Het debat over de situatie met mond- en klauwzeer
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 4719-4742

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 72, pagina 4719-4742

25-04-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27622Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Het debat over de situatie met mond- en klauwzeerPagina 4719-4742
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 25 april 2001)Pagina 4800-4801
Presentie en opening (woensdag 25 april 2001)Pagina 4719-4719
Voortzetting van de behandeling van het Rapport over de vuurwerkramp in Enschede (27157)Pagina 4743-4800
Regeling van werkzaamheden (woensdag 25 april 2001)Pagina 4742-4743

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 123 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over de situatie met mond- en klauwzeer.De voorzitter:Allereerst is het woord aan de minister om ons iets te zeggen over de
Landbouwraad van gisteren en om andere mededelingen te doen.Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter. Ik ben de Kamer er erkentelijk voor dat ik meteen
na de Landbouwraad die gisteren heeft plaatsgevonden, een paar opmerkingen
daarover mag maken en kan aangeven wat de consequenties daarvan zijn voor
het Nederlandse beleid. In de Landbouwraad van gisteren heeft een discussie
plaatsgevonden over de situatie met mond- en klauwzeer. Verder hebben mijn
Britse collega en ik daar verslag gedaan van de huidige situatie. Ik noem
een paar belangrijke elementen van de raadsconclusies die zijn aangenomen.De Raad is van mening dat gedurende de huidige crisis de bestaande strategie
niet dient te worden veranderd. Het beleid van zowel de Britse als de Nederlandse
regering is gebaseerd op het staande Europese beleid. Ter informatie: mijn
Britse collega heeft gezegd dat er in Engeland niet een geval van suppressieve
of preventieve vaccinatie heeft plaatsgevonden. Er is echter geconcludeerd
dat, als de huidige crisis voorbij is, op basis van de ervaringen die wij
nu opdoen en de wetenschappelijke ontwikkelingen, zorgvuldig beoordeeld moet
worden welke stappen noodzakelijk zijn om bescherming tegen toekomstige uitbraken
tot stand te brengen. De Raad heeft ook geconstateerd dat er aanbevelingen
zijn gedaan door de FAO in een vergadering van 21 tot 23 maart, en is van
mening dat die aanbevelingen moeten worden meegenomen voor de toekomstige
ontwikkeling.De Raad heeft met belangstelling kennisgenomen van het voorstel dat ik
met mijn Britse collega gedaan heb om in de loop van dit jaar, na de crisis,
een Europese conferentie te houden over de toekomstige strategie met betrekking
tot mond- en klauwzeer en de lessen die moeten worden getrokken. Aangezien
de Raad dit voorstel heeft aangenomen, neem ik aan dat die
conferentie onder het Belgische voorzitterschap zal worden gehouden. Ik ben
persoonlijk ook blij dat de Raad die conclusie één maand na
de uitbraak heeft getrokken, omdat daarmee wordt aangegeven dat het nieuwe
perspectief is dat in brede zin de vraag van de vaccinatiepolitiek in Europees
verband aan de orde is.En marge van de Raad heb ik contact gehad met de Europese Commissie over
Europese steun voor de opkoopregelingen. Zoals bekend, heeft het kabinet voorgesteld
om via cofinanciering met de Europese Unie een opkoopregeling voor varkens
en kalveren in de gesloten gebieden tot stand te brengen, inclusief een fokverbod.
De Europese commissaris Fischler heeft gezegd dat een en ander nog technisch
uitgewerkt moet worden. Ik hoop dat die uitwerking nog deze week zal plaatsvinden,
opdat het beheerscomité hier volgende week een beslissing over kan
nemen. De uitbetaling op basis van de opkoopregeling zal pas kunnen geschieden
na de goedkeuring. Ik heb ook met de Europees commissaris gesproken over de
nationale opkoopregeling in de gebieden buiten de gesloten gebieden. Het gaat
dan om de particuliere opslag van varkens, de opkoop van kalveren en de opkoop
van biggen, gecombineerd met een fokverbod en een aborteerverplichting. Het
betreft hier potentiële staatssteun waar Europese goedkeuring voor nodig
is. Ik heb inmiddels de notificatie gepleegd. Ik hoop dat de Europese Commissie
hier op de kortst mogelijke termijn goedkeuring aan geeft.Ik moet de Kamer ook nog melden – ik heb dat nog niet schriftelijk
kunnen doen – dat er dit weekend in Wijhe helaas een verdere uitbraak
heeft plaatsgevonden. Dit ligt gelukkig wel binnen de toezichtsgebieden. Ik
heb contact met de Commissie gehad om ervoor te zorgen dat de verruiming van
de export, waartoe vorige week woensdag na het bezoek van commissaris Byrne
besloten was, daardoor niet op het spel zou worden gezet. Het had vrij desastreuze
gevolgen gehad wanneer alsnog de export uit Zuid-Nederland en West-Nederland
daardoor zou worden geraakt. De Commissie heeft mij de verzekering gegeven
dat dit niet het geval is en dat ondanks de uitbraak, omdat die binnen het
toezichtsgebied valt, gebaseerd op de strategie in het grote Oene-gebied die
wij daar voeren, de export gehandhaafd wordt. Ik blijf uiteraard bezorgd,
omdat nieuwe uitbraken die situatie wellicht kunnen veranderen.Het rapport van de inspectie van de Europese Commissie over het gevoerde
beleid in Nederland is van dien aard dat men vanuit Nederlandse hoek tevreden
kan zijn over het feit dat het oordeel van de Commissie is dat wij snel en
efficiënt hebben gehandeld. Wel wordt in het rapport gesproken over de
zorg die de Europese Unie uitspreekt over de vijandigheid die wordt geuit
met betrekking tot het ruimingsbeleid. Dat is met name een zorg voor de EU
met betrekking tot de controle van de veterinaire ziektes maar ook met betrekking
tot de status van Nederland binnen de Unie in de toekomst waar het gaat om
de exportsituatie. Ik ben zelf ook buitengewoon bezorgd over het groeiend
verzet tegen de ruimingen. Dat heeft naar mijn gevoel twee effecten die zeer
negatief zijn voor de Nederlandse positie binnen de Europese Unie. In de eerste
plaats holt het onze geloofwaardigheid uit waarvan wij voor een aantal zaken,
zoals de opkoopregelingen en de export, zeer afhankelijk zijn. In de tweede
plaats is er vooral de nationale zorg dat het Nederland op achterstand zet.
Naarmate de ruimingen langer duren en het verzet ertegen toeneemt, zal de
schade in Nederland toenemen, niet alleen binnen de ingesloten gebieden maar
ook daarbuiten. Elke vertraging betekent dat het langer zal duren voordat
de gebieden weer van het slot worden gehaald en dat de uitvoering van het
pakket maatregelen om nieuw perspectief te bieden, hetgeen onze belangrijkste
inzet is in deze crisis, wordt opgehouden. Ik heb dan ook de gelegenheid genomen
om wat dat betreft het rapport van de Europese Commissie aan deze Kamer voor
te leggen.De beraadslaging wordt geopend.De heer Atsma (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de minister voor de woorden die hij zojuist
heeft gesproken, waarbij hij kort is ingegaan op de rapportage van zijn bevindingen
gisteren. Het is goed dat er in Europees verband een conferentie komt waarop
de onderhavige problematiek wordt besproken. Wij zijn ook verheugd dat de
uitbraak van Wijhe van afgelopen zondag niet de consequenties heeft gehad
voor de exportpositie en anderszins, die door sommigen werden gevreesd.De uitbraak in Wijhe bevestigt wel dat de crisis nog niet onder controle is. Als wij na 26 uitbraken de stand opmaken, komen wij tot de verbijsterende
conclusie dat inmiddels zo'n 2000 bedrijven zijn of moeten worden geruimd.
Dat betreft inmiddels meer dan 200.000 dieren. Hoe groot het verdriet en de
pijn is bij de duizenden gedupeerde ondernemers en gezinnen bleek ons de afgelopen
dagen opnieuw. Wij waren in Wijhe, Oene, Kootwijkerbroek en een aantal andere
dorpen. Steeds weer hoor je hetzelfde geluid, namelijk dat van wanhoop en
van niet weten hoe met dit drama om te moeten gaan. De schreeuw richting kabinet
en Europa om te kunnen vaccineren, onderschrijven wij in dit opzicht volmondig.
Het einde van deze crisis is helaas nog niet in zicht. Mensen zijn aangeslagen
en weten niet hoe ze verder moeten en of ze verder kunnen. Na precies vijf
weken regent het nog steeds klachten over gebrekkige informatie en verstopte
communicatie en over geruzie tussen LNV en RVV. Wordt onze melk wel opgehaald
en wordt onze mest wel afgevoerd? Kortom, vragen te over. Wat mag en wat mag
er niet?De heer Ter Veer (D66):Ik heb een vraag aan de heer Atsma, die spreekt namens het CDA. Gelukkig
waakt het CDA over het lot van de boeren en gelukkig is het CDA actief in
deze Kamer. Wat zal de heer Atsma als antwoord geven aan Gerrit Kort uit Ezinge,
die ons allen schrijft: "Waarom, zo lees ik in Vrij Nederland, is de belangstelling
van Kamerleden voor de MKZ-crisis minimaal? Er schijnt in de afgelopen periode,
zo lees ik, twee keer twee minuten debat aan besteed te zijn."Hoe komt de heer Kort aan die wetenschap? Mevrouw Schreijer heeft dat
in Vrij Nederland voor waar laten opschrijven in een, neem ik aan, geautoriseerd
interview. Wat is het antwoord aan de heer Kort? Hoe verhouden die twee keer
twee minuten, die kennelijk gemeengoed zijn geworden in de Nederlandse gemeenschap,
zich met ons aller inspanning?De heer Atsma (CDA):Ik weet niet wat ik hierop moet zeggen, omdat ik niet het idee heb dat
de vraag direct aan mij gericht is. Ik zou antwoorden dat de CDA-fractie zeven
dagen in de week en 24 uur per dag met de problematiek van het MKZ wordt geconfronteerd
en dat wij er alles aan doen om de informatie die wij hebben zo goed en volledig
mogelijk aan betrokkenen en gedupeerden door te geven, van 's morgens vroeg
tot 's avonds laat en als het moet midden in de nacht. Iedereen heeft daarin
een eigen verantwoordelijkheid.De heer Ter Veer (D66):Maar wat in de Kamer wordt gezegd, moeten wij ook buiten de Kamer staande
houden en omgekeerd. En als mevrouw Schreijer laat optekenen dat de Kamer
twee keer twee minuten over het MKZ-beleid heeft gesproken, dan is dat misinformatie
waar uw fractie verantwoordelijkheid voor draagt. Ik heb het nageteld; er
is twee keer duizend minuten in de Kamer op diverse manieren aan dit onderwerp
besteed. Ik verzoek u om mevrouw Schreijer te zeggen dat zij dit soort misinformatie
zelf corrigeert en dat de fractie van het CDA daar geen verantwoordelijkheid
voor mag nemen.De heer Atsma (CDA):Ik bevestig dat er ook in dit huis vaak over de MKZ-problematiek wordt
gesproken. Wat ons betreft zou dat vaker moeten en zou er morgen al een overleg
moeten plaatsvinden.Mevrouw de voorzitter. Ik vervolg mijn betoog. Aan vele keukentafels klinkt
de vraag of er nog een toekomst is voor het boerenbedrijf. Daarover is de
CDA-fractie duidelijk: natuurlijk is er toekomst en moet er toekomst zijn.
Het kan en mag niet zo zijn dat door deze crisis, die de omvang heeft van
een nationale ramp, bedrijven failliet gaan of dat er in gebieden die nu worden
geruimd in de toekomst geen of nauwelijks meer plaats is voor landbouw. Van
de CDA-fractie kunnen betrokkenen die zekerheid en duidelijkheid krijgen.Wat betekent dat concreet? Dat betekent in de eerste plaats dat bedrijven
die hun vee hebben moeten laten afvoeren voor vernietiging, op grond van de
reële waarde een vergoeding krijgen, een vergoeding die getaxeerd wordt
en binnen vier weken uitbetaald wordt. Ik wil dat met klem benadrukken, omdat
mij signalen bereiken dat die uitbetaling niet altijd even vlot verloopt.In de tweede plaats vind ik dat gezinnen in de periode dat de stallen
leeg staan ook in leven moeten kunnen blijven. Dat kan niet, zoals wij deze
week hoorden, van de kinderbijslag. Het is onbegrijpelijk dat de vermogenstoets
in de regeling Bijstandsbesluit zelfstandigen nog steeds gehanteerd wordt.
Al drie weken wordt door de CDA-fractie op aanpassing van de regeling aangedrongen.
In Enschede was maatwerk in dit opzicht toch ook mogelijk?Daarnaast zal er een specifieke regeling moeten komen, waardoor gedupeerde
ondernemers in algemene zin het hoofd boven water kunnen houden. Vaste lasten
gaan door. Door de MKZ-uitbraak zijn soms hoge kosten en dure fouten gemaakt.
Ook daar moet een oplossing voor komen. Wat ons betreft via een algemene maatregel
van bestuur. Dan kan het kabinet nog deze week een handreiking doen.Voor de melkveehouders kan de handreiking bestaan uit een vaste vergoeding
voor de melk die niet geleverd kan worden. De suggestie van twee kwartjes
per liter of per kilo, die in Epe aan de Kamerleden werd gedaan, klinkt mij
alleszins redelijk in de oren. Dat kan soelaas bieden op de Veluwe, in de
IJsselvallei, maar ook bij andere kernen waar veel melkveehouders op dit moment
gedupeerd zijn door de crisis.Voor alle gedupeerde sectoren zal maatwerk moeten worden geboden. Dat
geldt ook voor de varkenssector. De opkoopregeling die eind vorige week werd
gepresenteerd, biedt in dat opzicht onvoldoende soelaas. Ondernemers worden
eenmalig aan een soort noodbeademing gelegd, maar door onder meer de aborteerplicht
zitten zij wekenlang zonder inkomen. Negen weken geen inkomen, maar wel hoge
lasten betekent straks het eind van veel bedrijven. Dat kan en mag niet waar
zijn. Niet alleen is er veel onduidelijk en onzeker, ook komen er andere vragen
op. Waarom kan de mensen in Kootwijkerbroek niet duidelijk worden gemaakt
dat er inderdaad sprake is van mond- en klauwzeer? De CDA-fractie heeft vorige
week gevraagd om een second opinion. Wij herhalen deze vraag nu en komen er
in tweede termijn wellicht nog op terug. Wij moeten alles op alles zetten
om de zaak te laten deëscaleren. Dat kan en dat moet. Dat is de inzet
van de CDA-fractie. Dat collega's in dit huis iets anders suggereren, raakt
ons erg. Wij willen naast en tussen de boeren staan. Dat is het vertrekpunt.
Wij hopen dat het kabinet en de coalitie dat ook als vertrekpunt
willen nemen. Als dat het uitgangspunt is, dan kunnen standpunten en standpuntbepalingen
niet vrijblijvend zijn, ook niet in financieel opzicht.De heer Ter Veer (D66):U heeft het over andere collega's. Ben ik dat? Wat bedoelt u dan met "iets
anders suggereren"? Verwijst u dan indirect naar het door mij al gewraakte
interview van mevrouw Schreijer, die heeft gezegd dat deze minister een verborgen
agenda heeft en dat hij erop uit is om bepaalde sectoren Nederland uit te
pesten?De heer Atsma (CDA):Ik denk in de eerste plaats niet aan u. Ik heb u daar niet op kunnen betrappen
en dat siert u. Ik denk wel aan andere collega's.De voorzitter:Ik vind dat u een beetje moet oppassen met wat u zegt. Ik voel mij namelijk
ook persoonlijk aangesproken en daar heb ik niet zoveel zin in aan het begin
van de dag. Ik vind dat u dit soort dingen niet moet zeggen. De andere collega's
proberen de zaken hier ook zo goed mogelijk te behandelen en daar behoor ik
ook toe. Ik krijg alleen af en toe de indruk dat ik dat nog duidelijk moet
maken. Ik heb graag dat u dat soort dingen niet zegt. U hoeft het op dit moment
niet terug te nemen, want dat zou te kinderachtig voor woorden zijn, maar
ik wil graag dat u nadenkt voordat u dat soort beschuldigingen uit.De heer Atsma (CDA):De heer Ter Veer voelt zich aangesproken, maar dat is niet nodig. Ik heb
gezegd dat wij het betreuren dat een collega-Kamerlid in een van de landelijke
dagbladen suggereert dat de CDA-fractie boeren ophitst, terwijl onze inzet
er juist op is gericht om de zaak in Kootwijkerbroek te laten deëscaleren.
Dat raakt mij zeer.De voorzitter:Doet u dat nou niet, want dan lokt u ons uit om in te gaan op uitspraken
van de CDA-fractie in de landelijke dag- en weekbladen. Daar heb ik niet zoveel
zin in. Laat het hier maar bij.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Al vijf weken lang is ons land in de ban van de
crisis van de mond- en klauwzeer, maar het lijkt veel langer. Er is ontzaglijk
veel gebeurd, vooral bij de betrokkenen. Het is een gesel die onze samenleving
tuchtigt en deze crisis moet tot verootmoediging leiden voor God en tot bezinning.
Wat de SGP-fractie bij de BSE-crisis en in toenemende mate bij de MKZ-crisis
heeft gestoord, is het op grote schaal, onzes inziens, onnodig afslachten
van gezonde dieren. Wat vanuit veterinair oogpunt noodzakelijk is, moet natuurlijk
gebeuren. Het vernietigen van alle dieren in de driehoek, terwijl het behoud
van de koeien tot de mogelijkheden leek te behoren, gaat ons vele stappen
te ver.Naar onze mening is het niet echt nodig om al die dieren te doden om de
MKZ-vrije status te behouden. Ook vorige week heeft mijn fractie erop gewezen
dat ons land in de jaren negentig vrijelijk kon exporteren naar Japan en de
Verenigde Staten, terwijl er nog honderdduizenden geënte koeien in Europa
rondliepen. De SGP-fractie betwijfelt daarom of de plicht tot vernietiging
juridisch wel houdbaar is en zou graag zien dat de minister zijn Europese
collega's op deze inconsistentie blijft wijzen en zo mogelijk alsnog de voorwaarden
voor het in leven laten van het rundvee bepleit.De heer Waalkens (PvdA):U sprak over het onnodig afslachten van gezonde dieren. Als geënte
dieren niet te onderscheiden zijn van geïnfecteerde dieren, bent u het
dan met mij eens dat in potentie daarmee alle dieren verdacht zijn en wij
dus niet overgaan tot het afslachten van gezonde dieren?De heer Van der Vlies (SGP):Vanuit de kleine lettertjes van de overwegingen van het al of niet in
leven houden van rundvee is voorgegeven dat het argument zou zijn dat als
geënt vlees in de voedselketen komt, de MKZ-vrije status om zeep wordt
geholpen. Dat was toen niet zo en waarom zou dat nu dan ineens wel het geval
zijn? Let wel, uit gezondheidskundige overwegingen, want dat moet toch het
argument zijn!De heer Waalkens (PvdA):Ik vroeg u of u de stelling blijft betrekken dat wij gezonde dieren afslachten
omdat wij immers niet weten dat gevaccineerde dieren te onderscheiden zijn
van geïnfecteerde dieren. Het gezondheidsverhaal is helder: er is geen
potentieel gevaar voor de volksgezondheid. U zegt en suggereert echter dat
wij op grote schaal gezonde dieren afslachten, maar zijn het geen verdachte
dieren?De heer Van der Vlies (SGP):Inderdaad is mijn stelling dat het uit menselijke gezondheidskundige overwegingen
niet bedreigend is als geënt vlees in de voedselketen komt. Dat zou tot
Japan, de Verenigde Staten en iedereen moeten doordringen. Als men weigert
dat te aanvaarden, dan is dat een economisch motief. Ik heb een ethische overweging
om er bezwaar tegen te hebben. Die hebben wij gedeeld en die hebben wij voor
een belangrijk deel op zich dus gemeenschappelijk. Het blijft mijn inzet om
op dat punt een markering te plaatsen en om iedereen die daarover gaat ervan
te doordringen dat dit punt van het beleid moet omslaan!De heer Ter Veer (D66):Uw mening staat tegenover die van anderen, dat respecteren wij en daar
discussiëren wij over, maar ik wil u dan nog wel confronteren met een
kop uit het Agrarisch Dagblad van 24 april jl.: Verzet tegen ruiming is boerenplicht.
In dat artikel staat vervolgens: het Eerste-Kamerlid Gerrit Holdijk (SGP)
vindt dat boeren van wie het bedrijf wordt geruimd de plicht hebben zich te
verzetten. Ik wil u dat vragen, omdat ik de heer Holdijk op de EO-radio dat
omstandig hoorde uitleggen en beargumenteren. Dat verbaast mij, omdat dit
natuurlijk wel een etappe verder is dan met een verschil van politieke mening
hier met elkaar discussiëren.De heer Van der Vlies (SGP):Ik weet niet of dat een citaat van de heer Holdijk is, ik dacht het niet.
Ik heb het natuurlijk ook in het Agrarisch Dagblad zien staan. Volgens mij
is het de weergave van zijn stelling door de journalist. De heer Holdijk is
overigens mans genoeg om dat zelf te verantwoorden. Ik heb met de SGP-fractie
in dit huis te maken en u weet heel goed dat ik in het openbaar en bij herhaling
steeds heb gezegd – maar je kunt niet altijd alles tegelijk zeggen –
van binnen uit begrip te hebben voor de gevoelens onder de boeren bij het
geruimd gaan worden van hun bedrijf, terwijl zij dat vanuit eenzelfde
grondhouding benaderen als ik zojuist heb verwoord, maar dat ik overigens –
rechtmatige en rechtsmiddelen daargelaten – gewelddadige middelen afwijs,
hier en nu en voor altijd! Dat is heel duidelijk en ook de lijn van de heer
Holdijk, zo ken ik hem en zo heeft hij zich ook voor de EO-radio verantwoord.
Ik heb dat voor een deel gehoord omdat ik per se naar Epe moest en daar was
u ook naar toe op weg. Zo hebben wij het samen ervaren.De heer Ter Veer (D66):In hetzelfde transporttraject, inderdaad. Maar het klemt natuurlijk toch
wel een beetje. U spreekt voor de Tweede-Kamerfractie, akkoord, maar mijn
volgende vraag is dan toch waarom u nog een stap verder gaat. U zegt: geachte
minister, als sommige leden van mijn gemeenschap bezwaar hebben tegen enten,
mogen die dan worden vrijgesteld? Het wringt volgens mij toch wel erg als
u enerzijds zegt dat ruimen eigenlijk niet zou mogen, dat dit in weerspraak
is met hetgeen wij hier allen bepleiten, en anderzijds een vrijstelling voor
enten bepleit, waardoor het risico van vermenigvuldiging van het virus levensgroot
aanwezig is en in feite dan door deze minister ook welwillend zou worden toegestaan
als hij die vrijstelling verleent.De heer Van der Vlies (SGP):Voor die vrijstelling heb ik deze minister geprezen. Ik vind ten principale
dat wij daarbij moeten blijven, want het is een sterke traditie in de Nederlandse
samenleving en bij de wetgeving van onze natie, dat mensen niet over hun geloofsovertuiging
heen hoeven te treden. Vandaar die vrijstelling op het preventieve enten.
Die vrijstelling is weliswaar afgegeven, maar het gebeurt altijd onder stringente
voorwaarden: geen contact tussen bedrijven, gesloten bedrijfsvoering en alleen
de transportroute van het bedrijf naar het slachthuis. Dat legt sterke beperkingen
op aan de bedrijfsvoering. Mensen met een dergelijke overtuiging aanvaarden
de daaraan verbonden consequenties. Voorzover ik weet, is er in de afgelopen
jaren nimmer een probleem over ontstaan, ook niet bij de medebedrijfsgenoten.
Zij weten heel goed hoe het werkt. Zij hebben het niet als een dreiging ervaren.
Dat is mijn perceptie en dat moet de heer Ter Veer er wel bij zeggen. Overigens
heeft de oproep tot verzet niet een één-op-éénrelatie
met onze geloofsovertuiging. Die geloofsovertuiging heeft tegelijkertijd in
zich, dat wij het wettig gezag van de overheid moeten eerbiedigen.De heer Van der Veer (D66):Het is goed geprobeerd, maar het blijft mij te mistig. Wij hoeven er niet
een eindeloze welles-nietesdiscussie over te hebben. Ik was ook in Kootwijkerbroek
en heb ik geprobeerd die handreiking te doen. Het stoort mij mateloos dat
in dat dorp spandoeken en pamfletten hangen waar de honden geen brood van
lusten. Ze hebben niks met verootmoediging te maken. Een gemeenschap die zich
zo verlaagt, moet in de spiegel kijken. De leidinggevenden moeten er zich
terdege van bewust zijn dat elk woord telt, en van deze fractie en van de
fractie uit de Eerste Kamer en alle anderen die zich in de discussie mengen.
Ik wil dit gezegd hebben.De heer Van der Vlies (SGP):En zo is dat. Ik ben het daarmee eens. Ik ben ook leuzen tegengekomen
die ik afkeur. Dat weet men in Kootwijkerbroek. Ik ben er ook geweest. Er
zijn in deze zaal collega's die erbij waren. Ik refereer aan de brief van
de predikanten uit Kootwijkerbroek waarin een heldere boodschap staat. Ik
heb mij daarbij aangesloten.Voorzitter. De SGP-fractie is doordrongen van het feit dat na de MKZ-crisis
een indringende discussie zal worden gevoerd over de toekomst van de landbouw.
Daarbij mag ook de vraag worden gesteld of ons land met de intensieve landbouw
niet te ver is doorgeschoten en hoe kan worden overgegaan tot een verdere
extensivering. Toch wil de SGP-fractie ervoor waken dat de huidige getroffen
veehouders door de hun overkomen leegstand op hun bedrijf na de crisis direct
worden geconfronteerd met een herstructurering. Deze mensen die op dit moment
al in grote ellende verkeren, dienen nu de zekerheid te hebben dat zij, uiteraard
indien zij dat willen, na de crisis hun bedrijf weer kunnen opbouwen naar
de situatie van voor de crisis. Ik zou graag willen dat de minister dit onomwonden
toezegt.Wij hebben kennisgenomen van het akkoord van de minister met de sector
over de opkoopregeling. In zeker opzicht staan wij daar ambivalent tegenover.
De welzijnsproblemen worden elke dag nijpender. Wij zijn blij dat de uitbraak
in Wijhe geen gevolgen heeft gehad voor de opstart van de export. Dat is in
het welzijnskader heel belangrijk. Door het akkoord hebben boeren de mogelijkheid
om hun dieren te laten opkopen, maar het is gekoppeld aan een fokverbod. Die
maatregel heeft pas over vijf à zes maanden effect en veroorzaakt inkomstenderving,
waarin ook weer moet worden voorzien. Daarenboven hebben wij principiële
moeite met de koppeling aan de verplichte abortering. De vraag is trouwens
of varkenshouders met uitpuilende stallen nog wel keus hebben. Eerder heeft
de SGP-fractie ervoor gepleit om te bezien of het gebruik van alternatieve
stallingen een optie is. Als gevolg van de Ruimte-voor-ruimteregeling staat
in de ingesloten gebieden een aantal stallen leeg, zo weten wij. Heeft de
minister deze suggestie inmiddels onderzocht – hij zegde dit toe –
en biedt deze optie een reëel alternatief?In samenhang met de hiervoor genoemde redenen is de SGP-fractie van mening
dat de overheid de taak heeft om het aantal veehouders dat moet worden gedupeerd
tot een minimum te beperken. Het gaat om de 10-km-norm in de toezichtsgebieden.
Er zijn diverse plaatsen waar die afstand ver wordt overschreden. Is dit echt
nodig? Nee, denk ik. Daarom mijn vraag aan de minister om dat nog eens te
bekijken, opdat niet meer veehouders nodeloos worden gedupeerd. Soms gaat
het om afstanden van 18 kilometer in plaats van 10 kilometer. Het aansluiten
op natuurlijke grenzen is best begrijpelijk, ook uit een oogpunt van handhaafbaarheid
en zo, maar mij is door mensen uit het gebied zelf met de landkaart erbij
duidelijk gemaakt dat het ook een slag anders kan. Ik daag de minister uit,
in alle vriendelijkheid overigens, daar nog eens kritisch naar te laten kijken.De veehouders voor wie de inkomenspositie echt nijpend is, zijn degenen
wier bedrijven in een vroeg stadium zijn geruimd. Sommigen hebben al vijf
weken geen inkomsten meer. De SGP-fractie heeft er best begrip voor gehad
dat de minister niet à la minute een sociaal-economisch plan op tafel
kon leggen, maar de situatie wordt nu zo problematisch, dat er op zeer korte
termijn echt iets moet gebeuren. Als het goed is, krijgen de
veehouders van geruimde bedrijven binnen een maand een voorschot. Dat zegde
de minister toe. Het mag naar onze mening niet gebeuren dat betrokkenen hun
bedrijfskapitaal gaan opeten. Dat lijkt nu wel te gebeuren, want het voorschot
is nog niet verstrekt. Dit geld hebben zij nodig om na de crisis hun bedrijf
weer op te bouwen. Aan de inkomstenpositie moet daarom dringend iets worden
gedaan. Uit de sector is voorgesteld om aan melkveehouders 50 cent per liter
melk aan gederfde inkomsten uit te betalen. Hoe staat de minister hiertegenover?
Wat kan op korte termijn worden gedaan voor alle veehouders? Ik denk ook aan
de varkenssector. Velen dreigen failliet te gaan vanwege de maandelijks hoge
lasten. Dat kan toch niet? Heeft de minister al een besluit genomen over een
bijzondere regeling? Heeft hij hierover overleg gehad met de minister van
Sociale Zaken? Dat kan niet meer uitgesteld worden.Ik wil nog iets zeggen over Kootwijkerbroek en dat betreft een second
opinion. Collega Atsma sprak er al over. Ook ik heb daar regelmatig voor gepleit,
maar niet vanwege wantrouwen jegens Lelystad, om het zo maar even te zeggen.
Als de bevinding van Lelystad betrouwbaar is – en ik wil dat geloven –
kan die toch een second opinion verdragen? Indien dit een functie heeft in
het creëren van draagvlak voor de ruimingen en op het gebied van deëscalatie,
zou de minister dat niet moeten tegenhouden.Voorzitter. Ik wil nog drie aandachtspunten kort noemen. Wij moeten aandacht
krijgen voor de vervolgschade voor het midden- en kleinbedrijf.Hetzelfde geldt voor de complicaties voor de onderwijssector. Ik denk
aan stages en examens. Het is nu april, bijna mei en in de loop van de komende
weken moet een en ander zijn beslag krijgen. Hoe zit dat precies? Ik hoor
daar helemaal niks over.Tot slot vraag ik aandacht voor het klemmende verzoek van LTO Nederland
inzake de schapen. Ik vraag de minister ook daarop te reageren.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Voorzitter. Wij spreken deze week over twee rampen die de Nederlandse
samenleving het afgelopen jaar hebben getroffen. De vuurwerkramp zal voor
veel Enschedeërs nooit afgelopen zijn. Op dit moment zitten enkele duizenden
boerengezinnen midden in de ramp van het mond- en klauwzeer. Zeker, het gaat
om twee onvergelijkbare, want uniek gebeurtenissen. In het ene geval vielen
er enkele tientallen doden en 950 gewonden als gevolg van nalatigheid bij
de handhaving van de regelgeving door de verschillende overheden. In het andere
geval zijn tot nu toe enkele honderdduizenden dieren ten slachtoffer gevallen
aan wat de politiek juist aan regelgeving noodzakelijk achtte om internationale
handelsbelangen veilig te stellen.Wij spreken vanochtend over de aanpak en de gevolgen van de MKZ-crisis.
Wij hopen en bidden dat de uitbraak van MKZ beperkt mag blijven tot de huidige
25 bedrijven. Als dit zo is, heeft dat zeker te maken met de krachtige aanpak
die onder leiding van deze minister heeft plaatsgevonden. Toch heeft die aanpak
vanaf het begin ook tot grote onvrede geleid. Immers, om het aantal besmette
bedrijven tot 25 te beperken, werden tot nu toe een kleine tweeduizend bedrijven
met gezonde dieren opgeofferd. De ziel werd daarmee uit de boerenbedrijven
weggehaald en daarmee uit de sociale verbanden van het dorp en van de streek.Voor velen heiligt het doel van de indamming van het MKZ-virus het middel
van de massavernietiging allang niet meer. Dat is een kwestie van dierethiek.
Waar een heilzaam middel dat voorhanden is bij gebruik per definitie leidt
tot de massale dood van de gevaccineerde dieren, is het middel erger dan de
kwaal aan het worden. Een dergelijk systeem is in zichzelf ziek en moet zo
snel mogelijk worden gesaneerd.Uiteraard heeft de minister en hebben wij te maken met de vigerende Europese
regels. Dat laat onverlet dat wij de consequenties van deze regels als verwerpelijk
moeten typeren en de regels daarom zo snel mogelijk aangepast moeten krijgen.
Ik begrijp niet hoe met droge ogen kan worden beweerd, dat aan de heroverweging
van het huidige non-vaccinatiebeleid pas na de crisis kan worden begonnen.
Als de bezinning over de toekomst van het landbouwbeleid nu al gaande is,
waarom dan niet de heroverweging van het non-vaccinatiebeleid?Ik ben ervan overtuigd dat dit alles te maken heeft met de steeds weer
doorslaggevende handelsbelangen. Het gemeenschappelijke in het Europese landbouwbeleid
blijkt niet veel meer dan collectief egoïsme. Nu heeft minister Brinkhorst
sinds het begin van de MKZ-crisis verschillende malen andere keuzes gemaakt
dan in andere Europese landen werden gemaakt. Dat waardeer ik op zichzelf.
Maar ook daar heb ik toch weer gemengde gevoelens. Ik doel op de keuze voor
noodvaccinatie om verbrandingen in de open lucht te voorkomen en om gevaccineerde
dieren bij te beperkte verbrandingscapaciteit als levende opslag te zien.
Deze als kleine overwinningen gevierde nuanceringen van het rigide Europese
beleid bleven echter tot de dood van vele tienduizenden dieren leiden. In
die zin waren het in wezen Pyrrusoverwinningen.Vaccinatie van dierentuindieren leek een doorbraak op te leveren. Echter,
de voorwaarden daarbij waren zodanig, dat de dierentuinen hiervoor zelf nog
niet hebben kunnen kiezen. De meest kansrijke mogelijkheid deed zich voor
toen Nederland in de gelegenheid werd gesteld, het gevaccineerde rundvee in
de driehoek in leven te laten. Zeker, ook hier was sprake van beperkingen.
Echter, wij hadden hiermee een voet tussen de deur van het non-vaccinatiebeleid.
Ook in die zin ging het hier om een voluit principiële keuze. Wij betreuren
het nog steeds dat die keus wederom uitviel ten gunste van de economische
belangen. Met een overbruggingsregeling voor de geruimde bedrijven uit het
gebied had het wat ons betreft tot een andere keus moeten leiden. Is de minister
bij een onverhoopte nieuwe uitbraak in een melkveehouderijgebied bereid, de
afweging opnieuw te maken en zijn keuze ook aan de Kamer voor te leggen, in
plaats van alleen aan LTO?De keus voor het rundvee in de driehoek is door de Kamermeerderheid niet
gemaakt. Daarmee kom ik toe aan de al wekenlang durende schadeloosstellingsregeling
met betrekking tot de inkomensschade voor duizenden bedrijven, die het gevolg
is van overheidsmaatregelen. Het non-vaccinatiebeleid, de keuze om noodvaccinaties
toe te passen en de keuze om alle gevaccineerde dieren te vernietigen, het zijn allemaal overheidsmaatregelen, met verstrekkende gevolgen
voor duizenden bedrijven. Dergelijke keuzen vergen solidariteit van de hele
samenleving. Vanuit die optiek is het buitengewoon teleurstellend dat de woorden
van premier Kok, dat hier sprake is van een nationale ramp, vijf weken na
dato nog niet tot een ruimhartige schadeloosstelling hebben geleid.Ik vind het ook betreurenswaardig dat minister Brinkhorst in de huidige
crisis heeft gemeend de landbouwsector een stalinistische mentaliteit te moeten
verwijten. Als er al ergens sprake is van een stalinistisch beleid, betreft
dat het Europese beleid en het verplicht vernietigen van honderdduizenden
dieren. Anderhalve week geleden heb ik een motie ingediend, waarin de Nederlandse
regering werd verzocht gebieden waar noodvaccinatie heeft plaatsgevonden aan
te wijzen als schadegebieden in het kader van de Wet tegemoetkoming in schade
bij rampen en zware ongevallen. Deze regeling bleek bij de evacuatie van het
rivierengebied zeer doeltreffend te zijn. Zij zou dat ook nu kunnen zijn,
wanneer de vervolgschade ook zou kunnen worden gehonoreerd. Ik wil de motie
op stuk nr. 28 in de loop van deze vergadering in die zin wijzigen, dat de
regering wordt verzocht de wet met spoed te wijzigen, zodat ook vervolgschade
in de schadeloosstelling kan worden opgenomen.Het is goed dat er eindelijk een opkoopregeling voor varkens en kalveren
is. Echter, wij zijn er nog niet van overtuigd dat het aborteren van zeugen
onafwendbaar is. Wanneer waar is dat, zoals de minister en eurocommissaris
Byrne zeggen, de MKZ volledig onder controle is, dan moet je je afvragen of
deze maatregel nog wel proportioneel is. Het fokverbod heeft vergaande consequenties,
zeker ook voor bedrijven die vooroplopen met dierenwelzijns- en veterinaire
maatregelen. Ik zou willen voorstellen om het fokverbod drie weken op te schorten.
Als dat niet haalbaar is, zou in elk geval van week tot week moeten worden
bezien in hoeverre een fokverbod nog noodzakelijk is.Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van beide voorgaande sprekers over
de second opinion.Is het mogelijk om de export te laten plaatsvinden vanuit West- en Zuid-Nederland
en voor de binnenlandse consumptie vlees te benutten dat uit het andere gebied
beschikbaar komt?De heer Poppe (SP):Voorzitter. De minister deelde zojuist mede dat er besloten is om in EU-verband
een conferentie te houden over de aanpak van MKZ na de crisis. Dat is mooi,
maar wel laat, te laat. Hoe lang de crisis nog zal duren, weten wij immers
niet, dus wij weten ook niet wanneer die conferentie zal worden gehouden,
laat staan dat wij de uitkomsten ervan weten.De minister toonde zorg over het verzet tegen het ruimen van dieren. Onze
fractie heeft begrip voor dit verzet, althans voor de achtergronden ervan,
niet voor alle middelen die daarbij gebruikt worden. In het laatste algemeen
overleg vroeg ik de minister om meer duidelijkheid over de grote discrepantie
tussen het Europese non-vaccinatiebeleid en de afspraken die 157 landen die
lid zijn van het Internationale bureau voor besmettelijke dierziekten, het
Office international des epizooties (OIE) hebben gemaakt. Tot die 157 landen
behoren alle lidstaten van de EU, maar ook Amerika en Japan. Het antwoord
was dat het OIE geen juridische status heeft. Dat zij zo, maar het blijft
een feit dat die 157 landen, waaronder Nederland, een wijze van bestrijden
van MKZ zijn overeengekomen die aanzienlijk afwijkt van het Europese non-vaccinatiebeleid.
Er is geen sprake van de noodzaak van preventief ruimen van herkauwers en
varkens. Ons stamboekvee, met als boegbeeld Sabine 17, prominent kampioene,
wordt door deze veterinair verantwoorde bestrijding van MKZ niet bedreigd
zolang dieren gezond zijn en dus ook geen MKZ hebben. De minister heeft zelf
in een brief aangegeven dat tien dagen na vaccinatie de verschijnselen van
mond- en klauwzeer zichtbaar worden, als de dieren al besmet waren. Is dat
niet het geval, dan praten wij over gezonde dieren, die dan ook nog beschermd
zijn tegen het MKZ-virus.Volgens de genoemde internationale overeenkomst mogen MKZ-vrije landen
en zones waar zich wel infecties hebben voorgedaan en waar een officieel programma
wordt toegepast met verplichte en systematische vaccinatie, zoals in feite
voor Nederland geldt, onder voorwaarden wel degelijk vlees en vleesproducten
exporteren en de dieren in leven houden. Deze overeenkomst is nog in 1997
aangepast op basis van de laatste wetenschappelijke kennis over de bestrijding
van MKZ. Dan mogen wij toch verwachten dat de MKZ-crisis volgens deze internationaal
overeengekomen adviezen aangepakt wordt? Het is volstrekt onbegrijpelijk dat
wij gezonde dieren massaal afmaken terwijl dit in deze overeenkomst niet wordt
geadviseerd. Ik zou haast zeggen: de dieren zijn niet ziek, maar het huidige
beleid. Daarom wil ik van de minister toch eens wat nadere uitleg over deze
overeenkomst. Het OIE valt onder de WTO, dus het is niet zomaar een organisatie.
Ik verbaas mij erover dat de minister de Kamer nimmer heeft geïnformeerd
over de implicaties van deze overeenkomst. Een overeenkomst hoeft geen juridische
status te hebben, want het gaat dan gewoon om iets wat overeengekomen is.
Ik overweeg om op dit punt een motie in te dienen.Dan nog een enkele vraag aan de minister. Is het juist dat hij het crisisonderzoeksteam
van de Leidse universiteit al opdracht heeft gegeven om de MKZ-aanpak van
het ministerie te onderzoeken en te evalueren? En klopt het dat ditzelfde
team de staf van LNV op het punt van de bestrijding van MKZ heeft getraind?
Als dat zo is, keurt de slager dan niet zijn eigen vlees?Ik heb ook een vraag over de opkoopregeling-plus, met name voor varkenshouderijen.
Is de minister bereid, erover na te denken om zo'n regeling te koppelen aan
een aanzet tot omschakeling naar een systeem van gesloten bedrijfsvoering
in de varkenshouderij, om de betrokkenen door financiële steun de kans
te geven, hun vermeerderingsbedrijf om te zetten in een gesloten bedrijf?
Dat zou veel gesleep met levende dieren onnodig maken, terwijl de mensen toch
nog onfatsoenlijk inkomen uit hun bedrijf krijgen. Op die manier kan van de
nood een deugd worden gemaakt.Mijn fractie is de eerste week van de crisis al begonnen over het Besluit
bijstandverlening zelfstandigen. Ik ben blij dat veel fracties dat nu steunen.
Mijn vraag aan de minister is om in deze situatie de vermogenstoets niet toe
te passen en over te gaan, ook in verband met vervolgschade,
tot steun aan de bedrijven die geen inkomsten meer hebben nadat zij, naar
mijn mening onnodig, geruimd zijn. Als de vermogenstoets wel wordt toegepast,
zal blijken dat veel boeren in Nederland miljonair zijn op het moment dat
ze stoppen met boeren. Dat willen zij echter niet. En wij moeten er trots
op zijn dat boeren niet voor het geld gaan, maar voor hun vak. Dat moet zo
blijven. Boeren zijn geen ambtenaren. Ik krijg wel steeds meer de indruk dat
de minister zelf een Europees ambtenaar is en niet de boeren. Hij is dat ook
geweest en hij gedraagt zich er nog naar. Het zit nog in de genen van de minister,
zo is mijn indruk.Met de aanpak die het bureau voor besmettelijke veeziekten, door 157 landen
gesteund, aanbeveelt, zou alle ellende die er nu is met vervolgschade, faillissementen
en maatschappelijke narigheid niet nodig zijn. Je zult maar je veestapel waar
generaties lang aan gewerkt is, zien verdwijnen. Ik was bij een boer in Friesland
die met zijn koeien kon teruggaan tot aan zijn overgrootmoeder. Toen stonden
de koeien van die genetische tak al in de stal. Die zullen maar geruimd worden,
dat is vreselijk. Dat is nergens voor nodig. Daarom graag een reactie van
de minister.De heer Waalkens (PvdA):Mevrouw de voorzitter. De consequenties van het veterinaire beleid zijn
hard en confronterend. Ik ben dan ook blij met de inleidende woorden van de
minister dat nu in Europa het besluit is genomen om na de crisis een debat
te voeren of het non-vaccinatiebeleid moet worden omgezet in een vaccinatiebeleid.
Wij weten nog niet wanneer die crisis is afgelopen en dus ook niet wanneer
de datum van dat overleg zal zijn. Wij zullen ons echter grondig moeten voorbereiden
op dat debat.De heer Poppe (SP):De heer Waalkens stelt dat de gevolgen van het veterinaire beleid ernstig
zijn. Het gaat hier niet om het veterinaire beleid. Ik heb zojuist aangegeven
wat dat wel zou zijn. Het is een economisch beleid...De voorzitter:Mijnheer Poppe, u geeft uw mening in uw termijn. De heer Waalkens geeft
zijn mening in zijn termijn. Dat is toch niet ongewoon? Dat is toch wat hier
iedere dag gebeurt bij alle onderwerpen?De heer Waalkens (PvdA):De consequenties van dit veterinaire beleid zijn hard en confronterend
en hebben hun uitwerking op vele duizenden gezinnen op dit moment. Wij zullen
ook moeten kijken naar de financiële consequenties. Wij hebben afspraken
met de verschillende sectoren gemaakt binnen het Diergezondheidsfonds en over
de financiering ervan. De spelregels die wij indertijd hebben afgesproken
bij de vulling van het Diergezondheidsfonds, de garantieregelingen en de spelregels
voor het benutten van de gelden, kunnen wij niet gaandeweg wijzigen. Wij hebben
daarover afspraken gemaakt. Dit is onderdeel van het beraad geweest in deze
Kamer.Ik maak mij wel zorgen dat dit totale bedrag van een miljard, opgebracht
door de verschillende sectoren, de vulling is voor de toekomst. Veel van de
rekeningen die wij nu gepresenteerd krijgen, verschuiven wij naar de toekomstige
heffingssystematiek. Nog jaren zullen wij ermee geconfronteerd worden dat
de sector deze rekeningen moet betalen. Het is goed als bij de beoordeling
van alle claims die gelegd worden op het Diergezondheidsfonds, door de verschillende
sectoren en ook door ons secuur wordt gekeken naar de spelregels die wij hebben
afgesproken, naar het totale bedrag dat erin zit en het open eind dat voor
rekening van de overheid komt.De financiële consequenties zijn enorm en deze gelden niet alleen
voor de primaire sector en de omgeving van de primaire sector, want in de
hele maatschappij is de schaduw van MKZ zichtbaar aan het worden. Ik zou de
minister willen vragen om, daar waar hij samen met de minister-president de
toezegging heeft gedaan een sociaal-economisch plan op te stellen, in zijn
termijn nog eens aan te geven wat de hoekstenen van het sociaal-economisch
plan zijn.Daaraan gekoppeld zou ik de minister het volgende wil vragen. Hij heeft
nu met de minister-president een bezoek gebracht aan het gebied in de driehoek
Veluwe. Wil hij echter in de komende periode nog eens een tweede bezoek brengen
aan dat gebied? Het wordt immers van belang geacht dat het kabinet zich verbonden
voelt met het gebied dat nu getroffen wordt door de uiterste consequenties
van mond- en klauwzeer.Voorzitter. Naast de financiële consequenties hebben we te maken
met de welzijnsproblematiek. Deze manifesteert zich in overvolle stallen en
in onhoudbare situaties. Er is nu samen met de sectoren een opkoopregeling
uitgeschreven voor twee gebieden: de driehoek Veluwe en het gebied daaromheen.
Voor onze fractie is het steeds zo geweest dat als er een opkoopregeling uitgeschreven
wordt, dit onlosmakelijk verbonden is met een fokverbod en een aborteerverplichting.
Een van de onderdelen van de spelregels van de verschillende draaiboeken is
daar toen ook over opgeschreven. Het is voor ons van belang dat hier sprake
is van een onlosmakelijke verbintenis. Dat het enorme consequenties heeft,
is duidelijk, maar het kan niet zo zijn dat daar waar wij de financiële
consequenties oppakken en deze ook leggen bij het Diergezondheidsfonds, het
fokverbod en de onderbreking van de dracht daarin niet meegenomen worden.De heer Van der Vlies (SGP):De heer Waalkens was erbij toen sectorbreed de varkenssector bezwaar tot
uitdrukking bracht tegen het fokverbod en alles wat daaromheen zit, om reden
dat dit pas over zes maanden effect sorteert, een periode waarvan we toch
hopen dat we dan door deze crisis heen zijn.De heer Waalkens (PvdA):Ja, maar één van de lessen van de varkenspest was dat je
niet te veel in de toekomst moet kijken, want deze kan misschien wel dichtbij
zijn, maar hij kan ook wel eens ver weg zijn. Voorts betreffen de effecten
van een fokverbod en een aborteerverplichting niet de volle zes maanden. Een
zeug heeft een draagtijd van 114 dagen; bij een abortusmogelijkheid op basis
van aanvaardbare ethische uitgangspunten – daar denken we misschien
wat verschillend over – zouden we daar 40 dagen van af kunnen trekken.
We komen dan in de buurt van de twee maanden. Dat is een heel andere benadering
dan de zes maanden die u in de rekensom meegeeft.De heer Van der Vlies (SGP):Maar heb ik het nu helemaal verkeerd begrepen? Als per
heden een fokverbod zou ingaan en er dus geen zeugen meer drachtig mogen en
kunnen worden, leidt dat na vier maanden niet meer tot het werpen van biggen,
zodat er dus ook geen biggen meer bij de zeugen blijven gedurende zes weken.
Dat is dan toch vier maanden plus zes weken en derhalve vijfenhalve maand?De heer Waalkens (PvdA):Ik zou u graag uitnodigen om mijn rekensom mee te maken. Van 114 dagen
trekken we 40 dagen af, zodat we over twee maanden de effecten van een fokverbod
en van onderbreking van de dracht hebben gerealiseerd. Het laat onverlet dat
de opkoopregeling dit onderdeel bevat, maar deze bevat ook een onderdeel om
de dieren uit de overvolle stallen te halen via een driedelige overnameregeling:
voor de Veluwe en voor het gebied buiten de Veluwe, een particuliere opslagregeling
en de exportmogelijkheden. Ik denk dat daarmee de inzet van het kabinet, vanuit
de sector en vanuit Brussel maximaal is ingevuld.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Wanneer het ernaar uitziet dat de crisis bedwongen is – er is al
een aantal opmerkingen in die richting gemaakt, ook door de bewindslieden,
Europees en landelijk – bent u het dan met mij eens dat het onverstandig
is om je in één keer voor een periode van acht weken of langer
vast te leggen? Is het niet beter om van week tot week te bekijken of een
fokverbod al dan niet zou kunnen worden opgeheven?De heer Waalkens (PvdA):Met alle respect, ik heb al veel eerder gepleit voor een fokverbod. U
stelt voor om de situatie van week tot week te bekijken. Ik had graag gezien
dat u met mij was meegelopen op het moment dat ik namens de PvdA-fractie het
fokverbod inbracht in het debat. Wij zijn nu zes weken verder.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Wij worden nu met een fokverbod geconfronteerd. Je kunt dat toejuichen
of er iets anders tegenaan kijken. Gesteld dat de MKZ-crisis beheersbaar is
geworden, is het dan niet verstandig om niet een algemene termijn te noemen,
maar van week tot week te bekijken of het kan worden genuanceerd?De heer Waalkens (PvdA):Laten wij even helder zijn. Voor de driehoek Veluwe is er een andere opkoopregeling
dan voor daarbuiten. Voor daarbuiten is de annex-1-status van belang voor
de geldingsduur van het fokverbod. Het is gekoppeld aan de eventuele verdere
verspreiding van het mond- en klauwzeervirus. Er is dus een koppeling tussen
het niet meer voorkomen van uitbraken van mond- en klauwzeer en de annex-1-status.
Er zitten tijdsperiodes aan vast. Ik vind dat absoluut terecht. Ik wil de
sector complimenteren dat de eerste opvang van de vijf, zes weken in de eigen
bedrijven mogelijk is geweest. Dat is perfect gegaan.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Ik wil zeggen dat het keuzen zijn die de beleidsmakers maken, of je nu
een fokverbod voor acht, tien of drie weken in werking stelt. Daar bent u
toch zelf bij?De heer Waalkens (PvdA):Wij hebben toch onze keuze daarvoor gemaakt? U kunt mij toch niet verwijten
dat ik geen keuze maak?De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Ik verwijt u niets. Ik vraag alleen of u bereid bent om tot nuancering
op dat punt te komen.De heer Waalkens (PvdA):Neen, dat wil ik dus niet, dat doe ik niet en dat heb ik in het verleden
ook niet gedaan.Wij hebben afgelopen maandag in Epe het gesprek gevoerd met de melkveehouderij
over de snelheid van ruimen en de problemen die bij de ruiming zijn ontstaan.
Ik betreur met de minister dat de ruiming niet op schema ligt. Vorige week
hebben wij te horen gekregen dat er nog 25 werkdagen nodig zijn om de driehoek
te ruimen. Een van de oorzaken van de stagnatie is de onduidelijkheid over
de financiële consequenties van de ruiming voor de verschillende bedrijven.
Hoe beoordelen de minister en het kabinet de regeling die nu door de NZO en
de zuivelsector zijn neergelegd? In onze beoordeling zal de eigen verantwoordelijkheid
van de sector weer nadrukkelijk hierin moeten doorklinken.Mijn afsluitende opmerking betreft het inzetten van het crisisonderzoeksteam,
dat betrokken is geweest bij de oefeningen in verband met het draaiboek mond-
en klauwzeer. Is het een automatisme dat het crisisonderzoeksteam wordt ingeschakeld
bij rampen? Is in dit specifieke geval het crisisonderzoeksteam voldoende
onafhankelijk, als het tenminste betrokken is geweest bij de invulling van
de oefeningen in verband met het draaiboek mond- en klauwzeer?Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. In Europa worden honderdduizenden en zelfs miljoenen dieren
geruimd voor een ziekte waartegen een geneesmiddel bestaat. Wij hebben het
vaak gezegd in de Kamer, maar toch gaat het elke dag door. Mijn fractie blijft
het absoluut onbegrijpelijk vinden dat Europa op dit moment niet bereid is
om dat beleid nu al ter discussie te stellen. Het is duidelijk dat de MKZ-vrije
status een absolute illusie is in een wereld waarin wij steeds meer zonder
grenzen werken. Exportbelangen zijn leidinggevend, het geld regeert. Wij komen
daarmee uit op een landbouwsysteem dat massale dierenvernietiging blijkbaar
legitimeert onder het mom van: wij moeten toch onze export en onze MKZ-vrije
status handhaven. Wij vinden het onbegrijpelijk, niet te accepteren en ook
voor burgers in Europa niet uit te leggen dat het bestuur van Europa tot dit
type beleid komt en niet per ommegaande bereid is om, gezien de verschrikkelijke
toestanden waarin wij nu zitten, dat beleid te keren. Het is dan ook mooi
dat hier in het najaar een conferentie over gehouden zal worden. Wij waarderen
het dat de minister zich hiervoor heeft ingezet, maar eigenlijk vinden wij
dat dit debat nu gevoerd moet worden. Er moet ook een debat gevoerd worden
over bijvoorbeeld het transport van vee door Europa. Ook dat debat, dat ook
in Nederland consequenties zal hebben voor de organisatie van de landbouw,
moet nu gevoerd worden. Wat is de stand van zaken op dit punt?Er wordt doorgegaan met het vernietigen van de 54.000 runderen in de driehoek,
terwijl Europa de mogelijkheid heeft geboden om beschermende vaccinatie toe
te passen en zelfs de mogelijkheid heeft geboden om die dieren in leven te
laten. Wij vinden dit dan ook niet acceptabel. Het is zeer teleurstellend
dat de minister die situatie niet heeft aangegrepen om in Europa
een voet tussen de deur te houden en de kier groter te maken. In de Europese
richtlijn terzake en de beschikking die op 5 april voor Nederland is opgesteld,
kan ik alleen maar lezen dat na beschermende vaccinatie het gebied op slot
gaat voor minstens 12 maanden, nadat de maatregelen genomen zijn en de vaccinatie
voltooid is of, als dat langer mocht duren, 12 maanden na de laatste uitbraak.
Verder lees ik daarin dat het wel degelijk mogelijk is om melk en vlees na
behandeling in Nederland te verhandelen. Het is dus niet zo dat de economie
in dat gebied helemaal stilvalt. Het lijkt mij dat zo'n situatie te overzien
is. Wij moeten die mogelijkheid dan ook gebruiken om de dieren in leven te
houden. Wij moeten het debat hierover in Europa volop voeren en alle kansen
grijpen die er zijn. Ik vind het teleurstellend dat de Nederlandse regering,
LTO Nederland en de meerderheid van de Kamer daar niet voor kiezen.De minister heeft gezegd dat de toezichtsgebieden op slot zouden gaan.
Ik kan daar in de beschikking van de Europese Unie echter niets over vinden.
Daar staat alleen maar in dat er een toezichtsgebied moet worden ingesteld.
Ik lees daar niet in dat voor dat toezichtsgebied hetzelfde regime van op
slot houden zou moeten gelden. Ik hoor hier dus graag wat meer over. Verder
is er een uitspraak van het College van beroep waarin wordt gesteld dat er
geen runderen vernietigd mogen worden, zolang er in hoger beroep geen uitspraak
is gedaan naar aanleiding van een kort geding dat is aangespannen. Wat is
de stand van zaken en wat verwacht de minister hiervan?Ik vraag ook nog eens aandacht voor de grote welzijnsproblemen. Wij zijn
het eens met het voorstel dat de minister voor een opkoopregeling heeft gedaan.
Het is terecht dat hij het aborteren en het fokverbod hieraan koppelt. Het
bedrijfsleven lijkt echter voor een groot deel niet van plan te zijn om van
die regeling gebruik te maken. Als er evenwel onaanvaardbare welzijnsproblemen
ontstaan in gebieden waar dieren wel degelijk gewoon naar de slachterij vervoerd
kunnen worden, dan mogen die dieren niet langer in de stallen blijven. Wat
gaat de minister doen, als boeren niet vrijwillig meewerken aan regelingen?
Het moet toch mogelijk zijn om in te grijpen als er onaanvaardbare welzijnsproblemen
ontstaan. Ik krijg hier graag meer duidelijkheid over.Anderen hebben ook al gevraagd hoe lang de schapen nog binnen moeten blijven.
Aangezien de situatie zeer nijpend wordt, is het de vraag waarom schapen,
in ieder geval buiten de gesloten gebieden, niet naar buiten gebracht mogen
worden. Ook is het de vraag hoe het straks moet met de koeien, als die nog
niet naar buiten mogen. Het ruwvoer raakt namelijk op.Ik vraag ook nog aandacht voor de grote financiële problemen waar
bedrijven nu in zitten. Daar moet een regeling voor komen. In het kader van
de bijzondere bijstand moet er in ieder geval een regeling komen voor de bedrijven
die zonder inkomsten zitten. Het kan niet zo zijn dat het kabinet een en ander
vooruitschuift, omdat het daar niet de goede regelingen voor heeft. Wij moeten
nu die verantwoordelijkheid nemen en ervoor zorgen dat er geld op de plank
komt, zodat die mensen gewoon kunnen leven en eten.Waar het gaat om de opkoopregeling, is er het een en ander geregeld. Melkveehouders
zeggen echter terecht dat zij al niet begrijpen waarom hun dieren geslacht
moeten worden en dat daar nu nog bij komt dat zij er helemaal geen zicht op
hebben wat dit financieel voor hen betekent. De vraag is dan ook wat de minister
voor hen in de aanbieding heeft. Wij vinden het terecht dat de sector, zeker
de zuivelsector, daaraan een grote bijdrage levert, maar ook de overheid zou
op dit punt paraat moeten staan en zou er in ieder geval voor moeten zorgen
dat die regeling er per direct komt. De NMa heeft bepaald dat de bijdrage
van de consument niet mag. De minister van EZ heeft evenwel de mogelijkheid
om, waar er sprake is van zo'n groot maatschappelijk belang, toch op de een
of andere manier tot een regeling op dit punt te komen. Zou het dan niet mogelijk
zijn om de consument te vragen een bijdrage te leveren, zodat het geld via
een apart fonds, bijvoorbeeld het Diergezondheidsfonds, ter beschikking komt
van de getroffen veehouders?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Mevrouw de voorzitter. De inzet van de VVD is steeds geweest steun aan
het kabinetsbeleid in dezen. Geen politiek spel, maar zo snel mogelijk zien
het virus in te dammen. Zorgen dat wij deze crisis te boven komen. Wij zijn
nu een aantal weken bezig met deze MKZ-crisis, met enorme gevolgen voor de
gezinnen maar vooral voor de bedrijven die moeten toezien hoe hun opgebouwde
stallen worden vernietigd. Dat is een grote zorg en het is dan ook van groot
belang deze crisis in de hand te houden. Het virus lijkt nog steeds ongrijpbaar.
Het duikt onder, het komt weer boven. Toen wij even dachten dat wij de crisis
te boven waren, kwam Friesland. Afgelopen weekend is een geval ontdekt in
Wijhe. Een grote zorg dus, die ik ook bij de andere woordvoerders en de minister
heb geproefd.Wij zijn overigens content met de wijze waarop in Friesland de zaak is
aangepakt. Ook in andere gebieden werkt die aanpak goed, hetgeen niet wegneemt
dat er zorgen zijn over de ruimingen. Wat dat betreft delen wij ook de zorg
die de minister vanochtend op dat punt heeft uitgesproken. Snelheid is namelijk
belangrijk voor de regio's om er economisch weer bovenop te komen. Want wij
willen ook naar de toekomst na deze crisis kunnen kijken.Er is een aantal grote problemen voor de diverse sectoren als gevolg van
deze crisis, een ramp, zoals de premier die noemde. Wij zien dat dit een veel
bredere maatschappelijke problematiek is geworden dan wij hadden kunnen voorzien.
Niet alleen de landbouwsector wordt getroffen maar hele regio's met een groot
deel van het bedrijfsleven daarin. Daar moet snel iets aan gedaan worden,
ook om het draagvlak in de regio's voor een snelle aanpak te behouden en te
verstevigen.Ik wil nu ingaan op een aantal specifieke problemen die binnen de landbouwsector
aan de orde zijn en vervolgens op de sociale aspecten.De heer Van der Vlies (SGP):Is mevrouw Snijder het met mij eens dat bedrijven die nu in de desbetreffende
gebieden geruimd zijn of nog geruimd gaan worden, niet meteen betrokken moeten
raken bij eventueel overwogen herstructureringsprogramma's in de regio? Met
andere woorden: moeten die bedrijven in haar ogen de kans krijgen om, zodra
het gebied wordt vrijgegeven, te kunnen herstarten naar het
niveau waarop ze waren voor de MKZ-crisis?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Nieuw beleid mag dan nooit effect hebben. Wij praten over bedrijven die
hebben gefunctioneerd, zoals ze hebben gefunctioneerd. Dat moet de basis zijn
waarop ze door kunnen. Ik kom er later in mijn betoog overigens nog nader
op terug.Allereerst noem ik de welzijnsproblemen die zowel in de varkenssector
als de kalverensector aan de orde zijn. Wij beoordelen de opkoopregeling die
de minister samen met de sector en het bedrijfsleven heeft neergelegd, toch
positief. Een vrijwillige regeling met wel een aantal zware voorwaarden. Ik
kies hierbij enigszins de invalshoek van mevrouw Vos. Wat zijn de verwachtingen
van de minister ten aanzien van het animo om aan deze opkoopregeling mee te
doen en om de welzijnsproblemen op te lossen? Want daar wilden wij met elkaar
op inzetten. Wij wilden ook inzetten op het wegwerken van de marktverstoring.
Daarbij is de slachtcapaciteit van het grootste belang. Gisteravond hebben
wij op televisie kunnen zien dat er wat dat betreft zorgen rijzen. Opslagcapaciteit
speelt daarbij een belangrijke rol. Heeft de minister daar nieuwe ideeën
over? Is hij in overleg met de sector om te onderzoeken of er mogelijkheden
zijn vries- en koelcapaciteit te vergroten?De minister heeft in een eerder overleg toegezegd dat alternatieven mogen
worden gebruikt. Stallen die niet meededen met de opkoopregeling zouden mogen
worden gebruikt. Is het ook mogelijk om andere ruimtes in te zetten? Er zijn
in het landelijk gebied wel mogelijkheden die een oplossing kunnen bieden
voor de welzijnsproblematiek en een toegevoegde waarde hebben. Denkt de minister
daarover na?Er is een aantal regelingen die gemeenten niet goed kunnen controleren.
Ik doel met name op de milieu- en mestwetgeving. De ondernemer zal in een
aantal gevallen niet kunnen voldoen aan de milieuvoorwaarden, omdat de stallen
te vol zijn vanwege het extra aantal varkens en kalveren. Hoe gaat het kabinet
daarmee om?Dan kom ik bij het vervolg van deze crisis. Bij deze crisis spelen voor
de diverse regio's, maar vooral voor een aantal ondernemers, grote problemen.
Daarbij noem ik drie aspecten. Ten eerste de schade die direct ontstaat en
de vervolgschade. Bij ruimingen worden afspraken gemaakt over de directe schade,
maar er is meer schade, ook voor het andere bedrijfsleven. Ten tweede noem
ik het sociale aspect. Mensen kunnen, naast de financiële problemen die
zij krijgen, in sociaal opzicht in de problemen komen. Ten derde de vraag:
hoe komen wij hieruit? De minister heeft in zijn voorwoord het nieuwe perspectief
voor de toekomst gegeven.Deze drie facetten zijn erg belangrijk. Hoe staat het kabinet daar thans
in? Wij vragen het kabinet om daar op zo kort mogelijke termijn duidelijkheid
over te geven. De minister heeft inmiddels verwezen naar de commissie-Wijffels,
die een onderzoek gaat doen. Er spelen echter meer zaken. Ligt er een rol
voor de provincies? Welke sociale verantwoordelijkheid kunnen wij nemen voor
de regio's die het meest te lijden hebben van de crisis? De minister heeft
in een eerder overleg gezegd: het kabinet heeft een duidelijke principiële
keuze gemaakt; een meerderheid van de Kamer heeft steun gegeven, met name
voor de driehoek. Vervolgens zei de minister: en dan gaat het kabinet ervan
uit dat er over twee à drie maanden nieuw perspectief gloort. Dat geeft
aan dat wij nu zo snel mogelijk moeten werken aan oplossingen voor de toekomst,
want dat perspectief moet gloren. Dat verwacht de sector. Wij vragen de minister
of de regio kan rekenen op steun van het kabinet.De voorzitter:Kunt u tot een afronding komen, mevrouw Snijder, want u gaat wel erg ver
over de tijd heen.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Mijn laatste woorden, voorzitter. Kunnen wij erop rekenen dat de minister
met de sector om de tafel gaat zitten om duidelijkheid te geven voor de regio?De heer Poppe (SP):Ik heb van deskundigen gehoord dat het een risico is om over twee à
drie maanden te beginnen met het bevolken van de stallen, omdat in het wild
levende dieren in de omgeving het virus kunnen dragen. Dan zijn er onbeschermde
dieren in de stal en dan kan alles weer opnieuw beginnen.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Wat is uw vraag?De heer Poppe (SP):Kent u die berichten? Bent u het ermee eens dat dit een risico is?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Vraagt u wat het effect op de stallen is? Of vraagt u wat er moet gebeuren
met het niet geënte wild?De heer Poppe (SP):Ik vraag u of u het ermee eens bent dat je op deze manier niet van het
virus afkomt.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Heeft u een oplossing? Wilt u misschien dat het wild geënt wordt?De heer Poppe (SP):Mijn oplossing is: vaccineren!De heer Atsma (CDA):Welke financiële handreiking wil de VVD-fractie de gedupeerde ondernemers
doen?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):U hebt mij duidelijk horen vragen hoever het kabinet is en waar het kabinet
staat op deze drie punten. Het is een groot probleem, dat geef ik toe, maar
ik kom nu niet met cijfers. U weet net zo goed als ik dat er in veel sectoren
in ons land een breed maatschappelijk vraagstuk ligt. Dat dient snel opgelost
te worden en ik verwacht straks een reactie van de minister op dat punt.De heer Ter Veer (D66):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de minister voor de mededelingen die hij
aan het begin van dit debat heeft gedaan. Ik begrijp dat minister Brinkhorst
goede vorderingen maakt in Europa met het ter discussie stellen van het MKZ-beleid,
met name het non-vaccinatiebeleid. Hij zei eerst dat het wel een paar jaar
zou duren, maar nu lijkt het mogelijk te worden dat hij eerder met witterookberichten
komt. De fractie van D66 heeft mee de sprint aangetrokken om het non-vaccinatiebeleid
op de helling te zetten. Wij denken dat dit nu op de goede plek, namelijk
in Europa, wordt bediscussieerd. Preek niet tegen de bekeerden, want in Nederland
is er geen ziel meer te winnen. In Nederland is iedereen ervan overtuigd dat
wij dit zo niet meer moeten doen. Er is groen licht voor de
opkoopregeling; dat is prima. De nationale opkoopregeling lijkt ook op goedkeuring
te kunnen rekenen en ook dat is goed. De export uit het zuiden en het westen
van Nederland wordt vrijgegeven. Dat is een geweldige opsteker, bij alle moeilijke
berichten die wij te incasseren krijgen. Wij hadden even een bang moment,
omdat wij dachten dat de uitbraak in Wijhe wellicht roet in het eten zou kunnen
gooien, maar dat heeft gelukkig verder geen gevolgen gehad.De Europese inspectie spreekt een akkoord uit over de wijze waarop de
crisis in Nederland wordt bestreden, maar spreekt haar zorgen uit over de
trage ruiming. De fractie van D66 deelt die zorg. Er is een ruime Kamermeerderheid
voor het aanvalsplan van deze minister. Een ruime Kamermeerderheid steunt
de inzet van de minister en spreekt die steun ook steeds opnieuw uit. Het
is een illusie om te denken dat er een andere uitweg is. Mevrouw Vos en andere
woordvoerders kunnen wel zeggen dat het goed zou zijn als de dieren kunnen
blijven leven, maar dat is een illusie. Je moet die gedachte niet steeds opnieuw
voeden. Daar mag geen enkel misverstand over bestaan. Wat Europa van ons vergt,
dat zullen wij moeten doen. Dat zal moeten gebeuren.Mevrouw Vos (GroenLinks):U zegt dat het een illusie is om dat te denken, maar dat is het niet.
Wij hebben de beleidsvrijheid om die keuze te maken. Het gaat alleen geld
kosten. Waarom zegt u dan dat het een illusie is?De heer Ter Veer (D66):Een ruime Kamermeerderheid heeft uitgesproken dat wij dat niet zullen
doen. Dat hebben wij met pijn in het hart gedaan, maar wij zijn die moeilijke
conclusie niet uit de weg gegaan. Wij gaan dat doen en wij zullen uitleggen
in Epe en in andere plaatsen dat dit te gebeuren staat. U bent het daar niet
mee eens en daar nemen wij kennis van. Het betekent dat zo'n gebied in z'n
geheel op slot gaat en dat de herbevolking met bijvoorbeeld varkens en vleeskalveren
in dat gebied niet mogelijk is. Het is voor de melkveehouderij van belang
om zo snel mogelijk voor het gehele land het groene licht te krijgen. Daar
kom ik aan het eind van mijn betoog nog op terug, niet omdat het voor mij
pas op de laatste plaats komt, maar juist omdat ik dit het belangrijkste punt
vind.Mevrouw Vos (GroenLinks):U zegt gewoon dat een Kamermeerderheid dat besluit heeft genomen en dat
ik moet ophouden mij daartegen te verzetten. Dat vind ik merkwaardig. Ik vind
het nog steeds een slecht besluit. Ik zal mij daar elke dag tegen verzetten
en ook duidelijk maken waarom ik dat doe.De heer Ter Veer (D66):Het staat u vrij om dat te doen, maar u moet zich wel realiseren dat het
grote gevolgen heeft als uw wens in vervulling zou gaan. Dan zal Europa met
keiharde represailles komen. Dat vindt u onterecht en onbegrijpelijk, maar
dat is de harde realiteit. Dan zal het exportverbod niet worden opgeheven.
De consequentie daarvan is dat de totale veehouderij, de melkveehouderij incluis,
een onvermijdelijk failliet tegemoet gaat.Mevrouw Vos (GroenLinks):Dat laatste bestrijd ik dus. Wat Europa in de beschikking heeft opgenomen,
geldt alleen voor de driehoek. U, maar ook de andere coalitiefracties zeggen
steeds dat dit voor heel Nederland consequenties heeft voor de export van
de melkveehouderij. Ik lees dat in geen enkele beschikking vanuit Brussel
en begrijp dan ook niet waar u die conclusie vandaan haalt.De heer Ter Veer (D66):Die is in ieder geval in lijn met het verslag van de minister van zojuist
van de Raad van Europa en de gesprekken met de commissarissen die daarover
gaan!Mevrouw de voorzitter. De D66-fractie benadrukt opnieuw dat het niet alleen
het alleenvertoningsrecht van de minister van LNV is als het gaat om de mond-
en klauwzeer. Wil het kabinet nu eens op korte termijn inventariseren wat
de veel verdergaande reikwijdte is van deze crisis voor andere ministeries?
Ik doel dan op Sociale Zaken, Economische Zaken, Binnenlandse Zaken, Defensie –
de laatste twee waar het gaat om de inzet van politie en marechaussee –
Onderwijs en het eigen departement? Ik denk ook aan cultuurgebieden die op
slot gaan of zijn gegaan en die zo langzamerhand smachten om bijvoorbeeld
de langeafstandwandelaar weer eens te kunnen accommoderen. De komende weken
zouden wij daarover graag nader geïnformeerd willen worden.De meimaand is de grasmaand. Dat betekent dat de komende vier weken er
uitbundig veel gras zal groeien, hetgeen de ruwvoerpositie op veel individuele
bedrijven een geweldige ondersteuning zal geven, niet alleen voor de schapen,
maar ook voor het rundvee, want de ruwvoervoorraad vanuit de winterperiode
is nu wel zo ongeveer op. De afweging van de risico's tussen schapen en runderen
op stal te laten en een grootscheepse carrousel van door het land heen en
weer transporteren van ruwvoer dan wel op de huiskavels weidegang mogelijk
te maken, zowel voor schapen als voor runderen, kan mijns inziens niet lang
meer wachten.Wat betreft de welzijnsopkoop heb ik al gezegd dat het een goede zaak
is dat wij daarvoor vanuit Brussel het groene licht krijgen. Ten overvloede
merk ik nog op dat de D66-fractie instemt met het aanbod aan de varkenshouders.
Het is aan de bedrijfstak om de knopen te tellen en er wel of niet voor te
kiezen. Terugkijkend – dat is wel nodig, ook gelet op de discussie tussen
de heren Waalkens en Van der Vlies – zeg ik dat als wij drie weken geleden
hadden besloten tot een fokverbod, een opkoopregeling en het onderbreken van
de dracht, wij nu al weken de situatie van dit moment voor waren geweest en
de onbeheersbaarheid van de problemen ook geen weken groter zou zijn geweest.Ten slotte, maar zeker niet in de laatste plaats, de melkveehouderij in
het gebied van Epe, in de driehoek. Afgelopen maandag hebben wij daar een
goed gesprek gehad. Het is terecht dat wij gevergd zijn om te komen, het is
terecht dat wij er geweest zijn. De uitkomst van die gedachtewisseling wil
ik hier graag nog eens helder formuleren. De D66-fractie is van mening dat
in dat gebied offers worden gebracht om zo snel mogelijk die MKZ-vrije status
voor het gehele land te bereiken. Die offers worden met name gebracht door
de melkveehouderij daar ten gerieve van alle melkveehouders buiten dat gebied.
De NZO en de landbouworganisatie hebben een bepaalde vereveningssystematiek
ontwikkeld en ik verneem graag het oordeel van de minister daarover. Vindt
hij dat geen goed voorbeeld van de manier waarop de sector
buiten het desbetreffende gebied bijdraagt aan het opvangen van de offers
die de sector binnen dat gebied brengt? Verdient dit initiatief dan geen ondersteuning?
Zou dat ook niet het gebaar zijn op grond waarvan zou kunnen worden besloten
om – ik hoop van harte dat dit ook zal gebeuren – de blokkade
van de slagerij Gosschalk op te heffen en te beginnen met het ruimen van dieren,
ook in de driehoek?Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter. Er is een groot aantal specifieke vragen gesteld.
Ik wil beginnen met het maken van algemene opmerkingen die gericht zijn op
vraagstukken van wat meer fundamentele aard. Bij het kabinet en de Kamer staat
voorop de grote zorg voor de getroffenen die lijden onder de gevolgen van
de MKZ-uitbraak. Ik ben er al twee maanden dagelijks mee bezig. Het is onze
inspiratiebron om ervoor te zorgen dat deze crisis zo snel mogelijk voorbijgaat
en dat nieuw perspectief kan worden geboden. Mevrouw Snijder heeft er nadrukkelijk
over gesproken. De keuze van het beleid is gebaseerd op bestaand Europees
beleid dat niet van anderen is, maar van onszelf. Tien, elf jaar geleden hebben
wij dat besloten. Sommigen zeggen dat het op onvoldoende doordachte gronden
is gebeurd. Mijn voorganger de heer Braks heeft, voordat in Europees verband
werd besloten om het non-vaccinatiebeleid in te voeren, het voor Nederland
afzonderlijk gedaan. Het was voor de afzet in West-Europa en daarbuiten van
groot belang. In de afgelopen tien, elf jaar heeft de sector daar vrede mee
gehad, een enkele uitzondering daargelaten. Ik meen dat die zelf gemaakte
afhankelijkheid van Europa door de vergaande specialisatie en voor een deel
schaalvergroting van de Nederlandse landbouw positieve aspecten heeft gehad.
De Nederlandse positie op het terrein van de agrobusiness is van groot belang.
Tegelijkertijd zijn wij nu geconfronteerd met een situatie waarin geen ander
beleid mogelijk is. Mevrouw Vos wekt keer op keer de suggestie dat de facto
een ander beleid mogelijk is. Ik betwist dat. Die afhankelijkheid wordt nu
ter discussie gesteld. Men pleit voor een ander beleid. Het kabinet staat
daar achter. Ik ben degene geweest die vanaf het eerste moment dat er in Europees
verband over gesproken is, heeft gezegd dat tot een heroverweging moet worden
gekomen. De afweging was destijds te smal: veterinair, handelspolitiek, exportgericht.
Er zijn bredere afwegingen te maken. Ik werp de suggestie van mij af dat er
mensen zijn die een ethisch beleid voeren, die ethische bezwaren hebben en
op grond daarvan een beter beleid voeren. Anderen maken een andere afweging.
Er wordt niet gezegd, maar wel gesuggereerd, dat dezulken onethisch zijn,
minder oog hebben voor het dierenleed, leed van individuen. Dat mag niet zo
zijn. Zoals mevrouw Vos zal blijven herhalen dat zij het niet eens is met
het beleid, zal ik steeds verre van mij werpen dat sprake is van een andere
ethische afweging of verantwoordelijkheid. Het gaat niet om die dimensie.
Het is een vals beeld dat opgeroepen wordt. Het draagt niet bij aan een snelle
oplossing. Het is wel een beeld dat week in week uit, dag in dag uit naar
buiten wordt gebracht. Kortgeleden gebeurde dat nog door een om zijn goede
naam bekend staand auteur. Dat zijn de signalen die naar mijn gevoel leiden
tot het verzet dat er is om zo snel mogelijk tot een oplossing van de problematiek
te komen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Op wie doelt de minister als hij suggereert dat er mensen zijn, blijkbaar
ook in deze Kamer, die ethischer denken dan hijzelf?Minister Brinkhorst:Ik denk onder andere aan u. U bent ook betrokken geweest bij manifestaties
op het Malieveld. Kortom, ik wil geen godsdienstoorlog op dit terrein hebben.
Ik heb dit eerder in de Kamer gezegd. Ik hoop dat u met dat soort dingen eens
wilt ophouden. Ook de heer Van der Vlies, wiens bijdragen ik altijd zeer waardeer,
heeft gesproken over ethiek. Tegelijkertijd heeft hij gelukkig gezegd: ik
zal mij niet verzetten, want het is van groot belang dat het beleid tot resultaat
leidt. Ik heb zulke woorden niet van u gehoord.Ik wil dit even in Europees perspectief plaatsen. Er is in Duitsland een
groene minister van landbouw, mevrouw Künast. Er is in Italië ook
een groene minister van landbouw, de heer Pecoraro Scanio. Na zorgvuldige
afwegingen zijn ook zij tot de conclusie gekomen dat een beleid van preventieve
enting, voorgesteld door een andere groene mevrouw – dus zelfs binnen
de groene partijen is er discussie over mogelijk – niet juist is. Ook
tegen deze achtergrond doe ik met klem een beroep op u om voor de werkelijkheid
te kiezen en niet voor de ontkenningsstrategie.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik heb er sterk behoefte aan, de minister nog een vraag te stellen. Ik
heb niet de suggestie gedaan dat ik vind dat de minister minder ethisch denkt
dan ikzelf. Ik wil alleen een andere keuze maken. Ik val de minister aan,
omdat ik de politieke keuze die hij gemaakt heeft niet deel. Daarover gaat
het. Het lijkt bijna alsof de minister vindt dat fracties in deze Kamer die
een andere keuze maken dan hij eigenlijk hun mond maar eens moeten houden,
omdat de mensen in het land onrustig blijven en niet willen meewerken aan
het ruimingsbeleid. Die suggestie legt hij op tafel en ik wil die suggestie
van tafel hebben. Wij maken hier allemaal onze eigen afwegingen en keuzes.
Ik vind mijzelf niet beter dan de minister, maar ik wil dat wij op basis van
argumenten met elkaar discussiëren.Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter. Ik heb het daarmee geheel eens. Ik ben blij dat
mevrouw Vos niet behoort tot degenen die vragen wie het meest ethisch is in
dit land. De situatie is dat er geen sprake is van het kunnen maken van keuzes.
Daarmee confronteer ik haar telkens en zij loopt steeds voor de consequenties
ervan weg. Zij stelt dat niet te vinden is in de vaccinatiebeschikking dat
beperkingen gelden inzake het toezichtsgebied. Dat is een concreet verwijt,
waarmee zij suggereert dat een ander beleid mogelijk is dat niet tot zeer
ongewenste consequenties aanleiding geeft. In de annex bij die beschikking
is duidelijk aangegeven dat rond het vaccinatiegebied een toezichtsgebied
wordt ingesteld. Ik kom straks te spreken over de belangrijke vraag van de
heer Van der Vlies over de omvang ervan. In dat toezichtsgebied gelden allerlei
vervoerbeperkende maatregelen die ook zijn vastgelegd in de MKZ-bestrijdingsrichtlijn.
Opheffing in het toezichtsgebied, niet de ingesloten gebieden, is pas mogelijk
en zeer nadrukkelijk pas aan de orde op hetzelfde moment als
de beperkingen in het vaccinatiegebied kunnen worden opgeheven. Dat kan niet
worden ontkend. Daarom zeg ik dat zij met een ontkenningsstrategie bezig is.Daarnaast is Nederland voor een deel ingedeeld in zogenaamde annex-1-gebieden
van waaruit slechts onder zeer beperkte voorwaarden export mogelijk is. Ook
daar kan pas tot opheffing worden gekomen als het vaccinatiegebied kan worden
vrijgegeven. Mevrouw Vos kan dan ook niet volhouden dat het alleen maar om
die ene driehoek gaat. Het gaat om veel meer. Zij wekt keer op keer de suggestie
dat een ander beleid mogelijk is en tot andere resultaten leidt. Dat is een
beleid dat duizenden anderen naar de afgrond duwt. Daar moet mevrouw Vos eens
een antwoord op geven, maar dat antwoord vermijdt zij iedere keer, door te
suggereren, dat een ander beleid ethischer zou zijn en tot betere resultaten
zou leiden. Als die afweging zo werd gemaakt, zouden wij nog veel verder van
huis zijn dan wij op dit ogenblik zijn. Het is de geest die in het land waart
waarover ik vanmorgen gesproken heb. Het verzet tegen ruimingen maakt de zaken
erger, niet alleen in Europees verband, waar ook ethici zijn, maar met name
voor onze eigen economische situatie. Sommige mensen huilen krokodillentranen
om de suggestie te wekken dat, als er maar voldoende verzet is, het met de
schade verder wel goed komt. Dat is wat ik mevrouw Vos zeg en wat ik haar
verwijt.Mevrouw Vos (GroenLinks):Het zijn harde woorden die de minister mij toewerpt. Wat ik probeer is
om helderheid te krijgen over het Europees beleid. Ik heb nog steeds een andere
lezing van hetgeen voor ons ligt. Ik lees dat maatregelen in het toezichtsgebied
minstens dertig dagen van kracht blijven, na de opruiming van alle in artikel
5 bedoelde dieren van een bedrijf. De in artikel 5 bedoelde dieren zijn besmette
dieren. Het gaat hier om dieren die preventief gevaccineerd zijn.Minister Brinkhorst:Daar is nu precies het verschil. In het hele gebied worden de dieren geruimd.
Dertig dagen na het laatste geruimde dier in het laatste gebied! Naarmate
de ruiming langer duurt, zal het langer duren voordat de belemmeringen worden
opgeheven, zal daardoor de economische schade groter zijn en zal het perspectief
op herstel anders zijn. U schept een vals beeld, mevrouw Vos! Uit naam van
dat valse beeld voert u verzet tegen een beleid dat helaas onvermijdelijk
is en waar ik dagelijks mee bezig ben. Ik wil eens een keer de ruimte hebben
om u te zeggen dat u door dat soort opmerkingen mensen oproept tot een verzet
dat in feite geen resultaat biedt. Zou u daar nu eens een antwoord op willen
geven?Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik ben voortdurend bezig om een antwoord te geven. Ik vind het teleurstellend
dat de minister op deze manier het debat aangaat met mij als lid van de Kamer.
Ik neem mijn verantwoordelijkheid, hij neemt zijn verantwoordelijkheid. Ik
hoop dat wij dat met elkaar op een normale wijze kunnen doen.Volgens mij geldt in het toezichtsgebied een ander regime dan in het ingesloten
gebied. Uit de beschikking kan ik niet opmaken dat voor het toezichtsgebied
exact dezelfde maatregelen zouden gelden, namelijk het voor een jaar of langer
op slot zetten van het hele gebied. Dat is de vraag die ik de minister voorleg.Vervolgens wekt de minister de suggestie dat ik met opzet met onjuiste
gegevens werk, alsof ik met opzet bezig ben om mensen in Nederland die zich
verzetten tegen het ruimen van runderen valse informatie voor te leggen, dan
vind ik dat zeer ver gaan. Ik probeer gewoon helderheid te krijgen over ruimte
die er wat mij betreft is.Minister Brinkhorst:De woorden "valse informatie" heeft men mij niet horen gebruiken. Ook
al heb ik mevrouw Vos wat hard aangepakt, ik hoop dat ik zorgvuldig ben in
mijn formulering. Ik heb alleen gezegd dat zij suggereert dat een ander beleid
mogelijk is dat op korte termijn tot betere resultaten leidt en meer perspectief
biedt voor een sector die erg in de knel is gekomen. Dat soort polarisatie
vind ik zeer teleurstellend. Ik heb mijn antwoord gegeven.De heer Van der Vlies (SGP):Ook mijn naam viel even in het interruptiedebat. Ik heb twee of drie AO's
geleden met de minister van gedachten gewisseld over mijn ethische opvattingen.
Ik heb erkend dat een ander vanuit zijn ethische opvattingen tot een andere
keuze kan komen. Maar over die verschillende keuzen moeten wij toch voluit
en ruim blijven spreken? Als de minister zegt dat er geen ander beleid kan
zijn, is dat macro gesproken vanwege de Europese regelgeving, die wij hebben
geaccordeerd, wellicht niet gemakkelijk te betwisten. Gaat het echter over
het ruimingsgebied, 1 of 2 kilometer, over het toezichtsgebied, 10 kilometer
en natuurlijke grenzen, met het reële effect dat het soms 18 kilometer
is, dan blijf ik die keuze betwisten. Dat is in het belang van de boeren die
getroffen worden. Daarvan zeg ik dat het niet nodig is.Minister Brinkhorst:Ik heb mij ook niet gericht tot de heer Van der Vlies, maar tot mevrouw
Vos. Hij zegt dat het macrobeleid niet wordt betwist. Dat is precies het punt
waar het om gaat. En natuurlijk, wij zijn hier als democraten onder elkaar,
dus het is van groot belang dat er over afzonderlijke onderdelen gediscussieerd
wordt, zoals 1 of 2 kilometer en 18 of 10 kilometer. Ik kom daar zo dadelijk
op terug. Maar mijn reactie op het betoog van mevrouw Vos sloeg op het macrobeleid.
Dit wordt niet betwist. Nogmaals, ik ga niet in op wat de heer Holdijk gezegd
heeft – daarover heeft u zojuist met de heer Ter Veer gediscussieerd –
maar er worden toch nog steeds dit soort suggesties gedaan. Ik maak hierbij
nadrukkelijk een uitzondering voor uw bijdrage en tegen die achtergrond zal
ik zo dadelijk op de specifieke vragen ingaan.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Voorzitter. Ik vind dat de minister wel zeer zware woorden nodig heeft
om een standpunt dat ik ook maar als het mijne interpreteer, af te doen als
niet realistisch en met de stelling dat er maar één beleid mogelijk
is, namelijk de voorstellen die hij heeft gedaan. Ook ik erken dat aan iedere
afweging een ethisch kader ten grondslag ligt, maar het gaat erom of het standpunt
dat je kiest, verenigbaar is met je ethische normen en waarden. Daar moeten
wij elkaar volstrekt vrij in laten; ik zou het zeer ernstig vinden als de
minister ons verweet: wat jullie zeggen, kan eigenlijk helemaal niet, dat
is mooi weer spelen met je normen en waarden. Ik ervaar dit absoluut
niet zo, ik heb keuzes gemaakt die in lijn zijn met wat mevrouw Vos heeft
gezegd en die haalbaar zijn. Het enige is dat je die keuzes moet willen maken,
dat je de consequenties daarvan moet willen accepteren. En die willen wij
accepteren.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Ik schaar de heer Stellingwerf eigenlijk wel in dezelfde categorie
als mevrouw Vos en ik zal nu voor hem "het Europese argument" gebruiken. Hij
heeft net als mevrouw Vos keer op keer gezegd dat er in Europa uitsluitend
op economische gronden afwegingen worden gemaakt, afwegingen die niets te
maken hebben met ethiek. Ik zou hem erop willen wijzen dat landen als Zweden
en Finland nog steeds overtuigde tegenstanders van een vaccinatiebeleid zijn.
Ik noemde ook al de groene ministers in Duitsland en Italië en ik heb
ook nog andere collega's in Europa die juist vanwege de noodzaak om op zo
kort mogelijke termijn een beleid te voeren dat tot zo weinig mogelijk uitbraken
leidt, wel voor een heroverweging zijn, maar dan met als uitgangspunt dat
diergezondheid een eigen status heeft die ook een ethische afweging kan betekenen.
Dit geldt bijvoorbeeld ook voor mijn collega in Ierland, waar één
uitbraak is geweest.Ik geloof dat wij hiermee alle argumenten wel uitgewisseld hebben. Het
is misschien toch goed dat wij deze interruptiedebatten hierover hebben gehad.
Ik constateer in ieder geval dat ook de heer Stellingwerf bevestigt dat het
gevoerde beleid niet gebaseerd is op onethische uitgangspunten of overwegingen,
en dat wij het erover eens zijn dat wij moeten discussiëren over de inhoud.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Voorzitter. Ik heb ook nooit beweerd dat welk land in Europa dan ook onethisch
zou handelen, ik heb alleen gezegd, tot welke conclusies ik kom op basis van
mijn ethische afweging. Dat zijn conclusies die leiden tot een werkbare oplossing
binnen het Europese beleid. Wij moeten proberen, de regels op te rekken en
de grenzen op te zoeken. Dit lijkt mij een zeer legitieme keuze.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Ik heb al gezegd dat het na deze crisis mogelijk moet zijn
om een conferentie te houden. Ik heb ook daartoe het initiatief genomen en
gisteren is er in de Landbouwraad de conclusie getrokken dat er zo snel mogelijk
een conferentie moet worden gehouden, nog voor de evaluatie door de Europese
Commissie. Dat is van groot belang, omdat daarmee een brede afweging mogelijk
wordt, in samenwerking met de Commissie, met het Europees Parlement en met
vertegenwoordigers van bepaalde belangen, zoals consumentenorganisaties, veterinaire
instanties, dierenbeschermingsorganisaties en milieuorganisaties. Deze conferentie
zal onder Belgisch voorzitterschap worden gehouden. Ik heb hiervoor volledige
steun in de Raad gekregen, terwijl een paar weken geleden nog de suggestie
werd gewekt dat het geluid van Brinkhorst in het Europese kader koekoek eenzang
zou zijn. Er is dus een ontwikkeling op gang gekomen. Maar om enig resultaat
te kunnen boeken, moet je er toch oog voor hebben dat er in andere lidstaten
andere afwegingen kunnen worden gemaakt die tot andere resultaten leiden.
Als je stelt dat je eigen ethische afweging maar één resultaat
kan hebben, dan geef je eigenlijk aan dat er geen ander beleid mogelijk zou
zijn.De heer Poppe heeft in het algemeen overleg en ook nu weer verwezen naar
de OIE-overeenkomst in relatie tot het EU-beleid. Ik moet constateren dat
er geen enkele discrepantie is tussen de OIE-overeenkomst en het EU-beleid.
Ook het uitgangspunt van het OIE is om wereldwijd MKZ uit te bannen. Op basis
van de OIE-uitgangspunten heeft de Europese Unie het MKZ-beleid binnen de
Europese Unie vormgegeven. Ik heb de vorige keer al gezegd dat conform het
OIE de Europese regelgeving export van vlees uit gebieden waar een uitbraak
heeft plaatsgevonden, toestaat onder zeer strikte voorwaarden, namelijk verzuring
en dubbele verhitting. Vanwege deze ook door het OIE gestelde voorwaarden
is er echter geen enkele markt voor dit vlees. Dit heeft men kunnen constateren
toen wij twee weken geleden deze discussie voerden en de afweging maakten
rond de vraag van de preventieve enting en het in leven laten. Er is geen
markt daarvoor. Dat is een illusie en daarmee een ontkenning, die ik de heer
Poppe en mevrouw Vos heb voorgehouden. Er is wel een duidelijk statusverschil.
Dat is dat het OIE gaat over aanbevelingen, terwijl de Europese Unie een bindende
regelgeving vastlegt. Dat is een wezenlijk verschil.De voorzitter:Als u een naam noemt van een Kamerlid, komt dat Kamerlid naar de interruptiemicrofoon.
Dat is een soort gewoonte in dit huis.Minister Brinkhorst:Ik zal proberen minder namen te noemen, voorzitter.De heer Poppe (SP):Ik heb het niet nodig om mijn naam te horen.Als 157 landen een overeenkomst sluiten die qua uitvoering en resultaat
anders is dan het non-vaccinatiebeleid – bij het één is
sprake van preventieve ruiming en bij het ander niet – kan er wel een
adviserende rol zijn voor het OIE, maar in 1997 en dus zes jaar na het non-vaccinatiebeleid
is die overeenkomst nog eens bekrachtigd. Onder die 157 landen zaten ook Japan
en de Verenigde Staten. Dan is er toch geen probleem wat de export betreft?
Er is toch overeengekomen dat dit kan onder voorwaarden?Minister Brinkhorst:Een ander voorbeeld van een ontkenningsstrategie: het is waar dat de OIE
tegenstander is van het non-vaccinatiebeleid. De heer Poppe noemt Japan en
de Verenigde Staten. Dat zijn bij uitstek de landen die voor het non-vaccinatiebeginsel
staan. Dus nogmaals: dwaalsporen, dwaalsporen en dwaalsporen.De heer Poppe (SP):Ik protesteer tegen het woord "dwaalsporen". Ik ben niet bezig met mystificatie
of dwaalsporen. 157 landen, waaronder de Verenigde Staten en Japan, hebben
dit medeondertekend, maar ook alle Europese lidstaten. Nederland exporteert
voor 80% binnen Europa, als het niet meer is. Als alleen de Europese staten
akkoord zouden gaan met een uitvoering zoals binnen het OIE is overeengekomen,
dan zou het economische probleem dat nu leidt tot het afmaken van dieren,
er niet zijn. Mijn vraag aan de minister is of ik dit juist zie of niet.Voorzitter: WeisglasMinister Brinkhorst:U ziet het niet juist.De heer Poppe (SP):Waarom dan niet?Minister Brinkhorst:Ik zal dat graag nog eens uitleggen. Ik dacht dat ik het al had uitgelegd.
Het kernpunt is dat dit soort regelingen van het OIE volstrekt compatibel
zijn met de Europese regelingen. Met name het feit dat de heer Poppe steeds
naar de Verenigde Staten en Japan verwijst, maakt zijn positie niet erg geloofwaardig.
Ik kan hem een herhaling van zetten verwijten, maar het antwoord is dat hij
het niet juist ziet.De voorzitter:De heer Poppe mag nog drie woorden spreken.De heer Poppe (SP):Er is sprake van een overeenkomst tussen in elk geval alle Europese lidstaten.
Is die iets waard of is die niets waard?Minister Brinkhorst:Die is zoveel waard als het papier waarop zij geschreven is. De overeenkomst
kan dus niet afwijken en is ook niet in strijd met de Europese wetgeving,
die een juridische status heeft. Dat is voor het OIE op dit punt niet het
geval.Er zijn een groot aantal vragen gesteld over de sociaal-economische aanpak.
Ik kom straks toe aan een aantal specifieke vragen over ruiming en dergelijke,
maar in het algemeen is het van groot belang dat ik daarover wat meer fundamentele
opmerkingen maak. Ik ben het met alle geachte afgevaardigden eens die zeggen
dat er zo snel mogelijk nieuw perspectief moet worden geboden voor de betrokken
gebieden. Mevrouw Snijder, de heer Waalkens en anderen hebben dat gezegd.
Immers, hoe men ook verder tegen het beleid aan kijkt, zolang die ruimingen
niet hebben plaatsgevonden en zolang niet het gebied als het ware MKZ-vrij
is, is het sociaal-economische perspectief van dat gebied zeer te betwisten.
Het is die dimensie waar ik met zoveel nadruk aandacht voor vraag en het is
ook tegen die achtergrond dat het wat spannende debat plaatsvond dat ik zo-even
met mevrouw Vos en de heer Stellingwerf had.Voorzitter. De maatregelen die zijn getroffen om een halt toe te roepen
aan de MKZ-besmetting, hebben een forse invloed gehad op de bedrijfsactiviteiten.
Er is sprake van een forse schade en een vermindering van inkomens. Wij hebben
ondertussen een reeks van maatregelen getroffen om hieraan tegemoet te komen.
Op de eerste plaats betreft dit de vergoeding voor de dieren bij ruiming van
de veestapel. De waarde van de dieren van het te ruimen bedrijf wordt getaxeerd
en voor 100% vergoed aan de veehouder. Gelukkig heb ik tot dusver nog niet
of nauwelijks negatieve reacties uit de sector gehad met betrekking tot de
wijze van taxatie en de vergoeding. U weet dat de tegemoetkoming uit het Diergezondheidsfonds
komt.Er is verder een tegemoetkoming in de dierenwelzijnsproblemen; ook daar
is door de verschillende geachte afgevaardigden over gesproken. Ik heb voor
de veehouders in de gebieden van waaruit niet mag worden geëxporteerd,
de zogenaamde annex-1-gebieden, een drietal maatregelen getroffen om deze
problemen te verlichten: in de eerste plaats een vergoeding voor de opslag
van varkensvlees; in de tweede plaats een welzijnsopkoopregeling voor kalveren
en voorts een opkoopregeling voor biggen. De opkoopregeling voor biggen is
ook van toepassing in annex-2-gebieden en is daarmee als het ware van toepassing
in geheel Nederland. De kosten van de destructie van de kalveren en de biggen
zijn voor rekening van het Diergezondheidsfonds. Het bedrijfsleven betaalt
ook de opkoop van biggen: maximaal 20 mln gulden uit hetzelfde fonds. De overheid
betaalt de opslagvergoeding voor varkensvlees en de welzijnsopkoop van kalveren,
respectievelijk 30 mln en 60 mln gulden, in totaal derhalve 90 mln gulden.Ik ben het met de heer Waalkens eens, als hij zegt dat wij moeten oppassen
het Diergezondheidsfonds niet als een soort van algehele doos te zien waar
we onbeperkt uit gaan putten. Ik zou daar ook nadrukkelijk voor willen waarschuwen.
Op grond van het convenant dat het bedrijfsleven met de overheid heeft gesloten,
staat de varkenshouderijsector garant voor 500 mln gulden en de rundveesector
voor eenzelfde bedrag, maar dat geld is er nog niet. Er zijn wel bankgaranties
afgegeven en deze moeten nu geleidelijkaan worden aangesproken, waarna de
productschappen, via heffingen aan de veehouders, ervoor zorgen dat de banken
hun geld terugkrijgen.Het stadium van het aanspreken van het Diergezondheidsfonds is nu aangebroken.
Het betekent dat veehouders met fikse heffingen te maken zullen krijgen. Uit
het Diergezondheidsfonds wordt in eerste aanleg de schadeloosstelling van
de gedupeerde boeren betaald, voorzover deze niet ten laste van de Europese
Unie gaat. Ik heb de Kamer vanmorgen al gezegd dat ik erop reken dat wij op
zo kort mogelijke termijn ook de Europese vergoeding zullen krijgen. De bijdragen
betreffen de waarde van de veestapel en de waarde van het voer, maar ook andere
met de ruiming samenhangende kosten. Verder kunnen bepaalde voorwaarden, ook
welzijnsmaatregelen, ten laste van het Diergezondheidsfonds worden gefinancierd.Ik wijs er nogmaals op dat het geen onuitputtelijke bron is, want elk
besluit om meer ten laste van het Diergezondheidsfonds te brengen, betekent
in eerste instantie dat veehouders in Nederland een hogere productschapheffing
opgelegd krijgen. Elk royaal gebaar in de richting van de door MKZ getroffen
veehouders moet in eerste instantie door andere veehouders worden opgebracht.
Met andere woorden: men is dan genereus ten koste van een ander. Daarbij komt
dat de bedragen waarvoor het bedrijfsleven garant staat, weliswaar nogal hoog
lijken, maar dat als we kijken naar de ruimingen en naar de welzijnsmaatregelen
die worden genomen, zo'n bedrag snel op is. Voorts is het zo dat de overheid
wordt aangesproken: bij het bedrag boven de 1 mld, plus de Europese uitkeringen,
gaat het puur om overheidsgeld. We hebben afspraken gemaakt voor de komende
vijf jaar en die vijf jaar zouden wel eens een uitschuiven van de problematiek
naar de toekomst kunnen inhouden. Ik waarschuw daarvoor; het is daarom goed
dat ik de Kamer dit wat uitvoeriger aangeef.Verschillende geachte afgevaardigden, onder wie de heer Ter Veer, de heer
Waalkens en de heer Atsma, hebben gesproken over de tegemoetkoming in de schade
in afwachting van de ruiming. Bedrijven waar gevaccineerd is, zijn onderhevig
aan strenge beperkingen van de afzet van hun producten. In feite wordt de
afzet van dieren en van producten niet mogelijk. Ik heb waardering voor het
voorstel van de zuivelindustrie om in dit geval een solidariteitsregeling
te treffen die een redelijke opbrengst voor de melkveehouders
in de te ruimen gebieden mogelijk maakt. Ik meen dat dit een zeer positieve
bijdrage is. Ik vind ook dat daarvoor zeer veel waardering dient te worden
geuit, omdat het een onderlinge solidariteitsheffing is. Die zou inderdaad
nieuw perspectief kunnen bieden. Probleem is wel dat wij ervan moeten uitgaan
dat het gehele nationale quotum moet worden volgemolken en meer dan dat, zodat
net als bij de kwartjesregeling de overschrijders de onderschrijders kunnen
helpen. De heer Ter Veer heeft gevraagd wat er gebeurt als die situatie zich
niet voordoet. Ik betrek die problematiek zeer uitdrukkelijk bij het totale
plan en de totale financieel-economische aanpak die ik aan het kabinet voorleg.
Het kabinet heeft vorige week besloten om te kijken naar de totale kosten.
Daarbij is dit aspect ook van belang.Voorzitter. Ik heb nog een viertal opmerkingen over de sociaal-economische
dimensie. Ik heb tijdens een AO al gesproken over de sociaal-economische begeleiding
van agrariërs. Bedrijven die zijn getroffen door de MKZ-crisis kunnen
gebruik maken van hetzelfde sociaal-economische plan van de veehouderij dat
wij hebben gehanteerd bij de toekomstplannen rond de problematiek van de mestafzetcontracten
en de opkoopregelingen. Het is van groot belang om die discussie te voeren,
omdat het een stukje is van het perspectief voor de individuele boer voorbij
de crisis. Ik zeg speciaal tot mevrouw Snijder, die dat met veel nadruk heeft
gevraagd, dat de aanpak van deze crisis natuurlijk niet is gericht op een
verkapte sanering. Een Kamerlid heeft de suggestie gedaan dat de minister
een verborgen agenda heeft. Deze minister heeft geen verborgen agenda, maar
richt zich op de duurzame veehouderij. Daar is terecht op gewezen. Het blijft
wel een individuele afweging. Het is mogelijk dat individuele ondernemers
in het kader van deze crisis tot andere afwegingen komen, maar zij worden
er niet toe worden gedwongen als gevolg van deze crisis.Wat verder voorbij de puur economische hulpverlening is er de problematiek
van de psychosociale hulpverlening. Zoals u weet, werken LTO Nederland, LNV
en VWS op dit punt zeer veel samen. Ook de kerkelijke netwerken, die ik in
dit verband graag wil danken, bieden zeer veel steun in deze fase. Het is
van groot belang dat de MKZ-regio's zeer nauw betrokken zijn bij de slachtofferhulp
en zeer veel aandacht geven aan het hulpwerk.Voorts is er het borgstellingsfonds voor de landbouw. Voor veehouders
die een garantie hebben in het kader van het borgstellingsfonds en door de
MKZ-crisis niet kunnen voldoen aan hun verplichtingen wat betreft aflossing
en betaling van rente, kan het bestuur van het fonds een faciliteit ontwikkelen
van twee jaar extra uitstel van aflossingen bovenop de huidige mogelijkheid
van twee jaar uitstel. Ook het ministerie van Economische Zaken is daarbij
betrokken. Mijn collega mevrouw Jorritsma heeft daarover dezer dagen contact
gehad met VNO-NCW. Als zelfstandige ondernemers in financiële moeilijkheden
raken, zullen zij die eerst zelf willen oplossen. Als hun mogelijkheden zijn
uitgeput, kunnen zij een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen,
het BBZ. Op grond van het BBZ kan gedurende de periode dat het bedrijf geen
of onvoldoende inkomen oplevert, een uitkering voor levensonderhoud worden
verstrekt. Die uitkering ligt op het niveau van het nettominimumloon en is
tevens afhankelijk van de leefsituatie. Zijn er naast een inkomenstekort andere
financiële problemen, zoals achterstallige betalingen, of zijn de bedrijfsopbrengsten
in de eerstkomende periode niet voldoende om in de bedrijfslasten te voorzien,
dan kan bijstand ter voorziening in de behoefte aan bedrijfskapitaal worden
verstrekt in de vorm van een lening.Vervolgens is er de inkomensvoorziening bij bedrijfsbeëindiging door
oudere zelfstandigen. Hierbij gelden andere afwegingen dan voor degenen die
doorgaan, maar ik moet die regeling toch noemen in dit verband. De problematiek
terzake hebben wij ook besproken in het kader van de opkoopregeling voor de
varkenshouderij. Kortheidshalve verwijs ik daar nu naar.Verder is er nog de uitkering voor werkloosheid bij werktijdverkorting.
Ik heb dezer dagen gesproken met de werknemers, omdat de werknemers in deze
sector natuurlijk ook grote gevolgen van de MKZ-crisis ondervinden. Ik wil
het contact met hen intensiveren, omdat niet alleen de zelfstandige boeren
onder deze crisis lijden. Met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
zijn er afspraken gemaakt dat ontheffing kan worden verleend. Tot dusverre
is er in verband met de MKZ-crisis voor 40.000 werknemers ontheffing gevraagd.
Het gaat dan vooral om transporteurs, slachters en leveranciers.Tot slot is er de RBV, de regeling beëindiging veehouderijtakken.
Ik denk evenwel dat wij de problematiek terzake in een veel bredere dimensie
moeten bezien.De vraag is nu hoe de getroffenen de crisisperiode door moeten komen.
Vele leden hebben die prangende vraag gesteld. Wat de veehouders betreft,
is het wegvallen van de inkomsten uit het bedrijf in het algemeen een heel
grote klap. Het inkomensverlies kan geschat worden op ongeveer ƒ 300
per bedrijf per dag. Daar staat echter tegenover dat men een vergoeding krijgt
voor de geruimde veestapel. Tegelijkertijd is er het perspectief voor de melkveehouderij.
Dit komt op zo'n 40 cent per kg neer. Dat zijn opbrengsten waar geen kosten
tegenover staan. De gemiddelde opbrengst zou 60 tot 70 cent zijn, maar er
worden nu geen kosten gemaakt. Verder is men, net zoals ten tijde van de varkenspest,
door het tijdelijk wegvallen van activiteiten met andere activiteiten bezig.Verschillende leden hebben gevraagd naar de regionale aanpak van een en
ander. Ik ben in Friesland geweest en zal komende week met premier Kok een
vervolgbezoek brengen aan het meest getroffen gebied. De regionale aanpak
in Friesland is buitengewoon te waarderen. In Friesland is op initiatief van
de commissaris van de Koningin een task force geformeerd die de sociaal-economische
gevolgen van de MKZ-crisis in Noordwest-Friesland in kaart brengt. Ik heb
afgesproken om vervolgens samen met de task force te proberen, te komen tot
een koppeling van rijksbenaderingen en provinciale benaderingen. Uiteindelijk
gaat het namelijk om een bredere aanpak. Ik ben voornemens om hetzelfde te
doen in het kader van de Gelderse dimensie waar de gevolgen van de crisis
nog veel schrijnender zijn. In het licht van de reconstructie worden onder
meer plannen opgesteld voor de Veluwe. Ik heb met de provincie afgesproken
dat zij daar de regie bij heeft. Zij zal in Oene inventariseren welke maatregelen
nodig zijn in het kader van de reconstructie. Het kan heel
goed zijn dat wij gezamenlijk met de provincie bekijken in hoeverre wij bij
de reconstructie van de Veluwe prioriteit moeten leggen bij dat specifieke
gebied.Al met al zijn wij dus met een groot aantal zaken bezig. Ik ben voornemens
om de totale problematiek voor aanstaande vrijdag voor het kabinet in kaart
te brengen, en hoop dat wij een en ander daarna spoedig kunnen concretiseren.
Ik ben in dit verband nog een antwoord schuldig op de vraag van de heer Van
der Vlies hoe het zit met de betalingen. De toezegging om die binnen een maand
te doen, is heel belangrijk en die wil ik dan ook zoveel mogelijk gestand
doen. De eerste 100 uitbetalingen zijn inmiddels verricht. Het bedrag van
de voorschotten is 50% van het totaal. De inzet is er inderdaad op gericht
om de betalingen binnen een maand te doen. In een enkel geval zal het evenwel
misschien iets langer duren. Ik heb zeer nadrukkelijk de opdracht gegeven
dat te doen, omdat ik mij zeer bewust ben van de grote actuele problematiek
die in vele gevallen bestaat.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Mijn vraag gaat over de situatie waarin na ruiming van de veestapel er
geen inkomen meer is. Vijf weken geleden heeft minister-president Kok gezegd
dat er sprake is van een nationale ramp. Hoe moeten wij hetgeen de minister
zo-even heeft gezegd, zien tegen de achtergrond dat uiteindelijk de melkveehouderij
het probleem zelf lijkt op te gaan lossen? Dat is op zichzelf een mooie vorm
van solidariteit, maar moeten wij nu constateren dat door te lang te talmen,
wij de sector zelf voor het blok hebben gezet en wij nationaal op dat punt
geen bijdrage meer leveren?Minister Brinkhorst:Neen, dat vind ik geen juiste conclusie. Het is zeker zo dat ook bij vorige
diergezondheidsuitbraken, zoals de varkenspest, de problematiek van de vervolgschade
of gederfde winst, nooit tot uitkering heeft geleid. Het is de taak van de
rijksoverheid om de samenhang en de nieuwe dynamiek te bevorderen. In dat
kader zal het kabinet zich aanstaande vrijdag buigen over de totale samenhang
van de directe en de indirecte bestrijdingskosten en de verdere economische
gevolgen. Gisteren heeft mevrouw Jorritsma VNO-NCW ontvangen. MKB Nederland
heeft zich tot ons gewend. Het spreekt vanzelf dat de totale problematiek
in samenhang moet worden bezien.De heer Van der Vlies (SGP):De minister bepleit zorgvuldigheid en vraagt even tijd, op z'n minst tot
aanstaande vrijdag. Op zichzelf kan ik dat best begrijpen. Zorgvuldigheid
is geboden, maar nu het kernpunt wat mij betreft. De sector levert een plan
aan ter overbrugging dan wel ter compensatie van de inkomensval. Als ik het
echter goed heb begrepen, is onderdeel ervan overheidsparticipatie. En daar
hoor ik de minister nu niet over.Minister Brinkhorst:Voorzover het gaat over het niet volgemolken nationale quotum en er dus
geen sprake is van de 40-cent-maatregel, zal de problematiek worden betrokken
bij het totaal. Zo daarvan geen sprake is, is de uitkering van 40 cent naar
mijn stellige overtuiging een heel goede en adequate uitkering, gerelateerd
aan het wegvallen van allerlei mogelijke kosten.De heer Atsma (CDA):Het is maar zeer de vraag of die kosten wegvallen. De minister zou eens
op een boerderij moeten kijken om vast te stellen dat er nog wel degelijk
kosten gemaakt worden, ook al heeft men geen vee. Mijn vraag richt zich nu
met name op het aspect waarop de minister niet is ingegaan, te weten de vermogenstoets
binnen de bijstandsregeling, een punt waar alle gemeenten in de getroffen
gemeenten op dit moment tegen aanlopen. Hoe kijkt de minister aan tegen het
tijdelijk buiten werking stellen van die vermogenstoets, wellicht in relatie
tot de toezegging die, naar ik hoop, vrijdag wordt gedaan over een specifieke
regeling en een noodfonds, waarop een beroep kan worden gedaan door alle gedupeerden?Minister Brinkhorst:Het is prematuur op daarop op dit ogenblik in te gaan. Zoals ik al zei,
zijn in het verleden gederfde winst en vervolgschades nooit door de regering
vergoed, ook tegen de achtergrond van het feit dat het een geweldige precedentwerking
zou hebben ten opzichte van alle sectoren die er indirect bij betrokken zijn.
Er moet dus zorgvuldig mee worden omgegaan. Ook de problematiek van de vermogenstoets,
waarvan ik al eerder heb gezegd dat die soepel zal worden gehanteerd door
het kabinet, zal bij de beschouwingen worden betrokken. Die soepele toepassing
betekent niet dat de vermogenstoets verdwijnt. Daarvoor zou ook wetswijziging
noodzakelijk zijn. De toezegging dat u aanstaande vrijdag een geheel opgeschoonde
regeling wordt gepresenteerd waarbij geen enkele vermogenstoets aanwezig is,
kan ik niet doen. Wel worden elementen meegenomen om ervoor te zorgen dat
de totale sociaal-economische problematiek in kaart wordt gebracht met het
perspectief dat er na deze crisis herstart mogelijk is.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Die totale aanpak spreekt de VVD aan. De minister sprak over de melkveehouderij
in de driehoek en heeft gezegd dat deze problematiek meegenomen wordt in het
totale pakket. Realiseert de minister zich dat voor dit probleem op kortere
termijn een oplossing gevonden moet worden dan voor de totale aanpak geldt?Minister Brinkhorst:Aanstaande vrijdag is op heel korte termijn. Na vrijdag zal de Kamer meer
informatie krijgen over de totale financiële aanpak.Mevrouw Vos (GroenLinks):Dus vrijdag komt er in ieder geval duidelijkheid voor de melkveehouders.
Dat is van belang. Ziet de minister nog een mogelijkheid om consumenten een
bijdrage te laten leveren aan deze problematiek via een andersoortige heffing?Minister Brinkhorst:Wij hebben daar in het verleden met elkaar over van gedachten gewisseld.
Zoals u weet, stond de NMa kritisch tegenover de gedachte van een heffing
van 10 opcenten. Het Franse plan in die richting is ook niet doorgegaan. Maar
individuele bedrijven staat niets in de weg om extra bedragen daarvoor in
te zetten. Ik wil er echter voor hoeden dat wij in de sfeer van liefdadigheid
terechtkomen. Dat dreigt het namelijk heel snel te worden. Een opgelegde
consumentenprijsverhoging zie ik eenvoudigweg niet zitten.De heer Poppe (SP):De minister had het over een inkomensverlies voor de bedrijven van gemiddeld ƒ
300 per bedrijf per dag. Het gaat natuurlijk om wat er dan nog rest aan inkomen.
Daarom verzoek ik de minister of hij bereid is het Landbouw-economisch instituut
via een quick scan te laten onderzoeken wat de financiële gevolgen voor
de bedrijven zijn per bedrijfstak.Minister Brinkhorst:Het Landbouw-economisch instituut is bezig met een dergelijk onderzoek.De heer Poppe (SP):Wanneer kunnen wij dat verwachten?Minister Brinkhorst:Zo spoedig mogelijk. Ik heb geen exacte datum, maar het zal in de komende
paar weken afgerond worden.Mijnheer de voorzitter. Mij zijn vragen gesteld over de problematiek van
het fokverbod. Ik heb niet veel toe te voegen aan hetgeen ik in eerste instantie
in de brief heb aangegeven, namelijk dat de duur van het fokverbod binnen
de ingesloten gebieden vier maanden is of zoveel korter, afhankelijk van de
status van het gebied, namelijk of het annex 1 of annex 2 is. In het geval
van Kootwijk, waar nogal wat problemen zijn rond de ruiming, is het vier maanden
vanaf nu. Als het gebied per 1 juli de annex-2-status heeft, geldt het verbod
tot 1 augustus. Buiten de ingesloten gebieden geldt het fokverbod slechts
voor één maand. Dat is een heel korte periode, als namelijk
na één maand nadat de ruiming heeft plaatsgevonden het gebied
weer wordt vrijgegeven. Maar ik doe toch een beroep op de Kamer, in navolging
van een aantal Kamerleden die daarvoor begrip hebben getoond, omdat er sprake
is van een onverbrekelijke koppeling aan de opkoopregeling die wij hebben
vastgelegd. Een aborteerverplichting betekent dat opkoop zo snel mogelijk
kan plaatsvinden. Ik realiseer mij dat dit voor een aantal bedrijven zal betekenen
dat men misschien niet tot die opkoop overgaat. Mevrouw Snijder heeft mij
gevraagd hoe groot ik de kans acht dat dit gebeurt. Een aantal bedrijven zal
die regeling niet toepassen en andere wegen zoeken. Toch denk ik dat dit in
belangrijke mate een signaal is, ook voor de samenleving, dat de overheid
niet een onbeperkte biggenopkoopregeling instelt, terwijl het productieproces
ongelimiteerd doorgaat. Ik geloof dat daar veel begrip voor is.Mevrouw Snijder en de heer Van der Vlies hebben gevraagd naar de tijdelijke
huisvesting van varkens in lege stallen. Bij de bestaande opkoopregeling heeft
een aantal bedrijven al een definitieve beschikking gekregen. In dat geval
is de Ruimte-voor-ruimteregeling definitief en komt daar ook geen ruimte meer
voor vrij. Maar in andere gevallen, waar de beschikkingen nog hangende zijn,
zou het mogelijk kunnen zijn dat men die ruimte tijdelijk in gebruik neemt,
uiteraard tot het moment dat de beschikking afkomt. Op dat ogenblik is het
ook afgelopen, want anders zou het ene beleid het andere inde weg staan. Wij
hebben de Ruimte-voor-ruimteregeling ingesteld om ervoor te zorgen dat het
platteland wordt opgeschoond na de opkoop en het zou natuurlijk te gek zijn
dat als gevolg van deze situatie, een beleid dat met veel succes gevoerd is,
waarbij in een groot aantal bedrijven stallen zijn vrijgekomen, weer tot problemen
gaat leiden.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe heer Waalkens (PvdA):De minister sloot net het blokje over het fokverbod af, maar ik heb daar
nog een vraag over. Men kan daar dus op basis van vrijwilligheid aan meedoen.
Op de bedrijven die niet meedoen, zouden er echter welzijnsproblemen kunnen
ontstaan. Is de minister bereid om het toezicht op de naleving van de welzijnseisen
als middel in te zetten?Minister Brinkhorst:Het is een belangrijke handreiking geweest van het kabinet. Het ging tenslotte
om 60.000 biggen per week. Dat zijn in totaal 300.000 biggen. Ik vind dat
men de sector daar ook op mag aanspreken. Als bedrijven geen gebruik maken
van die regeling, dan moeten zij zich wel realiseren dat het welzijnsbesluit
zal worden nageleefd.De heer Van der Vlies (SGP):Ik kom nog even terug op de Ruimte-voor-ruimteregeling. Dat proces is
geaccordeerd en dat moet natuurlijk doorgaan. Wat gebeurt er echter als de
beschikking nog hangt, als de opstallen nog staan en er alleen nog moeten
worden gesloopt? Acht de minister het denkbaar dat de opstallen tijdelijk
blijven staan, onder strenge voorwaarden, voor de overbevolkingsproblematiek?Minister Brinkhorst:U stelt dus voor dat de beschikking enige tijd wordt uitgesteld.De heer Van der Vlies (SGP):Bijvoorbeeld.Minister Brinkhorst:Wanneer er nog geen definitieve beschikking getroffen is, is het mogelijk
om die ruimte ter beschikking te stellen. Ik wil de tijd wel limiteren, bijvoorbeeld
twee of drie maanden. Dat betekent niet dat het ruimte-voor-ruimtebeleid daarmee
onderuit wordt gehaald. Daarom moet er sprake zijn van een duidelijk gemarkeerde
periode. Ik stel voor dat het een periode van drie maanden wordt, omdat dit
een overzichtelijke periode is en omdat de MKZ-crisis dan hopelijk is afgelopen.De heer Atsma (CDA):Er is een aborteerplicht van 40 dagen en een fokverbod van drie weken.
Dat komt neer op in totaal negen weken. Dat betekent naar onze mening dat
bedrijven straks negen weken zonder inkomen zitten. Vindt de minister ook
dat wij daar een voorziening voor moeten treffen? Dan kunnen die bedrijven
in elk geval het hoofd boven water houden.Minister Brinkhorst:Het antwoord op die vraag is nee. Het is duidelijk een fundamenteel welzijnsprobleem.
Aan het welzijnsprobleem levert het Rijk een belangrijke bijdrage, maar niet
ieder ondernemersrisico kan geheel worden afgedekt met extra inkomen.Om misverstanden te voorkomen wil ik nog het volgende zeggen. De heer
Stellingwerf heeft gesproken over een stalinistische mentaliteit. Toen ik
sprak over die stalinistische mentaliteit had ik het niet zozeer over de boeren,
maar over het op aanbod gerichte beleid. Het ging over een heel andere periode.
Laat daar dus geen misverstand over bestaan. Er doen nu allerlei indianenverhalen
de ronde, maar ik heb het woord "stalinistisch" niet in dat verband gebruikt.
Hieruit blijkt wel hoe belangrijk het is dat mensen leren om
zorgvuldig te luisteren.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Er zijn gesloten bedrijven, voorlopers, die een opfokbedrijf hebben en
iets verderop een mestbedrijf. Zij kunnen de biggen vanwege het vervoerverbod
niet naar hun eigen afmestbedrijf brengen. Ziet u mogelijkheden om daar genuanceerd
mee om te gaan? Bent u bereid om één-op-ééntransporten
tussen die twee bedrijven toe te staan? Dat heeft waarschijnlijk minder transporten
tot gevolg dan wanneer de biggen via de opkoopregeling worden afgevoerd naar
de vernietigingsinstallatie.Minister Brinkhorst:Ik kan de specifieke situatie die de heer Stellingwerf schetst niet goed
overzien. Alles wat eraan bijdraagt om het welzijnsprobleem op te lossen in
het kader van een strikte handhaving van de regels rondom de MKZ-problematiek
is natuurlijk meegenomen. Ik zeg daarmee niet dat uw oplossing ook de oplossing
is. Ik kan het op dit moment niet goed overzien, maar wij zullen dat onderzoeken.Voorzitter. Mevrouw Vos en de heer Van der Vlies hebben nog vragen gesteld
over de schapen en de koeien. Zij vroegen wanneer schapen weer in de weilanden
mogen, wanneer zij verplaatst mogen worden van het ene perceel naar het andere,
en wanneer de koeien weer in de wei mogen. Deze week zijn er bijeenkomsten
geweest met een groot aantal veterinaire specialisten om een aantal knelpunten
te bekijken. Ook is gekeken in hoeverre een versoepeling van de regelgeving
mogelijk is. Helaas is het op dit ogenblik te vroeg om daarover een uitspraak
te doen. Wanneer zou het veterinair gezien verantwoord zijn om daartoe over
te gaan? De afvoer van schapen naar slachterijen is overigens nu al toegestaan
op één-op-éénbasis. Voor hoogdrachtige schapen
is al een voorziening getroffen en die wordt nu ambtelijk uitgewerkt. Wij
moeten echter heel voorzichtig met schapen omgaan, want die waren toch de
oorsprong van de uitbraak in Mayenne. Toen mijn Britse collega Brown gisteren
op de Landbouwraad zijn beleid uiteenzette, zei hij dat er in Engeland ook
zeer zorgvuldig mee werd omgegaan, omdat MKZ bij schapen onvoldoende duidelijke
symptomen kan hebben. Tegen die achtergrond doe ik een klemmend beroep om
toch begrip te hebben voor de spanning tussen enerzijds het feit dat schapen
inderdaad welzijnsproblemen kunnen krijgen en anderzijds de noodzaak om zeer
zorgvuldig te zijn voordat wij meer vrijgeven.Volgens de heer Van der Vlies zouden de toezichtsgebieden onnodig groot
zijn. Ik vind dat een terecht commentaar, met name als het gaat om het toezichtsgebied
rond Kootwijkerbroek. De achtergrond daarvan was het verdacht zijn van een
bedrijf in Ede. Inmiddels is die laatste verdenking opgeheven en is er inderdaad
aanleiding om dat toezichtsgebied rond Kootwijkerbroek in te perken. Maar
dat moet allereerst worden afgestemd met de Europese Commissie. Nog vandaag
wordt deze kwestie in het PVC aan de orde gesteld.In het verband van Kootwijkerbroek is nog gevraagd waarom die second opinion
niet wordt gevraagd. Ik handhaaf het standpunt daarover dat ik in het algemeen
overleg naar voren heb gebracht. Ik ben namelijk van mening dat er geen enkel
causaal verband bestaat tussen de deëscalatie waarover de heer Van der
Vlies sprak en die second opinion. Eerlijk gezegd denk ik dat die eerder zal
leiden tot verder uitstel van het aanvaarden van de problematiek. Ik ben nog
niemand tegengekomen die ontkent dat er in Kootwijkerbroek MKZ is. Allen die
ook met de ID-Lelystad hebben gesproken, hebben die conclusie wel getrokken.
In het algemeen overleg van verleden week heb ik elk individueel Kamerlid
gevraagd, ook degenen die voor een second opinion waren, of er in Kootwijkerbroek
sprake was van MKZ en eenieder gaf daarop het antwoord "ja". Tegen die achtergrond
zou ik het onverantwoord vinden om nu weer een second opinion te vragen. Deze
kwestie ligt overigens bij het OM, omdat er mogelijk sprake is geweest van
fraude. Het lijkt mij zeer ongewenst om zolang die kwestie daar aanhangig
is, nog nadere uitspraken daarover te doen.De heer Van der Vlies (SGP):De minister spreekt niet over draagvlak voor de maatregelen, ook als die
al getroffen zijn. Hij zou daar toch ook prijs op moeten stellen. Ik kom mensen
uit dat gebied tegen die daar toch heel uitdrukkelijk aan hechten, ter bevestiging
van hetgeen gebeurd is, of niet natuurlijk.Minister Brinkhorst:Wij hebben een ID-Lelystad, het enige Europees gecertificeerde laboratorium.
Dat heeft die uitbraak van MKZ geconstateerd. Er zijn monsters genomen, er
heeft een herbevestiging plaatsgevonden, er zijn verschillende uitleggen geweest
in Kootwijkerbroek zelf, in ID-Lelystad en op andere plekken. Op een bepaald
moment moet men toch eens aanvaarden dat het MKZ was. Naar mijn wijze van
zien levert het vragen van een second opinion geen bijdrage aan de deëscalatie –
daar ging het de heer Van der Vlies toch specifiek om – maar is het
veel eerder het vragen om een herbevestiging van het eigen gelijk. Wij moeten
eens ophouden. Het verzet tegen de ruiming – ik kan het niet met voldoende
nadruk zeggen – is naar mijn gevoel desastreus voor met name de economische
ontwikkeling in het desbetreffende gebied, voor de herstart aldaar en het
krijgen van een nieuw perspectief. Zolang dat verzet wordt gevoed, onder andere
door ontkenningselementen zoals het hebben van een second opinion, is het
naar mijn gevoel absoluut ondenkbaar dat wij snel van de MKZ-problematiek
af zijn!De voorzitter:Ik zie nu weer iemand naar de interruptiemicrofoon lopen, maar wij moeten
dit debat echt voor 13.00 uur afronden, want anders moeten wij er vanavond
maar mee verder gaan.Minister Brinkhorst:Ik ben zo klaar!De voorzitter:Ik zeg het vooral tegen de leden. Die zullen nog wel moties willen indienen,
maar ook dat zou dan alleen maar kunnen zonder enige toelichting!Minister Brinkhorst:De heer Waalkens en anderen stelden vragen over het crisisteam in Leiden.
Meteen na het uitbreken van de crisis heb ik om een onafhankelijke evaluatie
gevraagd, die min of meer parallel met ons eigen werk moest verlopen. Ik hecht
eraan dat het beleid kritisch wordt gevolgd. Ik heb institutionele waarborgen
getroffen die ertoe bijdragen dat de volstrekte onafhankelijkheid van het
onderzoek steam gegarandeerd is. Er is geen contact tussen
mijn beleidsmedewerkers die verantwoordelijk zijn voor het crisisbeleid en
het onderzoeksteam. Dat de heer Rosenthal c.s. er in een eerdere fase aan
hebben bijgedragen om mensen goed te trainen, heeft er alleen toe geleid dat
de kwaliteit van het ambtelijk apparaat van LNV zodanig is dat wij de crisis
aankunnen. Er is absoluut sprake van onafhankelijkheid. Ook na het glimlachen
van de heer Waalkens handhaaf ik dat standpunt.Mevrouw Snijder stelde een vraag over opslag op slachterijen. Conform
de Europese regels wordt er gedurende de eerste 24 uur niet buiten de slachterijen
opgeslagen. Wij moeten ons strikt houden aan de Europese regels, maar binnen
dat kader ben ik gaarne bereid tot overleg hoe wij dit optimaal regelen. De
beschikbare slachtcapaciteit is beperkt als gevolg van de compartimentering
en dergelijke. Dat zijn strikt veterinaire regelingen. Conform de Europese
bepalingen moet er een gescheiden opslag zijn van dieren uit de annex-1- en
de annex-2-gebieden. Binnen die grenzen kan er worden geoptimaliseerd. Dat
er zoveel compartimenten zijn leidt tot sterke begrenzingen. Daardoor is een
economische optimalisering helaas niet mogelijk.Ik ben het met mevrouw Vos eens dat er onaanvaardbare welzijnsproblemen
zijn. Gelukkig zijn wij het op dat punt eens. Ik heb de commissie-Wensink
ingezet. Er is een opkoop- en welzijnsregeling voor ingesloten gebieden en
ook voor buitengesloten gebieden.Op vrijdag 27 april om elf uur zijn er twee juridische procedures over
de ruiming van bedrijven na noodvaccinaties. Ik heb mijn standpunt al weergegeven.
Uiteraard respecteer ik als democraat die aan de rechtsstaat hecht dat men
van juridische procedures gebruikmaakt. Wel is dit een element dat het hele
proces van ruimingen nogal vertraagt. Als gevolg daarvan zal een effectieve
herstart worden bemoeilijkt.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik meen dat op één vraag geen antwoord is gekomen. Wil het
kabinet nadenken over de milieuregelgeving die gemeenten nu niet kunnen handhaven?
Ook de mestwetgeving komt nog op ons af, maar vooral de milieuregelgeving
is nu aan de orde.Minister Brinkhorst:In het kader van de opkoopregelingen voor de intensieve veehouderij heb
ik heel gericht contact met het ministerie van VROM. Ik zal dit punt in het
komende overleg aan de orde stellen. Ik denk dat wij gewoon moeten bekijken
hoe de situatie is. Naar mijn wijze van zien kunnen op grond van deze crisis
geen permanente ontheffingen worden gegeven, maar wij moeten bekijken wat
wij eraan kunnen doen. Ik kom er zo snel mogelijk op terug. Ik zal mijn medewerkers
verzoeken dit punt in kaart te brengen.De heer Atsma (CDA):Voorzitter. De CDA-fractie wil drie moties indienen. De eerste gaat over
de opkoop en slacht van biggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende: - dat door de MKZ-crisis grote welzijnsproblemen
zijn ontstaan in onder meer de varkenssector;- dat zowel in de toezichtsgebieden
als de niet-toezichtsgebieden geen sprake is van normale marktwerking, onder
meer vanwege het exportverbod voor levende dieren waarmee heel Nederland op
dit moment te maken heeft;stelt vast: - dat de varkenssector, teneinde welzijnsproblemen
te verminderen en te voorkomen, een deeloplossing heeft voorgesteld door de
opkoop en slacht van biggen;- dat de sector ter realisering van dit
plan een financiering en/of voorfinanciering van circa 31 mln gulden van de
overheid heeft gevraagd;verzoekt de regering, op de kortst mogelijke termijn met de varkenssector
afspraken te maken over de noodzakelijke financiering en/of voorfinanciering
van het opkoopplan voor biggen ter voorkoming van welzijnsproblemen bij een
aanzienlijk deel van de Nederlandse varkensstapel,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Atsma, Van der Vlies en Stellingwerf.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 35 (27622).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende: - dat honderden melkveehouders en hun gezinnen
door de MKZ-uitbraken zwaar gedupeerd zijn;- dat er vooralsnog geen
zicht is op een herstart van deze bedrijven;- dat de betreffende
boeren en hun gezinnen voor de korte en lange termijn perspectief moet worden
geboden;stelt vast dat in financiële zin een inkomen kan worden gegarandeerd
door de melkveehouders tot het moment van herstart een vergoeding op basis
van het geregistreerde melkquotum voor niet te leveren melk te verlenen;verzoekt de regering, een compensatieregeling uit te werken waarbij melkveehouders
vergoedingen worden verstrekt op basis van een vast bedrag per kilogram melk,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Atsma, Van der Vlies, Stellingwerf,
Poppe en M.B. Vos.Zij krijgt nr. 36 (27622).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende: Atsma- dat de MKZ-crisis voor bedrijven, ondernemers
en hun gezinnen vergaande financiële gevolgen heeft, waardoor het voorbestaan
van deze bedrijven in gevaar kan komen;- dat in financiële zin
de gevolgen van de MKZ-crisis alleen worden opgevangen door een vergoeding
voor het geruimde of nog te ruimen vee;- dat deze
vergoedingen niet bedoeld zijn om te voorzien in het dagelijkse levensonderhoud
en het kunnen voldoen van de vaste lasten die aan de bedrijfsvoering zijn
verbonden;stelt vast dat instrumenten als het Bijstandsbesluit zelfstandigen (BBZ)
en mogelijkheden op grond van de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en ongevallen
(WTS) kennelijk geen of onvoldoende soelaas bieden om de gedupeerden tegemoet
te komen;van mening dat uit sociale en economische overwegingen het noodzakelijk
is dat op de kortst mogelijke termijn zekerheid wordt geboden over beschikbare
financiële middelen, zodat een reëel en duidelijk perspectief ontstaat
voor getroffenen;draagt de regering op, de Kamer voor het weekend een plan van aanpak voor
te leggen waarin een concrete uitwerking wordt gegeven van een noodfonds of
specifieke regeling, waardoor maatwerk kan worden geboden om te voorkomen
dat bedrijven failliet gaan of ondernemers onder het bestaansminimum komen
als gevolg van de MKZ-crisis,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Atsma, Van der Vlies, Poppe en
M.B. Vos. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 37 (27622).De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de minister graag voor zijn beantwoording
en ik zou twee moties willen indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat veel boeren als gevolg van de MKZ-crisis hun vee zijn
kwijtgeraakt;overwegende dat door de MKZ-crisis in verschillende gebieden zich vrijwel
geen vee meer bevindt;overwegende dat de MKZ-crisis dwingt tot een fundamentele bezinning op
(de toekomst van) de landbouw, maar dat de huidige situatie, met de leegstand
nu, niet kan worden gebruikt voor herstructurering van de sector in gevallen
waarin de veehouders hun bedrijf willen continueren;verzoekt de regering, veehouders die door de MKZ-crisis door de ruiming
hun vee zijn kwijtgeraakt, de garantie te geven dat zij na de crisis, indien
zij dat wensen, hun veestapel zonder meer tot het niveau van vóór
de MKZ-crisis weer kunnen opbouwen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Vlies, Atsma en Stellingwerf.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 38 (27622).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in Kootwijkerbroek twijfel blijkt te blijven bestaan over
de vraag of er daadwerkelijk mond- en klauwzeer (MKZ) is vastgesteld;overwegende dat virologen, dierenartsen en andere betrokkenen verklaringen
afleggen die de uitkomsten en de bevindingen van ID-Lelystad niet zonder meer
ondersteunen;overwegende dat maatregelen na de vastgestelde MKZ-uitbraak in Kootwijkerbroek
verschilden van die in de andere gebieden waar MKZ geconstateerd is;overwegende dat er na de eerste vastgestelde MKZ-uitbraak, in tegenstelling
tot in de andere MKZ-gebieden, geen nieuwe gevallen zijn bijgekomen;overwegende dat er vanwege de MKZ-besmetting ruim 220 bedrijven in en
rond Kootwijkerbroek geruimd moeten worden met de grote maatschappelijke gevolgen
die daaraan verbonden zijn;overwegende dat een bevestiging van de uitkomst van de bevindingen van
ID-Lelystad door een contra-expertise het draagvlak voor de ruimingen in Kootwijkerbroek
zou vergroten;verzoekt de regering, op basis van de beschikbare monsters van het MKZ-besmette
bedrijf op de kortst mogelijke termijn een contra-expertise uit te laten voeren
door een daartoe gecertificeerde onderzoeksinstelling in Europa en over de
uitkomst de Kamer zo spoedig mogelijk te berichten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Vlies, Atsma en Stellingwerf.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 39 (27622).De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik had nog twee moties, maar die zal ik niet indienen. Ik
zal in één zin verklaren waarom ik dat niet doe. De minister
heeft toegezegd dat de beschikkingen terzake van de ruimte, zo gewenst voor
twee tot drie maanden, strak geregisseerd en gecontracteerd kunnen worden
opgeschort terwille van het gebruik maken van de opstallen.De voorzitter:Als u dit doet, mogen alle andere woordvoerders dit ook. Ik hoop dat u
daar een beetje begrip voor heeft, omdat wij toch al een uur achterlopen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik dacht er goed aan te doen, voorzitter.De voorzitter:Ik stel voor, de aangehouden motie-Stellingwerf c.s. (27622, nr. 28) bij
deze beraadslaging te betrekken.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:De motie-Stellingwerf c.s. (27622, nr. 28) is in die zin gewijzigd, dat
zij thans luidt:De Kamergehoord de beraadslaging, overwegende dat: - in het aangewezen gebied tussen Zwolle,
Deventer en Apeldoorn en de overige gebieden waar noodvaccinaties hebben plaatsgevonden,
in principe alle evenhoevigen moeten worden gedood en vernietigd;- dit vergaande consequenties heeft voor de levensvatbaarheid van de betreffende
bedrijven waardoor veel van deze bedrijven direct in hun voortbestaan worden
bedreigd;- ook vele aan de landbouw gelieerde en andere bedrijven
grote schade ondervinden van de MKZ-uitbraken;- deze schade redelijkerwijs
niet als normaal ondernemersrisico kan worden aangemerkt en dat in de huidige
situatie aanspraak zou moeten kunnen worden gemaakt op een bijzondere financiële
tegemoetkoming;verzoekt de regering, de aangewezen gebieden waar noodvaccinatie heeft
plaatsgevonden, zo spoedig mogelijk aan te wijzen als schadegebied zoals bedoeld
in de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en zware ongevallen en deze wet
van toepassing te verklaren;verzoekt de regering tevens, met de grootste spoed de wet zodanig te wijzigen,
dat ook vervolgschade in de uit te keren schadeloosstelling kan worden opgenomen,en gaat over tot de orde van de dag.Deze gewijzigde motie is voorgesteld door de leden Stellingwerf, Van der
Vlies en Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 40 (27622).De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Mevrouw de voorzitter. Ik wil een motie over het fokverbod indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat: - het aborteren van zeugen grote ethische
bezwaren oproept en het fokverbod tot grote gevolgen voor de bedrijfsvoering
leidt;- de MKZ volgens officiële mededelingen onder controle
is;- vanuit die optiek een fokverbod overbodig kan zijn c.q. binnen
enkele weken weer zou kunnen worden opgeheven;verzoekt de regering, het al dan niet instandhouden van het fokverbod
wekelijks te bezien,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Stellingwerf. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 41 (27622).De heer Poppe (SP):Mevrouw de voorzitter. Ik wil de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat 157 landen, waaronder alle EU-lidstaten, als lid van het
Internationaal Bureau van Besmettelijke Veeziekten (Office International des
Epizooties; OIE) de "Animal Health Code 2000, chapter 2.1.1" inzake de bestrijding
van MKZ, aangepast aan de laatste wetenschappelijke informatie betreffende
MKZ-bestrijding, zijn overeengekomen;overwegende dat ingevolge deze internationale overeenkomst dierlijke producten
uit MKZ-besmette gebieden waar is gevaccineerd, onder nader omschreven voorwaarden
geëxporteerd mogen worden;constaterende dat met het Europees non-vaccinatiebeleid waartoe in 1991
is besloten, geen rekening is gehouden met genoemde, mede door alle EU-lidstaten
onderschreven MKZ-aanpak;constaterende dat alle bij het OIE aangesloten landen laatstelijk op 23
maart 2001 nog een brief ontvingen waarin het OIE benadrukte dat chapter 2.1.1
toegepast dient te worden om als WTO-lidstaat te voldoen aan de verplichtingen
onder de Sanitary and Phytosanitary Agreement (SPS) van het WTO;verzoekt de regering, alle EU-lidstaten met spoed te verzoeken, haar verder
handelen inzake de bestrijding van het MKZ te mogen baseren op de OIE-Animal
Health Code 2000, zoals laatstelijk in 1997 nog door 157 landen aangepast,
is overeengekomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Poppe, Atsma, Stellingwerf en
M.B. Vos. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 42 (27622).Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. De minister stelt dat er geen keuze is ten aanzien van het
beleid de 54.000 runderen te doden. Mijn fractie is van mening dat er wel
een keuze is en stelt overigens vast dat de minister zelf een week nodig heeft
gehad om tot dit besluit te komen. Ik wil de Kamer in dit verband de volgende
motie voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Europese Commissie Nederland in de gelegenheid stelt,
runderen uit de driehoek Zwolle-Deventer-Apeldoorn na beschermende vaccinatie
in leven te laten;voorts overwegende dat het Europees Parlement de Europese Commissie heeft
opgeroepen, zich onmiddellijk te buigen over het non-vaccinatiebeleid;Vosspreekt uit dat het na beschermende vaccinatie in leven laten van runderen
uitgangspunt van beleid dient te zijn;verzoekt de regering, voor dit uitgangspunt de nodige steun te verwerven
binnen de Europese Unie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden M.B. Vos, Stellingwerf en Poppe.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 43 (27622).Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter. U hebt mij gevraagd snel en kort te reageren.De eerste motie van de heer Atsma gaat over het welzijn bij biggen, respectievelijk
het dierenwelzijn in de varkenssector. Ik heb de Kamer al aangegeven dat wij
een eigen regeling hebben getroffen om hieraan tegemoet te komen. Tegen die
achtergrond moet ik deze motie ontraden.De tweede motie van de heer Atsma gaat over een compensatieregeling, waarbij
melkveehouders vergoedingen worden verstrekt op basis van een vast bedrag
per kilogram melk. Ik heb al gezegd dat ik het plan van de zuivelindustrie
waardeer en dat wanneer er knelpunten zouden zijn en er onverhoopt onvoldoende
melkquotum wordt volgemolken, het kabinet dit zal betrekken bij de problematiek
in breder verband. Tegen die achtergrond vind ik de motie overbodig en zou
ik deze de Kamer willen ontraden.De derde motie van de heer Atsma houdt in dat er vóór het
weekend een plan van aanpak wordt voorgelegd. Het komt mij voor dat ik heb
gezegd dat het kabinet er met grote kracht en energie aan werkt om de totale
sociaal-economische problematiek aan de orde stellen, juist om het beoogde
perspectief te geven. Tegen die achtergrond heb ik deze aanmoediging niet
nodig en zou ik de Kamer de motie willen ontraden.De heer Van der Vlies heeft een motie ingediend die ertoe strekt dat veehouders
de garantie wordt gegeven dat zij weer precies dezelfde veestapel kunnen opbouwen.
Ik vind het op zichzelf een sympathieke gedachte, want ik wil geenszins de
suggestie wekken dat deze crisis gebruikt moet worden om de melkveesector
in een ander perspectief te plaatsen. Ik denk echter dat het bieden van een
garantie onvoldoende recht doet aan het feit dat er een eigen ondernemersrisico
bestaat, een ondernemersrisico dat we uiteraard op alle mogelijke manieren
proberen in te perken. Tegen die achtergrond zou ik de motie willen ontraden.De tweede motie van de heer Van der Vlies is gebaseerd op een totaal verschillende
manier van kijken naar het nut van de contra-expertise. Hij heeft dit zelf
al geconstateerd. Deze contra-expertise wijs ik af en ik ontraad de Kamer
deze motie derhalve krachtig.De heer Stellingwerf heeft een motie aangepast, te weten de motie over
de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en zware ongevallen (WTS). Hij vraagt
of er een wetswijziging kan komen die inhoudt dat in de toekomst de vervolgschade
kan worden opgenomen in de uit te keren schadeloosstelling. Dat is echter
een zo vérgaande wijziging van de wet, waardoor principieel iedere
vervolgschade zou kunnen worden vergoed, onder welke omstandigheid ook, dat
ik dit in deze fase zou moeten ontraden.De heer Stellingwerf (Christen-Unie):Dat is niet een geheel juiste interpretatie, want er staat "kan".Minister Brinkhorst:Ja, maar het betekent dat daarmee het principe in de WTS wordt opgenomen
dat in de toekomst überhaupt vervolgschade voor tegemoetkoming in aanmerking
kan komen, waar dat op dit moment nog niet het geval is. Dit kan door mij
niet worden onderschreven, want het betekent een vrij fundamentele wijziging
van het totale beleid waarop de WTS is gebaseerd.Ik kom toe aan de motie van de heer Stellingwerf over het fokverbod. Uiteraard
moet het fokverbod steeds worden be- en herzien, maar dat is niet vanwege
het wekelijkse, maar vanwege de ontwikkelingen rond het MKZ. De hele oriëntatie
van deze motie is dus een andere. Er staat dat het MKZ volgens officiële
mededelingen onder controle is, maar dat heeft de heer Stellingwerf mij nooit
horen zeggen. Wij doen er alles aan om ervoor te zorgen dat het onder controle
komt, maar ik heb nooit de garantie gegeven dat het MKZ op dit ogenblik onder
controle is. Tegen die achtergrond moet ik ook deze motie ontraden.De heer Poppe heeft een uitvoerige motie ingediend. Het zal hem niet verbazen
dat ik van mening ben dat hij een verkeerde interpretatie geeft van de OIE.
Er is helemaal geen sprake van de door hem gesuggereerde strijdigheid tussen
de EU en de OIE-regelingen. Dat zou ook mal zijn, want de EU heeft hetzelfde
aantal lidstaten, die allemaal lid zijn van de OIE. Tegen die achtergrond
ontraad ik de motie.Ten slotte kom ik toe aan de motie van mevrouw Vos. Het is uit de puur
praktische overweging dat het geen perspectief biedt voor de sector, wanneer
deze motie zou worden aangenomen. Dat heeft absoluut niets te maken met het
ontbreken van keuzemogelijkheden. In de meest formele zin is er een keuze,
maar tegen de achtergrond van het door mij vaker genoemde aspect van illusiepolitiek
moet de motie naar mijn gevoel worden ontraden. Hoe sympathiek ik de gedachte
ook vind, het eerste uitgangspunt is de crisis onder controle te krijgen en
nieuw perspectief te geven aan de sector.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, morgen over de ingediende moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 13.05 uur tot 13.50 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-4719-4742.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl