Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen en enige andere wetten in verband met de aanpassing van de in deze wet opgenomen klachtregeling (28999)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 4065-4072

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 63, pagina 4065-4072

23-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28999Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 23 maart 2005)Pagina 4059-4060
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen en enige andere wetten in verband met de aanpassing van de in deze wet opgenomen klachtregeling (28999)Pagina 4065-4072
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 16 maart 2005 over het persbeleid en de mediaconcentratie binnen de dagbladsectorPagina 4043-4048
Presentie en opening (woensdag 23 maart 2005)Pagina 4043-4043
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 23 maart 2005)Pagina 4114-4115
Debat over de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)Pagina 4072-4089
Behandeling van het wetsvoorstel Het van rechtswege verlenen van erkenningen voor landelijke publieke omroep en verkorting van de duur van erkenningen en voorlopige erkenningen voor landelijke publieke omroep (Tijdelijke wet verkorting erkenningenduur publieke omroepen) (29866)Pagina 4048-4059
Debat naar aanleiding van de verwerping door de Eerste Kamer van het voorstel tot wijziging van de Grondwet in verband met de deconstitutionalisering van de benoeming van de burgemeester, en over de verklaring van de minister-president over het aftreden van de heer De Graaf als minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en KoninkrijksrelatiesPagina 4090-4114
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 maart 2005 over ICT in de zorgPagina 4061-4065

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 166 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen en enige andere
wetten in verband met de aanpassing van de in deze wet opgenomen klachtregeling
(28999).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie stemt in grote lijnen in met de wijziging
van de wet BOPZ inzake de specifieke regeling die handelt over klachten bij
het opnemen van vrijheidsrechten. Dan gaat het om gedwongen opname, behandeling
of iemand wilsonbekwaam verklaren. De wijziging van de wet BOPZ behelst een
aanscherping van de mogelijkheden om die klachten door te zetten, onder andere
door het introduceren van beroep bij afwijzing of een verklaring van niet-ontvankelijkheid.
Mijn fractie heeft echter nog een paar vragen voordat zij definitief kan instemmen
met de wet. Die vragen behelzen de beroepsrechten van de behandelaar, de parallellie
van de rechtsgang via de IGZ en de directe rechtsgang en de precieze afwikkeling
van dwangsommen en schadeclaims.In 2000 werden al vragen gesteld over het voorstel, omdat sommige partijen
vonden dat ook de behande-laar gerechtelijke stappen zou moeten kunnen ondernemen
tegen de gegrondverklaring van de klacht van de patiënt, ook omdat de
behandelaar beroepsmatig staat voor zijn beslissingen: de beroepsmatige integriteit.
De regering heeft dit verzoek niet overgenomen omdat de wetswijziging vooral
bedoeld zou zijn ter versterking van de rechtspositie van de patiënt,
met name zijn fundamentele rechten. Het kabinet achtte de beroepsmatige integriteit
van de behandelaars voldoende gewaarborgd in de voorfase, waarin beide partijen
worden gehoord. Het kabinet beriep zich verder vooral op pragmatische en niet
zozeer op principiële gronden op het recht van beroep van de behandelaar
tegen een beschikking in de nieuwe voorstellen. De PvdA-fractie is er niet
totaal van overtuigd dat de behandelaar voldoende in zijn recht wordt gesteld
en dat hij, nu er ook een uitbreiding is voor de mogelijkheden van patiënten,
daar in evenwichtige mate tegen in beroep kan gaan. Wij bekijken daarom of
wij het amendement-Tonkens zullen steunen. Wij zijn dan ook zeer benieuwd
naar de reactie van de minister op dit amendement.In de wetswijziging is voorgesteld de patiënt twee opties van beroep
te geven: een rechtsgang via de inspectie, de IGZ, of een rechtsgang rechtstreeks
naar de rechter. Om te voorkomen dat er twee procedures tegelijk worden gevoerd
over dezelfde inhoud en om te voorkomen dat de IGZ de eerste
procedure dermate lang, langer dan zes weken, laat duren dat de patiënt
niet meer zelfstandig of rechtstreeks naar de rechter kan gaan, adviseerde
de Raad van State twee dingen. De IGZ moet kenbaar maken wanneer zij het verzoekschrift
van de patiënt doorstuurt naar de rechter en de patiënt moet alsnog
de gelegenheid krijgen om een verzoekschrift in te dienen als de trage afhandeling
van de inspectie ervoor zorgt dat die procedure niet binnen de gestelde termijn
gevoerd kan worden. Het kabinet reageerde daarop afwijzend. De patiënt
wordt op de hoogte gesteld door de IGZ bij kennelijke niet-ontvankelijkheid
en als dat niet gebeurt, mag de patiënt ervan uitgaan dat het verzoekschrift
bij de rechter wordt ingediend.Het kabinet verwacht geen twee procedures gelijktijdig, omdat dat tot
op heden eigenlijk nog nauwelijks gebeurd is. Echter, in het wetsvoorstel
zelf wordt de parallelle mogelijkheid voor de patiënt wel in stand gehouden.
Mijn fractie vraagt zich af of dat handig is. Moet toch niet duidelijker gesteld
worden dat er twee mogelijke routes zijn, dat de patiënt een van de twee
moet kiezen en dat die twee routes aan dusdanige termijnen worden gebonden
dat de patiënt altijd nog de andere route kan bewandelen als de ene route
niet lukt? Het mag nu nog niet het geval zijn dat veel patiënten dat
doen, maar met de toenemende claimcultuur zou dat wel een mogelijkheid kunnen
zijn.Er bestaat een verschil in de mogelijkheden tot het opleggen van dwangsom
aan de rechtspersoon van de psychiatrische instelling waartegen een klacht
wordt ingediend. Het is mijn fractie niet volledig duidelijk of met deze wetswijziging
de gewenste eenduidigheid en snelheid na de klacht- of de beroepsprocedure
voldoende worden gerealiseerd. Kan de minister dit toelichten? Een vergelijkbare
vraag doet zich voor bij de afwikkeling van eventuele schadeclaims die niet
bij de klachtencommissie worden afgehandeld maar wel via een beroep op onrechtmatige
daad op basis van artikel 662 van het Burgerlijk Wetboek. Ook hier wordt geadviseerd
om de klager een laagdrempelige toegang te bieden tot de rechter om alsnog
na de beslissing van de klachtcommissie via de rechter schadevergoeding te
vragen. Hoe het precies gaat met de afwikkeling van de dwangsomregeling en
de schadeafwikkelingsregeling en of de snelheid en de eenduidigheid gegarandeerd
zijn, is mijn fractie niet duidelijk.Mevrouw Joldersma (CDA):Voorzitter. Vanmorgen hebben wij geconstateerd dat de wet BOPZ een wet
in ontwikkeling is. Dat geldt ook voor de klachtenregeling. Wij zijn het met
de regering eens, dat de klachtenregeling gewoon goed moet zijn. Zeker in
geval van een gedwongen opname moet het recht van de patiënt centraal
staan. Een patiënt die gedwongen is opgenomen, kan immers geen kant meer
op. Ook de instelling kan echter soms geen kant meer op, want de beslissing
om iemand gedwongen te gaan behandelen, wordt niet lichtvaardig genomen, maar
pas als dit het laatste redmiddel is om gevaar binnen de instelling af te
wenden of de orde binnen de instelling te handhaven.Kijkend naar enerzijds de positie van de patiënt en anderzijds naar
de weloverwogen afweging van de instelling om tot dwangbehandeling over te
gaan, is er een dilemma. De instelling moet iets doen en het laatste redmiddel
is dan dwangbehandeling, maar tegelijkertijd is er het belang van de patiënt
die geen kant meer op kan en met de rug tegen de muur staat. In het kader
van de discussie in deze Kamer over de mogelijkheden tot uitbreiding van dwangbehandeling
wordt de klachtenregeling nog belangrijker, en wordt het dilemma van het belang
van de patiënt versus de noodzaak om gevaar binnen de instelling af te
wenden, nog groter.Op zichzelf vinden wij het goed dat het wetsvoorstel probeert te regelen
wie welke bevoegdheden in de klachtenregeling heeft. Wij maken ons echter
wel grote zorgen over de vraag, wat de instelling straks nog kan doen als
de klachtencommissie niet alleen de klacht van de patiënt gegrond kan
verklaren, maar ook een stap verder mag gaan door de beslissing geheel of
gedeeltelijk te vernietigen, of de instelling op te dragen om een andere beslissing
te nemen binnen een bepaalde tijd. Welke andere beslissing kan de instelling
op dat moment nog nemen? Ze heeft dan al het laatste redmiddel van dwangbehandeling
gebruikt om de veiligheid binnen de instelling te waarborgen. Als de klachtencommissie
dan besluit dat de instelling dit niet meer mag doen, wat kan de instelling
dan nog wél doen? Het lijkt erop dat het enige dat ze nog kan doen
is: de patiënt buiten de deur zetten. Dat kan ook niet de bedoeling zijn,
want het gaat immers om een patiënt die een gevaar voor
zichzelf of voor de omgeving is.Mijn vraag is dan ook, waarom er zulke vergaande bevoegdheden aan de klachtencommissie
worden gegeven. Nemen wij daardoor de instelling niet alle mogelijkheden uit
handen om de veiligheid binnen de instelling te waarborgen? Een mogelijke
oplossing kan zijn om de bevoegdheden van de instelling goed te regelen, maar
wat zou een instelling dan moeten doen als haar klachtencommissie beslissingen
neemt waar de instelling niet mee uit de voeten kan? Zou de instelling dan
de klachtencommissie moeten gaan ontslaan? Een andere mogelijkheid ligt besloten
in het amendement van mevrouw Tonkens, waarmee aan de behandelaar of de instelling
de mogelijkheid wordt gegeven om naar de rechter te gaan, nu de klachtencommissie
zoveel bevoegdheden krijgt en de patiënt ook de mogelijkheid heeft om
naar de rechter te gaan. Wij zijn niet geneigd om met dit amendement mee te
gaan, maar de behandelaar moet naar onze mening wel mogelijkheden hebben om
in de instelling uit de voeten te kunnen. Door uitspraken van de klachtencommissie
bindend te verklaren, denken wij dat de behandelaar geen enkele mogelijkheid
meer heeft en de klachtencommissie in feite op de stoel van de behandelaar
gaat zitten. Kan de minister nog eens goed uitleggen waar de bevoegdheid van
de klachtencommissie stopt en waar weer de bevoegdheid van de behandelaar
begint?Ten slotte twee kleinere punten, voorzitter. Het eerste betreft de voorlichting
aan de patiënt. Op dat punt zijn er grote problemen, zo hebben wij gemerkt.
Veel patiënten zijn niet op de hoogte van de klachtrechtregeling en de
patiëntenvertrouwenspersoon wordt niet altijd ingeschakeld. Volgens ons
is inschakeling van deze vertrouwenspersoon juist zeer belangrijk, zeker omdat
daarmee soms een klacht kan worden voorkomen en zaken in der minne kunnen
worden geregeld. Tegelijkertijd moet de patiënt echter beter op de hoogte
worden gesteld, zeker als op hem weer een nieuwe maatregel wordt toegepast.
Het kan worden vergeleken met een verdachte die op zijn rechten wordt gewezen:
ook aan een patiënt op wie een dwangbehandeling wordt toegepast, dient
gezegd te worden dat hij het recht heeft om ertegen in te gaan. Dat wordt
echter niet altijd op het moment suprême gedaan. Naar onze mening moet
de voorlichting dus worden verbeterd. Volgens ons kan dat geregeld worden
in het Besluit klachtenregeling BOPZ.Overigens zijn er wel altijd vertrouwenspersonen in de psychiatrische
instellingen, maar niet altijd in inrichtingen voor verstandelijk gehandicapten
en in verpleeghuizen. De regering heeft gezegd dat zij hieraan zal werken.
Hoe staat het ermee?De memorie van toelichting is onduidelijk op het punt van de opschortende
werking van de uitspraak van de klachtencommissie. Aan de ene kant wordt in
het wetsvoorstel niet geregeld dat het werk van de klachtencommissie een opschortende
werking heeft, maar de wet bevat al wel een artikel waarin wordt bepaald dat
dit wel een opschortende werking heeft. Dit artikel wordt blijkbaar niet altijd
gebruikt. Ook hier kijk ik naar de mogelijkheden van de instellingen. Als
de klachtencommissie inderdaad kan zeggen dat het indienen van een klacht
een opschortende werking heeft, wat moet de instelling dan met een patiënt
die niet kan worden gehandhaafd in die instelling?Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb een hoofdpunt voor dit debat, namelijk de beroepsmogelijkheid
bij een uitspraak van de klachtencommissie. Ik heb hierover een amendement
opgesteld. De patiënt heeft in het wetsvoorstel een beroepsmogelijkheid;
hij kan dus in beroep gaan tegen een uitspraak van een klachtencommissie.
De behandelaar of de instelling heeft die mogelijkheid echter niet en zij
kunnen dus niet in beroep gaan tegen een uitspraak van een klachtencommissie.
In mijn amendement wordt deze ongelijkheid recht getrokken.Als de patiënt de mogelijkheid tot beroep heeft, moet de behandelaar
die ook krijgen. Dit is van belang voor de symmetrie, maar ook omdat de behandelaar
zonder zo'n beroepsmogelijkheid in een spagaat kan komen waarbij steeds harder
aan beide benen wordt getrokken. De klachtencommissie kan bijvoorbeeld uitspreken
dat de behandelaar geen behandeling mag uitvoeren omdat dit ingaat tegen de
autonomie van de patiënt, maar tegelijkertijd kan de inspectie zeggen
dat de behandelaar tot behandeling moet overgaan vanwege zijn zorgplicht.
Op die manier kunnen verschillende aanspraken op de behandelaar worden gedaan.
Hij kan de uitspraak van de klachtencommissie niet volgen als hij door andere
instanties verantwoordelijk wordt gehouden voor het feit dat hij niet behandelt.Zeker nu behandelaars in toenemende mate aansprakelijk worden gesteld
voor te veel of te weinig behandelen, ik wijs op de recente voorbeelden van
de gezinsvoogd en de verloskundige, is het dringend nodig dat beroepsbeoefenaren
bezwaar kunnen aantekenen tegen uitspraken van de klachtencommissie. Daarom
heb ik een amendement opgesteld dat deze ongelijkheid herstelt.De regering is van mening dat dit niet nodig is, omdat dit niet het doel
is van deze wetswijziging. Het doel van deze wetswijziging is de versterking
van de positie van de cliënt. Wij vinden dit ook erg belangrijk, maar
het een kan niet zonder het ander en daarom dien ik dit amendement in.Mevrouw Veenendaal (VVD):Voorzitter. Wij steunen het beleid van de regering. Wij vinden dat zij
een goede aanpassing voorstelt voor het versterken van de positie van de patiënt.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Hoogervorst:Voorzitter. Ik bedank de Kamer voor haar inbreng in eerste termijn.De hoofdvraag vanmiddag is de vraag waarom de behandelaar niet de mogelijkheid
krijgt om tegen een voor hem negatieve beslissing van de klachtencommissie
beroep aan te tekenen. Voordat ik hierop een antwoord geef, zeg ik tegen mevrouw
Joldersma dat aan een gegrond verklaarde klacht onmiddellijk gevolg wordt
gegeven. Als er een klacht is ingediend tegen dwangmedicatie en die klacht
wordt gegrond verklaard, moet het verstrekken van dat medicijn natuurlijk
onmiddellijk worden gestaakt. Er is dus geen opschortende werking.De vraag naar de beroepsmogelijkheid voor de behandelaar is ingegeven
door de angst dat de behandelaar door dit wetsvoorstel een slechtere positie
krijgt dan de patiënt. De behandelaar kan door de uitspraak van de klachtencommissie
gedwongen worden, een behandeling te beëindigen, ook al vindt hij deze
behandeling nodig en het staken van de behandeling vanuit zijn professionele
oordeel onaanvaardbaar.Het doel van de klachtenregeling is versterking van de positie van de
patiënt tegenover de behandelaar. De relatie tussen patiënt en arts
is van nature ongelijk. De patiënt is ziek en kwetsbaar en de behandelaar
is dat niet, terwijl hij bovendien ook nog eens een enorme kennisvoorsprong
heeft. Het doel van het klachtrecht is het rechttrekken van die ongelijkheid.
Bij een dwangbehandeling is de machtspositie natuurlijk helemaal ongelijk.
De behandelaar beschikt dan immers niet alleen over meer kennis en autoriteit,
maar ook over een wettelijk gelegitimeerd dwangmiddel. Dat behoeft een versterking
van de positie van de patiënt en daar ziet dit wetsvoorstel op.De positie van de patiënt wordt versterkt door de mogelijkheid dat
een ingrijpende beslissing van de behandelaar zoals dwangmedicatie en separatie
door een deskundige en onafhankelijke klachtencommissie wordt getoetst. Daarbij
past naar mijn overtuiging niet de mogelijkheid dat de behandelaar beroep
kan aantekenen tegen een gegrond verklaarde klacht. Dat kan namelijk tot gevolg
hebben dat de separatie van een patiënt wordt beëindigd nadat zijn
klacht gegrond is verklaard en vervolgens weer wordt hervat als het beroep
van de behandelaar wordt gehonoreerd. Dat is natuurlijk een bizarre gang van
zaken.Een beroepsmogelijkheid voor de behandelaar ligt meer voor de hand als
er op grond van het tuchtrecht een beslissing in zijn nadeel is genomen. De
behandelaar kan door zo'n beslissing immers in zijn naam en faam worden aangetast
met alle, mogelijk ernstige, gevolgen van dien. In dit wetsvoorstel wordt
echter alleen maar geregeld dat een klacht gegrond kan worden verklaard door
een klachtencommissie. Deze beslissing heeft voor de behandelaar verder geen
gevolgen. Het toekennen van een beroepsmogelijkheid aan de behandelaar heeft weliswaar
de schoonheid van symmetrie, maar die symmetrie pas je dan wel toe op een
situatie die per definitie asymmetrisch is. Je hebt dus eigenlijk een asymmetrische
maatregel nodig om de zaak weer symmetrisch te krijgen. Ik hoop dat u mij
nog kunt volgen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik volg u heel goed. U gaat echter voorbij aan de ongelijke verantwoordelijkheden
van patiënt en behandelaar. Het is immers de verantwoordelijkheid van
de behandelaar dat de patiënt goede zorg krijgt. Het is denkbaar dat
niet behandelen betekent dat de behandelaar vanuit een ander perspectief in
gebreke blijft. De inspectie kan hem dan verwijten dat hij zijn zorgplicht
niet naleeft. Dat is de reden dat de behandelaar in ieder geval over de mogelijkheid
moet beschikken om aan te geven dat hij niet uit de voeten kan met een uitspraak
van de klachtencommissie.Minister Hoogervorst:Dat begrijp ik. Dat kan ook een zeer legitieme redenering zijn van de
behandelaar. Als hij geen verantwoordelijkheid voor een behandeling op zich
kan nemen, moet hij die stopzetten of zeggen dat iemand anders haar moet overnemen.
Het is uitermate legitiem als de behandelaar dat doet. Hij heeft altijd de
mogelijkheid om eraan te ontkomen door te zeggen dat hij de kelk aan zich
voorbij laat gaan en dat iemand anders het maar moet proberen op te lossen.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Het grote nadeel daarvan is dat die behandelaar deze patiënt wellicht
op zichzelf wel wil behandelen en met hem of haar een vertrouwensband heeft.
Dan is de enige mogelijkheid die u hem biedt, dat hij zijn handen ervan af
kan trekken.Minister Hoogervorst:Die vertrouwensband is natuurlijk nauwelijks meer aanwezig als de man
of vrouw in kwestie een klacht heeft ingediend. In de meeste gevallen zal
tegen de tijd dat er een uitspraak komt, de behandeling zijn gestaakt of in
ieder geval uitgewerkt. Waarschijnlijk heeft de patiënt dan al gevraagd
of hij een andere begeleider kan krijgen vanwege het feit dat hij geen vertrouwen
meer heeft in de vorige. Het is natuurlijk totaal ondenkbaar dat een patiënt
zich weer in de separeercel laat plaatsen, zodra de behandelaar van de beroepsrechter
heeft gehoord dat het toch wel een goede behandeling was. Dat is geen realistische
veronderstelling.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Volgens mij heeft u bij deze redenering te veel somatische ziekten in
gedachte. Een patiënt met een psychiatrische ziekte wisselt natuurlijk
vaak van toestand en ervaart zijn relatie met de behande-laar afwisselend
als goed en slecht. Het is helemaal niet uitgesloten dat er een vertrouwensband
bestaat en er een klacht is ingediend. Dat kan heel goed op verschillende
momenten samengaan.Minister Hoogervorst:Het is ook niet uitgesloten dat de klacht gewoon weer wordt ingetrokken.
Het kan zijn dat een zwaar manisch-depressieve patiënt uit pure wanhoop
een klacht indient tegen de psychiater en de klacht intrekt, zodra hij zich
enigszins hersteld voelt en nuchterder tegen de zaken aan kijkt. Hij kan dan
zeggen dat hij de psychiater eigenlijk wel vertrouwt en dat hij niet helemaal
helder was toen hij de klacht indiende. Dan gaan zij gezellig verder. Het
is eigenlijk ondenkbaar dat er een soort vertrouwensherstel tussen de behandelaar
en de behandelde optreedt, zolang de klacht serieus loopt en niet is ingetrokken.
Dat kan ook niet via zo'n beroepsprocedure van een behandelaar worden rechtgetrokken.
Vandaar dat ik het gevoel heb dat een beroepsprocedure van de behandelaar
tot niets anders dient dan een eventueel beroepseerherstel. Wat schiet je
ermee op als een klacht tegen je is toegewezen, terwijl later wordt gezegd
dat je eigenlijk wel gelijk had? Wat schieten wij daar mee op?Mevrouw Van Heteren (PvdA):Volgens mij heeft de wetgeving vooral betrekking op de situatie waarin
de klachtencommissie de kant van de behandelaar kiest en de klacht van een
patiënt niet gegrond verklaart. In deze wetswijziging is sprake van een
beroepsmogelijkheid voor de patiënt. Die kan over de klachtencommissie
heen via de IGZ of een rechtstreekse gang naar de rechter zijn gelijk halen.
Deze wetswijziging omvat die uitbreiding van de bevoegdheden
van de patiënt. Daardoor ontstaat een andere situatie dan die de minister
eerder schetste. In de door mij geschetste situatie staat de klachtencommissie
vaak al aan de kant van de behandelaar. Zij vindt dat de patiënt ten
onrechte klaagt, terwijl de patiënt dat niet vindt. Die kan zich dus
over de klachtencommissie heen tot een hogere instantie wenden. Op dat moment
is er dus sprake van een uitbreiding van de bevoegdheden van de patiënt.
Parallel daaraan zijn de bevoegdheden van de behande-laar niet uitgebreid.
Hij kan tegen een klacht die een patiënt bij een hogere instantie indient,
geen verzet aantekenen. Om die reden wil mijn fractie dat de bevoegdheden
van een behandelaar ook worden uitgebreid. Hij krijgt dan wel rugdekking van
de klachtencommissie; hij heeft niet de mogelijkheid om zijn verhaal op een
andere manier te doen. Die moet hij wel krijgen.Minister Hoogervorst:Dan blijft toch het verhaal gelden dat ik tot nu toe heb afgestoken, namelijk
dat helemaal niet duidelijk is welk belang daarmee is gediend. In de situatie
die mevrouw Van Heteren schetst, gaat het om een patiënt die tot twee
keer toe klaagt. De vertrouwensrelatie is dus helemaal verstoord, waardoor
het ondenkbaar is dat de behandeling wordt hervat. De behandelaar lijdt geen
schade, want het wordt niet tuchtrechtelijk afgewikkeld of wat dan ook. Hij
schiet er dus niets mee op om de uitspraak ongedaan te maken. Het levert hem
alleen het prettige gevoel op dat hij gelijk heeft gekregen. Dit is dus een
onnodige juridisering.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Ik ben sterk tegen onnodige juridisering, maar hier kan een behandelaar
wel een schadeclaim aan zijn broek krijgen, die bijvoorbeeld door de klachtencommissie
niet is erkend. Dan gaat hij naar de hogere instantie, en heeft hij op dat
moment geen verhaal. Dat is vreemd.Minister Hoogervorst:In zo'n schadesituatie kan hij alsnog zijn verhaal vertellen, en kan hij
alsnog wijzen op het feit dat in eerste aanleg de klacht ongegrond was verklaard.
Op het moment dat er een andere procedure ontstaat, krijgt hij alle beroepsmogelijkheden
die daarbij horen. In de meeste gevallen zal het daar niet van komen en dient
het geen enkel doel om zo'n behandelaar een beroepsmogelijkheid te geven.Mevrouw Joldersma heeft nog gevraagd wat ik zal doen om de voorlichting
over de klachtenregeling te verbeteren. Ik heb vanochtend een serie brochures
laten zien, die ik de Kamer ook zal toesturen. Daarin komt ook een uitgave
over de klachtenregeling, die wij ook onder patiënten zullen verspreiden.Mevrouw Joldersma heeft verder gesproken over de bevoegdheden van de klachtencommissie.
Deze heeft met dit wetsvoorstel geen nieuwe bevoegdheden gekregen. De bevoegdheden
zijn alleen wat explicieter omschreven, op aandrang van de Hoge Raad. Omdat
het om vrijheidsbeperking binnen een dwangopname gaat, betreft het echt heel
zware klachten, zodat ook een klachtencommissie zware bevoegdheden moet krijgen.
Vandaar ook de mogelijkheid om een behandeling te laten stoppen. Dat zou met
het amendement terzake weer onmogelijk worden gemaakt. Om die reden moet ik
de aanneming van dit amendement ontraden.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik heb nog geen amendement ingediend. Mijn vraag heeft te maken met de
situatie die de minister zelf net heeft aangekaart, van iemand die in een
isoleercel komt. Stel dat de klachtencommissie de beslissing daartoe geheel
vernietigt. De minister zegt dat dit te maken heeft met die ene behandelaar.
Ik verwacht niet dat dezelfde patiënt dan bij een volgende behandelaar
alsnog in een isoleercel mag komen. Een feit is wel dat deze persoon op de
afdeling niet te handhaven was. Daarom is juist gekozen voor dwangbehandeling.
Men neemt dan het gevaar weg. Dat heeft vooral te maken met de veiligheid
op de afdeling. De behandelaar kan dan niet naar de rechter. Ik begrijp dat
wij niet moeten willen juridiseren, maar wat moet er dan wel gebeuren op die
afdeling, waar men zo'n persoon gewoon niet kan handhaven?Minister Hoogervorst:De situatie die u beschrijft, zal tijdens de klachtenprocedure aan de
orde moeten komen. Ik neem aan dat de behandelaar heel uitvoerig zal beschrijven
hoe de persoon binnenkwam, wat voor gevaar hij gaf aan zijn omgeving, met
name de andere patiënten op de afdeling, en hoe verantwoord het is deze
persoon niet te separeren of niet van dwangmedicatie te voorzien. Als men
daarvoor geen overtuigend verhaal heeft, kan een klacht worden toegekend,
maar ik neem toch aan dat een klachtencommissie al deze omstandigheden in
overweging zal moeten nemen, en daarbij ook niet over één nacht
ijs zal gaan.Mevrouw Joldersma (CDA):Als de klachtencommissie zegt dat een klacht gegrond is en dat de instelling
er iets mee moet doen, is het mij nog niet duidelijk waarom wij niet dat zouden
kunnen regelen, in plaats van zo ver te gaan dat het lijkt alsof de klachtencommissie
op de stoel van de behandelaar gaat zitten en hem voorwaarden gaat stellen
wat hij precies moet gaan doen.Minister Hoogervorst:Als iemand een dwangopname heeft waartegen hij protesteert, kan de klachtencommissie
uitspreken dat die dwangopname niet terecht is. Dan gaan wij toch niet een
vrijblijvend advies van die commissie aan de instelling geven? Bij een zo
ernstige zaak moet daar meteen uit volgen dat de dwangopname van de persoon
in kwestie eindigt. Dat kan niet anders. De klachtencommissie zal zich heel
goed moeten vergewissen van de consequentie van de toewijzing van een klacht.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik begon mijn inbreng met de woorden dat wij bezig zijn met een BOPZ die
in beweging is en dat hetzelfde geldt voor de klachtenregeling. Die klachtenregeling
zal voor de toekomst tot gevolg hebben dat de behandelaar nog voorzichtiger
wordt om iemand gedwongen op te nemen. Hij zal nog voorzichtiger worden om
een dwangbehandeling te geven. En tegelijkertijd zijn wij bezig met uitbreiding
van de dwangbehandeling. Dat staat haaks op elkaar.Minister Hoogervorst:Ja, maar wij kunnen toch niet in een situatie terechtkomen waarin iemand
zomaar van zijn vrijheid wordt beroofd. Dat is namelijk een heel grote ingreep
in het menselijk leven en dat mag alleen onder zeer strenge voorwaarden gebeuren.
Dan wordt daarover een klacht ingediend. Die wordt vervolgens
toegewezen. Het kan in geval van een dermate ernstige zaak natuurlijk niet
zo zijn dat wij zeggen dat wij het een goede klacht vinden en dat betrokkene
verder zelf kan uitzoeken wat hij daarmee doet.Zolang er aan de voorkant een heel zorgvuldige procedure is gevolgd –
ik hecht eraan daaraan in de toekomst geen verandering aan te brengen –
zullen daaruit naar mijn idee niet veel klachten voortkomen. Het is natuurlijk
de bedoeling excessen te kunnen keren.Mevrouw Joldersma (CDA):De minister heeft nog niets gezegd over de vertrouwenspersonen voor de
dementerende patiënten en voor die functionarissen in de zorginstellingen
voor verstandelijk gehandicapten. Kan hij dat alsnog doen?Minister Hoogervorst:Op dit moment kan ik daarover geen uitspraken doen.Mevrouw Joldersma (CDA):Kan de minister dat dan schriftelijk doen?Minister Hoogervorst:Ja, dat zal ik doen.Minister Donner:Voorzitter. Ik dank de Kamerleden voor hun steun voor het wetsvoorstel.
Ik begrijp dat er nog enkele specifieke vragen zijn gesteld, maar dat die
niet inhouden dat het wetsvoorstel als zodanig niet zal worden gesteund. Naar
mijn idee is dat terecht.Indertijd hebben wij ingevoerd dat ook cassatie mogelijk moet worden over
de rechterlijke beslissing betreffende de klachtenprocedure. Het moet echter
wel duidelijk zijn dat wij nu spreken over de voorfase en dat wij in de rechterlijke
fase het gehele proces nog ter beschikking hebben. De klacht is geuit dat
de behandelaar zich niet kan verweren. Die komt eventueel bij de rechter en
daar wordt hij met een uitspraak geconfronteerd. Dan is er de rest van het
proces. De vraag van eventuele rechtsconflicten zal in de cassatieprocedure
aan de orde komen. Ik herhaal dat wij nu spreken over de voorfase in de klachtenprocedure.
Dat moet namelijk duidelijk zijn.Wij hebben die zaak ingevoerd met de wet van 22 juni 2000. De Hoge
Raad heeft toen gevraagd eerst de klachtenprocedure op orde te brengen zodat
nu niet allerlei zaken in de cassatieprocedure gaan spelen die in een behoorlijke
klachtenprocedure geregeld konden worden. Dat ligt nu voor. De Hoge Raad is
daarover gehoord en geeft op dat punt ook de additionele zekerheid dat de
voorliggende klachtenregeling in juridisch opzicht behoorlijk en juist is. Er is een aantal vragen gesteld over de voorgestelde procedure. Mevrouw
Van Heteren heeft mij gevraagd naar de mogelijkheid van de twee wegen die
openstaan. Praktisch wordt het door haar geschetste probleem opgelost doordat
de inspecteur verplicht is het verzoekschrift binnen twee weken bij de rechter
in te dienen. Hij zal de klager daarvan een afschrift doen toekomen. Dat geeft
het vertrouwen dat je dat niet apart hoeft te regelen. Als de inspectie beslist
tot niet-ontvankelijkheid, loopt de procedure van de patiënt voor het
verzoekschrift bij de rechter altijd nog langer. In die zin bestaat voor de
patiënt dus altijd de mogelijkheid om rechtstreeks naar de rechter te
gaan in het geval dat de inspecteur niets doet.Verder is er de mogelijkheid dat de patiënt om wat voor reden dan
ook gelijktijdig bij beiden een procedure in gang brengt. De praktijk heeft
ons geleerd dat daarvan tot nu toe één voorbeeld te vinden is.
In dat geval heeft de rechter eenvoudigweg gezegd dat hij wacht met de behandeling
van het verzoekschrift totdat hij van de inspecteur heeft gehoord. Dat hoeven
wij dus niet te regelen, want dat doet de rechter op dat moment zelf door
te zeggen dat daarmee even wordt gewacht. Dit ook omdat de termijnen in de
andere procedure langer lopen. Ik meen dus niet dat het goed zal zijn hiervoor
een aparte regeling op te nemen.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Ik weet ook wat de praktijk is. Als de tijden vergelijkbaar blijven, zou
men het zo kunnen doen. Wij weten echter ook dat de schadeclaimcultuur aan
het toenemen is. Moet men daarom niet de nu staande praktijk, waarbij de route
eerst via de IGZ loopt en vervolgens rechtstreeks, in het wetsvoorstel zetten?
Wij willen de wet immers enkele jaren toepasbaar kunnen houden.Minister Donner:Dat lost het probleem niet op. Het enige wat men dan zou regelen is dat
de zaak altijd eerst bij de inspecteur moet worden aangekaart. Dan moet men
een regeling treffen als niet tijdig wordt beslist. Dit heb ik nu ook geregeld.
Ik heb alleen om procedurele redenen de mogelijkheid voorgesteld om meteen
bij de rechter te kiezen, juist om in dat geval het schadeaspect te kunnen
meenemen. Ik zie niet in wat de winst is van het afkappen van
deze rechtstreekse mogelijkheid, terwijl deze er de facto altijd is. Als de
inspecteur immers zegt de klacht niet-ontvankelijk te verklaren en niet naar
de rechter te gaan, heeft de patiënt deze mogelijkheid alsnog.Daarom zie ik de vrees niet dat plotseling van beide wegen gebruik zal
worden gemaakt. Zelfs als dit massaal zal gebeuren, verwacht ik dat rechters
massaal het verzoekschrift even zullen laten liggen totdat zij van de inspecteur
hebben gehoord.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Het is niet de bedoeling van mijn fractie de directe weg af te kappen,
maar de gevolgtijdelijkheid in het wetsvoorstel te brengen, waarbij de directe
weg wordt gevolgd als de route via de IGZ niet lukt. Dit lijkt ons een simpele
wijziging en dan is er sprake van een eenduidige route. Mensen kunnen dan
ook na de weg via de IGZ besluiten te stoppen.Minister Donner:Degenen die dat doen, zullen nooit gelijktijdig beide wegen volgen. Zij
zullen beginnen bij de IGZ. Vanuit systematisch oogpunt is voor deze oplossing
gekozen, terwijl mevrouw Van Heteren voorstelt nog een aparte procedurele
stap in te voeren. Ik ontraad dit sterk, omdat ik meen dat uit het wetsvoorstel
geen reëel probleem ontstaat.Mevrouw Van Heteren vroeg naar het verschil in procedure bij het verzoek
om een dwangsom en om een schadevergoeding. Op dit punt bestaat weinig verschil.
Met artikel 41a, lid 14, en artikel 41b, lid 1, voeren wij de mogelijkheid
in om in het kader van de verzoekschriftenprocedure alsnog een dwangsom of
een schadevergoeding te vragen. Dit kan niet in de klachtenfase bij de commissie,
dit kan alleen via de rechter. Als de zaak rechtstreeks bij de rechter speelt
kan volgens de wet in alle gevallen een dwangsom worden opgelegd voor de gevallen
waarin het geëiste niet wordt uitgevoerd. Deze mogelijkheid open ik nu
hier. Wij hebben de twee ingangen van dagvaarding en verzoekschrift. Voor
het overige is er dus weinig verschil in de mogelijkheid van het opleggen.
Alleen vanwege de andere ingang moet ik deze bepaling apart opnemen. Voor
het overige is er op dat punt geen verschil. Mijn collega van Volksgezondheid is ingegaan op de vraag van mevrouw Joldersma
naar de schorsende werking. Het is niet de bedoeling automatisch schorsende
werking toe te kennen aan het instellen van de procedure. In dat geval zou
daadwerkelijk de behandeling in gevaar komen, omdat dan automatisch een bepaalde
behandeling zou worden gestopt. Dat is niet aanvaardbaar, er moet een uitdrukkelijke
beslissing zijn om aan de klacht schorsende werking te geven.Mevrouw Van Heteren noemde de ongelijkheid tussen de behandelaar en de
patiënt. Het is volstrekt juist, en ik onderstreep dit vanuit juridische
optiek, dat de gelijkheid waarover wordt gesproken in die zin niet in het
geding is, ook niet in de zin van artikel 6 van het EVRM, over gelijke wapenen.
De klacht leidt namelijk nimmer tot aantasting van de burgerlijke rechten
of verplichtingen van de behandelaar, behoudens in het geval dat een dwangsom
of schadevergoeding wordt opgelegd. Maar dan is de zaak al bij de rechter
en gelden de daarbij behorende procedures. Het gaat dus niet om de beslissing
tot dwangopname, want dat is een rechterlijke beslissing, die wordt niet genomen
in het kader van deze procedure en dus geldt de klachtenprocedure niet. Het
gaat bijvoorbeeld om de uitvoering van het behandelplan; beslissingen die
daarin worden genomen, kunnen eventueel geschorst worden. Daarmee wordt het
beroepshalve functioneren van de behandelaar dus niet aangetast, er wordt
alleen in een bepaald geval vanwege de klacht van een patiënt afgezien
van een concrete behandeling. Als er een rechtsplicht is om wél tot
die behandeling over te gaan, geldt die voor iedere volgende behandelaar en
zal die wederom dezelfde maatregel moeten nemen. Zo komt dit conflict aan
de orde en uiteindelijk kan de zaak dan bij de tuchtrechter komen; die is
de juiste instantie voor de behandeling daarvan.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik heb het ook niet precies paraat, maar voorzover ik weet, zijn er verschillende
manieren waarop iemand kan klagen over een behandeling waarop het klachtrecht
van de BOPZ betrekking heeft. Dat geldt juist niet voor het bestaande behandelplan,
want dan kan men gewoon bij de klachtencommissie klagen. Het gaat bijvoorbeeld
om een situatie waarin de instelling besluit, af te wijken van het behandelplan
en dwangbehandeling toe te passen, de patiënt in een isoleercel te stoppen.Minister Donner:Maar dat is in het kader van de behandeling, niet bij de opname zelf.Mevrouw Joldersma (CDA):Inderdaad, in het kader van de behandeling, maar ik meen dat het ook mogelijk
is als iemand vrijwillig is opgenomen en de instelling wil overgaan tot beperkingen
van de vrijheden. Ook daarover kan de betrokkene klagen, dus in beide gevallen
kan hij een beroep op het klachtrecht doen.Minister Donner:Zolang iemand zich vrijwillig in een inrichting bevindt, valt hij niet
onder de BOPZ. Voor toepassing van de BOPZ is een rechterlijke uitspraak nodig
en dan gelden gewoon de daarbij behorende beroepsprocedures. Voor de rest
gaat het dus om de normale behandeling volgens het behandelplan. In dat kader
kunnen maatregelen worden genomen die met dwang gepaard gaan; daartegen kan
men klagen en zo nodig in beroep gaan, maar dit betekent niet dat de situatie
omgekeerd wordt. Nogmaals, als een klacht gegrond wordt bevonden, is er al
sprake van een situatie waarin het erg onduidelijk is of dwang nodig is. In
een noodsituatie is er allang dwang toegepast tegen de tijd dat de klacht
behandeld wordt. Daarom moet je zo'n klacht geen automatisch opschortende
werking geven. En als er om opschortende werking wordt gevraagd, kan de klachtencommissie
zich erover buigen. Alleen in een grensgeval waarin het onduidelijk is, kan
er zich een situatie voordoen zoals u die schetst. Dit geeft ook aan dat het
hierbij gaat om de dubieuze gevallen en niet om de duidelijke. Als een arts
vindt dat zijn beroepseer hem dwingt om een prikje te zetten, is hij gehouden
om handelend op te treden en zal een volgende collega daar ook toe gehouden
zijn. Dan wordt het bij een klacht een zaak voor de tuchtrechter.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Ik wil mevrouw Joldersma bijvallen, want deze speciale klachtregeling
gaat juist over de gevallen waarvan u zegt dat de regeling er niet voor geldt,
namelijk juist bij de dwangmaatrege len, de maatregelen die
iemands grondrechten aantasten. Het gaat volgens mij dan ook wel degelijk
om de gevallen die mevrouw Joldersma aanduidde, dat maakt het juist zo ingewikkeld.Minister Donner:Tijdens het afleggen van het behandelpad kan er op een gegeven moment
dwang nodig zijn. Dan moeten bijvoorbeeld bepaalde medicijnen worden toegediend.
Wij zijn het erover eens dat dan het punt van de integriteit van de burger
aan de orde is.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Maar ik denk ook aan klachten tegen het gedwongen opnemen. Ook de basale
beslissingen die op basis van de wet BOPZ worden genomen, kunnen bij de klachtencommissie
aanhangig worden gemaakt. Daarom is dit juist zo'n speciale klachtenregeling.Minister Donner:Tegen dwangbehandeling als zodanig en bepaalde beslissingen kan bezwaar
worden gemaakt.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Ook tegen verwijderd worden en isolering kan bezwaar gemaakt worden.Minister Donner:De dwangopname begint met een rechterlijke beslissing op grond van de
wet BOPZ. Daartegen kan niet geklaagd worden.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Dat is de eerste beslissing.Minister Donner:Maar daar hebben wij het over. Daarop doelde ik toen ik sprak over dwangopname.
De persoon kan daarna niet zomaar de deur uit. Nee, hij zit dan in de kliniek.
Elke verzorger zal daarna met dezelfde problematiek te maken krijgen. Dus
wij creëren nu problemen die, gelet op de praktijk, zich niet zullen
voordoen.Voorzitter. Dit was mijn bijdrage aan het debat.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag over dit wetsvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Het debat over de WAO zou om vier uur worden gehouden. Het is nu bijna
kwart voor drie. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan pas
om half vier hier zijn. Daarom schors ik de vergadering tot half vier. Dan
beginnen wij met het debat over de WAO.De vergadering wordt van 14.42 uur tot 15.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-4065-4072.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl