Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod (30419)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 919-927

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-06-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 30, pagina 919-927

22-05-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30419Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 22 mei 2007)Pagina 911-911
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie (30218)Pagina 948-956
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen en de Wet op het financieel toezicht ter implementatie van de vijfde richtlijn motorrijtuigenverzekering (30860) en het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met uitbreiding van de mogelijkheid met studiefinanciering in het buitenland te studeren en invoering van het collegegeldkrediet (30933)Pagina 911-911
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie (30218)Pagina 927-940
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod (30419)Pagina 919-927
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de implementatie van EU-richtlijnen, te weten de gewijzigde motie-Jurgens c.s. inzake het niet meer gebruiken van de machtiging aan lagere wetgevers om regels te stellen, ook als deze afwijken van de wet, dan wel als deze in de plaats worden gesteld van bestaande wetteksten (26200 VI, nr. 65/21109, D)Pagina 911-912
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Faillissementswet in verband met herziening van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen (29942)Pagina 956-966
Lijst van besluiten (dinsdag 22 mei 2007)Pagina 975-975
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Faillissementswet in verband met herziening van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen (29942)Pagina 940-944
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie (30218)Pagina 966-975
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 22 mei 2007)Pagina 975-977
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod (30419)Pagina 912-917
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering van een kwalificatieplicht (30901)Pagina 917-919
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering van een kwalificatieplicht (30901)Pagina 944-948

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 21 april 2004 betreffende
het openbaar overnamebod (30419).De beraadslaging wordt hervat.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik dank uw Kamer voor het agenderen van dit wetsvoorstel dat
u heeft bereikt op een tijdstip waarop de implementatietermijn al niet meer
te halen was. Daarom zijn mijn collega van Financiën en ik verheugd dat
u vanmiddag het wetsvoorstel behandelt en dat u het ook zo positief hebt ontvangen.Het vennootschapsrecht is voortdurend in beweging en ook in de komende
jaren zullen verdere onderwerpen aan de orde komen. De Europese dimensie is
een van de dingen die nu geregeld moeten worden in het vennootschapsrecht.
Vragen zijn er rondom het vennootschappelijke belang dat wij in Nederland
vooropstellen, zoals dat ook door de heer Franken werd verwoord. Een aantal
vragen dat daaromtrent speelt en dat ook een bijzondere actuele betekenis
heeft, zal door mijn collega zo dadelijk worden beantwoord. Het belang van
de continuïteit van de onderneming, de werknemers en de crediteuren zijn
in het vennootschapsrecht in een balans gebracht die ook onder invloed staat
van allerlei economische factoren.Daarbij teken ik aan dat de richtlijn niet moet worden gezien als iets
wat op dit punt veranderingen brengt. Hoofdkarakteristiek van de richtlijn
is transparantie. Dat is dus ook het doel van het wetsvoorstel. De richtlijn
verplicht Nederland tot de invoering van een verplicht openbaar bod voor degene
die de controle krijgt over een beursvennootschap en de minderheidsaandeelhouders
wordt een uitweg geboden via een openbaar bod op hun aandelen. De procedure
wordt geregeld en, zoals ik al zei, vooral de transparantie. Via het jaarverslag
moet de markt kunnen zien of men te maken heeft met een beschermde of een
onbeschermde vennootschap. Een deel van de richtlijn is trouwens al bij AMvB
uitgevoerd.Vennootschappen kunnen – ik kom daarop dadelijk terug naar aanleiding
van de vragen van mevrouw Broekers-Knol – in de statuten ervoor kiezen
zich niet te beschermen ingeval van een vijandig openbaar bod. Zij kunnen
daarvoor kiezen, maar zij hoeven dat niet te doen. Er is op cruciale punten
gekozen voor een facultatieve opzet in het wetsvoorstel, overeenkomstig de
richtlijn.Een andere vraag van mevrouw Broekers-Knol heeft betrekking op de positie
van de ondernemingsraad. Ook hierbij geldt dat het wetsvoorstel geen heel
andere benadering kiest. Artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden houdt
al de verplichting in tot tijdige raadpleging. Dat geldt niet alleen voor
een openbaar bod, maar dat geldt ook daarbuiten. Wij zien hierbij dus geen
verschil in interpretatie. Er is ook zeker geen reden om wat daarover nu wordt
bepaald ten aanzien van het openbaar bod a contrario te lezen. Het gaat namelijk
om een verduidelijking die nuttig leek in de context van dit wetsvoorstel.Mevrouw Broekers heeft voorts gevraagd of de certificaathouder die 30%
van het kapitaal verschaft, verplicht wordt tot het uitbrengen van een openbaar
bod. Op die vraag moet worden gereageerd met een haast klassiek juristenantwoord:
dat hangt ervan af. De certificaathouder die 30% van het kapitaal verschaft én
daarvoor een stemvolmacht krijgt van de aandeelhouder, dus het administratiekantoor,
moet een openbaar bod uitbrengen. Hij vertegenwoordigt via de stemvolmacht dan immers ten minste 30% van de stemrechten. De gedachte
is dat iemand die 30% van de stemrechten heeft, vaak de stemming in
de aandeelhoudersvergadering kan bepalen. De andere stemgerechtigden zitten
in een beklemde positie en moeten daaraan kunnen ontsnappen via het openbaar
bod.Dat alles geldt niet voor de certificaathouder die geen stemvolmacht krijgt
van de aandeelhouder. Het lijkt niet zo'n goede gedachte om de biedplicht
te koppelen aan vage omstandigheden, bijvoorbeeld dat iemand op informele,
indirecte wijze invloed kan uitoefenen in de aandeelhoudersvergadering. Dat
was, geloof ik, ook niet wat mevrouw Broekers bepleitte. De biedplicht is
iets ingrijpends, te ingrijpend voor het koppelen aan minder precieze criteria
dan in het wetsvoorstel vervat zijn. Daarom denken wij dat het helderder en
juist is om de biedplicht uitsluitend te koppelen aan het juridisch kunnen
uitbrengen van de stemmen doordat men aandeelhouder of gevolmachtigde is.
Dat is het en daar houdt het mee op. Er ontstaat ook niet steeds een discussie
over de vraag of iemand wel voldoende invloed heeft in verband met het ontstaan
van de biedplicht.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Ik begrijp wel wat de minister zegt, maar mijn vraag is door het volgende
ingegeven. Iemand kan een stemvolmacht krijgen voor een bepaalde algemene
aandeelhoudersvergadering, maar die volmacht kan ook ingetrokken worden. Als
die volmacht net op tijd wordt ingetrokken voor die vergadering, heeft die
persoon die stemvolmacht dus niet. Dat kan bij anderen aanleiding geven tot
veel verwarring. Dit was dus de achtergrond van mijn vraag of het niet verstandig
is om de biedplicht te laten ontstaan zodra een certificaathouder 30%
van het kapitaal heeft verschaft, ongeacht of hij al dan niet een stemvolmacht
heeft. Het is namelijk een nogal volatiel gebeuren met de volmacht.Minister Hirsch Ballin:Het koppelen van de biedplicht aan een situatie waarin de volmachten ontbreken,
lijkt mij ook niet zo goed. Inderdaad kan het gebeuren dat volmachten worden
ingetrokken. Daarmee vervalt de bijzondere en belangrijke positie van 30%
of meer in de zeggenschapsverhoudingen. Het criterium is dus niet alleen formeel
en precies, maar het is ook gekoppeld aan de realiteit van het al dan niet
kunnen uitoefenen van het stemrecht. Het lijkt mij dan ook verstandig om het
daar maar op te houden.Voorzitter. Mevrouw Broekers heeft ook gevraagd of de aandelen die tijdelijk
verkregen worden in het kader van een financiële zekerheidsovereenkomst
meetellen voor de zeggenschap. Het antwoord is: ja. Effecten worden overgedragen,
ook al is dat tot zekerheid. De verkrijger kan op basis van de overdracht
tot zekerheid van die aandelen stemmen. Die tellen dus mee.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Wij veronderstelden dat dit ook zo was. Sterker nog, wij weten het wel,
maar het is fijn om het nog een keer van de minister te vernemen. Dat is namelijk
vaak de achtergrond van biedingen of overnameconstructies, terwijl uiteindelijk
degene die op dat moment de effecten heeft, eigenlijk niet de eigenaar is.
Immers, hij heeft die effecten alleen maar onder zich vanwege de geldlening.
Dat maakt die constructies lastig. Dat het antwoord "ja" is, ben
ik volkomen met de minister eens.Minister Hirsch Ballin:Wij kunnen er beter niet aan denken dat wij de wijze waarop het aandelenbezit
gefinancierd is per aandeelhouder moeten naspeuren. Er komen dan nog meer
complicaties. Ik ben overigens blij om te vernemen dat men het eens is met
mijn antwoord.Voorzitter. Mevrouw Broekers heeft nog een vraag gesteld over de hedge
funds. Uit het oogpunt van het vennootschapsrecht zeg ik alleen dat dit iets
is wat vennootschappen doen en wat ze overkomt. In de verhouding van Nederland
tot het buitenland gebeurt dit aan beide zijden.In het kader van het vennootschapsrecht zijn vooral de helderheid en de
transparantie van belang en zijn de regels daarop toegesneden. Mijn collega
zal straks ingaan op de commissie-Frijns en de mogelijkheid dat een en ander
leidt tot nadere wijzigingen in het vennootschapsrecht. Het lijkt mij het
beste om het hier op dit moment bij te laten. Ik doelde hier ook op, toen
ik zei dat ik niet aanneem dat wij vandaag in deze Kamer voor het laatst spreken
over het vennootschapsrecht.De heer Franken (CDA):Ik wil graag even inhaken op de vraag van mevrouw Broekers. De minister
zal zich toch wel realiseren dat de hedge funds meestal op de Kaaiman Eilanden
gevestigd zijn of ergens in die buurt. De statuten van die funds zijn dus
niet na te lezen. Die zijn immers juist niet transparant. Daarom zou je bij
de melding iets moeten opnemen waaruit die transparantie wel blijkt. Misschien
gaat de minister van Financiën daarop in. Dat is dan toch wel een voortzetting
van de beantwoording van de vraag van mevrouw Broekers.Minister Hirsch Ballin:Ik heb nu volstaan met aan te geven dat wij in dit wetsvoorstel het uitgangspunt
van het vennootschapsrecht hanteren en dat is de transparantie. Hierover is
zeker het laatste woord nog niet gezegd. Mijn collega zal straks ook op dit
onderwerp ingaan.Voorzitter. De volgende vraag van de heer Franken houdt hier nauw verband
mee: de beschermingsstichting, een van de manieren waarop een vennootschap
zich kan beschermen tegen een ongewenste overname, in verhouding tot artikel
2:359b, eerste lid, zoals dat nu wordt voorgesteld. Er is ook een facultatieve
bepaling, waarop ik zojuist doelde, dat de vennootschap niet zal overgaan
tot de uitvoering van bijzondere besluiten die nog niet geheel zijn uitgevoerd
op het moment dat een openbaar bod wordt uitgebracht. Zo kunnen – met
nadruk op "kunnen" – de statuten inhouden dat de vennootschap
zich niet zal beschermen tegen het bod door middel van de uitvoering van die
nog niet uitgevoerde besluiten. Als de vennootschap dat doet via de statuten,
afficheert die zich als een open vennootschap.Nu doelt de heer Franken op de situatie waarin een call optie aan een
beoogde aandeelhouder het recht geeft om de aandelen te verkrijgen op het
door hem te bepalen tijdstip. De vraag is wat er gebeurt als die call optie
wordt ingeroepen nadat een bod bekend is gemaakt en de statuten de redactie
hebben conform artikel 2:359b, eerste lid. Ik moet dit wat hypothetisch bespreken,
want het oordeel daarover is inderdaad aan de rechter. De inhoud van de door
partijen gemaakte afspraken zal hierbij beslissend zijn. Ik
noem twee voorbeelden. Zo is het denkbaar dat de partijen de gang van zaken
zo hebben geregeld dat buiten kijf staat dat de vennootschap geen enkele handeling
meer behoeft te verrichten. Een rechter zou dan kunnen oordelen dat hij aan
artikel 2:359b, eerste lid, onderdeel b, niet toekomt, omdat er geen nadere
handeling vereist is. Het is dus zogezegd klaar daarmee.In de hypothese die de heer Franken formuleerde, hoeft de Europese rechter
niet te oordelen. Als de rechter het oordeel deelt en geen bijzondere problemen
ziet in de uitleg van artikel 9, derde lid, van de richtlijn, is het daarmee
klaar. Ik geef dit, nogmaals, als hypothetisch voorbeeld. Wij zijn hier vanmiddag
namelijk niet bijeen om recht te spreken over een dergelijke situatie.Het is ook denkbaar dat de Nederlandse rechter die de overeenkomst (de
call optie) moet beoordelen, van mening is dat de vennootschap nog wel een
handeling moet verrichten om te bewerkstelligen dat de beoogde aandeelhouders
hun aandelen verkrijgen. Dan krijg je lastige vragen over artikel 2:359b.
Wij moeten er rekening mee houden dat het in dit geval uiteindelijk gaat om
richtlijninterpretatie. Dan komen wij mogelijk toe aan prejudiciële vragen
bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap.De meeste vragen van mevrouw Tan hebben betrekking op het onderwerp dat
mijn collega van Financiën zal behandelen. De vraag of de beschermingsmaatregelen
voor Nederlandse vennootschappen niet te veel zijn afgebroken, licht ik er
nog even uit. Er zit in ieder geval geen verplichte doorbraakregeling in het
wetsvoorstel. Het wetsvoorstel schaft de certificering van aandelen ook niet
af. Wij gaan met het wetsvoorstel nergens verder dan de Europese richtlijn
voorschrijft als het gaat om beschermingsmaatregelen. Wij zijn op dit punt
dus zeker niet braver met het laten vervallen van beschermingsmaatregelen
dan europeesrechtelijk wordt voorgeschreven. Daarmee laat ik de vraag of wij
gelukkig moeten zijn met de huidige stand van zaken rusten, maar wat betreft
deze richtlijn, in verhouding tot ons geldende vennootschapsrecht, laat ik
het hierbij.Een vraag heeft betrekking op de actualiteit, althans de heer Franken
doelde daarop. Hij sprak over spoedcassatie en de Hoge Raad. De Hoge Raad
heeft geen spoedcassatieregeling nodig, want er is nu een mogelijkheid op
grond van artikel 426b, derde en vierde lid, van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering, in combinatie met het Rolreglement. Dat betekent dat de Hoge
Raad het zelf in handen heeft om het resultaat te bereiken wat wij kunnen
aanduiden als spoedcassatie, een spoedige behandeling van het beroep in cassatie.
De Hoge Raad verkort dan de termijn waarbinnen een verweerschrift kan worden
ingediend en geeft snel een beschikking. Dat is de rolbeschikking. Als de
Hoge Raad een rolbeschikking geeft, is het daarmee gedaan. De behoefte aan
een verdere wettelijke regeling zie ik vooralsnog niet. Natuurlijk kunnen
wij het onderwerp bespreken in het kader van de fundamentele herbezinning
op het burgerlijk procesrecht. Daarover wordt de Hoge Raad ook geconsulteerd,
maar bij de huidige stand van zaken heeft de Hoge Raad het zelf in handen
om een spoedige behandeling toe te passen. Daarbij is de Hoge Raad ook niet
gebonden aan de opvattingen van partijen daarover.Minister Bos:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun bijdrage in dit debat. Uiteraard
dank ik de voorzitter vooreerst en vooral voor de prachtige stropdas die zij
mij cadeau heeft gedaan. Bewindspersonen dienen zeer terughoudend om te gaan
met het aanvaarden van cadeautjes, maar deze draag ik met trots, zeker hier.Ten grondslag aan de hier voorliggende wetgeving ligt uiteraard een visie
op de onderneming. De heer Franken sprak in dat verband over het bekende Angelsaksische
model versus het Rijnlandse model en over de vraag of wat dat betreft zo langzamerhand
niet moet worden gezocht naar een derde weg die daar tussendoor kronkelt.
Gelet op hoe het kabinet zich opstelt in talloze verwante discussies, constateer
ik dat een aantal kernelementen in onze visie op de onderneming daarbij van
groot belang is. Wij zien de onderneming niet slechts als een geldmachine
of een winstmachine, maar als een samenwerkingsverband. Het feit dat sprake
is van een samenwerkingsverband impliceert dat aandeelhouders niet de enig
relevante partij zijn, maar dat er ook andere belanghebbenden zijn die in
dat samenwerkingsverband hun rol dienen te krijgen en hun belang vertegenwoordigd
dienen te zien. Dat kan het bedrijfsbestuur zijn, maar ook omwonenden, consumenten,
werknemers, het milieu, en ook latere generaties. Het samenwerkingsverband
is ten slotte niet alleen gericht op de korte termijn. Er hoort een zekere
duurzaamheidsambitie onder te liggen, waardoor de realisatie van voor de belanghebbenden
relevante doelstellingen op iets langere termijn aan de orde kan komen. Die
elementen staan in onze visie op de onderneming centraal. Die zullen ook centraal
blijven staan, al constateren wij in de praktijk dat het Angelsaksische model
in zijn theoretische ideaaltype aan talloze Rijnlandse invloeden onderhevig
is, en het Rijnlandse model in zijn ideaaltype aan talloze Angelsaksische
invloeden. Mijn Engelse collega, in het hart van het Angelsaksische model,
heeft recent een verhaal gehouden, waaruit bleek dat hij zich zorgen maakt
over de rol van private equity en de toenemende nadruk op de kortetermijndoelstellingen
die daarmee samenhangen. Wij zijn een aantal jaren geleden begonnen met het
versterken van de noodzakelijke rol van aandeelhouders binnen het geheel van
belanghebbenden, omdat wij vonden dat de rol van het ondernemingsbestuur te
zwaar woog in dat samenwerkingsverband. Vanuit beide modellen is het een en
ander gaande naar elkaar toe, maar die drie elementen blijven vooropstaan.Mevrouw Broekers-Knol maakte gewag van de discussie wij nog gaan voeren
over biedingsprocessen en het marktmeesterschap. In dat verband sprak zij
over de rol van het Takeover Panel in het Verenigd Koninkrijk als een autoriteit
die sturend kan optreden in biedingsprocessen. Wij moeten bedenken dat die
sturende rol vroeg in het proces in het Verenigd Koninkrijk scherper is geregeld
dan in Nederland. Het Takeover Panel mag uiteindelijk maar letten op één
belang, namelijk het belang van de aandeelhouder. Die afweging zullen ook
wij hier moeten maken. De vraag is, als je autoriteiten aanstelt om in dit
soort processen sturend te werken, in hoeverre je van hen kunt vragen of hen
kunt opdragen met meer belangen rekening te houden dan enkel en alleen het
aan de orde zijnde aandeelhoudersbelang. Alle sprekers hebben gevraagd in hoeverre wij moeten concluderen dat wij
op dit moment niet het juiste evenwicht tussen deze belangen hebben en in
hoeverre sprake is van een doorgeschoten macht, bijvoorbeeld van aandeelhouders,
of zeer actieve of activistische aandeelhouders. In algemene zin beantwoord
ik de vraag of sprake is van een doorgeschoten situatie ontkennend, om een
aantal redenen. Ten eerste zijn in de Nederlandse wetgeving nog altijd talloze
mogelijkheden aanwezig voor het bedrijfsbestuur om zichzelf te beschermen
tegen ongewenste overnames. De realiteit is dat de bedrijfsleiding in het
Nederlandse bedrijfsleven daar in het algemeen weinig gebruik van maakt. Het
is niet de wetgeving in Nederland die dat vraagt van het bedrijfsbestuur.
Het is het bedrijfsbestuur zelf dat die keuze maakt. Dat heeft te maken met
de internationale oriëntatie van het Nederlands bedrijfsleven. Men is
er zelf over de grens ook bij gebaat dat er weinig beschermingsconstructies
zijn. Het heeft ook te maken met het feit dat Nederlandse bedrijven voor 70
tot 80% zelf internationale aandeelhouders kennen. Ook van die kant
wordt dat beïnvloed. In algemene zin merk ik op dat, als de bedrijfsleiding
gebruik maakt van alle mogelijkheden die de Nederlandse wetgeving biedt, Nederland
een van de meest beschermde landen is die je je kunt voorstellen. Als men
dat niet doet, is Nederland een van de meest open landen. De keuze is aan
de bedrijfsleiding. Voor het optionele stelsel hebben wij heel bewust gekozen.De tweede invalshoek heeft betrekking op de werkzaamheden van de commissie-Frijns
die van ons de opdracht heeft gekregen te monitoren of de code-Tabaksblat
in alle opzichten voldoende wordt nageleefd en of er behoefte is aan aanvulling
of aanscherping. Ik loop daar niet op vooruit, want over ruim een week presenteert
de commissie haar aanbevelingen. Wij hebben in overleg met de Tweede Kamer
duidelijk gemaakt dat wij vinden dat het in eenieders belang is om er snel
op te reageren. Wij zullen dus snel met een kabinetsstandpunt komen. Een aantal
elementen dat vandaag aan de orde is, wordt daarin meegenomen. Ik heb het
dan bijvoorbeeld over de vraag of de drempel van 5% bij melding van
aandelenbezit omlaag moet, of dat de drempel van 1% bij het agenderingsrecht
wellicht omhoog moet. Ik wijs ook op de vraag in hoeverre de intenties van
aandeelhouders transparanter moeten worden gemaakt in het licht van de hedgefondsdiscussie.
Dat zijn allemaal legitieme vragen en opties die wij naar aanleiding van de
rapportage van de commissie-Frijns aan de orde zullen laten komen.Een derde invalshoek bij het beoordelen van de vraag of er in Nederland
thans sprake is van een doorgeschoten situatie, komt vooral uit de actualiteit
voort, waarbij ik met name doel op alles wat er zich afspeelt rondom ABN AMRO
en hedgefondsen. Ik pleit ervoor om deze gebeurtenissen niet te zien als een
symptoom van doorgeschoten aandeelhoudersactivisme, laat staan als een gevolg
van de al dan niet verstorende rol van hedgefondsen en private equity. Het
gaat hierbij gewoon om de toekomst van een Nederlandse bank, waarbij twee
bancaire partijen met elkaar in concurrentie zijn om het eigendom van deze
Nederlandse bank. Het stadium waarin hierbij een hedgefonds betrokken was,
is alweer enige tijd geleden, dat was in de tijd van de brief van TCI. Voor
de veronderstelling dat de bewegingen van ABN AMRO bij het zoeken van partners
en het zichzelf in de verkoop doen louter en alleen te maken zouden hebben
met het feit dat TCI op enigerlei moment een brief geschreven heeft, bestaan
weinig feitelijke aanwijzingen, om het voorzichtig uit te drukken. Ik denk
dat het reëler is om te stellen dat de bedrijfsleiding van ABN AMRO ook
zonder deze brief op enigerlei moment tot de conclusie zou zijn gekomen dat
het in het belang van het bedrijf en de werknemers zou zijn om partners te
zoeken.Maar de actuele gebeurtenissen rondom ABN AMRO roepen wel vragen op, bijvoorbeeld
de vraag of wij alles wat zich afspeelt bij dit soort biedingsprocessen, het
marktmeesterschap en dergelijke, wel adequaat geregeld hebben. Deze bril zet
ik natuurlijk ook op en ik kijk er bijna dagelijks door naar wat er gebeurt.
Dit doet de AFM ook, evenals De Nederlandsche Bank, in zeker opzicht. Als
dit proces afgerond is, zullen wij het evalueren en nagaan of bepaalde zaken
nader bekeken moeten worden.Wel duidelijk is – daar hebben wij ook geen geheim van gemaakt –
dat wij zo snel mogelijk verder willen gaan met een aantal voorgenomen wijzigingen
van het Besluit openbare biedingen, als dit wetsvoorstel eenmaal door deze
Kamer zal zijn aangenomen. De heer Franken zei dat er nu eigenlijk te weinig
regels zijn voor de sturing van een proces van concurrerende biedingen, zoals
in het geval van ABN AMRO. Dit loopt eigenlijk parallel met wat ik hierover
al een keer gezegd heb, en met de opmerkingen van Jean Frijns over deze kwestie.
Juist op dit punt zal dus in de wijziging van dit besluit, die binnenkort
aan de Kamer zal worden voorgelegd, een tweetal zaken nader geregeld worden.Bij een vijandig concurrerend overnamebod zal het toezicht van de AFM
eerder aanvangen, namelijk al op het moment waarop op enigerlei wijze de naam
van de doelvennootschap en een indicatie van de bieding naar buiten zijn gekomen.
Ook als er nog geen biedprijs wordt genoemd, maar er wel al een tijdsplanning
voor de bieding wordt aangegeven, zal het toezicht aanvangen. Dit is dus aanmerkelijk
eerder dan in de huidige situatie, waarbij in zekere zin op de formele bieding
gewacht moet worden voordat het toezicht kan beginnen. Dit moment wordt fors
vervroegd. Dit lijkt mij een belangrijke wijziging en het besluit hiertoe
zal het parlement dan ook zo snel mogelijk worden voorgelegd.Een tweede wijziging is dat het Besluit openbare biedingen een voorziening
zal bevatten waarmee de termijnen voor concurrerende biedingen kunnen worden
gesynchroniseerd. Daarmee kan worden voorkomen dat een bieder een voordeel
in de biedingsstrijd zou hebben door het enkele feit dat zijn bieding een
langere looptijd heeft.Dan wil ik nog wat meer in het algemeen ingaan op de problematiek van
de hedgefondsen en de private equity. Ik denk dat mevrouw Broekers-Knol terecht
gezegd heeft dat wij hier geen louter negatief oordeel over moeten hebben.
Er zijn talloze gevallen waarin aan te tonen is dat zulke fondsen het bestuur
van een onderneming op het rechte pad hebben gebracht. Daarbij ging het om
gevallen waarin een vennootschap minder goed presteerde dan wat mogelijk was
en onder invloed van dit type aandeelhouders beter ging presteren. Tegelijkertijd
zijn er natuurlijk ook aanwijzingen – er zijn onlangs enkele gevallen
zeer nadrukkelijk in de publiciteit gekomen – dat de kern van het Rijnlandse
model, namelijk dat er niet alleen naar de waarde van het bedrijf voor
de aandeelhouders wordt gekeken, maar dat er ook wordt gelet op het perspectief
voor de lange termijn, in het gedrang dreigt te komen. Dit is ook voor mijn
Europese collega's en mij in het afgelopen halfjaar onder Duits voorzitterschap
een reden geweest om hierover een discussie te voeren. Daarbij hebben wij
vooral de conclusie getrokken dat wij nu nog verschrikkelijk weinig weten
van de risicoafweging die zich in de binnenkamers van de hedgefondsen afspeelt.
Wij weten wel dat een van de redenen waarom hedgefondsen zo actief zijn, is
dat geld lenen nu buitengewoon goedkoop is. Gebruik maken van het moment waarop
een hedgefonds zich tot een bank of een andere kredietverschaffer wendt om
aan geld te komen, is dan ook een van de beste manieren om toezicht uit te
oefenen of om in ieder geval de transparantie van hedgefondsen te verbeteren.
De Nederlandsche Bank heeft ook in een circulaire aan kredietverlenende instellingen
aangegeven op welke punten zij hierbij zouden moeten letten, waarnaar zij
zouden moeten vragen bij het verschaffen van kredieten aan hedgefondsen, om
ons inzicht te kunnen geven in wat er gebeurt en om ons in staat te stellen,
aandacht te besteden aan de risico's. Ik heb aan de Tweede Kamer aangegeven
dat wij gaarne bereid zijn om met deze materie verder te gaan als de commissie-Frijns
haar bevindingen bekendmaakt, of op een ander relevant moment, maar dat ik
het wel belangrijk vind om wat nauwkeuriger te weten hoe groot de omvang van
de problematiek is voordat wij al te drastische maatregelen zouden nemen.
Wij weten allemaal dat hedgefondsen her en der een gunstige invloed hebben,
wij weten ook dat er problemen zijn, maar wij weten niet of het gaat om uitzonderingen
op de regel of om een zodanige problematiek dat wij drastische maatregelen
moeten nemen. Deze vraag kan ik alleen maar beantwoorden als ik iets meer
zicht heb op de kwantitatieve gegevens. Met het onderzoek hiernaar zijn wij
net begonnen; ik hoop dat het binnen een paar maanden kan worden afgerond.De heer Franken (CDA):Ik ben het helemaal eens met deze conclusie en dit is allemaal prachtig,
maar hoe reëel is dit onderzoek? Hedgefondsen komen niet hier geld lenen,
die halen dat in Japan, waar het veel goedkoper is. Dan volgen transacties
over de hele wereld en ik denk dan ook dat het allemaal niet zo makkelijk
te controleren is. Bent u niet te optimistisch hierover, of misschien wel
wat zorgeloos?Minister Bos:Zorgeloos niet, optimistisch misschien wel. In de komende tijd zal blijken
of ik te optimistisch ben. Ik stel me voor dat ik de Kamer op zo kort mogelijke
termijn een wat nadere specificatie zal geven van het onderzoek dat wij laten
doen, opdat zij zich er zelf een oordeel over zal kunnen vormen. Er worden
naar aanleiding van de problemen met de hedgefondsen door deze en gene allerlei
suggesties gedaan voor wet- en regelgeving. Het argument van doorgeschoten
activisme van aandeelhouders wordt hierbij sterk aangezet, terwijl wij tegelijkertijd
horen dat het wellicht bij slechts 1% van de hedgefondsen gaat om het
type gedrag waarover wij allen bezorgd zijn. Ik vind het dan ook een verantwoordelijkheid
van mij om ervoor te zorgen dat wij met het badwater niet ook het kind weggooien,
dat de maatregelen die wij overwegen, proportioneel zijn. En als ik hier beter
vat op kan krijgen met goed onderzoek, dan vind ik dat zeer zinnig. Hoe dan
ook, ik zeg graag toe dat de Kamer zo snel mogelijk geïnformeerd zal
worden over hoe dat onderzoek precies in elkaar zit.Mevrouw Tan en anderen hebben erop gewezen dat deze hele discussie natuurlijk
ook nauw verband houdt met de aantrekkelijkheid van ons vestigingsklimaat,
met name voor de financiële dienstverlening. Nederland heeft hierbij
een goede naam opgebouwd, met name Amsterdam. Ik denk dat het in het belang
van onze economie, onze werkgelegenheid is dat wij deze reputatie in stand
houden. Wij hebben in overleg met de financiële sector ook al de nodige
activiteiten ondernomen om dit te bewerkstelligen. Wij komen regelmatig bijeen
om de regelgeving te bekijken. Er is bijvoorbeeld bij de opkomst van Londen
als centrum van financiële dienstverlening de ervaring opgedaan dat de
aantrekkelijkheid van Londen met name gelegen is in het gebrek aan regeldruk
dat bedrijven daar ervaren. Dan is het voor ons natuurlijk interessant om
te bezien welke activiteiten wij op dit punt kunnen ontplooien. Zo hebben
wij in samenwerking met De Nederlandsche Bank en de AFM een instituut in het
leven geroepen dat "de kraamkamer" heet, een soort broedplaats voor
creatieve ideeën om het vestigingsklimaat in ons land te verbeteren,
in financiële zin, in fiscale zin of op het punt van de regelgeving.Tussen de betrokken ministeries, Economische Zaken, Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Justitie en Financiën, is er een goed overleg, waarmee wij proberen een
aantal zaken in samenspraak met de betrokken bedrijven op de rails te krijgen.
In de sfeer van grote beleggende instellingen kent Nederland het fenomeen
van de "asset pooling", waardoor pensioenfondsen die hun vermogen
over de hele wereld verspreid hebben, in fiscale zin in staat zijn om dat
in Nederland te concentreren. Dat is een geweldig voordeel van Nederland als
vestigingsplaats, juist in de sfeer van financiële dienstverlening. Ik
wijs verder op het debat dat minister Donner en ik onlangs in de Tweede Kamer
hebben gevoerd over de Belgische initiatieven om vestiging van pensioenfondsen
aldaar attractiever te maken en over de wijze waarop wij dat in de gaten houden
en het Nederlandse belang daar zullen verdedigen. Op het gebied van vestigingsklimaat
zijn wij dus zeer actief.Als wij echter met elkaar geloven – en zo'n gelover ben ikzelf wel –
dat het Nederlandse bedrijfsleven zijn geld vooral zelf in het buitenland
verdient, zullen wij ook de keerzijde van de medaille moeten accepteren. De
keerzijde is dat het bij die filosofie heel slecht past om tegelijkertijd
voor bescherming en overmatig nationalisme te pleiten in termen van onze visie
op bedrijvigheid in Nederland. Nederlandse bedrijven zwermen over de gehele
wereld uit. Nederland heeft zelf ook een geschiedenis van bedrijven die hier
komen, overnemen en weer vertrekken. Uiteindelijk kijken wij vooral naar wat
dat genereert in termen van groei en werkgelegenheid. Daarbij is het exacte
nationaliteitenkaartje dat eraan hangt, steeds minder relevant. Op die manier
wil ik ernaar blijven kijken.Er zijn ook een paar vragen van meer technische aard gesteld, vooral over
de biedplicht en de manier waarop wordt beoordeeld of sprake is van acting
in concert. De heer Franken heeft gevraagd of het in dit stadium al mogelijk
is nader te bepalen wanneer sprake is van acting in concert. Is het voldoende
als partijen in een soort van vooroverleg bij elkaar zitten of hangt het ook
af van het onderwerp waar zij het over hebben? Het antwoord is – ik
denk dat de heer Franken dit eigenlijk ook wel wist –
dat het niet voldoende is dat men bij elkaar zit. Het is zeer afhankelijk
van het onderwerp waarover men het heeft. Uitgangspunt van het kabinet is
dat het begrip "acting in concert" niet zodanig ruim moet worden
uitgelegd dat een effectieve dialoog tussen een groep van aandeelhouders en
de ondernemingsleiding meteen wordt gefrustreerd. Voorop staat daarom welk
doel de samenwerking van de in onderling overleg handelende partijen precies
heeft. Als dit doel is het verkrijgen van overwegende zeggenschap, dan zal
de biedplicht ontstaan. Wanneer samenwerking plaatsvindt met het oog op het
gezamenlijk innemen van standpunten over de hoofdlijnen van de corporate governance
van een onderneming, dan zal doorgaans dit doel ontbreken. Ook bijvoorbeeld
het bevorderen van een meer effectieve besluitvorming in de aandeelhoudersvergadering
valt niet onder dit doel.Er zijn natuurlijk veel situaties die er een beetje tussenin hangen. Of
bijvoorbeeld het gebruikmaken van informatierechten en van wettelijke en statutaire
goedkeuringsrechten door aandeelhouders, ook indien daarover vooroverleg heeft
plaatsgevonden, moet worden beschouwd als handelen in onderling overleg, kan
niet in algemene zin worden gezegd, maar het valt tegelijkertijd ook niet
uit te sluiten. Nog een voorbeeld: het is niet eenvoudig om met een algemeen
geldend ja of nee de vraag te antwoorden of, zoals de CDA-fractie ook zelf
stelt, het houden van een vooroverleg om tot een wijziging van de strategie
van de vennootschap of tot een belangrijke wijziging van de raad van bestuur
en/of de raad van commissarissen te komen, een belangrijke aanwijzing kan
zijn om tot acting in concert te concluderen. Het kan een belangrijke aanwijzing
zijn en er ligt een mogelijke grens, maar dit zal ook weer afhangen van de
precieze omstandigheden. Er kan bijvoorbeeld ook sprake zijn van vervanging
van een bestuurder die aftreedt volgens het gewone en geplande rooster van
aftreden. Wanneer in een dergelijk geval door aandeelhouders een vooroverleg
wordt gehouden over een voorgedragen te benoemen opvolger voor deze bestuurder,
behoeft op voorhand geen sprake te zijn van acting in concert. In de praktijk
zal het neerkomen op de vraag wat die belangrijke wijziging van het bestuur
inhoudt. Richtinggevend daarvoor is naar het oordeel van het kabinet of het
doel is het verkrijgen van overwegende zeggenschap.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Geldt die opvatting van de minister ook voor het vooroverleg of het overleg
dat institutionele beleggers bijvoorbeeld kunnen hebben om een openbaar bod
te dwarsbomen? Dan zouden zij beticht kunnen worden van acting in concert
en moeten zij zelf het openbare bod brengen.Minister Bos:Dat is de laatste vraag van uw bijdrage, waarbij u verwijst naar artikel
5:71 en artikel 1.1. Het antwoord is dat het inderdaad zo kan zijn. Bij de
aangekondigde wijzigingen rond biedingsprocessen en toezicht zullen wij ook
de interpretatie op dit punt verduidelijken.Mevrouw Broekers-Knol stelde op dit punt nog een andere vraag, namelijk
in hoeverre aandeelhouders de mogelijkheid moeten hebben om vooraf duidelijkheid
te krijgen over de vraag of sprake is van acting in concert. Juist gezien
de soort complicaties die ik zojuist probeerde aan te geven, waarbij het zo
afhankelijk is van de concrete omstandigheden, is dit niet het geval. Het
betreft echt een juridische toetsing na afloop. Ik zie echter het probleem
en ik zie in het algemeen de noodzaak voor partijen enige zekerheid te hebben
over hun positie in een dergelijk proces en over de risico's waaraan zij blootstaan.
Ik zeg gaarne toe dat wij bij de volgende fase van dat waarmee wij nu bezig
zijn, zullen terugkomen op de vraag of meer marktmeesterschap aan de orde
moet zijn en hoe wij dat in regelgeving willen inbedden.Zowel de heer Franken als mevrouw Broekers-Knol heeft gevraagd naar vrijstellingen
van de biedplicht. De vraag van de heer Franken – ik doe hem natuurlijk
onrecht met de volgende versimpeling – hield vooral in in hoeverre er
nog beschermingsmogelijkheden zijn op het moment dat niet in formele zin vaststaat
dat er al sprake is van een doelvennootschap, een geformaliseerd voornemen
om bij vennootschap X een grote verandering in de zeggenschapsverhoudingen
aan te brengen. Hij verwees onder andere naar de situatie bij Stork. Dat zeer
actieve aandeelhouders een zware druk op het bestuur kunnen leggen, ook zonder
dat een bod wordt uitgebracht en zonder dat sprake is van een doelvennootschap
in formele zin, zal ik niet ontkennen. Het is wel belangrijk dat wij ons realiseren
dat juist de situatie die is opgetreden bij Stork, zich niet meer zal voordoen
als dit wetsvoorstel wet wordt. Wanneer dit wetsvoorstel tot wet is verheven
en in werking is getreden, moet een verplicht bod worden uitgebracht indien
30% van het stemrecht is verworven. Voor zover mijn informatie klopt,
is het belang van de twee gezamenlijk optrekkende aandeelhouders bij Stork
bij elkaar meer dan 30%. Als dit wetsvoorstel al was geïmplementeerd,
had de situatie van de min of meer vrijblijvende druk die deze twee aandeelhouders
uitoefenen op het bedrijfsbestuur bij Stork niet kunnen ontstaan, omdat men
meteen verplicht zou worden tot het doen van een bod. Wanneer iemand 30%
verwerft, moet hij zijn verplichte bod op grond van de wet ook aankondigen.
Vanaf dat moment – dat is mijn belangrijkste antwoord aan de heer Franken–
maar ook eerder al kan een stichting continuïteit natuurlijk een groter
belang aan aandelen verwerven dan de verplichte bieder heeft en dus een beroep
doen op de voor die stichting geldende vrijstelling van de biedplicht. De
potentiële bieder kan ook met minder dan 30% van de stemrechten
invloed uitoefenen. Maar tot 30% van de stemrechten kan ongewenste
invloed van marktpartijen die geen bod hebben aangekondigd, maar wel druk
uitoefenen, ook door de stichting continuïteit worden geneutraliseerd
door aandelen uit te geven aan die stichting. Zolang de uitgifte beperkt blijft
tot iets minder dan die 30% en men gezamenlijk optrekt, ontstaat er
voor de stichting continuïteit geen biedplicht en is evenmin de vrijstelling
noodzakelijk. Dat is een wettelijk geoorloofde wijze voor de vennootschap
om zichzelf te beschermen tegen een potentiële bieder die minder heeft
dan 30% van de stemrechten en wel invloed uitoefent, maar geen bod
aankondigt.Mevrouw Broekers-Knol heeft gevraagd of wij niet een generieke ontheffingsmogelijkheid
op de biedplicht moeten scheppen voor de Ondernemingskamer. Ik wijs erop dat
de Ondernemingskamer al een specifieke ontheffingsmogelijkheid heeft, bijvoorbeeld
als de situatie van de doelvennootschap daartoe aanleiding geeft, de continuïteit
van de onderneming en dergelijke. Verder wordt in het wetsvoorstel al een
aantal specifieke vrijstellingsmogelijkheden gegeven, bijvoorbeeld
aan de stichting continuïteit. Er is ook een mogelijkheid om bij algemene
maatregel van bestuur die specifieke vrijstellingen verder uit te breiden.
Als men boven het 30%-belang uitgaat, biedt de wet mogelijkheden om
weer onder die drempel van 30% te komen binnen een termijn van 30 dagen.
Op die manier ontsnapt men ook aan de biedplicht.Er zijn dus specifieke vrijstellingsmogelijkheden en er is ook een vrijstellingsmogelijkheid
aan de orde waarbij de Ondernemingskamer al betrokken is. Er is een mogelijkheid
om binnen een bepaalde termijn onder de biedplicht uit te komen. Het lijkt
ons dat hiermee voldoende is voorzien in mogelijkheden om flexibel om te gaan
met de biedplicht. Als wij die constellatie zouden inruilen voor een generieke,
niet nader gespecificeerde ontheffing van de biedplicht bij de Ondernemingskamer,
dan zou de hoofdregel van het stelsel dat wij hier voorstellen van elke kracht
ontdaan worden. Dat lijkt ons niet verstandig.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik dank beide ministers voor de beantwoording. Toen ik luisterde
naar de beantwoording door de minister van Financiën en mijn ogen even
sloot, dacht ik: hé, dat is net een VVD-minister. De beantwoording
van de vragen over dit onderwerp door de minister van Financiën kwam
op mij goed over.De opmerking van de minister dat de onderneming een samenwerking is, sluit
precies aan bij hetgeen ik in eerste termijn naar voren heb gebracht. Een
onderneming bestaat uit het bestuur, de raad van commissarissen en de aandeelhouders,
maar er zijn ook stakeholders en vergeet vooral de werknemers niet. Ik heb
geprobeerd dat te belichten in mijn eerste termijn. Ik heb begrepen dat dit
perfect aansluit bij datgene wat de minister van Financiën erover heeft
gezegd.Ik heb gezegd dat in het algemeen de ontwikkeling naar een meer actief
aandeelhouderschap een betere corporate governance betekent met als gevolg
dat het resultaat van de onderneming wordt gemaximaliseerd, het dividend wordt
vergroot en de werkgelegenheid wordt bevorderd.Ik heb een vraag gesteld over het "acting in concert" door institutionele
beleggers om een openbaar bod te dwarsbomen. Moet dat eventueel worden voorgelegd
aan de Ondernemingskamer of zou een systeem zoals het Engelse Takeover Panel
moeten worden geïntroduceerd? Ik begrijp uit het antwoord van de minister
van Financiën dat hij op deze vraag nader terugkomt, maar dat hij in
eerste instantie niet denkt aan een instelling zoals een takeover panel. Hij
brengt terecht naar voren dat een takeover panel alleen let op de belangen
van de aandeelhouder. Dat zou betekenen dat de Ondernemingskamer meer in beeld
komt. Wij vinden het belangrijk dat, in het geval van onderling overleg om
een openbaar bod te dwarsbomen, degenen die dat bod willen dwarsbomen niet
van te voren worden geconfronteerd met een gedwongen openbaar bod omdat zij "in
concert" hebben gehandeld.De problemen die hier zijn geschetst – genoemd zijn ABN AMRO en
Stork – kunnen naar de opvatting van mijn fractie goed worden voorkomen,
wanneer het bestuur van de onderneming rekening houdt met de belangen van
alle partijen. Als een onderneming goed wordt geleid, is actief aandeelhouderschap
daar ook een onderdeel van. Dan hebben wij voor iedereen het beste van alle
werelden en hoeven wij ons minder druk te maken over negatieve aspecten, zoals
geschetst door andere woordvoerders en mijzelf.Ik ben blij dat de minister het met mij eens is dat er zowel positieve
als negatieve aspecten zitten aan het optreden van hedge funds en dat wij
vooral niet de positieve effecten moeten vergeten.De wijzigingen van het Besluit openbare biedingen die de minister heeft
aangekondigd, klinken heel redelijk. Het zijn waarschijnlijk goede oplossingen
om het proces beter te laten verlopen, maar wij wachten vanzelfsprekend af
wat wij daarover op ons bord krijgen.In het huidige recht zijn er talloze mogelijkheden om ondernemingen te
beschermen. De minister van Financiën heeft gezegd dat bedrijvenbesturen
zelf de keuze moeten maken. Het gaat mij te ver om nu te roepen dat wij allemaal
regelingen moeten aanpassen, verbeteren, verzwaren en dergelijke. De minister
heeft hier aangetoond dat dit niet direct nodig is. Dat vinden wij heel positief.Wij wachten het rapport van de commissie-Frijns af. Wij zullen er hopelijk
weer een heleboel interessante dingen over opmerken en misschien hebben wij
dan weer een discussie met de minister.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Ik dank de ministers voor de beantwoording van de vragen.
Ik ben erg blij met de expliciet uitgesproken visie op de onderneming. Wanneer
je regels wilt maken, hoe betrekkelijk die ook zijn, dan doe je dat vanuit
een bepaald uitgangspunt. Je neemt eerst een standpunt in. Als jurist zou
ik zeggen dat je een voorwetenschappelijk standpunt inneemt. Je maakt een
keuze waar je naartoe wilt, je doet een politieke keuze. Het is helder dat
er een bepaalde politieke keuze voorafgaat aan het hele ondernemingsrecht.
Die politieke keuzen, die nu ook door dit kabinet worden onderstreept, zijn
zodanig dat naar ik heb begrepen er ook in deze Kamer eenstemmigheid over
is. Het gaat om organisaties waar het duurzame element van belang is. Wij
zien de laatste tijd veel virtuele organisaties ontstaan; een heel interessante
en ook gelukkige ontwikkeling. Mensen gaan via het internet zomaar ad hoc
met een onderneming aan de gang, maar dat is een onderneming voor één
klus. Daar kun je alleen maar bepaalde mensen bij betrekken. De onderneming
als institutie kan ook bepaalde rechten en zekerheden bieden en heeft een
belangrijke positie in onze samenleving. Dan is sprake van een "idée
d'oeuvre à réaliser". Ik zeg dit maar even in het Frans,
waar het zo fraai is aangegeven. Dat is ons uitgangspunt, wanneer wij deze
instituties laten functioneren in de maatschappij.Ik ben blij dat is onderstreept dat een beperkt beschermingsregime niet
slecht is. Wij moeten nooit komen tot een takeover panel, een bijzonder ongelukkige
constructie, waarin in een nacht door wat wilde onderhandelingen onder tijdsdruk
een onderneming van de hand wordt gedaan, terwijl er veel te weinig aandacht
wordt besteed en recht wordt gedaan aan belangen van allerlei betrokkenen.
Artikel 218a is dus een belangrijk punt. Ik kom toe aan de verruiming van de vrijstelling voor een stichting, ook
voor de periode voordat een openbaar bod plaatsvindt. Het is belangrijk dat
dit nu in de parlementaire stukken staat, en wij moeten verder zien hoe zich
dat ontwikkelt. Maar die mogelijkheid is onderstreept, zodat de brave institutionele
beleggers die met elkaar eens even wat bekonkelefoezen, niet ineens worden
bedreigd om flink wat kapitaal op tafel te leggen. Ik mis nog een ding in
de beantwoording: op acting in concert is de minister van Financiën ingegaan,
maar daarbij speelde hij rond criteria, zonder daaraan richting te geven.
Eumedion heeft een aardig lijstje met aandachtspunten opgesteld. Dat is een
position paper, waarover nogal wat is gediscussieerd, het is een lijstje met
punten geworden die je kunt afvinken. Daarop hoor ik graag nog een nadere
reactie.Het wensenlijstje dat ik al heb neergelegd, zal waarschijnlijk ter sprake
komen bij de bespreking van het rapport van de commissie-Frijns. Een toezegging
die ik al heb genoteerd, is dat in het Besluit openbare biedingen zal worden
geregeld dat bij een oorlogssituatie de AFM eerder bij het toezicht zal worden
betrokken dan wanneer sprake is van een formele bieding. Ik denk dat dat een
belangrijk punt is om rust in de markt te geven, en een level playing field
mogelijk te maken. Wanneer genoemd besluit hier langs komt, zullen wij daar
heel goed naar kijken.Mevrouw Tan (PvdA):Voorzitter. Dank aan het adres van beide ministers voor de zorgvuldige
beantwoording. De vragen onze fractie hadden vooral te maken met het vakgebied
van de minister van Financiën.Met het CDA benadrukken wij dat het antwoord van de minister ons geruststelt,
daar waar deze benadrukt dat de regering bij het beschouwen van het vennootschapsrecht
en het fenomeen onderneming vooral uitgaat van het samenwerkingsverband tussen
verschillende belanghebbenden, dus niet alleen de aandeelhouders, maar ook
het bestuur, de werknemers, kortom de omgeving. Er zal niet alleen naar de
korte, maar ook naar de lange termijn worden gekeken. De minister heeft aangekondigd
dat het rapport van de commissie-Frijns spoedig is te verwachten, en dat de
regering naar aanleiding daarvan nader zal rapporteren aan deze Kamer. Wij
zien daarnaar uit. Daarbij zal ook worden gekeken naar de actuele ontwikkelingen
rond de hedgefondsen en de private equity. Er zal een evaluatie plaatsvinden,
waarover wij op korte termijn zullen worden bericht.Dit debat is voor mijn fractie de opmaat naar een uitgebreider debat,
zoals dat reeds is aangekondigd bij de behandeling van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969 (30533), welk uitgebreider debat in juni zal worden gevoerd. Dit zal
zeker niet de enige keer zijn dat het vennootschapsrecht aan de orde is.De minister van Financiën heeft aangegeven dat de regering zeer actief
is op het gebied van het vestigingsklimaat: er worden intensieve onderhandelingen
gevoerd, interdepartementaal en met de betrokken sectoren. Verder moeten de
ontwikkelingen los worden gezien van het nationale kaartje, dit even in het
verlengde van de opmerkingen van de heer Tabaksblat over het oranjegevoel.
Ik mag aannemen dat daarbij het traditionele Nederlandse koopmanschap zal
prevaleren, los van het emotionele Oranjegevoel, dat vooral gaat over de werkgelegenheid.
Het gaat niet alleen om het kaartje, maar vooral om de vraag hoe het zit met
de banen in Nederland.Minister Bos:Voorzitter. Ik spreek mede namens de minister van Justitie. Toen ik een
enkel moment mijn ogen sloot tijdens het betoog van mevrouw Broekers-Knol,
bekroop mij het gevoel dat ik luisterde naar een PvdA-senator. Om vanuit liberale
hoek zo'n gepassioneerd verhaal te horen over de onderneming als duurzaam
samenwerkingsverband, waarbij niet slechts de aandeelhoudersbelangen aan de
orde zijn, vond ik een welkom geluid. Maar toen ik mijn ogen opende, zag ik
dat mevrouw Trude Maas nog steeds daar zat, dus ik moet mij hebben vergist!Mevrouw Broekers-Knol leek in haar betoog te impliceren dat de kanttekeningen
die ik maakte bij de rol van het Takeover Panel betekenen dat de rol van de
Ondernemingskamer dus blijft zoals die is, dan wel zelfs groter wordt. Dat
gaat mij wat te snel. Wij hebben allerlei opties aan de orde over de rol van
de AFM in het hele proces, en dat is precies het vraagstuk dat straks aan
de orde is.De heer Franken vroeg mij, nader in te gaan op wat Eumedion naar voren
heeft gebracht over action in concert. Ik hoop dat de heer Franken het met
ons eens is dat de voorstellen en de commentaren van Eumedion serieus zijn
besproken, zeker in de memorie van antwoord, de memorie van toelichting, en
de nota naar aanleiding van het verslag. Mede naar aanleiding van de commentaren
hebben wij de tekst van het wetsvoorstel in de tweede nota van wijziging verder
verduidelijkt. De doelstelling is steeds geweest om, voor zover mogelijk en
zinvol, rechtszekerheid en voorspelbaarheid te creëren, zodat partijen
weten waaraan zij toe zijn, en om te voorkomen dat het enkele feit dat men
een keertje bij elkaar gaat zitten, meteen een situatie creëert waarin
sprake is van acting in concert. Tegelijkertijd moeten wij constateren dat
de ruimte voor de Nederlandse wetgever natuurlijk niet onbeperkt is, al is
het maar omdat de uiteindelijke rechterlijke instantie die het laatste oordeel
velt, het Europese Hof van Justitie is, zodat er sprake is van een Europees
ingekaderde ruimte voor Nederland.Ook – misschien wel: juist – uit de door Eumedion zelf gegeven
opsomming van criteria blijkt dat de invulling van het begrip "acting
in concert" enorm afhankelijk is van de omstandigheden van het geval.
Eumedion noemt onder meer de mate van onafhankelijkheid van de betreffende
aandeelhouders, de aard van de aandeelhouders, de mate waarin de aandeelhouders
relaties hebben met de vennootschap en/of haar bestuurders, het soort besluit
waaromtrent de aandeelhouders gezamenlijk optrekken en de vraag of er andere
indicaties zijn waaruit de opzet blijkt om zeggenschap te verwerven. Die criteria
leiden allemaal eerder tot de conclusie dat de specifieke omstandigheden van
het geval in laatste instantie uitsluitsel geven over de vraag of er sprake
is van "acting in concert" dan tot de conclusie dat het mogelijk
is om in de wetteksten die aanvullende duidelijkheid te verschaffen.Tot slot ga ik in op wat mevrouw Tan heeft verteld. Het is een uitdaging
om hier een heel debat te beginnen over wat "het Oranjegevoel" precies
is als wij het hebben over de toekomst van het Nederlandse bedrijfsleven.
Ik benadruk nogmaals dat dat lang niet altijd afhankelijk is van de eigendomsverhoudingen.
Wij hebben in Nederland de afgelopen jaren meegemaakt dat een bedrijf als
Endemol was overgenomen door buitenlandse partijen. Toch was volgens mij voor
het gros van de Nederlanders de beleving nog steeds dat Endemol "van
ons" was en in zekere zin dus voor "het Oranjegevoel" stond.
Nu is het bedrijf teruggekocht, maar dan weer samen met Italianen. Ik weet
zo langzamerhand niet meer wat er dan nog precies Oranje is. Uiteindelijk
gaat het erom – dat was ook de conclusie van mevrouw Tan – welke
bijdrage die bedrijven kunnen leveren aan de innovatie in Nederland, de concurrentiekracht
van de Nederlandse economie, banen in Nederland en ook – vergeeft u
mij deze opmerking – belastinginkomsten in Nederland.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt van 15.07 uur tot 15.20 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-919-927.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl