaasd over het volgende. Na de bereikte overeenstemming
verklaart men zich akkoord met een pakket, dat zal worden verdedigd richting
de diverse achterbannen: ik verdedig dat pakket richting de Kamer. Ik heb
mij dan ook zeer verbaasd over de brieven die van Federatie en VNG toch weer
op tafel kwamen, die punten bevatten die in het reguliere overleg nooit aan
de orde zijn geweest. Ik denk dan toch een beetje: een man een man, een woord
een woord. De Kamer heeft daar geen boodschap aan, maar ik wil die opmerking
over zo'n intensief proces toch gemaakt hebben.De voorzitter:Gaat de heer Van Middelkoop nu zeggen dat het misschien vrouwen waren?De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Ik heb twee vragen, mevrouw de voorzitter! Een: waren het misschien vrouwen?Staatssecretaris Remkes:Ik versta u niet.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Laat maar. Mijn eigenlijke vraag is de volgende. Hebt u een dergelijke
afspraak gemaakt met VNG en de Federatie? Ik vind uw verbazing namelijk wat
verbazingwekkend. Hoe vaak komt het niet voor dat een maatschappelijke organisatie
iets uitonderhandelt met een bewindspersoon, daarin de helft bereikt en daarna
de weg naar de Kamer zoekt? Ik moet er niet aan denken dat zij dat niet zouden
doen! Als volksvertegenwoordiger sta je dan immers droog na verloop van tijd.Staatssecretaris Remkes:Vanzelfsprekend. Als sprake zou zijn geweest van die situatie zou ik deze
woorden niet hebben uitgesproken. Maar half december hebben wij aan tafel
gezeten met de insteek om er volledig uit te komen. Ik had een paar bescheiden
wensen, waaronder de samenstelling van de welstandscommissies, zoals gememoreerd.
VNG en de Federatie welstand hadden wensen op het terrein van termijnen, op
dat van de voor- en achterkantbenadering enz. Dat overleg is gevoerd vanuit
de insteek "een deal is een deal". Een aantal van de punten die in de brief
van de VNG hebben gestaan, is in dat overleg niet aan de orde geweest. Vandaar
mijn verbazing. Men had er toen mee moeten komen! Dat is het signaal dat ik
over de hoofden van de Kamerleden heen afgeef. Ik heb de VNG vanmorgen in
het regulier bestuurlijk overleg ongeveer op deze wijze ingelicht.Er is verondersteld dat de Kamer nog de gelegenheid krijgt, te praten
over de algemene maatregel van bestuur. Dat evenwel is op grond van de huidige
wettekst een misverstand. De huidige wettekst voorziet namelijk niet in een
voorhangbepaling. Ik maak de Kamer daar maar op attent, want als in breed
verband de behoefte bestaat om daarover nog te praten – misschien kunnen
die signalen in tweede termijn worden afgegeven – ben ik best bereid
om dat alsnog te regelen bij vierde nota van wijziging(en). Dat is dus wat
mij betreft geen onwil. Maar zoals de wettekst er nu uitziet, in de wetenschap
dat daarop geen amendementen zijn ingediend, is de Kamer dus niet in de gelegenheid.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik heb er zelf aandacht voor gevraagd, evenals een aantal andere woordvoerders.
Ik denk dat de boodschap op zichzelf helder is overgekomen. Ik zou heel graag
willen dat wij het wel hier bespreken, omdat wij een heleboel zaken die wij
gisteren aan de orde hebben gehad, met die AMvB te maken hebben. Dus als u
dat nu kunt toezeggen, zou dat in tweede termijn heel wat tijd schelen.Staatssecretaris Remkes:Omdat ik weet dat er over het fenomeen voorhang in de Kamer nogal verschillend
wordt gedacht, wacht ik even de reacties in tweede termijn af. Op basis van
die reacties zal ik er dan in mijn tweede termijn definitief op reageren.De voorzitter:Een toezegging is hier niet voldoende; het zou dan in de wet geregeld
moeten worden, naar ik aanneemStaatssecretaris Remkes:Mijn medewerkers zijn zo voortvarend, dat ik hier zelfs al voor mij heb
liggen het tekenboek, dus het kan zo geregeld worden.De heer Van der Staaij (SGP):Misschien is het dan wel goed om duidelijkheid te krijgen waarover wij
het nu precies hebben. Er zitten namelijk wel degelijk een aantal voorhangbepalingen
in het wetsvoorstel. Ik noem als voorbeeld artikel 43, waarin staat dat voor
het aanwijzen van zaken die van beperkte betekenis zijn, een voorhangbepaling
van toepassing is.Staatssecretaris Remkes:Maar niet waar het gaat om de algemene maatregel van bestuur die de Kamer
is toegestuurd. Dienaangaande moet dan toch echt een wijziging van artikel
43 plaatsvinden.De heer Van der Staaij (SGP):Ook in de aanhef van het concept-AMvB wordt wel degelijk verwezen naar
artikel 43, eerste lid, onderdeel c.Staatssecretaris Remkes:Zoals het daar geformuleerd staat, is de soep al gegeten of gemorst. Ik
wacht de reacties in tweede termijn maar even af.Voorzitter! Mevrouw Verbugt heeft een vraag gesteld over een artikel van
de heer Nijmeijer in Bouwrecht van maart 2000, waarin deze zijn zorg uitspreekt
over de vraag hoe gerealiseerd wordt dat gemeenten concrete welstandsnota's
opstellen en ze daarin concrete criteria opnemen. Het wetsvoorstel voorziet
hier zelf in. Ik verwijs bijvoorbeeld naar artikel 12a, derde lid, waarin
wordt gesproken van de verplichting om de welstandscriteria zoveel mogelijk
toe te snijden op onderscheidene categorieën van bouwwerken en standplaatsen.
Artikel 12a, vierde lid, luidt dat bij AMvB voorschriften kunnen worden gegeven
omtrent de categorieën van bouwwerken en standplaatsen, als bedoeld in
het derde lid en de daarop toe te passen criteria. Nota bene, artikel 12a,
vierde lid, was oorspronkelijk bedoeld als stok achter de deur. Dus hiervan
gaan wij pas gebruikmaken als blijkt dat gemeenten niet voldoen aan de opdracht
van het derde lid. Inmiddels is in de concept-AMvB al wel uitwerking gegeven
aan lid 4, namelijk voor bepaalde categorieën van bouwwerken moeten loketcriteria
worden gemaakt.Mevrouw Verbugt heeft verder gevraagd of er een prikkel is om een welstandsnota
vast te stellen, in die zin dat zonder zo'n nota niet aan welstand
mag worden getoetst. Het antwoord daarop is ja. Artikel 12, eerste lid, luidt:
redelijke eisen van welstand, beoordeeld naar de criteria, zoals bedoeld in
artikel 12a, eerste lid, onderdeel a. Dat houdt dus in dat wanneer er niet
van die criteria zijn, er dus geen welstandsoordeel kan plaatsvinden. Dus
aanvragen om vergunning kunnen dan niet worden geweigerd wegens strijd met
welstand. In artikel 44, eerste lid, onder d, van het wetsvoorstel is nogmaals
bepaald dat B&W de welstand moeten beoordelen aan de hand van de welstandsnota.De heer Schoenmakers en mevrouw Verbugt hebben vragen gesteld over de
mogelijkheden tot afwijking van de welstandsnota of van het welstandsadvies.
Mevrouw Verbugt heeft op dat punt niet duidelijk aangegeven wat zij wil. Wil
zij dat B&W af kunnen wijken van het welstandsadvies? Ja, dat kan, maar
dat moet wel gemotiveerd worden. Daar staat de passage "zwaarwegende redenen"
niet bij. Daar hebben sommige geachte afgevaardigden opmerkingen over gemaakt.
Of wil mevrouw Verbugt dat afgeweken moet kunnen worden van de welstandsnota?
Dat kan onder bepaalde omstandigheden ook, maar dat is een veel zwaardere
beslissing omdat de welstandsnota door de gemeenteraad is vastgesteld. Overigens
kan de welstandsnota zelf al een aantal afwijkingsmogelijkheden bieden. Zo
is de situatie nu in het wetsvoorstel geregeld.Ik zag net nog een nader ingediend amendement. Naar ik meen, wordt daarin
nog uitgegaan van de wens dat afwijking van het welstandsadvies mogelijk moet
zijn. Dat is volgens mij in het voorliggende wetsvoorstel op een goede wijze
geregeld. Overigens is hierop in hoge mate de Algemene wet bestuursrecht van
toepassing.Mevrouw Verbugt (VVD):De staatssecretaris schat de intentie van mijn vragen goed in. In mijn
eerste termijn heb ik echter zorg uitgesproken over het woord "zwaarwegend".
Dat doelt op een subjectieve interpretatie. Daarop heeft het amendement betrekking.
De VVD-fractie wil voorkomen dat juridisering ontstaat rond een subjectief
te noemen begrip. In feite wordt daardoor het primaat van de politiek, dat
wij nu duidelijk willen aanscherpen, uitgehold. Dat is in het verleden al
een aantal keren gebeurd.Staatssecretaris Remkes:Ik ben het met de intentie zeer nadrukkelijk eens. Het ligt in lijn met
de intentie van het wetsvoorstel dat B&W een geheel eigen verantwoordelijkheid
hebben en dat welstand niet meer en niet minder is dan een advies, uitgebracht
op basis van de welstandsnota. De term "zwaarwegend" staat op dit punt niet
in het wetsvoorstel. Deze term slaat op de mogelijkheid tot afwijking van
de welstandsnota. Dat is een ander verhaal. Misschien is het toch goed, nog
eens nadrukkelijk te verwijzen naar de artikelen 3.2 en 3.9 van de AWB. Deze
artikelen hebben vooral betrekking op de eigen verantwoordelijkheid van het
openbaar bestuur.Mevrouw Verbugt (VVD):Ik ben het met de staatssecretaris eens, dat je een verschil in weging
moet toepassen tussen een afwijking van een welstandsadvies en een afwijking
van een beleidsstuk dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Dat neemt niet
weg, dat er toch omstandigheden kunnen zijn die redenen geven om daarvan af
te wijken. Als dat gemotiveerd kan worden, kan de gemeenteraad daar nog altijd
op toezien. Voor ons blijft het zwaar wegen dat een subjectief begrip wordt
opgenomen in een wetstekst.Staatssecretaris Remkes:Ik kom daar bij de bespreking van het amendement nog op terug.De voorzitter:Mevrouw Verbugt is vandaag jarig. De staatssecretaris kan haar dus een
heel grote dienst bewijzen.Staatssecretaris Remkes:Dat stemt mij zeer vrolijk en vergevings- en toegevingsgezind, zeker nu
het om mevrouw Verbugt gaat. Van harte gelukgewenst!Voorzitter! Mevrouw Verbugt heeft ook een vraag gesteld over het openbaar
bouwregister. Naar ik meen, heeft de heer Rietkerk daar ook iets over gezegd.
De discussie daarover is veroorzaakt door het intrekken van de Vestigingswet.
Daarmee is een belangrijke grondslag voor het openbaar bouwregister komen
te vervallen, aangezien er zonder Vestigingswet geen sprake meer is van beunhazerij.
Ik heb daarover uitvoerig overleg gepleegd met het NVOB. In dat overleg is
het zogenaamde Franse model aan de orde geweest. Dat vereist nauwgezet overleg
met de VNG en met gemeentebesturen. Op basis van dat overleg heeft VROM de
SEV verzocht om voor de toepassing van het Franse model een experiment in
te richten. Dat experiment is aangevangen op 1 februari jongstleden in de
regio Doetinchem en omgeving. Eind oktober wordt een eindrapportage verwacht
op basis waarvan eventueel kan worden besloten om het Franse model in de Woningwet
te verankeren.De heer Van Middelkoop vraagt hoe het zit met de openbare nutssector.
In de oude Woningwet staat dat hiervoor geen welstandsadvies nodig is. Omdat
de openbare nutssector steeds meer gaat lijken op het normale bedrijfsleven –
waarover een indringende discussie tussen Kamer en minister van Economische
Zaken wordt gevoerd – lijkt het ons voor de hand liggend om te concluderen
dat elektriciteitsgebouwtjes en dergelijke niet meer onder een apart regime
vallen, maar onder de normale beoordelingscriteria die ook gelden voor andere
bouwwerken.De heer Schoenmakers heeft gevraagd hoe excessen bij lelijk schilderwerk
worden tegengegaan. Bouwen is het centrale begrip in de Woningwet. Het is
reikwijdtebepalend. Schilderen is geen bouwen. Dat is ook meerdere malen door
de rechter vastgesteld. Uit de jurisprudentie volgt dat bij bouwen sprake
moet zijn van een constructieve werkzaamheid. Bij schilderen is dat niet het
geval. Schilderwerk valt dus buiten de categorie van bouwwerken. Artikel 19,
het repressieve instrument, kan echter soelaas bieden. Achteraf kan aangeschreven
worden indien een vergunningsplichtig bouwwerk ernstig in strijd is met de
redelijke eisen van welstand.De heer Rietkerk heeft de vraag gesteld, evenals de heer Poppe, wat bij
de 50%-norm het oorspronkelijke erf is. Daarover kan men boeiende beschouwingen
houden. Het oorspronkelijk erf is het erf op het moment dat het hoofdgebouw,
in de regel het eerst gerealiseerde gebouw, is gebouwd. Dat is ook het uitgangspunt
voor de berekening van de vergunningvrije bouwmogelijkheden. Het gaat om het
oorspron kelijke, onbebouwde erf bij het hoofdgebouw. Het begrip
"oorspronkelijk erf" is overigens niet nieuw. Het wordt al sinds oktober 1992
gehanteerd in het Besluit meldingsplichtige bouwwerken, en heeft tot dusver,
voorzover ons bekend, nooit problemen opgeleverd. Voorzover is na te gaan,
bestaat er over dat begrip ook geen jurisprudentie.De heer Rietkerk heeft gevraagd of magazijnstellingen, bordesvloeren en
logistieke systemen ook vergunningvrij worden. Magazijnstellingen, schappen
en dergelijke, vallen onder een verandering van niet-ingrijpende aard in de
zin van niet-constructief, inpandig en geen wijziging van gebruik. Dergelijke
veranderingen zijn en blijven vergunningvrij. Uitzondering op de regel is
de situatie dat de stellingen zo omvangrijk zijn dat er loopbruggen en verdiepingen
ontstaan waarover personen kunnen lopen of zelfs wagentjes kunnen rijden.
Betreft het duidelijk een ingreep van constructieve aard, dan zal een lichte
vergunning nodig zijn. Wij zullen dit punt nader beschouwen bij de definitieve
invulling van de algemene maatregel van bestuur.Mevrouw Ravestein heeft een vraag gesteld over schuinlopende perceelsgrenzen
en bouwen op de erfgrens. Ik dacht, dat die vraag was ingegeven door een paar
burgerbrieven die bij de Kamer zijn binnengekomen. Het weer onder de bouwvergunningplicht
brengen van het bouwen op de erfgrens lost vermoedelijk niets op. In de brieven
zijn zeer specifieke situaties beschreven die nauwelijks te vangen zijn in
algemene regelgeving. De meeste bestemmingsplannen staan het bouwen op de
erfgrens gewoon toe. De rechtsbescherming in het geval van een vergunningplicht
biedt hier derhalve weinig toegevoegde waarde, omdat een bouwwerk, passend
in het bestemmingplan, niet geweigerd kan worden. Hoogstens zouden welstandseisen
gesteld kunnen worden aan het uiterlijk, maar in achtertuingebieden hanteren
gemeenten meestal ook al een relatief soepel beleid in dezen.Mevrouw Ravestein heeft verder een vraag gesteld over rolluiken bij woningen
versus rolluiken bij winkels. Het zogenaamde Beiroet-effect speelt alleen
in winkelstraten, waarbij na sluitingstijd no-go zones ontstaan vanwege het
gesloten frontkarakter van alle rolluiken, vaak toegepast op grond van verzekeringseisen.
Voor deze winkelgebieden zijn welstandseisen voor rolluiken gerechtvaardigd.
Een welstandseis kan bijvoorbeeld zijn dat een rolluik voor minimaal 70% een
open karakter heeft. Rolluiken voor winkels zijn derhalve licht vergunningsplichtig.
In woonbuurten en bij woningen speelt de problematiek niet. Overigens zou
het interessant zijn om op deze problematiek de suggestie van mevrouw Ravestein
los te laten om zichtbaarheid als criterium te hanteren. Dat lijkt mij moeilijk
in objectieve criteria te vangen. Daarmee heb ik die vraag ook direct beantwoord.De heer Rietkerk (CDA):Ik heb een vraag over de schuine perceelsgrenzen. Dat kan, zoals ik in
eerste termijn al aangaf, soms leiden tot bouwwerken, waardoor men het gevoel
krijgt op een luchtplaats te staan. Kan de staatssecretaris ingaan op de vraag
of niet toch in het licht van de AMvB een aantal zaken op dat stuk kan worden
geregeld, zodat de situaties die burgers ons hebben voorgelegd niet voor kunnen
komen?Staatssecretaris Remkes:Ik ben natuurlijk bereid om op basis van deze bespreking nog naar veel
dingen te kijken. Waar ik net op heb gewezen, is dit. Op grond van de voorschriften
in heel veel bestemmingsplannen is het ook nu al vaak niet tegen te houden.
Als je dat al zou willen, kun je dat soort gebouwen alleen op welstandsgronden
tegenhouden. De situaties die worden beschreven in de brieven die de Kamer
heeft gekregen, kunnen in het overgrote deel van de gevallen nu ook niet worden
opgelost langs deze weg. Maar ik ben bereid er nog eens even naar te kijken.
Ik zou daaraan willen toevoegen: heb van de huidige praktijk op de gemeentelijke
werkvloer een niet al te verheven beeld!De heer Rietkerk (CDA):Ik heb in mijn eerste termijn gezegd, dat ik een motie op dit punt overweeg
als daarop geen duidelijk antwoord of een onbevredigend antwoord komt. Daarom
vraag ik de staatssecretaris of hij bereid is iets verder te gaan dan het
erover nadenken. Ziet de staatssecretaris de problemen in een aantal wijken
waar de perceelsgrenzen zo schuin lopen, zeker als men schots en scheef achter
de woning bouwt?Staatssecretaris Remkes:Alles moet wel binnen het bestaande kader passen en ik moet ook de overtuiging
hebben dat deze wetswijziging en deze algemene maatregel van bestuur echt
een verslechterende werking hebben. Die overtuiging heb ik nog niet. Ik zei
net iets over de voorhangbepaling en de mogelijkheid die daardoor wordt gecreëerd.
Ik kan mij voorstellen dat in het tussentraject nog eens wordt nagedacht over
met name die vraag.Mevrouw Van Gent stelde een vraag over voorlichting. Voorlichting gaat
vanzelfsprekend plaatsvinden. Het burenrecht zal daarbij zeker aandacht krijgen,
evenals de wenselijkheid van goed overleg met buren en het gegeven dat dit
problemen kan voorkomen. Op basis van de huidige regelgeving is natuurlijk
ook aan voorlichting gedaan, wat heeft geleid tot de brochure "Nieuwe spelregels
voor bouwen en verbouwen", waarin ook een hoofdstuk staat over de boze buurman.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik vind het natuurlijk een goede zaak dat aan voorlichting de nodige aandacht
wordt besteed. Wel kan ik me voorstellen dat er een website wordt gemaakt,
bijvoorbeeld "www.goedebuur.nl". Dat is een positief uitgangspunt: van tevoren
met elkaar overleggen en zo ruzies voorkomen. Een boekje kan ook, maar is
wel een beetje saai. Welstand en alles wat daarmee goed en fout kan gaan,
moet je volgens mij op een visueel aantrekkelijke manier kunnen presenteren.
Ik zou het dus erg leuk vinden als er zo'n website komt.Staatssecretaris Remkes:VROM bedient zich bij zijn communicatie aan de burger van alle moderne
technologieën. Er is een VROM-website en dit soort voorlichting zal vanzelfsprekend
daarop worden geplaatst. U krijgt dus een 100% toezegging van mij.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het geluk is bijna compleet. Maar hoe wilt u het verder aanpakken? Gaat
u mensen bijvoorbeeld adviseren dat zij van tevoren een en ander met de buren
bespreken voordat ze zonder vergunning gaan bouwen aan de achterzijde
van hun woning? Overleg kan hier veel problemen voorkomen. Ik vind dat een
belangrijk punt.Staatssecretaris Remkes:Voor mij is dat vanzelfsprekend. Uiteraard zullen wij teksten opnemen
waarin staat dat mensen verstandig en fatsoenlijk handelen als zij overleggen
met hun buren.Ter afronding, voordat ik toekom aan de ingediende amendementen, nog het
volgende. Met het onderhavige wetsvoorstel wordt een eerste stap gezet op
de weg naar de door het kabinet beoogde drastische vereenvoudiging van de
bouwregelgeving. Hoewel die eerste stap zeker belangrijk is, zijn daarna meer
stappen nodig om tot een verdere vereenvoudiging te komen. Vereenvoudiging
is echter uiteraard geen doel op zich: het kabinet staat een evenwichtige
benadering voor waarbij niet alleen wordt gekeken naar mogelijkheden voor
verdere vereenvoudiging, maar ook naar handhaafbaarheid, naar verbetering
van de handhaving van de bouwregelgeving in de praktijk en naar voldoende
waarborgen met betrekking tot essentiële maatschappelijke zaken zoals
veiligheid. In de nota Wonen is op een aantal van die punten ingegaan. Zo
mogelijk zal ik de Kamer nog voor de zomer een brief doen toekomen waarin
ik de kabinetsvisie op de toekomst van de bouwregelgeving verder uiteen zal
zetten. In die brief zal ik tevens reageren op de toekomstvisie die het Overlegplatform
bouwregelgeving op mijn verzoek onlangs uitbracht en op de visie op de toekomst
van de bouwregelgeving die de VNG als bijlage bij de brief aan de Tweede Kamer
van 22 september voegde. Verder zal ik in de brief ingaan op de mogelijke
consequenties die voor de bouwregelgeving voortvloeien uit de dan beschikbare
kabinetsstandpunten inzake het rapport van de commissie-Oosting over de vuurwerkramp
te Enschede, het rapport van de commissie-Alders over de rampzalige cafébrand
in Volendam en het MDW-rapport Servicegerichte overheid dat qua concrete inhoudelijke
uitwerking is opgehangen aan de afstemmingsproblematiek op het terrein van
de bouwregelgeving. Bovendien zal ik de Tweede Kamer middels die brief informeren
over de stand van zaken rond een aantal andere kwesties op het terrein van
bouwregelgeving, zoals het overleg met betrekking tot bouwleges en de acties
uit het gezamenlijke actieprogramma Handhaving bouwregelgeving dat het VNG-bestuur
en ondergetekende medio december ondertekenden. Ik zeg dat met name tegen
de heer Rietkerk, die een concrete vraag heeft gesteld over handhavingsvraagstukken.Wij kunnen niet over regelgeving praten, zonder te spreken over handhaving.
Ik hoop dat de Kamer bij de beoordeling van dit wetsvoorstel en de bijbehorende
amendementen dit goed in gedachten houdt, wetende dat er in dit land het een
en ander mis is met de handhaving van de bouwregelgeving. Ik zeg dit zonder
een "zwarte Piet" uit te delen, want ik ervaar dit als een gemeenschappelijke
verantwoordelijkheid van de betrokken partijen. Snoeien in de regelgeving
zal dus hand in hand moeten gaan met verbetering van de handhaving van de
noodzakelijke regels.De heer Rietkerk (CDA):Ik heb nog een vraag over de handhaving en het toezicht. Uit het inspectierapport,
dat wij vorig jaar behandeld hebben, bleek dat er bij gemeenten en provincies
nogal wat schort aan de kennis en kwaliteit van de handhaving. U deelt die
opvatting. Kunt u aangeven wat u, in uw hoedanigheid als wetgever en toezichthouder,
het afgelopen jaar, samen met de gemeenten, hieraan gedaan heeft? U heeft
destijds toegezegd dat u in overleg met de gemeenten zou treden en dat er
forse stappen zouden worden genomen.Staatssecretaris Remkes:Ik heb net gezegd wat wij gedaan hebben. In december heb ik samen met
de VNG een actieprogramma ondertekend. Wij gaan natuurlijk door met onze inspecties,
zoals ik bij die gelegenheid heb aangegeven. Langs beide lijnen wordt gewerkt.
Dat was vorig jaar zo en dat zal ook het komende jaar gebeuren. De VNG en
VROM zullen dat actieprogramma natuurlijk samen uitwerken. De genoemde zaken
kunnen natuurlijk best nieuwe impulsen voor een hogere prioriteitstelling
opleveren.De heer Rietkerk (CDA):Wanneer kunt u de Kamer informeren over de voortgang inzake het actieprogramma,
waarbij rekening gehouden wordt met de nieuwe actualiteiten, zodat wij daar
op termijn met u over van gedachten kunnen wisselen?Staatssecretaris Remkes:De Kamer kan wat mij betreft dat actieprogramma toegestuurd krijgen. Dat
is geen probleem.De heer Rietkerk (CDA):Het gaat mij nadrukkelijk om de voortgang.Staatssecretaris Remkes:Ik ben best bereid om daar bij de voorbereiding van de begroting voor
2002 nader zicht op te geven. Dan kan het bij de begrotingsbesprekingen worden
betrokken; dat lijkt mij een goed moment.Ik kom bij het amendement van de heer Van der Staaij. Met dit amendement
wordt beoogd – het amendement van de heer Rietkerk raakt aan dezelfde
problematiek – om de termijn, waarbinnen de welstandsnota door de gemeenteraad
moet worden vastgesteld, met een jaar te verlengen. De heer Rietkerk pleit
ervoor om daar een half jaar langer voor uit te trekken. Overigens pleiten
de VNG en de Federatie Welstand daar niet in zulke algemene termen voor. Ik
had dat trouwens liever in het bestuurlijk overleg gehoord. Zij pleiten er
alleen maar voor om wat extra tijd te nemen voor het vaststellen van de loketcriteria.
Ik ben niet voor niets begonnen met de historie. Men moet niet doen alsof
wij over iets volstrekt nieuws praten. De eerste aanzet tot dit wetsvoorstel
dateert van vijf jaar geleden. Dat was het MDW-rapport. Het eerste wetsvoorstel
was in 1999 gereed. De brochure van de VNG en de Federatie, "Welstand met
beleid", die ingaat op deze hele problematiek, dateert van 1999. Dit wetsvoorstel
bestaat dus al geruime tijd en men moet niet de suggestie wekken dat er sprake
is van een overval op de gemeenten. In feite worden gemeenten nu wat straffer
gedwongen om datgene te doen, wat zij al vanaf 1991 en 1992 moesten doen.
Zij hebben dat nagelaten, uitzonderingen daargelaten. Ik wil voorkomen dat
er te gemakkelijk sprake is van het belonen van slecht gedrag. Zoals gezegd,
speelt de onderhavige wetswijziging al drie jaar een rol. Gemeenten hebben
dus al ruimschoots de gelegenheid gehad om hierop te anticiperen en dat hebben
zij nog. Zij hebben in de praktijk dus een veel ruimere periode
dan dat ene jaar. Als je de bevolking daarbij goed wil inschakelen –
en ik acht dit wenselijk – kost het meer dan een jaar.De heer Van der Staaij (SGP):Is dit juist bij dit wetsvoorstel wel een goed voorbeeld? Dit wetsvoorstel
is nogal ingrijpend veranderd. Ik wijs maar op de loketcriteria. Is het niet
verstandig, wat voorzichtig hiermee om te gaan, omdat nog niet duidelijk is
hoe het concreet uitpakt?Staatssecretaris Remkes:Het enige wat in feite aan het wetsvoorstel is toegevoegd, zijn de loketcriteria.
Het gegeven dat men een visie op welstand moest ontwikkelen in de eigen gemeente
ligt al veel langer op tafel. Daaraan is nu de uitwerking van de loketcriteria
toegevoegd. Overigens geldt dit niet alle bouwwerken, maar vijf categorieën
bouwwerken, niet meer en niet minder. Het zijn de vijf categorieën waaromtrent
met de VNG en de Federatie welstand de voor- en achterkantbenadering is overeengekomen.
Men kent ze; ik hoef ze dus niet op te sommen. De gemeenten hebben nog bijna
twee jaar om daaraan te voldoen. Zoals gezegd, ben ik van mening dat van het
te veel oprekken van de termijn een signaalwerking uitgaat, in de zin van:
het loopt zo'n vaart niet. Ik wil natuurlijk niet moeilijk doen over een halfjaar.
Daar staat of valt de zaak niet mee. Ik wil alleen maar tot uitdrukking brengen
dat ik het eigenlijk een beetje onzin vind. Ik ontraad de Kamer aanneming
van het amendement van de heer Van der Staaij, met name vanuit de overweging:
geen beloning voor slecht gedrag, en ik laat het oordeel over het amendement
van de heer Rietkerk graag aan de Kamer over.Ik kom tot het amendement van mevrouw Verbugt over de motivering. Ik kijk
daarbij even naar het amendement van de heer Schoenmakers op stuk nr. 13.
Ik laat het oordeel over het amendement van mevrouw Verbugt graag over aan
de Kamer. Het voegt in formele zin, gelet op de Algemene wet bestuursrecht,
hieraan niet zoveel toe. Uit die wet volgt al dat de verantwoordelijkheid
voor het nemen van een besluit ligt bij het bestuursorgaan, in casu het college
van B&W en niet bij een adviescommissie. Tegen een besluit van het bestuursorgaan
kan bezwaar en beroep worden ingesteld. Dat is de reden waarom de Algemene
wet bestuursrecht niet voorschrijft dat het advies moet zijn gemotiveerd,
in tegenstelling tot het besluit van het bestuursorgaan. Mevrouw Verbugt stelt
bij amendement voor, te bepalen dat ook het advies wordt gemotiveerd. Ik kan
mij op twee punten enige toegevoegde waarde voorstellen. Ik ben ook best bereid,
er vanuit die invalshoek naar te kijken, zeker op deze dag. Dit kan in de
eerste plaats welstandscommissies extra dwingen om niet al te lichtvaardig
adviezen uit te brengen. In de tweede plaats kan ik mij situaties voorstellen
waarin de aanvrager er behoefte aan heeft om, voordat B&W definitief besluiten
en mogelijk een negatief besluit nemen, nog even met B&W te praten of
een signaal te geven. Daar zie ik wel enige toegevoegde waarde. Daarom laat
ik het oordeel aan de Kamer over, maar ik adviseer toch om dit te bezien in
combinatie met het amendement van de heer Schoenmakers inzake artikel 12b,
derde lid. Er zou een zin moeten worden toegevoegd waarmee twee vliegen in
één klap worden geslagen in de zin van: het welstandsadvies
wordt schriftelijk uitgebracht, deugdelijk gemotiveerd en is openbaar.Het amendement-Poppe, voorkomend op stuk nr. 12, betreft de toestemming
van de eigenaar van een naburig perceel. Voorzitter! De aanvaarding van dat
amendement wordt door mij ernstig ontraden, niet omdat ik er niet van overtuigd
ben dat normaal overleg moet worden gevoerd, maar om een aantal andere redenen.
Als dit amendement wordt aanvaard, leidt dit tot minder rechtszekerheid. Niet
de algemene maatregel van bestuur is dan bepalend, maar de toestemming van
de buren. Bovendien zou dit nader moeten worden uitgewerkt in een AMvB, hetgeen
ongetwijfeld tot formalisering en procedures zou leiden. Wat wordt nu precies
verstaan onder "toestemming"? Wie controleert of die toestemming voldoet aan
de eisen van de wet? Wie moet optreden indien de toestemming niet voldoet
of onduidelijk is of wanneer geen toestemming is gevraagd? Als de gemeente
wat dit betreft een rol krijgt, is de Awb al snel van toepassing: beschikkingen,
bezwaar en beroep. Bovendien zou de inwerkingtreding van het wetsvoorstel
hierdoor worden vertraagd. Ook zou dit een teruggang inhouden ten opzichte
van het huidige recht; nu is dit ook niet opgenomen in de Woningwet of het
Besluit meldingsplichtige bouwwerken. Ik voeg hieraan toe dat in de toegezonden
concept-AMvB wordt gesteld dat bouwwerken niet vergunningvrij worden gemaakt
binnen anderhalve meter van het erf van de buren. Het gaat hier om aan- of
uitbouwen op het zij-erf, bijgebouwen en overkappingen op het zij- of achtererf.
In die gevallen moet dus altijd vergunning worden aangevraagd. Zou de Kamer
dit amendement aannemen, dan behoort een en ander niet thuis in de Woningwet
maar in het BW. Immers, het gaat om het burenrecht.De heer Poppe (SP):Voorzitter! De staatssecretaris spreekt over behoorlijk overleg en ik
wijs hem erop dat dit amendement over behoorlijk overleg met de buren handelt.
Ook spreekt hij over minder rechtszekerheid maar het ligt er maar aan van
welke kant men het bekijkt, van de kant van de buren of van de kant van degene
die wat wil bijbouwen. In het laatste geval is de rechtszekerheid voor de
buurman geringer wanneer er een grotere vrijheid ontstaat. De vrijheid van
de een mag niet ten koste gaan van het genot van de ander. Ik begrijp het
"ernstig ontraden" van de staatssecretaris niet. Immers, het amendement voorziet
in een eenvoudige procedure, helder en duidelijk voor iedereen. Op deze manier
kan worden voorkomen dat er ruzies ontstaan die lang kunnen duren en die kunnen
leiden tot procedures, maar dan niet bij de gemeente maar bij de kantonrechter.Staatssecretaris Remkes:Ik heb de bezwaren net aangegeven. Daarnaast heb ik aangegeven dat het
voorstel wetstechnisch rammelt. Alleen al om die reden kan het niet. Ik heb
net gezegd, dat het een teruggang is ten opzichte van het huidige recht. Als
het amendement wordt aangenomen, is het instemmingsvereiste van toepassing
op alle bouwvergunningvrije bouwwerken, ook die bouwwerken die op dit ogenblik
al vergunningvrij zijn. Wij praten dan bijvoorbeeld over een stoplicht, een
wipkip in een park of een lantaarnpaal. Voorts is onduidelijk wat wordt verstaan onder "eigenaar". Ik denk dat
de heer Poppe niet zozeer de eigenaar als wel de gebruiker van een gebouw
wil beschermen. Moeten onder "de eigenaar" alle 40, 50, 60 of 70 eigenaren
in een koopflat worden verstaan? Er zijn dus een paar principiële bezwaren
en een heleboel praktisch-juridische bezwaren.De voorzitter:Ik wijs de heer Poppe, die weer wil interrumperen, erop dat er vanavond
nog een tweede termijn is. Er zijn 25 amendementen en de staatssecretaris
is bij het twaalfde. Ik denk dat alle woordvoerders voordat de tweede termijn
vanavond begint wel willen weten hoe de staatssecretaris over hun amendementen
oordeelt.Staatssecretaris Remkes:Dit brengt mij op het amendement van de heer Van Middelkoop op stuk nr.
16, dat minder ver gaat dan het amendement van de heer Poppe. De heer Van
Middelkoop heeft zijn amendement aanbevolen onder het motto van verdergaande
liberalisering. Dat kan ik er niet uit lezen. Een aantal bezwaren dat geldt
voor het amendement van de heer Poppe geldt ook voor het amendement van de
heer Van Middelkoop. De tekst van het amendement is voor meerdere uitleg vatbaar.
Geldt bijvoorbeeld de toestemming naast of in plaats van hetgeen bij de algemene
maatregel van bestuur als vergunningvrij bouwwerk wordt aangewezen of is het
amendement een combinatie van beide mogelijkheden? Er is ook sprake van enige
tegenstrijdigheid tussen de tekst van het amendement zelf en de toelichting.
In de tekst van het amendement is sprake van toestemming. De laatste zin van
de toelichting luidt: "Het bouwen wordt er echter niet afhankelijk gemaakt
van diens toestemming." Onduidelijk is ook over welke typen bouwwerken het
precies gaat. Ik heb dus een aantal vragen. Zoals ik er nu tegenaan kijk,
geldt de kwalificatie die gold voor het amendement van de heer Poppe ook voor
het amendement van de heer Van Middelkoop.Over een onderdeel van het amendement van de heer Schoenmakers op stuk
nr. 13, namelijk het tweede, heb ik zojuist al iets gezegd. Dat onderdeel
houdt in dat het advies van de welstandscommissies openbaar wordt. Ik laat
dat graag over aan het oordeel van de Kamer.Volgens onderdeel I worden welstandscommissies benoemd door de gemeenteraad.
Ik heb daar geen bezwaar tegen, maar het is overbodig, omdat dit al geregeld
is in artikel 91, eerste lid, van de Gemeentewet.Verreweg het interessantst is onderdeel III van het amendement, de mogelijkheid
om een stadsbouwmeester aan te stellen. In het algemeen acht ik een ontwikkeling
rond de welstand waarbij niet meer wordt voorgeschreven hoe gemeenten handen
en voeten geven aan de welstand op langere termijn gewenst. Dat hoort uiteindelijk
een zaak van gemeentelijke autonomie te zijn. Ik betreur het dan ook dat deze
wetswijziging nodig is om tot een herordening, een herschikking van welstand
te komen, maar ik vind dat de wetgever zijn verantwoordelijkheid moet nemen
als iets in de praktijk niet loopt zoals het zou moeten lopen. Maar ik zou
het ideaal vinden als op rijksniveau werd aangegeven "er zij welstand" en
dat het voertuig voor het lokale bestuur om op welstand toe te zien, door
de gemeente zelf gekozen werd. Dat zou een commissie kunnen zijn, een stadsbouwmeester
of een onafhankelijk adviesbureau, maar er zijn ook nog wel andere mogelijkheden
denkbaar. En het liefst zouden deze naast elkaar moeten functioneren.Nu lijkt het amendement in deze gedachtegang te passen, maar er ontstaat
bij mij toch enige verwarring. Zoals ik het amendement lees, wordt er een
welstandscommissie naast een stadsbouwmeester bedoeld, maar ik begreep gisteren
uit het interruptiedebatje tussen mevrouw Verbugt en de heer Schoenmaker dat
dit niet de bedoeling is, zodat er nog even naar de tekst gekeken zal moeten
worden. Verder staat er in de toelichting op het amendement dat met de toevoeging
van de functie van stadsbouwmeester wordt beoogd, de kwaliteit van de architectuur
in de brede zin van het woord te stimuleren. Dat is echter niet de taak van
een stadsbouwmeester in zijn rol van adviseur op het terrein van welstand.
Dat onderscheid moet je wel maken. Je kunt je wel voorstellen dat een stadsbouwmeester
nog een aantal andere taken heeft, maar niet in de rol van adviseur van het
gemeentebestuur op het terrein van welstand. En ten slotte zou ik de Kamer
nog iets in overweging willen geven; ik laat het oordeel over het amendement
aan haar over, als er tenminste inderdaad bedoeld wordt dat de genoemde functies
naast elkaar bestaan. Je zou de gedachte van een stadsbouwmeester kunnen betrekken
bij de evaluatie over drie jaar: hoe heeft het maatschappelijk draagvlak voor
welstand zich ontwikkeld tegen de achtergrond van de verbrede samenstelling
van de welstandscommissies? In termen van vermaatschappelijking is dit wel
belangrijke achtergrondmuziek. Ik ben dus bereid om een heel eind met de heer
Schoenmaker mee te denken en ik heb geen principiële bezwaren tegen dit
amendement, maar ik plaats er wel een aantal kanttekeningen bij.In de toelichting op het amendement van de heer Van Middelkoop op stuk
nr. 14 staat dat het beter zou zijn, het gemeentelijk welstandsbeleid met
andere middelen te stimuleren dan met een nationale modelnota. Daar is echter
geen sprake van. Er heeft een gezamenlijke exercitie plaatsgevonden van de
rijksbouwmeester, de VNG en de federatie om een soort voorbeeldnota op te
stellen om gemeentelijke processen op dit vlak te faciliteren. Vandaar dat
ik zojuist tegen de heer Van der Staaij zei dat het proces al verder is dan
wel gesuggereerd wordt. Bij een nationale modelnota gaat het uitsluitend om
de criteria voor de loketten voor de vijf typen bouwwerken. De gemeenteraden
zullen een en ander zelf concreet moeten uitwerken. Deze mogelijkheid is in
het voorstel opgenomen als stok achter de deur voor het geval waarin een gemeente
geen concrete welstandscriteria vaststelt. Met andere woorden, ze is bedoeld
voor de gevallen waarin de burger er niet op vooruitgaat. De praktijk vraagt
er ook niet om. Degenen die met de uitvoering zijn belast, gaan akkoord met
dit punt van het voorstel. Wat mij betreft is dit een onlosmakelijk onderdeel
van de gemaakte afspraken. Voorwaarden voor de afgesproken voor- en achterkantbenadering
vormden namelijk de loketcriteria.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Hoe verhoudt dit zich tot de opmerking die de staatssecretaris tien minuten
geleden maakte, dat zijn eindideaal de volledige auto- nomie van de gemeenten
is op dit punt? Ik heb hier niet zulke geweldig sterke gevoelens
over, maar dit lijkt mij overdadige wetgeving en een onnodige betutteling
van gemeenten.Staatssecretaris Remkes:Nut en noodzaak van deze wet zijn dat veel gemeenten er op het terrein
van de welstand tot dusverre een rommeltje van hebben gemaakt. Het is dus
nodig dat de wetgever ingrijpt. Vandaar deze constructie. Het zou mij een
lief ding waard zijn, als er op zo kort mogelijke termijn op de gemeentelijke
werkvloer een zodanige welstandspraktijk ontstond dat de bemoeienis van het
rijk terzake sterk kon verminderen. Ik ben het in zoverre met de heer Van
Middelkoop eens dat je dit niet zou moeten willen regelen. Het gaat om mijn
vertrouwen in veel gemeentebesturen om dit daadwerkelijk wat transparant,
objectief en gemakkelijk voor de burger te organiseren. Als de burger dus
met een verzoek voor een lichte vergunning bij het loket komt, kan hij bij
wijze van spreken dezelfde dag zijn vergunning mee naar huis nemen. Daar is
grote behoefte aan in de praktijk, zoals die is gegroeid.Voorzitter! Ik ontraad dan ook aanvaarding van dit amendement.Ik kom te spreken over het amendement op stuk nr. 15 van de heer Van Middelkoop.
Dat gaat over de maximale zittingsduur. Ik ben de VNG en de federatie zeer
ter wille geweest door van de termijn van één keer vier jaar
over te stappen naar één keer drie jaar plus één
keer maximale verlenging. Mede om te voorkomen dat ervaringsdeskundigheid
wegvloeit, heeft dit niet als gevolg dat men niet in een andere gemeente of
in een andere commissie kan functioneren. Die mogelijkheid blijft dus bestaan.
Door de verruiming van de groep waaruit gerekruteerd kan worden, wordt bovendien
het reservoir veel groter. Het argument van het beperkte aantal te benoemen
mensen komt hiermee in een wat ander daglicht te staan. Soms zitten mensen
erg lang in dezelfde welstandscommissie. De beoogde zittingsduur heeft dan
ook veel te maken met het streven om de welstandsadvisering uit de sfeer van
de achterkamertjes te halen. Regelmatig vers bloed kan daaraan bijdragen.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV):Een tegenargument heeft betrekking op de openbaarheid van het werken in
die commissie, nog een verandering van het systeem. Dit brengt het risico
met zich dat men in het lokale krantje wordt afgemaakt. Dit kan ertoe leiden
dat de vijver eerder kleiner dan groter wordt. De staatssecretaris noch ik
weet wat het wordt. Dit aspect moet de staatssecretaris ook bij zijn overwegingen
betrekken. Ook hierbij geldt weer: waar bemoeien wij ons mee als wetgever?
Kunnen wij het echt niet aan de gemeentelijke autonomie overlaten om te bepalen
hoe lang mensen zitting in een commissie hebben?Staatssecretaris Remkes:Zo zou het uiteindelijk moeten zijn, maar zo is het de afgelopen tijd
niet gegaan in de praktijk en daarop is mijn voorstel gebaseerd. Die praktijk
heeft geleid tot het beeld dat ook in de nota Welstand op nieuwe leest is
geschetst. Als je dat beeld tot je laat doordringen, kom je tot de conclusie
dat een reorganisatie nodig is en dat de gemeenten ervoor moeten kunnen zorgen
dat dit soort bemoeienis van de kant van het rijk zo snel mogelijk overbodig
wordt. Die kan overbodig worden als zij goed en in het belang van hun burgers
handelen.Mevrouw de voorzitter! De heer Van Middelkoop wil met zijn amendement
op stuk nr. 17 het onderdeel E weer laten gelden. Ik vermoed dat de heer Van
Middelkoop zal raden wat voor de mij de reden is om met klem te adviseren
dit amendement niet aan te nemen. Ik herinner aan de bestuurlijke gesprekken
die aan dit voorstel ten grondslag liggen en de aanleiding voor indiening
ervan. Op een gegeven ogenblik is in overleg met de werkvloer, het gemeentebestuur
en de federatie, gekozen voor de voor- en achterkantbenadering, mede op basis
van de bezwaren die de VNG tegen het voorstel dat er was aanvoerde. De VNG,
de Federatie welstand, maar ook andere instanties, verenigd in het OPB, wezen
het voorstel af. De bevoegdheid die de heer Van Middelkoop de gemeenten weer
met zijn amendement wil geven is, zo zeggen de verschillende instanties, uit
een oogpunt van rechtszekerheid ongewenst, in de praktijk onwerkbaar en voor
gemeenten niet handhaafbaar. Deze bezwaren voerde men dus aan tegen het voorstel
dat ter tafel lag. Zoals ik altijd doe, was ik ook dit bestuurlijk overleg
met een open mind ingegaan. Door de argumenten die werden aangevoerd heb ik
mij laten overtuigen en ik heb gekozen voor de voor- en achterkantbenadering.
Nu kan men echter niet op deze manier weer bezwaren over zich afroepen.Ik wijs in dit verband nog op het volgende. In het algemeen zijn er in
Nederland geen kwaadwillende gemeentebesturen, maar stel dat er toch een enkel
gemeentebestuur verkeerd wil. Zo'n bestuur zou, als gebeurt waarom hier gevraagd
wordt, met één pennenstreek de verruiming voor de burger totaal
ongedaan kunnen maken. Dat lijkt mij buitengewoon onwenselijk, gelet op de
bedoeling die wij met deze wet hebben. Men zou dus het risico lopen dat daarvan
helemaal niets terechtkomt. Het eerste argument vind ik echter verreweg het
belangrijkste.Met het amendement van mevrouw Ravestein op stuk nr. 21 gebeurt iets soortgelijks.
De excessenregeling wil mevrouw Ravestein weer laten gelden voor de categorie
vergunningvrij. Hiervoor geldt wat mij betreft dus hetzelfde verhaal. Met
betrekking tot de excessenregeling is van de zijde van de VNG, de federatie
en de Raad voor het landelijk gebied, die ook advies heeft uitgebracht, gezegd:
ingrijpen achteraf is geen realistische optie. Ik geef toe dat ik in het proces
op dit punt aarzelend was. Is dit in bestuurlijk Nederland wel een realistische
optie, vroeg ik mij af? Gelet op de inbreng van de gemeenten en andere betrokken
partijen geldt hier voor mij hetzelfde thema dat ik zo-even verwoordde. Ik
heb dan ook gemeend dat het beter is terug te gaan naar de voor- en achterkantbenadering.
Daarmee wordt op dit punt alles duidelijker geregeld. Daarom is mijn conclusie
geweest: laten wij dit ook maar schrappen. Ik heb goed naar de woordvoerders
geluisterd, waarbij mij is opgevallen dat een paar zaken met elkaar in verband
werd gebracht. Ik hoorde de heer Van Middelkoop en mevrouw Ravestein nog zeggen:
of je voert het ene amendement uit – dat van de heer Van Middelkoop –
of het andere, en dat was het amendement van mevrouw Ravestein. Als ik met
het pistool op de borst moet kiezen – nogmaals, liever niet –
kijk ik iets makkelijker aan tegen het amendement van mevrouw
Ravestein dan tegen dat van de heer Van Middelkoop.De heer Rietkerk heeft op stuk nr. 18 een amendement ingediend. In de
memorie van toelichting wordt aangegeven dat er een evaluatie komt na vier
jaar. Dat was al toegezegd. De heer Rietkerk vraagt nu om een evaluatiebepaling
na drie jaar in de wet zelf, specifiek op het element van de welstandsparagraaf.
Ik heb daartegen geen bezwaren, zodat ik het oordeel over het amendement graag
overlaat aan de Kamer. In algemene zin kan ik mij voorstellen dat als dat
op deze manier wordt gedaan, bij die gelegenheid goed wordt geëvalueerd,
hoe een aantal dingen zich in de praktijk voltrekt. Eventueel wordt die gelegenheid
ook aangegrepen om tot reparatie te komen, of om te kijken of die beweging
op gemeentelijk niveau zich aardig ontwikkelt. Ik hoop dat ik daarmee andere
meer inhoudelijke zaken heb gevangen.De heer Rietkerk heeft ook op stuk nr. 19 een amendement ingediend. Daartegen
kijk ik toch wat zwaarder aan. Dat amendement wil ik met klem ontraden, en
wel om de volgende redenen. In de eerste plaats heb ik, los van de procedure –
de heer Rietkerk heeft daar geen boodschap aan – nogal wat inhoudelijke
bezwaren tegen het amendement, tegen de achtergrond van een aantal processen
zoals zij nu lopen. Ik heb zojuist iets gezegd over de nadere analyse van
de commissie-Alders, waar het gaat om bijvoorbeeld de relatie tussen brandveiligheid
en bouwregelgeving. Daaruit zullen ongetwijfeld aanbevelingen voortvloeien.
Deze problematiek – waarvoor is de overheid wel en waarvoor is zij niet
verantwoordelijk – raakt aan die conclusies. Ik vind eigenlijk dat je
alleen maar op basis van een nadere analyse en van nadere afwegingen hierover
besluiten zou moeten nemen. Voor die route zou ik derhalve een heel sterke
voorkeur hebben.Ik heb zojuist tegen de heer Rietkerk gezegd dat ik druk bezig ben om
samen met de VNG te kijken naar de handhavingsvraag en het actieprogramma.
Er is natuurlijk samenhang aanwezig tussen dat element en de conclusies van
de commissies-Oosting en -Alders. Het gaat ook hier niet alleen om de regelgeving,
maar ook om de vraag, hoe je kunt handhaven om tot geloofwaardige regelgeving
te komen. Het gegeven dat het hierin wordt opgenomen, is natuurlijk geen garantie
dat sprake zal zijn van een goede handhaving.Elementen die ook in het amendement zitten, zijn energiezuinigheid en
volksgezondheid. De heer Rietkerk als indiener van het amendement wil ik vragen,
dit in het perspectief te plaatsen van de vraag, waarover wij het hier hebben.
Wat wordt vergunningvrij? Wij praten over schuurtjes, dakkapellen en serres.
Als het gaat om de bouwregelgeving zijn er belangrijker zaken dan dit, ook
in het licht van de handhavingslast. In antwoord op de vraag van de heer Rietkerk
of ik samen met de gemeenten al wat ben opgeschoten in het kader van die handhaving,
kan ik hem antwoorden dat er druk aan wordt gewerkt, maar dat ik wel graag
eerst de goede volgorde der dingen in het oog wil houden. Ik verzoek hem dan
ook om hiernaar nog eens kritisch te kijken en tot een nadere overweging te
komen. Ik geloof niet dat er ernstige gezondheidsrisico's ontstaan wanneer
dat schuurtje wel wordt gebouwd.Waar wij over praten, zijn dus de meldingsplichtige zaken van nu. Die
worden vergunningvrij. Die worden nu dus ook niet aan het bouwbesluit getoetst.
Ik kan mij ook niet herinneren dat er in de praktijk op dat punt ook maar
wat fout is gegaan. Als je deze drie dingen toevoegt, zit je, voordat je het
weet, weer heel dicht bij de categorie zwaar vergunningsplichtig.De heer Rietkerk (CDA):Ik wil twee vragen stellen.De voorzitter:Maar, mijnheer Rietkerk, ik zit een beetje met een tijdsklem, omdat wij
nog twee onderwerpen moeten behandelen voor de avondpauze. Als het vragen
zijn die u nodig hebt op om u zich op uw tweede termijn voor te bereiden,
dan moet het nu, maar als het gaat om conclusies en dergelijke, dan vraag
ik u om daarop in tweede termijn in te gaan.De heer Rietkerk (CDA):Ik wil in ieder geval zeggen dat er mijns inziens een misverstand is over
de uitleg van mijn amendement. De staatssecretaris suggereerde dat ik het
heb over dakkapellen en serres. Ik heb het evenwel over zaken die de lichte
vergunningsprocedure kennen. Dan gaat het ook over bouwwerken die meer dan
30 vierkante meter kunnen omvatten, zoals aanbouw van restaurants en dergelijke.Staatssecretaris Remkes:Je praat over de gehele categorie van zaken die licht vergunningsplichtig
zijn en die op dit moment meldingsplichtig zijn en dus niet getoetst worden
aan het bouwbesluit. Zoals gezegd, ik kan geen voorbeelden noemen van gevallen
waarbij er wat dat betreft iets fout is gegaan. Met zijn amendement gaat de
heer Rietkerk de eisen in de categorie licht vergunningsplichtig zodanig aanscherpen
dat het bijna weer lijkt op de categorie zwaar vergunningsplichtig.Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 22 strekt ertoe te voorkomen dat
de welstandscommissie louter en alleen uit oud-wethouders bestaat. Ik ben
dat gevoelsmatig helemaal met mevrouw Van Gent eens. Ik heb over de samenstelling
van de welstandscommissie al iets gezegd. Ik heb hier op mijn papier staan:
ontraden. Ik vind het echter niet zo'n zwaar punt dat ik het oordeel niet
over wil laten aan de Kamer. Het is natuurlijk ook voor mij een zoektocht
van wat wel en wat niet kan.Het oordeel over het amendement van mevrouw Van Gent op stuk nr. 23 zou
ik graag aan de Kamer willen overlaten, omdat het inderdaad wel past bij andere
verslagverplichtingen in het wetsvoorstel.Het amendement van mevrouw Van Gent op stuk nr. 24 daarentegen is mij
volslagen onduidelijk. Het moet in ieder geval technisch worden aangepast.
Ik kan nu niet overzien wat ermee wordt bedoeld. Je kunt het zo lezen, dat
je een caravan onder het welstandstoezicht wilt laten vallen en dat lijkt
mij niet de bedoeling van deze operatie.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De staatssecretaris doet zich nu dommer voor dan hij is. Ik heb in eerste
termijn helder aangegeven dat het mij niet ging om de caravan. Dat moest ik
echter als voorbeeld geven omdat het wat ingewikkeld in de wet staat. Daar
heb ik ook naar verwezen.Permanente vakantiehuizen vallen nu niet onder welstand en dat vind ik
een groot probleem. Met dit amendement wil ik bereiken dat permanente vakantiehuizen –
dat staat nog even los van de bewoning daarvan – onder
de welstand vallen.Staatssecretaris Remkes:Ik zal erover nadenken en daarop in tweede termijn terugkomen. Het amendement
dat er nu ligt, deugt in elk geval niet in wetstechnische zin en wij hebben
ook de verantwoordelijkheid om een goede wet te maken. Daar kan niet te lichtvaardig
mee worden omgesprongen.Een overweging wil ik vast meegeven. Als je recreatiewoningen onder welstand
wilt brengen, moet je je afvragen of daarvan geen verkeerd signaal uitgaat.
Ik zal er voor vanavond verder over nadenken.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Na de avondpauze gaan we met dit onderwerp verder.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-3917-3930.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl