Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en van enkele andere wetten in verband met de invoering van de mogelijkheid van beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 294-304

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-10-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 6, pagina 294-304

29-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29676Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Raad algemene zaken en externe betrekkingen (Razeb), te weten: - de motie-Van Baalen c.s. over de opschorting van de toetredingsonderhandelingen van de EU met Turkije (21501-02, nr. 640); - de motie-Herben over de mogelijkheid van een speciaal partnerschap en de opnamecapaciteit van de EU (21501-02, nr. 641)Pagina 345-345
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 22 september 2005)Pagina 367-368
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 september 2005 over het asielbeleidPagina 285-290
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 29 september 2005 over de Raad algemene zaken en externe betrekkingen (Razeb)Pagina 341-345
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en van enkele andere wetten in verband met de invoering van de mogelijkheid van beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676)Pagina 294-304
Debat over het boetebeleid van de NSPagina 279-284
Voortzetting van het debat over besluiten van de Opta over kabeltarievenPagina 317-324
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over besluiten van de Opta over kabeltarieven, te weten: - de motie-Gerkens c.s. over invulling van het begrip kostenoriëntatie in de ontwerpbesluiten (27088, nr. 44); - de motie-Aptroot c.s. over kostenverrekening door de kabelbedrijven (27088, nr. 45)Pagina 324-325
Presentie en opening (donderdag 29 september 2005)Pagina 279-279
Voortzetting van de behandeling van:het Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en van enkele andere wetten in verband met de invoering van de mogelijkheid van beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676).Pagina 306-317
Behandeling van de brief van het Presidium over de nationale Europadiscussie (30257)Pagina 345-367
Regeling van werkzaamheden (donderdag 29 september 2005)Pagina 304-305
Debat over naturalisatieproceduresPagina 329-341
Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van de wetgeving aan en invoering van de wet tot vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek (Invoeringswet titel 7.17 en titel 7.18 Burgerlijk Wetboek) (30137)Pagina 290-294
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en van enkele andere wetten in verband met de invoering van de mogelijkheid van beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676).Pagina 325-328
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het boetebeleid van de NS, te weten: - de motie-Gerkens/Duyvendak over uitstel van invoering van het boetebeleid van de NS (23645, nr. 104); - de motie-Gerkens/Duyvendak over uniforme regels voor het boetebeleid voor het personenvervoer per spoor (23645, nr. 105); - de motie-Dijksma over aanpassing van het coulancebeleid voor welwillende reizigers (23645, nr. 106.)Pagina 305-306

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van
het Burgerlijk Wetboek, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en
van enkele andere wetten in verband met de invoering van de mogelijkheid van
beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede
van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken
en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk
of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm
wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk
zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676).(Zie vergadering van 26 mei 2005.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De voorzitter:De heer Luchtenveld zit in vak-K. Hij heeft deskundigen meegenomen. Dat
zijn mevrouw Heijda en de heren Schonewille en Geldrop. Ik heet hen van harte
welkom.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Voorzitter. Gisteravond was het onderwerp waar wij nu met elkaar in tweede
termijn over spreken, in het Journaal. De berichtgeving werd afgesloten met
de mededeling dat de Kamer vandaag met de minister een discussie had over
de flitsscheiding. Ik wil dit toch maar even als volgt corrigeren. De Kamer
debatteert vandaag met de heer Luchtenveld over zijn initiatiefwetsvoorstel,
waarin een administratieve scheidingsvariant aan de orde is. Het is overigens
wel leuk dat de minister hier ook is.Het heeft even geduurd voordat wij aan de tweede termijn van de behandeling
van dit voorstel konden toekomen. Dat had volgens mij alles te maken met het
overleg met de initiatiefnemer en met de minister. Dat was goed. Er is een
nota van wijziging gekomen, evenals een toelichting. Inmiddels is er een aantal
amendementen ingediend.In deze tweede termijn hoef ik niet alles te herhalen, maar ik wil nog
wel aandacht besteden aan de administratieve scheiding en aan de positie van
kinderen die te maken krijgen met de echtscheiding van hun ouders. Het onderdeel
over voortgezet ouderschap met het ouderschapsplan zijn in de eerste termijn
ruimschoots aan de orde geweest. Over nut en noodzaak bestaat al jaren consensus
in de Kamer. Het is ook al bestaande praktijk dat een ouderschapsplan gebruikt
wordt. Vanwege die consensus heeft de minister de CDA-motie terzake als wetsvoorstel
ingediend.Ook heeft de initiatiefnemer, als ik mij niet vergis, met zijn wijzigingsvoorstellen
aanpassingen aangegeven. Daardoor is er nog maar weinig verschil met het terzake
door de minister ingediende voorstel. Wij hebben onze schriftelijke inbreng
geleverd. Inmiddels is het verslag daarvan verschenen. Het zou mij goed dunken,
wanneer de initiatiefnemer daar nog even op zou terugkomen. Hij kan dan aangeven
op welke onderdelen hij zijn voorstel met dat van de minister tot één
voorstel kan samenvoegen.Allereerst lever ik een inhoudelijke bijdrage over de administratieve
scheiding ter vervanging van de flitsscheiding. Inmiddels is gebleken dat
een administratieve scheiding onder strikte voorwaarden Europese erkenning
zou kunnen krijgen. Dat kan tenslotte in Portugal en in Denemarken ook. Huwelijken
met internationale aspecten beperken zich echter niet tot de grenzen van Europa.
Het risico dat een huwelijksontbinding op deze wijze buiten Europa niet erkend
wordt, is nog steeds groot. Er zijn al schrijnende voorbeelden van mensen
die in Nederland de weg via de flitsscheiding hebben gekozen en na bijvoorbeeld
drie jaar in de Verenigde Staten tot de ontdekking komen, wanneer zij een
nieuwe partner vinden, dat zij geen nieuw huwelijk kunnen aangaan.In internationaal perspectief zijn de zorgen over het onderhavige alternatief
voor een procedure bij de rechter, nog niet weggenomen. Er zijn ten opzichte
van de nu voorgestelde administratieve procedure overigens nog een aantal
extra nadelen te noemen. Zo is niet te zien wat het maatschappelijke nut is
van twee keuzemogelijkheden voor een scheidingsprocedure voor partners die
beiden tot de overtuiging komen dat zij willen scheiden. Zij hebben de volgende
keuzemogelijkheid: of naar de ambtenaar van de burgerlijke stand of naar de
rechter. In het voorstel van collega Luchtenveld is overigens geen sprake
meer van een vereenvoudiging, wanneer men kiest voor de administratieve procedure.
Je zou kunnen zeggen dat de gang naar de ambtenaar van de burgerlijke stand
voor de huwelijksontbinding het spiegelbeeld is van de huwelijkssluiting.
Nadat de partners eerst in een convenant hun zaken hebben geregeld, een gekwalificeerde
deskundige het convenant op zijn rechtsgeldigheid hebben laten toetsen en
dat van een handtekening is voorzien, moeten zij ten overstaan van de ambtenaar
in persoon verklaren dat hun huwelijk duurzaam is ontwricht en dat zij het
op die grond met wederzijds goedvinden wensen te beëindigen. Aangezien
de ambtenaar van de burgerlijke stand als autoriteit de ontbinding uitspreekt,
is het beeld dat hij of zij daarbij de toga draagt, niet ondenkbaar. Zie daar
mijn associatie met de spiegelbeeldige huwelijksvoltrekking. Is het hebben
van deze keuze nu het grootste goed wanneer partners ontdekken dat hun huwelijk
duurzaam is ontwricht?Van een heel andere orde is de vraag hoe de administratieve scheiding
in de praktijk wordt ingevuld. Nu de ambtenaar van de burgerlijke stand daartoe
wordt aangewezen, moet men zich realiseren dat daarvoor bij iedere gemeente
een adequate voorziening moet worden getroffen. Gelet op de
internationale eisen voor erkenning van deze procedure – consensus is
niet voldoende; het moet een constitutieve uitspraak zijn van een daartoe
bevoegde autoriteit – zal iedere gemeente te maken krijgen met uitbreiding
en opleiding van bevoegde ambtenaren. Er is inmiddels een brief binnengekomen
van de vereniging van ambtenaren van de burgerlijke stand die daarmee te maken
hebben. Zij wijzen erop dat er qua opleidingen et cetera nog voorzieningen
moeten worden getroffen. Op dit moment zijn er 467 gemeenten; misschien zijn
er over een paar maanden minder. Dat zou een stuk schelen. In ieder geval
zijn ze niet allemaal even groot. Vooral de grotere gemeenten zullen meer
personeel moeten aantrekken en opleiden. De vereniging die ik net noemde,
raamt de kosten die daar alleen al aan investeringen mee gemoeid zijn, op
minimaal een ton, nee: een miljoen. Hoe denkt de initiatiefnemer dat die moeten
worden betaald?Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Voorzitter. Ik kan het niet laten om kort te interrumperen. Ik was niet
onder de indruk van de kosten. Je kunt van alles vinden van de administratieve
scheiding, maar die ton of wat het dan ook was, kan het probleem niet zijn.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Nee, het was meer.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):In ieder geval kunnen de kosten het probleem niet zijn, zeker niet als
je die afzet tegen de kosten die voor mediation moeten worden gemaakt. Die
zijn bepaald nog niet voldoende afgedekt voor de mensen die minder draagkrachtig
zijn.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Prima. Ik denk dat dit element nog aan de orde komt. Ik noem het wel,
want er moeten extra kosten worden gemaakt. Ik zie niet in wat daar aan voordeligs
tegenover staat. Wij hebben een indicatie gekregen van de kosten, maar ik
denk dat die een veelvoud daarvan zullen belopen. Ik vraag mij dan ook af
wie die uiteindelijk zal dragen. U hebt gelijk dat het andere element er ook
bij moet worden betrokken.De capaciteit bij de rechtbanken zal nauwelijks verminderen, want een
gezamenlijk verzoek heeft niet de grootste capaciteit bij de rechtbanken nodig.
De procedure die nu is voorgesteld, is zwaarder dan de gang naar de rechtbank
ingeval van een gezamenlijk verzoek. Ik spreek in dit geval en tot slot van
mijn betoog alleen over situaties waarbij geen kinderen betrokken zijn. Indien
er wel kinderen bij betrokken zijn, is de voorgestelde procedure bij de ambtenaar
van de burgerlijke stand volgens de CDA-fractie absoluut ongeschikt. De positie
van het kind is in de voorgestelde procedure namelijk ondergeschikt aan de
afweging die partners maken. Er is geen formeel moment waarop in het belang
van het kind naar de toekomstige invulling van het ouderschap wordt gekeken.
Ik lees wel in de voorstellen dat ook een mediator die betrokken is bij een
dergelijke scheiding, met het kind moet praten of het kind moet horen, maar
als ik het goed begrijp, is een mediator of een deskundige eerder aangewezen
om de belangen van beide partners met die partners af te wegen dan om specifiek
de belangen van het kind te behartigen. Om die reden heb ik namens de CDA-fractie
het amendement van mevrouw Kalsbeek op stuk nr. 18 mede ondertekend. De CDA-fractie
heeft ook het amendement op stuk nr. 19 mede ondertekend. Ik geloof dat het
inmiddels is rondgedeeld. In het artikel waar dat op slaat, komt het gelijkwaardige
ouderschap na de scheiding aan de orde. Dat is een goed uitgangspunt. Wij
hebben daarover van gedachten gewisseld. Gelijkwaardigheid van ouders is van
belang in een opvoedsituatie waarbij de ouders niet meer een relatie met elkaar
hebben, maar de zorg in de opvoeding van hun kind willen delen. Bij die gelijkwaardigheid
hoort echter nog altijd het belang van het kind voorop te staan en als vertrekpunt
te worden genomen. Om die reden heb ik amendement op stuk nr. 19 meeondertekend.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Voorzitter. Sinds de eerste termijn van de plenaire behandeling van het
initiatiefwetsvoorstel van de heer Luchtenveld is er veel gebeurd. De indiener
heeft drie nota's van wijziging ingediend en minister Donner heeft een wetsvoorstel
ingediend, dat eveneens handelt over voortgezet ouderschap na een echtscheiding.
De minister regelt echter niet de mogelijkheid tot een scheiding zonder tussenkomst
van een rechter. Hij schaft alleen de flitsscheiding af.Wij handelen nu het initiatiefwetsvoorstel van de heer Luchtenveld als
eerste, en misschien ook wel als enige, af. De volgende punten spelen daarbij
een rol. De mogelijkheid van een administratieve scheiding is nu "Brusselproof",
zoals de indiener het noemt. De Koninklijke Notariële Broederschap schijnt
dat te onderschrijven. Ik verneem graag het finale oordeel van de minister.
Als ook hij dat bevestigt, is dit onderdeel van het wetsontwerp wat mijn fractie
betreft akkoord.Het gevolg van dit onderdeel is dat mensen zonder kinderen die het eens
zijn met elkaar nadat ze een aantal afspraken hebben gemaakt en de handtekening
van een notaris, advocaat of mediator hebben verkregen, kunnen scheiden door
in persoon naar de ambtenaar van de burgerlijke stand te gaan. Hij maakt een
akte op en daarmee is men gescheiden. Het paradoxale is wel dat deze vorm
van scheiden meer werk is, omdat beide partners naar de burgerlijke stand
moeten. Dat hoeft niet als men via een gezamenlijk verzoek bij de rechter
gaat scheiden. Dan wordt het als het ware op papier afgedaan.Het is best spannend om straks te zien hoe veel mensen zonder kinderen
van deze iets omslachtiger wijze van scheiden zonder tussenkomst van de rechter
gebruik zullen maken. Misschien zijn het er toch nog wel wat, gewoon om emotionele
redenen. Wat heeft een rechter ermee van doen als wij in goed overleg besluiten
uit elkaar te gaan, kan dan de redenering zijn.De nota van wijziging heef tot gevolg dat de administratieve scheiding
voor mensen zonder kinderen alleen kan plaatsvinden naar Nederlands recht.
Dat lijkt mij geen probleem. Als men het anders wil, kan men gewoon naar de
rechter om het huwelijk te laten ontbinden. Als ik dit niet goed zie, hoor
ik dat graag.Ik heb samen met mevrouw De Pater-van der Meer een amendement ingediend
dat inhoudt dat een scheiding niet langs administratieve weg kan plaatsvinden
als er minderjarige kinderen zijn. Een voorwaarde voor een echtscheiding is
een ouderschapsplan. Ook de minister noemt dat in zijn wetsvoorstel. De rechter
moet dat marginaal kunnen toetsen en zonodig ouders kunnen
dwingen tot nader overleg c.q. tot betere afspraken. Een ambtenaar kan die
dwang natuurlijk niet opleggen. Verder kan een rechter de kinderen horen en
een ambtenaar niet. Last but not least, een rechterlijke uitspraak biedt een
executoriale titel en een administratieve scheiding niet. Het amendement is
recent gewijzigd ingediend en heeft nu stuk nr. 18.Het is nu wel van groot belang dat de rechter serieus kijkt naar het ouderschapsplan.
Marginale toetsing mag als de ouders het eens zijn en er geen vreemde zaken
in staan. Vooral het laatste moet goed worden nagegaan. Mijn fractie vindt
dat dit punt nadrukkelijk moet worden betrokken bij de evaluatie van de wet.
Tegelijkertijd vraag ik de minister hoe nu de afspraken worden getoetst als
er een gezamenlijk verzoek tot echtscheiding ligt. Dat is een iets andere
toets dan bij het ouderschapsplan, maar het is wel een belangrijke vraag.
Wie doet dat concreet? Is dat, oneerbieding gezegd, de jongste bediende op
de rechtbank, is dat de griffier of is het de rechter zelf? Mag ik ervan uitgaan
dat, nu het ouderschapsplan verplicht gaat worden en ook de minister dat volgens
zijn wetsvoorstel zelf wil, hier serieus naar gekeken wordt? Niet om te interveniëren,
maar wel om de belangen van het kind goed in de gaten te houden.Het tweede onderdeel van het wetsvoorstel gaat over voortgezet ouderschap.
Een en ander loopt natuurlijk in elkaar over. Het wetsvoorstel van de heer
Luchtenveld maakt eenoudergezag tijdens het huwelijk onmogelijk. Dat is ongewenst,
omdat er extreme situaties zijn – denk aan de ouder die een gevaarlijke
psychische stoornis heeft – waarin het gezag van één ouder
noodzakelijk is. Laten wij aannemen dat de moeder die gevaarlijke psychische
stoornis heeft en dat de vader het niet verantwoord vindt om het gezag daar
te laten, hoewel hij niet van haar wil scheiden omdat hij nog hoop heeft dat
zij wellicht geneest. Zo'n situatie kun je je voorstellen en ik vind dan ook
dat de mogelijkheid van eenhoofdig gezag tijdens het huwelijk er moet blijven.De heer Luchtenveld wilde aanvankelijk het eenhoofdig gezag ook ná
het huwelijk onmogelijk maken. Daar is hij bij de derde nota van wijziging
op teruggekomen, maar op een wat merkwaardige manier, zo vind ik zelf. Ik
begrijp dat hij nu voorstelt om een verzoek tot eenoudergezag alleen toe te
staan nadat het huwelijk ontbonden is. Ik heb mij afgevraagd of dit de mensen
niet op kosten jaagt – zij moeten immers twee keer naar de rechter –
en of zo de rechtspraak niet extra wordt belast. Ik heb in het wetsvoorstel
niet kunnen vinden waar de indiener nu regelt dat er tijdens het echtscheidingsverzoek
niet gevraagd kan worden om eenhoofdig gezag. Kortom, er staat expliciet dat
het mag nadat de echtscheiding is uitgesproken, ofte wel als mensen gescheiden
zijn. Echter, dat het omgekeerde niet mag, namelijk dat je het meeneemt bij
een echtscheidingsverzoek – iets wat volgens mij wel de bedoeling is
van de indiener – heb ik in de tekst van het wetsvoorstel niet kunnen
vinden. Ik ben er overigens tegen om het zo te regelen, maar ik heb liever
niet dat wij het bij vergissing zo regelen. Ik wil dat het wél kan
worden meegenomen bij het echtscheidingsverzoek. Wat er nu ligt en wat ik
ervan begrijp, overtuigt mij niet en ik zou het op dit punt het liefst bij
het oude laten.De heer Luchtenveld regelt in artikel 253n, lid 1, dat de rechter alleen
tot eenhoofdig gezag kan besluiten, indien er een onaanvaardbaar risico is
dat het kind klem of verloren zou raken tussen de ouders en indien niet te
verwachten is dat hierin binnen afzienbare tijd verandering zou komen. Deze
formulering komt uit een arrest van de Hoge Raad, maar het betreft maar de
helft van wat de Hoge Raad zei op dit punt. Het zinnetje loopt namelijk door,
want de Hoge Raad voegde eraan toe: of indien wijziging anderszins in het
belang van het kind noodzakelijk is. Dat lijkt mij een buitengewoon relevante
toevoeging. De vraag is waarom de indiener deze niet heeft meegenomen.Er zijn wat dit onderwerp betreft mijns inziens twee smaken. Liefst houd
ik alles bij het oude. Als de heer Luchtenveld of de minister of beiden mij
ervan weten te overtuigen dat het beter is om het niet bij het oude te houden,
dan lijkt het mij toch ten minste aangewezen de jurisprudentie van de Hoge
Raad beter in het wetsvoorstel op te nemen dan het nu is gebeurd.Het amendement over de minimumomgangsregeling is voor mij een cruciaal
amendement en gelukkig heb ik goede redenen om aan te nemen dat het op voldoende
steun zal kunnen rekenen.In zijn wetsvoorstel heeft de heer Luchtenveld vastgesteld dat ook ná
scheiding gelijkwaardig ouderschap uitgangspunt is. Daar zijn wij het vanzelfsprekend
mee eens; dat is al meerdere keren uitgesproken. Vervolgens heeft hij dit
omschreven en tegen de daarbij gehanteerde formuleringen is er nu verzet.
Immers, het belang van het kind is daar geheel uit verdwenen. Alleen het belang
van de ouders bepaalt hoe het gelijkwaardig ouderschap ingevuld zou moeten
worden en dat kan volgens mij niet.Bij amendement heb ik het belang van het kind toegevoegd. Dit betreft
nu nog het amendement op stuk nr. 19, maar omdat mevrouw Pater-van der Meer
het er zo mee eens is dat zij graag het amendement mede wil ondertekenen,
zal er een gewijzigd amendement komen in verband met de ondertekening. Het
amendement blijkt verwarring op te roepen. Er staat dat als punt a. wordt
toegevoegd "het belang van het kind". Het betekent evenwel dat de
andere punten worden vernummerd en blijven staan. Deze wetgevingstechniek
hoeft niet in het amendement te worden opgenomen.Om eenieder te overtuigen van de noodzakelijkheid van het amendement,
wil ik graag Liesbeth Groenhuijsen citeren die het verhaal van Thomas vertelt
in Trouw. Thomas is acht jaar. Hij woont afwisselend drie dagen bij zijn vader
en drie dagen bij zijn moeder en zegt dat dit een eerlijke regeling is. Zo
royaal zijn kinderen nu eenmaal, merk ik op. Maar het is wel vervelend dat
hij elke keer na een wissel een dag buikpijn heeft. Hij durft dat niet te
zeggen, want zijn ouders hebben al zo veel verdriet. Welnu, zouden wij zo'n
manneke het recht willen onthouden om bij één ouder te wonen
en de ander gewoon te zien of er te logeren en ervan te houden?De handhaving van afspraken is één van de grootste problemen
bij voortgezet ouderschap na scheiding. De reden is niet dat er te weinig
juridische mogelijkheden zijn, maar dat zij zo slecht door te voeren zijn.
Rechters zijn waarschijnlijk mede daardoor niet erg genegen sancties op te
leggen als één van de ouders de afspraken niet nakomt. Ook de
heer Luchtenveld heeft daar uiteindelijk geen oplossing voor. Dat is geen
verwijt maar een vaststelling, want volgens mij heeft niemand die oplossing.
Hij heeft wel voorgesteld om een zeer laagdrempelige toegang tot de rechter
te realiseren. Daardoor zou het nog eenvoudiger moeten worden
dan in het geval van een kort geding. Ik vind het een goed voorstel, al zal
dat ertoe leiden dat de toeloop naar de rechter toeneemt. De rechter kan echter
wel meteen doorverwijzen naar een mediator om tot een oplossing te komen.
Hij kan ook zelf een oordeel geven. Ik heb het idee dat de kracht zit in de
snelheid van de procedure, namelijk een zitting binnen drie weken. Als het
om de handhaving gaat, mogen wij wat dat betreft wellicht hopen op verbetering.Zowel de heer Luchtenveld als minister Donner pleit hard voor mediation,
maar geen van beiden draagt daarvoor middelen aan. Het is treurig om te zeggen,
maar mediation kost al snel enkele duizenden euro's. De tegemoetkoming die
het kabinet in petto heeft voor minder draagkrachtige ouders, die bovendien
door de rechter naar een mediator worden verwezen, bedraagt slechts € 200.
Dat is een schijntje. Ik vraag de minister dan ook om toe te zeggen dat hij
daarvan in financiële zin meer werk zal maken. Voor het opstellen van
een ouderschapsplan, dat een voorwaarde is om te kunnen scheiden, kan een
mediator nodig zijn. Men kan daarbij zelfs verplicht worden tot het inschakelen
van een mediator. Het kan niet de bedoeling zijn dat mensen met een laag inkomen
niet de mogelijkheid hebben om te scheiden.Het kabinet bewijst tot op heden ook slechts lippendienst aan het feit
dat er meer laagdrempelige hulpverlening moet komen. Gemeenten zouden dat
moeten organiseren. Het kabinet heeft dat toegezegd, maar het doet geen boter
bij de vis. Zelfs omgangshuizen zijn financieel niet veiliggesteld. Ik ben
van mening dat wat dit betreft de verantwoordelijkheid bij het kabinet ligt.
Wij kunnen wel proberen om mensen op het goede been te zetten door ervoor
te zorgen dat zij op een zo verantwoord mogelijke wijze een echtscheidingsprocedure
doorlopen, maar wij vrezen dat de wet een dode letter blijft als dit financieel
niet mogelijk wordt gemaakt.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Gisterenavond werd in het journaal verondersteld dat met de
behandeling van dit wetsvoorstel de flitsscheiding zal worden afgeschaft of
dat een administratieve scheiding mogelijk zal worden gemaakt. Dat verbaast
mij niet, want daarop komt het feitelijk neer. De minister van Justitie heeft
een wetsvoorstel ingediend met onder andere het doel om de flitsscheiding
af te schaffen en de heer Luchtenveld heeft een initiatiefwetsvoorstel aan
de Kamer voorgelegd met de bedoeling om de mogelijkheid te bieden dat een
huwelijk wordt ontbonden bij een ambtenaar van de burgerlijke stand. Daarbij
hoort de betrokkenheid van een juridisch onderlegd persoon. Op deze wijze
wil de heer Luchtenveld de huidige flitsscheiding vervangen door een zorgvuldiger
administratief instrument. Cruciaal in zijn wetsvoorstel is dat mensen ook
zonder de rechter moeten kunnen scheiden. Mijn fractie is het daarmee volledig
eens. Daarbij speelt een rol dat er in het geval van kinderen sprake moet
zijn van een bijzondere verantwoordelijkheid. De heer Luchtenveld geeft dan
ook aan dat dit moet worden geregeld door het verplicht stellen van een ouderschapsplan.
Dat plan dient beschikbaar te zijn voordat kan worden overgegaan tot ontbinding
van het huwelijk bij een ambtenaar van de burgerlijke stand. Verder zal er
een toetsing moeten worden gedaan door die echtscheidingsbemiddelaar. Dat
zijn belangrijke waarborgen om die zorgvuldigheid te regelen. Wel vraag ik
mij af of de positie van die echtscheidingsbemiddelaar voldoende stevig in
de wet is verankerd. Komt in de wet te staan dat het een juridisch onderlegd,
gekwalificeerd persoon dient te zijn die in staat is om deze zeer belangrijke
taak op goede wijze uit te voeren?Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Waarop doelt mevrouw Vos? Met het amendement dat ik samen met mevrouw
De Pater-van der Meer heb ingediend, willen wij bewerkstelligen dat scheiding,
indien er kinderen in het spel zijn, alleen via de rechter mogelijk is. Scheiding
van paren zonder kinderen kan worden geregeld via de burgerlijke stand. In
dat licht begrijp ik de vraag van mevrouw Vos over de juridische waarborgen
niet.Mevrouw Vos (GroenLinks):Naar ons oordeel moet het ook in het geval van kinderen mogelijk zijn
om zonder tussenkomst van de rechter te scheiden. Wij zullen uw amendement
terzake dan ook niet steunen. Wel vinden wij dat een echtscheidingsbemiddelaar
moet kunnen toezien op zorgvuldige naleving van een ouderschapsplan. Ik krijg
van de heer Luchtenveld graag de bevestiging dat het zeker is dat die bemiddelaar
een juridisch gekwalificeerd persoon is.De heer Rouvoet (ChristenUnie):In mijn eerste termijn heb ik ook een aantal vragen gesteld over de positie
van de bemiddelaar. De rechter heeft de bevoegdheid om, ook als beide partijen
overeenstemming hebben bereikt en er geen kinderen in het spel zijn, te bepalen
dat de gemaakte afspraken een onevenredig nadeel betekenen voor een van beide
partijen. Doelt u met een stevige positie van de bemiddelaar ook op een vergelijkbare
positie zoals de rechter die nu heeft, die dus kan bepalen dat er sprake is
van een onevenredige overeenkomst?Mevrouw Vos (GroenLinks):Een echtscheidingsbemiddelaar moet zodanig juridisch onderlegd zijn, dat
hij kan toetsen of de gemaakte afspraak tussen partners die scheiden, evenwichtig
is en er juridisch gezien dus geen vreemde dingen gebeuren.Ten aanzien van de vraag of de administratieve scheiding wel erkend zal
worden in Europa hebben wij voldoende duidelijkheid gekregen. Dat punt is
wat ons betreft dus bevredigend beantwoord. Wel is nog de vraag hoe de gemaakte
afspraken, zeker wanneer er kinderen in het geding zijn, op een goede manier
nageleefd worden. Overigens is dat ook in de huidige situatie een van de grote
problemen en is het ook iets waar niet zo gemakkelijk oplossingen voor te
vinden zijn. De heer Luchtenveld gaat ervan uit dat er sowieso minder conflicten
zullen plaatsvinden doordat ouders zelf afspraken maken. Idealiter zou dat
inderdaad het geval kunnen zijn. Ik meen ook dat ouders in heel veel gevallen
zeer goed in staat zijn om de gemaakte afspraken goed na te leven. Dat neemt
niet weg dat er gevallen zijn waarin er later conflicten ontstaan tussen beide
ouders. In het initiatiefvoorstel is geregeld dat er een laagdrempelige toegang
is tot de rechter, dat men binnen drie weken op zitting kan zijn. Dat vinden
wij een goed punt. De heer Luchtenveld geeft in dit verband verder aan dat
de rechter kan terugverwijzen naar een mediator of in het uiterste
geval een dwangsom kan opleggen. Dat laatste is iets wat je niet graag ziet
gebeuren, aangezien het heel negatieve gevolgen kan hebben voor met name het
kind. Ook met het voorliggende initiatiefvoorstel zijn de problemen op dit
vlak dus nog steeds niet de wereld uit, maar de vraag is ook of dat überhaupt
ooit zal lukken. Wel menen wij dat het voorstel een goede stap vooruit is.Mevrouw Kalsbeek heeft erop gewezen dat echtscheidingsbemiddeling duur
is en dat het zeker voor minder draagkrachtige ouders wel eens een heel grote
financiële blokkade zou kunnen opwerpen. Ik wil dan ook graag haar pleidooi
ondersteunen voor een regeling met betrekking tot financiële tegemoetkoming.
Ik hoor hierop ook graag de reactie van de heer Luchtenveld.Waar mensen zonder tussenkomst van de rechter gezamenlijk hebben besloten
om zich met elkaar te verbinden, moeten zij naar ons oordeel ook in staat
zijn om zonder tussenkomst van de rechter een punt achter hun verbintenis
te zetten. Op dat punt steunen wij dan ook het initiatiefvoorstel van de heer
Luchtenveld. Wij zijn het met hem eens dat ook in het geval van kinderen die
mogelijkheid er moet zijn, mits zorgvuldig geregeld. Zijn initiatiefvoorstel
biedt daarvoor naar onze mening voldoende waarborgen, hoewel ik nog graag
een antwoord krijg op mijn vraag over de positie van de echtscheidingsbemiddelaar.Het amendement-Kalsbeek/De Pater-van der Meer dat in het geval van kinderen
de administratieve scheiding niet mogelijk maakt, zullen wij niet steunen.
Het andere amendement dat betrekking heeft op het meewegen van het belang
van de kinderen zullen wij wel steunen.De heer De Wit (SP):Voorzitter. Het is alweer een hele tijd geleden dat wij de eerste keer
over dit wetsvoorstel van de heer Luchtenveld hebben gesproken. Ik vind het
op zijn plaats om hier aan te geven dat de fractie van de SP toen heeft gezegd
dat wij het wetsvoorstel zoals dat er toen lag, steunden. Ons belangrijkste
argument is dat het volgens het wetsvoorstel mogelijk wordt om de echtscheiding
en de regeling met betrekking tot het gezag na echtscheiding in onderling
overleg te regelen en, waar dat mogelijk is, de rechter te passeren. Er waren
toen een aantal vragen en er is veel gebeurd sinds die tijd. Zo zijn er een
aantal nota's van wijziging gekomen.Met name de derde nota van wijziging, die wij recent hebben gekregen,
schept duidelijkheid op een aantal punten die in het debat in eerste instantie
een grote rol hebben gespeeld. Het aspect van het internationale recht en
de erkenning in het buitenland van de regeling zoals die wordt voorgesteld,
zou mogelijk een discutabel punt zijn. Dat is door de derde nota van wijziging
opgelost, zeker gezien het standpunt dat aan de Kamer kenbaar is gemaakt van
de organisatie van de notarissen. Ik ben, net als mevrouw Kalsbeek, nog steeds
geneigd om te spreken over de "broederschap", maar het is inmiddels
een notariële beroepsorganisatie. De brief op dat punt is echter duidelijk.
Ook de constructie zoals die nu in de nota van wijziging en dus in het wetsvoorstel
is voorgesteld, schept naar mijn idee de waarborg dat er ook in dat opzicht
internationaal geen probleem hoeft te ontstaan. Er is ook meer zekerheid gekomen omtrent de vrees die ik in eerste instantie
heb geuit dat er misschien te pas en te onpas naar een comparitie zou worden
toegewerkt of naar het voorleggen van een geschil aan de rechter. Dat is naar
mijn idee nu voorkomen doordat de termijn van twee weken wordt vervangen door
drie weken, maar ook doordat de rechter bij dit soort geschillen de mogelijkheid
heeft om te zeggen: ik stop ermee, gaat u eerst maar terug naar de mediator.
Dat vind ik een belangrijke aanvulling.Wij kunnen nog de vraag stellen of de evaluatietermijn van 5 jaar niet
wat al te lang is. Wat mij betreft zou het ook drie jaar mogen zijn. Maar
dat is voor mijn fractie geen breekpunt.Ik heb nog wel een vraag over het gelijkwaardig uitoefenen van het gezag.
In eerste instantie heb ik gevraagd aan de indiener of dat nu betekende dat
die fifty/fiftyverdeling die beoogd werd door de indiener niet een te strak
regime zou zijn en of er niet toch meer gezocht zou moeten worden naar maatwerk.
Ik begrijp in ieder geval uit de nieuwe stukken dat ook de indiener van mening
is dat dat mogelijk moet zijn en dat het niet per se die regeling zou hoeven
te zijn. Mevrouw Kalsbeek heeft ook al verwezen naar het artikel in Trouw
over de perikelen die toch kunnen ontstaan doordat kinderen gelijkelijk in
de week bij de ene en bij de andere partner moeten zijn. Ik krijg op dat punt
graag een bevestiging van de kant van de indiener.De indiener heeft in eerste instantie een aantal forse opmerkingen gemaakt
over de positie en de Raad voor de Kinderbescherming. Die komt in zijn wetsvoorstel
in ieder geval niet voor. De vraag is of dat zo is gebleven. Ik heb niet kunnen
ontdekken dat daar verandering in is opgetreden, maar ik krijg op dat punt
graag enige toelichting.Met betrekking tot het amendement van mevrouw Kalsbeek en mevrouw De Pater
is mijn fractie van mening dat op het moment dat je ervan uitgaat dat partners
zaken kunnen regelen met deskundige bijstand van of een mediator of een advocaat
of een notaris, je dat ook mogelijk moet maken. Je moet dan niet zeggen dat
als er kinderen in het spel zijn de getroffen regeling altijd aan de rechter
dient te worden voorgelegd. Ik vind dat je, uitgaande van het principe dat
mensen in staat zijn de zaken zelf onder deskundige begeleiding en met deskundige
hulp te regelen, daar voluit de mogelijkheid toe moet bieden, ook als er kinderen
in het spel zijn. Uiteindelijk blijft namelijk altijd de mogelijkheid bestaan
dat wanneer je het niet eens bent, je alsnog de gang naar de rechter maakt.
Dat is uitdrukkelijk ook de opzet van het wetsvoorstel. Mijn fractie zal het
ene amendement van mevrouw Kalsbeek en mevrouw De Pater niet volgen, maar
het andere amendement, dat gaat over het belang van het kind, wel.Ik heb ook een vraag over artikel 253n, waar mevrouw Kalsbeek ook op duidde.
Zij legt een belangrijke aanvulling voor, maar het gaat mij meer om de woorden "klem"
en "verloren". Ik begrijp wel dat deze uit de jurisprudentie komen,
maar zij zijn geen juridische begrippen. De vraag is of je je met deze woorden,
die een rol vervullen in een uitspraak van de rechter, niet te veel interpretatieproblemen
op de nek haalt. Daarover hoor ik graag het oordeel van de indiener.Vanochtend is terecht opgemerkt dat mediation een kostbare zaak is. Bij
het hoofdlijnendebat over deze voorstellen heb ik al aan de indiener en aan
de minister gevraagd, en ik doe dat nog een keer, of het niet
mogelijk is om mediation onder de Wet op de rechtsbijstand te brengen, nu
wij kiezen voor een volwaardige procedure, zodat de staat een tegemoetkoming
in de kosten financiert voor mensen die dat niet kunnen betalen.Samenvattend, mijn fractie staat nog steeds achter het voorstel van de
heer Luchtenveld. Wij zijn van mening dat er met de nota's van wijziging een
aantal verbeteringen zijn aangebracht, waardoor de steun van mijn fractie
nog steeds aanwezig is.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik zou heel kort kunnen zijn door het omgekeerde te beweren
van wat de heer De Wit heeft gezegd. Ik heb in eerste termijn al duidelijk
gemaakt dat dit wetsvoorstel op een hoofdpunt niet de route is die mijn fractie
voor ogen heeft. Dat is niet veranderd doordat er na de eerste termijn veel
tijd is verstreken, maar dat had de indiener waarschijnlijk ook niet verwacht.Mijn eerste termijn was zeer kritisch, hoewel ik begon met een aantal
sympathieke onderdelen van het wetsvoorstel te benadrukken. Dat houd ik staande.
Zij hebben te maken met het verplichte ouderschapsplan en het verdwijnen van
de flitsscheiding, wat de fractie van de ChristenUnie al heel lang wenst.
Wij hebben niet voor niets een wetsvoorstel hierover aangekondigd en enige
tijd geleden bij de Kamer neergelegd. In de route die de heer Luchtenveld
bewandelt, lijken er in ieder geval meer waarborgen te zijn dan in de flitsscheidingen
die wij tot nu toe kennen. Daarnaast kennen wij het wetsvoorstel van de minister,
die een voor ons verkieslijkere route bewandelt wat dit betreft, namelijk
om de flitsscheiding alleen af te schaffen en niet om een administratieve
scheiding ervoor in de plaats te brengen.Ik herhaal wat ik in eerste termijn heb gezegd. Het grootste voordeel
van het initiatiefwetsvoorstel van de heer Luchtenveld en van deze debatten
is dat wij de gevolgen van een scheiding voor kinderen nog eens goed onder
ogen zien. Ik vind het echt een voordeel dat wij ons de vraag stellen wat
wij daaraan kunnen doen. Dan zitten wij inderdaad op het spoor van het ouderschapsplan.Het cruciale punt voor ons is en blijft dat scheidingen buiten de rechter
om mogelijk worden gemaakt. Ik heb in eerste termijn omstandig uitgelegd wat
ons heeft bewogen om daarin een andere lijn te kiezen en vast te houden. Dat
is niet nieuw, want dat is altijd onze lijn geweest. Dat verklaart ook onze
voorkeur voor het regeringsvoorstel. De gedachte is dat een scheiding echt
meer is dan het verbreken van een feitelijke relatie of een contract.Wat ons betreft vormt het amendement dat mevrouw Kalsbeek en mevrouw De
Pater hebben ingediend, waarbij geen administratieve scheiding mogelijk wordt,
als er kinderen zijn, een aanzienlijke verbetering. Het betekent ook een aanmerkelijke
inperking van het hoofdpunt van het wetsvoorstel van de heer Luchtenveld.
Wat is zijn oordeel hierover? Het zal hem niet verbazen dat ons oordeel over
dit amendement positief is.Er zijn maar liefst drie nota's van wijziging geweest. Er zijn positieve
zaken naar voren gekomen in de loop van de behandeling. Ik heb in eerste termijn
veel aandacht gevraagd voor de positie van de bemiddelaar. In de nota's van
wijziging is daar deels aan tegemoetgekomen. Ook moet er een verplicht ouderschapsplan
komen als er geen overeenstemming tussen partijen bestaat en ingeval van geregistreerd
partnerschap. Voor die punten heb ik niet voor niets de aandacht gevraagd.Bij de positie van de bemiddelaar blijf ik ervan uitgaan dat ondanks de
duidelijkere omschrijving daarvan de bemiddelaar, anders dan een rechter,
geen onaanvaardbaar kan uitspreken over een overeenkomst die onevenredig in
het nadeel van een van de partijen moet worden geacht, zelfs indien beide
partijen daarmee hebben ingestemd. Dit belangrijke element bij de positie
van de rechter wil ik niet graag kwijtraken. Dat is echter wel de consequentie
van het wetsvoorstel van de heer Luchtenveld, ondanks alle nota's van wijziging.
Ik dacht mij hierbij in het gezelschap van de minister te bevinden. Ik hoor
echter graag de reactie van de heer Luchtenveld.Ik heb in eerste termijn een aantal kanttekeningen geplaatst bij de uitwerking
van het ouderschapsplan. Deels is daaraan tegemoetgekomen door de heer Luchtenveld.
Dat is echter niet doorslaggevend voor de beoordeling van het wetsvoorstel.Ik ben ingenomen met het feit dat de suggestie van de ChristenUnie in
eerste termijn om ervoor te zorgen dat bij een scheiding het kind op één
adres blijft wonen en dat de ouders heen en weer karren, door de indiener
is verwelkomd als een fris idee. Ons lijkt dit vooral in het belang van de
kinderen. Ik snap dat de arm van de wetgever op dit punt beperkt is. Dit kan
niet in de wet verordonneerd worden. Ik wil deze discussie echter graag bij
de minister neerleggen. Zijn er mogelijkheden om bij te dragen aan het ingang
doen vinden van dit idee? Wij komen daarop nog terug als wij hierover met
de minister komen te spreken. Of dat wel het geval zal zijn, lijkt overigens
twijfelachtig. Het lijkt mij de moeite waard om te bezien wat wij kunnen bijdragen.De heer De Wit heeft gevraagd naar de rol van de Raad voor de Kinderbescherming.
Ik sluit mij daarbij aan. In eerste termijn was er veel onduidelijkheid over
de mogelijkheden. De omschrijving van de heer Luchtenveld ging nogal ver.
Het lijkt mij goed als hij daar in tweede termijn op ingaat.Het zal duidelijk zijn dat wij het voorliggende wetsvoorstel niet kunnen
steunen. Wij zullen echter naar mogelijkheden zoeken om in ons stemgedrag
tot uiting te brengen dat wij ingenomen zijn met onderdelen van het wetsvoorstel.
Wij duiken hiervoor in de techniek. Het wetsvoorstel bevat immers ook sympathieke
elementen.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Ik herhaal graag de algemene houding van D66 bij dit wetsvoorstel.
Dat biedt een aanpak voor twee serieuze problemen in Nederland. Er is kennelijk
behoefte aan de flitsscheiding. Volgens het CBS is 14% van de scheidingen
flitsscheidingen. Ook zijn er duizenden "dwaze" vaders en moeders
die hun kinderen niet kunnen zien omdat de andere ouder de omgang traineert.
Dit wetsvoorstel pakt beide problemen aan. Er komt een volwaardig alternatief
voor de flitsscheiding en de problemen met de omgang worden beperkt. Ik spreek
mijn complimenten uit aan het adres van de heer Luchtenveld die al maanden
bezig is met honderden pagina's wetstekst. Ik weet dat hij de oprechte
behoefte voelt om deze problemen op te lossen.D66 voelt veel voor de voorstellen van de heer Luchtenveld omdat zij de
verantwoordelijkheid bij de mensen leggen. Wie samen trouwt, moet ook samen
kunnen scheiden. Als je samen kinderen krijgt en je gaat uit elkaar, dan ben
je in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het maken van goede afspraken
over de opvoeding. Nu heeft de minister van Justitie een ander wetsvoorstel
ingediend dat hij Voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding heeft genoemd.
Daaruit concludeer ik alleen al op basis van de titel dat een scheiding die
mensen zelf regelen kennelijk niet zorgvuldig is. Hij overgiet zijn wetsvoorstel
met een conservatief sausje dat in ieder geval onze smaak niet heeft. Wij
vinden dat de overheid niet zulke conservatieve waarden aan mensen moet opdringen.In eerste termijn was nog onduidelijk of een administratieve scheiding
zonder tussenkomst van de rechter wel Europaproof zou zijn. Nu is dat kennelijk
wel gelukt en dat heeft de minister ook erkend. Het bezwaar dat wij daartegen
hadden, vervalt dus in ieder geval.Wij hebben ons aanvankelijk zorgen gemaakt over het belang van het minderjarige
kind. De rechter kan dat belang bij een administratieve scheiding niet toetsen.
De heer Luchtenveld heeft ons er echter van overtuigd dat het belang van het
kind voldoende gewaarborgd is. In de eerste plaats krijgt de scheidingsbemiddelaar
de plicht te bevorderen dat er geen afspraken tussen ouders worden gemaakt
die het belang van het kind zouden schaden. In de tweede plaats moet de scheidingsbemiddelaar
minderjarige kinderen vanaf acht jaar horen. Dat kan voor hen natuurlijk een
stuk minder intimiderend zijn dan wanneer zij voor de rechter gehoord worden.
Als de scheidingsbemiddelaar weigert zijn handtekening te zetten omdat de
onderlinge afspraken niet in het belang zijn van het kind, dan komt de zaak
alsnog voor de rechter. In de praktijk zal het belang van de kinderen door
de scheidingsbemiddelaar die het gehele proces begeleidt waarschijnlijk beter
worden getoetst dan door de rechtbank, waar eigenlijk alleen de griffieambtenaar
kijkt naar de gemaakte afspraken.Dat neemt niet weg dat er nog wel een paar vraagpunten zijn. Waarschijnlijk
is het nog voor veel mensen onduidelijk wat nu precies het verschil is tussen
de gevolgen van een administratieve scheiding en een scheiding voor de rechter.
Ik hoor graag van de heer Luchtenveld of de scheidingsbemiddelaar de plicht
krijgt om mensen voor te lichten over die verschillen. Dat vraag ik vooral
omdat de flitsscheiding niet altijd geldig zal zijn buiten de Europese Unie,
tenzij wij daar nog een goede oplossing voor kunnen vinden. Dat moeten mensen
wel weten als zij een keuze maken. Denkt de initiatiefnemer ook na over een
voorlichtingscampagne? Het hoeft geen brede campagne te zijn. Ik denk bijvoorbeeld
aan folders. Moeten mensen hun handtekening zetten om aan te geven dat zij
weten wat het verschil is? Ziet hij daar misschien iets in? Is de minister
van Justitie bereid zijn steun te verlenen aan een dergelijke campagne, ervan
uitgaande dat het wetsvoorstel wordt aangenomen?Dan heb ik nog een vraag over de handtekening van de scheidingsbemiddelaar,
die door de heer Luchtenveld wordt gepresenteerd als een waarborg voor de
zorgvuldigheid van de flitsscheiding. Hij hecht er veel belang aan dat de
jurist deskundig is op het gebied van familierecht, maar de garantie voor
die deskundigheidseis ligt eigenlijk alleen maar vast in de algemene beroepseisen
van bijvoorbeeld de notaris of de mediator. Notarissen zijn lang niet altijd
experts op het gebied van het familierecht. Er zijn alleen al zes verschillende
soorten van erkenning voor mediators. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat die
handtekening echt een garantie is voor de juiste deskundigheid?Dan heb ik nog een paar vragen over het ouderschapsplan en de verplichte
bemiddeling. Het komt in de praktijk nogal eens voor dat een van de ouders
de afgesproken omgangsregeling niet naleeft. De heer Luchtenveld creëert
een laagdrempelige toegang tot de rechter, waardoor de problemen snel kunnen
worden aangepakt en de rechter zonodig een sanctie kan opleggen. Dat zal er
waarschijnlijk toe leiden dat de afspraken in de toekomst beter worden nageleefd.
Het wetsvoorstel van de minister van Justitie creëert die mogelijkheid
niet. Wat dat betreft heeft het voorstel van de heer Luchtenveld onze voorkeur.
Om te voorkomen dat ouders voor elk wissewasje naar de rechter lopen, zijn
natuurlijk wel wat veiligheidskleppen ingebouwd. Dat is wat ons betreft dus
een goede stap vooruit.Vragen houden wij over de financiering van de mediator. In het voorstel
van de minister van Justitie wordt daar duidelijkheid over geboden. Is de
minister bereid een tegemoetkoming in de kosten van de mediator te regelen
voor de minder draagkrachtigen wanneer het voorstel van de heer Luchtenveld
wordt aangenomen?Tot slot heb ik nog een vraag over een landelijk netwerk van omgangshuizen.
Dat is een oude wens van ons. Het is een plek waar de omgang in een gecontroleerde
omgeving kan plaatsvinden, bijvoorbeeld wanneer kinderontvoering dreigt of
wanneer de ouders een gevaar voor elkaar of voor het kind vormen. Dat landelijke
netwerk is er nu niet. Mensen moeten dus soms ver reizen. Dat is natuurlijk
ook slecht voor de omgang. De heer Luchtenveld vindt ook dat er meer omgangshuizen
moeten komen. Is de minister van Justitie bereid om een landelijk dekkend
netwerk te realiseren?Het wetsvoorstel van de heer Luchtenveld biedt een paar voordelen boven
dat van de minister van Justitie. Het biedt een prima alternatief voor de
flitsscheiding, het biedt nieuwe mogelijkheden om ervoor te zorgen dat afspraken
over de kinderen beter worden nageleefd en gedeeld ouderschap wordt, ook na
de scheiding, het uitgangspunt. Daarom gaat de voorkeur van de D66-fractie
in principe uit naar het voorstel van de heer Luchtenveld.De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Aan het einde van mijn inbreng in eerste termijn heb ik de
heer Luchtenveld geprezen voor het initiatief dat hij heeft genomen met dit
wetsvoorstel. Ik heb in eerste termijn ook een paar kritische vragen gesteld
en gezegd dat hij een aantal formuleringen zou kunnen heroverwegen. Dat heeft
hij ook gedaan. Wat mij vooral aansprak in het wetsvoorstel van de heer Luchtenveld
is dat de intentie is dat echtgenoten het einde van het huwelijk gaan associëren
met eigen verantwoordelijkheid en bemiddeling in plaats met conflict en rechtbank.
Soms zijn er kinderen bij betrokken. Ook al heeft de ouder genoeg van de voormalige partner, een kind heeft nooit genoeg van de andere ouder.
Een goede ouder zorgt daarom voor omgang met en zorg van zowel moeder als
vader. Deze uitgangspunten zitten nadrukkelijk in het wetsvoorstel van de
heer Luchtenveld. Daarmee is het een belangrijke stap voorwaarts in het personen-
en familierecht.Het principiële punt in het wetsvoorstel is dat de verantwoordelijkheid
wordt teruggelegd bij mensen zelf. Dat is een zeer liberaal uitgangspunt.
Mijn fractie vindt dat erg belangrijk. De principiële vraag kan worden
gesteld waarom men nog naar een rechter moet stappen om de echtscheiding te
laten bezegelen als er wilsovereenstemming bestaat over de echtscheiding en
de gevolgen daarvan. In andere EU-landen bestaat de mogelijkheid om een echtscheiding
te bekrachtigen via administratiefrechtelijke weg. Wij vinden dat dit in Nederland
ook mogelijk moet zijn. Wij kunnen hiermee tegelijkertijd de u-bochtconstructie
van de flitsscheiding afschaffen. In de eerste termijn is gezegd dat deze
nieuwe administratieve weg Brusselproof moet zijn. De heer Luchtenveld is
daaraan tegemoet gekomen. Zoals het er nu naar uitziet, kunnen wij deze administratieve
weg met een gerust hart inslaan.Dit wetsvoorstel is ook een poging om van de vechtscheiding af te komen
en om mensen de echtscheiding en de gevolgen daarvan op een verantwoorde manier
te laten regelen. Ik ben er heilig van overtuigd dat het middel mediation
partijen daarbij zeer behulpzaam kan zijn. Hiermee kan het aantal procedures
op tegenspraak drastisch worden teruggedrongen. Het is goed dat de heer Luchtenveld
deze weg als norm heeft willen stellen. Niet alles kan echter juridisch en
met wettelijke maatregelen worden afgedwongen. Wij kunnen niet in het hoofd
van elk mens kijken. De route via de rechter zal dus altijd open blijven.
Wanneer mensen toch met elkaar in conflict zijn en er geen basis is om via
bemiddeling tot een oplossing te komen, zal de rechter uiteindelijk de knoop
moeten doorhakken. Het is belangrijk dat voorop komt te staan dat mensen de
eigen verantwoordelijkheid voor een echtscheiding moeten nemen.Het meer vorm en inhoud geven aan het gelijkwaardig ouderschap is een
ander belangrijk punt uit het wetsvoorstel. Hierbij staat met name het belang
van het kind centraal. Dat moet in het ouderschapsplan worden neergelegd.
Op dit punt is de heer Luchtenveld ook goed tegemoet gekomen aan de wensen
van de Kamer.Last but not least: wanneer partijen het niet eens zijn over de uitvoering
van het ouderschapsplan, moet er een gemakkelijke toegang tot de rechter zijn.
Deze moet dan snel ordemaatregelen kunnen nemen. Wij hebben in eerste termijn
uitvoerig gesproken over het probleem van de dwaze vaders. Mensen die zich
nog niet aangesloten voelen bij dwaze vaders, lopen vaak tegen problemen op
bij de uitvoering van afspraken. In die gevallen is het erg vervelend, wanneer
er niet snel, effectief en efficiënt een oplossing kan komen. Ofschoon
ik in eerste termijn wel wat vraagtekens heb geplaatst bij de wijze waarop
de heer Luchtenveld de efficiënte rechtsgang vorm wilde geven, denk ik
dat, zeker met de aanpassingen die hij met een nota van wijzigingen heeft
aangebracht, dit een mooi concept kan zijn.De heer Luchtenveld heeft de extra eis gesteld dat er in elk geval een
schriftelijke inleiding is. Dat is een belangrijke voorwaarde. Ook is het
belangrijk dat de rechter ordemaatregelen kan nemen. De rechter kan niet alleen
dwangsommen opleggen of de sterke arm inschakelen, maar hij of zij kan vooral
ook terugverwijzen naar de mediator. De bedoeling daarvan is dat het geschil
de-escaleert. Langs die weg wordt het geschil terugverwezen naar de eigen
verantwoordelijkheid van betrokkenen. Dat vind ik een belangrijke aanvulling.Ik deel de opvatting van andere woordvoerders dat de problemen waarover
ons dagelijks signalen bereiken, hiermee niet voorgoed de wereld uit zijn
geholpen. Het is slechts een middel waarmee geprobeerd wordt om de problemen
op te lossen. Het is dus geen panacee, maar het is wel een belangrijke stap
in de oplossingssfeer. Dat wordt door mijn fractie dan ook van harte gesteund.Ik heb in mijn eerste termijn mijn zorgen erover geuit dat de rechter
straks misschien te maken krijgt met een mer à boire van problemen
die zich niet zozeer toespitsen op de essentie. In dit verband heb ik erop
gewezen dat de verplichte procesvertegenwoordiging zou kunnen leiden tot filtering
van het probleem en wellicht tot een deëscalatie vooraf. Toch vindt mijn
fractie de efficiëntie en een gemakkelijke toegang tot de rechter ook
belangrijk. Deze procedure moet dus zeker de kans krijgen om tot ontwikkeling
te komen.Ik ben het eens met wat de heer De Wit over de evaluatie heeft gezegd.
Misschien is het verstandig om die in plaats van na vijf jaar, na drie jaar
uit te voeren. Ik zeg erbij dat dit voor mijn fractie overigens geen breekpunt
is. Ik geef deze kortere termijn alleen in overweging. Bij de evaluatie kan
ook nadrukkelijk bekeken worden op welke wijze de rechter met dit soort situaties
omgaat: is de nieuwe rechtsgang die de heer Luchtenveld met zijn voorstel
creëert wat wij hier beogen, werkt die fatsoenlijk en kan de rechter
daarmee uit de voeten? Dit moet in elk geval een belangrijk onderdeel van
de evaluatie zijn.Er zijn enkele amendementen ingediend. Het belangrijkste is het amendement
van mevrouw Kalsbeek en mevrouw De Pater. Dat amendement komt op het volgende
neer. Zijn er kinderen in het spel, dan mag de administratieve route niet
bewandeld worden. In dat geval zal de procedure via de rechter gevolgd moeten
worden. De indieners van dit amendement hebben er een nogal groot geloof in
dat de rechter echt gaat bekijken hoe het ouderschapsplan in elkaar zit. Ik
proef bij hen wat koudwatervrees voor de mediationpraktijk. Ik ben er evenwel
van overtuigd dat, wanneer er door middel van mediation een goed ouderschapsplan
tot stand is gekomen, dit de beste garantie geeft voor een fatsoenlijke uitvoering
van dat plan. Ik zie dan ook niet zozeer het nut van de waarborg die de rechter
zou moeten bieden. Ik ben er dus van overtuigd dat het wetsvoorstel dat de
heer Luchtenveld heeft ingediend, voldoende waarborgen voor met name het kind
bevat. Tegelijkertijd zie ik wat de politieke realiteit is. De fracties van
de Partij van de Arbeid en het CDA vormen een meerderheid in de Kamer. Zij
zullen het wetsvoorstel niet aannemen, tenzij zij zich in de tweede termijn
nog laten overtuigen. Die illusie heb ik echter niet, want ik heb in de afgelopen
maanden met beide partijen gesproken. De politieke realiteit leidt er dus
toe dat de administratieve route aanmerkelijk wordt ingeperkt. Ik meen dat
de heer Rouvoet hier zojuist ook iets over heeft gezegd. Ik vind dat wij de
mogelijkheid moeten openhouden om bijvoorbeeld in één arrondissement
een experiment uit te voeren. Dat kan interessant zijn. Ik wil dit dan ook
in overweging geven aan beide indieners van het amendement,
zodat blijkt hoe het in de praktijk vorm krijgt. Dit kan ook naar voren komen
in de evaluatie over drie of vijf jaar. Met beide indieners van het amendement
deel ik wel de zorg over de kinderen en de zorg over de vorm en inhoud van
het ouderschapsplan. Ik geloof alleen niet in het middel dat zij aanreiken.
Ik ben ervan overtuigd dat goede mediation het beste middel is. Een experiment
zou dus misschien wel aardig zijn.Mevrouw Kalsbeek (PvdA):Eerlijk gezegd, ben ik ten aanzien van dit onderwerp niet zo voor experimenten.
Ik ben het hartgrondig eens met de evaluatie waarover de heer Weekers het
heeft. Ook ik heb aan de minister gevraagd hoe wij kunnen waarborgen dat de
rechter zich er op een goede manier over buigt, namelijk door zich er niet
mee te bemoeien als de ouders het eens zijn en het verantwoord is geregeld,
maar vooral wél als het belang van het kind in het geding is. Ik stel
voor dat wij vooral dit aspect zeer grondig evalueren. Ik vind het prima om
dit over drie jaar te doen. Vergeet niet dat de rechters een nieuwe taak krijgen.
Het ouderschapsplan is namelijk nieuw. Het is een nieuw element. Ik hoop dus
zeer dat het niet een soort stempelmachine wordt, maar dat men hier echt serieus
naar gaat kijken.De heer Weekers (VVD):Ik ben het er met mevrouw Kalsbeek over eens dat het ouderschapsplan,
het nieuwe onderdeel, nadrukkelijk voorwerp van evaluatie moet zijn. Na ommekomst
van de evaluatie kunnen wij dan met elkaar bespreken of de route langs de
rechter inderdaad tot wijzigingen in het ouderschapsplan leidt en of die een
werkelijke garantie biedt op kwaliteit en naleving van het ouderschapsplan.
Dat zal uit de evaluatie moeten blijken.Ik begrijp dat mevrouw Kalsbeek niet ingaat op de suggestie om een experiment
uit te voeren. Daaruit leid ik af dat zij daar vooralsnog niet voor voelt.
Wij kunnen wellicht na ommekomst van de evaluatie met elkaar bespreken of
de administratieve route alsnog kan worden opengesteld voor de echtscheidingsgevallen
waarin kinderen in het spel zijn. Ik zou in elk geval willen vragen om die
mogelijkheid na de evaluatie open te houden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De heer Weekers verwees naar mijn inbreng toen hij zei dat hij het met
mij eens was dat het een aanzienlijke beperking van het wetsvoorstel was.
Ik ben daar blij mee; ik zou het ook een amputatie van een hoofdbestanddeel
van het wetsvoorstel kunnen noemen, want de heer Luchtenveld heeft het ouderschapsplan
en de administratieve scheiding natuurlijk niet voor niets in een wetsvoorstel
ondergebracht. Ik ben geïnteresseerd in een meer politieke kwalificatie
van de heer Weekers van dit amendement. Hoe ziet hij dat? Meestal is dit een
vraag aan de regering, maar ik stel haar nu maar aan hem. Vindt de heer Weekers
het net als ik een amputatie, maar legt hij zich neer bij de politieke realiteit?
Vindt hij het misschien zelfs een destructief amendement? Kan hij het eens
typeren?De heer Weekers (VVD):Ik vind het absoluut geen destructief amendement. Ook het woord amputatie
vind ik erg ver gaan, want het wetsvoorstel behelst niet alleen de introductie
van een administratieve route, maar ook andere elementen. Die heb ik zojuist
aangekaart. Ik wil proberen om van de vechtscheiding af te komen, om de procedures
op tegenspraak te beperken en om mediation, dus het nemen van eigen verantwoordelijkheid
om er samen uit te komen, als norm te stellen. Ook wil ik het gelijkwaardig
ouderschap regelen en een gemakkelijker toegang tot de rechter. Wat mij betreft,
blijven er ook na aanvaarding van het amendement Kalsbeek/De Pater-van der
Meer voldoende gronden over om dit wetsvoorstel van harte te steunen. Ik meen
dat dit op het onderdeel administratieve echtscheiding in elk geval een eerste
stap is om niet naar een rechter te gaan als er geen sprake is van een conflictsituatie.
Na ommekomst van een evaluatie zou je de zaak kunnen uitbreiden in de richting
die de heer Luchtenveld nu al graag wil.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik wil niet flauw doen, maar zo langzamerhand krijg ik het gevoel dat
het initiatiefwetsvoorstel van de heer Luchtenveld bijna onrecht wordt gedaan.
Het is niet voor niets aangekondigd als een wetsvoorstel dat gaat over echtscheiding
zonder rechterlijke tussenkomst. Precies op dat punt is het amendement, dat
ik overigens van harte ondersteun, een forse reductie op de werking van het
wetsvoorstel. Uit de reactie van de heer Weekers krijg ik bijna de indruk
dat hij er veel bruikbare elementen in ziet en dat het punt van de administratieve
scheiding slechts een van de vele ingrediënten is. Dat is het hoofdmotief
van de indiener geweest. Ik kom voor hem op.De heer Weekers (VVD):Ik heb niet de indruk dat dat het hoofdmotief is geweest. De heer Luchtenveld
heeft vijf moties aangehaald in zijn memorie van toelichting, waarmee hij
aan de slag is gegaan. De administratieve echtscheiding ter vervanging van
de flitsscheiding is een element, maar er is nog een aantal andere belangrijke
elementen. De administratieve echtscheiding wordt niet volledig onderuitgehaald.
Slechts in die gevallen waar sprake is van minderjarige kinderen wordt de
mogelijkheid tot administratieve echtscheiding vooralsnog niet opengesteld.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):De heer Weekers zegt dat men het eens moet zijn over de scheiding: dat
heb ik in tweede termijn ook aan de orde gesteld. Als men het eens is, zijn
afspraken goed te maken. Ik zie niet in waarom wij dan een nieuw instituut
moeten invoeren. Als bij een scheiding waarbij kinderen zijn betrokken een
ouderschapsplan wordt ingediend, leert de ervaring dat rondom die invulling
na verloop van tijd conflicten ontstaan. Om die reden zegt de CDA-fractie
dat zo'n situatie in ieder geval vanaf het begin voor de rechter moet komen.
Met het ouderschapsplan wordt inmiddels in de praktijk gewerkt, maar het heeft
nog niet de formele status. Mij is bekend dat rechters zich wel degelijk op
de hoogte laten stellen van wat de kinderen zelf willen. De CDA-fractie wil
daarmee niet experimenteren.De heer Weekers (VVD):Ik vind de redenering van mevrouw De Pater-van der Meer wat merkwaardig.
Zij zegt dat de garantie van de rechter nodig is, omdat er bij de uitvoering
van het ouderschapsplan na verloop van tijd conflicten kunnen ontstaan. De
zaak is dan al bij de rechter geweest, maar na verloop van tijd kunnen onwillende
ouders het plan vervolgens in de prullenbak gooien. Waar het mij om gaat,
en dat geldt volgens mij ook voor de heer Luchtenveld en voor
de minister, is dat het ouderschapsplan vorm en inhoud krijgt. De heer Luchtenveld
stelt voor dat ouders deskundige begeleiding krijgen. Als de ouders dat echt
willen, is dat de beste garantie voor een fatsoenlijke uitvoering van het
ouderschapsplan.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Ik ben het eens met de heer Weekers wat het laatste betreft. De mensen
moeten echter willen en de praktijk leert dat situaties kunnen veranderen.
De heer Weekers zegt dat mensen het ouderschapsplan na verloop van tijd in
de prullenbak kunnen gooien. Ik weet niet waarom hij dat zegt. Dat is nu juist
niet de bedoeling. Men moet zich van tevoren goed bedenken.De heer Weekers (VVD):Ik ben het eens met mevrouw De Pater-van der Meer. Ik zie echter niet
in dat je dat bij een echtscheidingsprocedure langs de rechter moet laten
gaan. Ik vind het voorstel van de heer Luchtenveld wel een goed middel, waarmee
hij een eenvoudige en efficiënte rechtsgang creëert. Als een van
de ouders het ouderschapsplan in de prullenbak wil gooien, kan de ander ook
snel naar de rechter stappen.Gelet op de politieke realiteit, moet je wel kijken naar de administratieve
procedure. Wanneer wordt die ingeperkt?Ik ben het met de heer Luchtenveld eens dat als er kinderen in het spel
zijn, je allerlei extra waarborgen moet creëren, ook als het gaat om
de deskundigheid van de mediators met betrekking tot familierechtelijke aspecten.
Vandaar dat de heer Luchtenveld als aanvullende eis heeft gesteld dat notarissen,
advocaten of scheidingsbemiddelaars die ook jurist zijn en die via de administratieve
weg iemand naar een echtscheiding begeleiden, lid moeten zijn van een specialistenvereniging
in de sfeer van het familierecht of in de sfeer van de mediation. Dit is nadrukkelijk
vermeld in artikel 149a, de leden 4 en 5.Wanneer je voor de gevallen met kinderen, waarvoor je die extra waarborgen
zou willen creëren, deze route niet meer openstelt, dan lijkt het mijn
fractie in de rede te liggen dat je de lat wat minder hoog legt. Immers, bij
een procedure voor de rechter kun je met elke willekeurige advocaat in de
slag, ook als dit iemand is die jongste bediende op een advocatenkantoor is
en volstrekt geen ervaring heeft met de praktijk van het familierecht. En
voor de administratieve route, daar waar mensen het onderling al eens zijn,
zou je dan nog eens extra specialisatievereisten willen regelen? Dat lijkt
ons niet logisch. Om die reden heb ik een amendement opgesteld, op stuk nr.
20. Kortheidshalve verwijs ik naar de aldaar vermelde toelichting.Wat betreft het amendement van mevrouw Kalsbeek inzake het eenhoofdig
ouderlijke gezag merk ik het volgende op. In eerste termijn heb ik gezegd
niet gelukkig te zijn met de formulering van de heer Luchtenveld, dat alleen
de ene ouder kan vragen om de andere met het ouderlijke gezag te belasten.
Ik vond dat dit geen recht doet aan moeilijkheden die in de rechtspraktijk
kunnen voorkomen. Wij vinden evenwel dat de heer Luchtenveld, na aandrang
op heroverweging, met een heel creatieve gedachte is gekomen, in die zin dat
er in het kader van een echtscheidingsprocedure maar één standaard
is, namelijk het gezamenlijke ouderlijke gezag. Het betekent dat mensen niet
te snel de weg van de minste weerstand dienen te kiezen, juist in een periode
waarin de emoties nogal oplopen. Mocht echter blijken dat er een onhoudbare
situatie blijft bestaan, waarbij eenhoofdig ouderlijke gezag echt geïndiceerd
is, dan kan dit later alsnog gevraagd worden in een aparte procedure. Ik vond
dit een zeer creatieve gedachte en ik ben het op dat punt met de heer Luchtenveld
eens. Wij zullen daarom niet het amendement van mevrouw Kalsbeek steunen.Wij steunen wel het amendement van mevrouw Kalsbeek over de minimumomgangsregeling.
Voor de motivering in dezen verwijs ik naar mijn inbreng in eerste termijn.In het amendement op stuk nr. 21 wordt het belang van het kind nog eens
nader gestipuleerd daar waar het betreft het ouderschapsplan. Dit is volgens
mij ook de bedoeling van het wetsvoorstel en in elk geval is het ook de bedoeling
van de VVD-fractie. Het betekent dat wij dit amendement van harte zullen steunen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Voorzover er vragen zijn gesteld aan de regering met betrekking tot het
wetsvoorstel van de minister, stel ik voor dat deze vragen vooral worden beantwoord
bij de plenaire behandeling van dat wetsvoorstel, want anders gaat het te
zeer door elkaar lopen.De heer Luchtenveld (VVD):Het lijkt mij dat er wel de mogelijkheid zou moeten zijn om, voorzover
er een vergelijking wordt getrokken, deze aan de orde te stellen. Het is niet
de bedoeling uitputtend dat wetsvoorstel te behandelen, want de Kamer heeft
er nog zeer onlangs verslag over uitgebracht en er moet nog een antwoord komen
als de behandeling wordt voortgezet. Ik denk in ieder geval dat een vergelijking
wel mogelijk moet zijn.De voorzitter:Dat spreekt vanzelf, maar ik geef aan dat wij ons wel een beetje aan uw
wetsvoorstel houden en het niet te veel door elkaar laten lopen.Ik schors de vergadering tot 14.15 uur.Minister Donner:Ik moet erop wijzen dat ik om half drie elders in dit huis verwacht wordt,
in een andere vergadering, zij het niet een plenaire. Daar zal dan wel een
voorziening voor moeten worden getroffen.De voorzitter:Plenair gaat altijd vóór.Minister Donner:Daar twijfel ik niet aan, maar er zou dan wel even gewaarschuwd moeten
worden, zodat er niet een verzameling Kamerleden op mij zit te wachten.De voorzitter:Daar zullen wij in voorzien.De vergadering wordt van 13.33 uur tot 14.15 uur geschorst.De voorzitter:Ingekomen is een brief van de heer De Ruiter, met de volgende inhoud:"Geachte heer Weisglas, Beste Frans,Allereerst wil ik u, alle collega's en medewerkers van de Kamer hartelijk
bedanken voor de vele beterschapwensen die ik tijdens mijn ziekteperiode heb
ontvangen.De afgelopen maanden heb ik hard gewerkt aan mijn herstel en reïntegratie.
Ik ben nu weer zo ver dat ik een reguliere baan en wellicht een bescheiden
aantal andere maatschappelijke taken kan uitvoeren.Ik heb het lidmaatschap van de Tweede Kamer nooit als een reguliere baan
gezien, maar als een bijzondere verantwoordelijkheid. Ik vind het een eer
om de democratie te mogen dienen en om het mooie beroep van volksvertegenwoordiger
uit te oefenen. Bij dat beroep behoort ook het maken van moeilijke keuzes.Nu ik weer ben hersteld, heb ik die moeilijke keuze gemaakt en ik heb
besloten om met ingang van 1 oktober 2005 mijn lidmaatschap van de Tweede
Kamer definitief te beëindigen en ontslag te nemen.Ik wens u, alle collega's en mijn opvolger veel succes en wijsheid toe
bij het dienen van de democratie en bij het uitoefenen van het mooie beroep
van volksvertegenwoordiger.Met vriendelijke groet en wellicht tot ziens,Piet de Ruiter"(Applaus)De voorzitter:Waarde collega's, helaas moet ik u meedelen dat Piet de Ruiter, lid van
de fractie van de SP, de Kamer noodgedwongen zal verlaten. Piet heeft zijn
Kamerlidmaatschap slechts een korte periode kunnen vervullen. Van de ruim
drie jaar dat hij lid is van de Tweede Kamer, is hij als gevolg van ziekte
slechts een jaar actief geweest. In die korte periode heeft hij wel een duidelijk
profiel achtergelaten. Hij stond en staat bekend als een zeer gedreven politicus
die zich in korte tijd voornamelijk heeft ingezet voor de zwakkeren in de
samenleving. Als geen ander weet hij vanuit zijn ervaring in de praktijk –
hij was bijstandsmaatschappelijk werker bij de Gemeentelijke Sociale Dienst
in zowel achterstandswijken als in de rijkere buurten van Den Haag en hij
was tevens actief in de schuldhulpverlening – hoe moeilijk sommige groepen
het in de samenleving kunnen hebben. Ik heb respect voor de wijze waarop Piet
de Ruiter zich in het politieke debat sterk heeft gemaakt voor de kwetsbare
groepen.Bij hem was weinig te merken van de tegenwoordig veel genoemde kloof tussen
de burger en de politiek. Of is dit een discussie van alle tijden? Kort na
zijn aantreden als Kamerlid, deed Piet van zich spreken door in de zomer van
2002 samen met Adri Duivesteijn het initiatief te nemen om een deel van de
Kamer van het zomerreces te laten terugkeren met het doel de problemen met
betrekking tot de uitbetaling van de huursubsidie aan de orde te stellen.
Zijn gedrevenheid en volhardingsvermogen vielen toen op.Behalve woordvoerder voor Volkshuisvesting, was Piet de Ruiter namens
de SP-fractie woordvoerder voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dezelfde
gedrevenheid en betrokkenheid spreidde hij daar tentoon.Piet is al vanaf de jaren zeventig lid van de SP-fractie en hij is ruim
tien jaar lang voorzitter geweest van die fractie in de gemeenteraad in Leidschendam.
Op de website van de SP las ik het antwoord van Piet de Ruiter op de vraag
wat zijn favoriete film is: "Novecento" van Bernardo Bertolucci.
In deze film, die gaat over twee mannen die vanwege hun verschillende afkomst
steeds verder tegenover elkaar komen te staan, speelden de klassieke thema's
van tweedeling, rijk en arm en klassenstrijd. Deze thema's waren voor Piet
als Kamerlid een belangrijke drijfveer. Hij heeft dat in de korte periode
dat hij Kamerlid was, duidelijk voor het voetlicht gebracht.Piet, jammer dat je maar zo kort Kamerlid hebt kunnen zijn. Namens de
Kamer wens ik je heel veel sterkte in de komende periode.(Applaus)De voorzitter:Van het ontslag is mededeling gedaan aan de voorzitter van het Centraal
Stembureau en aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.De overige ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de
Griffier ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze
van behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-294-304.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl