Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2008 (31200 VI), en van de motie-Verdonk/Fritsma over een pilot gesloten opvang voor AMV's (31200 VI, nr. 42)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 1802-1844

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-12-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 24, pagina 1802-1844

15-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2008 (31200 XVI)Pagina 1741-1771
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2008 (31200 VI), en van de motie-Verdonk/Fritsma over een pilot gesloten opvang voor AMV's (31200 VI, nr. 42)Pagina 1802-1844
Regeling van werkzaamheden (donderdag 15 november 2007)Pagina 1771-1773
Noot 1 Bijvoegsel: Scriftelijke antwoorden van de minister en staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het jaar 2008 (31200 XVI)Pagina 1741-1874
Presentie en opening (donderdag 15 november 2007)Pagina 1741-1741
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2008 (31200 XVI)Pagina 1773-1802
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk IV van de Werkloosheidswet teneinde enkele vereenvoudigingen te realiseren en een uitkering bij overlijden toe te voegen (31080) en het wetsvoorstel Wijziging van een aantal wetten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Verzamelwet SZW-wetgeving 2008) (31229)Pagina 1773-1773
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 15 november 2007)Pagina 1844-1844

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 190 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Justitie (VI) voor het jaar 2008 (31200 VI),
en van:- de motie-Verdonk/Fritsma over een pilot gesloten opvang
voor AMV's (31200 VI, nr. 42).(Zie vergadering van 14 november 2007.)De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister van Justitie
en de staatssecretaris van Justitie op vragen, gesteld in eerste termijn.Deze antwoorden zullen worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen
van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)2De voorzitter:Ik heb begrepen dat er stemmen opgaan om deze hele begroting vanavond
nog af te ronden. Ik heb hier geen enkel bezwaar tegen, mits het lukt om de
tweede termijn van de kant van de Kamer uiterlijk om kwart over tien af te
ronden. Anders stoppen wij en zal de dupliek toch volgende week worden gehouden.
Dit lijkt mij een heel heldere, bijna digitale afspraak.De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. Dank aan de woordvoerders voor de vele vragen en
opmerkingen en voor de betrokkenheid bij het beleidsterrein justitie die daaruit
spraken.De begroting geeft het budgettaire kader voor het justitiebeleid voor
2008. Er is in deze begroting een aantal uitgaven verhoogd, met name in pijler
5, tot een totaal van ruim 66 mln. in 2008 en ruim 188 mln. in 2011. Dit geld
wordt ingezet voor onderwerpen die gisteren ook van de Kamer veel aandacht
hebben gekregen, zoals de bestrijding van georganiseerde criminaliteit, overlast,
geweld, agressie, diefstal en recidive. Het zal ook gebruikt worden om respect
te bevorderen; het gaat dus niet alleen om een dag van respect, maar wat ons
betreft om jaren van respect. En verder noem ik nog het justitiële jeugdbeleid.
Daarnaast zijn er de nodige middelen toegevoegd ten behoeve van het asielbeleid,
bijvoorbeeld voor brandveiligheid bij de opvang van asielzoekers en voor de
eenmalige regeling in relatie tot de VNG. En uiteraard is er ook sprake van
een aantal ombuigingen, zoals vastgelegd in het coalitieakkoord. Voorbeelden
daarvan zijn de taakstellingen op het gebied van rechtsbijstand, meerpersoons
celgebruik, jeugd en recidivisten.Al met al is er sprake van een weloverwogen financieel pakket. Het is
voldoende voor de ambities van Justitie, maar niet ruim bemeten. Ik kom hierop
aan het eind van mijn antwoord nog terug. Bovendien leert de ervaring dat
zich altijd onvoorspelbare dingen voordoen, die bij de opstelling van de Voorjaarsnota
2008 zullen moeten worden bezien.Ik wil eerst even stilstaan bij een aantal bij uitstek belangrijke algemene
uitgangspunten, waarbij ik meteen zal ingaan op een aantal vragen daarover.
Wij zullen ook een blik werpen op de toekomst na het komende
begrotingsjaar, want de verantwoordelijkheid voor het functioneren van de
rechtsstaat is moeilijk van jaar tot jaar te begrenzen. Ze is doorlopend en
ze houdt zich niet aan beperkingen, zoals kabinetsperioden, portefeuilles
of grenzen. Een flink deel van de vragen hebben wij schriftelijk beantwoord,
voor de beantwoording van de overige vragen hebben de staatssecretaris en
ik een taakverdeling gemaakt. Ik teken hierbij aan dat wij wel de taken hebben
verdeeld, maar niet het ministerie van Justitie. Er is dus één
justitiebeleid en daarvoor leggen wij nu en op andere momenten gezamenlijk
verantwoording af.Wij zien het als onze cruciale opdracht om bij de burgers van ons land
het vertrouwen in de rechtsstaat te bestendigen en om het waar nodig te versterken.
Er zijn veel factoren op dat vertrouwen van invloed. Al is de rol van de overheid
beperkt en gebonden aan de grenzen van de rechtsstaat, essentieel en onmisbaar
is die rol wel. Incidenten en spanningen stellen dit vertrouwen soms op de
proef, maar uit onderzoek, ook van het Sociaal en Cultureel Planbureau, blijkt
dat de gevolgen daarvan maar tijdelijk zijn. Dat neemt niet weg dat ook de
afgelopen maanden er, helaas, weer spanningen en onrust in de woonwijken van
de grote steden waren. De gebeurtenissen in Slotervaart in Amsterdam en in
Kanaleneiland in Utrecht zijn daarvan voorbeelden. In de belevingswereld van
individuen zijn voortdurende discriminatie, de ontvreemding van een fiets
of de ontsnapping van een tbs'er evenzeer incidenten die het vertrouwen aantasten.
Die incidenten zullen echter nooit helemaal te voorkomen zijn, maar onze inspanningen
zijn er uiteraard opgericht om die wel zoveel mogelijk te voorkomen.Nog belangrijker achten wij het om als overheid met een juiste, tijdige
en afdoende reactie te voorkomen. Als zich een incident voordoet, proberen
wij steevast niet het incident, maar de dieper gelegen oorzaak van het incident
van een adequaat antwoord te voorzien. De overheid is er voor de burger en
niet andersom. De Nationale ombudsman zei twee geleden op het jubileum van
dit instituut: maar de overheid kan het niet alleen. Het is onze verantwoordelijkheid
om bij te dragen aan de versterking van het vertrouwen in onze rechtsstaat
in de hoop daarmee burgers, ondernemers, bedrijven en maatschappelijke organisaties
ertoe te bewegen om een steentje bij te dragen. Alleen als wij elkaar helpen,
kan Nederland blijven functioneren zoals het een beschaafd land betaamt en
kan het een land zijn waarin veiligheid, stabiliteit en respect basale en
door iedereen gedeelde waarde zijn die horen bij een samenleving waarin mensen
zich veilig, vertrouwd en onderling verbonden weten.Dat vraagt van burgers en bedrijven dat zij hun verantwoordelijkheid nemen.
Onze taak is het daarbij om toe te lichten wat de waarden van de rechtsstaat
betekenen, waarom die van belang zijn en hoe men daarmee in de praktijk moet
omgaan. Als er vragen zijn over de onduidelijkheid van de instituties en over
de werking ervan, zullen wij met begrip, maar tegelijkertijd met duidelijkheid
daarop een antwoord moeten kunnen geven. Straks kom ik te spreken over de
kwestie van noodweer. Die werd gisteravond aan de orde gesteld. Ik vermeld
nog dat ik samen met mijn collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
de commissie onder voorzitterschap van prof. Van der Donk, de voorzitter van
de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, heb gevraagd om advies
uit te brengen en daarin te zeggen hoe de kernwaarden van onze rechtsstaat
beter zouden kunnen worden uitgedragen. Dat advies verwachten wij in januari.Werken aan vertrouwen vereist in de eerste plaats het geven van het goede
voorbeeld door de overheid en door overheidsfunctionarissen. Dat betekent
dat ook moet worden gelet op doorlooptijden van procedures. De heren Van der
Staaij en Heerts spraken daarover. Het werken aan een verdere verkorting van
de doorlooptijden behoort tot onze prioriteiten. Daarbij willen wij streven
naar het halen van de zogenaamde Kalsbeeknorm, die ook voor andere doorlooptijden
het referentiekader zal zijn.Vertrouwen kun je niet opleggen of afdwingen. Vertrouwen moet je winnen
en onderhouden. Als de overheid zichzelf niet aan het recht houdt, wordt het
vertrouwen ondermijnd. Daarom is het nodig om adequaat te reageren als het
vermoeden bestaat dat het functioneren van de overheid gebreken kent. Het
instellen van een commissie voor de evaluatie van afgesloten strafzaken is
een voorbeeld van adequaat reageren. Het is ook een voorbeeld van de bereidheid
om onder te ogen zien dat mogelijk ergens fouten zijn gemaakt. Ik leg de nadruk
op "mogelijk", want de vraagstelling voor de commissie is of die
zijn gemaakt. Er wordt niet gezegd dat die zijn gemaakt. Vervolgens is het
zaak, aan de uitkomsten van het werk van de commissie consequenties te verbinden.
Op die manier houden de verschillende organisaties en instituties elkaar in
een subtiel, maar belangrijk evenwicht.Om de reden die ik gaf wil ik de vraag die de heer De Wit heeft opgeworpen,
namelijk of een apart herzieningsorgaan, een orgaan dat op de een of andere
manier toeziet op mogelijke feilen in de strafrechtspleging, serieus nemen
zonder deze gedachte als de meest wenselijke te zien. Ik meen dat het verstandiger
is om de weg te gaan van het bezien van het functioneren van de herzieningsprocedure.
Zoals ik zei, heeft het College van procureurs-generaal de commissie Evaluatie
afgesloten strafzaken ingesteld. De commissie heeft tot taak aan dit college
te adviseren en dit college kan besluiten om, zoals onlangs is gebeurd, de
procureur-generaal bij de Hoge Raad te adviseren om een herziening te overwegen.
Het voornemen van mijn voorganger om de werkzaamheden van deze commissie na
anderhalf jaar te evalueren, neem ik graag over. Wij volgen de werkzaamheden
en bevindingen van de commissie nauwgezet. Ik sluit niet uit dat een en ander
zal leiden tot een wetsvoorstel. In het instellen van een raad of commissie,
zoals de heer De Wit gisteren bepleitte, zie ik op dit moment eerder een complicatie
dan een voordeel. Zoals gezegd, wij nemen dit onderwerp serieus en ik verwijs
in dit verband naar de verbeteringen die bij het NFI en bij het functioneren
van het OM in gang zijn gezet.De heer De Wit (SP):Is de minister het met mij eens dat wij al een stap gemaakt hebben naar
een onafhankelijker beoordeling van een aantal zaken op de fouten die mogelijk
gepleegd zijn door het bestaan van de commissie-Posthumus II? De minister
is het wellicht met mij eens dat die afwijkt van het huidige systeem in onze
Nederlandse wetgeving, waarbij het oordeel van de ene rechter wordt getoetst
door een andere.Minister Hirsch Ballin:Ja, dat ben ik met de heer De Wit eens.De heer De Wit (SP):Maar is het dan voor de minister een tijdelijke oplossing? Of zegt hij:
wij hebben nu ervaring met dit fenomeen en wij zullen dus op een of andere
manier moeten zien hoe wij een en ander in de toekomst continueren? Ik begrijp
dat hij het wil evalueren, maar wellicht kun je dat loslaten en teruggaan
naar de oude situatie, waarbij de noodzaak van zo'n toetsing buiten de rechterlijke
organisatie zijn voordeel heeft bewezen.Minister Hirsch Ballin:De heer De Wit zegt terecht dat er ervaring mee is opgedaan. Het gaat
erom die ervaringen te beoordelen en te benutten bij het vervolg. Na de kwestie
van de Schiedammer parkmoord zijn er conclusies getrokken. Deze commissie
is niet de enige. Er zijn verbeteringen aangebracht in de werkwijze bij het
Openbaar Ministerie. De rechterlijke macht heeft aan bezinning op eigen functioneren
gedaan. Men moet niet onderschatten wat de ervaring met de Schiedammer parkmoord
teweeg heeft gebracht, ook bij rechters onderling. Het Openbaar Ministerie
organiseert nu voor zichzelf meer systematische tegenspraak in zaken die daartoe
aanleiding geven. Het forensische aandeel daarin is aanzienlijk versterkt.
De situatie van na de Schiedammer parkmoord mag men niet zomaar transplanteren
naar de toekomst.Ik bevestig dat wij evalueren hoe de herzieningsprocedure werkt. Daarbij
is met name van belang of voor die herzieningsprocedure een passende en heldere
ingang te vinden is. Dat zal worden bezien op het moment dat die evaluatie
klaar is. Mij lijkt het het beste om, naar de inzichten die wij nu hebben,
na te gaan of er aanleiding is tot verbeteringen. Ik sluit daarbij wetswijzigingen
niet uit, zonder op dit moment daartoe te concluderen. Daarin zie ik meer
heil dan in het creëren van een nieuw afzonderlijk orgaan.De heer Teeven (VVD):Gisteren bespraken wij of het novum aanleiding geeft om dat begrip opnieuw
te bekijken bij de herziening. Enige tijd geleden heeft in NRC Handelsblad
een artikel gestaan van de voorzitter van het College van procureurs-generaal,
de heer Brouwer, die zei: je zou eens moeten nagaan of er ruimte is in de
onherroepelijke vrijspraak. Is dat ook de bedoeling straks bij de heroverweging
van de herzieningsprocedure?Minister Hirsch Ballin:Ik ben mij ervan bewust dat er nog andere vragen zijn, zoals onlangs naar
aanleiding van een situatie waar de hoofdofficier van Justitie te Rotterdam
aandacht voor vroeg. Ook dat wordt serieus genomen en kan aan de orde komen
bij de bezinning op de inrichting van de herzieningsprocedure.De bestrijding van criminaliteit is essentieel om de samenleving veiliger
te maken. Duidelijk moet zijn dat misdaad niet loont en dat de overheid de
burgers terzijde staat door de handhaving van het recht. Bepaalde vormen van
criminaliteit en overlast, zoals delicten die gepaard gaan met de toepassing
van geweld, blijken in de praktijk erg weerbarstig. Bij dit soort vormen van
overlast moeten wij ons realiseren dat dit een ernstige aantasting is van
het klimaat, het gevoel van veiligheid in de publieke ruimte maar ook in de
privésfeer. Het is bekend dat een groot deel van deze criminaliteit
is toe te rekenen aan een relatief kleine groep personen die in hoge mate
resistent lijken te zijn voor de gebruikelijke soort reacties van de overheid.
De recidive onder deze groep, vaak jongeren of jongvolwassenen, is ook veel
te hoog. Dat is dan ook één van de onderwerpen van de brief
over het project Veiligheid begint bij Voorkomen, die de Kamer op 6 november
heeft ontvangen. Dit project omvat zowel georganiseerde als kleine criminaliteit.
Beide zijn gezagsondermijnend en destabiliserend voor de samenleving, zij
het op verschillende niveaus en op verschillende manieren.Veiligheid begint bij Voorkomen onderscheidt zich door de nadruk die is
gelegd op een combinatie van preventie, bestuurlijke en strafrechtelijke handhaving
en nazorg. Het kabinet wil dat doen in nauwe samenwerking met het lokale bestuur,
het Openbaar Ministerie, de politie, de woningcorporaties, arbeidsmarktorganisaties,
onderwijs, zorg en andere maatschappelijke organisaties. Met name die samenwerking
die daarin en in de daarin ten grondslag liggende akkoorden is vastgelegd,
zien wij als cruciaal. Daarbij gaat het ook om samenwerking met de VNG op
het gebied van het lokale preventiebeleid, bijvoorbeeld de inrichting van
veiligheidshuizen die wij in alle regio's willen realiseren. De reductiedoelstellingen
zijn daarin vervat, ook op het gebied van het aantal geweldsdelicten. In reactie
op de vraag van de heer Teeven inzake de winkelcriminaliteit merk ik op dat
de politie eerder dit jaar in het overleg met de detailhandel de preventieve
maatregelen al heeft geïntensiveerd. Er is tussen 2004 en 2006 een spectaculaire
daling waarneembaar, met name van inbraak, diefstal en geweld. Maar het aantal
overvallen, vooral op de horeca en de detailhandel, is in dit jaar aan het
stijgen. Daaraan gaan wij niet voorbij, uiteraard niet. Het overleg daarover
met het bedrijfsleven wordt voortgezet, zoals blijkt uit het Actieplan Veilig
Ondernemen, deel 3, dat wij onlangs aan de Kamer hebben toegestuurd. In het
kader daarvan wordt in het eerste kwartaal van 2008 met de detailhandel een
nieuw convenant inzake winkelcriminaliteit gesloten, met daarin nieuwe afspraken
over de aanpak van overvallen.Het gebruik van zwarte lijsten en de beperkingen die deze ondervinden
ten gevolge van privacybeschermende bepalingen staat ter discussie, zo bleek
gisteren onder meer uit het betoog van mevrouw Van Velzen. Dit wordt bezien
door de commissie die zich buigt over het evenwicht tussen de bescherming
van privacy en veiligheid. Samen met mijn collega van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties zal ik zeer binnenkort een commissie instellen die zich
daarmee bezighoudt. Ik kom er straks nog in ander verband op terug. Een aanpalend
onderwerp dat door de heer Heerts werd aangesneden, namelijk de bestrijding
van de financieel-economische criminaliteit krijgt eveneens onze aandacht.
In de brief over het project Veiligheid begint bij Voorkomen zijn ook daarover
mededelingen gedaan. Ik hoop dat dit, als ik mij deze korte verwijzing mag
veroorloven, duidelijk maakt dat wij de punten die de heer Heerts terecht
gisteravond onder de aandacht bracht serieus nemen. Daar wordt aan gewerkt
met inzet van de middelen die in ons beleidsprogramma zijn voorzien.De heer Teeven heeft een lik-op-stukaanpak bepleit van jonge criminelen.
Ik vertrouw erop dat hij ook daarin herkenningspunten zal vinden. Bij verschillende
werkbezoeken die ik de laatste tijd heb afgelegd – meest recent
nog aan Amsterdam-Slotervaart – kwam onder de aandacht hoe moeilijk
wij erin slagen om een adequate reactie te geven op groepen jongens of jonge
mannen tussen de negen en de vijftien jaar, die zeer veel overlast veroorzaken,
die de buurt terroriseren, die resistent lijken te zijn voor de bestaande
middelen om gedrag te corrigeren, waarin Antilliaanse en Marokkaanse jongeren
oververtegenwoordigd zijn. Dat is precies een van de redenen waarom wij verwachten
en verlangen dat in de opzet van een veiligheidshuis, waarin elk geval kan
worden besproken, een passende reactie wordt gegeven op het wangedrag, overlast
en criminaliteit van deze jongens en jonge mannen. Dat vereist ook een voldoende
arsenaal van handhavingsmiddelen die worden ingezet. Het is duidelijk dat
de frequente herhaling van korte vrijheidsstraffen en taakstraffen daarvoor
inadequaat is. Dat is een van de redenen waarom bij de Eerste Kamer het wetsvoorstel
gedragsbeïnvloedende maatregelen jeugdigen aanhangig is. Ik hoop ook
dat dit spoedig is afgehandeld. Dat is overigens niet het enige. Het komt
ook aan op de instellingen van zorg, op de nazorg, op de nadetentie, op de
nieuwe instrumenten die voor een deel zullen moeten worden ontwikkeld. Ik
noem daarbij in het bijzonder de jongens die nog niet op de leeftijd van de
toepassing van het jeugdstrafrecht zijn gekomen. Trouwens ook voor de aanpalende
groep jongens, van pakweg tussen de 12 en de 15 jaar, geldt dat een op de
persoon toegesneden aanpak nodig is die ook een verbetering van de diagnose-instrumenten
omvat, evenals de mogelijkheid om andere passende antwoorden te geven dan
de gebruikelijke. Wij hebben natuurlijk de ondertoezichtstelling, om maar
iets te noemen, maar wij zullen nagaan hoe kan worden bereikt dat in beeld
komt ten eerste welke feiten van deze jongens tot optreden aanleiding geven
en ten tweede welke andere reacties mogelijk zijn dan de gebruikelijke. Dat
heb ik ook toegezegd naar aanleiding van het werkbezoek aan Slotervaart.De heer Kamp (VVD):De minister en ik zijn misschien allebei nog een beetje ouderwets. De
politie heeft in de wijk waar de minister nu over spreekt en waar het politiebureau
is gevestigd aan het August Allebéplein, 540 criminelen geregistreerd.
Het is bijna ongelooflijk dat je in zo'n wijk de situatie nog in de hand kunt
houden. Meent de minister niet ook dat je er bij zulke aantallen met individuele
aanpak en trajecten niet meer uit komt? Is het niet nodig dat politie en justitie
iemand die ontspoort, ernstig wangedrag vertoont of een misdrijf pleegt, uit
zo'n wijk halen en hem het hele circuit achter elkaar laten doorlopen, om
hem pas nadat de straf is uitgezeten of nadat er gecorrigeerd is, in de oude
situatie terug te laten keren? De problematiek die achter die aantallen zit
begint natuurlijk bij een slechte opvoeding of slechte prestaties op school.
Het lijkt mij dat wij dan niet meer van dit soort drastische maatregelen kunnen
afzien.Minister Hirsch Ballin:De heer Kamp heeft ongetwijfeld onze brief over het project "Veiligheid
begint bij voorkomen" gezien. Misschien past die wel bij zijn kwalificatie
van "drastisch". Het gaat mij nu echter niet om de kwalificatie
drastisch of niet drastisch, het gaat mij om de inhoud van het beleid dat
wij voeren. Ik ben geweest in de genoemde wijk. Ik ken ook de situatie in
andere wijken met in meer of mindere mate vergelijkbare problemen. Daardoor
weten wij dat wij de enige honderden, die de heer Kamp nu noemt, niet over één
kam mogen scheren. Er is niet één standaardpakket dat past bij
de groep waar hij het over heeft. Er is niet één standaardtype
reactie. Als iemand zou menen dat te kunnen bedenken, dan zouden wij snel
tot de conclusie moeten komen dat wij dat niet kunnen toepassen en dat het
ofwel te veel of te zwaar is, en in heel veel gevallen verkeerd. Binnen de
groep die de heer Kamp net noemde, zitten enorme verschillen. Voor sommigen
is een vrijheidsstraf, een veroordeling tot een gevangenisstraf of plaatsing
in een justitiële jeugdinrichting helemaal niet de goede maatregel. Voor
anderen geldt dat alleen maar een gesprek met het thuisfront, voor dat er
is, ook niet voldoende is. Er zijn trouwens gevallen waarin dat wél
de goede reactie is. Bij het bezoek aan Slotervaart is ons met veel nadruk
verteld dat de benadering in de zin van "zorg ervoor dat in de gezinssituatie
de correctie van beginnend wangedrag plaatsvindt" soms wel helpt. Er
zijn geen standaardpakketten voor een standaardgroep die wij op enige honderden
kunnen bepalen.Wij moeten wel iets anders doen voor een harde kern die in een van de
wijken van Amsterdam eerder op 33 moet worden bepaald en die resistent is
voor het gebruikelijke type interventies. Daar heb ik net over gesproken.
Ik hoop dat de heer Kamp dat ook heeft genoteerd. Daarom zijn wij gekomen
met het wetsvoorstel voor gedragsbeïnvloedende maatregelen jeugdigen.
Voor de jonge jongens die daarmee meelopen, moet er weer iets anders zijn.
Hen moet je niet onderwerpen aan de gedragsbeïnvloedende maatregelen
jeugdigen. Hen moet je niet in een justitiële inrichting plaatsen, maar
je moet er wel op tijd bij zijn. Wij hebben inmiddels goed onderzoek naar
hoe zo'n loopbaan zich ontwikkelt, en daarnaar wordt nog nader onderzoek gedaan.
Uit alle onderzoek blijkt dat je heel zorgvuldig en heel tijdig moet reageren.
Dat is wat wij doen. De heer Kamp gebruikt graag het woord "drastisch".
Misschien is dat wel veel drastischer of in ieder geval veel effectiever dan
wanneer wij proberen zo'n groep van enige honderden over één
kam te scheren.De heer Kamp (VVD):Ik gebruik niet graag het woord "drastisch". Ik houd ook niet
van over één kam scheren, maar ik vind het niet prettig dat
u over 33 spreekt, terwijl bij de politie in die wijk 540 criminelen zijn
geregistreerd. Ik denk dat het daar normaal wordt gevonden om de politie uit
te lachen en de volgende dag lachend terug te komen en weer door te gaan als
je iets hebt gedaan. Ik vind dat wij die cultuur moeten doorbreken. Ik denk
dat de wijze van optreden van politie en justitie in dat soort wijken heel
anders moet zijn dan wij in het verleden gewend waren. Daar moet echt lik
op stuk plaatsvinden.Minister Hirsch Ballin:Ik denk niet dat ik mezelf moet herhalen. Wij zijn het erover eens dat
de groep die zich in zo'n wijk schuldig maakt aan criminaliteit, veel groter
is dan die 33. Als de heer Kamp de film van wat ik net heb gezegd, als het
ware even terugspeelt, zal hij beluisteren dat ik het net als hij had over
honderden. Binnen die honderden is een harde kern van 33 bij wie de gebruikelijke
aanpak niet werkt. Lik op stuk is inderdaad staand beleid. Het gaat om de
vraag welke maatregel daarop volgt wanneer wij dat vaststellen.De heer Anker wees terecht op de notitie Voorkomen is beter dan weer voorkomen.
Het beleid van de notitie Veiligheid begint bij voorkomen houdt in: preventie
van geweld en van risicofactoren zoals alcohol, drugs, wapenbezit, geweldsbeelden,
die zoals wij weten katalysator kunnen zijn van wangedrag, huiselijk geweld
en overmatig alcoholgebruik, dat kan leiden tot escalatie. De heer Anker heeft
terecht aandacht gevraagd voor de "doe normaal"-aanpak. Daarmee
is in Rotterdam ervaring opgedaan, naast andere positieve ervaringen. Ik wijs
op de ervaringen in de wijk Spangen, die zeker mee zullen wegen en verder
worden verwerkt in het beleid dat wij in deze brief hebben geschetst en de
komende tijd gaan uitwerken.De heer Heerts (PvdA):Ik zit nog even te kauwen op de opmerking dat lik op stuk staand beleid
is. Is dat alleen in die probleemwijken of landelijk? Is het aan de lokale
driehoek om dat in een bepaalde wijk of bij bepaalde probleemjongeren van
toepassing te verklaren?Minister Hirsch Ballin:Het lik-op-stukbeleid is geen nieuw idee. De eerste toepassingen waren
geruime tijd geleden bij de verkeerscriminaliteit. Het is bekend dat elke
reactie op wangedrag, ook een strafrechtelijke, zo snel mogelijk op het feit
moet volgen. Waar wij zorgen over hebben, is dat bij een deel van de reacties
die passen bij de jongemannen waarover wij net spraken, nog te veel procedures
en rapportages volgen. Om die reden is het veiligheidshuis zo'n belangrijke
formule, omdat het verschillende instanties, zoals gemeenten, Openbaar Ministerie,
politie, onderwijs, jeugdzorg en de instelling voor nazorg bij elkaar brengt.
Ik breng nadrukkelijk onder de aandacht dat de nazorg na de detentie ook op
orde moet zijn, omdat wij niet de situatie moeten hebben dat men na een korte
of langere vrijheidsbeneming vrijkomt en dan teruggaat naar de vrienden waar
men vandaan is gekomen.De heer Teeven (VVD):De minister spreekt over de groep van 9 tot 15 jaar in Slotervaart. Hij
is daar geweest, maar ik heb daar drie jaar gewerkt als officier van justitie.
Er is daar ook een groep van 17 tot 24 jaar. Bij de 16- en 17-jarigen die
tot die groep behoren, zit een harde kern waarover de heer Kamp ook sprak.
Denkt hij nu werkelijk dat hij die groep nog kan pakken met gedragsbeïnvloeding?
Zij lachen zich helemaal een breuk als zij terugkomen van de jeugdrechter
en na zeer ernstige delicten binnen een maand of vijf weer op straat staan.
Denkt hij niet dat bij die groep het volwassenenstrafrecht moet worden gehanteerd?Minister Hirsch Ballin:Tot die groep, die trouwens qua leeftijd en samenstelling fluctueert,
behoren ook mensen bij wie die mogelijkheid die in ons Wetboek van Strafrecht
is vervat, passend is. Ik meen dit onlangs al te hebben geantwoord op een
soortgelijk betoog van de heer Teeven. Er zijn inderdaad situaties waarin
je het volwassenenstrafrecht kunt en moet toepassen bij personen die nog niet
de gewone leeftijd daarvoor hebben bereikt. Het omgekeerde kan trouwens ook
voorkomen, maar wij hebben hier een groep waarbij meer het een dan het ander
geldt.De heer Teeven (VVD):De minister antwoordt op schriftelijke vragen van mijn fractie dat de
rechter dat volwassenenstrafrecht maar in minder dan 1% van de gevallen
toepast op 16- en 17-jarigen. Mijn vraag vandaag ziet er nu juist op of het
in Slotervaart niet wenselijk is dat de minister en de Kamer als wetgever
zeggen dat daar de mogelijkheid voor het openbaar ministerie moet worden gecreëerd
om die 16- en 17-jarigen veel vaker voor de volwassenenrechter te brengen,
zodat zij langer in detentie gehouden kunnen worden. Dat heeft ook een uitstralende
werking naar die groep in Slotervaart.Minister Hirsch Ballin:Die mogelijkheid bestaat. Wij kunnen die inderdaad onder de aandacht brengen.
Ik betrek deze waardevolle suggestie graag bij de uitwerking van deze voornemens.
Ze kan bijdragen aan het op maat creëren van sancties.Met de opmerkingen van de heer Van Haersma Buma over de veiligheidshuizen
was ik het zeer eens. In het veiligheidshuis wordt de samenwerking tussen
gemeente, politie, justitie en de zo-even door mij genoemde instellingen,
zoals zorginstellingen, op een hoog niveau gebracht. Ook de Centra voor Jeugd
en Gezin en zorgadviessystemen op scholen horen erbij. De staatssecretaris
van Justitie en ik hechten zeer veel waarde aan de integrale aanpak die daarmee
wordt gerealiseerd. Ik vermeld erbij dat het onze bedoeling is om in de komende
tijd elk van de bestaande veiligheidshuizen te bezoeken en om te bevorderen
dat er veiligheidshuizen tot stand komen in de regio's waar ze nog niet zijn.De heer Anker (ChristenUnie):Excuus dat ik wat laat aankom, maar er werd net geïnterrumpeerd toen
de minister een opmerking van mij besprak. Ik wil die nog even aanscherpen.
Het "doe normaal"-verhaal waarvoor ik regelmatig aandacht heb gevraagd,
zal worden verwerkt in de nota Veiligheid begint bij voorkomen. In het coalitieakkoord
staat dat allerhande gedragsbeïnvloedende maatregelen onder het kopje "doe
normaal" moeten gaan vallen. Mijn voorganger als woordvoerder heeft een
tijd geleden het initiatief hiertoe genomen. Ik moet er een beetje op passen.
Vandaar ik dat graag hoor welk tijdpad daarbij zal worden gevolgd.Minister Hirsch Ballin:Ik denk dat wij dit het beste kunnen betrekken bij de verdere uitwerking
van de voornemens betreffende het wetsvoorstel Tegengaan overlast. Daarin
zijn bevoegdheden voorzien voor zowel de officier van justitie als de burgemeester.
Ik denk dat het zich heel goed laat verbinden met de positieve ervaringen
met het "doe normaal"-bevel waarvan de heer Anker melding heeft
gemaakt. Ik weet ook zeker dat zijn voorganger als Justitiewoordvoerder er
graag bij betrokken zal blijven om erover mee te denken. Wij zullen deze gedachte
zeker niet uit het oog verliezen.De heer Van Haersma Buma heeft een pleidooi gehouden voor het vergroten
van de reikwijdte van de Opiumwet. Wij hebben er al vaker over gesproken.
Bij het onderdeel van de programmatische aanpak van de georganiseerde hennepteelt
wordt voortgebouwd op de ervaringen die in de zuidelijke politieregio's in
de pilots zijn opgedaan. De heer Van Haersma Buma pleitte ervoor om artikel
10a van de Opiumwet een ruimer bereik te geven. Op het eerste gezicht is dat
aantrekkelijk, als wij uitsluitend kijken naar de bestrijding van grow shops,
maar per definitie heeft strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen
een zeer grote reikwijdte en is daardoor misschien toch weer verderstrekkend
dan de heer Van Haersma Buma bedoelde. Er zijn in ieder geval ook andere mogelijkheden
om grow shops aan te pakken. Ik noem het onderzoek naar de herkomst en financiering
van de aangetroffen apparatuur. Als sporen leiden naar een grow shop dan zijn
van toepassing delicten als uitlokken van en medeplichtigheid aan al dan niet
professionele wietteelt. Dan kom je dus ook in dezelfde sfeer van voorbereidingshandelingen.
Ik sluit niet uit dat wij bij de verdere evaluatie en beoordeling tot de conclusie
kunnen komen dat de wetgeving daarin wel toereikend voorziet. Als de pilot
in een andere richting wijst, zal ik mij daar niet voor afsluiten.De heer De Roon stelde een vraag over de bewegwijzering naar de coffeeshops.
Hij viel over mijn schriftelijke antwoord over de wegwijzers die in Terneuzen
zijn aangebracht om de verkeersoverlast voor de burgers te beperken. Daarin
was het woord "begrip" gebruikt voor de wens om op deze manier de
verkeersoverlast tegen te gaan. De heer De Roon wilde weten of ikzelf de weg
kwijt was. Welnu, dat is niet het geval. Wij zouden natuurlijk een pilotstudie
kunnen laten uitvoeren naar het plaatsen van wegwijzers die potentiële
drugsgebruikers het bos insturen. Ik hoop echter dat hij, met mij, wil onderkennen
dat wij een gedoogbeleid onder voorwaarden hebben, dat meebrengt dat overlast
moet worden voorkomen.Een belangrijk instrument in de aanpak van dit soort problemen is ook
het veiligheidshuis; de heer Van Haersma Buma vroeg daar terecht aandacht
voor. In de veiligheidshuizen wordt de samenwerking op gang gebracht. Ook
de zorgadviesdienst hoort daarbij. Een ander onderwerp dat hij gisteravond
indringend aan de orde stelde, was de aanpak van de georganiseerde misdaad.
Inderdaad moet dit niet alleen prominent op de justitiële agenda staan,
maar ook op de parlementaire agenda. Ik kan hem goed volgen als hij zegt dat
het van belang is om een aanpak te ontwikkelen die is gebaseerd op een grondig
inzicht in de problematiek van de georganiseerde misdaad, in het bijzonder
waar verwevenheid dreigt tussen onderwereld en bovenwereld.Dat is ook de kern van het Versterkingsprogramma georganiseerde misdaad.
Ik wil dit hierbij onder de aandacht van de Kamer brengen. In het vervolg
op de aangekondigde ontwikkelingen in ons beleid, is het mijn bedoeling om
de Kamer vóór het kerstreces een versterkingsprogramma georganiseerde
misdaad toe te sturen. Ik denk dat dit behulpzaam kan zijn bij de beoordeling
van de behoeften aan informatie en maatregelen. Ik zal alvast iets zeggen
over dit werk in uitvoering bij Justitie. Het programma zal zich niet alleen
richten op de opsporing en vervolging van individuele daders en de ontmanteling
van criminele organisaties, maar ook op de achterliggende gelegenheidsstructuren.
De verwevenheid van onder- en bovenwereld, die zich onder andere manifesteert
in de vastgoedsector, verdient inderdaad bijzondere aandacht. Dat geldt ook
voor de eventuele kwetsbaarheid van beroepsgroepen als de advocatuur en het
notariaat en mogelijke andere segmenten van de samenleving, zoals infrastructuur
of afvalverwerking. Wij zullen daar terdege op letten.Ik wijs ook op de concrete projecten die in gang zijn gezet om precies
deze verwevenheid van onder- en bovenwereld aan te pakken. Deze zomer heb
ik samen met burgemeester Cohen van Amsterdam een convenant ondertekend voor
het project Emergo in Amsterdam, dat specifiek is gericht op de aanpak van
deze verwevenheid, met strafrechtelijke en zelfs bestuursrechtelijke maatregelen,
ontnemingvorderingen en dergelijke. De programmatische aanpak waarmee bij
de bestrijding van mensenhandel goede ervaring is opgedaan, zullen wij verbreden
naar andere terreinen van georganiseerde-misdaadbestrijding: die van de georganiseerde
hennepteelt en misbruik van vastgoed. Er komt extra aandacht voor de capaciteit
en kwaliteit van de informatieanalyse en het financieel rechercheren. Het
proces van verdere professionalisering van de Nationale Recherche, dat dit
jaar is ingezet, zal in het komende jaar zijn verdere beslag krijgen.Ik zal een en ander in het plan van aanpak, dat ik zoals gezegd voor het
komende reces naar de Kamer zal sturen, onder de aandacht brengen. Daarbij
zal ik ook vermelden welke wetenschappelijke analyses en inzichten beschikbaar
zijn met betrekking tot de aard en verschijningsvormen van de georganiseerde
misdaad. Nederland is tenslotte in internationaal opzicht bijzonder, ook door
de gelegenheidsstructuren die de internationale transporten bieden. Het lijkt
me een goede zaak om langs de lijnen van dit plan van aanpak het werk voort
te zetten.Zoals gezegd, een aantal belangrijke zaken is werk in uitvoering, zoals
het project Emergo en de versterking van de gespecialiseerde recherche- en
OM-functies. Het lijkt mij ook wel nuttig om in het gesprek met uw Kamer naar
aanleiding van het plan van aanpak te betrekken wat er aan informatie beschikbaar
is en waar wellicht nog aanvullende informatiebehoeftes bestaan.De heer Teeven (VVD):Wij waren al enigszins gerustgesteld, want u hebt dit al eerder gezegd.
Wij hebben goed opgelet. Dit zijn geen nieuwe woorden. Ik denk dat u wel een
beetje verrast was dit weekend door CDA-fractievoorzitter Van Geel die om
een parlementaire enquête vroeg. U bent minister van Justitie en kunt
die zaak in de breedte beoordelen, beter dan wij dat kunnen vanuit de Kamer.
Hebt u als minister van Justitie behoefte aan een parlementaire enquête?
U mag van mij met ja of nee antwoorden. Dan weet ik dat ook.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Hier past mij bescheidenheid. Het instellen van een parlementaire
enquête is een van de traditionele prerogatieven van het parlement.
Daarover beslist het parlement. Wat ik mij wel heb veroorloofd te zeggen –
u hebt mij net horen antwoorden naar aanleiding van het debat gisteravond –
is dat ik het inzicht volledig deel dat het aanpakken van de verwevenheid
van onderwereld en bovenwereld een buitengewoon belangrijke zaak is.De heer Teeven (VVD):Daarover zijn de minister en alle fracties in de Kamer het geloof ik eens.
Laat ik het wat duidelijker formuleren. Denkt de minister ook niet dat als
er een parlementaire enquête komt, geëntameerd vanuit de Kamer,
dat hij en zijn opsporingsapparaat – het OM en de politie – zich
weer heel erg moeten richten op de politiek, zoals wij dat tussen 1994 en
1996 ook hebben meegemaakt, en daardoor minder toekomen aan al het belangrijke
werk? Want ik ben het met de minister eens: er is werk in uitvoering dat gewoon
gedaan moet worden. Kunnen wij dan beter niet aan een enquête beginnen?Minister Hirsch Ballin:Er zijn situaties waarin je bij nader inzien bescheidenheid beter kunt
laten varen, maar niet binnen twee minuten.De heer Teeven (VVD):Ik stel een vraag en ik krijg geen antwoord.De voorzitter:Ik zat niet op te letten, dus ik kan het niet beoordelen.De heer Teeven (VVD):Dan zal ik mijn vraag herhalen. Is de minister niet bang dat politie en
justitie, als wij een parlementaire enquête krijgen, druk met de politiek
bezig zijn en niet meer zo druk met criminelen? Dat was de concrete vraag.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik zal van mijn kant nog even het antwoord herhalen. In dit
verband heb ik mij gehouden aan de code die ik mezelf net had opgelegd, namelijk
terughoudendheid en bescheidenheid als het gaat over het gebruik van een van
de prerogatieven van uw Kamer.De voorzitter:Ik vind dat een antwoord.Het woord is aan de heer De Wit.De heer De Wit (SP):Ik wilde aan de minister in eerste plaats opheldering vragen. Ik heb gisteren
vanwege tijdgebrek slechts heel kort het probleem van de financieel-economische
misdaad aangeduid, de fraudebestrijding. In de periode sinds de minister aan
het bewind is, heb ik bij herhaling gevraagd wanneer wij nu de in het vooruitzicht
gestelde, integrale aanpak van sociaaleconomische misdaad en fraude mogen
ontvangen. In de schriftelijke antwoorden zegt de minister dat dit eigenlijk
de brief van 6 november is, als ik hem goed begrijp. Dus mijn vraag is:
klopt dat nu? Is die langverwachte, brede, integrale aanpak nu vastgelegd
in die anderhalve pagina van de brief van 6 november?Minister Hirsch Ballin:Ik ben de heer De Wit dankbaar voor deze verheldering van zijn vraag.
Het kan zijn dat het antwoord in de schriftelijke versie te kort was. Dan
hoop ik dat ook wat ik net tegen de heer Van Haersma Buma heb gezegd, dient
ter aanvulling. Het is mijn bedoeling om u voor het kerstreces een brief te
sturen met het plan van aanpak waar ik net op doelde. Dat zal de uitwerking
bevatten die naar ik aanneem ook zal voldoen aan de eisen en verwachtingen
die de heer De Wit inderdaad al meer dan eens heeft geformuleerd, van wat
in hoofdlijnen is omschreven in de brief van 6 november.De heer Anker (ChristenUnie):Even op dit punt nog. Iedereen is het eens over de prioriteit die dit
onderwerp moet hebben. Gisteren hebben wij er ook over gesproken dat wij neigen
naar de optie dat het onderzoeksbureau van de Kamer hiermee aan de slag gaat.
Dat kan dan mooi ook de brief erbij betrekken over de nadere prioritering.
Dan blijft er toch nog een vraag open bij mij. Gisteren heb ik een voorstel
gedaan over ongebruikelijke transacties bij het kadaster. Wordt dat daarin
ook meegenomen of komt u daar nog op terug in uw verdere betoog?Minister Hirsch Ballin:Dat onderwerp komt dadelijk aan de orde. Het was in de volgorde waarin
ik uw vragen wilde beantwoorden zelfs het eerstvolgende onderwerp. Voor wat
die brief betreft en de behoefte aan nader onderzoek, denk ik dat het behulpzaam
is dat u – voordat andere bureaus waarover u beschikt daarmee aan het
werk gaan – een inventarisatie in uw bezit hebt van reeds uitgevoerd
onderzoek. Ik denk dat het ministerie van Justitie zeer goed in staat zal
zijn om een overzicht te geven van het reeds verrichte onderzoek. Ik kan mij
voorstellen dat er behoefte aan bestaat om een gesprek aan te gaan met deskundigen
die dit onderzoek hebben uitgevoerd. Het is mijn bedoeling om, in dialoog
met de Kamer, na te gaan aan welk onderzoek door of in opdracht van het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum behoefte bestaat. Niet om een nieuwe bestseller
in de markt te zetten, maar ik wijs graag op het zojuist verschenen rapport
van het WODC: Criminaliteit en Rechtshandhaving 2006: ontwikkelingen en samenhangen,
in samenwerking met het CBS verschenen bij Boom Juridische uitgevers.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik ben blij dat de minister veel onderzoeken heeft die hij naar de Kamer
kan sturen. Ik hoop dat dit zo kan dat wij deze bij de beoordeling van de
onderzoeksvraag kunnen betrekken. Los van het papier, is het in elk geval
voor ons van belang dat een aantal mensen, die hierover belangrijke uitspraken
hebben gedaan, kunnen worden gehoord. Dat zullen wij in het onderzoek meenemen.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. De heer Heerts heeft de suggestie gedaan om een piepsysteem
in te voeren bij de waardestijging van een huis bij verkoop binnen een jaar,
waarbij er een signaal gaat van het kadaster naar het openbaar ministerie.
Ik vind dat een interessante gedachte. De uitwerking daarvan vergt natuurlijk
wel overleg over de praktische uitvoerbaarheid, niet alleen met het openbaar
ministerie, maar ook met het ministerie van Financiën, het kadaster en
de notariële beroepsorganisatie.De heer Van Haersma Buma vroeg met de heer Heerts naar de pluk-ze-wetgeving.
Het wetsvoorstel, met verschillende maatregelen ter verbetering van de uitvoering
van de ontnemingsmaatregel, is in voorbereiding. Begin 2008 zal het wetsvoorstel
ter consultatie in concept worden toegezonden aan de vaste adviesorganen.
De heer Heerts heeft nog iets gezegd over de zogenaamde omkering van de bewijslast
in ontnemingszaken. Ik wijs erop dat nu al aan de hand van de beredeneerde
en geobjectiveerde vermogensvergelijking aannemelijk kan worden gemaakt dat
de verdachte over vermogen beschikt. Indien de verdachte dit niet betwist,
of onvoldoende aannemelijk maakt dat het vermogen legaal is verworven, is
dat voldoende grond voor het oordeel van de rechter dat er wederrechtelijk
voordeel is genoten. Inmiddels heeft het Europese Hof voor de Rechten van
de Mens deze wijze van berekenen van wederrechtelijk verkregen voordeel ook
geaccepteerd. Door dat wat het OM heeft uitgetest en in de rechtspraak akkoord
is bevonden tot en met het Europese Hof voor de Rechten van de Mens is er
geen reden om op dit punt de wet te wijzigen. Dit neemt niet weg dat wij een
en ander systematisch zullen bezien bij de voorbereiding van het wetsvoorstel
waarover ik het zojuist had.De inmiddels bekende cabriomethode in Amsterdam-Amstelland waarmee op
grond van het witwasartikel uit het Wetboek van strafrecht,
te weten 420bis, onder andere auto's worden afgenomen zonder dat het gronddelict
wordt bewezen, lijkt ook een effectief instrument te zijn. Het lijkt mij prima
om dat breder, zo mogelijk landelijk in te zetten, al naar gelang de samenstelling
van het wagenpark in de verschillende delen van het land. Die opsporingsmethode
vormt een goede aanvulling in de gevallen waarin de aanwezigheid van vermogen
niet kan worden verklaard uit zichtbare vormen van criminaliteit.De heer Heerts (PvdA):Ik had dat ook gelezen in de schriftelijke beantwoording. U streeft ernaar
om met de gemeenten daarover afspraken te maken. Dat mag wat ons betreft wel
wat steviger.Minister Hirsch Ballin:Ik reken erop dat deze gedachte zo aantrekkelijk is dat zeker burgemeesters
van grote steden daarop graag zullen insteken.De stelling dat de rechtspraak verantwoordelijk is voor de eigen kwaliteit,
geldt ook voor de toepassing van deze maatregel. Ik wil de geldigheid van
deze stelling verbreden naar andere onderwerpen die hierbij een rol spelen,
zoals de ontnemingswetgeving en de financiële deskundigheid die hierbij
nodig is. Het lijkt mij goed om dit breder te trekken. Verdere borging van
de kwaliteit in de rechtspraak behoort tot de afspraken die wij hebben gemaakt.
Er wordt ook gewerkt aan de instelling van zogenaamde reflectiecommissies.
In het kwaliteitsbeleid ten aanzien van de rechterlijke macht zal zowel de
toepassing van de ontnemingsmaatregel als andere onderwerpen van financieel-economische
criminaliteit aan de orde komen. Hierbij kan de kwaliteit immers een probleem
zijn in verband met de complexiteit van de bewijsvoering.De heer Van Haersma Buma (CDA):Over de ontnemingswetgeving is in het regeerakkoord een zin opgenomen.
Daarin staat dat er een gewijzigde pluk-ze-wetgeving komt. Zegt de minister
nu dat die er inderdaad komt en, zo ja, wanneer komt die dan?Minister Hirsch Ballin:Ja, het is inderdaad de bedoeling om conform het regeerakkoord de pluk-ze-wetgeving
onder de ontnemingsmaatregel ter hand te nemen, ook wat betreft verbetering
in de wetgeving. Het wetsvoorstel dat hiervoor nu wordt opgesteld, vordert
flink en zal begin 2008 in consultatie worden gebracht. Dit betekent dat er
op dat moment kennis kan worden genomen van de uitwerking van dit onderdeel
van het coalitieakkoord, zij het niet in de vorm van een wetsvoorstel dat
bij de Kamer is ingediend, maar via de openbare kennisneming die wij tegenwoordig
via de website van het ministerie van Justitie, www.minjus.nl, mogelijk maken.De heer De Wit (SP):In de brief van 6 november, maar voor zover ik weet ook in het regeerakkoord,
staat dat er geïnvesteerd zal worden in de kwaliteit en de deskundigheid
van bijvoorbeeld de FIOD, onderdelen van het OM en het Functioneel Parket.
Ik ben er blij mee dat er wordt geïnvesteerd in de kwaliteit en de deskundigheid
op het terrein van georganiseerde en financieel-economische misdaad. Het valt
mij echter op dat hierbij de rechterlijke macht buiten schot blijft. Wij zien
vaak dat op een lager niveau de nadruk ligt op de opsporing van een bepaald
soort criminaliteit. Er ontstaat daarbij een voorraad zaken die potentieel
vervolgd kunnen worden. Het loopt dan soms vast bij de rechterlijke macht,
omdat daar de deskundigheid ontbreekt. Op zulke terreinen ontstaat gebrek
aan kennis. In het verleden is er een heel navrante situatie geweest in een
bepaalde zaak. Betrekt de minister de rechterlijke macht nog niet bij de verbetering
van de deskundigheid op dit punt?Minister Hirsch Ballin:Die indruk is onjuist, want ook de rechterlijke macht wordt in deze verbeteringsprocessen
betrokken. Ik herken de onderwerpen die de heer De Wit aan de orde stelt.
Ik voeg daaraan toe dat dit punt ook aan de orde kwam tijdens een recent algemeen
overleg over kinderpornografie, waaraan mevrouw Gerkens deelnam. De kwestie
van de kwaliteit speelt dus breder en dat hebben wij onderkend. Ik heb mede
naar aanleiding hiervan, en uiteraard rekening houdend met de bijzondere staatsrechtelijke
positie van de rechtspraak, mij verstaan met de Raad voor de rechtspraak over
de verschillende verschijningsvormen van de misdaad. Dit reikt dus van wat
de heer De Wit aan de orde heeft gesteld, tot de onderwerpen die in het genoemde
AO aan de orde waren in de rechterlijke opleiding. Uiteraard kan dit ook in
de education permanente van de rechtspraak een rol spelen. Verder zijn er
kostprijsafspraken gemaakt met de rechtspraak voor de periode van 2008 tot
2010. Hierin is het punt van borging en verbetering van de kwaliteit van de
rechtspraak uitdrukkelijk betrokken. Dit betekent dat financiering van inspanningen
op dit terrein door de rechtspraak kan worden gerealiseerd binnen de uitvoering
van deze vastgestelde nieuwe kostprijzen en uiteraard onder de hoede van de
Raad voor de rechtspraak. Een en andere kan nog worden aangevuld met aanvullende
middelen die door het kabinet beschikbaar zijn gesteld. De rechtspraak heeft
dit ook ter hand genomen, door de inzet van kwaliteitscriteria, maar ook door
bevordering van bijscholing en deskundigheid en door het meelezen van de vonnissen
door de collega-rechters. Het antwoord op de vraag van de heer De Wit is met
deze toelichting: Ja.De heer De Wit (SP):Heeft niet juist de Raad voor de rechtspraak door de bezuiniging op dat
punt een probleem? Is het de minister bekend dat de raad door de opgelegde
bezuiniging een stap terug moet maken?Minister Hirsch Ballin:De situatie waar de heer De Wit op doelt, is een situatie die wij allemaal
meemaken. Je hebt niet een buitengewoon ontwikkeld inlevingsvermogen nodig
om je te realiseren dat het ons allemaal treft: ook het ministerie van Justitie
en ook de rechtspraak. Ook hier past mij bescheidenheid ten opzichte van de
Tweede Kamer, maar ik heb begrepen dat er ook discussies zijn geweest over
het budget van de Tweede Kamer. Er worden soms dingen niet financieel gedekt
waarvan degenen die er primair voor staan zeggen dat het mooi zou zijn als
er ook middelen voor waren. Binnen de kostprijs voor 2008-2010 plus extra
middelen is daarmee rekening gehouden. Natuurlijk zijn er uiteindelijk ook
nog vragen van prioriteitstelling, maar ik hoop dat ik met mijn antwoord hier
en in mijn contacten over dit onderwerp net de raad duidelijk ik heb gemaakt
hoe belangrijk wij dit samen vinden.De heren Pechtold en Heerts, mevrouw Van Velzen en de heer Anker, en naar
ik meen nog anderen, hebben gesproken over de verhouding tussen
veiligheid en bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Het probleem is
dat rechtshandhavers, hulpverleners soms ook, zich, al dan niet om goede redenen,
beperkt voelen in wat er moet worden gedaan ter vervulling van hun belangrijke
taak. Het komt dan vooral aan om de bescherming van de veiligheid van personen
en de veiligheid van persoonsgegevens op een hanteerbare manier te vertalen
naar een praktische handreiking. Natuurlijk moet ook de wetgeving op dat punt
adequaat zijn. Er mogen geen misverstanden over de inhoud daarvan ontstaan.
Voor preventie, rechtshandhaving en de werking van de veiligheidshuizen is
het essentieel dat men kan beschikken over informatie die bij andere diensten
beschikbaar is. Natuurlijk hoort daar ook een bescherming van de persoonlijke
levenssfeer bij. Dat moet liefst niet op zo'n manier gebeuren dat vervolgens
de persoonlijke integriteit er onder krijgt te lijden omdat de criminaliteit,
huiselijk geweld, kindermishandeling of wat dan ook erop volgt.In verband met deze problematiek, die steeds weer tot vragen en onduidelijkheden
aanleiding geeft, heb ik besloten samen met mijn collega van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties een commissie in te stellen. Wij hebben mevrouw
Brouwer-Korff, de huidige burgemeester van Utrecht, bereid gevonden om als
voorzitter op te treden. De commissie zal ons adviseren over regulering, voorlichting,
werkwijze en ook een achterliggende benadering van dit onderwerp. Dat betekent
niet dat wij het College bescherming persoonsgegevens zien als een gremium
dat alleen maar dwarsligt. Het college heeft een veelheid en een grote verscheidenheid
van taken. De heer Pechtold wilde zelfs weten of het wel voldoende financiële
middelen heeft om zijn taken te kunnen vervullen. De recente geluiden over
mogelijke ontwikkelingen op pedagogisch vlak zouden worden meegenomen in de
besluitvorming over de voorjaarsnota 2009. Intussen is de motie van de heer
Van Geel aangenomen. Daaruit vloeit voort dat er nog een verruiming komt van
het voorziene budget voor het college. Met deze aanvullende middelen zal het
college zeker zijn rol kunnen vervullen.De heer Pechtold heeft een vraag gesteld over Eurocommissaris en vicepresident
Frattini, over de invoering van een Europees PNR-systeem. Ik kan voor dit
onderwerp verwijzen naar de gedachtewisseling die ik met de heer Pechtold
in het AO over de JBZ-raad heb gehad. Uiteraard bekijken wij de uitwerking
van die voorstellen, maar de uitgangspunten zijn positief.Het wetsvoorstel tot goedkeuring van de overeenkomst met de Verenigde
Staten zal ik naar verwachting zeer binnenkort aan de ministerraad kunnen
voorleggen, waarna de Raad van State erover kan adviseren.Mevrouw Azough heeft de suggestie gedaan, naast de Wet op de identificatieplicht
een wet op de informatie- en notificatieplicht in te voeren. Ik wijs erop
dat er in de Wet bescherming persoonsgegevens al inzagerechten vervat zijn.
Er is bovendien in een aantal wetten in een informatie- en notificatieplicht
voorzien, waaronder het Wetboek van Strafvordering. Zij heeft haar gedachte
niet gespecificeerd, maar zoals ik het me voorstel, wordt die voldoende afgedekt
in bestaande wetgeving. Mocht er bij de veelheid aan wettelijke bepalingen
behoefte aan bestaan om ook het geheel te onderkennen, dan kunnen wij daar
zeker nog in toelichtende zin op ingaan. De heer Teeven heeft een initiatiefvoorstel over noodweer in concept aan
ons ter kennis gebracht. Nu het nog om een concept gaat, is dit misschien
een wat vroeg stadium om erop te reageren, gelet op de gebruikelijke rol van
de regering bij initiatiefvoorstellen. Er is ook nog geen advies van de Raad
van State. Ik ben graag bereid om met gebruikmaking van de deskundigheid bij
het Openbaar Ministerie na te gaan of er in gevallen waarvan de heer Teeven
sprak, mensen wellicht nodeloos als verdachten worden aangemerkt. Zodra de
informatie hierover beschikbaar komt, zal ik die uiteraard graag met de Kamer
delen.De verwevenheid van onze rechtsorde met de internationale rechtsorde kwam
nogal sterk naar voren in de bijdrage en de notitie van de heer Kamp. Hij
stelt onze verdragsverplichtingen op een aantal punten ter discussie. Bij
bepaalde onderdelen van wat hij ons naar ik meen als een soort uittreksel
heeft voorgelegd, zie ik spanning met het Europees Verdrag tot bescherming
van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en met het Vluchtelingenverdrag,
bijvoorbeeld als het gaat om rechtsbescherming, huwelijksmigratie of hereniging
met kinderen, ouder dan 16 jaar. Ik denk dat wij er goed aan doen, hierbij
onder ogen te zien dat de bepalingen in bijvoorbeeld het EVRM en andere verplichtingen
die wij in internationaal verband zijn aangegaan, en de aanvaarding van de
jurisdictie van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens de kernpunten,
de ankers van onze rechtsstaat vormen. Ik doe dan ook een beroep op de heer
Kamp, hier met zorg mee om te gaan. Dit heeft een lange voorgeschiedenis,
maar ook een goede toekomst; vandaar dat ik er behoefte aan had, te melden
dat de regering deze verdragen en de gebondenheid van Nederland daaraan een
warm hart toedraagt en dat zij deze als een ijkpunt bij het beoordelen van
voorstellen zal blijven zien.De heer Kamp (VVD):Maar de regering heeft ook de verantwoordelijkheid om de situatie in dit
land goed te houden. Nu er bijzonder grote problemen met integratie zijn,
is het noodzakelijk om deze op te lossen en te voorkomen dat ze nog groter
worden. Er wordt ook erg gemakkelijk gezegd dat dingen niet kunnen. De fractievoorzitter
van het CDA, de heer Van Geel, zei iets wat later ook door het ministerie
overgenomen is, namelijk dat een leeftijdsgrens van 24 jaar voor huwelijksmigranten
vanwege Europese afspraken niet mag. Wel, om te beginnen is dit in Denemarken
allang de wet. En wat de huidige leeftijd van 21 jaar betreft, de leeftijdsgrens
in de richtlijn was aanvankelijk 18 jaar, maar Nederland vond dat het 21 jaar
moest worden. Daarop werd de richtlijn aangepast en nu is het ook 21 jaar.
Wij kunnen dus ook aan de Europese Unie voorleggen dat het 24 jaar moet worden.
Is het niet veel beter om na te gaan hoe je de problemen kunt oplossen dan
te bekijken welke problemen je kunt oproepen en welke bezwaren je kunt bedenken?Minister Hirsch Ballin:Wij moeten de problemen in ieder geval op zo'n manier aanpakken dat de
oplossing in alle opzichten realistisch is. De afgelopen 67 minuten heb ik
gebruikt om duidelijk te maken dat de problemen met criminaliteit en overlast
door de bewindslieden van Justitie zeer serieus worden genomen. In mijn inleiding
heb ik gesproken over de kwaliteit van de rechtsorde en de rechtsstaat. Die
mogen wij niet los zien van de internationale context. Wij
moeten in aanmerking nemen dat ook andere landen aan het naleven van verdragen
zijn gehouden. Verder wijs ik erop, mevrouw de voorzitter, dat wij het debat
als het ware opblazen als wij alle onderdelen van de notitie van de heer Kamp
gaan bespreken. Dat zou niet conform de agenda van vanavond zijn. Als uit
de notitie van de heer Kamp initiatiefvoorstellen voortkomen, zal ik daarop
graag namens het kabinet reageren. Echter, juist omdat de internationale verdragen
zo belangrijk zijn voor de verankering van de rechtsstaat en dus ook voor
rechtshandhaving in brede zin, leek het mij goed om te zeggen welke uitgangspunten
wij kiezen bij het zoeken naar de oplossing voor de problemen. Over enkele
punten zullen wij in de loop van de avond wellicht nog te spreken komen en
anders mogelijk naar aanleiding van initiatiefvoorstellen van de heer Kamp
ter uitvoering van zijn notitie. Wij zien het echter als onze taak om doeltreffend
op te treden en om dat te doen met inachtneming van de uitgangspunten waarnaar
ik zojuist verwees.De heer Kamp (VVD):Dergelijke fraaie woorden hebben wij al lange tijd met elkaar gewisseld.
Toch is de situatie ontstaan die wij nu kennen. Ik zeg niet dat wij mensen
die recht hebben op bescherming die niet moeten geven. Ik zeg ook niet dat
gezinsvorming onmogelijk moet worden gemaakt. Echter, zodra je merkt dat van
de regelingen misbruik wordt gemaakt, is het, juist om die regelingen in stand
te kunnen houden, erg verstandig om tegen misbruik op te treden. Er is een
krachtiger optreden nodig dan waarvoor nu wordt gekozen. Als de 21 maatregelen
die ik heb voorgesteld om de immigratie te beperken worden genomen, bereik
je daarmee dat de instroom van kansarmen bijna tot nul wordt teruggebracht
en dat je al die kansarmen die nu niet kunnen integreren, alsnog in de samenleving
kunt opnemen. Dat zou u toch heel wat waard moeten zijn.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. De heer Kamp zei net dat al vele jaren mooie woorden
zijn gesproken. Blijkbaar was hij kritisch over het gevoerde beleid. Ik sta
hier vanavond om te spreken over het beleid dat de bewindslieden van Justitie
voor ogen staat. Dat is een krachtig beleid. Ik zal niet nog eens met de heer
Kamp in discussie gaan over het woord "drastisch". Ons beleid is
krachtig en wij stellen ons volledig beschikbaar voor de dialoog met uw Kamer
over alle onderdelen. Wij gaan niets uit de weg bij het bestrijden van criminaliteit,
overlast en andere wantoestanden. Het beleid omvat versterking van de deskundigheid
en bevordering van de effectiviteit. De enige reden waarom ik hierover spreek
is niet om te pretenderen dat ik op alle onderdelen van de notitie van de
heer Kamp zou kunnen of moeten reageren, maar om duidelijk te maken binnen
welk referentiekader wij dit onderwerp behandelen.Ik wil vervolgens iets zeggen over de Europese context. Die is door de
heer De Wit aan de orde gesteld naar aanleiding van een toespraak die ik vorige
week in Brussel heb gehouden en die ook aanleiding is geweest voor een gedachtewisseling
met vicepresident Frattini, een aantal van mijn collega's en andere geïnteresseerden
in het onderwerp. Het viel mij op dat de heer De Wit, maar ook de heer De
Roon in de veronderstelling verkeren dat ik zou hebben gepleit voor één
Europees strafrechtstelsel en voor één Europese identiteit of
iets dergelijks. Ik meen dat er op dit punt een misverstand is. Zonder de
toespraak van vorige week vanavond te herhalen, merk ik op dat ik het heb
gehad over het naast elkaar kunnen bestaan, maar ook over het op elkaar kunnen
inspelen van de verschillende rechtsstelsels. Die zouden ook geschikt moeten
zijn voor samenwerking in Europees verband. Ik heb ook gesproken over een
mogelijke volgende stap. Daarbij denk ik aan Europese samenwerking op het
gebied van politie en justitie. Ik heb uitdrukkelijk gezegd dat bij die samenwerking
hoort een goede verankering van de waarborgen van bijvoorbeeld de grondrechten.
Ik heb de aanbeveling gedaan om bij het eventueel breder toepassen van een
Europees bewijsverkrijgingsbevel minimumeisen te stellen aan de bewijsverkrijging.
In aansluiting op het onderdeel "criminal law as a manifestation of a
shared European identity" heb ik naar voren gebracht dat het van belang
wordt geacht op te treden tegen bepaalde vormen van criminaliteit ter behartiging
van de Europese waarden en Europese identiteit. Misschien doelt de heer De
Wit op die passage. Wanneer over Europese identiteit wordt gesproken, wordt
niet een Nederlandse of Franse identiteit bedoeld of ons strafrechtelijke
systeem. Als voorbeeld heb ik de mensenhandel genoemd bij mijn collega's.
Dit is een mensonterende vorm van criminaliteit. Wij hebben een beleid om
daar doeltreffend tegen op te treden. Collega Albayrak en ik hebben daartoe
recent initiatieven genomen in EU-verband en in de Raad van Europa.De heer De Wit (SP):Voor een deel baseer ik mij op wat in de Nederlandse kranten is verschenen.
In het Nederlands wordt daar gezegd dat de minister gepleit heeft voor de
totstandkoming van een Europees strafrecht, uitgaande van de Europese identiteit.
Zo is het in de Nederlandse kranten weergegeven. Wat bedoelt de minister met
een Europese identiteit? Bedoelt hij: als wij in Europa bij elkaar zijn hebben
wij het gemeenschappelijke punt dat wij Europeanen zijn? Streeft de minister
naar de totstandkoming van een Europese identiteit met een Europees strafrecht
dat daarop is gebaseerd? Of bedoelt hij, in lijn met wat de Kamer eerder bij
motie besloten heeft, dat wij moeten voorkomen dat ons Nederlands strafrecht
verbrokkeld raakt door Europese richtlijnen die het strafrecht gaan bepalen?Minister Hirsch Ballin:Ik wil niet ingaan op de manier waarop iets in krantenberichten is weergegeven,
hoewel ik zelf niet de indruk had dat dit in kranten was misverstaan. Interessanter
lijkt mij dat wij ons in de dialoog tussen de Kamer en de regering niet misverstaan.
Ik heb zelf even de tekst voor mij genomen. Ik heb absoluut niet gezegd dat
ik "het Europese strafrecht" in de plaats zou stellen van het Nederlandse
strafrecht, zoals de heer De Wit meent te hebben beluisterd, of indirect heeft
gehoord. Voor de identiteit geldt hetzelfde. Maar ik heb wel een voorbeeld
genoemd. Ik kan ook de bestrijding van het terrorisme als voorbeeld geven,
waarbij wij gezamenlijk onderkennen dat vrijheid, gelijkheid, rechtvaardigheid
als fundamentele belangen zozeer in het gedrang zijn, en zijn verbonden met
waarden die wij gemeenschappelijk hebben, dat Europees optreden nodig is.
Dat is geen voldoende rechtvaardiging om te concluderen dat er op Europees
niveau gezamenlijk gehandeld moet worden. Maar het is evident – terugdenkend
aan eerdere algemene overleggen denk ik dat dat voor de heer
De Wit ook evident is – dat wij iets als mensenhandel niet op zijn beloop
mogen laten omdat strafrecht nationaal zou moeten blijven. Met betrekking
tot mensenhandel is samenwerking tussen de lidstaten van de Europese Unie
nodig voor doeltreffende bewijsvoering. Ik heb als voorbeeld onze samenwerking
met Bulgarije gegeven. In de historische terugblik, die onderwerp was van
mijn inleiding, is dat een nieuwe dimensie in de manier waarop de Europese
strafrechtelijke samenwerking zich heeft ontwikkeld. Het is mijn overtuiging
dat wij daar samen voorstander van zullen zijn als wij hierover doorpraten.De heer De Wit (SP):Ik heb de Volkskrant voor mij waarin staat: op den duur zou dat volgens
de minister moeten uitmonden in één Europees strafrecht als
uiting van een gezamenlijke Europese identiteit. Zo staat het ook in het kopje
in de toespraak van de minister. Voor alle duidelijkheid wil ik van de minister
weten of hij vindt dat wij moeten voortgaan op de weg van samenwerking binnen
Europa, waar dat ter bestrijding van criminaliteit en terrorisme ook door
mij als noodzakelijk wordt gezien of vindt hij dat wij de inbreuken die Europa
op ons strafrecht doet steeds moeten accepteren omdat wij in Europa toe moeten
naar een gezamenlijk gedragen wettelijk systeem.Minister Hirsch Ballin:Ik herhaal dat ik niet heb gepleit voor één Europees strafrecht.
Dat staat echt niet in mijn toespraak. Ik dacht even dat de heer De Wit naar
de interruptiemicrofoon toe kwam met de tekst van mijn toespraak. Misschien
leidt dit krantenbericht tot misverstand.Mevrouw de voorzitter. De heer Van der Staaij sprak over bestuurlijke
rechtsbescherming, de bestuurlijke lus. Het is inderdaad belangrijk dat wij
de Algemene wet bestuursrecht als algemeen kader overeind houden. Ons ministerie
is ook betrokken bij de wetgeving op dit terrein. Het kan geen kwaad, zoals
nu is gebeurd ten aanzien van de emissiegeschillen op basis van de Wet milieubeheer
en mogelijk wordt voorzien voor het omgevingsrecht, dat wij daar met de bestuurlijke
lus werken voordat daar een algemene toepassing aan wordt gegeven, als het
zich maar op een goede manier laat invoegen in het systeem van de Algemene
wet bestuursrecht. Met de heer Van der Staaij ben ik van oordeel dat dit essentieel
is.De heer Van Haersma Buma heeft gevraagd of ik bereid ben het Steunpunt
Acquisitiefraude te subsidiëren. Ik heb inderdaad toegezegd de mogelijkheden
daarvan te onderzoeken. Er is financiering toegezegd. Het gaat er nu om of
een bedrag van € 150.000 vanaf 2008 over een periode van twee jaar
zal worden uitgesmeerd. Daarmee geven wij ook uitwerking aan de publiek-private
samenwerking op dit terrein. Wij zijn in overleg met het steunpunt over de
exacte verdeling van de gelden over 2008 en 2009. Ik merk er wel bij op dat
het steunpunt uiteindelijk onafhankelijk van overheidsfinanciering zal moeten
kunnen functioneren.Wat de taakstraffen betreft herhaal ik mijn eerdere toezeggingen aan de
heer Teeven om met het Openbaar Ministerie te bekijken hoe dat functioneert
en aan de hand daarvan eventueel tot nadere stappen te komen.Wat de opheffing van de verjaringstermijn van seksueel misbruik betreft
wijs ik op de lange ruime termijnen die nu gelden als gevolg van de recente
wetgeving, waaronder er laatstelijk één per 1 januari in
werking is getreden. Ik verwijs verder naar de brief van mijn voorganger van
november 2005.De heer Teeven (VVD):Ik heb een vraag over de taakstraffen. Wat betekent zijn opmerking over
het onderzoek van het Openbaar Ministerie voor de 7500 vonnissen waar Zembla
over spreekt? Wat stelt dat onderzoek precies voor?Minister Hirsch Ballin:Onderzocht wordt of er sprake is van te frequente afwijking van het beleid
van het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie heeft, zoals de heer
Teeven weet, richtlijnen in welke gevallen de taakstraffen niet dienen te
worden gevorderd. Als uit dat onderzoek naar voren komt dat er te vaak in
de rechtspraak van wordt afgeweken en wij tot de conclusie moeten komen dat
dit een onderwerp is dat door wetgeving moet worden voorzien, stel ik mij
daarvoor open.Voor Slachtofferhulp Nederland is uiteraard waardering. Deze organisatie
moet efficiënter kunnen werken. Dit hoeft niet te betekenen dat men in
alle gevallen in de politiebureaus aanwezig is. In ongeveer driekwart van
de gevallen is dat zo.De heer Van der Staaij vroeg of het kabinet eigen richtinggevende principes
heeft ten aanzien van het familierecht. De geldende wetgeving is voor ons
het uitgangspunt. Dat staat ook in het coalitieakkoord.Gelijkwaardigheid wordt bij een aantal onderwerpen die meer specifiek
aan de orde zijn nader onder ogen gezien.Ik heb op 1 november een brief aan de Kamer gestuurd met een reactie
op de evaluatie van de Wet openstelling huwelijk en de Wet geregistreerd partnerschap.
Ik neem aan dat wij daarover nog afzonderlijk te spreken komen.De heer Van der Staaij (SGP):Daarover komen wij inderdaad nog afzonderlijk te spreken. Het ging mij
vooral om het afstammingsrecht. Het viel mij op dat in de laatste uitgebreide
nota over leefvormen van het Paarse kabinet, in het afstammingsrecht uitdrukkelijk
aansluiting werd gezocht bij de natuurlijke afstamming. Die aansluiting wilde
men bewaren. Nu worden successievelijk voorstellen gedaan waarbij daarvan
steeds meer afstand wordt genomen. Daarom vraag ik mij af of het principe
dat toen in de nota is vastgelegd, voor dit kabinet nog steeds het uitgangspunt
is. Of gaat het kabinet mee met de trend waarbij daarvan steeds meer afstand
wordt genomen?Minister Hirsch Ballin:Uit het rapport van de commissie-Kalsbeek blijkt dat wij ons heel zorgvuldig
hebben laten adviseren over het punt dat de heer Van der Staaij aan de orde
stelt. Het beste moment om daarover en over de daaraan ten grondslag liggende
uitgangspunten te spreken, is bij de behandeling van het kabinetsstandpunt
over dit rapport. Dan kunnen wij concreet maken waar wij het over hebben.Een andere vraag van de heer Van der Staaij ging over de nieuwe versie
van het spel Manhunt, met daarin extreem sadistische elementen. Ik heb daarover
al vragen beantwoord van de heren Dijsselbloem en Anker. Ik heb daarbij gewezen
op de mogelijkheden die er zijn om strafrechtelijk op te treden bij verkoop,
verstrekking, aanbieding of vertoning aan jongeren onder de
16 jaar. Op dit moment is een plan van aanpak in voorbereiding voor maatregelen
die jongeren een betere bescherming bieden tegen de confrontatie met schadelijke
geweldsbeelden en mogelijk ook andere beelden die schadelijk zijn in games
en films. Ik verwacht dit plan zeer binnenkort aan de Kamer te kunnen toesturen.Ik hoop dat ik heb kunnen toelichten dat de staatssecretaris en ik belangrijke
voornemens en werken in uitvoering hebben. Collega Albayrak zal straks op
de andere onderwerpen ingaan. Zoals ik aan het begin van mijn betoog al aangaf,
zijn de gereserveerde middelen voor 2008 voldoende. Daarmee wil ik niet zeggen
dat zij ruim bemeten zijn. Naast de bekende problematiek van de justitiële
jeugdinrichtingen, is er sprake van een tekort op de ontvangsten uit de leges
die geheven worden voor verblijfsvergunningen en op de kostprijs van de IND,
die niet dekkend is omdat de werkelijke kosten aanzienlijk hoger zijn. Bij
het vormgeven van andere onderdelen van het beleid zullen de financiële
consequenties voor het departement ook onder ogen moeten worden gezien. Dat
neemt niet weg dat wij de overtuiging hebben dat wij met de begroting die
wij aan de Kamer hebben voorgelegd, het beleid met een krachtige inzet op
de genoemde prioriteiten, die wij ook vanavond bespreken, goed en adequaat
kunnen uitvoeren. Ik heb daarbij in het bijzonder gewezen op de jeugdproblematiek
en de recidive. Gelet op de ingediende amendementen wil ik wel opmerken dat
wij er niet van uitgaan dat er nog een aanvullende of vrije ruimte in onze
begroting aanwezig is. Was het maar zo. Dat betekent dat het advies over de
amendementen die op dit punt verandering brengen, ontradend zal moeten zijn.De heer Kamp (VVD):Vindt de minister dat hij voldoende is ingegaan op het punt van het tegenwerken
van de integratie? Ik heb hem gewezen op drie rapporten van de AIVD. Daarin
wordt aangegeven dat er een groep ultraorthodoxe imams is die het land doorreist
en probeert om een groep van de bevolking die toch al kwetsbaar in de samenleving
staat, zich van die samenleving te laten afkeren. Deze groep imams vindt behoorlijk
veel weerklank. De AIVD heeft daarvoor meermalen ernstig gewaarschuwd. De
reactie van de minister in de schriftelijke antwoorden is: terrorisme is verboden,
haat zaaien is verboden en oproepen tot de jihad is ook verboden. Het gaat
er natuurlijk om dat een groep probeert om mensen uit elkaar te drijven, terwijl
de samenleving juist probeert om iedereen in te sluiten. Dat kunnen wij in
dit land niet hebben. Waarom is de minister, aansluitend op de AIVD-rapporten,
er niet van overtuigd dat het verstandig is om het georganiseerd tegenwerken
van integratie aan te pakken?Minister Hirsch Ballin:Dat is een onderwerp dat ik zeker serieus neem. Ik mag misschien verwijzen
naar de uitwerking in het kabinetsstandpunt naar aanleiding van een recent
rapport van het WODC, maar ik wil die bij deze gelegenheid graag op hoofdpunten
herhalen. Daarin hebben wij de kwestie die de directe aanleiding was voor
dat rapport, namelijk godslastering, in een breder kader geplaatst. Ik heb
bij andere gelegenheden ook gesproken over andere manieren van optreden tegen
functionarissen of personen die haat zaaien of onverdraagzaam of gewelddadig
gedachtegoed verbreiden. Deze kwestie zal ook aan de orde zijn in een wetsvoorstel
dat voor advies bij de Raad van State ligt, waarin de mogelijkheden voor het
toepassen van een beroepsverbod worden verruimd. Ik hoop dat dit wetsvoorstel
bij de Kamer kan worden ingediend, zodra het advies van de Raad van State
is ontvangen.De heer Kamp stelt een onderwerp aan de orde, namelijk de kernen van waaruit
haat zaaien of het tegenwerken van integratie in overeenstemming met de principes
van de rechtsstaat wordt bevorderd en mensen of bevolkingsgroepen tegen elkaar
worden opgezet, en dat heeft zeker onze volle aandacht. Ik heb een paar voorbeelden
genoemd van wat wij daarmee doen. In de brief is te vinden dat wij bereid
zijn tot een vervolgingsbeleid in overeenstemming met deze uitgangspunten.De heer Teeven (VVD):Ter voorkoming van moties wil ik een nog een korte vraag stellen over
de schriftelijke antwoorden. De minister deelt gelukkig de mening dat het
GPS tegelijkertijd moet worden ingevoerd door de rechtspraak en het OM. Ik
begrijp uit het antwoord niet of de Raad voor de rechtspraak ook bereid is
tot invoering van dat systeem.Minister Hirsch Ballin:Ik ben het helemaal eens met de heer Teeven. Hij zag dat gisteravond misschien
aan mijn gezicht. Ik zat te knikken, toen hij zei dat het niet zo moet zijn
dat de rechtspraak een ander systeem neemt. Er zijn een aantal vragen over
de toepasbaarheid van het systeem ter zitting in dit stadium, dus in het volledige
functioneren van de rechtspraak. Het is duidelijk dat het OM ermee gaat werken
en dat de rechtspraak niet met een ander systeem moet gaan werken. Wij zijn
over deze mogelijkheid in gesprek. Die gesprekken worden binnenkort afgerond,
naar ik aanneem. Ik heb er met betrokkenen over gesproken dat dit kan uitdraaien
op een volledige toepassing door het OM en een toepassing door de rechtspraak
wanneer dat doelmatig is. Ik ben het helemaal eens met de heer Teeven, maar
het is niet te zien in de Handelingen, als ik zit te knikken, dus het is goed
dat hij er nog even naar vraagt. Er moet geen ander systeem zijn voor de rechtspraak.Mevrouw Azough (GroenLinks):De minister ging in de schriftelijke beantwoording voorbij aan de vraag
die ik gisteren stelde over de lange procedures die duizenden burgers moeten
ondergaan, als zij te maken krijgen met financiële dienstverleners die
woekerpolissen aanbieden. Ik heb gevraagd om te onderzoeken of het mogelijk
is om dit soort procedures te versnellen, omdat zij vaak worden gekenmerkt
door eenzelfde juridische vraag.Minister Hirsch Ballin:Ik heb de vraag van mevrouw Azough verkeerd begrepen in de schriftelijke
beantwoording, maar ik zal er in tweede termijn op terugkomen.Mevrouw Van Velzen (SP):De traditie is dat wij een half uur voor het begrotingsdebat een hele
lijst schriftelijke antwoorden op vragen krijgen. Gelukkig is het debat wat
uitgesteld, zodat ik deze keer de tijd heb gehad om ze goed te bestuderen.
Ik heb gevraagd naar de mogelijkheden voor Nederlandse verdachten in het buitenland
om rechtsbijstand te krijgen. De minister heeft hierop een onduidelijk antwoord
gegeven. Hij zegt dat rechtsbijstand gegeven kan worden bij in de Nederlandse
rechtssfeer liggende rechtsbelangen. Kan hij dat verduidelijken? Ik heb
de indruk dat slechts enkele verdachten in het buitenland daarvan gebruik
kunnen maken.Ik heb specifiek aandacht gevraagd voor twee mensen die in het buitenland
vastzitten, van wie de een ter dood is veroordeeld en de ander levenslang
heeft gekregen. De minister gaat volstrekt niet in op de vragen die ik heb
gesteld. Bij de heer Nicolaas, die in Indonesië ter dood is veroordeeld,
heb ik gevraagd of het mogelijk is om hernieuwde diplomatieke contacten in
te zetten om de druk wat te verhogen. De minister geeft aan wat er in het
verleden is gebeurd. Ik krijg graag de toezegging dat hij er nog eens naar
kijkt.De tweede zaak betreft de heer Goosen die levenslang in Zambia vastzit.
Ik heb niets nieuws in de antwoorden gezien. De minister herhaalt slechts
wat al bekend is. Ik heb gevraagd of hij wil aansturen op het volgen van een
exequaturprocedure bij het verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen
dat ter ondertekening klaar ligt. Kan hij dat toezeggen?Minister Hirsch Ballin:Ik begin maar even met de rechtsbijstand ten behoeve van Nederlanders
in het buitenland. Ik meen dat wij vrij precies uiteen hebben gezet welke
mogelijkheden er zijn binnen het kader van de Wet op de rechtsbijstand. Als
er nog nadere vragen zijn, is het misschien het handigst dat die in de tweede
termijn aan de orde komen.Omdat de naam van de betrokkenen hier al voluit is uitgesproken, heeft
het geen zin dat ik mij tot initialen beperk. In mijn antwoord over de heer
Goosen in Zambia zat wel een nieuw element, namelijk dat ik verwacht dat het
verdrag zeer binnenkort zal worden ondertekend. Gelet op het feit dat ik naar
mijn inschatting wat dit betreft verkeer in het allerlaatste stadium van het
overleg met de Zambiaanse autoriteiten, lijkt het mij het beste om nu niet
op details in te gaan en mij te beperken tot de mededeling dat ik verwacht
dat het verdrag aan zijn doel zal beantwoorden.De zaak van de heer Nicolaas zal ik onder de aandacht brengen van mijn
collega van Buitenlandse Zaken.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb uiteraard de beantwoording gelezen over rechtsbijstand voor verdachten
in het buitenland. Voor mij is onduidelijk wie daaronder valt en wie niet.
Ik heb het herlezen en de tekst aan andere mensen voorgelegd. Ik vraag de
minister of hij bereid is om in een duidelijke richtlijn neer te leggen wie
eronder valt en wie niet.Minister Hirsch Ballin:Ik zal nagaan of het in het kader van de voorlichting over de werking
van het stelsel in verhouding tot de EEG-richtlijn kan worden verduidelijkt.De heer Pechtold (D66):Ik heb een vraag naar aanleiding van de mogelijkheden om procedures van
klachten over het openbaar ministerie meer te structureren. In het schriftelijke
antwoord krijg ik een overzicht van mogelijkheden tot en met de mogelijkheid
om een klacht in te dienen over de telefonische bereikbaarheid. Het ging mij
uiteraard meer over zaken waarover publieke verontwaardiging bestaat, zaken
waarbij het gevoel bestaat dat het openbaar ministerie weinig zelfkritisch
is. Gemeld is dat de Nationale ombudsman en, wat ik niet eens wist, de commissies
voor de verzoekschriften van de Eerste en de Tweede Kamer met een klacht kunnen
worden benaderd. Dit zijn formaliteiten. Graag hoor ik een politieke uitspraak
van de minister over zijn zienswijze op het openbaar ministerie en de mogelijkheid
om daarover een klacht te uiten. Is hij niet met mij van mening dat de mogelijkheden
daartoe beter bekend moeten worden om een wat kritischer proces binnen het
openbaar ministerie tot stand te brengen?Minister Hirsch Ballin:Ik moet de vraag van de heer Pechtold even goed op mij laten inwerken.
Ik heb eigenlijk de indruk dat het openbaar ministerie bij veel van zijn activiteiten
te maken heeft met een zeer actieve omgeving. Ik zou haast zeggen: sla de
krant er maar op na of kijk maar naar de televisie-uitzendingen.In ons staatsbestel is het primair aan de rechterlijke macht om in het
strafproces toe te zien op het functioneren van het openbaar ministerie. Wij
hebben bovendien de mogelijkheden van artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering
om te klagen over niet-vervolging van strafbare feiten. Er zijn dus mogelijkheden
om te klagen als er wordt opgetreden én als er niet wordt opgetreden.In de nieuwe wetgeving waarin het openbaar ministerie meer eigen bevoegdheden
krijgt (de Wet OM-afdoening) zijn er mogelijkheden voorzien om ook een uitspraak
van de rechter daarover te krijgen. Dat ik ook melding heb gemaakt van mogelijkheden
om buiten de strafvorderlijke en rechterlijke kaders om klachten over het
openbaar ministerie in te dienen – mogelijkheden die misschien wel in
deze Kamer bekend zijn, maar niet per se bij iedereen – geeft mij niet
onmiddellijk het gevoel dat het openbaar ministerie lijdt aan een tekort aan
impulsen om zijn functioneren te verbeteren naar aanleiding van klachten of
andere uitingen van ongenoegen uit zijn omgeving. Bovendien hebben wij ook
nog het Verbeterprogramma OM waarover mijn voorganger al met uw Kamer heeft
gesproken.De heer Pechtold (D66):Daar ben ik blij mee. Echter, ik acht een grotere mate van bekendheid
gewenst van de mogelijkheid van het indienen van een klacht over het functioneren
van het openbaar ministerie bij de Nationale ombudsman en bij de commissies
voor de verzoekschriften van beide Kamers. Ik wil die bekendheid op een hoger
peil brengen. Ik heb namelijk gemerkt dat die mogelijkheid bij veel mensen
niet bekend is, zoals de minister zelf al aangaf.Minister Hirsch Ballin:Dat heb ik niet gezegd. Ik reageerde alleen even op uw opmerking over
de verzoekschriftencommissies. U liet doorschemeren dat de minister dat u
allemaal niet hoeft te vertellen. Natuurlijk niet, dat weet ik ook wel, maar
als ik de diverse mogelijkheden beschrijf, kan ik zoiets niet weglaten, nietwaar?
Ik geloof niet dat deze mogelijkheden onvoldoende bekend zijn.De heer Anker (ChristenUnie):Ik heb nog geen volledig antwoord gekregen op mijn vraag over prostitutie.
Er kwam een redelijke uiteenzetting van de minister over de vraag of een prostitutieovereenkomst
een normale arbeidsovereenkomst is. Nu wil ik hierover geen uitgebreide discussie
aangaan, maar de reactie van de minister liet bij ons nog enige twijfel bestaan,
omdat hij de vrijwilligheid benadrukt terwijl een arbeidsovereenkomst juist
verplichtend is. Voor ons is dit voldoende om onze vraag te herhalen: kan
de gehele juridische situatie worden meegenomen in het onderzoek naar de strafbaarstelling van de prostituant in het geval van uitgebuite
vrouwen? Bij Financiën en Sociale Zaken wordt er wellicht aan gewerkt,
maar ik zou het jammer vinden als we proberen arbeidswetgeving passend te
maken, terwijl de Grondwet al een goede bescherming voor prostituees biedt.
Verder heb ik gevraagd of de arbeidsomstandigheden een expliciete rol krijgen
bij de komende kaderwet voor de vergunningverlening van prostitutiebedrijven.Minister Hirsch Ballin:Ik onderken beide punten. Wat de eerste vraag betreft het volgende. Inderdaad
zijn hierbij meer ministeries betrokken. Op grond van mijn coördinerende
rol op dit beleidsterrein breng ik deze vraag graag onder de aandacht van
mijn collega's van Financiën en Sociale Zaken. Terecht merkte de heer
Anker op dat er een lijn loopt van de regeling in de zin van arbeidsovereenkomst
en toepasselijkheid van de gewone bepaling van het Burgerlijk Wetboek, naar
de kaderwet voor de vergunningverlening van prostitutiebedrijven, die ik samen
met mijn collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voorbereid.
Ik zeg graag toe dat wij hieraan aandacht zullen besteden.De heer De Roon (PVV):Gisteren is de minister gevraagd wat hij vond van het idee om proceskosten
door te berekenen aan veroordeelde criminelen. Hij antwoordde dat hij daar
niet veel voor voelde vanwege het Europees Verdrag van de rechten van de mens.
Een paar weken geleden vroeg ik hem wat hij vond van het idee om veroordeelde
criminelen gewoon aan belastingheffing te onderwerpen. Hij had daar ook geen
zin in, omdat hij dat gewoon een verzwaring van de straf vond. Maar tot mijn
verbazing konden wij vandaag in de krant lezen dat de minister de verkeersboetes,
dus voor de gewone verkeersovertredingen die normale burgers af en toe maken –
ook al moeten ze dat niet doen – wel met 20% wil verhogen. Waarom
pakt de minister wel de gewone burgers in hun portemonnee en laat hij de zware
criminelen ongemoeid?Minister Hirsch Ballin:Nee, wij laten hen niet ongemoeid. Eerder vanavond ging ik al in op de
uitbreiding, versterking en evaluatie van de pluk-ze-wetgeving. Wij zijn bezig
met de kosten van de detentie in verhouding tot uitkeringen. Maar ik begrijp
dat de heer De Roon niet zozeer bezwaar maakt tegen de verhoging van de boetes
en transacties, maar vraagt om die lijn verder door te trekken. Ik kan hem
geruststellen: de motie-Van Geel gaat over de administratiekosten en wij zijn
bezig met de uitvoering ervan.De heer De Roon (PVV):Ik maak wel degelijk bezwaar tegen de verhoging van de verkeersboetes,
want dat is gewoon een verkapte vorm van belastingheffing, waarmee de gewone
burger in zijn portemonnee wordt gepakt. Al die andere projecten waarmee u
zegt dat u de zware criminelen in hun portemonnee wil aanpakken, moeten nog
gebeuren, maar met de aanpak van de gewone burger bent u wel heel snel.Minister Hirsch Ballin:De heer De Roon geeft een opvatting. Ik meen dat ik duidelijk genoeg ben
geweest over wat wij ter hand hebben genomen, hoe het werkt en hoe het zal
uitwerken.De voorzitter:Dit was een ronde nagekomen vragen naar aanleiding van de schriftelijke
antwoorden, die al uitgereikt waren. Dat had ik nog verzuimd, te zeggen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Staatssecretaris Albayrak:Voorzitter. Het is voor één van de bewindspersonen de eerste
begroting, en ook een van een nieuw kabinet. Ik dank de woordvoerders van
de Kamer zowel voor de opmerkingen als voor de vragen die zij in de eerste
termijn hebben gesteld. Uiteraard sluit ik mij aan bij de inleidende woorden
van de minister van Justitie. Kortheidshalve zal ik mij meteen richten op
de concrete punten die de Kamer heeft ingebracht. Ik heb deze geclusterd naar
een drietal onderwerpen, te weten rechtsbijstand en het rechtsstelsel, sancties
en preventie en tot slot het vreemdelingenbeleid.Ik begin met de rechtsbijstand, omdat dit het onderwerp is waarover de
Kamer misschien wel het meest indringend en hartstochtelijk heeft gesproken.
Terecht, want een ordelijke en doeltreffende vorm van geschillenbeslechting
vormt een fundamenteel element van onze samenleving. Het recht op een effectieve
toegang tot de rechter maakt hiervan onlosmakelijk deel uit en is van groot
belang voor het vertrouwen in de rechtsstaat. Dit houdt in dat de toegang
tot de rechter niet mag worden bepaald door toevallige marktpositie en individuele
welstand. Rechtsbijstand is echter zo duur, dat een deel van de bevolking
de kosten daarvan niet of niet volledig op eigen kracht kan betalen. Indien
de overheid op dat punt geen soelaas bood, zou er een aanzienlijke scheefgroeit
ontstaan in de mate waarin burgers toegang tot de rechter hebben. Een toegankelijk
stelsel voor het verlenen van rechtsbijstand aan hen die niet over voldoende
financiële middelen beschikken, behoort daarom tot de grondwettelijke
taken van de overheid. Het feit dat rechtsbijstand een fundamenteel recht
is, maakt niet dat wij de ogen zouden mogen sluiten voor de financiële
consequenties en voor het beheersbaar houden van het stelsel. Ook voor dat
uitgangspunt is er steun in uw Kamer, zoals ook bleek uit de diverse inbrengen.
U hebt gesproken over de efficiëntieslag die nodig is en een enkeling
sprak zelfs over achterstallig onderhoud. Beide uitgangspunten – enerzijds
de grondwettelijke en verdragsrechtelijke verplichten en anderzijds het belang
voor de samenleving om de uitgaven binnen redelijke perken te houden –
dient voldoende recht te worden gedaan. Deze verantwoordelijkheid betekent
dat wij regelmatig kritisch moeten bezien of de bestaande regeling van de
gesubsidieerde rechtsbijstand nog voldoende aansluit op de praktijk en of
geschillen niet op een andere, efficiëntere wijze tot een oplossing kunnen
worden gebracht.Nu de kosten van het stelsel in de loop der jaren sterk zijn toegenomen,
is in het coalitieakkoord een taakstelling opgenomen. De komende jaren moet
er fors worden bezuinigd op de gesubsidieerde rechtsbijstand: 25 mln. in 2008
en 50 mln. in 2009 en de jaren die daarop volgen. Dit betekent dat het stelsel
moet worden aangepast, maar een effectieve toegang tot het recht blijft voorop
staan. De manier waarop ik dat verantwoord kan doen, heb ik in concrete voorstellen
aan uw Kamer voorgelegd, specifiek ook op het punt van de invulling van de
taakstelling voor het jaar 2008.Het coalitieakkoord spreekt inderdaad van een structurele taakstelling.
Ik heb gezegd dat voor 2009 en later, voor de lange termijn, eveneens een
goede balans nodig is tussen toegankelijkheid van het rechtssysteem en het
beheersbaar houden van de kosten daarvan. Om die balans te bereiken, is onderzoek
nodig naar verdere maatregelen. Met het oog hierop heb ik besloten, de aanvankelijke
voor 2010 geplande beleidsdoorlichting, "Toegang tot het recht"
geheten, naar voren te halen en al in dit jaar te starten.Die doorlichting gaat over het volgende. Bezien zal worden of er mogelijkheden
zijn om de volumeontwikkeling te beperken waarvoor de overheid zelf verantwoordelijk
is. Daarbij zal onder meer worden bezien welke efficiëntiewinst binnen
het domein strafrecht te behalen valt, bijvoorbeeld met betrekking tot de
verstrekking van de ambtshalve toevoeging en de procesinrichting binnen de
justitiële keten. Ook zal bij de doorlichting worden betrokken op welke
wijze een onnodige inzet van juridische procedures, onder andere door bestuursorganen
of overheidsinstellingen, kan worden voorkomen. Verder zal de beleidsdoorlichting
inzichtelijk maken op welke wijze andere particuliere voorzieningen een bijdrage
kunnen leveren aan een efficiëntere en doeltreffender gebruik van de
gesubsidieerde rechtsbijstand. Dit zal onder meer omvatten een nadere analyse
van de randvoorwaarden welke nodig zijn om de particuliere rechtsbijstandsverzekering
een plaats te geven in het stelsel van de gesubsidieerde rechtsbijstand. Ten
slotte zal worden bezien op welke wijze kan worden bereikt dat bij geschillen
die zich daarvoor lenen, altijd eerst mediation wordt beproefd. Op voorhand
zullen hiervan geen civielrechtelijke of bestuursrechtelijke rechtsterreinen
worden uitgesloten.Deze aspecten worden dus allemaal bij de beleidsdoorlichting betrokken,
evenals de ervaringen met verzekeringsstelsels in andere landen. Het laatste
was een verzoek vanuit uw Kamer. Verder zal de beleidsdoorlichting, zoals
de heren De Wit en Heerts hebben aangegeven, zoveel mogelijk ketenbreed worden
gedaan, waarbij alle relevante ketenpartners worden betrokken. Dit geldt voor
de Raad voor de Rechtsbijstand voor de zittende magistratuur en het Parket-Generaal
van het OM. Daarbij denk ik bijvoorbeeld specifiek aan onderzoek naar de vraag
of er in het domein van het strafproces ketenefficiëntievoordelen te
behalen zijn.Overigens zal ik uiteraard graag gebruik maken van het aanbod van de Nederlandse
Orde van Advocaten om de orde actief te betrekken bij de beleidsdoorlichting.
Op welke wijze deze betrokkenheid het beste kan worden vormgegeven, zal ik
uiteraard ook met de orde gaan bespreken. Ook ben ik momenteel met de Raden
voor Rechtsbijstand in gesprek om te bezien op welke wijze zij het beste betrokken
kunnen worden bij het komende traject.Er is gevraagd naar de oorzaken van het toenemende beroep op de rechtsbijstand.
Er is zowel sprake van een structureel toenemende vraag als van de uitbreiding
van het stelsel naar nieuwe wettelijke voorzieningen. Van de laatste noem
ik er drie. Slachtoffers van geweldsmisdrijven krijgen kosteloos rechtsbijstand
bij hun vordering tot schadevergoeding. Verder krijgen plegers van huiselijk
geweld kosteloos bijstand op grond van het wetsvoorstel huisverbod bij huiselijk
geweld. Ten slotte kunnen jeugdige verdachten onder bepaalde voorwaarden een
raadsman toegevoegd krijgen. Het gaat hierbij met name om artikel 489 van
het Wetboek van Strafvordering. De oorzaak ligt echter ook in het meervoudig
gebruik van de rechtsbijstand. Kortheidshalve wil ik het bij deze mededeling
laten.De oorzaken voor de toename van de uitgaven voor rechtsbijstand liggen
voor een deel in de stijging van de uurvergoeding van de advocatuur van € 41
in 1994 naar € 103 in 2007. Voor een ander deel wordt de stijging
veroorzaakt door het toegenomen beroep op het stelsel. Het laatste doet zich
op alle terreinen van de gesubsidieerde rechtsbijstand voor, met uitzondering
van dat van het asielrecht.De heer Pechtold (D66):Ik heb goed geluisterd. De staatssecretaris heeft veel woorden en moeilijke
zinsconstructies nodig, maar ik blijf desondanks met een grote vraag zitten.
Ik dacht steeds dat de bezuiniging van 25 mln. en 50 mln. voortgekomen was
uit het overleg in Beetsterzwaag, waarbij de heren op het laatste moment nog
wat geld bij elkaar moesten harken. Ik dacht dat de nieuwe staatssecretaris
bij aantreden dacht: dit is niet de bedoeling. Nu lijkt zij te zeggen dat
iedereen aan de ene kant recht heeft op recht, maar dat het aan de andere
kant allemaal wel een beetje betaalbaar moet blijven. Na een halfjaar is zij
nog niet veel verder dan de aankondiging dat zij in overleg gaat. Voor dit
jaar redden wij het volgens haar nog wel, maar voor volgend jaar moet er nog
iets gebeuren. Op dit moment zit ik eigenlijk veel meer te wachten op een
paar heldere afbakeningen. Gaan de tarieven voor advocaten omlaag? Gaat de
eigen bijdrage voor mensen omhoog? Worden er zaken zoals echtscheiding buiten
het systeem gelaten? Zulke signalen wil ik op dit moment van de staatssecretaris
horen. De zoektocht en het gehark naar geld doet vermoeden dat er niet echt
een plan achter zit. De staatssecretaris zegt zelf dat de overheid ook verantwoordelijk
is, omdat die allerlei regels maakt waardoor mensen de rechtsgang moeten maken.
Wat zijn voor haar de komende jaren de randlijnen?Staatssecretaris Albayrak:Volgens mij ben ik daarover uitermate duidelijk geweest. Voor het jaar
2008 zijn de randlijnen, het kader dat ik verantwoord vind, gevat in de voorstellen
die er nu van mijn hand liggen. Hierbij hoort in 2008 25 mln. Voor de daaropvolgende
jaren hebben wij nader onderzoek nodig, onder andere om te bezien of een rechtsbijstandsverzekering
inderdaad een onderdeel van de plannen kan vormen. Ik heb ook geconstateerd
dat de Kamer, volgens mij zelfs in meerderheid, begrip heeft voor het feit
dat er moet worden gezocht naar meer efficiency. De Kamer heeft mij zelfs
gevraagd om te kijken naar andere oorzaken. Ik heb toegezegd om dat te gaan
doen en dit bij de beleidsdoorlichting uitdrukkelijk te betrekken met alle
ketenpartners die hierop zicht hebben. Wij bezien daarbij de rol van de overheid
als veroorzaker van extra rechtszaken. Wat kunnen wij doen aan de volumeontwikkeling?
De Kamer heeft hiervoor aandacht gevraagd. Ik ga ervan uit dat men ziet dat
hier een zorg ligt. Die komt voort uit de gedachte dat de toegang tot het
recht een belangrijk grondwettelijk recht is, maar dat wij het ook belangrijk
vinden om de kostenontwikkeling in de gaten te houden. Hierover gaat het debat.
De voorstellen voor 2008 zijn concreet. Voor de jaren daarop heb ik de voorstellen
gedaan in de vorm van een naar voren gehaalde beleidsontwikkeling op de door mij geschetste manier. Hierover gaan wij nog veel met de Kamer
spreken.De heer Pechtold (D66):In de politiek zijn er twee gevaarlijke woorden, namelijk efficiency en
modernisering. Beide woorden zijn verhullend en komen vaak neer op bezuinigen.
U zegt dat het salaris van de advocaten jarenlang niet is verhoogd en u noemt
een periode van tien jaar waarin het een keer wel werd opgehoogd. Gaat u eens
in op mijn vragen. Gaan de tarieven van de advocaten omlaag? Wordt de eigen
bijdrage verhoogd? Worden zaken als echtscheiding uitgesloten? Hierover moet
u vanavond signalen afgeven. Wat mij betreft zijn deze drie punten onbespreekbaar.Staatssecretaris Albayrak:Het pakket voorstellen voor het jaar 2008 om de taakstelling in te vullen
gaat uit van het niet aantasten van het recht voor mensen met lagere inkomens
en het niet aantasten van het inkomen, de uurvergoeding, van de sociale advocatuur.
Dit is een pakket dat ik zeer wel verdedigbaar acht. Als de heer Pechtold
het antwoord daarin zoekt, zeg ik dat de maatregelen zijn zoals zij zijn.De heer Pechtold (D66):En dat blijft zo?Staatssecretaris Albayrak:De plannen voor 2008 zullen niet veranderen. In de beleidsdoorlichting
ga ik kijken naar de onderwerpen die ik heb genoemd. Op de uitkomst daarvan
kan ik niet vooruitlopen. Dat lijkt mij evident.De heer Pechtold (D66):Ik heb expliciet gevraagd naar de echtscheiding. Houdt de staatssecretaris
die mogelijkheid boven de markt of blijft die voor mensen met een smalle beurs
onder de rechtsbijstand vallen?Staatssecretaris Albayrak:Als ik het antwoord op al die vragen zou weten, zou ik de beleidsdoorlichting
niet nodig hebben. Dan had ik alle ketenpartners niet nodig om mee te denken.De heer De Wit (SP):Wij hebben in het wetgevingsoverleg uitvoerig over dit punt gesproken.
Is de staatssecretaris van oordeel dat een doorvoering van het financieel
belang, de drempel zeg maar, en een bevriezing van het uurtarief ingrijpende
financiële consequenties hebben? Uiteindelijk zijn dat heel grote bedragen,
op termijn 17 mln. en meer. De advocatuur meent dan in grote problemen te
komen. Zij wil dan stoppen met de gefinancierde rechtshulp, althans een meerderheid.
Dan raken wij aan de toegang tot het recht.Dat brengt mij op de vraag wat de staatssecretaris doet met de amendementen
die wij hebben ingediend. Daarmee beogen wij wel efficiency, maar principiële
en riskante bezuinigingen niet.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb het niet over een bevriezing van het uurtarief gehad. Dat is ook
niet mijn bedoeling.De heer De Wit (SP):Ik bedoel de indexering.Staatssecretaris Albayrak:Dat is echt wat anders. De indexering moet worden gezien als een inflatiecorrectie.
Het is een eenmalige aanpassing, die wel meerjarig doorwerkt. Deze informatie
heb ik schriftelijk aan de Kamer doen toekomen.Ik heb het pakket erop bezien of het geen aantasting is van het recht.
Mijn antwoord is: dit is geen aantasting van het recht. De heer Pechtold maakt
zich, met anderen naar ik aanneem, zorgen over de manier waarop de efficiencywinst
is ingevuld. Het is zeer wel te verdedigen om bezuiniging als die nodig is
met efficiencywinst te combineren, want dan heb je allerlei vele malen vervelender
maatregelen niet nodig.De voorzitter:Ik vind dat dit inmiddels wel uitvoerig is besproken, ook in het wetgevingsoverleg
en het begrotingsonderzoek.De heer De Wit (SP):Er liggen twee amendementen. Daarmee wordt niet 25 mln. bezuinigd maar
slechts 10 mln. of daaromtrent. Die 10 mln. heeft alleen betrekking op het
doorvoeren van efficiencymaatregelen. Waar wil de staatssecretaris nu precies
bezuinigen? Wat zegt zij van die amendementen?Staatssecretaris Albayrak:Een reactie op de amendementen en op de dekking die de heer De Wit zoekt
zullen wij in tweede termijn geven. Ik ben mij bewust van wat hij wil en waar
hij dat vandaan wil halen. Dat is in dit kader niet onbelangrijk. Ook de minister
is zich goed bewust van het gebrek aan ruimte op het departement om allerlei
ambities waar te maken. Ik wijs op de justitiële inrichtingen en de jeugdinrichtingen,
waarvoor wij vele plannen hebben, die moeten worden uitgewerkt en ook nog
financieel moeten worden vertaald. Dat is een groot probleem. Wij zullen zorgvuldig
naar de amendementen kijken, vooral ook naar de manier waarop de heer De Wit
het geld zoekt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Waarom gaat de staatssecretaris voorbij aan de kern van het probleem?
Zij stelde zelf dat een deel van de toename is veroorzaakt door het beleid
van voorgaande kabinetten: meer strafbaarstellingen en problemen bij bepaalde
uitvoeringsinstanties. Ik noemde gisteren zelf IND en UWV. Wat gaat zij daaraan
doen? Met de maatregelen die zij voorstelt voor 2008 en de nog onbekende maatregelen
voor 2009 en daarna worden die problemen niet weggenomen.Staatssecretaris Albayrak:Het is altijd kabinetsbeleid geweest om bij het maken of wijzigen van
welke wet dan ook de financiële gevolgen ervan zorgvuldig te bekijken.
De financiële gevolgen, bijvoorbeeld die voor een rechtsbijstandsverzekeraar,
worden uitdrukkelijk betrokken bij de voorbereiding van een wetsvoorstel.
Maar dit neemt niet weg dat de keuze gemaakt is om bepaalde wetten te maken.
Ik noemde een aantal wetten, zoals die voor het bestrijden van huiselijk geweld,
waarmee ook uw fractie het hartstochtelijk eens is. Het zijn dus niet alleen
maar wetten die overbodig zijn, maar ik heb gezegd dat ik desalniettemin het
beleid voor 2009 en later wil doorlichten om na te gaan wat het aandeel van
de overheid is geweest bij de toename van het beroep op de gesubsidieerde
rechtsbijstand.Mevrouw Azough (GroenLinks):Maar welke actie gaat u ondernemen als u daar eenmaal inzicht in heeft?Staatssecretaris Albayrak:Daarop kan ik pas antwoorden als ik weet wat de rol en het aandeel van
de overheid is geweest.De heer Heerts (PvdA):Wanneer kunnen wij het resultaat van deze doorlichting van het beleid
verwachten? De strafrechtelijke component is mij wel duidelijk, maar er is
bijvoorbeeld ook nog een hele toeslagenfabriek opgezet, met name door het
vorige kabinet. Ik heb gisteren ook verwezen naar beslissingen die gemeenten
nemen. Worden deze aspecten daar nu bij betrokken? Het gaat ook om wetten
en regels die de positie van de burger, de consument raken.Staatssecretaris Albayrak:Ik zei al dat de taakstelling structureel is; wij zullen voor 2009 het
dubbele moeten bezuinigen van het bedrag voor 2008. Die beleidsdoorlichting
kan dus niet al te lang op zich laten wachten; volgend jaar omstreeks deze
tijd moeten de bezuinigingen wel echt ingevuld zijn.Wat die toeslagenfabriek betreft, ik heb gezegd dat ik de ketenpartners,
zoals de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raden voor Rechtsbijstand, wil
betrekken bij de inventarisatie van wat er is gebeurd. Dit zijn instanties
die vanuit de praktijk echt zicht hebben op de oorzaken van de volumegroei.
Het lijkt mij goed om af te wachten wat die inventarisatie zal opleveren.De heer Heerts (PvdA):Dat begrijp ik allemaal, maar betrekt u er dan vooral ook de rapporten
van de ombudsman bij, want die bevatten allemaal signalen van mensen die klagen.
En als wij die beleidsdoorlichting principieel doorakkeren en bediscussiëren,
zal de Kamer wellicht nog andere prioriteiten voor 2009 bepalen.Staatssecretaris Albayrak:Dat laatste is aan de Kamer, het eerste vind ik een goede suggestie.Ten slotte bij dit blokje nog de vraag van mevrouw Van Vroonhoven over "no
win, no fee". Zij benadrukt het belang van het waarborgen van de onafhankelijkheid
van de advocaat bij de inrichting van het toegezegde experiment met deze aan
het resultaat gerelateerde honoreringsmethode. Dit experiment zou moeten bijdragen
aan verbetering van de toegang tot het recht. Mevrouw Van Vroonhoven baseert
haar zorgen op dit punt onder andere op een uitzending van Zembla waarin gezegd
is dat advocaten voor letselschadebureaus voorcalculeren of een zaak rendabel
is. Als dit zo is, neemt het bureau de zaak aan op basis van no cure, no pay.
Ik onderschrijf het belang van een onafhankelijke en betrouwbare advocatuur;
daarom zal ik de Orde van Advocaten adviseren, het experiment zo in te richten
dat in gevallen waarin de aansprakelijkheid vaststaat of erkend is, geen no
win, no fee wordt toegestaan. Verder is het van belang dat de rechtzoekende
uitvoerig wordt geïnformeerd over de betekenis van dit systeem. Alleen
als deze de werking van no win, no fee heel goed begrijpt, zodat hij weet
waarvoor hij kiest, kan dit systeem de toegang tot het recht verbeteren. Het
is mij bekend dat de Orde dit ook belangrijk vindt. Volgende week zal ik de
Orde een brief sturen waarmee ik het bovenstaande uiteenzet. Dan zal ik dus
vooral onze mening geven over de inrichting van het experiment met no win,
no fee. De procedure die moet leiden tot de vaststelling van een verordening
waarmee het systeem van no win, no fee wordt geregeld, neemt, zoals men zal
begrijpen, enige tijd in beslag.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Zal dit experiment ook gelden voor letselschadezaken? De minister zei
namelijk in het algemeen overleg voor de zomer expliciet dat hij het experiment
niet voor letselschade wilde gebruiken. Verder vraag ik u of u ons de verordening
wilt toesturen, zodat wij die kunnen beoordelen. Baart u de uitzending van
afgelopen zondag geen zorgen? Neemt u naar aanleiding van die uitzending actie?Staatssecretaris Albayrak:Mijn antwoord op de eerste vraag is: ik zal dat bezien. Ik heb ook nog
een voorstel in beraad dat is gedaan door de heer Wolfsen en waarmee hij wil
komen tot de instelling van een fonds. Een voorbeeld daarvan vond hij in een
land ver van het onze.Wat uw andere vraag betreft: de werkelijkheid is dat de letselschadebureaus
niet gereguleerd zijn. Zij sluiten contracten af met rechtzoekenden. Vervolgens
handelen zij de zaak al dan niet behulp van een advocaat af. Deze advocaat
krijgt van het bureau een opdracht en niet van de rechtzoekende. De letselschadebureaus
kunnen alleen worden aangepakt met het contractrecht. Indien sprake is van
misleidende reclame, dwaling of bedrog, kan dat worden aangekaart, maar de
bureaus zijn niet onderworpen aan een gedragscode, terwijl de advocatuur dat
wel is.Ik meen dat met de uitvoering van het experiment voor no win, no fee het
onderscheid tussen de advocatuur en de letselschadebureaus beter zichtbaar
wordt. De cliënt hoeft met dat systeem bij verlies helemaal niets te
behalen en verder heeft hij de garantie dat de honorering inzichtelijk en
redelijk is. Daar is de rechtzoekende bij gebaat. Bij de voorlichting over
het systeem van no win, no fee zal ik het verschil tussen advocatenbureaus
en letselschadebureaus uitdrukkelijk behandelen. Ik wijs er verder op dat
wij sinds vorig jaar in Nederland een consumentenautoriteit hebben. Dat is
de instantie die wellicht aandacht kan besteden aan de handelwijze van letselschadebureaus.
Met de collega's van het ministerie van EZ zal ik nagaan wat de mogelijkheden
zijn binnen het kader van de afspraken die zij op dit terrein hebben gemaakt.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik ben blij dat de handelwijzen van de letselschadebureaus u ook zorgen
baren en dat daarom actie ondernomen moet worden. Graag trekken wij samen
op. Ik heb echter nog geen antwoord gekregen op mijn vraag of wij de verordening
kunnen krijgen die u samen met de Orde van Advocaten gaat opstellen.Staatssecretaris Albayrak:U zult begrijpen dat het opstellen van die verordening nog wel even duurt.
Daarvoor is meer juridisch handwerk nodig dan het opstellen van de brief met
de uitgangspunten en het invullen van de voorwaarden voor het experiment.
Volgende week sturen wij de Orde een brief en uiteraard kan ik daarvan een
afschrift de Kamer doen toekomen.De heer De Wit (SP):U zoekt naar een constructie om de bureaus of de advocaten te kunnen aanpakken.
Uit de uitzending van Zembla bleek dat twee keer werd gedeclareerd. De advocaten
kregen twee keer de kosten vergoed. Dus de cliënt betaalde
op grond van no cure, no pay en het letselschadebureau inde nog een keer een
vergoeding voor de kosten. Volgens mij is dat niet anders dan oplichting,
bedrog of hoe je het ook maar noemen wilt.Staatssecretaris Albayrak:Ik zei al dat de letselschadebureaus een contract afsluiten met de rechtzoekende.
De oplossing zal ook in dat traject gezocht moeten worden. Dat wil niet zeggen
dat er geen oplossingen zijn. Ik heb gezegd dat ik samen met de collega's
van EZ, die voor dat deel van de markt verantwoordelijkheid dragen, zal bezien
welke mogelijkheden er zijn. Het probleem is door u aangekaart en door mij
herkend. U zult daarover nog meer horen dan in dit debat te zeggen is.Voorzitter. Ik kom vervolgens te spreken over de modernisering van het
gevangeniswezen. De komende jaren gaan wij op Justitie een aantal ingrijpende
wijzigingen in het gevangeniswezen doorvoeren. Die wijzigingen zijn hervormingen
die hard nodig zijn voor een meer effectieve sanctietoepassing. Zij gaan zorgen
voor een betere aansluiting van het gevangeniswezen op alle ketenpartners.
Afgelopen maandag heeft de Kamer daarover een uitgebreide brief ontvangen.
Een aantal leden heeft hierover uitgebreid gesproken.De hervormingen moeten resulteren in meer aandacht voor behandeling tijdens
detentie. Met name gaat het dan om het bieden van zorg aan degenen die nu
nog geen zorg in de gevangenis krijgen. Ik denk hierbij aan verslavingszorg.
De hervormingen moeten ook resulteren in een meer persoonsgerichte aanpak.
Verder moeten gedragsinterventies – arbeid, onderwijs – de recidive
terugdringen, waarbij de aansluiting met gemeenten, die daarin een belangrijke
rol vervullen, en andere ketenpartners van wezenlijk belang is.Mevrouw Van Velzen heeft gevraagd naar een onderzoek naar het opzetten
van werkbedrijven in het gevangeniswezen. Zij trok daarbij een vergelijking
met een gevangenis in Noordrijn-Westfalen waar arbeid winstgevend is. Wij
hebben plannen om in de komende jaren arbeid in het gevangeniswezen drastisch
te veranderen. Dat allemaal naar aanleiding en in de vorm van het project
Werkt! Dat project van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) richt
zich op het implementeren van een nieuwe vorm van arbeid in detentie. Doelstelling
van het project is om in beginsel aan alle gedetineerden de mogelijkheid te
bieden arbeid te verrichten die zo veel mogelijk kostendekkend is. De nieuwe
arbeidsorganisatie zal qua organisatie proberen aan te sluiten bij het bedrijfsleven.
Arbeid en detentie gaan hierdoor in de toekomst meer lijken op arbeid in de
maatschappij. De werktijden zullen waar mogelijk worden verruimd. In de komende
jaren zal de nieuwe arbeidsorganisatie gefaseerd worden ingevoerd om uiteindelijk
in 2010 volledig te zijn uitgerold. Het opzetten van werkbedrijven, zoals
mevrouw Van Velzen voorstelt, krijgt de komende jaren dus werkende weg vorm.Mevrouw Van Velzen stelt tevens voor om het arbeidsloon voor gedetineerden
te verhogen. Arbeid is echter op dit moment een bijzonder dure dagbestedingactiviteit.
Het voorstel zou arbeid nog duurder maken, terwijl de DJI zich geconfronteerd
ziet met een taakstelling. Gelet op de financiële taakstelling van DJI
dienen de kosten van arbeid in detentie te worden teruggebracht.De heer Anker zou graag willen dat arbeid tijdens detentie de mogelijkheid
biedt van een schuldenvrije start na de detentie. Zoals ik zojuist heb aangegeven
is arbeid op dit moment erg duur binnen gevangenismuren en is een verhoging
van arbeidsloon om dat doel te dienen niet reëel. Wel ben ik het met
de heer Anker eens dat als iemand met een grote schuldenlast terugkomt in
de samenleving, de kans op recidive groter is. Op dit moment loopt er een
onderzoek naar de omvang van de problematiek bij gedetineerden, waarbij onder
meer gekeken wordt naar problematische schulden en de aansluiting op het traject
na de gevangenis. Ik verwacht de uitkomsten van dit onderzoek in de eerste
maanden van het komende jaar en ik zal de Kamer uiteraard daarvan op de hoogte
stellen.Dan kom ik te spreken over reclassering in relatie tot recidive. De veiligheid
van de samenleving is gediend bij het terugdringen van de recidive. De Kamer
heeft in de brief over het project Veiligheid begint bij Voorkomen, waaraan
ook de minister vele malen heeft gerefereerd, veel initiatieven, plannen en
vergaande maatregelen kunnen lezen die allemaal zijn gericht op het terugdringen
van de recidive in de komende jaren, met forse ambities van zowel de minister
als mijzelf, maar vooral ook in combinatie. In dat kader is het belangrijk
dat detentie aansluit op maatschappelijke vervolgvoorzieningen.De heer Van Haersma Buma stelt dat een gedetineerde niet automatisch niet
meer terugvalt wanneer zorg, behandeling en nazorg allemaal voor hem of haar
geregeld worden. Hij vraagt welke rol de reclassering heeft bij het voorkomen
van recidive in relatie tot wat van de gedetineerde zelf mag worden verwacht.
Ik ben met hem eens dat het niet alleen van het gevangeniswezen of van de
reclassering afhankelijk is of iemand wel of niet terugvalt. De reclassering
kan geen wonderen verrichten met mensen die totaal ongemotiveerd aan trajecten
meedoen. Anderzijds redden ook gemotiveerde gedetineerden het vaak niet zonder
deskundige hulp. Scherp toezicht door de reclassering is nodig, maar ook een
justitiabele die zijn beste been voorzet. Goede nazorg is nodig, maar ook
een gedetineerde die zijn afspraken nakomt. Effectieve gedragstraining is
nodig, maar ook een gedetineerde die zich inzet tijdens die training.De heer De Roon heeft in zijn inbreng aandacht besteed aan de tbs als
stelsel. Hij vroeg mij hoe lang ik wil doorgaan met het huidige tbs-beleid.
Hij vindt mij volledig aan zijn zijde als het gaat om alles wat wij moeten
en kunnen doen om het tbs-stelsel nog veiliger te maken. Dat is een niet aflatende
inspanning. Dit zal in de komende jaren prioriteit in het beleid van deze
bewindspersonen zijn. Mede om die reden ben ik druk doende om het plan van
aanpak naar aanleiding van het parlementaire onderzoeksrapport van de commissie
onder leiding van de heer Visser een plek te geven in de werkzaamheden van
het departement. In dat rapport wordt geconcludeerd dat de uitgangspunten
en de doelstellingen van het tbs-stelsel niet achterhaald zijn, maar dat er
wel een aantal, soms ook forse aanpassingen binnen het stelsel moeten worden
gedaan.Met die aanpassingen zijn wij al begonnen. Het begeleid verlof is beveiligd
op uitdrukkelijk verzoek van de Kamer. Er is een gewijzigde geweldsinstructie
voor beveiligers en begeleiders. Wij hebben de verlenging van de voorwaardelijke
beëindiging in een wetsvoorstel gegoten. Dat heb ik afgelopen dinsdag
in de Eerste Kamer mogen verdedigen. Ik hoop dat het aanstaande dinsdag
zal worden aangenomen, zodat wij het zeer snel in de praktijk kunnen brengen.
Wij hebben zeer binnenkort een professionele verloftoetsingscommissie, die
een zware aanvulling zal zijn op alles wat wij nu al doen om te toetsen of
verlof met zo min mogelijk risico's kan plaatsvinden. Vervolgens noem ik het
wetsvoorstel waarmee de verlofmachtiging van rechtswege ingetrokken kan worden
op het moment dat tbs'ers zich binnen de muren van een kliniek schuldig maken
aan strafbare feiten. Dat is allemaal fors, gezien de korte periode dat dit
kabinet aan de slag is. Het gaat er niet om dat wij alleen zeggen dat het
belangrijke maatregelen zijn; het gaat erom dat die maatregelen daadwerkelijk
leiden tot veranderingen in de praktijk. Ook daarop zullen wij de komende
jaren toezien.Een tbs-stelsel geheel zonder risico's is een illusie. Uiteraard zal het
niet de laatste keer zijn geweest dat wij met elkaar in de Tweede Kamer of
elders over incidenten spreken. Tegenover die incidenten, vaak met verlof,
staan vele verlofbewegingen – duizenden bewegingen – die wel goed
gaan en waar je niets over leest in de kranten. Het zou voor de balans in
de discussie goed zijn als wij onder ogen zien dat het juist in heel veel
gevallen een stelsel is gebleken dat niet alleen in Nederland maar ook in
landen om ons heen gewaardeerd wordt, getuige het feit dat regelmatig bewindspersonen
uit het buitenland – recent nog mevrouw Dati, minister van Justitie
van Frankrijk – komen kijken hoe het hier gaat. Het is een uniek systeem
dat zijn nut heeft bewezen. Op de vraag hoe lang ik nog doorga met dit beleid,
zeg ik: wat mij betreft heel erg lang.De heer Van Haersma Buma vroeg naar de justitiële jeugdinrichtingen.
Daarover heb ik uitgebreid overleg gevoerd met de Kamer op 1 november.
Hij vraagt of er voor de Voorjaarsnota een stevige paragraaf kan komen waarin
ook de financiële vertaling van de plannen komt. Ik heb de Kamer eerder
gewezen op een passage in de brief daarover, namelijk dat ik samen met de
minister van Jeugd en Gezin en met mevrouw Dijksma, staatssecretaris van Onderwijs,
onderzoek welke aanvullende maatregelen er nodig zijn en waar de financiële
dekking voor die maatregelen vandaan moet komen. Ik zal de Kamer daarover
in het voorjaar van 2008 een brief sturen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik dank de staatssecretaris voor haar toezegging om arbeid voor alle gedetineerden
op termijn te regelen. Dan versta ik daar wel onder alle gedetineerden, inclusief
de kort gestraften. Graag een reactie daarop. De staatssecretaris zegt over
betaling van arbeid in detentie dat het een dure dagbestedingactiviteit is.
Daar ben ik het mee eens. Dat kost geld en dat moeten wij er misschien ook
maar voor over hebben. In mijn termijn heb ik de staatssecretaris gevraagd
of zij eens over de grens kan kijken. Hoe kan het dat men in andere landen
in staat is om bedrijven voor gedetineerden op te zetten die winstgevend zijn,
terwijl wij er belastinggeld bij moeten leggen? Dan is het toch interessant
om eens over de grens te kijken en daar lessen uit te trekken. Een hogere
vergoeding hoeft niet per se duurder te zijn of nog zwaarder op de begroting
te drukken.Ik heb uitgebreid aangegeven dat de reclassering op dit moment buigt onder
het systeem van productietikken. Ik heb de staatssecretaris om experimenteerruimte
gevraagd. Een klein project om eens te kijken of het ook kan zonder dat dit
knellende systeem. De staatssecretaris zegt dat in vier arrondissementen op
een verbeterde wijze gewerkt zal worden. Ik heb geen idee wat zij daarmee
bedoelt. Waarom neemt de staatssecretaris mijn voorstel niet over?Staatssecretaris Albayrak:Ik ga eerst in op de kortgestraften. Ik zal kijken hoe wij de middelen
die wij hebben, zo efficiënt mogelijk kunnen inzetten opdat wij de arbeid
zo kunnen vormgeven dat deze zoveel mogelijk kostendekkend wordt. Mevrouw
Van Velzen wilde eigenlijk nog een stapje verder gaan. Ook zullen wij bekijken
voor wie dat op korte termijn kan gelden en voor wie op de wat langere termijn.
De kortgestraften zal ik zeker bij mijn overwegingen betrekken. In de nota
over de modernisering van het gevangeniswezen zeggen wij heel veel over de
kortgestraften. Ik denk bijvoorbeeld aan de regionale plaatsing. De gedachte
in de nota modernisering gevangeniswezen is juist dat je bij de benadering
van de groepen – langgestraften, kortgestraften, preventief gehechten
en bijzondere groepen – maatwerk moet bieden waar dat mogelijk is. Dat
geldt dus ook voor arbeid.Mevrouw Van Velzen zegt dat de arbeid in het buitenland kostendekkend
is. Ik neem aan dat zij doelde op haar ervaring in Noord-Rijnland-Westfalen.
Ik zal specifiek kijken hoe men het daar doet. Als wij daar iets van kunnen
leren, zullen wij dat zeker niet nalaten. Als je over de gehele linie erop
inzet dat geld moet worden verdiend, dan zijn de inspanningen die daarvoor
nodig zijn heel duur. Tot nu toe is de ervaring dat arbeid binnen de muren
zo duur is dat je daar landelijk niet al je energie op moet inzetten. Ik zal
eens kijken wat de succesfactor is in Noord-Rijnland-Westfalen en of wij daar
iets van kunnen leren.Mevrouw Van Velzen vroeg verder ruimte voor professionals bij de reclassering
voor experimenten. Volgens mijn informatie is daar met de afspraken die wij
hebben gemaakt, alle ruimte voor. Daar heb je geen specifiek naar eigen bevinden
te besteden budget voor nodig. De afspraken die wij hebben gemaakt, strekken
er juist toe dat de professional meer ruimte krijgt.Mevrouw Van Velzen (SP):Dat is volstrekt in strijd met alle gesprekken die ik voer met zowel de
mensen die op de vloer werken als met de vertegenwoordigers van de reclassering
zelf. Zij geven aan dat het productietikkensysteem het juist ontzettend moeilijk
maakt om te doen wat goed is. Bij de productietikken word je afgerekend op
een product. Je kunt niet eens naar een gevangenis toe gaan om een gedetineerde
die daar inderdaad op vrijdagmiddag met die blauwe zak buiten staat, op te
halen en te helpen met een ID-bewijs. De staatssecretaris zegt dat dit allemaal
kan, maar dat soort praktische dingen kunnen niet. Ik vraag haar daarom eens
mee te gaan met het idee om een experiment uit te voeren. Dat kost niks en
wij kunnen er een hoop van leren. Graag hoor ik een toezegging.Staatssecretaris Albayrak:Wat ik zeker niet heb willen zeggen is dat het nu overal wel goed gaat.
Ik heb hierover eerder gesproken in een uitgebreid debat over de reclassering.
Ik heb wel gezegd dat er nu veel ruimte in zit, door de ruimte die er is gekomen
voor preventie, door het plan Veiligheid begint bij voorkomen, door de pijler
5-gelden die oplopen tot 40 mln. en die juist voor een belangrijk
deel naar de reclassering gaan. Dat gebeurt niet alleen in de vorm van geld,
maar ook op het gebied van werkwijzen, aansluiting op ketenpartners of afspraken
met het OM. In dat hele pakket moet je de professional juist minder lastigvallen
met rechtlijnig werken en denken, met kaders en strakke regels en het afleggen
van verantwoording. Je moet uitgaan van de samenwerking en de flexibiliteit
van de reclasseringswerker om per individu te bekijken welk maatwerk geleverd
moet worden. Je kunt niet zeggen: de norm is zoveel uur en dat geldt voor
alle mensen die worden begeleid. De een zal een intensieve en de ander een
minder intensieve begeleiding nodig hebben. Daar gaat de reclasseringsmedewerker
over. Die ruimte wil ik de medewerker graag bieden. In de plannen die wij
nu hebben, moet die ruimte te vinden zijn.De heer Anker (ChristenUnie):Ik ben heel erg blij met de ambitie van de staatssecretaris om werk te
maken van werken in detentie. Dat is volgens mij ontzettend goed. Het is aantoonbaar
dat die mensen daarna makkelijker re-integreren in de samenleving. Waar ik
over val, is dat het zo duur is om mensen aan het werk te laten zijn. Het
lukt mij niet om dat bij elkaar te krijgen in mijn hoofd. Ik kan mij dat wel
voorstellen als een gevangenis dat erbij moet doen als taak. Als Werkt! een
project wordt dat heel professioneel aan de slag gaat met het binnenhalen
van werk binnen de gevangenismuren, denk ik dat het streven moet zijn dat
er uiteindelijk winst wordt gemaakt uit arbeid, al is dat misschien niet in
het eerste jaar of de eerste twee jaar. Dat moet toch mogelijk zijn, als je
kijkt naar wat bij de sociale werkvoorziening gebeurt. Die mensen hebben ontzettend
veel ervaring met werk onder speciale omstandigheden, al gaat dat ook niet
altijd even makkelijk. Is de staatssecretaris het met mij eens dat het doel
binnen bereik moet liggen dat er een keer winst wordt gemaakt uit arbeid?
Dat zou zo veel meer mogelijk maken binnen de gevangenis.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb ook niet willen zeggen dat er geen winst gemaakt moet worden. Ik
heb een aantal omstandigheden genoemd die hindernissen zijn om winst te kunnen
maken. De manier waarop wij dat nu doen, is heel duur. Dat weegt niet tegen
elkaar op, als je het tegen elkaar wegstreept. Ik heb gezegd dat wij vrij
drastische wijzigingen doorvoeren in de mogelijkheden om arbeid te verrichten
binnen de gevangenismuren. Ik vind het goed om daarmee te beginnen. Het klopt
dat het project Werkt! van DJI zo zou moeten werken. Ik zal erop toezien dat
het ook zo gaat werken. Het is evident dat een doel kan zijn dat dit verandert
in een systeem waarbij wij niet alleen kostendekkend, maar kostenbesparend
gaan werken.De heer Pechtold (D66):Ik vond het antwoord van de staatssecretaris over tbs erg ambtelijk, met
weinig passie. Bij een uitzending van Stand.nl bleek onlangs dat meer dan
80% van de luisteraars voor afschaffing van tbs was, nadat Teeven er
eens even lekker ongenuanceerd overheen was gegaan. Nu hebben wij de PVV weer.
Zou de staatssecretaris niet met passie kunnen vertellen dat tbs sinds 1925
in dit land bestaat, dat wij het aan het verfijnen zijn, dat 1400 mensen in
dit land niet worden afgeschreven, dat van de 50.000 proefverloven die er
per jaar zijn, het merendeel gelukkig goed gaat, en dat het een kwestie van
beschaving is dat een rechtsstaat een tbs-systeem heeft? Dat zou wel eens
een goed tegengeluid kunnen zijn tegen dat gedonder van rechts. Zou zij dat
kunnen doen?Staatssecretaris Albayrak:Volgens mij hoef ik dan alleen maar uw passie te onderschrijven, en dat
heb ik gedaan. Toen u begon, zei ik tegen de minister: nog meer passie? Dat
was juist mijn bedoeling. Het is een stelsel dat zijn nut heeft bewezen en
waarvan wij met recht kunnen zeggen dat wij er trots op zijn. Dat zijn wij
niet op al die incidenten, al die slachtoffers, alle nabestaanden en familieleden
van slachtoffers die met blijvende pijn in hun leven blijven zitten. Dat is
allemaal onderdeel van dit stelsel, waarvoor ik mij verantwoordelijk voel.
Ik heb daarvan gezegd: al ben je aan het zoeken op een vierkante millimeter
naar verbetermogelijkheden, het is de verantwoordelijkheid om te blijven zoeken.
Dat is volgens mij prima gelukt met het parlementair onderzoek naar tbs. Er
ligt een fors pakket maatregelen, waarvan ik een paar voorbeelden gaf. Die
gaan wij snel doorvoeren.Wij moeten inderdaad erkennen waarvoor dit stelsel was bedoeld en dat
het zo werkt dat de samenleving er per saldo veiliger van wordt. Daar is het
ons om te doen. De recidivecijfers van behandelde tbs'ers die weer de samenleving
in mogen, liggen fors lager dan de recidivecijfers van gevangenen die zonder
behandeling de gevangenis uitkomen. De keerzijde van dit verhaal is dat tbs
ook is bedoeld voor mensen die delictgevaarlijk en een risico voor de samenleving
blijven. Het aantal van deze mensen, die in de tbs-longstay zijn geplaatst,
is de laatste jaren gegroeid. Ik heb daarvan gezegd dat dit een optie is die
moet blijven bestaan. Als mensen de samenleving niet in mogen, omdat het risico
te groot is, dan mag dat ook niet gebeuren. In recentere debatten heb ik erbij
gezegd dat het voor mij niet uitmaakt of het om mensen gaat die legaal dan
wel illegaal in Nederland zijn.Mevrouw Azough (GroenLinks):Omdat er in de schriftelijke antwoorden geen concreet antwoord is gegeven,
heb ik nog een vraag over reclassering. Wij zijn het er allen over eens dat
het van belang is om zo snel mogelijk met reclassering te beginnen, liefst
al binnen de gevangenis meteen na het vonnis, maar zeker ook daarbuiten. Is
de staatssecretaris het met mij eens is dat het goed is om te bepalen dat
er binnen twee werkdagen na vrijlating een gesprek tussen reclassering en
betrokkene moet worden gevoerd?Staatssecretaris Albayrak:Nee, vanwege het vastpinnen op twee dagen. Het gesprek moet eigenlijk
per direct worden gevoerd. De maatregelen zijn bekend, zodat ik ze hier niet
hoef te herhalen. Daar waar mogelijk zou er niet eens twee dagen moeten worden
gewacht. Ik vind dat je op dit moment niet strak kunt zeggen: wij gaan de
rechtlijnigheid van die twee dagen hanteren. Ik heb al gewezen op de vele
ontwikkelingen die er zijn en die bij elkaar opgeteld het doel bereiken dat
mevrouw Azough ook wil bereiken, namelijk dat de aansluiting van het gevangeniswezen
op de start van het reclasseringstoezicht zo fluïde mogelijk is, dat
de rol van het OM daarbij duidelijk is en dat alle lijntjes korter worden
dan ze nu zijn. In dat samenhangende geheel is het mijns inziens niet op zijn
plaats om voor één deel ervan een termijn te
stellen en die op twee dagen te bepalen. Daarbij moet men de hele linie bezien.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik ben ook voor die fluïde ontwikkeling, maar ik vind het ook een
gevaar om geen termijn te stellen, omdat het gevolg wel eens zou kunnen zijn
dat er niet zo snel mogelijk na vrijlating een gesprek wordt georganiseerd.Staatssecretaris Albayrak:Als je termijnen stelt, moet je ze ook kunnen handhaven. Je kunt de energie
gaan richten op handhaving van die termijnen, maar waar wij voor een deel
nieuwe plannen hebben waarmee wij uiteindelijk dat doel willen bereiken, wil
ik de energie nu vooral richten op het tot stand komen van de daarvoor noodzakelijke
afspraken. Je hebt de termijnen niet nodig om die afspraken te maken. Over
hoe de afspraken worden gemaakt en tussen wie, heb ik de Kamer uitgebreide
informatie doen toekomen. Het gaat om harde afspraken. Daar is echt geen woord
Spaans bij.De heer De Roon (PVV):Nu een geluid van rechts, zoals daarstraks bij wijze van uitdaging is
gevraagd.De voorzitter:Niet door mij toch? Want ik heb daar geen mening over.De heer De Roon (PVV):Nee, niet door u.De staatssecretaris heeft allerlei hoogdravende plannen voor de modernisering
van het gevangeniswezen, maar veel interessanter vind ik wat zij gaat doen
om ervoor te zorgen dat de 2600 leegstaande cellen zo snel mogelijk weer worden
gevuld. Er worden in dit land meer dan één miljoen misdrijven
per jaar gepleegd, maar slechts een fractie van het aantal daders wordt gepakt,
berecht en vastgezet. Het lijkt mij dan ook urgent dat de staatssecretaris
al haar energie en middelen richt op het weer vullen van die 2600 cellen.Staatssecretaris Albayrak:Het aantal cellen dat in Nederland nodig is, is niet berekend in de sfeer
van: wij hebben zoveel misdadigers, dus dit is het aantal cellen dat wij nodig
hebben en als er cellen leegstaan, lopen die misdadigers waarschijnlijk vrij
rond. Het leegstaan van cellen heeft deels te maken met het feit dat wij in
verband met de brandveiligheid een aantal cellen echt niet meer willen gebruiken.
Er zijn andere oplossingen gekozen. Wij hebben bijvoorbeeld gekozen voor meerpersoonscelgebruik.
Er is een ontwikkeling die maakt dat het te gemakkelijk is om op dit moment
te zeggen: de cellen staan leeg, dús de gevangenen lopen op straat.De heer De Roon (PVV):Staan al die 2600 cellen leeg vanwege brandonveiligheid?Staatssecretaris Albayrak:Nee, niet allemaal, maar de heer De Roon weet dat er ontwikkelingen zijn
in de prognose van cellen en dat de prognose te hoog kan zijn voor de behoefte.
Dat kan een paar jaar later weer anders liggen. Wij werken met bandbreedtes
waarbinnen die 2600 nog goed passen.De heer De Roon (PVV):Ik hoop dat u ze snel weer vult!De heer Teeven (VVD):Anders dan mijn liberale collega Pechtold van de partij Alles moet mogen –
ik geloof dat die partij D66 heet – denkt de fractie van de VVD dat
er niets mis is met de passie van deze staatssecretaris. Ik complimenteer
haar ermee dat de tbs-sector pas echt goed is gaan lopen, toen zij deze portefeuille
van haar voorgangers overnam. Daarover heb ik dus geen vraag.Wel een vraag over de reclassering, want ik voorzie wat dekkingsproblemen
bij het amendement. Denkt de staatssecretaris niet dat het zinnig is en dat
er wat winst is te behalen als de drie reclasseringsorganisaties goed gaan
samenwerken? Dan kan er wat overhead worden weggesneden en komt er meer geld
effectief beschikbaar. Zou de staatssecretaris haar energie daar een beetje
op kunnen richten? Exodus is overigens ruimhartig geld toebedeeld.Staatssecretaris Albayrak:Mijn energie is daar meer dan een beetje op gericht. U noemt steeds Stichting
Exodus, maar die heeft een heel specifieke doelgroep. In dit debat zullen
we daar niet uitgebreid op kunnen ingaan, maar dat die samenwerking nodig
is, mag voor zich spreken.De heer Teeven (VVD):Mijn vraag was natuurlijk: waar kunnen we meer geld vandaan halen om aan
het primaire proces te besteden. Denkt u niet dat er door de samenwerking
van die drie clubs meer geld beschikbaar komt om te voorkomen dat al die 2600
cellen van meneer De Roon moeten worden gevuld?Staatssecretaris Albayrak:Als dat zou kunnen, is dat natuurlijk welkom. Maar ik heb in vele debatten
gezegd dat de verbeteringen in het reclasseringstoezicht, die zowel in kwantitatieve
zin – aantal mensen, aantal uren – als kwalitatief – het
type toezicht, meer, intensiever, bijvoorbeeld de begeleiding van tbs'ers
met een voorwaardelijke beëindiging van de maatregel – van meer
afhankelijk zijn dan alleen van geld. Er is juist nu financiële ruimte
en ik vind dat we nu de verantwoordelijkheid hebben om ervoor te zorgen dat
het geld goed wordt besteed. Als uw suggestie een aanvulling vormt, waardoor
meer geld kan worden gevonden binnen de bestaande budgetten, zullen we er
natuurlijk alles aan doen om die te realiseren.Mevrouw Van Velzen (SP):In eerste termijn heb ik een vraag gesteld, die ook niet schriftelijk
is beantwoord: kan de staatssecretaris toezeggen dat de eenmalige subsidie
voor Zorgconcept wordt verlengd, een bedrag van € 325.000?Staatssecretaris Albayrak:Ik heb het antwoord op die vraag niet paraat. Ik kom daarop terug in tweede
termijn.Ik kom toe aan mijn derde blokje. Nou ja, het is niet zomaar een blokje:
het vreemdelingenbeleid. Alle partijen in de Kamer hebben daarover gesproken.
Ik wil beginnen met de pardonregeling.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Mag ik even een stapje terug doen naar de jji's? De staatssecretaris
wacht de Voorjaarsnota af en zal de Kamer nader berichten, maar de situatie
is pregnant. De staatssecretaris heeft verbeterprogramma's aangekondigd. Daar
zijn wij erg benieuwd naar. Kunnen we die verbeterprogramma's niet snel krijgen,
zodat wij weten hoeveel geld daarbij hoort?Staatssecretaris Albayrak:Die verbeterprogramma's worden nu door de individuele inrichtingen gemaakt.
Het departement ziet daarop toe en stuurt het geheel. Ik heb gezegd dat er
een aantal zaken zijn gebeurd. Er is een PIJ-brief gemaakt met forse maatregelen
voor jeugdigen die strafrechtelijk zijn geplaatst met een PIJ-titel. De Kamer
is hiermee akkoord gegaan. Justitie heeft een visiedocument gemaakt over de
omgang met de strafrechtelijke jeugd na de scheiding tussen strafrecht-civielrecht
per 1 januari aanstaande. Vijf van de acht inrichtingen gaan over naar
de minister voor Jeugd en Gezin. Voor de jeugdigen met een strafrechtelijke
titel die bij ons achterblijven, hebben wij een visie ontwikkeld: plannen
en financiering. Naar aanleiding van de inspectierapporten en het rapport
van de Algemene Rekenkamer heeft de Kamer een uitvoerige brief ontvangen over
de jji's, met plannen die hun neerslag reeds in deze begroting hebben gevonden.Maar daarmee alleen zijn we er niet; waarschijnlijk zijn er meer maatregelen
nodig. De gezamenlijke bewindspersonen die hiervoor de verantwoordelijkheid
dragen, moeten gaan praten over de maatregelen die nodig zijn waardoor de
inrichtingen de ruimte krijgen om de verbeteringen door te voeren. Als die
maatregelen bekend zijn, zullen we de financiering ervan bezien. Daarover
zullen wij de Kamer in het voorjaar een brief sturen.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Zei u in de Voorjaarsnota, wat zou betekenen dat dit tegen juni naar de
Kamer komt?Staatssecretaris Albayrak:Mevrouw Van Vroonhoven, ik maak de Voorjaarsnota niet. Zoals u weet, is
dat de minister van Financiën.De heer Heerts (PvdA):Ons is een brief gestuurd met een rapport over de stand van zaken rond
de kamers van toezicht, maar daaraan hebben wij niet genoeg. Wij willen eenvoudigweg
weten hoeveel zaken van ouder dan een half jaar er nog liggen of in behandeling
zijn.Staatssecretaris Albayrak:Het antwoord op die vraag zal ik in tweede termijn geven.Dan kom ik nu op het vreemdelingenbeleid, en ik begin daarbij met het
pardon. Ik denk dat dit op zijn plaats is, omdat dit de eerste begrotingsbehandeling
is nadat er een pardonregeling is gekomen. Over de achtergronden, de aanloop
naar het pardon, de voorwaarden, het coalitieakkoord, de criteria en het debat
met de Kamer zal ik niet verder uitweiden. Dat debat hebben wij uitgebreid
gevoerd, niet alleen in juni, maar ook daarna.Ik begin met de opmerkingen van de leden Kamp en Verdonk over de instroomcijfers.
Zij constateren een hogere instroom van asielzoekers. Tijdens het debat op
1 november heb ik dat zelf ook aangegeven. Mevrouw Verdonk koppelde de
hogere instroom aan de pardonregeling. Zij zei dat de opmerking dat door het
pardon de instroom niet is verhoogd, niet zou kloppen. Daarna kwam zij met
de cijfers die zij heeft genoemd. Ik heb inderdaad gezegd dat wij goed hebben
gemonitord of er sprake is geweest van een toename van het aantal asielaanvragen,
nadat in december vorig jaar in de Kamer de desbetreffende motie was aangenomen
en nadat in het coalitieakkoord was bepaald dat er een pardonregeling moest
komen. Wij hebben ook gemonitord of het aantal illegalen dat tijdens het toezicht
werd aangetroffen, aan het toenemen was. Die hogere cijfers heb ik niet gevonden.
Ik kan u wel de instroomcijfers melden: in het eerste kwartaal van 2006 waren
het er 5170. In 2007, dus na de motie-Bos en na het coalitieakkoord was de
instroom 2530; dus iets meer dan de helft. In het tweede kwartaal van 2006
waren het er 3840; in hetzelfde kwartaal van 2007 2130. In de maanden juli
tot en met september 2006 waren er 2960 en in hetzelfde kwartaal in 2007 2470.
Op basis van deze cijfers heb ik gezegd: wij monitoren de instroom en die
is niet significant hoger dan in 2006 – in delen van 2007 is deze zelfs
significant lager dan in 2006 het geval was.Mevrouw Verdonk heeft gezegd dat er in de laatste maanden sprake was van
een stijging. Zij koppelde dat wederom aan het pardon. Wij zijn nu al een
eind op weg met de uitvoering van het pardon. Alle mensen die Nederland hadden
willen instromen vanuit de ons omringende landen, zouden dat tot nu toe waarschijnlijk
al wel hebben gedaan. Wij lopen tegen het einde aan. Wij zijn bezig met de
burgemeestersverklaringen. Mensen kunnen geen aanvraag indienen; die mogelijkheid
hebben wij hun niet gegeven. Wij hebben gezegd: als wij u geen brief sturen,
dan loopt de enige route nog via de burgemeesters. Ook die ontwikkeling houden
wij goed in de gaten. De brieven met verklaringen van burgemeesters die wij
krijgen liggen ver binnen het aantal dat wij verwachtten. Gelet op het aantal
uitgeprocedeerden onder de oude vreemdelingenwet dat met onbekende bestemming
was vertrokken kan ik zeggen, op basis van de cijfers en indicaties die ik
nu heb, dat er geen stijging van het aantal mensen is waar te nemen dat naar
Nederland is gekomen met als doel een beroep op de regeling te doen.De heer Kamp (VVD):Voorzitter...De voorzitter:Ik wil interrupties eigenlijk pas na afloop van dit onderdeel van het
betoog van de staatssecretaris toestaan.Staatssecretaris Albayrak:Voorzitter. Er zijn ook vragen gesteld over de cijfers met betrekking
tot terugkeer. De cijfers van dit jaar liggen inderdaad lager dan die van
2006, maar alle betrokkenen weten dat dit te maken heeft met de standstill
die wij hebben afgesproken. De Kamer heeft bepaald dat, hangende het besluit
over een generaal pardon, er geen mensen overhaast moesten worden uitgezet.
Dat heeft niet alleen betekend dat mensen die onder de oude wet uitgeprocedeerd
waren niet werden uitgezet, maar ook dat vaak pogingen mislukten om mensen
uit te zetten die onder de nieuwe wet waren uitgeprocedeerd, terwijl het wel
de bedoeling was dat zij gewoon terug zouden gaan. Die pogingen mislukten
vaak, omdat gemeenten en andere partners niet wilden meewerken totdat de criteria
van het pardon duidelijk waren.Dan kom ik op de financiële aspecten. Ook daar is veel over gezegd
in de eerste termijn van de Kamer, met name door de heer Kamp. De heer Kamp
noemde het bedrag van 55 mln. tegenover zijn bedrag van 6 mld. Ook dit debat
hebben wij al een aantal malen met elkaar gevoerd. Die 55 mln. is het bedrag
dat door mij genoemd is, mondeling en schriftelijk, als het bedrag dat gemoeid
is met de extra uitvoeringskosten van het pardon. Ik heb nergens
gezegd dat dit het enige bedrag was wat gemoeid was met de pardonregeling.
In de brief hebt u bijvoorbeeld een kostenpost voor de IND kunnen lezen. Er
stond een kostenpost in voor de inburgering, maar vooral ook de opmerking
dat het hier, wat de bijstandsontwikkeling betreft, gaat om mensen die door
het politieke besluit om met een regeling te komen, ingezetenen zijn geworden
van Nederland en op die basis alle rechten en plichten hebben die alle andere
mensen in Nederland ook hebben.Ik heb ook gezegd dat wij op basis van de cijfers van het project terugkeer
kunnen zeggen dat ook zonder pardonregeling ongeveer 45% van deze groep
hier was gebleven. Wie een berekening maakt van hoeveel mensen er onder het
pardon vallen – waarvan dus volgens de berekening van de heer Kamp in
ieder geval een belangrijk deel een bijstandsuitkering zou krijgen –
zou dat percentage daar nog van moeten aftrekken.Dit zijn allemaal finesses van dit debat. De heer Kamp zet met zijn 6
mld. tegen mijn 55 mln. een beeld neer, en het is zeer discutabel hoe hij
bij die 6 mld. komt. Ik heb u gezegd dat ik al deze informatie zowel mondeling
als schriftelijk met de Kamer heb gedeeld. Ik wil hier ook zeggen dat ik het
pessimisme van de heer Kamp niet deel dat het allemaal mensen zouden zijn
die automatisch de bijstand in zullen vloeien. Sterker nog, alles moet erop
gericht zijn om dat vooral niet te laten gebeuren. Ik leg mij daar dus, anders
dan de heer Kamp, niet bij neer. Ik zal er alles aan doen, samen met de bewindspersonen
van SZW en WWI, om ervoor te zorgen dat die mensen zodanig worden begeleid
dat hun kansen op arbeid toenemen.Voorzitter. Tot dusverre het pardon. Wilt u dat ik mijn beantwoording
helemaal afmaak?De voorzitter:Ik zou dat wel willen, maar ik denk dat de collega's dat geen goed idee
vinden. Als u het kort kunt houden, doen wij een rondje pardon. Het woord
is aan de heer Kamp.De heer Kamp (VVD):Het enige bedrag dat genoemd is toen de besluitvorming nog moest plaatsvinden
over het generaal pardon was het bedrag van 55 mln. Ik heb aangegeven wat
de vermoedelijke maatschappelijke kosten zijn. Dat is van het grootste belang
op het moment dat je zo'n besluit gaat nemen. Er is geen poging gedaan door
u om dat in beeld te brengen. U zegt nu dat ik pessimistisch ben. Uw eigen
collega, mevrouw Vogelaar, informeert ons dat van de mensen die vlot een verblijfsvergunning
krijgen – de Somaliërs, de Irakezen, de Afghanen – na vier
jaar 80% van de mannen en 95% van de vrouwen werkloos is. Dan
zeg ik tegen u dat de pardongroep, die gemiddeld al acht jaar in de opvang
zit, een veel problematischere groep is, waarvan 10% met ernstige fysieke
of medische problemen te maken heeft. Als ik er van uitga dat van die hele
groep van 25.000 tot 30.000 mensen, zo'n 15.000 een bijstandsuitkering zullen
krijgen, dan zit ik nog heel laag. Die groep draagt voor alle kosten die voor
hen gemaakt worden, niets bij. Onderwijs, gezondheidszorg, oudedagsvoorziening,
inkomen: helemaal niets.De voorzitter:En wat is uw vraag?De heer Kamp (VVD):U moet toch ook begrijpen dat, op het moment dat het maatschappelijk ingrijpende
besluit valt om zo'n groep van 25.000 à 30.000 man in dit land toe
te laten, dat het dan noodzakelijk is, de financiële gevolgen voor de
samenleving als geheel in beeld te brengen? Dat hebt u volkomen nagelaten!
Dat bedragje van 55 mln. is echt een lachertje waarmee u het parlement op
het verkeerde been hebt gezet.Staatssecretaris Albayrak:Dat is nou jammer. Ik zei net dat mondeling alsook schriftelijk niet alleen
dat bedrag genoemd is, maar ook andere bedragen. Een ding moet ik u toegeven:
het bedrag van de opvang stond niet in mijn afspraken met bijvoorbeeld de
VNG, waar wij praten over de extra uitvoeringskosten. Deze kosten worden veroorzaakt
door de groep mensen die in de opvang zat toen het huidige kabinet aantrad.
Zij zaten daar omdat zij niet waren uitgezet terwijl dit wel nodig was. Deze
mensen kwamen onder het pardon te vallen. Wij hebben ze inderdaad niet op
straat gezet. Als u dat destijds had gevraagd van het kabinet, had ik gezegd
dat wij dat niet zouden doen. Wij troffen deze mensen immers in de opvang
aan en wij wilden ze hierin houden totdat ze aansluiting zouden krijgen op
een woning in Nederland.De heer Kamp (VVD):Daarover heb ik het niet. Het gaat mij erom dat u 25.000 tot 30.000 mensen
hebt toegelaten die meerdere malen waren afgewezen. U hebt kunnen zien aankomen
dat deze groep mensen voor een groot deel in de bijstand zou komen. Alle kosten
die voor deze mensen worden gemaakt, komen ten laste van de gemeenschap. Anderen
mogen voor hen betalen. Ik vraag u om van deze 25.000 tot 30.000 mensen bij
te houden wat er met hen gebeurt. Op die manier kan de samenleving te weten
komen hoeveel mensen uit deze groep aan het werk gaan en hoeveel niet. Wij
mogen weten voor hoeveel mensen uit deze groep wij de kosten mogen dragen.
Ik vind dat u dat ten minste moet bijhouden en voor de Kamer inzichtelijk
moet maken.Staatssecretaris Albayrak:Bij de berekening die u maakt, beroept u zich op de cijfers uit een onderzoek
dat de minister van WWI heeft laten doen. Daarmee zegt u dat het beleid van
het vorige kabinet niet heeft kunnen voorkomen dat deze percentages van werkloosheid
onder ex-asielzoekers zijn blijven bestaan. Het huidige kabinet kiest ervoor
om langs vele wegen maatregelen door te voeren die ertoe moeten leiden dat
er in de toekomst eerder een grotere kans op werk voor deze mensen is dan
een kleinere. U kunt nu wel lachen, mijnheer Kamp, maar de aantallen waar
u op doelt ...De heer Kamp (VVD):Dat is het verhaal ...De voorzitter:Mijnheer Kamp, de staatssecretaris heeft het woord.De heer Kamp (VVD):Mag ik hierover niets zeggen? Natuurlijk mag ik hierover iets zeggen.
U doet net of het vorige kabinet hieraan niets heeft gedaan.De voorzitter:Mijnheer Kamp, u hebt het woord niet.Staatssecretaris Albayrak:De cijfers die door mevrouw Vogelaar zijn verstrekt, gaan over de resultaten
van het beleid dat door de vorige kabinetten is gevoerd.De heer Kamp (VVD):U raakt een beetje los van de werkelijkheid. U doet alsof het vorige kabinet
een boevenclub was. Daarin hadden ook de heren Hirsch Ballin, Donner en De
Geus zitting. Zij zijn met dezelfde overtuiging bezig geweest om diegenen
die moesten werken, aan het werk te krijgen. Ook door het vorige kabinet,
maar ook door de kabinetten daarvoor waarin uw partij zat, is veel moeite
gedaan om deze mensen aan het werk te krijgen. De praktijk wijst uit dat dit
in een groot aantal gevallen niet lukt op de manier waarop wij het tot nu
toe deden. Daarom moet je hiermee rekening houden als je de Kamer informeert.
Als je besluit tot een generaal pardon, hoort daar een goede financiële
opstelling bij. U hebt die absoluut niet gegeven. U hebt dit niet inzichtelijk
gemaakt.De voorzitter:Dank u wel. De staatssecretaris heeft hierop al geantwoord. De heer Spekman
heeft het woord.De heer Spekman (PvdA):De heer Kamp schetst een volstrekt eenzijdig beeld. Tot mijn grote verbazing
heeft de Volkskrant dit beeld gewoon overgeschreven. Ik wil dit beeld wat
bijstellen. Volgens mij zou op grond van oude ervaringscijfers 45%
van de mensen sowieso een vergunning hebben gekregen. Verder staan er tegenover
de kosten van het pardon ook veel besparingen. Ik denk daarbij aan alle procedures
die zijn ingetrokken. Verder komt er nu een apart plan om deze mensen zoveel
mogelijk aan het werk te helpen. Ten slotte bestaat een vrij groot gedeelte
van deze groep uit kinderen. Bij hen is voorlopig nog geen sprake van kosten
voor bijstand. Gelukkig gaan ze wel naar school. Ik hoop dat ze dat mogen.
Ik heb het nog niet gehad over de besparingen bij het COA. De uitstroom van
de oude regeling ging veel langzamer Dit is een heel ander beeld dan het beeld
dat de heer Kamp schetst. Klopt deze werkelijkheid ook volgens de staatssecretaris?Staatssecretaris Albayrak:Ik kan dit alleen maar onderschrijven. Het zijn de argumenten die ik eerder
heb genoemd. Ik zeg hierbij wel dat wij, als wij een eerlijk debat met elkaar
willen voeren, geen rekensommen moeten maken die wij op dit moment niet kunnen
maken. Dit gaat ook op voor de besparingen. Wij weten bijvoorbeeld nog niet
hoeveel mensen gaan werken, dus ook niet hoeveel belasting zij gaan betalen.
Onder de kosten van de COA wordt echter inderdaad met deze regeling een dikke
streep gezet. Dit waren namelijk kosten voor opvang die veel te lang hebben
voortbestaan. Deze groep vormde de nalatenschap van de oude Vreemdelingenwet.
De terugkeer kon jarenlang niet worden gerealiseerd. Dat is een maatschappelijk
en politiek probleem geworden. Het kabinet heeft dat probleem opgelost.De heer Spekman (PvdA):Ik ben blij met het antwoord op mijn eerste vraag. Er zijn vast verschillende
beelden. Ik hoor het liefst het eerlijke verhaal. Dat ben ik met de heer Kamp
eens.Vervolgens is er de werkgelegenheid. Wij hebben dingen in eigen hand.
Wij kunnen mensen de kans op werk geven en alle barrières die er zijn
wegwerken. Ik heb gisteren een aantal praktische bezwaren aan de orde gesteld.
Ik neem aan dat ik die praktische bezwaren nu niet hoef te herhalen. Ik begrijp
dat er een gedeelde verantwoordelijkheid met andere bewindslieden is, maar
ik zou graag zien dat de regering voor het eind van het jaar met een plan
van aanpak kwam om de praktische bezwaren, die vaak tussen ministeries in
hangen, maar heel belemmerend zijn voor mensen die staan te trappelen om nu
aan het werk te gaan, op te lossen.De regeling eigen bijdrage asielzoekers lijkt in de huidige vormgeving
en uitvoering ook een belemmering te zijn. Het zou ons een lief ding waard
zijn als die regeling iets – dat hoeft helemaal niet grof – werd
aangepast. De mensen die gaan werken houden dan iets meer over van hun inkomen
uit werk, zodat zij eerder integreren, uiteindelijk niet in de bijstand komen
en eerder een zelfstandige woning kunnen vinden.Staatssecretaris Albayrak:Deze vragen heb ik uitgebreid schriftelijk beantwoord. In die antwoorden
staat ook dat ik de informatie van de heer Spekman dat de regeling zelf ertoe
leidt dat de statushouders zelf maximaal € 131,60 per maand kunnen
overhouden niet deel. Dat is niet het geval.De heer Spekman (PvdA):Ik heb die informatie gelezen en begrepen. De staatssecretaris heeft gelijk.
De regeling zit anders in elkaar dan ik dacht.De voorzitter:Mijnheer Spekman, het ging zo goed vanavond!De heer Spekman (PvdA):O, sorry.Staatssecretaris Albayrak:Laat mij volstaan met te zeggen dat de voorbeelden die door de heer Spekman
zijn genoemd als praktische belemmeringen voor participatie als zij er echt
zijn moeten worden weggenomen. Ik zal ze bekijken. Gaat het over arbeidsbemiddeling
en integratie, dan wil ik dat samen met de collega's die daar over gaan bekijken.De heer Fritsma (PVV):De PVV is altijd tegen de pardonregeling geweest, maar de pardonregeling
is helaas toch doorgedrukt. Dat is wel gebeurd onder de uitdrukkelijke voorwaarde
dat gemeenten zouden stoppen met het geven van noodopvang. Kan de staatssecretaris
inmiddels garanderen, maar dan ook garanderen, dat de gemeenten dat gaan doen?Staatssecretaris Albayrak:De afspraak is dat voor 2009 de noodopvang beëindigd moet zijn. Wij
hebben ook een evaluatie afgesproken. Dan hebben wij een beeld in hoeverre
de gemeenten zich aan de afspraak hebben gehouden. Ik heb op dit moment geen
indicatie dat zij er ook maar enig belang bij hebben om zich niet aan de afspraak
te houden.De heer Fritsma (PVV):Die indicatie heb ik wel. Die heb ik tijdens een vorig algemeen overleg
ook ingebracht, in de vorm van bijvoorbeeld een brief van de gemeente Eindhoven,
die aangaf niet te zullen stoppen met noodopvang. Ik vind het belangrijk dat
de staatssecretaris garandeert dat de gemeenten wel stoppen met noodopvang,
omdat anderzijds het tweezijdige karakter van het generaal pardon, namelijk
een pardon in ruil voor medewerking van de gemeenten aan het stoppen van noodopvang
etc., verandert in een eenzijdige afspraak. Dat kan natuurlijk
niet de bedoeling zijn. Een garantie is echt belangrijk.Staatssecretaris Albayrak:Voor een afspraak heb je twee partijen nodig. Ik houd mij aan mijn afspraak.
Ik ga ervan uit dat de gemeenten dat ook doen. Wij hebben tot 2009 om de noodopvang
te beëindigen. Daarna praten wij verder.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):In mijn eerste termijn heb ik erop gewezen dat de uitvoering van de bijstand
voor een aantal gemeenten tot onoverkomelijke problemen kan leiden, vooral
als er veel pardonners wonen. Ik heb Deventer als voorbeeld genoemd. De staatssecretaris
gaat hier schriftelijk op in, maar ik heb het gevoel dat zij de vraag die
ik heb gesteld niet helemaal begrepen heeft. Zij gaat niet in op het concrete
probleem van deze gemeenten en de wijze waarop zij het kunnen oplossen.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb niet een eenmalig contact met de VNG gehad om afspraken te maken.
Wij hebben regelmatig bestuurlijk overleg. Het probleem dat mevrouw Van Vroonhoven
schetst is mij nog niet gemeld door de VNG in dat overleg. Ik ga ervan uit
dat dit wel gebeurt als dat probleem er inderdaad is.Met alle respect voor de fracties die tegen het pardon waren, ik snap
dat nu het een feit is, elke gelegenheid zal worden aangegrepen om steeds
weer aan te geven waarom het een slecht idee was. Maar het pardon was niet
alleen ingegeven door humanitaire overwegingen, het was ook nodig om de asielprocedure,
de uitvoering van de nieuwe Vreemdelingenwet zodanig te verbeteren dat de
procedures korter worden en het aantal herhaalde asielaanvragen beperkt wordt,
waarmee recht wordt gedaan aan een aantal aanbevelingen van de commissie-Scheltema.
Ook de terugkeer is een onderdeel hiervan. Ook bevat het coalitieakkoord de
opdracht om initiatieven te nemen om het aantal herhaalde aanvragen te beperken.
Het gaat dus om een integrale aanpak; de plannen om de asielprocedure in deze
zin te verbeteren zullen wij in januari aanstaande aan de Kamer doen toekomen.De heer Kamp (VVD):Voorzitter ...De voorzitter:Mijnheer Kamp, ik wil de staatssecretaris haar hele betoog laten afmaken;
aan het eind is er dan nog gelegenheid voor interrupties.De heer Kamp (VVD):Dit is volkomen willekeur!De voorzitter:Nee, ik had dit aangekondigd.De heer Kamp (VVD):Dit is afscherming van de staatssecretaris.De voorzitter:Dat is echt mijn stijl niet, de Kamer kan dit na een jaar beoordelen.Het woord is aan de staatssecretaris.Staatssecretaris Albayrak:Voorzitter. Mevrouw Verdonk en de heer Kamp hebben gesproken over het
strafbaar stellen van illegaliteit. Als het hun doel is, illegaal verblijf
in Nederland tegen te gaan, dan kan ik zeggen dat ik dit voor de komende jaren
als een prioriteit heb aangemerkt. Mijn plannen op dit vlak heb ik al aan
de Kamer kenbaar gemaakt. Ik wijs er nogmaals op dat er al een indirecte strafbaarstelling
van illegaal verblijf bestaat: vreemdelingen die niet rechtmatig in Nederland
verblijven, kunnen op grond van artikel 67 van de Vreemdelingwet ongewenst
verklaard worden. Ook biedt deze wet de mogelijkheid om illegalen die niet
willen vertrekken, ongewenst te verklaren. Een ongewenste vreemdeling is strafbaar
op grond van artikel 197 van het Wetboek van Strafrecht, als hij in Nederland
wordt aangetroffen.Verder heb ik de Kamer ook al medegedeeld dat er in dit najaar een pilot
van start zal gaan om het gebruik van dit middel te intensiveren. Dit is niet
niks. Het is nodig en wij bekijken hoe dit mogelijk is. Zo heb ik aangegeven
dat ongewenstverklaringen geregistreerd moeten worden om erachter te komen
om hoeveel mensen het gaat en hoeveel van hen daadwerkelijk het land uit worden
gezet. Tot nu toe ontbreekt zo'n registratie, zodat wij niet in staat zijn
om na te gaan of alle afspraken die geleid hebben tot bepalingen in de Vreemdelingenwet
en het Wetboek van Strafrecht, ook echt resultaat hebben. Ik wil dus met registratie
en een intensiever gebruik van het middel van de ongewenstverklaring proberen
om de illegaliteit te bestrijden.Aan rechtstreekse strafbaarstelling van illegaal verblijf kleeft een aantal
bezwaren. Bestrijding van illegaal verblijf en van de negatieve gevolgen ervan
maken beëindiging van dit verblijf nodig. Met strafbaarstelling kan dit
niet worden bereikt; strafrechtelijk detineren van een illegaal in Nederland
verblijvende vreemdeling zou het verblijf de facto zelfs verlengen, terwijl
het juist de bedoeling is om de vreemdeling het land uit te zetten. Uit een
oogpunt van proportionaliteit wordt illegaal verblijf als een overtreding
gezien; de zaak zal dus in beginsel worden afgedaan met het aanbieden van
een transactie. En er zijn voor iemand die zich in vreemdelingenbewaring bevindt,
weinig prikkels om zo'n aanbod te aanvaarden.Verder heb ik gezegd dat ik het nodig heb gevonden om het WODC een breed
onderzoek naar illegaliteit te laten instellen, opdat de oorzaken, gevolgen
en achtergronden hiervan in beeld worden gebracht. Het onderzoek zal in de
eerste helft van 2008 worden afgerond en over de resultaten ervan zal de Kamer
worden bericht.Dan kom ik te spreken over het uitzetten van criminele burgers die onderdaan
zijn van de landen van de Europese Unie. Daarover hebben mevrouw Van Vroonhoven,
de heer De Roon en mevrouw Verdonk vragen gesteld. Richtlijn 2004/38/EG van
29 april 2004 gaat over het vrije verkeer en verblijf op het grondgebied
van de lidstaten voor burgers van de Unie en hun familieleden. In de richtlijn
staat onder welke voorwaarden de burgers van de lidstaten ongeacht hun nationaliteit
recht hebben op dat vrije verkeer en verblijf en welke beperkingen gelden
met het oog op de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid.
Ik ben van oordeel dat met inachtneming van de kaders van het communautaire
recht optimaal gebruik moet worden gemaakt van de mogelijkheden om het verblijf
van criminele burgers van de Unie te beëindigen. Ik houd het namelijk
voor noodzakelijk om harder en effectiever op te treden tegen criminele vreemdelingen.
Daarom heb ik met mijn brief van 13 augustus van dit jaar aangekondigd
een pilot te starten om aan de hand van concrete zaken de grenzen van de in
richtlijn 2004/38/EG opgenomen bescherming tegen uitzetting
scherper in beeld te krijgen. Deze pilot is al gestart. Zij heeft dus tot
doel om aan de hand van concrete zaken de grenzen van het begrip "actuele
dreiging" scherper in beeld te krijgen. Verwacht wordt dat eerst in de
loop van 2008 de rechter de feitelijke toetsing van de eerste gevallen zal
kunnen doen.De woordvoerder van de fractie van het CDA heeft mij gevraagd hoe andere
Europese landen op dit punt handelen. Zoals ik reeds heb toegezegd, zal ik
deze vraag bij de verdere onderzoeken betrekken. Mede aan de hand van de pilot
zal de Kamer hierover informatie krijgen.Wel vind ik dat elke uitzetting gepaard moet gaan met een individuele
afweging en dat sprake moet zijn van een veroordeling. Ik ben dus niet van
plan om te kiezen voor een categorale benadering.Mevrouw Azough stelde een vraag over kinderen in vreemdelingenbewaring.
Ik heb eerder meegedeeld dat ik mij nog beraad. Sterker, ik leg de laatste
hand aan een notitie over dit onderwerp. De brief zal ik de Kamer zo snel
mogelijk doen toekomen.Een aantal woordvoerders heeft gesproken over de alleenstaande minderjarige
vreemdelingen. Over dit onderwerp zullen wij de komende jaren nog veel spreken.
Ik vind dat je de problematiek van de handel in minderjarigen langs verschillende
lijnen moet aanpakken: zowel repressief als preventief. De aanpak kent wel
de nodige dilemma's. De aanpak is bijvoorbeeld primair gericht op het behartigen
van het belang van het kind, maar juist de maatregelen die erop zijn gericht
om de kinderen te helpen, kunnen de mensen die beogen geld te verdienen aan
deze mensenhandel, in de kaart spelen. De aanpak begint met de opsporing en
de vervolging van de mensenhandelaren. Die aanpak werpt vruchten af. Dat hebben
wij recent gezien bij het succesvol opsporen en oppakken van mensen die bezig
waren met het smokkelen van Nigeriaanse meisjes. De politieactie die hiervoor
is ondernomen, is na lang en intensief samenwerken met succes afgerond.Naast deze aanpak is preventie belangrijk. Die preventie begint niet in
Nederland, maar in de landen van herkomst. Zij bestaat onder andere uit voorlichting,
maar daarmee alleen red je het niet. Je zult namelijk nooit de voorlichting
internationaal zo goed kunnen doen zijn dat die overal even effectief is.
Een dergelijke voorlichting kunnen wij niet aan; ik zou niet weten waar wij
de mensen vandaan moesten halen. Bij de voorlichting die wij nu geven en bij
de initiatieven van de ngo's in de landen van herkomst zijn migrantenorganisaties
betrokken.Preventie omvat meer dan alleen voorlichting. Ik vind dat wij ons maximaal
moeten inspannen en dat wij moeten proberen om ervoor te zorgen dat meisjes
die in de landen van herkomst klaar staan voor vertrek, niet op het vliegtuig
kunnen stappen. De jonge vrouwen, al dan niet begeleid door een mensenhandelaar,
zouden verhinderd moeten worden op het vliegtuig te stappen wanneer het bijna
zeker is dat zij hier in de prostitutie verdwijnen en uitgebuit worden. Naast
wat wij al doen met the liaison officers, die soms meerdere landen in Afrika
tegelijkertijd moeten bedienen vanuit een ambassade, heb ik besloten dat er
flexibele, snelle actieteams komen; een combinatie van KMAR en IND. Die teams
worden ingezet op de risicovluchthavens waar zij als het even kan met 100%-controles
en in samenwerking met de lokale autoriteiten, de routes ter plekke kunnen
dichten. Zo worden de routes van mensenhandelaren gericht aangepakt. De ene
keer in het ene, de andere keer in het andere land en in combinatie met documentenfraude
herkennende, risicoanalyses makende experts, die wij op die manier gericht
en naar ik hoop effectief kunnen inzetten. Dan zijn wij er nog niet, want
op dit moment komen kinderen naar Nederland die verdwijnen in de prostitutie.
Om dat aan te pakken is het belangrijk om de slachtoffers zo snel mogelijk
te herkennen en waar mogelijk terug te sturen. Het signaal moet zijn dat die
routes niet bestaan. Wij pakken ze aan in het land van herkomst en wij pakken
ze ook hier aan. Het eerste doel is dat het kind teruggaat naar de omgeving
waar het vandaan komt: de ouders, het dorp et cetera. Die terugkeer is in
het belang van het kind. Daarover hebben wij debatten met de Kamer gevoerd.
Uiteraard heeft dit ook alles te maken met een keiharde bescherming van de
slachtoffers. Daarom heb ik de voorstellen aan uw Kamer doen toekomen in de
vorm van maatregelen die ik heb genomen in het kader van de B9-regeling.De heer Kamp (VVD):Hoe wil de staatssecretaris een einde maken aan het illegaal verblijf
van 75.000 tot 185.000 personen in ons land?Staatssecretaris Albayrak:De aanpak van het vorige kabinet is ook mijn aanpak, en daar waar mogelijk
geïntensiveerd.De heer Kamp (VVD):Ik heb niet gemerkt dat de aanpak van het vorige kabinet tot een opmerkelijke
vermindering heeft geleid van het aantal illegaal in ons land verblijvende
personen. Waarom heeft de staatssecretaris niet de ambitie om met een andere
aanpak wel het noodzakelijke doel te bereiken, namelijk dat personen niet
in strijd met ons verblijfsvergunningenstelsel in ons land verblijven?Staatssecretaris Albayrak:Die andere aanpak is er deels wel. Het begint bij het voorkomen van illegaal
verblijf door in de asielprocedures sneller en effectiever te zijn en via
het casemanagement sneller en vaker over te gaan tot daadwerkelijke uitzetting
van mensen die hier niet mogen blijven. De eerste slag die je moet slaan is
voorkomen dat er nog meer illegalen bij komen. Voor de illegalen die er nu
zijn is er het WODC-onderzoek. Het kenmerk van illegaliteit is dat je er zo
weinig van weet. Die aantallen die de heer Kamp noemt, zijn aantallen uit
een eerder, puur kwantitatief onderzoek waarvan de onderzoekers zelf hebben
aangeven dat zij eigenlijk niet weten hoeveel het er echt zijn. Het intensief
opsporen van illegalen en daar waar mogelijk vastzetten en uitzetten, heeft
de hoogste prioriteit. Dat was het beleid van het vorige kabinet en daar gaan
wij mee door. Aanvullend heb ik gezegd dat wij beter om zullen gaan met identiteitsvaststelling.
Er zijn nu praktische problemen: de vreemdelingenpolitie en de blauwe diensten
werken verschillend waardoor mensen soms door de mazen van het net glippen.
Dat mag niet gebeuren. Wij zullen de ongewenstverklaring intensiveren en er
zijn nog een aantal andere maatregelen waarvan de Kamer op de hoogte is middels
eerdere brieven. Dat pakket, boven op wat het vorige kabinet deed, zal naar
ik hoop een bijdrage leveren aan het effectiever bestrijden van illegaal verblijf.De heer Kamp (VVD):De staatssecretaris weet dat minder dan 10% van het aantal illegalen
uit de asielsfeer komt. Het aanpakken van die groep zal geen opmerkelijke
invloed hebben op het aantal illegaal in Nederland verblijvende personen.
De staatssecretaris start geen nieuw onderzoek naar het aantal illegalen.
Zij gaat er kennelijk van uit dat de gegevens waarover zij beschikt, de juiste
gegevens zijn. Wat is haar kwantitatieve doelstelling om het aantal illegaal
in Nederland verblijvende personen in deze kabinetsperiode te verminderen?Staatssecretaris Albayrak:Net als het vorige kabinet spreek ik uit dat je hierbij niet met kwantitatieve
doelstellingen kunt werken. De heer Kamp noemt het aantal van 10%.
Hij brengt dat als een feit, maar wij weten allemaal dat juist de laatste
jaren de instroom in de illegaliteit via de asielroute is toegenomen. Een
van de redenen voor de pardonregeling was nu juist om een deel van de mensen
die met onbekende bestemming waren vertrokken, als nalatenschap van de oude
wet, en die in de noodopvang, in de wijken en in de gemeenten nog verblijven,
van een vergunning te voorzien. Dat was een politieke daad om een probleem,
dat niet alleen door het kabinet maar door een overgroot deel van de Nederlandse
bevolking werd gevoeld, op te lossen.De heer Fritsma (PVV):De meeste van mijn vragen zijn schriftelijk beantwoord. Ik wil nog even
stilstaan bij EU-onderdanen zoals Polen, Roemenen en Bulgaren. Deze EU-onderdanen
moeten eigen en voldoende middelen van bestaan hebben als zij langdurig in
Nederland willen blijven. Een beroep op de openbare kas mag niet. Hoe beoordeelt
de staatssecretaris het dat de sociale diensten in Nederland toch duizenden
bijstandsuitkeringen verstrekken, elke maand weer, aan EU-onderdanen?Staatssecretaris Albayrak:De Europese regels kennen een ingroei. Het is de bedoeling dat er vrij
verkeer is van werknemers, van onderdanen van de landen van de Europese Unie.
Op het moment dat zij in Nederland zijn, gaat dat gepaard met een ingroei
waarbij op enig moment ook sprake kan zijn van verblijf van EU-onderdanen
die een beroep doen op de bijstand.De heer Fritsma (PVV):Het is een onduidelijk antwoord. EU-onderdanen mogen in principe geen
beroep doen op de openbare kas. Toch krijgen duizenden EU-onderdanen in Nederland
elke maand een bijstandsuitkering. Dat is zonde van het belastinggeld, want
deze mensen hebben hier geen recht op. De staatssecretaris heeft mij schriftelijk
geantwoord: het is niet de eerste prioriteit om actief uitzettingsbeleid te
voeren met betrekking tot EU-onderdanen die niet beschikken over voldoende
middelen van bestaan. Kortom, elke EU-onderdaan kan naar Nederland komen,
een bijstandsuitkering krijgen en wij doen er niets aan. Ik roep de staatssecretaris
op om de verblijfsstatussen van deze EU-onderdanen in te trekken, zodat ook
het geven van bijstandsuitkeringen kan stoppen.Staatssecretaris Albayrak:Voor economisch niet-actieve EU-burgers geldt dat zij over voldoende bestaansmiddelen
moeten beschikken om in hun eigen onderhoud te kunnen voorzien en dat zij
niet ten laste mogen komen van de publieke middelen. Dus het begint met het
weigeren van een bijstandsuitkering. Ik had het net over de ingroei, maar
daarbij doelde ik op de langere termijn, op een verblijf van vele jaren in
Nederland. Het is inderdaad niet de eerste prioriteit om actief uitzettingsbeleid
te voeren met betrekking tot deze onderdanen. Dat betekent niet dat een beroep
op de bijstand niet wordt bestreden. Wij voeren geen actief uitzettingsbeleid,
omdat op dit moment alle aandacht terecht vooral uitgaat naar de criminele
onderdanen van de Europese Unie.De heer Fritsma (PVV):Dit beleid is onjuist omdat de sociale diensten de bijstandsaanvragen
niet kunnen weigeren. Er is bepaald dat de sociale diensten een signaal afgeven
richting de IND als er sprake is van bijstandsverstrekking. Het is vervolgens
aan de IND om de verblijfsstatus in te trekken vanwege die bijstandsuitkering,
zodat daarna de sociale diensten die bijstandsuitkering kunnen stopzetten.
Het is het paard achter de wagen spannen, maar zo gaat het. Dus als de IND
niets doet en dit beleid niet handhaaft, lopen al die EU-onderdanen tot in
lengte van dagen rond met bijstandsuitkeringen. Dat is niet de bedoeling en
zonde van het belastinggeld.Staatssecretaris Albayrak:Dat het niet de bedoeling is, ben ik met u eens. Het kan inderdaad tot
intrekking leiden. Dat gebeurt ook. Ik heb u al aangegeven waarom het geen
prioriteit is.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik heb een vraag over de AMV's, de alleenstaande minderjarige vreemdelingen.
De staatssecretaris gaf aan dat zij deze mensen wil beschermen en dat zij
er bovenop zit. Met de motie die mevrouw Verdonk gisteren heeft ingediend
in mijn achterhoofd, vraag ik de staatssecretaris hoe zij tegenover de gesloten
opvang staat.Staatssecretaris Albayrak:Daar is inderdaad wel heel erg lang over nagedacht, niet door mij maar
door alle voorgaande kabinetten. Daar is niet toe besloten. Ik denk dat daar
wel een goede reden voor was. Gesloten opvang is namelijk detentie, dat is
vreemdelingenbewaring. Dat gaat gepaard met condities, bijvoorbeeld de conditie
dat er uitzicht op uitzetting moet zijn. Als dat niet zo is, wordt de gesloten
opvang door de rechter beëindigd. Dan zijn wij nog slechter af dan bij
de besloten opvang. Langs die route kan zo'n jongere immers van de ene op
de andere dag op straat worden gezet. De rechter zegt dan: er is geen zicht
op uitzetting, dit is een vorm van detentie zonder criminele aanleiding, dus
deze persoon mag niet gevangen blijven.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik begrijp het punt van de staatssecretaris, maar wij spreken ook over
het belang van het kind. De staatssecretaris wil het kind beschermen. De gesloten
opvang kan daaraan wel bijdragen. Dat moet zij toch erkennen.Staatssecretaris Albayrak:Wij zijn niet voor niets begonnen met de besloten opvang. De besloten
opvang moet echt worden gezien als een vrijheidsbeperking met strak toezicht.
Ik ben op een locatie geweest waar een aantal van deze meisjes zat. Het verblijf
gaat gepaard met frustraties en met heel veel omstandigheden waarvan
wij echt moeten leren. Die meisjes kunnen en mogen niet weg. Daar wordt op
toegezien. Het is echter een vrijheidsbeperking. Ik meen dat het goed is om
de uitkomsten van de pilot, die wij nu op een grotere schaal gaan uitvoeren,
af te wachten alvorens te beoordelen of dat een afdoende oplossing is voor
dit probleem.De heer Spekman (PvdA):Ik kom nog even terug op de illegalen. Ik ben het met de heer Kamp eens
dat het illegalenbeleid tot nu geen succes is. Daarom vind ik het onderzoek
daarnaar zo belangrijk. De illegalennota vond ik eerlijk gezegd de meest vrijblijvende
nota aller tijden. Dat daar een wereld valt te verbeteren, lijkt mij terecht.Ik heb een aantal vragen gesteld over het beleid van de overheid, waarbij
mensen op straat worden gezet. Hierover is een aantal afspraken gemaakt met
de VNG. Die gaan over asielzoekers, maar ook over niet-asielzoekers en mensen
die hier regulier zijn. Dat staat ook in de doelstellingen van de begroting.
Wanneer verwacht de staatssecretaris dat op dit gebied voortgang wordt geboekt?Staatssecretaris Albayrak:Wij zijn met de gemeenten in gesprek. Dat is ook toegezegd in het bestuurlijk
overleg dat ik men hen heb gevoerd naar aanleiding van de pardonregeling.
In die gesprekken wordt ook gesproken over terugkeer. Recentelijk hebben wij
hierover contact gehad. Dat mondt uit in ideeën, plannen en maatregelen.
Die moeten ervoor zorgen dat niet alleen de noodopvang wordt beëindigd –
daarover hebben wij met hen een keiharde afspraak gemaakt – maar ook
dat de mensen die uit de noodopvang komen en niet mogen blijven, gaan vertrekken.
Als dat niet kan, bijvoorbeeld omdat de mensen hier nog rechtmatig verblijven,
wil ik bekijken of zij opgevangen kunnen worden. Begin volgend jaar zal de
Kamer daarover meer informatie krijgen.De heer Spekman (PvdA):Dan blijft het de vraag of de staatssecretaris daaraan, een beetje in
de lijn van de heer Kamp, consequenties wil verbinden. De doelstelling die
in de begroting is opgenomen, is dat mensen of hier moeten zijn of terug moeten
keren. Het opplussen maakt de illegalennota uiteindelijk ook minder vrijblijvend.Staatssecretaris Albayrak:Het sluitstuk van het vreemdelingenbeleid is gedwongen vertrek. Dat willen
mensen vaak niet. Zij willen dat niet vrijwillig en zij werken niet mee aan
het gedwongen vertrek. Als pogingen zijn ondernomen om vertrek te realiseren
en mensen hebben laten zien dat zij dat proces tegenwerken, kan de uitkomst
zijn dat er een einde komt aan de verantwoordelijkheid van de staat voor deze
mensen. Helemaal sluitend zal het dus niet zijn, maar ik ben ermee bezig om
binnen deze ruimte en met deze uitgangspunten de gemaakte afspraken na te
komen. Daarover hoort de Kamer zeer binnenkort.De heer Spekman (PvdA):Dat is een substantiële verbetering van de situatie van nu, waarbij
60% met onbekende bestemming op straat verdwijnt.Staatssecretaris Albayrak:Dat zal later moeten worden beoordeeld, als ik mijn plannen bekendmaak.Mevrouw Azough (GroenLinks):Wij zijn het er allemaal over eens dat mensenhandel gruwelijke praktijken
kent en dat slachtoffers bescherming nodig hebben. Ik verbaas mij wel over
het antwoord van de staatssecretaris. Het verdrag inzake mensenhandel van
de Raad van Europa stelt dat alle slachtoffers recht hebben op bescherming,
ongeacht of zij aangifte doen. Kan de staatssecretaris toelichten waarom zij
geen bescherming biedt aan slachtoffers die de stap naar aangifte niet durven
te zetten?Staatssecretaris Albayrak:Ik heb een substantiële uitbreiding van de bescherming van slachtoffers
gerealiseerd door te zeggen dat bij de vraag of zij om humanitaire redenen
een verblijfsvergunning moeten krijgen, niet alleen het risico meegewogen
moet worden dat zij weer in de handen van mensenhandelaren vallen, maar dat
alle omstandigheden erbij betrokken moeten worden. Dat is een verandering
waar u niet zomaar aan voorbij mag gaan door in eerste termijn te zeggen dat
er eigenlijk niets is veranderd.Mevrouw Azough (GroenLinks):Het is afhankelijk van uw discretionaire bevoegdheid. Ik wil best geloven
dat u zorgvuldig zult kijken naar deze casussen, maar ik vind het geen goede
zaak dat dit afhankelijk is van de staatssecretaris. Wat gebeurt er na deze
periode? Ik zou willen zorgen voor een structurele bescherming van deze vrouwen,
maar dat doet u niet.Staatssecretaris Albayrak:Ik heb gezegd dat die structurele bescherming er echt komt langs de weg
die ik schetste, maar ik zal niet alle maatregelen uit de B9-brief noemen,
want dat waren er veel meer.Mevrouw Azough (GroenLinks):Op welke manier dan? Ik heb het niet over de maatregel dat zij na drie
jaar verblijf een zelfstandige verblijfsvergunning krijgen, ook al is dat
een heel goede maatregel. Ik wil het hebben over maatregelen voor slachtoffers
die niet drie jaar in Nederland leven, die de stap naar aangifte niet durven
te zetten en waarvan wel degelijk vaststaat dat zij slachtoffer zijn.Staatssecretaris Albayrak:Het is een recente wijziging die u veel beperkter uitlegt dan zoals deze
is toegelicht. Dat doet u om aan te tonen dat het allemaal veel meer kon zijn.
Laten wij gewoon even kijken of het gebruik van de aangekondigde maatregelen
in de praktijk de oplossing biedt. Ik vermoed dat dit het geval zal zijn.Mevrouw Azough (GroenLinks):Die geluiden krijg ik niet van mensen die in de praktijk werken met deze
vrouwen, zoals BLIN en STV. Zij hebben de brief ook gelezen, maar zijn er
niet erg optimistisch over.Staatssecretaris Albayrak:Ik zei al dat het een zeer recente beleidswijziging is. Er is heel veel
over gezegd. Het staat allemaal op papier. Over de toepassing ervan kan geen
misverstand zijn. Ik denk dat wij daar nu vaart mee moeten maken om te kijken
of deze in de praktijk daadwerkelijk verbetering brengt.De voorzitter:De staatssecretaris is aan het eind gekomen van haar betoog. Ik heb van
allerlei kanten, inclusief vak-K, signalen gekregen dat men deze begroting
vandaag wil afmaken. Ik schors vijf minuten om de Kamer de
gelegenheid te geven, haar tweede termijn voor te bereiden.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Op zijn verzoek geef ik het woord aan de heer Kamp over de orde.De heer Kamp (VVD):Voorzitter. Uw inleiding voor deze avond hield in dat u, als om kwart
over tien de vorige termijn niet was afgelopen, de sessie zou beëindigen
nadat wij onze tweede termijn hadden gehad. Het was half elf toen wij ophielden
met de eerste termijn. Het lijkt collega Teeven en mij het beste om ons te
houden aan wat u zich oorspronkelijk had voorgenomen en dus na de tweede termijn
van de Kamer deze sessie te beëindigen.De voorzitter:Ik heb gereageerd op signalen die ik van anderen uit de Kamer heb gekregen.
Ik hoor graag de opvatting van de andere leden.De heer De Wit (SP):Ik ben het van harte eens met de heer Kamp en steun zijn verzoek.De heer De Roon (PVV):Ook ik steun het verzoek van de heer Kamp.De heer Van der Staaij (SGP):Ik steun ook datgene wat de heer Kamp naar voren heeft gebracht.De heer Spekman (PvdA):Volgens mij is er geen dwingende noodzaak om deze behandeling vandaag
af te maken. Wij steunen dan ook het verzoek van de heer Kamp.De heer Anker (ChristenUnie):Ik ben het daarmee van harte eens.De voorzitter:Ik begrijp dat u allen nog wel de tweede termijn van de kant van de Kamer
wilt afmaken. Daarna zal ik de beraadslaging schorsen.Ik vind het heel spijtig. U kent mijn inzet, maar er is echt een Kamermeerderheid
voor afronding van de behandeling volgende week. Zoals de Kamer inmiddels
weet, volg ik altijd de wens van de Kamermeerderheid of andere delen van het
Reglement van Orde, zowel als mij dat uitkomt als wanneer dat niet het geval
is.Ik geef nu de heer De Wit het woord als eerste spreker in de tweede termijn
van de Kamer. Volgens mijn berekening heeft hij geen spreektijd meer, maar
ik begrijp dat hij extra spreektijd heeft geregeld met zijn fractie.De heer De Wit (SP):Ik kan het u precies uitleggen, voorzitter. Ik had moeten inschrijven
op 22 minuten, maar ik dacht dat ik alleen voor de eerste termijn hoefde in
te schrijven. Aanvankelijk ging ik uit van 15 minuten, maar ik heb gisteren
17 minuten gebruikt. Ik heb nu 5 minuten en zal mij dan ook zo ongeveer beperken
tot het indienen van twee moties.Ik heb voorgesteld, de instelling van een raad voor de rechtszekerheid
te overwegen . De minister is daarop uitgebreid ingegaan, waarvoor dank. Dit
wil niet zeggen, dat ik het voorstel van tafel haal, want ik vind het nog
steeds een waardevol idee. Ik houd het dan ook in portefeuille en kom er mogelijk
nog in de toekomst op terug.De minister is niet ingegaan op mijn vraag omtrent de interne toetsing
van de kwaliteit van vonnissen door de gerechten. Vandaar dat ik de volgende
motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de kwaliteit van vonnissen in belangrijke mate bijdraagt
aan de acceptatie van rechterlijke oordelen in de samenleving;van oordeel dat een periodieke interne controle van vonnissen binnen de
gerechten een positieve bijdrage kan leveren aan de kwaliteit van die vonnissen;verzoekt de regering, te overleggen met de Raad voor de Rechtspraak over
de instelling van een commissie voor interne periodieke toetsing van vonnissen,
en de Kamer daarover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden De Wit en Azough. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 47(31200 VI).De heer De Wit (SP):Mijn tweede motie betreft de bestrijding van financieel-economische criminaliteit.
Ik heb gisteren een vraag gesteld over de positie van de slachtoffers van
financieel-economische criminaliteit. Als voorbeeld noem ik de situatie van
de slachtoffers van acquisitiefraude die soms zeer schrijnend is. Vanwege
tijdgebrek dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering voornemens is, te komen met een voorstel voor
een integrale aanpak van financieel-economische criminaliteit;van mening dat er tot op heden onvoldoende aandacht is voor de schade
van slachtoffers van financieel-economische misdaad;verzoekt de regering, onderzoek te verrichten naar De Witde (bestaande
en mogelijke) hulp aan slachtoffers van financieel-economische misdaad, en
met concrete voorstellen ter zake te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden De Wit en Azough.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 48(31200 VI).Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik pleit voor vertrouwen in de professionaliteit van de reclasseringsmedewerker,
in plaats van het huidige overgeorganiseerde wantrouwen. Zoals ik in eerste
termijn aangaf, zou ik graag een experiment zien met een regelvrije zone,
weg van de "productietikken". Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat reclasseringsmedewerkers op grond van de huidige regels
vooral "producten" moeten leveren, "productietikken" moeten
maken, en alleen declarabele activiteiten kunnen verrichten;overwegende dat bepaalde reclasseringsactiviteiten die als zeer nuttig,
recidiveverminderend en in het belang van goed en effectief toezicht dan wel
een soepele terugkeer van de ex-gedetineerde in de samenleving worden beschouwd,
niet worden vergoed;overwegende dat de druk om productietikken te maken en de daarmee gepaard
gaande verantwoordingsplicht de reclasseringsmedewerkers onnodig belemmert
in hun werkzaamheden;verzoekt de regering, gedurende een afgebakende periode in één
arrondissement de reclassering bij wijze van experiment de ruimte te geven,
bijvoorbeeld door de helft van het reclasseringsbudget ter vrije besteding
beschikbaar te stellen, om te onderzoeken wat de resultaten zijn van dit experiment
en de uitkomsten van dit onderzoek aan de Kamer te zenden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Velzen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 49(31200 VI).Mevrouw Van Velzen (SP):Nu mijn motie over de mogelijkheden van rechtsbijstand voor verdachten
dan wel gedetineerden in het buitenland. De minister denkt dat een verduidelijking
van het huidige systeem adequaat is. Ik denk dat het huidige systeem niet
uniform is. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging, overwegende dat Nederlanders die in het buitenland betrokken raken bij
strafzaken veelal niet in staat zijn, passende rechtshulp te betalen;verzoekt de regering, inzicht te geven in de huidige mogelijkheden en
onderzoek te doen naar de wijze van inrichting van een uniform systeem waarbij
tegemoetkoming wordt geboden in de kosten van rechtshulp, en met voorstellen
naar de Kamer te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Velzen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 50(31200 VI).Mevrouw Van Velzen (SP):Tot slot. De staatssecretaris heeft een redelijke intentie getoond om
arbeid in gevangenissen te creëren, maar lijkt erg huiverachtig voor
het verhogen van de vergoedingen daarvoor. Wij hebben daarvoor gepleit, mede
om mensen in staat te stellen om schadevergoedingen te betalen, boetes te
betalen, een klein potje te maken voor de eerste kosten na vrijlating. Ik
dien daarvoor de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Penitentiaire beginselenwet voorschrijft dat de directeur
van de penitentiaire inrichting zorg draagt voor de beschikbaarheid van arbeid
voor de gedetineerden;overwegende dat in lang niet alle penitentiaire inrichtingen arbeid beschikbaar
is voor gedetineerden;overwegende dat van het bieden van een gestructureerd dagprogramma in
detentie in de vorm van arbeid een resocialiserende werking kan uitgaan, en
dat het in Duitsland kennelijk reeds praktijk is, vormen van arbeid aan te
bieden aan gedetineerden die kostendekkend zijn en soms zelfs winst genereren;van mening dat het inrichten van kostendekkende vormen van arbeid en het
verhogen van het arbeidsuurloon moeten leiden tot het eerder afbetalen van
eventuele schadevergoedingen aan slachtoffers, schulden en openstaande boetes
door gedetineerden;verzoekt de regering, onderzoek te verrichten Van Velzennaar kostendekkende
vormen van arbeid in detentie, daarbij ook de voorzieningen in andere Europese
landen te betrekken, voorts onderzoek te doen naar een substantiële verhoging
van het arbeidsuurloon, en de Kamer hierover te berichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Velzen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 51(31200 VI).De heer Van Haersma Buma (CDA):Voorzitter. Dank aan beide bewindspersonen voor de uitvoerige beantwoording
van onze vragen in eerste termijn. Ook dank en respect in de richting van
de ambtenaren die de afgelopen nacht hebben moeten doorwerken – en dat
aan de vooravond van de "Dag van het Respect". Als de minister en
staatssecretaris dit gedeelte van het stenogram aan hen overhandigt, weten
ze dat voor in de eeuwigheid.De minister heeft een belangrijke toezegging gedaan over de pluk-ze-wetgeving.
Begin volgend jaar komt hij met een wetsvoorstel dat dan in consultatie gaat.
Mijn fractie hecht zeer aan de voortgang hierin. Er ligt ook een initiatiefwetsvoorstel-Van
Haersma Buma/Weekers over de pluk-ze-wetgeving. Ik denk dat het procedureel
maar het beste is als ik dat voorlopig aanhoud, om te bezien of het in het
voorstel van de minister zit of daarin kan worden ingevoegd.Ik heb een vraag aan de minister over de taakstraffen. In mijn eerste
termijn heb ik met nadruk gezegd dat ik het van belang vind dat de bezwaarschriftenmogelijkheid
vervalt wanneer iemand een taakstraf niet uitvoert. De minister heeft gezegd,
met een antwoord te zullen komen op het taakstraffendossier rond de Zembla-uitzending.
Wil de minister ook op dit punt ingaan? Wat mij betreft gaan wij ermee door.
Als de minister dit toezegt, hoef ik er ook geen motie over in te dienen en
wacht ik de voorstellen ter zake later af.De minister sprak in eerste termijn over de subsidie aan de Stichting
Steunpunt Acquisitiefraude. Ik hoop dat de minister heeft bedoeld te zeggen
dat deze stichting het komende jaar een ton subsidie kan krijgen, zodat zij
haar werkzaamheden kan voortzetten.De minister heeft zowel mondeling als schriftelijk uitgebreid geantwoord
op onze vragen over de growshops en een belangrijk aanknopingspunt geboden
voor het verder tegengaan en sluiten van growshops. Om dat te benadrukken,
dien ik de volgende motie in, die aansluit bij wat de minister al in zijn
beantwoording aangaf over de mogelijkheid om voorbereidingshandelingen strafbaar
te stellen. Naar het oordeel van de CDA-fractie zou dat kunnen wanneer bijvoorbeeld
de strafmaat voor cannabishandel werd verhoogd van zes naar acht jaar.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat growshops voorportalen zijn voor de georganiseerde criminele
cannabisteelt;van oordeel dat growshops daarom verboden moeten worden;verzoekt de regering, concrete voorstellen ter zake te doen en daarbij
de mogelijkheid te betrekken, de maximale gevangenisstraf voor softdrugsdelicten
te verhogen van zes naar acht jaar, en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Haersma Buma, Anker, Van der
Staaij en De Roon. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 52(31200 VI).Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording. Het is
geen geheim dat de CDA-fractie de gesloten opvang van minderjarige vreemdelingen
ziet zitten. Het is in het belang van het kind en wij vinden het een belangrijk
signaal naar de buitenwereld. De staatssecretaris zegt: er komt een pilot,
die gaat in 2008 van start, die is in 2010 klaar, dan kunnen wij evalueren
en dan kunnen wij eventueel bezien wat er verder gaat gebeuren. Ik heb in
mijn eerste termijn aangegeven dat wij graag willen dat er tussentijds wordt
geëvalueerd. Als mocht blijven dat dit niet voldoende is, kan de staatssecretaris
dan toezeggen dat wij alsnog op meer gesloten opvang kunnen overgaan?Dan kom ik op het openbare-ordebeleid en de EU-criminelen. Wij vinden
dat de EU-criminelen niet moeten worden bevoordeeld ten opzichte van de niet-EU-criminelen.
Het is goed dat de staatssecretaris heeft aangegeven dat zij daarmee aan de
slag gaat en dat zij wil bezien wat de mogelijkheden zijn. Wij drukken haar
echt op het hart om de mogelijkheden die Italië heeft uitgevonden, nader
te onderzoeken en te bezien in hoeverre deze het navolgen waard zijn.Ik ben blij dat de staatssecretaris erkent dat de letselschadebureaus
een vorm van geldklopperij zijn en dat wij moeten bezien wat wij ertegen kunnen
doen. Advocaten schijnen zich ervoor te lenen om aan deze geldklopperij mee
te doen. Ik ben blij dat de staatssecretaris wil dat "no cure, no pay"
wordt afgewezen. Wij zijn benieuwd naar de brief over het "no win, no
fee"-experiment dat zij ons heeft geschetst, maar zoals zij het heeft
gezegd, hebben wij er geen fiducie in dat het van de grond gaat komen.Ik heb een motie over de justitiële jeugdinrichtingen. Jeugdcriminaliteit
is een speerpunt voor dit kabinet. Daarbij passen ambitieuze plannen. Dit
betekent dat er snel en heel concreet een begin moet worden gemaakt met de
plannen, en dat die ook heel snel moeten worden uitgewerkt en ingevuld. Daartoe
dien ik de volgende motie in.De Van Vroonhoven-KokKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering bezig is met een omvangrijk verbetertraject
voor de justitiële jeugdinrichtingen;constaterende dat momenteel onvoldoende inzicht bestaat in de daarvoor
benodigde en beschikbare financiële middelen;verzoekt de regering, de verbeterprogramma's voor de justitiële jeugdinrichtingen
vóór 1 maart 2008 te voorzien van een financiële
paragraaf en deze aan de Kamer te zenden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Vroonhoven-Kok, Heerts en
Anker. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 53(31200 VI).Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Tot slot. Wij hebben geconstateerd dat de grens voor de verplichte
procesvertegenwoordiging wordt verlaagd. Je hebt dus minder snel een advocaat
nodig. De particuliere rechtsbijstandsverzekeraars klappen in hun handen en
zien de winsten tegemoet. Wij vinden dat die winsten niet in de zakken van
de grote verzekeraars moeten verdwijnen, maar dat de rechtzoekenden moeten
kunnen meeprofiteren. Daarom dien ik een motie in die ziet op de lastenverlichting.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de ophoging van de competentiegrens in de advocatuur
een aanzienlijke kostenbesparing met zich meebrengt voor de rechtsbijstandsverzekeraars;van mening dat dit voordeel zich zou moeten vertalen in een daling van
de rechtsbijstandpremies;verzoekt de regering, de Tweede Kamer te informeren als blijkt dat de
beleidsmaatregel van de regering zich niet vertaalt in premieverlaging,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Vroonhoven-Kok, Anker en Heerts.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 54(31200 VI).De heer Teeven (VVD):Voorzitter. Wij hebben nog maar weinig tijd. Ik dank de bewindslieden
voor hun antwoorden en dien desondanks zes moties in die alleen de minister
regarderen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het voor een effectief en kwalitatief hoogwaardige strafketen
van groot belang is dat de interne bedrijfssystemen goed functioneren;constaterende dat met name een goed werkend informatiesysteem van belang
is voor een geslaagd preventief optreden;overwegende dat ditzelfde informatiesysteem door zowel geautomatiseerde
politiefunctionarissen, het Openbaar Ministerie, als zittende magistratuur
ten volle benut zou moeten worden;van oordeel dat de implementatie en het gebruik van het Geïntegreerd
Processysteem Strafrecht (GPS) ernstig vertraagd en niet op orde zijn;verzoekt de regering, het knelpunt bij de implementatie en het gebruik
te identificeren, de Kamer hierover per ommegaande te informeren en het gebruik
van GPS binnen de justitieketen vóór juni 2008 te bewerkstelligen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Teeven. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 55(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het strafrecht net als andere rechtsgebieden deel van
het publiek recht uitmaakt, waarvan de kosten voor het overgrote deel door
de samenleving in haar geheel worden gedragen;van oordeel dat juist die personen die de samenleving ernstige schade
en leed toebrengen de kosten van hun procesgang zouden moeten betalen;van oordeel dat het onbegrijpelijk is dat verdachten die worden vrijgesproken
wel een proceskostenvergoeding krijgen, terwijl de veroordeelde geen bijdrage
levert in de proceskosten;verzoekt de regering, te komen met een wetsvoorstel waarin de mogelijkheid
wordt geschapen om mensen die strafrechtelijk onherroepelijk zijn veroordeeld,
hun eigen proceskosten te laten betalen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Teeven. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 56(31200 VI).De TeevenKamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat seksueel misbruik van zowel jeugdigen als volwassenen
zeer ernstige misdrijven zijn die diep ingrijpen in het leven van het slachtoffer;constaterende dat slachtoffers van seksueel misbruik soms pas na vele
jaren psychologisch sterk genoeg zijn om het misbruik als misdrijf te erkennen
en hier vervolgens aangifte van te willen doen ter vervolging van de dader;overwegende dat sommige van deze gevallen van misbruik door het verstrijken
van de verjaringstermijn niet meer vervolgd kunnen worden;van mening dat vervolging en berechting van seksueel misbruik tot in lengte
van jaren mogelijk dient te zijn;verzoekt de regering, de regelgeving aan te passen zodat er voor seksueel
misbruik géén verjaringstermijn meer geldt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Teeven. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 57(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het betekenen van gerechtelijke stukken zoals dagvaardingen
en oproepingen binnen de strafrechtelijke procedure in te veel gevallen plaatsvindt
door de (parket)politie;overwegende dat het de verantwoordelijkheid is van een justitiabele dat
hij zich beschikbaar houdt voor justitie;overwegende dat deze politiemensen ten gevolge van recidiverende justitiabelen,
die zich met opzet onzichtbaar houden voor justitie, zeer veel tijd besteden
aan de betekeningen en het persoonlijke overhandigen van deze stukken aan
de geadresseerden, wat ten koste gaat van hun primaire taak;overwegende dat de parketpolitie haar tijd nuttiger zou moeten kunnen
besteden aan bijvoorbeeld het uitvoeren van arrestatiebevelen, het opsporen
van onherroepelijk veroordeelde daders die zich niet melden en in sommige
arrondissementen het informeren van slachtoffers over de stand van hun zaak;verzoekt de regering, met spoed maatregelen te treffen opdat in strafrechtelijke
procedures de betekening in eerste instantie rechtsgeldig kan plaatsvinden
op het kantoor van de advocaat,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Teeven. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 58(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat in 2006 27% van de schade door winkelcriminaliteit
door het eigen personeel wordt veroorzaakt en dat deze schade 170 mln. bedraagt;constaterende dat ondanks de vele preventieve maatregelen door de branche,
interne fraude nog steeds een grote schadepost vormt en onrust veroorzaakt
bij de medewerkers op de winkelvloer;constaterende dat het College Bescherming Persoonsgegevens nu meent dat
het effectieve optreden middels zero-tolerancebeleid door de branche in strijd
is met de privacywetgeving;verzoekt de regering, direct voort te gaan met de evaluatie van de Wet
op de Bescherming Persoonsgegevens en deze op dusdanige wijze aan te passen
dat de huidige aanpak middels het waarschuwingsregister kan worden voortgezet,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Teeven en Van der Staaij. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 59(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de stichting Slachtofferhulp Nederland (SHN) ten gevolge
van de gestegen kosten van huisvesting binnen de politiebureaus zich op meerdere
plaatsen genoodzaakt ziet om andere huisvesting te zoeken;overwegende dat het onwenselijk is dat Slachtofferhulp Nederland onnodig
hoge kosten dient te maken voor huisvesting en dit hun inzet ten behoeve van
slachtoffers belemmert;overwegende dat Slachtofferhulp Nederland het beste hulp aan slachtoffers
kan verlenen direct bij de plaats van het doen van aangifte of melding;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen Teevendat Slachtofferhulp
Nederland zich zo veel als mogelijk kan huisvesten op een bureau van politie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Teeven, De Wit en Van der Staaij.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 60(31200 VI).De heer Teeven (VVD):Voorzitter. Tot slot overhandig ik u het conceptwetsvoorstel noodweer
ter rondzending aan de Kamer.De voorzitter:Dank u. Ik zal ervoor zorgen dat alle leden dit conceptwetsvoorstel ontvangen.De heer Kamp (VVD):Voorzitter. Ik wil vier uitspraken aan de Kamer voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het niet acceptabel is dat het moeizaam verlopende integratieproces
van een deel van de niet-westerse immigranten met een moslimachtergrond bewust
door salafistische imams wordt tegengewerkt;overwegende dat deze tegenwerking op termijn een bedreiging kan gaan vormen
voor de stabiliteit van de samenleving en daarmee voor de nationale veiligheid;roept de regering op, met een voorstel te komen om het tegenwerken van
integratie strafbaar te stellen en daarmee de mogelijkheid te creëren,
de betrokken imams het land uit te zetten en de moskeeën die hun een
podium bieden, te sluiten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kamp. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 61(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in sommige wijken van de grote steden sprake is van een
voor de politie moeilijk beheersbare situatie vanwege het wangedrag van met
name een groot aantal allochtone jongeren;overwegende dat dit wangedrag samenhangt met het niet of onvoldoende integreren
van een deel van de immigranten uit niet-westerse landen;van mening dat het krachtig aanpakken en effectief corrigeren van de ontspoorde
jongeren noodzakelijk is voor de veiligheid en het leefklimaat in de wijken
en ook zal bijdragen aan het oplossen van de integratieproblematiek;verzoekt de regering, om politie en justitie in de probleemwijken voor
deze ontspoorde jongeren te laten overgaan op een consequent lik-op-stukbeleid
en in dat kader het constateren van een misdrijf direct en ononderbroken aansluitend
te laten volgen door aanhouding, inverzekeringstelling, voorgeleiding en berechting
en de dader eveneens direct aansluitend zijn straf te laten uitzitten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kamp. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 62(31200 VI).Ik wijs u erop dat u meer dan een minuut gaat gebruiken als u nu nog twee
moties indient.De heer Kamp (VVD):Dank u voorzitter, ik zal mij dan beperken tot het indienen van nog maar één
motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het illegaal verblijf van naar schatting tussen de 75.000
en 185.000 personen in onze rechtsstaat niet kan worden geaccepteerd;overwegende dat betrokkenen kwetsbaar zijn voor uitbuiting en druk veroorzaken
op de collectieve voorzieningen, de openbare orde en de veiligheid;verzoekt de regering, voor deze kabinetsperiode een kwantitatieve doelstelling
vast te stellen voor het terugbrengen van het aantal illegalen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Kamp. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 63(31200 VI).De heer Fritsma (PVV):De heer Kamp heeft gisteren beloofd om nog een toelichting te geven op
de rare immigratiecijfers die de VVD vorig jaar de ether heeft ingeslingerd.De heer Kamp (VVD):Ik vind dat de heer Fritsma een terechte opmerking heeft gemaakt. Hij
zei dat de genoemde spot geen heldere indruk op hem heeft gemaakt. Ik heb
de zaak nagekeken. Er is geprobeerd om een onderscheid te maken tussen enerzijds
de asielmigranten, zijnde immigranten die voorlopig eerst voor een tijdelijke
verblijfsvergunning in aanmerking komen, en anderzijds de immigranten die
voor gezinshereniging en gezinsvorming blijvend naar Nederland komen. Er is
gekeken naar het aantal inwilligingen van mvv's bij deze laatste groep. Dit
zijn de cijfers die in de spot zijn gepresenteerd. In die zin was de spot
wat kort door de bocht.De heer Heerts (PvdA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor de beantwoording. Ik dank de
minister voor de toezegging over het melden van malafide transacties door
het kadaster. Wij hadden een motie voorbereid, maar als ik
de minister goed begrijp, vindt hij het idee interessant en gaat hij het onderzoeken.
Graag krijg ik daarover nog helderheid in tweede termijn. Ik houd niet zo
van het indienen van zinloze moties.De heer Van Haersma Buma (CDA):Kan de heer Heerts nog even aangeven wat zijn voorstel inhoudt? Het klinkt
voor mijn fractie heel sympathiek.De heer Heerts (PvdA):Het gaat ons om reeds bij een publieke dienst, het kadaster, beschikbare
informatie. Wij denken aan ontsluiting van het passeren van verdachte aktes
en transacties. Het gaat ons niet om het vergroten van administratieve lasten.
Beschikbare informatie moet, zeker als zij verdacht is, worden doorgegeven
aan het OM. Dat is in feite de kern van het voorstel. Wij willen het de onderwereld
en de bovenwereld vele malen lastiger maken.Het antwoord van de staatssecretaris over de rechtsbijstand en het beleidsmatig
doorlichten was prima, maar ondanks alles handhaven wij het amendement.De heer Spekman (PvdA):Ik heb alleen twee moties, met als doel meer van de asielzoekers die nu
in aanmerking komen voor het generaal pardon te laten werken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat zich in het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA)
een groter wordende groep statushouders bevindt die vrij snel aan werk geholpen
zouden kunnen worden;overwegende dat zich in de praktijk echter diverse praktische belemmeringen
voordoen rondom onder meer de vergoeding van scholingskosten en het moment
waarop men met een opleiding aan kan vangen;van mening dat actieve bemiddeling naar werk voor deze groep statushouders
reeds vanuit het COA moet worden gestart;verzoekt de regering om nog voor het eind van 2007 met een plan van aanpak
te komen wat de praktische belemmeringen die statushouders ervaren op weg
naar een baan beslecht en om daarbij bestaande initiatieven die beogen, asielzoekers
aan een baan te helpen, zoals het banenoffensief vluchtelingen, te betrekken
en waar mogelijk financieel te ondersteunen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Spekman, Van Vroonhoven-Kok en
Anker. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 64(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat zich in het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers een groter
wordende groep statushouders bevindt die veelal op basis van de Regeling afwikkeling
nalatenschap oude Vreemdelingenwet statushouder zijn geworden (of gaan worden)
maar voorlopig nog niet over reguliere huisvesting kunnen beschikken;overwegende dat de doorstroom van deze groep naar een baan betekent dat
er een aanzienlijk bedrag kan worden bespaard op de opvangkosten, dat de kans
op het – in eerste instantie – aangewezen zijn op een uitkering
wordt verkleind en dat dit een gunstige uitwerking heeft op de uitstromen
uit het COA naar reguliere huisvesting en de integratie in de Nederlandse
samenleving;van mening dat werken voor de groep statushouders die nog in het COA verblijft
financieel lonender moet worden;verzoekt de regering om de Regeling eigen bijdrage asielzoekers met inkomen
en vermogen zodanig aan te passen voor statushouders die nog in het COA worden
opgevangen dat zij meer van hun inkomen uit werk mogen behouden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Spekman en Anker. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 65(31200 VI).De heer Spekman (PvdA):Het zou goed zijn als de motie eenduidig werd uitgevoerd.De heer De Roon (PVV):Voorzitter. Ik wil alleen drie moties voordragen.De De RoonKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat veel criminelen en hun relaties gevoelig zijn voor bekendmaking
van de door die criminelen gepleegde misdrijven;overwegende dat burgers er recht op hebben om te weten wie in hun omgeving
daders zijn van gepleegde misdrijven;verzoekt de regering om over te gaan tot het inrichten en beheren van
een internetsite waarop veroordeelde daders van misdrijven, onder omschrijving
van die misdrijven met naam, portret en woonplaats worden vermeld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Roon. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 66(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de overheid nooit de plegers van "gedoogde"
misdrijven (bijvoorbeeld coffeeshops) op welke wijze dan ook behoort te faciliteren;verzoekt de regering om maatregelen te nemen om te voorkomen dat overheidsorganen
op welke wijze dan ook de daders van misdrijven in hun criminele activiteiten
faciliteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Roon. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 67(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het onaanvaardbaar is dat burgers het risico lopen, slachtoffer
te worden van ter beschikking gestelden die verlof hebben om buiten de inrichting
te verblijven;constaterende dat gevallen waarin verlof is verleend aan een ter beschikking
gestelde die tijdens het verlof een ernstig misdrijf pleegt, tot nu toe zonder
consequenties zijn voor degene die het verlof heeft toegestaan;overwegende dat het redelijk is om degenen die hebben besloten tot het
verlenen van verlof aan een ter beschikking gestelde, voor de gevolgen daarvan
verantwoordelijk te houden;verzoekt de regering, te onderzoeken op welke wijze voor de verantwoordelijke
voor een verlofverlening consequenties (bijvoorbeeld ontslag) kunnen worden
verbonden aan gevallen waarin de verlof genietende ter beschikking gestelde
een ernstig misdrijf pleegt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Roon. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 68(31200 VI).De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Ook ik wil de bewindslieden danken voor hun antwoorden. Vanwege
tijdgebrek zal ik mij beperken tot het indienen van vier moties.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het aantal Roemenen en Bulgaren dat naar Nederland komt
explosief toeneemt;overwegende dat de kans op illegale praktijken als zwart werken bij Roemeense
en Bulgaarse immigranten bijzonder groot is omdat ze hier niet vrij mogen
werken;overwegende dat Roemenen en Bulgaren hierdoor ook een groot criminaliteitsprobleem
vormen, net als in bijvoorbeeld Italië;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat het Italiaanse voorbeeld
wordt gevolgd om criminele Roemenen en Bulgaren meteen het land uit te zetten,
en bovendien actief na te gaan of alle hier aanwezige Roemenen en Bulgaren
wel voldoende legale middelen van bestaan hebben en over te gaan tot uitzetting
wanneer dat niet het geval is,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Fritsma. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 69(31200 VI).De FritsmaKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de voortgaande islamisering van Nederland onmiddellijk
tot staan moet worden gebracht;constaterende dat de voortdurende immigratie van mensen uit met name moslimlanden
gepaard gaat met enorme problemen op het gebied van criminaliteit, uitkeringsafhankelijkheid
en integratie;overwegende dat het behoud van de Nederlandse identiteit en kernwaarden
onder grote druk staat door de voortgaande immigratie van moslims die onze
waarden vaak niet blijken te delen;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat zo snel mogelijk een
moslimimmigratiestop wordt ingesteld,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Fritsma. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 83(31200 VI).De heer Kamp (VVD):Voorzitter. Heeft de heer Fritsma de problemen met immigranten uit moslimlanden,
zoals hij het noemt, al eens vergeleken met de problemen met immigranten die
afkomstig zijn uit Afrikaanse landen? Als die problemen met elkaar vergelijkbaar
zijn, waarom haalt hij dan één groep, die van de moslims, er
uit? Waarom niet ook negroïde mensen? Het klinkt zo discriminerend, realiseert
hij zich dat?De heer Fritsma (PVV):Nee, dit is een doeltreffende maatregel om grote problemen op te lossen.
Wij hebben een groot probleem met de islamisering van Nederland. Genoeg is
genoeg, er hoeft van ons gewoon geen moslim meer bij te komen. Hele stadswijken
worden gedomineerd door moslims, het is een ons wezensvreemde cultuur. Nogmaals,
moslims brengen grote problemen met zich mee op het gebied van uitkeringsafhankelijkheid
en criminaliteit. Kijk naar Marokkanen, kijk naar Turken. Vandaar deze motie.En om uw vraag nog beter te beantwoorden, wij volgen twee lijnen. Naast
deze moslimimmigratiestop hebben wij voorstellen gemaakt voor het algemene
vreemdelingenbeleid: het tegengaan van het opeenstapelen van procedures, de
termijn waarna een zelfstandig verblijfsrecht mogelijk wordt op tien jaar
bepalen en maximaal één partner laten overkomen. Die maatregelen
hebben betrekking op iedere vreemdeling. Die staan dus naast het voorstel
voor een immigratiestop.De heer Kamp (VVD):Mij klinkt het voortdurend over één kam scheren van alle
moslims en die ook voortdurend associëren met alle negatieve dingen die
je maar kunt bedenken, bijzonder onprettig in de oren.De heer Fritsma (PVV):Dat is een waardeoordeel waarop ik verder niet hoef te reageren, zo lijkt
mij.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik heb nog een meer procedurele vraag. Klopt het dat de heer
Fritsma en zijn partij er een hekel aan hebben dat er in Nederland telkens
wordt geprocedeerd over exact dezelfde kwestie, ook als er al een duidelijke
uitspraak is?De heer Fritsma (PVV):Kunt u dit specificeren?De heer Van der Staaij (SGP):Ik doel op telkens weer een nieuwe procedure over dezelfde kwestie in
asielzaken, op de stapeling van procedures. Daar bent u toch erg tegen?De heer Fritsma (PVV):Inderdaad, wij zijn tegen het stapelen van procedures in vreemdelingenzaken.De heer Van der Staaij (SGP):Geldt hetzelfde niet voor het indienen van moties? U hebt eerder een motie
ingediend met dezelfde strekking. Die heeft het niet gehaald. Zouden er dan
niet eerst nieuwe feiten of omstandigheden moeten zijn alvorens dezelfde procedure
te starten en met bijna dezelfde motie te komen?De heer Fritsma (PVV):Het een is volkomen onvergelijkbaar met het ander. Het starten van telkens
nieuwe juridische procedures is niet vergelijkbaar met het indienen van moties
in deze Kamer. Ik meen dat ik hier verder niet op in hoef te gaan.De heer Van der Staaij (SGP):Dan wil ik nog een zuiver informatieve vraag stellen. Wat heeft het voor
zin om als een soort ritueel een motie in te dienen als eenzelfde motie het
kortgeleden niet heeft gehaald?De heer Fritsma (PVV):De zin daarvan is simpel: wij vinden het belangrijk dat deze maatregel
wordt doorgevoerd en omdat dat voor ons van groot gewicht is, blijven wij
dit zeggen. Duidelijker kan ik het niet uitleggen.De heer Spekman (PvdA):Voorzitter. Ik vind dat de heer Fritsma wederom een vreselijke uitspraak
doet. Ik kan daar niet zomaar aan voorbijgaan. Namens mijn partij wil ik mij
ervan distantiëren. Mijnheer Fritsma, u zet een hele bevolkingsgroep
en een hele geloofsgroep weg op een manier alsof de leden ervan allemaal criminelen
of zakkenvullers zijn. Ik vind dat zeer oneerlijk tegenover zoveel mensen
die zich in Nederland de pestpokken werken en die in Nederland een bijdrage
willen leveren aan de samenleving. Kunt u deze mensen wel gewoon in de ogen
kijken en tegen ze zeggen: u hoort hier niet thuis, want u bent in mijn ogen
een zakkenvuller, u bent in mijn ogen een crimineel? Kunt u dat zeggen tegen
die hele bevolkingsgroep, die hele geloofsgroep?De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Mensen die niet crimineel zijn en die onze kernwaarden delen,
worden met onze visie niet uitgezet.De heer Spekman (PvdA):Iedere moslim deelt dus niet uw kernwaarden. Iedere moslim heeft niet
het vermogen om te leven zoals wij dat hier doen.De heer Fritsma (PVV):Ik heb het niet over iedere moslim. Er zijn problemen met een grote groep.
Ik zeg niet dat er problemen zijn met iedere moslim.De heer Spekman (PvdA):Maar u zegt: er mag absoluut geen moslim meer bij komen ...De heer Fritsma (PVV):Klopt!De heer Spekman (PvdA):... in Nederland, en dat impliceert toch op zijn minst ...De heer Fritsma (PVV):Rond de één miljoen is voor ons inderdaad meer dan genoeg.De heer Spekman (PvdA):Rond, dus het mogen er ietsje meer zijn.De heer Fritsma (PVV):Nee, ik ben duidelijk geweest. Wat ons betreft komt er niet één
meer bij.De heer Spekman (PvdA):Maar daarmee zegt u toch feitelijk dat iedere moslim in principe niet
deugt.De heer Fritsma (PVV):Nee, dat zeg ik natuurlijk niet. Ik zeg alleen dat wat ons betreft er
in Nederland geen enkele moslim bij komt.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik vind de vraag van de heer Spekman terecht. Gaat u een
geloofstoets invoeren en die gebruiken bij mensen die naar Nederland willen
komen?De heer Fritsma (PVV):Dit gaat natuurlijk te ver.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik stel de vraag nog een keer en dan wil ik een gewoon antwoord van u.
Er kan geen moslim meer bij: heeft u dat gezegd?De heer Fritsma (PVV):Ja, dat heb ik gezegd. Wij pleiten voor een moslimimmigratiestop. Dat
hebt u goed begrepen.De heer Van Haersma Buma (CDA):Juist. Gaat u een geloofstoets invoeren en gebruiken bij iemand die naar
Nederland wil komen?De heer Fritsma (PVV):Wij meten heel simpel. Wij laten deze immigratiestop gelden voor mensen
afkomstig uit moslimlanden, zoals Turkije en Marokko. Het gaat bijvoorbeeld
om gezinsmigranten. Nederland heeft opengestaan voor gezinsmigranten. Wij
zeggen dat gezinsmigranten zich ook in Marokko kunnen vestigen. Waarom moeten
zij dat in Nederland doen? Als een Marokkaanse man een Marokkaanse vrouw over
wil laten komen, wordt het tot nu toe als vanzelfsprekend geacht dat Nederland
de vestigingsplaats is. Wij willen af van die vanzelfsprekendheid.De heer Van Haersma Buma (CDA):U zei net: wij willen voor Nederland een moslimimmigratiestop. Nu zegt
u iets heel anders. Nu zegt u: wij willen een immigratiestop voor mensen uit
Turkije en Marokko.De heer Fritsma (PVV):Nee, uit moslimlanden ...De heer Van Haersma Buma (CDA):Dus een christen uit Turkije ...De heer Fritsma (PVV):... zoals Marokko.De heer Van Haersma Buma (CDA):Mag ik de heer Fritsma nog een vraag stellen, voorzitter?De voorzitter:Een heel korte vraag.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik geef toe dat dit een raar tijdstip is voor deze discussie, maar de
uitspraken van de heer Fritsma zijn zodanig dat zij niet onbesproken kunnen
blijven. Mijnheer Fritsma, een christen uit Turkije komt er niet in?De heer Fritsma (PVV):Nee, want de immigratiestop geldt niet voor christenen. Het is een moslimimmigratie­stop.
U kunt wel blijven zoeken naar definities en voorwaarden, maar dat is niet
nodig.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Wat wij nu doen, is een heel radicale uitspraak van de heer
Fritsma op zijn merites beoordelen en nagaan in hoeverre die juridisch houdbaar
is. Mijnheer Fritsma, u zegt: er zijn genoeg moslims in dit land, er hoeft
er niet één meer bij. Ik heb met mijn bijdrage waardering uitgesproken
voor onze rechtsstaat en herinnerd aan verhalen van mensen die in een zeer
povere rechtsstaat leven. Zij moeten vrezen voor vervolging vanwege hun geloofsovertuiging
en zij worden gediscrimineerd. Mijn vraag aan u is: onderschrijft u onze Grondwet
en ons recht op vrijheid van godsdienst? Zo ja, hoe rijmt u dat dan met uw
uitspraak dat er voldoende moslims in ons land zijn, dat er niet één
meer bij mag?De heer Fritsma (PVV):De moslims die in ons land zijn en die niet crimineel zijn, hebben wat
mij betreft vrijheid van godsdienst.De heer Anker (ChristenUnie):U hebt het gehad over moslims en u hebt gezegd: er zijn genoeg moslims.
U hebt het niet gehad over criminelen, maar over moslims. Bent u bereid om
uw uitspraken te nuanceren en om misschien te zeggen dat het over misdadigers
gaat en om het hele verhaal over moslims erbuiten te houden? Volgens mij bent
u een geloofsgroep aan het discrimineren.De heer Fritsma (PVV):Nee, nee, nee. Ik nuanceer niets. Nogmaals, u zegt dat ik het over criminelen
heb. Ik zeg niet dat alle moslims Nederland uit moeten, die woorden probeert
u mij een beetje in de mond te leggen. Ik zeg dat in elk geval criminele vreemdelingen
teruggezonden moeten worden naar het land van herkomst. Met mensen die niet
crimineel zijn, gewoon werken en de Nederlandse kernwaarden accepteren en
respecteren, hebben wij natuurlijk geen enkel probleem.De heer Anker (ChristenUnie):Dan is mijn conclusie dat u voortaan het woord "moslims" daar
niet meer mee in verband moet brengen, en dat hebt u wel gedaan. Volgens mij
is dat ook de tekst van uw motie.De heer Fritsma (PVV):Ik vraag om een beetje realiteitszin. Als je kijkt naar de criminaliteitscijfers,
dan weet je dat die bij bijvoorbeeld Marokkanen vele malen hoger liggen dan
bij autochtonen. Deze verontwaardiging kan ik mij niet zo goed voorstellen.
Het belang van de Nederlandse samenleving moet in onze ogen gewoon zwaarder
wegen dan het belang van potentiële immigranten uit moslimlanden.De heer De Wit (SP):Ik doe dit niet graag, omdat ik vind dat elke fractie de motie moet kunnen
indienen die zij van belang vindt, maar een discriminerende motie wil ik niet
geacht worden te steunen. Mijn fractie trekt de steun die de heer Fritsma
gevraagd heeft voor deze motie, bij dezen in.De heer Van Haersma Buma (CDA):Mijn fractie had die steun niet uitgesproken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat geldt ook voor mijn fractie. Deze motie hoort niet in een democratische
rechtsstaat.De heer Spekman (PvdA):Dat geldt ook voor mijn fractie. Ik vind het een schande.De heer Anker (ChristenUnie):Ik hield mijn hand bewust omlaag.De heer Kamp (VVD):Wij hebben deze motie ook niet gesteund.De heer Pechtold (D66):Ik heb niet mijn hand opgestoken bij deze motie.De heer Fritsma (PVV):Ik vind het veelzeggend. Het belang van de Nederlandse samenleving wordt
met dit gedrag ondermijnd. Dat is de conclusie die ik hieraan verbind.De voorzitter:Ik stel vast dat er geen steun is...De heer Fritsma (PVV):En het benodigde respect voor standpunten van collega-politici wordt hierdoor
ook ondermijnd. En dat vind ík een schande.De voorzitter:Laten wij hier verder geen discussie over houden. Hebt u nog andere moties?De heer Fritsma (PVV):Ik heb twee andere moties.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat EU-bepalingen het nationale gezinsmigratiebeleid zwaar
ondermijnen;constaterende dat niet-westerse allochtonen voor het verkrijgen van een
verblijfsstatus alleen maar een relatie aan hoeven te gaan met een EU-onderdaan,
waarmee alle gangbare toelatingsvoorwaarden als de inburgeringseis en samenwoningseis
simpelweg komen te vervallen;overwegende dat deze zogenaamde Europaroute ernstig misbruik in de hand
werkt en zwaar wordt onderschat door het kabinet, dat niet eens weet hoeveel
niet-westerse allochtonen hierdoor verblijfsrecht in Nederland krijgen;verzoekt de regering, onmiddellijk een einde te maken aan de mogelijkheid
voor gezinsmigranten om het nationale toelatingsbeleid te omzeilen middels
zwakke en ernstig tekortschietende EU-bepalingen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Fritsma. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 70(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat vreemdelingen die op reguliere verblijfsgronden naar
Nederland willen komen doorgaans in het bezit moeten zijn van een machtiging
tot voorlopig verblijf, kortweg mvv genoemd;overwegende dat dit een logische eis is die moet voorkomen dat de Nederlandse
samenleving voor een voldongen feit wordt gesteld met de binnenkomst van vreemdelingen
die niet aan de toelatingsvoorwaarden voldoen;constaterende dat deze eis helaas niets voorstelt omdat a) jaarlijks toch
duizenden mvv-plichtige vreemdelingen zonder mvv Nederland binnenkomen, maar
de beslissing op hun verblijfsaanvraag hier toch mogen afwachten en b) de
IND ieder jaar duizenden mvv-plichtige vreemdelingen in het bezit stelt van
een verblijfsvergunning, ook al voldoen ze – alleen al door het ontbreken
van de mvv – duidelijk niet aan de voorwaarden;verzoekt de regering, mvv-plichtige vreemdelingen die niet in het bezit
zijn van een mvv direct terug te sturen naar het land van herkomst en deze
vreemdelingen dus niet langer in staat te stellen om de beslissing op hun
aanvraag om een verblijfsvergunning in Nederland af te wachten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Fritsma. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 71(31200 VI).De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Ik had drie moties voorbereid. Eén motie dien ik niet
in, omdat het een motie is die de uitspraak van de minister zou moeten bevestigen
over het "Doe normaal"-contract. Ik ga ervan uit dat hij zijn toezegging
niet al te beperkt opvat. Wel dien ik een motie in over detentie.De AnkerKamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering zinvolle arbeid gedurende detentie mogelijk
wil maken;overwegende dat de opbrengsten daarvan slechts worden gebruikt ter dekking
van de kosten van detentie;van mening dat een schuldenvrije start na detentie van groot belang is
om recidive te voorkomen;verzoekt de regering, de (meer)opbrengsten van zinvolle arbeid ook te
mogen inzetten voor een schuldenvrije start na detentie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Anker, Van Haersma Buma, Heerts
en Van der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 73(31200 VI).Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb een vraag over de motie die de heer Anker zojuist indiende. De
tekst klinkt mij zo sympathiek in de oren, dat ik zelfs durf te stellen dat
ongeveer hetzelfde wordt bepleit als in de motie die ik als
eerste spreker in deze termijn heb ingediend. Vanwaar deze dubbeling?De heer Anker (ChristenUnie):Ik denk dat het verschil is dat in mijn motie gesproken wordt van de meeropbrengsten
van de arbeid. Dus na de plannen die er zijn om de kosten van arbeid gedurende
detentie te drukken gaat het erom of wat over is aangewend kan worden voor
het wegwerken van de schulden.De voorzitter:Misschien kunt u er samen nog naar kijken.Mevrouw Van Velzen (SP):Dat lijkt mij een uitstekend voorstel.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dien de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de prostitutiebranche nog steeds – ondanks de
legalisering – een "broeinest" is van zwartwerken, vrouwenhandel,
witwassen en andere vormen van illegaliteit en criminaliteit;overwegende dat justitie streng wil optreden tegen criminele misstanden
in de prostitutiebranche, in het bijzonder waar sprake is van bedreiging,
intimidatie en mensenhandel;overwegende dat het kabinet daarnaast onderzoek doet naar de strafbaarstelling
van prostituanten;verzoekt de regering, genoemd onderzoek breder te trekken en een juridische
analyse te maken van de huidige regelgeving op het gebied van prostitutie,
in relatie tot artikel 11 van de Grondwet en (de naleving van) het arbeidsrecht,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Anker, Van Haersma Buma en Van
der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 72(31200 VI).Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil vier moties indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat afgelopen jaren in meerdere gevallen duizenden burgers
tegenover grote financiële organisaties zijn komen te staan;overwegende dat het onwenselijk is dat grote groepen burgers langdurige
procedures moeten voeren tegen financiële dienstverleners die effectenleaseproducten
en zogenoemde woekerpolissen aanbieden om uitsluitsel te krijgen;overwegende dat deze rechtszaken tot op de dag van vandaag voortduren,
met wisselende uitspraken;overwegende dat veel van deze rechtszaken gekenmerkt worden door dezelfde
principiële rechtsvragen;verzoekt de regering, een onderzoek in te stellen naar de mogelijkheden
om dit soort op grote schaal gevoerde procedures over dezelfde principiële
rechtsvragen te versnellen zonder afbreuk te doen aan de gebruikelijke rechtswaarborgen
voor betrokkenen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Azough, De Wit, Pechtold en Van
der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 74(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in de praktijk reclasseringsorganisaties als gevolg van
budget- en capaciteitstekorten gemiddeld effectief maar één
uur per maand kunnen besteden aan persoonlijk contact met degenen die eigenlijk
intensief begeleid zouden moeten worden;overwegende dat het nut van reclasseringstoezicht het grootst is als er
direct na het vonnis mee gestart wordt;overwegende dat wanneer dit toezicht niet direct gestart kan worden er
een essentiële bijdrage aan het voorkomen van recidive verloren gaat;verzoekt de regering, erin te voorzien dat reclasseringswerkers uiterlijk
binnen twee werkdagen na het ontslag uit detentie een gesprek hebben met de
betrokken ex-gedetineerden om het reclasseringstraject te starten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Azough. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 75(31200 VI).De AzoughKamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de door de staatssecretaris van Justitie voorgestelde
wijzigingen voor de B9-regeling voor slachtoffers van mensenhandel in de praktijk
niet leiden tot een grotere bescherming van slachtoffers die uit vrees voor
represailles geen aangifte willen doen en dat afgifte van verblijfsvergunningen
aan deze groep slachtoffers onder de discretionaire bevoegdheid van de staatssecretaris
van Justitie valt;overwegende dat het Verdrag inzake mensenhandel van de Raad van Europa
voorschrijft dat alle slachtoffers van mensenhandel gelijkelijk beschermd
moeten worden;verzoekt de regering om slachtoffers van mensenhandel die geen aangifte
willen doen, gelijkelijk te beschermen en op dezelfde gronden een verblijfsvergunning
in Nederland toe te kennen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Azough. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 76(31200 VI).Mevrouw Azough (GroenLinks):Dan wil ik nog een motie indienen over de termijnen bij de vreemdelingendetentie.
Dit is een probleem dat regelmatig op de agenda van de Kamer staat, maar helaas
zijn wij de laatste tijd op dat vlak niet veel opgeschoten.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er geen wettelijke maximumtermijnen gesteld zijn voor
de toepassing van vreemdelingendetentie omdat anders naar het oordeel van
de staatssecretaris van Justitie een belangrijke impuls om te werken aan het
vertrek verloren gaat;overwegende dat als beleid gevoerd wordt dat vreemdelingen die Nederland
binnenkomen, in beginsel gedetineerd blijven totdat zij aan hun vertrekplicht
kunnen voldoen;overwegende dat hierdoor mensen voor langere tijd zonder reëel zicht
op uitzetting vast worden gezet om vervolgens op straat te worden geknikkerd;overwegende dat al uit het onderzoek "Terugkeermogelijkheden van
vreemdelingen in de vreemdelingenbewaring" van professor Van Kalmthout
bleek dat vreemdelingendetentie weinig bijdraagt aan vertrek uit Nederland;verzoekt de regering om te voorzien in een wettelijke begrenzing van de
duur van alle vormen van vreemdelingendetentie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Azough en De Wit. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 77(31200 VI).Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil beide bewindslieden danken voor hun antwoorden. Dat
geldt ook voor de schriftelijke antwoorden. Ik hoop dat zij mijn moties zorgvuldig
en met enig optimisme zullen bekijken.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik wil de volgende moties indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de inzet van financiële middelen en mankracht ter
bestrijding van risico's, gevaren en criminaliteit en de handhaving van daartoe
gestelde regels noodzakelijkerwijs beperkt zijn en zo effectief mogelijk dient
te zijn;overwegende dat derhalve prioriteitstelling essentieel is en dat daarom
vóórdat besluitvorming plaatsvindt een helder inzicht in de
relevante materiële en immateriële kosten van (wets)voorstellen
noodzakelijk is;verzoekt de regering, bij haar reactie op moties en wetsvoorstellen alsmede
haar eigen voorstellen op justitieterrein nadrukkelijker naar voren te brengen
wat de relevante risico's, de te verwachten effecten van de voorgestelde maatregelen
en de materiële maatschappelijke kosten daarvan zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Pechtold. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 78(31200 VI).De PechtoldKamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat sinds enkele jaren terrorisme een prominente plek op
de agenda heeft gekregen en dat de overheid deze gevoelens van onveiligheid
begrijpelijkerwijs heeft willen beantwoorden met antiterrorismemaatregelen,
maar dat de meeste van deze wetten geen natuurlijk evaluatiemoment kennen
en dat horizonbepalingen grotendeels ontbreken;overwegende dat antiterrorismemaatregelen effectief en proportioneel dienen
te zijn;van mening dat genomen maatregelen in onderlinge samenhang
alsook in Europese en internationale context beoordeeld dienen te worden;van mening dat gedegen reflectie in een periode van relatieve rust op
dit gebied een zorgvuldige voorbereiding van eventueel nieuw beleid kan bevorderen;verzoekt de regering, te bezien op welke wijze een dergelijk onderzoek
naar het Nederlandse antiterrorismebeleid het beste kan worden vormgegeven
en de Kamer hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Pechtold. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 79(31200 VI).De heer Van der Staaij (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor de beantwoording
en ik dien drie moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het op basis van de huidige Nederlandse wet- en regelgeving
onmogelijk is om de introductie van zelfs een extreem gewelddadig computerspel
zoals Manhunt 2 tegen te houden;van mening dat dit ongewenst is vanuit het belang van de bescherming van
jongeren tegen de confrontatie met dergelijke beelden;voorts constaterende dat in omliggende landen, zoals Duitsland, wel wettelijke
mogelijkheden bestaan om op te treden tegen dergelijke gewelddadige games;verzoekt de regering, in het aangekondigde plan van aanpak over schadelijke
geweldsbeelden de Kamer tevens te informeren over de mogelijkheden, de bestaande
wettelijke bepalingen in vergelijkbare zin aan te scherpen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Staaij, Anker, Van Haersma
Buma en Heerts. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 80(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het Haags Adoptieverdrag belangrijke waarborgen biedt
waarbij het belang van het kind centraal staat, en het aan de verdragsstaten
is om op de naleving daarvan toe te zien;constaterende dat het wenselijk is dat daarnaast wordt voorzien in een
internationaal orgaan dat de daadwerkelijke naleving in onder meer de herkomstlanden
controleert;verzoekt de regering, te onderzoeken of breed draagvlak kan worden verworven
voor een internationale autoriteit die toeziet op de naleving van het Haags
Adoptieverdrag,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Staaij, Anker, Pechtold,
Van Haersma Buma, Teeven, Heerts en Azough.Zij krijgt nr. 81(31200 VI).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het WODC-rapport "Prostitutie in Nederland na opheffing
van het bordeelverbod" concludeert dat pooiers nog steeds een veel voorkomend
verschijnsel zijn, en dat dit zorgwekkend is voor de bestrijding van gedwongen
prostitutie;voorts constaterende dat vanuit de gemeentelijke praktijk door onder meer
de burgemeester van Amsterdam is gepleit voor een verbod op souteneurschap;verzoekt de regering, maatregelen te nemen of te bevorderen om de praktijken
van pooiers tegen te gaan, en daartoe met voorstellen te komen om het souteneurschap
strafbaar te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Staaij, Van Haersma Buma,
Anker en De Roon. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 82(31200 VI).De heer Van der Staaij (SGP):Dan heb ik nog een Van der Staaijvraag naar aanleiding van de schriftelijke
beantwoording over het kabinetsvoornemen om de fiscale aftrek van adoptiekosten
geheel af te schaffen. Mijn fractiegenoot Van der Vlies is hierover in discussie
met de staatssecretaris van Financiën in het kader van het Belastingplan.
Deze heeft gezegd dat hij met de minister van Justitie zou overleggen over
de alternatieven. Dat zie ik terug in het antwoord op de vragen. Mijn vraag
is daarom wat de inzet van de minister van Justitie is. Mag ik ervan uitgaan
dat hij zich zal inzetten voor een gelijkwaardig alternatief, als de fiscale
aftrek zou vervallen?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van de tweede termijn
van de Kamer. Ik zal u berichten wanneer de dupliek van de regering plaatsvindt.Sluiting 23.35 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-1802-1844.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl