Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 42-77

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 2, pagina 42-77

19-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200)Pagina 42-77
De algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200)Pagina 5-41
Regeling van werkzaamheden (woensdag 19 september 2007)Pagina 41-42
Presentie en opening (woensdag 19 september 2007)Pagina 5-5
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 19 september 2007)Pagina 77-79

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 265 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van: de algemene politieke
beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2008 (31200).De beraadslaging wordt hervat.De heer Tichelaar (PvdA):Voorzitter. Vandaag beoordelen wij dit kabinet op zijn daden. Daarbij
staan voor mij als sociaaldemocraat twee waarden centraal; solidariteit en
emancipatie. Deze waarden vertalen zich in een sociale, groene en solide begroting.
Het is een begroting die is gebaseerd op het principe dat de sterkste schouders
de zwaarste lasten dragen, een begroting waarin geïnvesteerd wordt in
het vertrouwen in mensen en het benutten van de kracht van de samenleving.
Wat dat betreft moet ik de minister-president een groot compliment maken.
Ik heb mij de afgelopen jaren wel eens achter de oren gekrabd over de eenzijdige
oriëntatie op markt en eigen verantwoordelijkheid van vorige kabinetten.
Zoals het een goede leider betaamt, heeft de premier ingezien dat de Nederlandse
bevolking een andere koers wilde. Ik zeg op basis van deze begroting dat de
minister-president overstag is. Balkenende heeft zijn koers verlegd.Dit kabinet staat voor een eerlijk, rechtvaardig en solidair Nederland,
waarvoor wij samen verantwoordelijkheid nemen en waar wij vertrouwen hebben
in mensen. Dit kabinet staat ook voor een Nederland waarin wij respect voor
elkaar hebben en het fatsoen om naar elkaar te luisteren. De premier heeft
zich niet alleen bezonnen op de inhoud, maar ook op de toon. Ik doel daarmee
op zijn indrukwekkende inbreng tijdens het debat over de islam. Daarin heeft
hij zeer helder geformuleerd voor welke Nederlandse waarden deze coalitie
staat.Dit is de begroting van ons kabinet en van onze coalitie. Deze begroting
is solide en sociaal en een groot verschil ten opzichte van de begrotingen
van de kabinetten met de VVD. Deze kabinetten stonden in het teken van asfalt,
hervormen om het hervormen, polarisatie en grotere verschillen tussen arm
en rijk. Nee, mijnheer Rutte, deze keer ligt er een eerlijke en sociale begroting,
die ook nog eens buitengewoon solide is. Want ook dat laatste is broodnodig.
De vergrijzingsgolf komt namelijk snel dichterbij. Daarom zorgt dit kabinet
ervoor dat de staatsschuld in 2011 lager is dan 40%. De staatsschuld
is op dat moment in 40 jaar niet zo laag geweest. Daarmee is dit een begroting
voor nu en in de toekomst.De heer Rutte (VVD):Ik heb een korte vraag aan de heer Tichelaar. Als het de afgelopen jaren
allemaal zo vreselijk was, waarom draait dit kabinet dan niet alle stelselwijzigingen
terug? U hebt de Wet werk en bijstand, de ingrepen van het vorige kabinet
in de WW en het nieuwe stelsel voor de ziektekostenverzekering gewoon overeind
gehouden. Als u dit echt zo erg vindt, wees dan een vent en draai het terug.
Hetzelfde geldt voor de kwestie van de inkomensverschillen. Die zijn in Nederland
zo'n beetje de kleinste van de hele wereld. Wat wilt u verder nog aan inkomensverschillen
nivelleren? Dit verwijt kunt u het vorige kabinet niet maken.De heer Tichelaar (PvdA):Ik blijf bij mijn standpunten. U maakt volstrekt andere keuzen dan de
huidige coalitie aan u voorlegt. Ik blijf volhouden dat met name het idee
van hervormen om het hervormen is ingegeven door moderniseringsdrang en stoer
gedrag. U moet mij niet gaan uitdagen om uitspraken te doen over hetgeen het
vorige kabinet heeft bereikt. Ik heb hierover afspraken gemaakt met de nieuwe
coalitie. Wanneer u mij op persoonlijke titel zou aanspreken, zou ik u een
ander antwoord geven.De heer Rutte (VVD):Dat wil ik dan graag horen, want ik begrijp dat er onenigheid is binnen
uw fractie en partij. Ik daag u uit, te zeggen wat uw eigen mening is. Het
is heel belangrijk dat u hier ook als mens kunt praten.U draait niets terug van de eerdere veranderingen, die u allemaal zo vreselijk
vindt. Ik ben het met u eens dat dit kabinet heel andere keuzen maakt. Naar
de toekomst toe gaan wij, de VVD en dit kabinet, uit elkaar lopen. Naar het
verleden terugkijkend, zoals u deed, stel ik vast dat u al die verschrikkelijke
stelselwijzigingen ongewijzigd heeft overgenomen en geïncorporeerd in
uw beleid.De heer Tichelaar (PvdA):Ik wil u een voorbeeld geven, dat u misschien niet, maar mij wel altijd
aanspreekt. De huidige coalitie heeft bewust ervoor gekozen om afstand te
nemen van het beleid van het vorige kabinet ten aanzien van de allerzwaksten,
mensen met een WAO-uitkering. Ik sta hier volledig achter. Ik hoorde vanmorgen
hoe u aankijkt tegen uitkeringen. Ik kijk hier echt heel anders tegen aan.
De mensen die het echt nodig hebben, moeten een uitkering kunnen krijgen,
in welzijn en welvaart. Dat moet ook gelden voor iemand die in de WAO zit.De heer Marijnissen (SP):De heer Tichelaar is een beetje bozig, maar de heer Rutte heeft gewoon
een punt. De PvdA heeft niets teruggedraaid van de prestaties van de kabinetten-Balkenende
I, II en III op het gebied van stelselwijzigingen. De heer Tichelaar noemt
zelf de WAO. De herkeuringen in de WAO gaan gewoon door. Ze werden tijdens
de campagne onbarmhartig genoemd door de politiek leider van de PvdA. Ze zouden
niet meer bestaan wanneer de PvdA in de regering kwam. De onrechtvaardige
herkeuringen in de WAO gaan echter gewoon nog door. Ik heb het voorstel gedaan
om de stelselherziening in de zorg terug te draaien en weer een nominale premie
van rond de € 400 te gaan betalen.De heer Tichelaar (PvdA):Ik zeg dat dit op het punt van de WAO volstrekt onjuist is en daar zult
u mij gelijk in moeten geven. Het verschil tussen de SP en de PvdA is inderdaad
de mate waarin dat gerepareerd is. U zegt wat u meestal over mijn voorstellen
zegt, namelijk dat het onvoldoende is, maar wij hebben een keuze gemaakt.
In de richting van de heer Rutte gaf ik aan welke punten wij er wel hebben
uitgehaald. Ik blijf staande houden dat dit een essentieel verschil is tussen
vorige kabinetten en dit kabinet.De heer Marijnissen (SP):Even over de WAO. U zegt dat u gelijk hebt en ik ongelijk.De heer Tichelaar (PvdA):Neen, ik zei in reactie op de vraag van de heer Rutte waarom wij alles
hetzelfde hebben gelaten, dat wij dat met betrekking tot de WAO niet hebben
gedaan. Wij hebben op dat punt keuzes gemaakt, ook waar het gaat om de leeftijdsgrens
voor herkeuringen. U wil daar inderdaad nog verder in gaan, maar ik zei tegen
de heer Rutte dat wij dit wel degelijk hebben opgepakt.De heer Marijnissen (SP):Als wij het inderdaad even beperken tot de WAO-herkeuringen, dat hebt
u de grens getrokken bij 45 jaar, maar mensen die jonger zijn gaan gewoon
door met de eerder door uw toenmalige politieke leider genoemde onbarmhartige
keuringen. Dat wordt als een groot onrecht ervaren. Als u de WAO noemt en
Rutte zegt dat u niets terugdraait, dan wringt daar toch wat!De heer Tichelaar (PvdA):Oké.Dat deze minister van Financiën zijn zaakjes goed op orde heeft,
is natuurlijk een heel mooie prestatie, maar terecht merkte de fractieleider
Bos vorig jaar nog op dat je de stand van het land niet alleen met een financiële
bril op kan bepalen. Als je verder kijkt dan het EMU-saldo...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Excuses dat ik u zo bot midden in een zin interrumpeer, maar ik had graag
nog even op het voorgaande punt willen doorgaan. Ondanks dat de verleiding
groot is, zal ik u niet vragen hoe u er nu persoonlijk over denkt, maar wil
ik u wel een andere vraag stellen. Het niet terugdraaien van alle stelselherzieningen
is een, maar er crescendo mee doorgaan, is twee. Als je kijkt naar de marktwerking
in de zorg die nu wordt geïntroduceerd, de concurrentie tussen ziekenhuizen,
daar moet u toch niet alleen als persoon grote bezwaren tegen hebben, maar
lijkt mij ook als politicus!De heer Tichelaar (PvdA):Ik heb al iets gezegd over de WAO. Als het gaat om de marktwerking in
de zorg, dan staan er in het regeerakkoord passages opgenomen waarin wordt
aangegeven in welke mate dat naar ons idee zou kunnen. U verwijst terecht
naar de ziekenhuizen. Daarover hebben wij in dit kabinet afspraken gemaakt.
Wij vinden dat anders dan "laat de markt maar zijn werk doen". In
ons eigen beginselprogramma staat dat marktwerking altijd ten dienste moet
staan aan de burgers, het moet het voor burgers er beter op maken. Daar hebben
wij wel degelijk een balans in gekozen en wij vinden dat dit anders is dan
in vergelijking met vorige kabinetten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dus u poneert hier de stelling dat de marktwerking die u in de zorg gaat
introduceren ten goede gaat komen aan patiënten, dat de zorg daardoor
beter wordt dan zij nu is?De heer Tichelaar (PvdA):Wij hebben op een gegeven moment een keuze gemaakt in het debat over de
ziekenhuizen over het deel dat je vrij zou kunnen laten en het deel dat je
niet vrij zou moeten laten. Daarover ligt een afspraak in het regeerakkoord
en daar houden wij ons aan. Afspraak is afspraak en ik ga nu niet staande
de rit zeggen: u hebt gelijk, dat zal ik eens gaan aanpassen. Wij hebben op
dat punt keuzes gemaakt en die verdedig ik voluit.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U glijdt nu van een inhoudelijk argument in een procedureel argument.
Even leek u te willen zeggen dat u deze voorstellen veel beter
vindt, dat u ze inhoudelijk goed vindt. Nu verschuilt u zich achter "afspraak
is afspraak". Die uitdrukking kennen wij hier inmiddels wel en wij weten
heel goed wat die betekent. Natuurlijk zit u hartstikke vast aan dat coalitieakkoord,
hebt u heel weinig ruimte, maar wat vindt u nu eigenlijk echt van die marktwerking?
Denkt u werkelijk dat daarmee de zorg voor patiënten verbetert? Durft
u die stelling aan?De heer Tichelaar (PvdA):Nogmaals, en wij lopen niet weg voor onze verantwoordelijkheid, wij hebben
een debat gehad over het beginselprogramma van de PvdA waar deze discussie
over marktwerking in meer algemene zin terugkwam. Toen is volstrekt helder
geformuleerd: marktwerking kan, dat moet je niet bij voorbaat uitsluiten,
maar het moet wel in het belang zijn van de burgers. Je kunt dan een discussie
voeren over de mate waarin dit wel of niet van belang is, maar voor mijn woordvoerders
zal de mate waarin de marktwerking in het belang van de burger of de patiënten
is, altijd het toetsingskader zijn. Dat hebben wij afgewogen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar hoe gaat u dat toetsen? En gaat u het terugdraaien als het eenmaal
is ingevoerd, als blijkt dat patiënten tussen wal en schip vallen, dat
de zorg er verder door verslechtert? Of zegt u dan: we zijn er nu eenmaal
mee akkoord gegaan, we zien wel wat ervan komt, we kunnen er toch niets meer
aan doen?De heer Tichelaar (PvdA):Mevrouw Halsema, zo kent u de PvdA niet. Wij kijken er echt naar of het
beter is geworden voor de patiënt of voor de burger; vandaar dat de afspraak
over marktwerking beperkt was. Wij zullen ook niet instemmen met de verdere
groei van de marktwerking als dat niet in het belang is van de patiënt
of van de burger.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Dat is nu juist het probleem. Marktwerking introduceren is
een, bezien wat de effecten ervan zijn op het niveau van de kwaliteit van
de zorg van de patiënt is twee. Beide is niet op hetzelfde moment doenlijk,
dus daar zit een spanningsveld. De vraag die hier al indirect werd gesteld,
vind ik gerechtigd: het beginselprogramma van de PvdA is hierover helder,
de heer Tichelaar wil zich houden aan het regeerakkoord en dat siert hem,
maar is er nu wel of geen concessie gedaan? Hij zal zeggen dat hij dit pas
later kan beantwoorden, namelijk als de effecten duidelijk zijn. Maar stel
dat die effecten negatief zijn, wat dan?De heer Tichelaar (PvdA):Mijnheer Van der Vlies, zo ken ik u niet.De heer Van der Vlies (SGP):Ik ben toch dezelfde gebleven!De heer Tichelaar (PvdA):U gebruikt woorden die ik niet van u gewend ben. U bent niet een politicus
van "stel dat", maar nu introduceert u dat wel. Wij hebben afspraken
gemaakt, wij zullen evalueren. Wij gaan niet in op een vragen met de veronderstelling
van dat het zus of zo uitloopt en wat wij dan gaan doen.De heer Van der Vlies (SGP):Dan stel ik de andere vraag, en dat is geen vraag van "als, dan";
dat zijn inderdaad niet de sterkste. Maar welke voorwaarden gaat u verbinden
aan de voorstellen van dit kabinet voor de marktwerking in de ziekenhuissfeer?
En voldoet het kabinetsvoorstel daaraan op voorhand?De heer Tichelaar (PvdA):Ik kom daar nog een keer op terug. Het moet in het belang zijn van de
burger of van de patiënt. We hebben een heel debat gehad over de aanbesteding
van het openbaar vervoer, en noemt u maar op. Wij zullen altijd kijken of
het in het belang is van de burger of, in uw voorbeeld, in het belang van
de patiënt. Het zou toch te gek voor woorden zijn als marktwerking een
doel op zichzelf wordt.De heer Van der Vlies (SGP):Maar wij stellen vast dat uw ervaringen met marktwerking divers zijn;
voorzichtigheid is dus geboden.De heer Tichelaar (PvdA):Dank voor uw steun.Als je verder kijkt dan het EMU-saldo, tref je het volgende beeld aan.
Nederland is een van de rijkste landen ter wereld; financieel gezien, maar
ook rijk als het gaat om geloofsdifferentiatie, culturele diversiteit, de
kwaliteit van kunst en wetenschap en het hoge opleidingsniveau van onze bevolking.
Maar tegelijk is er sprake van verschraling van het publieke domein. Nederland
verarmt waar individualisering verder doorschiet, waar de onderlinge omgang
verhardt. Dat zie je aan het gelijk van de grote bek, dat aan een schijnbaar
onstuitbare zegetocht is begonnen. Mensen overschreeuwen elkaar met krachttermen,
lomp gedrag, minachting voor andersdenkenden en onverzadigbaarheid. Dat zijn
eigenschappen van iets wat ook wel het "grote ik" wordt genoemd.
Dat "grote ik" is heus niet alleen aanwezig in de getatoeëerde
hooligan. Een topmanager trapt geen bushok in, maar botviert zijn onverzadigbaarheid
met een buitensporige bonus. Fatsoenlijke villawijkbewoners tonen hun grote
ik in de procedures om de komst van een verzorgingshuis te blokkeren, uit
angst dat de huizenprijs daalt. De samenleving als geheel gedraagt zich als
een steeds grotere ik. Wij staan voor een politiek die meer is dan techniek,
maatregeltjes en getallen. Wij staan voor een politiek met een moraal.Begrijp me goed, die moraal gaat over veel meer dan "fatsoen moet
je doen". Onze internationale blik, onze tolerantie, de vrijheid van
geloof, de vrijheid van meningsuiting, het recht om je eigen leven te bepalen,
ons sociale gevoel, ons verantwoordelijkheidsgevoel voor mensen met wie het
minder gaat; dat zijn de Nederlandse waarden waar ik trots op ben. Dat zijn
de Nederlandse waarden die wij zullen verdedigen tegen hen die intolerant
zijn, tegen hen die een deel van onze bevolking bewust kwetsen, tegen hen
die geloof of ongeloof willen opleggen aan anderen. En ja, ook voor hen die
hun geloof misbruiken als excuus voor hun gedrag, is in Nederland geen ruimte.
Daarom vraag ik het kabinet om de strijd aan te binden met het grote ik. Dat
is geen strijd tegen windmolens, zolang de politiek maar het goede voorbeeld
geeft. Dus moeten wij onaanvaardbare onevenwichtigheden aanpakken. Dan bedoel
ik de steeds groter wordende kloof tussen echt arm en exorbitant rijk; het
feit dat er goede zorg is, maar er ook nog steeds wachtlijsten voorkomen;
de schreeuw om goed onderwijs, terwijl er een enorm lerarentekort dreigt en
de inzet om iedereen mee te laten doen in de samenleving, terwijl
heel veel allochtone jongeren aan de kant staan.Tegen die achtergrond is het essentieel dat er wordt geïnvesteerd
in wijken, onderwijs, zorg en werk. En ja, dat betekent ook dat de ruimte
voor de koopkrachtverbetering dit jaar beperkt is. Maar de lasten zijn dit
keer wel naar draagvlak verdeeld. De minima worden dit maal ontzien en een
aantal oneerlijke voordeeltjes voor de hoogste inkomens wordt afgeschaft.
Dat is, mijnheer Rutte, ook in het belang van hardwerkende Nederlanders. Zij
hebben er ook baat bij dat de criminaliteit afneemt, de veiligheid toeneemt
en de kans op participatie in de maatschappij groter wordt. Dat vraagt echter
wel om investeringen in de kwaliteit van de samenleving en het belang daarvan
stijgt soms uit boven een inkomensachteruitgang van € 10 of € 15
per maand.Dat er meer wordt gevraagd van de hoogste inkomens is rechtvaardig. De
PvdA-fractie vindt echter ook dat het niet goed is dat de middeninkomens er
0,25% op achteruit gaan. Zij vormen het cement van onze samenleving.
Mijn fractie zal daarom bij de financiële beschouwingen voorstellen doen
om dat koopkrachtverlies voor de middeninkomens weg te werken. Ook ouderen
verdienen extra aandacht. Mensen die hun hele leven hard hebben gewerkt, moeten
in welzijn van hun oude dag kunnen genieten. Daarom is het goed dat in deze
begroting de koopkracht van mensen met alleen AOW wordt ondersteund.De heer Rutte (VVD):Het is groot nieuws dat ook de heer Tichelaar vindt dat de middengroepen
er niet op achteruit mogen gaan. Wij vinden dat ze erop vooruit zouden moeten
gaan en dat ze zouden moeten profiteren van de economische groei. Bij de financiële
beschouwingen komt u met voorstellen. Ik hoor graag nu al wat uw voorstellen
inhouden, want dan kunnen wij die in dit hoofdlijnendebat – dat zijn
de algemene beschouwingen immers – betrekken bij onze afwegingen.De heer Tichelaar (PvdA):Ik ga ervan uit dat ik u aan mijn kant vind als ik straks probeer om de
middengroepen er niet op achteruit te laten gaan. De voorstellen daarvoor
zal ik doen bij de financiële beschouwingen. Ik merk dat u die plannen
zult steunen.De heer Rutte (VVD):Ik ben het maar deels met u eens, want hun koopkracht zou moeten groeien.
Kunt u een tipje van de sluier oplichten? Ik vraag dat, omdat wij in dit debat
de grote maatregelen bespreken.De heer Tichelaar (PvdA):In de algemene politieke beschouwingen hoor je aan te kondigen wat je
bij de financiële beschouwingen gaat doen. Ik doe dat bij dezen. Ik reken
op uw steun.De heer Rutte (VVD):De koopkracht van al die hardwerkende Nederlanders is in bijna alle bijdragen
een kernpunt. De koopkracht van mensen die 's morgens opstaan om hard te gaan
werken en er iets van te maken, gaat er op achteruit. U zegt die achteruitgang
te willen repareren en dan moet u toch ook begrijpen dat ik er niet mee akkoord
kan gaan dat u bij de algemene financiële beschouwingen pas gaat zeggen
hoe u dat wilt doen. Ik kan u niet dwingen om iets te zeggen, maar het is
wel vreemd. Licht toch een tipje van de sluier op en zeg ons hoe u die koopkracht
wil repareren.De heer Tichelaar (PvdA):Ik zou het al plezierig vinden als u mij helpt om die koopkrachtdaling
straks weg te werken. Daarvoor staan ons verschillende wegen open. Wij kunnen
kijken naar het belastingplan of de schijven. Ik zal dat uitwerken en als
dat is gebeurd, kom ik bij u terug.De heer Pechtold (D66):Zo gemakkelijk komt u hiermee niet weg. Modale alleenverdieners met kinderen
gaan er 0,25% op achteruit. U wilt dat blijkbaar toch niet en daarom
repareert u niet langer alleen de bezuiniging op de kinderbijslag, maar ook
die 0,25%. Maar wat gaat u doen voor de modale alleenstaande? In het
vorige financiële debat hebben wij nog afgesproken dat wij ervoor zouden
waken dat zij er niet op achteruitgaan. Zij gaan er echter al in 2008 0,25%
op achteruit. Kan ik ook met u zaken doen als ik een voorstel doe om die koopkrachtvermindering
ongedaan te maken?De heer Tichelaar (PvdA):Wij staan altijd open voor suggesties van uw kant. U weet wat wij willen
en ik hoor graag wat u wilt. Dat zullen wij dan meenemen bij de algemene financiële
beschouwingen. Wij zullen verschillende voorstellen bezien met betrekking
tot het wegwerken van een en ander.De heer Pechtold (D66):Dat is te gemakkelijk. De coalitiefracties lopen hier vandaag voor het
oog van de camera van alles uit te delen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de kinderbijslag,
waarop het kabinet wil bezuinigen. Zij willen ook iets doen aan defensie.
Dat moet ook wel, nu de heer De Hoop Scheffer vandaag in de krant heeft gezegd
dat Nederland niet terug kan. Maar nu wil ik het even hebben over de mensen
die naar dit debat kijken en denken: ik ben een alleenstaande met kinderen
en ga er 0,25% op achteruit. Wij hadden over die alleenstaande toch
een half jaar geleden al afspraken gemaakt? Gaat u die afspraken nu uitvoeren,
of moet ik het doen? Met die paar zetels wil ik het wel doen, maar legt u
het grote gewicht van uw fractie ook in de schaal? Want dan heb ik er vertrouwen
in dat het ook gebeurt.De heer Tichelaar (PvdA):Ik zou zeggen: kom met uw eigen voorstellen. Wij zullen dat ook doen.
Wij zullen bezien in hoeverre die ondersteunend zijn en daarna nemen wij besluiten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben het volledig eens met de heer Rutte dat dit onbevredigend is. Voor
u is het blijkbaar een heel belangrijk punt. U gaat de middeninkomens repareren.
Dat is heel mooi, maar het zal geld kosten. Wij willen graag weten waar dat
vandaan komt. U laat even een ballonnetje op en zegt: wij zien het wel over
twee weken. Dat vind ik niet echt fraai. Daarom zeg ik: kom over de brug en
deel het met ons.De heer Tichelaar (PvdA):Ik heb al iets heel belangrijks met u gedeeld, namelijk wat wij willen.
Ik zie ook wel in dat daar consequenties aan vastzitten, zowel in financiële
als in technische zin. Wij zijn met de voorbereiding bezig. Onze wens is,
te proberen een en ander te repareren. Dat heeft inderdaad consequenties.
Daarbij zijn twee dingen van belang. Maatregelen moeten passen in het kabinetsbeleid
en binnen de financiële kaders. Laat de PvdA-fractie de uitwerking ter
hand nemen. Wilt u onze plannen ondersteunen, dan hebben wij
dat graag. Daar is toch niets mis mee?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als ik het goed begrijp, zijn er twee opties. De eerste is dat uw plan
nog niet gereed is, maar dat is geloof ik niet het geval. De tweede optie
is dat er heibel in de tent is. Ik begin nu te denken dat de tweede optie
juist is. U hebt een plan om de middeninkomens te repareren, maar het CDA
denkt daar anders over. De heer Van Geel begint nu te lachen, dus ik begin
echt te denken dat ik daarin gelijk heb. U hebt dus geen steun, maar dan kunt
u steun zoeken bij ons. Dat betekent wel dat wij moeten kunnen meepraten,
het liefst in het openbaar. De heer Van Geel zei ook al dat openbaarheid en
helderheid van groot belang zijn.De heer Tichelaar (PvdA):Het debat komt er en ik vind dat wij het een plaats moeten geven waar
het thuis hoort. Wij zijn voorstellen aan het ontwikkelen. Wij vinden het
een belangrijk punt en moeten daarvoor steun verwerven. Het moet ook financieel
en technisch mogelijk zijn. Dat leg ik hier neer.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Zou de heer Van Geel kunnen aangeven of hij deze ambitie van
de PvdA-fractie steunt?De heer Van Geel (CDA):Ik heb klip en klaar een aantal voorstellen gedaan, onder andere met betrekking
tot de kinderbijslag, die buitengewoon positief uitpakken voor de middeninkomens.
Verder wacht ik af. Wij zijn heel duidelijk geweest over wat wij daarvan vinden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Gaat al dit schimmige gedoe om het CDA-voorstel? De PvdA-fractie heeft
toch nog een ander voorstel? Het gaat toch niet om het kinderbijslagvoorstel?De heer Tichelaar (PvdA):Had ik maar een concreet voorstel op dit moment. Ik vertel alleen wat
de PvdA-fractie wil. Mag dat niet? Mag ik hier gaan uiting geven aan wat wij
graag willen? Wij hebben gezien dat de middeninkomens er 0,25% op achteruit
gaan. De PvdA-fractie heeft wensen op dat punt, die wij nog nader gaan invullen.
Ik vraag u, ons daarin te ondersteunen of zelf met voorstellen te komen. Laat
het debat nu maar plaatsvinden. De heer Van Geel vindt dit niet noodzakelijk,
omdat het kinderbijslagvoorstel al een mate van reparatie bevat. Laten wij
daarover gewoon debatteren en niet zo verkrampt met elkaar omgaan op dit punt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik bied u steeds aan om in debat te gaan, maar ik weet niet waarover.
Graag een debat, dus, maar houd dan niet uw voorstel verkrampt verborgen.
Mijn probleem is wel dat wij die begroting pas sinds vrijdag hebben, en dan
in een versie waarin er zulke grote letters over de tekst heen zijn gedrukt
dat die nauwelijks nog leesbaar is. En toch komen wij met tegenbegrotingen,
met klimaatbegrotingen en met alternatieve plannen. Wij hebben gewoon onze
voorbereiding rond. Dat mogen wij dan toch ook van u vragen? Ik neem aan dat
u die begroting toch al wat langer kent dan wij.De heer Tichelaar (PvdA):Het laatste moet ik bestrijden. Daarover hebben wij hier heldere afspraken
gemaakt.De heer Marijnissen (SP):Dat geloven wij dan maar. Toch stel ook ik vast dat de fracties van de
VVD, D66, GroenLinks en de SP de moeite hebben genomen om in zeer korte tijd
met zeer beperkte middelen en mankracht een alternatieve begroting te maken.
U was er in mijn termijn als de kippen bij om mij te ondervragen over die
alternatieve begroting. Mogen wij hier dan met gelijke middelen strijden of
niet?De heer Tichelaar (PvdA):Zeker.De heer Marijnissen (SP):Als u hier intenties uitspreekt, is dat prima, maar als u mij vraagt om
de dekking, dan moet u er niet raar van opkijken als ik u ook vraag om de
dekking. En komt u er dan niet bij mij aan met: dat hoort u over twee weken
wel. Wij wachten niet tot u het hebt afgestemd met uw minister van Financiën.
Nee, wij moeten hier fair zijn met elkaar. Wij gaan hier open met elkaar in
debat. Het kan niet zo zijn dat coalitiepartijen allerlei wensen via de camera
het land in slingeren – de PvdA gaat zorgen voor de middeninkomens –
zonder dat daar ook maar iets van hard wordt gemaakt, terwijl die dekking
van onze fractie en van GroenLinks, D66 en de VVD wel wordt verlangd. En terecht.
Tegenwoordig komt een oppositiepartij die geloofwaardig oppositie wil voeren
met alternatieven en met dekking. Dat geldt ook voor de PvdA-fractie.De heer Tichelaar (PvdA):Dat zullen wij ook zeker niet nalaten. Misschien is het wat vreemd, maar
in dit stadium geven wij alleen aan wat wij politiek graag willen. Wij bepalen
op enig moment of die voorstellen er komen of niet. Wij hebben gezegd binnen
welke kaders wij dat zullen doen en daar houd ik mij ook aan. Voor een aantal
punten zoals armoedebestrijding en nog een paar andere hebben wij wel degelijk
ook voor dekking gezorgd en dat moet morgen, na de eerste reactie van het
kabinet, ook aan de orde komen. Dat geef ik u toe. Bij dit punt gaat het er
zuiver om dat de PvdA-fractie naar de middeninkomens kijkt en dat ik aangeef
hoe ik daar met mijn fractie tegenaan kijk. Die openheid komt er wel, en dan
kunt u er ten volle naar kijken. U moet ons echter ook de gelegenheid geven
om te kijken op welke manier wij dat het beste zouden kunnen doen.De heer Marijnissen (SP):Gelegenheid geven? Laten wij heel kort reconstrueren hoe het allemaal
is gegaan. Het kabinet wilde naar aanleiding van vorig jaar de begrotingsstukken
pas op Prinsjesdag prijsgeven. Met hangen en wurgen hebben wij het op enig
moment op de vrijdag daarvoor gekregen. Dat was een uitgave exclusief bestemd
voor de fractievoorzitters, met inderdaad de naam van de ontvanger dusdanig
over de tekst heen gedrukt dat men die amper kon lezen. U kunt bij de collega's
Halsema en Pechtold zien wat ik bedoel. Dat moet je dan zien te lezen, en
dan is mijn naam nog langer dan Halsema of Pechtold, dus dat betekent nog
meer zwart. Dit is dus gewoon oppositie pesten! Wij zijn regelrecht tegengewerkt
door de minister van Financiën, gewoon hupsakee.De heer Pechtold (D66):Mijnheer Marijnissen, zij willen gewoon heel graag dat het uw begroting
wordt. U moet gewoon tussen die letters door proberen te lezen. Daar gaat
het om.De heer Marijnissen (SP):Ik vind dit dus echt niet kunnen, maar desalniettemin hebben die vier
fracties alternatieve begrotingen gemaakt. Die tegenbegrotingen zijn aan het
CPB voorgelegd en doorgerekend. Iedereen heeft die begrotingen gekregen. En
dan komt er een regeringsfractie – dat geldt voor de CDA- én
de PvdA-fractie – eveneens met wijzigingsvoorstellen, zonder dat er
ook maar iets wordt gezegd over de dekking. Dat vind ik onsportief. Dat zijn
ongelijke middelen. Als u nu gewoon zegt: eigenlijk heeft de oppositie hierin
gelijk, volgend jaar doe ik het anders, dan zijn wij klaar.De heer Tichelaar (PvdA):Nee, dat zeg ik niet, omdat dat onderdeel en die voorstellen er nog wel
komen. U hebt gelijk dat daar dekking voor moet komen en dat die voorstellen
geconcretiseerd moeten worden. Dat zullen wij gaande de rit van dit debat
ook doen. U moet mij niet kwalijk nemen dat ik hier een opmerking maak over
wat wij vinden van de positie van de middeninkomens. Dat heeft niets te maken
met overleg binnen de coalitie, het is een standpunt van mijn fractie.De heer Rutte (VVD):Dit is een onthullend debat. Ik stel vast dat de heer Van Geel net zei:
wij kunnen leven met de koopkrachtdaling, het enige wat wij repareren is het
stukje kinderbijslag voor gezinnen met kinderen tot 18 jaar. Dat is volstrekt
onvoldoende om de koopkracht te repareren. Dat is wat de heer Van Geel zei.
Dat is interessant.De heer Tichelaar wil verder gaan. Hij zegt dat kwart helemaal te willen
repareren. Ik blijf het allemaal onvoldoende vinden, maar in ieder geval is
het iets. Mijnheer Tichelaar, als het helpt dat wij de vergadering schorsen
zodat u iets kunt voorbereiden, dan ben ik gaarne bereid de voorzitter dat
voor te stellen.De heer Van Geel (CDA):Mevrouw de voorzitter, mag ik ook een vraag stellen?De voorzitter:Aan wie?De heer Van Geel (CDA):Aan de heer Rutte, al is het eerder een constatering dan een vraag.Gezinnen met kinderen besteedden substantiële bedragen aan schoolboeken.
Het past niet om denigrerend te doen over de regeling voor schoolboeken van
dit kabinet. Die leidt tot een substantiële verbetering van de koopkracht
van de mensen met kinderen. De heer Rutte honoreert in zijn voorstel die regeling
niet.De heer Rutte (VVD):Dankzij de voorstellen van mijn fractie verbetert de koopkracht van werkenden
substantieel. Zij neemt namelijk met een kleine 4 mld. toe. Ik wacht de voorstellen
van de heer Van Geel voor de kinderbijslag graag af en zal ze dan steunen.
Tot nu toe heb ik nog niets concreets gezien. Ik stel wel vast dat het volstrekt
onvoldoende is om de koopkrachtdaling te repareren.Mocht een schorsing de heer Tichelaar helpen, dan vraag ik die graag aan.De heer Tichelaar (PvdA):Ik heb geen enkele behoefte aan schorsingen. Ik heb het standpunt van
mijn fractie toegelicht.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Gisteren heeft de heer Tichelaar op de radio en de televisie aangekondigd
dat de PvdA-fractie extra geld voor armoedebestrijding ging vragen. Ik kan
wel zeggen dat dit als muziek in mijn oren klinkt. Doet hij dat nu of over
twee weken?De heer Tichelaar (PvdA):Dat doe ik nu.Ook ouderen verdienen wat mij betreft extra aandacht. Mensen die hun hele
leven hard hebben gewerkt, moeten in welzijn van hun oude dag genieten. Daarom
is het goed dat mensen met alleen AOW in deze begroting voor hun koopkracht
worden ondersteund. Ik vraag het kabinet om in de begrotingen voor de komende
jaren met voorrang extra aandacht te besteden aan de koopkracht van deze AOW'ers.
Deze begroting vormt voor mijn fractie een basis voor een sterk Nederland
met meer sociale verbondenheid. Natuurlijk is deze begroting ook een kwestie
van geven en nemen. Ik kijk even naar onze coalitiepartners. Toch denk ik
dat wij gezamenlijk tegen de mensen in Nederland kunnen zeggen dat onze coalitie
een heuse omslag heeft bewerkstelligd. Wij staan aan het begin, maar doen
er alles aan om ervoor te zorgen dat Nederlanders vertrouwen in de toekomst
houden en krijgen. De politiek kan daarmee beginnen door meer waardering te
hebben voor mensen die iedere dag met sociale en integratieproblematiek aan
de slag gaan en daadwerkelijk het verschil maken. Ik heb het over leraren,
verpleegkundigen, wijkagenten, mantelzorgers en al die vrijwilligers die hun
eigen belang ontstijgen en zich inzetten voor een betere, hechtere samenleving.
Nu zijn er in de politiek meer mensen die zich achter de hardwerkende mensen
scharen. De VVD heeft er bijvoorbeeld altijd de mond van vol. De heer Rutte
geeft alleen nooit thuis als het aankomt op het maken van een eerlijke keuze.
De Partij van de Arbeid kiest wel. Dit kabinet kiest ervoor, iets extra's
van de allerrijksten te vragen. Dat betekent dat niet de overbeloonde "captains
of industry", maar hun werknemers centraal staan. Wij moeten het in Nederland
met elkaar doen. Het mag dus niet meer voorkomen dat bepaalde mensen belachelijk
hoge bedragen blijven binnenhengelen. Dat gaat namelijk altijd ten koste van
anderen. Exorbitante zelfverrijking is een uiting van een moreel tekort, sterker
nog: ik vind het een vorm van asociaal gedrag. Dit is ongepast in een samenleving
waarin wij juist van werknemers vragen om solidair te zijn. Juist deze mensen
vormen de ruggengraat van onze samenleving. Zij zijn bereid, te betalen voor
goede publieke diensten en een sociaal vangnet, maar niet tegen elke prijs.De Partij van de Arbeid staat aan de kant van deze mensen. Juist zij hebben
recht op zekerheid, ook bij ontslag. Zij zal het voorstel voor aanpassing
van het ontslagrecht in zijn huidige vorm niet accepteren. De rechtsbescherming
van de werknemer is totaal uit beeld geraakt. Laat minister Donner dus een
nieuwe analyse maken en een nieuw voorstel formuleren en de goede elementen
uit het plan, zoals het recht op scholing en de verbetering van de positie
van de flexwerkers, daarbij betrekken en de rechtsbescherming van de werknemer
goed regelen.De heer Rutte (VVD):Ik vraag om een reactie van mijn collega van de CDA-fractie op de laatste
opmerking van de heer Tichelaar.De heer Van Geel (CDA):Wij hebben al eerder aangegeven wat wij in grote lijnen vinden van het
voorstel dat naar de Stichting van de Arbeid is gestuurd. Daarop zijn reacties
gekomen. Wij wachten de reactie van het kabinet af. Dat is de situatie op
dit moment.De heer Rutte (VVD):Dat betekent dat deze minimale aanpassing van het ontslagrecht in de coalitie
verdeeld ligt. Ik neem aan dat dit nog tot politiek overleg zal leiden. Ik
verzoek de minister-president om hierop morgen in te gaan en daarbij zijn
politieke oordeel te geven.De heer Tichelaar (PvdA):De heer Rutte spreekt van een minimale aanpassing en van een verschil
van mening tussen bepaalde coalitiefracties. Rechtsbescherming is in Nederland
een groot goed, ook als het gaat om het ontslagrecht.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat is helder. Daarvoor dank ik de heer Tichelaar, die hiervoor iets zei
over de immorele zelfverrijking aan de top. Wat zijn zijn maatregelen?De heer Tichelaar (PvdA):Dit kabinet heeft een veelvoud aan maatregelen genomen voor de topinkomens,
voor het eerst in daden in plaats van in woorden. Er is nog een verschil als
het gaat om zelfverrijking via bonussen. Daarover zijn opvattingen geuit als
het erom gaat of de positie van commissarissen in het geding moet zijn. Wij
krijgen nog het rapport van de commissie-Frijns. Daarover kunnen wij het debat
aangaan. Dit onderwerp staat nu op de agenda. Voor het eerst zijn er nu echt
maatregelen genomen. Wij kunnen zeggen dat de financiële opbrengst daarvan
gering is, maar mevrouw Halsema weet ook hoe burgers aankijken tegen de onevenwichtigheid
tussen mensen die geen prestatie leveren maar het bedrijf verlaten en werknemers
op straat zetten enerzijds, en werknemers anderzijds van wie zij solidariteit
verwachten om een bijdrage te leveren aan het publieke domein.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daarvan hoeft u mij niet te overtuigen. Er gebeurt inderdaad iets in de
publieke sector, maar voor het overige is dit voornamelijk symboolpolitiek.
Ik heb begrepen dat de PvdA toch ook in de private sector wel iets verder
wil gaan dan dit kabinet, dat toch voornamelijk blijft bij een moreel signaal.
Begrijp ik nu goed dat u niet zelf voorstellen hebt op dit punt maar het kabinet
volgt?De heer Tichelaar (PvdA):Op zichzelf is dat helemaal geen slechte keuze. Voor het eerst wordt er
nu echt iets aan gedaan. U kunt wel zeggen dat dat niet voldoende is en dat
het symboolpolitiek is, maar ik heb aangegeven dat ik het een groot goed vind
dat er nu werkelijk iets aan wordt gedaan. Dat is altijd voor verbetering
vatbaar. Daarvoor staan wij open. Laten wij dat debat dan ook voeren waar
het thuishoort, bij de behandeling van het advies van de commissie-Frijns.
Dan kunnen wij zien of de voorstellen voldoende zijn. Ik heb op dit moment
geen aanvullende voorstellen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel vast dat de PvdA behoorlijk wat water bij de wijn heeft gedaan
ten opzichte van de opvattingen tijdens de campagne van vorig jaar. Ik herinner
mij Wouter Bos tegenover Jan Peter Balkenende. Ik stel vast dat ook de fractie
van de PvdA nu genoegen neemt met een vaag moreel signaal tegenover de private
sector en het daarbij laat.De heer Tichelaar (PvdA):Ik vind het opmerkelijk dat u dit zegt. Ik weet niet of u ook kennis hebt
genomen van de opvatting van de vakbeweging over de aftrekbaarheid van pensioenpremies
boven € 185.000. Dan moet u niet zeggen dat dit symboolpolitiek
is en dat het niets voorstelt. Dit zijn gewoon de eerste stappen, die ook
gewoon moeten worden gezet. Ik sta open voor voorstellen, of die nu komen
van de FNV of van de SP. Laten wij die betrekken bij de behandeling van het
advies van de commissie-Frijns.De heer Pechtold (D66):De heer Tichelaar is, bijna voor het eerst in zijn betoog, keihard duidelijk.
De versoepeling van het ontslagrecht is van de baan. Minister Donner kan zijn
huiswerk overdoen. Dat is helder. Vergeet de heer Tichelaar echter niet het
tweede deel, waarvan heel Den Haag inmiddels weet wat de PvdA ervoor heeft
ingeleverd?De heer Tichelaar (PvdA):Ik zou het echt niet weten.De heer Pechtold (D66):Dat weet heel Den Haag. U hebt daarvoor het referendum over Europa opgegeven.
Of herhaalt u nu met dezelfde duidelijkheid: wie A zegt, zegt B?De heer Tichelaar (PvdA):Ja, dat komt nog.De heer Pechtold (D66):Dus dat referendum komt er? Heel Den Haag weet dat dit afgelopen vrijdag
in het kabinet is behandeld, dat een advies van de Raad van State heeft ontvangen
over het referendum. Dat advies moet het kabinet nog een week aanhouden ter
bestudering. Ik zou niet weten waarom, maar dit is gebeurd in het kader van
het ontslagrecht. Dus u zegt nu keihard dat u het ontslagrecht binnen heeft
maar dat u ook het referendum overeind houdt?De heer Tichelaar (PvdA):De heer Pechtold stelt dat wij het ontslagrecht binnen hebben, maar hij
moet goed luisteren naar mijn betoog. Ik heb tegen minister Donner gezegd
dat hij met een nieuw voorstel moet komen en dat daar een aantal elementen
in moet zitten dat ik zojuist heb aangegeven. Ik wacht dat voorstel af. Zo
hoort dat. Ik heb ook kennisgenomen van het feit dat het kabinet waarschijnlijk
aanstaande vrijdag een besluit neemt over het advies van de Raad van State
over de Europese onderhandelingen. Ik vind het een groot goed als wij ons
houden aan de procedurele afspraken die wij ter zake hebben gemaakt. Wij hebben
afgesproken dat het kabinet eerst een besluit neemt. Vervolgens beziet mijn
fractie wat zij van het verdrag en van het advies van de Raad van State vindt.
Vervolgens stellen wij vast of dat volgens ons wel of geen referendum betekent,
ook gelet op ons verkiezingsprogramma. Daar is nog helemaal niets aan veranderd.
Ik ga dus niet mee met de opmerking van de heer Pechtold dat hij dit of dat
heeft gehoord en dat heel Den Haag dat al weet. Hij zit misschien in de Trèveszaal,
maar ik niet.De heer Pechtold (D66):De heer Tichelaar had mij kunnen vragen waarover ik het had,
maar hij geeft aan dat het kabinet er vrijdag over spreekt. Dat wijst toch
op iets. Ik hoop dat wij kunnen blijven spreken over het ontslagrecht, want
anders zou dat het slechtste van twee werelden zijn. Ik hoop ook dat de heer
Tichelaar blijft bij zijn stevige woorden van de vorige keer. Toen zei hij
dat wie A zegt ook B moet zeggen.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter. Ik begin aardig. Ik vind het geweldig dat de PvdA vindt dat
het kabinet met zijn handen van het ontslagrecht af moet blijven. Ik ben daar
heel blij mee. Die angel is eruit.Dan nog iets anders, namelijk de topsalarissen. Behalve een alternatieve
begroting heeft de SP ook nog kans gezien een rapport op te stellen, getiteld "Grenzen
aan het graaien", met daarin vijf voorstellen. Ik heb ze vandaag kort
gepresenteerd. Ik zal het rapport op het bankje van de heer Tichelaar leggen.
Dan kan hij dat nog eens doorlezen. Daar staan onder andere voorstellen in,
gericht op het verbieden van premies en bonussen in de private sector. Het
betreft de variabele beloning voor topinkomens in het bedrijfsleven. Ik loop
ze niet allemaal door, maar misschien kan de heer Tichelaar een eerste reactie
geven. Misschien kunnen wij ook op het punt van de private topinkomens tot
iets komen.De heer Tichelaar (PvdA):Ik stel het buitengewoon op prijs dat de heer Marijnissen dat rapport
op mijn bankje neerlegt, maar ik heb er al heel snel naar gekeken. Overigens
is de SP niet de enige die met voorstellen komt als het gaat om de topinkomens.
De FNV doet dat ook. Wat betreft de graaitaks valt het mij op dat de FNV daar
anders over denkt dan de SP. Ook wij willen daar graag een standpunt over
innemen. De heer Marijnissen spreekt over de variabele beloning, maar hoe
zit het dan met de commissarissen en wat betekent dat voor hun functie? In
die openheid kijken wij naar de voorstellen. Wij komen daarop terug bij het
debat over de voorstellen van de commissie-Frijns.De heer Marijnissen (SP):Het rapport van de commissie-Frijns komt aan het eind van het jaar.De heer Tichelaar (PvdA):Eind oktober of begin november.De heer Marijnissen (SP):Ik neem aan dat de PvdA zelf ook nog met voorstellen komt. Is de uitkomst
dan dat er wordt geïntervenieerd? Volgens mij heeft de heer Van Geel
die hobbel al genomen, als ik hem goed heb gevolgd in eerste termijn, maar
geldt dat ook voor de PvdA? Vindt de PvdA ook dat de uitkomst nooit kan zijn
dat wij die topinkomens uiteindelijk toch ongemoeid laten?De heer Tichelaar (PvdA):Ik ben nogal positief gestemd over de opmerkingen die nu in werkgeverskringen
worden gemaakt, ook over de harde opstelling van die kant als het gaat om
zelfverrijking, weglopen en een bedrijf achterlaten waar werknemers worden
ontslagen. Ik put daar hoop uit en ik hoop ook dat het debat niet alleen over
het publieke domein, maar juist ook over het private domein zal gaan.De heer Marijnissen (SP):Het is alleen jammer dat het altijd ex-topbestuurders zijn die dat zeggen.
Zo is het ook met ex-presidenten van de Verenigde Staten. Die schijnen ook
opeens heel verstandig te worden. Dat is mooi en aardig, maar ik ben er niet
helemaal tevreden mee. Ik vraag de heer Tichelaar recht op de man of hij het
met mij eens is dat de uitkomst van het debat over het rapport-Frijns en alle
andere voorstellen op dit punt nooit en te nimmer kan zijn dat wij wederom
besluiten dat wij niets kunnen of, zoals minister Donner zegt, wij niets willen.De heer Tichelaar (PvdA):De minister van Financiën heeft aangegeven dat het kabinet een appel
op die sector gedaan om tot zelfmatiging over te gaan. Daar is een aantal
voorbeelden van bekend. Er is ook een opmerking gemaakt over de positie van
de commissarissen, in die zin dat zij wellicht met een plafond moeten werken,
zodat je daarmee die stijging tegenhoudt. Laat het debat over de diverse voorstellen
maar plaatsvinden. Wij zullen, als wij dat nodig vinden, met eigen voorstellen
komen.Er zijn te veel onvervulde vacatures op de arbeidsmarkt. Dat vraagt niet
om negatieve prikkels, want wij hebben juist een arbeidsmarkt die schreeuwt
om scholen, maar om positieve prikkels. Niet straffen maar stimuleren. Daarom
zullen wij bij de behandeling van de begroting van SZW voorstellen om de in
de WW voorgenomen aanscherping van de richtlijn passende arbeid te schrappen
om zo meer mensen te laten participeren. Dat is in het belang van die mensen
en van Nederland.Ik kom op het onderwerp kinderen. Misschien moet men het zelf ervaren
hebben om het te zien, de schaamte van het niet kunnen rondkomen. De frustratie
van ouders die het beste willen voor hun kind, maar een bijdrage moeten vragen
voor het huishouden. De energie die het dag in dag uit kost om de eindjes
aan elkaar te knopen, maar ook de trots als dit lukt. Niet afhankelijk zijn
van de bedeling of voor iedere aanvraag met de billen bloot moeten. Niet de
hand op de knip willen houden. Het is herkenbaar. Mijn moeder wilde dat ook
nooit, terwijl zij er als weduwe met vier jonge kinderen het volste recht
op had. Dit is opgemaakt door mijn collega Hans Spekman.Armoede in Nederland bestaat en wordt dag in dag uit gevoeld. Meer dan
300.000 kinderen groeien op in armoede. Veel van deze kinderen willen wel
lid worden van een sportvereniging of van een muziekschool, maar kunnen het
niet omdat er geen geld voor is. Ouders willen wel dat hun kind remedial teaching
op school krijgt, maar op de school is het potje al lang op en zij hebben
zelf het geld niet.Achter alle cijfers schuilen mensen. Hier zijn het kinderen met een eigen
verhaal, kinderen die in armoede opgroeien, kinderen die minder kansen krijgen,
kinderen die worden buitengesloten. Ik wil dat niet. Ik wil dat het voor deze
kinderen niet zal eindigen in een muur van frustratie. Kinderen horen gelijke
kansen te krijgen en buitensluiten mag niet. Wij kunnen er iets aan doen.
Dat is een politieke en een morele keuze, maar dat moet men wel willen. Die
wil is er in ieder geval bij de PvdA-fractie. Wij willen kinderen een goede
start geven.Armoede kan een belemmering vormen voor die goede start van de kinderen
en daarom moeten wij die bestrijden. Daarom moet in deze kabinetsperiode het
aantal kinderen dat in armoede opgroeit met een derde zijn teruggebracht.
Dit betekent dat het percentage kinderen dat opgroeit in een gezin met een
inkomen beneden de armoedegrens die wij hanteren, uiterlijk in
2011 moet zijn teruggebracht van 9 naar 6. Dat is lager dan het sinds mensenheugenis
is geweest. De PvdA-fractie vraagt aan het kabinet om in 2007 een nulmeting
uit te voeren van het percentage kinderen in arme huishoudens dat om financiële
reden geen lid is van een sportvereniging, geen muziekles volgt enzovoorts.
Mijn fractie wil dat in 2011 de helft van die groep kinderen wel op die manier
deelneemt aan de samenleving. Mijn fractie vraagt het kabinet om meer geld
in te zetten voor deze voorstellen en zal daarover morgen een motie indienen.De heer Marijnissen (SP):Ik weet niet of ik blij of teleurgesteld moet zijn. Ik ben in ieder geval
blij dat de PvdA-fractie een oproep honoreert over kinderen in armoede die
wij al jaren doen. Hoe is het echter mogelijk dat het op deze manier gebeurt
in een periode van zo'n enorme economische groei? Kan de heer Tichelaar niet
wat ruimhartiger zijn? Hij wil dat in vier jaar tijd het deel van de kinderen
dat nu in armoede opgroeit met een derde afneemt. En die andere twee derde
dan? Heeft die dan pech gehad? Ik begrijp ook wel dat niet alle gevallen individueel
kunnen worden geholpen, maar de ambitie kan toch wel wat worden opgekrikt?
Wij spreken toch niet over dit soort grote bedragen, maar wel over ernstige
problemen bij de ontwikkeling en de gezondheid van kinderen. Kan de heer Tichelaar
niet wat hoger gaan zitten bij de onderhandelingen? Dit is wel erg mager.De heer Tichelaar (PvdA):Ik onderhandel hier niet over. Wij vinden dat wij doelstellingen moeten
formuleren die realistisch, haalbaar zijn. Als het beter kan, als wij meer
kunnen doen dan wat ik zojuist gevraagd heb, dan is dat prima. Ik daag het
kabinet ertoe uit om daartoe voorstellen te doen. Ik zal morgen ook bij motie
om extra geld voor zulke maatregelen vragen en ik hoop dat het kabinet volgend
jaar zal rapporteren hoe het ermee staat. En als wij bij die gelegenheid constateren
dat de doelstelling te laag was, dan gaan wij die verhogen. Daarom heb ik
deze plannen ingediend. Ik kan nu ook zeggen dat het probleem van kinderen
die in armoede opgroeien, binnen vier jaar voor 100% moet zijn uitgebannen.
Dat zou ik graag willen, maar ik wil niet na een jaar horen dat dit niet haalbaar
is, dat wij iets gevraagd hebben wat toch niet mogelijk blijkt te zijn. Daarom
staan wij met beide benen op de grond, maar de ernst van dit probleem is zo
groot dat er bij de aanpak hiervan geen politieke scheidslijnen kunnen zijn.
Wij willen dit graag, dit zijn onze voorstellen en ik zal ze morgen in een
motie neerleggen.De heer Marijnissen (SP):Ik mag hopen dat dat niet nodig zal zijn en dat de premier onmiddellijk
zal zeggen: "Natuurlijk, mijnheer Tichelaar, wij gaan het probleem niet
met een derde, maar met twee derde terugbrengen." Dat zal hij morgen
natuurlijk gaan zeggen. Maar mag ik u eraan herinneren dat dit kabinet zegge
en schrijve 50 mln. voor armoedebestrijding uittrekt? Dat is natuurlijk wel
heel erg weinig. Armoede, schulden enzovoorts, enzovoorts vormen voor heel
veel mensen een probleem, als je die dingen niet structureel aanpakt. Vindt
u dit ook niet veel te weinig? En met welke maatregelen wilt u de armoede
onder kinderen gaan bestrijden?De heer Tichelaar (PvdA):Wij hopen dat de premier zal reageren zoals u zojuist aangaf. Als je hiervoor
extra geld beschikbaar stelt, kunnen kinderen lid worden van sportverenigingen
en muziekles volgen. Je haalt hen uit hun dagelijkse isolement en tegelijkertijd
maak je het gezinnen mogelijk, geld aan andere dingen te besteden. Daarmee
haal je zulke mensen ook voor een deel uit hun armoede. Helaas lukt het niet
voor het totaal, daar heeft u gelijk in. Wij zullen morgen proberen om dit
in een motie te verwoorden. Ik bied ons plan zo dadelijk aan; kijkt u daarnaar
en dan kunt u er in tweede termijn op reageren.De heer Marijnissen (SP):Oh, u hebt een plan op papier?De heer Tichelaar (PvdA):Ja.De heer Marijnissen (SP):Zeg dan even in het kort hoe het eruit ziet, dan zijn wij klaar...De heer Tichelaar (PvdA):Ik bied het nu aan de voorzitter aan, en daarna kunt u er zelf kennis
van nemen.De heer Marijnissen (SP):Oh, een fotomoment? Oké.De heer Tichelaar (PvdA):Goed, doen we!De voorzitter:Ik zal ervoor zorgen dat dit boekje ter inzage wordt gelegd en u allen
krijgt een exemplaar.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter, ik zou nog even iets willen corrigeren. Ik heb zojuist gezegd
dat het kabinet 50 mln. uittrekt voor armoedebestrijding, maar het is maar
5 mln. Niemand uit de coalitiefracties was zo sportief om mij op dat moment
te corrigeren, dat vind ik wel ernstig.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is waar, ook ik merkte de vergissing niet op, omdat je je het eigenlijk
slecht kunt voorstellen. Ik zou nog wel van de heer Tichelaar willen weten
hoeveel geld zijn fractie hiervoor beschikbaar wil stellen. Als ik hem goed
begrijp, wil hij een kinderclubkaart of iets dergelijks in het leven roepen.
Hoeveel geld komt erbij?De heer Tichelaar (PvdA):Ik hoop niet dat u dit denigrerend bedoelt, want wij menen het echt heel
serieus. Wij willen dat er geld in een fonds gestopt wordt en dat kinderen
in armoede daarvan gebruik kunnen maken. Wij willen daar voor volgend jaar
40 mln. voor en voor het jaar daarna ook. Dat zijn substantiële bedragen
en ik hoop dat het kabinet hiermee instemt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Twee keer 40 mln. incidenteel dus.De heer Tichelaar (PvdA):Dat klopt, en dan kunnen wij in het derde jaar bekijken in hoeverre wij
ons doel bereikt hebben en welke aanvullende maatregelen er eventueel nog
nodig zijn.De heer Van der Vlies (SGP):Het lijkt mij een goed plan, maar je vraagt je van alles en nog wat af.
Het plan wordt nu aan de Kamer uitgereikt en ik zal het nog doornemen, maar
ik weet nu natuurlijk nog niet wat erin staat. Ik vroeg me af
aan wie de uitvoering van een en ander zal worden toevertrouwd; het effect
van deze maatregelen moet natuurlijk niet worden weggedrukt door bureaucratie
en dergelijke. Wilt u de gemeenten hierbij inschakelen of denkt u aan andere
loketten?De heer Tichelaar (PvdA):Ik hoop echt dat dit op lokaal niveau wordt opgenomen in het integrale
beleid op het gebied van armoedebestrijding, maar dit is heel specifiek op
kinderen gericht. Daarom willen wij ook een fonds, opdat er als het ware een
doeluitkering mogelijk wordt, het geld gericht bij die kinderen terechtkomt
en niet aan andere dingen besteed wordt.Mijn fractie wil ook graag dat kinderen zo jong mogelijk met elkaar kunnen
spelen en samen kunnen opgroeien. Wat ons betreft wachten wij niet op de nieuwe
wetgeving voor de opvang van kinderen in de leeftijd van nul tot vier jaar.
De PvdA-fractie wil het komende jaar een stimuleringsmaatregel waarmee initiatieven
van onderop kunnen worden beloond. Ik ga ervan uit dat de problemen die in
het rapport naar voren zijn gekomen met betrekking tot justitiële jeugdinrichtingen
door het kabinet worden aangepakt en opgelost.Iedereen moet de kans krijgen het beste uit zichzelf te halen. Toegankelijkheid
en kwalitatief hoogstaand onderwijs is daarvoor cruciaal. Goed onderwijs is
onmisbaar voor emancipatie van grote groepen Nederlanders, maar ook essentieel
voor integratie en burgerschap. Goed onderwijs is natuurlijk doorslaggevend
voor onze toekomstige welvaart. Leraren zijn het kloppende hart van goed onderwijs.
Daarom heb ik heel goed geluisterd naar Alexander Rinnooy Kan. Als ik het
goed gehoord heb, geldt dat ook voor minister Plasterk. Met hem ben ik het
eens dat wij alle zeilen bij moeten zetten om het naderende onheil van de
lerarentekorten te bestrijden.De heer Pechtold (D66):Onheil, jazeker! Maar hebt u behalve goed geluisterd naar Rinnooy Kan,
die daar een mooi rapport over heeft geschreven, ook geluisterd naar de heer
Bos die gisteren in een laat programma zei dat ministers die nu nog geld willen –
specifiek noemde hij de onderwijsbegroting – dat in de eigen begroting
moeten vinden? Bent u het met mij eens dat zelfs een kleine verbetering als
het gaat om het tekort aan leraren, die u zo dramatisch omschrijft, voor 2008
een paar honderd miljoen zal betekenen. En dat zit er gewoon niet in. Dat
geld zit in de inkomenspolitieke maatregel van de gratis schoolboeken, dus
waar haalt u dat geld vandaan?De heer Tichelaar (PvdA):Ten eerste ben ik het eens met de minister van Financiën. Volgens
mij zat u in een kabinet waarin u het verschil maakte op het gebied van onderwijs.De heer Pechtold (D66):Een miljard extra, ja. Dat hebt u goed. Maar nu eventjes naar deze minister.De heer Tichelaar (PvdA):Laat u mij even uitpraten. Volgens mij heeft D66 in belangrijke mate dit
lerarentekort laten oplopen tot de situatie zoals zij nu is. Dan spreekt u
mij erop aan wat ik ga doen met een miljard en zegt u dat er helemaal geen
geld is. Ik zeg daarop in bescheidenheid het volgende. Ten eerste zullen wij
de cijfers in het rapport van Rinnooy Kan goed bestuderen. Ten tweede: u gaat
er toch niet van uit dat wij in vier jaar kunnen oplossen wat u hebt laten
lopen? Ten derde hebt u deze minister van Onderwijs horen zeggen dat het gaat
om herprioritering in zijn begroting. Als een minister van Onderwijs dat zegt,
dan houd ik die minister daaraan. Vervolgens zullen die voorstellen behandeld
worden in de Kamer. Dan kan de Kamer bekijken of er gaten in de begroting
zitten en wie daar financieel voor moeten opdraaien. Die volgorde moeten wij
hanteren.De heer Pechtold (D66):Dit punt moet ik wat uitgebreider behandelen, want ik houd erg van geschiedenis.De voorzitter:Maar ik niet.De heer Pechtold (D66):Ja, maar ik krijg dit nu voor de voeten geworpen. Mijnheer Tichelaar,
herinnert u zich nog de onderhandelingen over het kabinet-Balkenende II, waar
de PvdA uitstapte. Toen had de PvdA veel minder geld voor onderwijs over dan
wij uiteindelijk met een paar zetels gedurende die jaren met economische tegenslag
hebben weten te regelen. Dat is meer dan een miljard. Prima, ik zet er ook
op in dat het meer moet zijn. Maar dat was de eerste stap en die heeft de
PvdA laten liggen. Niet wij. Wij hebben het eerste stapje gezet. Ik zet vandaag
500 mln. in voor de lerarensalarissen. Ik vraag u of u vasthoudt aan de inkomenspolitieke
maatregel van de gratis schoolboeken. Dan heeft de minister nog 133 mln. over
waar hij al het andere van moet doen. Of zegt u: nee, ik maak een duidelijk
gebaar en vanaf 2008 laat ik zien dat iedereen die naar de pabo wil en iedereen
die nu in het onderwijs zit er geld bij krijgt? Ik wil weten of dit een loze
belofte is. Waar moet de minister dat geld halen binnen het onderwijs?De heer Tichelaar (PvdA):Ik heb een aantal dingen gezegd en die zal ik herhalen.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Dat zou ik, naast geschiedenis, liever niet hebben. In plaats
van in herhaling te vervallen, is het beter in te gaan op de argumenten. Ik
herhaal ook niet namelijk.De voorzitter:Ik grijp deze gelegenheid aan om iets te herstellen. Ik heb net gezegd
dat ik niet van geschiedenis houd, maar ik houd heel erg van geschiedenis.
In het verband van dit debat houd ik echter van korte en bondige interrupties.
Ik kijk naar de klok en ik begin mij zo langzamerhand enigszins zorgen te
maken over het verloop van het debat. Ik vraag u beiden dan ook kort te zijn
bij het plaatsen van interrupties en het beantwoorden ervan.De heer Tichelaar (PvdA):Ik had meer het idee dat D66 bezig is met rouwverwerking na de vorige
kabinetsperiode op het gebied van onderwijs. Trouwens, mijn collega Hamer
heeft de heer Pechtold daar tijdens de vorige kabinetsperiode over bevraagd.
Hij kon stelselmatig niet aangeven dat er meer geld was voor onderwijs. Maar
dit terzijde. Wij zullen naar het rapport kijken. Wij zullen naar de onderliggende
cijfers kijken. Wij zullen aangeven dat de minister van Onderwijs met de sociale
partners en de mensen in het veld zo snel mogelijk moet komen tot een plan
van aanpak. Om geen sprookjes op te hangen, zeg ik er tegelijkertijd bij,
dat ik mij afvraag of wat er is veroorzaakt echt in vier jaar kan worden opgelost. Dat heeft ook iets te maken met de financiën, maar
inhoud gaat voor. Wij willen graag met die inhoud worden geconfronteerd.De heer Pechtold (D66):Ik vind het echt niks. Kijken naar een rapport is niet interessant. De
heer Tichelaar gaat het lezen. Houdt hij het voor mogelijk dat er extra geld
naar het onderwijs gaat, speciaal voor de salarissen? Dit kleine stukje krijg
ik er vandaag toch wel uit?De heer Tichelaar (PvdA):Alvorens ik zeg dat ik het voor mogelijk houd dat er extra middelen komen,
wil ik de reactie van het kabinet hebben. Op basis daarvan zullen wij ons
een oordeel vormen.Voorzitter. Kinderen hebben niet alleen recht op een goede leraar voor
de klas, maar ook op een veilige en kleinschalige school. Dat betekent niet
alleen meer salaris voor leraren, maar ook meer tijd om te doen waarvoor zij
zijn aangesteld: lesgeven. Ik heb er bij het 100-dagendebat ook iets over
gezegd. Conciërges en maatschappelijk werkers zorgen ervoor dat leraren
niet allerlei aanvullende taken hoeven te doen. Deze mensen kunnen leraren
echt ontlasten. In relatie tot de participatietop hebben wij al eerder de
vraag gesteld die ik nu herhaal, namelijk hoe het staat met de gesubsidieerde
arbeid. Ik doel in dat kader op conciërges en maatschappelijk werkers.
Graag krijg ik op deze vraag een reactie van de premier.Een goede gezondheidszorg is essentieel voor de kwaliteit van ons bestaan
en onze samenleving. Gelukkig kennen wij in Nederland een gezondheidszorg
die kwaliteit levert en toegankelijk is voor iedereen. Dat is niet vanzelfsprekend.
De Partij van de Arbeidfractie acht het van groot belang dat wordt geïnvesteerd
in de kwaliteit van en de toegang tot de zorg. Echter, het gaat niet alleen
om geld. De heer Marijnissen zei er ook iets over. Regelgeving moet de zorgverlening
ondersteunen en moet niet een doel op zich zijn. Dit is nogal eens het geval.
Vooral in de langdurige zorg moet alles uit de kast worden gehaald om de verstikkende
bureaucratie tegen te gaan. Speciaal ouderen worden soms met regelgeving geconfronteerd
die hun zorgen eerder vergroot dan verkleint. Als men de cliënt centraal
wil stellen, moet glashelder zijn wie waarvoor in de zorg verantwoordelijk
is en waarop de cliënt recht heeft. Bij ondersteunende begeleiding is
dat niet altijd helder. Voor de Partij van de Arbeid is uitgangspunt dat de
zwakkeren daarvan nooit de dupe mogen worden en dat de mensen die het echt
nodig hebben altijd moeten worden geholpen.Ook de zorg kampt met arbeidstekorten. Dat geldt met name voor de thuiszorg.
Daarom moet er volgens de Partij van de Arbeidfractie alles aan worden gedaan
om de mensen die nu in de thuiszorg werken voor de zorg te behouden. Dit vraagt
in 2008 om extra middelen om mensen om te scholen voor reguliere zorgfuncties.
Voor de alfahulpen willen wij een betere rechtspositie en vergroting van het
aanbod. Zowel het element van de ondersteunende begeleiding als de positionering
van de werkers in de zorg, zullen wij morgen tot uitdrukking brengen in een
motie, ertoe strekkende om beide voorstellen financieel te ondersteunen.De heer Marijnissen (SP):De heer Han Noten, ook voorzitter van de belangenvereniging van thuiszorginstellingen,
gaat ervan uit dat er 25.000 ontslagen vallen. Dat heeft te maken met een
combinatie van de Wmo met de introductie van marktwerking in de thuiszorg.
Met de Partij van de Arbeid hebben wij daar al heel lang discussie over. Het
ene moment lijkt het erop dat die ons standpunt steunt en dan weer blijkt
dat niet het geval. Kort en goed komt het erop neer, dat cliënten te
maken krijgen met steeds meer wisselende hulpverleners en soms helemaal geen
zorg meer krijgen en dat veel goed personeel simpelweg wordt ontslagen dan
wel wordt gehandhaafd onder slechtere arbeidsvoorwaarden en tegen lagere lonen.
De heer Tichelaar heeft het steeds over de zwakkeren en welke woorden hij
nog meer gebruikt. Vindt hij dat het acceptabel is? Of zegt hij met de SP-fractie:
wij moeten inzien dat de introductie van de marktwerking fout was, in de thuiszorg
moet je geen marktwerking invoeren, want dan gaan mensen onder de prijs inschrijven
en dan zijn het personeel en de cliënten het slachtoffer. Wat vindt hij
hiervan?De heer Tichelaar (PvdA):Ik ben het er niet mee eens dat het betekent dat wij het gaan terugdraaien.
Ik zie er ook geen reden voor, maar tegelijkertijd schrik ik van de voorbeelden
in Drenthe van de thuiszorg en de patiëntenstop. Als je de mensen vraagt
waaraan het ligt, blijkt dat het vooral ligt aan de mensen die het aanbieden.
Zij gaan over hun eigen personeelsbeleid. Wij hebben dat ook gezien in andere
gebieden in het noorden van het land waar lokale overheden bij de aanbesteding
van de thuiszorg het geld prefereerden boven de kwaliteit. Daar moeten wij
de mensen ook elke keer op aanspreken, want dit kan niet. Tegelijkertijd,
mijnheer Marijnissen – dat vond ik sterk aan uw inbreng vanmorgen –
schrik je van het deel wat aan overhead wordt besteed. Men wordt clustermanager,
het gaat van papier tot papier. Dan zeg ik in navolging van het kabinet dat
wij ervoor moeten zorgen dat wij van beleid en papier naar de mensen in de
uitvoering moeten gaan. Ik ben het niet met u eens als u zegt dat het stelsel
maar weer moet worden teruggedraaid. Het moet inderdaad anders, maar in de
huidige situaties moeten wij nu al de bureaucratie eruit snijden. Ook "doe
er maar geld bij en het probleem wordt opgelost" biedt niet de oplossing.
Dat is gewoon niet aan de orde!De heer Marijnissen (SP):Begrijp ik het nu goed dat u eigenlijk met een soort therapeutische actie
bezig bent tegen de bureaucratie en topsalarissen, maar dan wel over de rug
van de cliënten en het personeel? Laat duidelijk zijn, over de doelstelling
van korte lijnen in die organisaties zijn wij het natuurlijk eens, dat wij
aan de topsalarissen in die instellingen iets moeten doen, daar zijn wij het
natuurlijk ook over eens; dat geld goed besteed moet worden, daar zijn wij
het ook over eens. Laten wij ons daar dan ook voor inzetten, maar dat kan
niet via marktwerking als die de uitkomst heeft die wij nu zien, dus dat cliënten
en patiënten, maar ook het personeel daarvan het slachtoffer worden!
Dat hoort toch niet bij de Partij van de Arbeid!De heer Tichelaar (PvdA):Het verschil van opvatting van uw partij en mijn partij is dat u een generieke
benadering kiest: stoppen met marktwerking. Ik zeg dat als marktwerking ten
dienste staat van waarvoor zij in het leven is geroepen – in dit geval
de mensen die thuiszorg nodig hebben – de excessen moeten worden aangepakt,
wij bereid moeten zijn te erkennen wat er niet aan het systeem
deugt. Niet de generieke benadering van het helemaal terugdraaien. Daar zit
het verschil.De heer Marijnissen (SP):Ik ben niet begonnen met generieke maatregelen, maar u, door de generieke
invoering van die marktwerking. Ik reageer daarop door generiek te zeggen
dat dit averechts zal werken. U en uw politieke leider hebben in de campagne
ook gezegd dat marktwerking en zorg elkaar niet verdragen, zeker niet als
het gaat om thuiszorg. Ik wil daar nu zaken over doen en wil met u er samen
voor zorgen dat de thuiszorg een nette en fatsoenlijke instelling wordt waar
mensen fatsoenlijk geholpen worden en waarin mensen werken tegen een fatsoenlijk
loon en onder fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden. Dat lukt niet met marktwerking.
Gemeenten willen inderdaad zo goedkoop mogelijk op de eerste rang zitten.
Gemeenteraden zullen dat ook controleren en daar hebt u absoluut gelijk in.
Op de een of andere manier werkt dat niet. Bedrijven schrijven onder de reële
prijs in met als gevolg dat de cliënten en het personeel de prijs betalen.
Daar zou u oog voor moeten hebben, mijnheer Tichelaar!De heer Tichelaar (PvdA):Mijnheer Marijnissen, ik ben dat volstrekt met u eens, maar dat wil nog
niet zeggen dat je een heel stelsel terug moet draaien. Ik ontken ook niet
dat er uitwassen zijn en daar moeten wij zeker wat aan doen, maar de eerste
opstap zit wel degelijk in de twee moties die ik morgen aan de Kamer en het
kabinet wil voorleggen.Voorzitter. De krachtwijken. Het gaat hier om een van de grootste sociale
kwesties op dit moment. Iemands postcode mag geen voorspeller zijn voor de
toekomst. Iedere Nederlander moet een eerlijke kans op een goed leven krijgen.
Ik ben blij dat minister Vogelaar het met de corporaties eens is geworden
over de financiering van de aanpak van deze buurten. Een geweldig staaltje
publiek-private samenwerking. Om dat kracht bij te zetten, willen wij bovenop
de vele beschikbare euro's voor de wijkaanpak ook buiten de 40 wijken nog
eens extra 20 mln. voor bewonersinitiatieven beschikbaar stellen om een helder
signaal te geven dat het draait om de buurten en de bewoners.Voorzitter. Tijdens het debat over het beleidsprogramma spraken wij strenge
woorden over het milieudeel. Veel mooie woorden, maar concrete maatregelen
die nodig zijn om de torenhoge milieuambitie van deze coalitie waar te maken,
schitterden door afwezigheid. Maar, minister Cramer, u hebt zich gerevancheerd.
Deze kabinetsperiode worden 500.000 huizen extra geïsoleerd, daarna gaan
wij verder in een tempo van 300.000 per jaar. De hoeveelheid windenergie op
land wordt in vier jaar meer dan verdubbeld, evenals de hoeveelheid biomassa.
Wind op zee krijgt eindelijk de start die het verdient. Zonnepanelen worden
eindelijk weer gesubsidieerd. Bedrijven worden geprikkeld en waar nodig gedwongen
om veel meer energie te besparen. Dat alles, zo laat de doorrekening ook zien,
genoeg om de ambities te halen. Nogmaals, een compliment in uw richting.Wij willen de milieuorganisaties ook danken voor hun vele goede ideeën
en plannen. Hopelijk zullen zij het kabinet niet kwalijk nemen dat het een
stap verder is gegaan dan hun plannen: geen 12% duurzame energie in
2020 zoals de milieuorganisaties wilden, maar 17% of meer. Vanmorgen is ook gesproken over openbaar vervoer. Er is nog één
openstaande rekening: die van de extra investeringen in het spoor die nodig
zijn om de doelstelling van 5% reizigersgroei per jaar waar te maken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil even terugkomen op het milieu, want dat was toch wel
heel veel bluf. Het is mij namelijk opgevallen dat de milieuorganisaties zonder
uitzondering ontevreden zijn. De milieuorganisaties werden net bedankt voor
hun positieve commentaar en er werd gezegd dat het kabinet verder gaat. Nou,
eerlijk gezegd zou ik ze de kost willen geven. Alle afspraken zijn boterzacht,
het zijn allemaal convenanten. Het gaat allemaal om regelgeving waaraan Europa
te pas moet komen. Wat voor harde doelstellingen en resultaten zitten in deze
begroting?De heer Tichelaar (PvdA):Misschien kijkt u naar een andere begroting dan ik, maar de ambities die
wij hebben geformuleerd op basis van het 100-dagenplan van de minister van
Milieu worden volgens de doorberekening gehaald. Dat is geen luchtfietserij,
dat zijn geen mooie plaatjes; ze worden echt financieel doorgerekend en gehaald.
Ik heb gezegd dat dit kabinet verder durft te gaan dan de plannen van een
aantal milieuorganisaties. Ik heb er een genoemd: de wens voor duurzame energie
was 12%, wij maken daar 17% van. U vraagt zich af wat het allemaal
kan schelen, maar ik mag dit toch wel zeggen om de ambities van het kabinet
te ondersteunen?Mevrouw Halsema (GroenLinks):U mag alles van mij zeggen; die regel geldt algemeen in het parlement,
dus ook voor u. Maar percentages halen? Dan moet u het goed lezen. Als Europa
alle maatregelen nam die u wilt, dan zou u die doelen halen. Maar daarvoor
moet Europa eerst over de brug. U maakt zich daar volledig afhankelijk van.
Oorspronkelijk was er nog binnenlands beleid in het regeerakkoord, nu is het
beleid helemaal geëxporteerd naar Europa en haalt u uw doelstellingen
alleen als Europa over de brug komt. Laat ik u een mooi voorbeeld geven. U
ondertekende in juni mijn motie voor een verplicht aandeel duurzame energie
in de productie van energiebedrijven. Dat is binnenlands beleid, dat ook bestaat
in Duitsland en Denemarken. Het is de hardste energiemaatregel die je kunt
nemen. Maar wat zegt dit kabinet? Misschien kunnen we dit op termijn in Europa
doen. En als dat in Europa gebeurt, kun je de doelen halen. Maar daarvoor
moet Europa wel over de brug. De motie wordt dus niet uitgevoerd. Gaat u ermee
akkoord dat uw en mijn wens zo in de wind wordt geslagen?De heer Tichelaar (PvdA):Ik reageer alleen op wat u zegt over Europa, want anders zou ik hier heel
lang kunnen staan. Ik heb kennisgenomen van het rapport van GroenLinks. Ik
moet zeggen dat het me heel erg tegenvalt dat u het milieu opeens bekijkt
via de landsgrenzen. Wij doen dat niet. Daar staan wij voor, omdat milieu
moet worden aangepakt op Europees niveau. En laat er geen enkel misverstand
over bestaan dat wij dat willen. U wilt dat niet, wij willen dat wel, omdat
bijvoorbeeld de aanpak van de CO2-uitstoot op Europees niveau moet
gebeuren. Wij willen ook de arme landen bijstaan in hun investeringen voor
een schone energievoorziening. Waarom dit dus tot de landsgrenzen beperken?
Wij zien die rol wel degelijk weggelegd voor Europa. U ziet dat niet en daarin
verschillen we echt volledig van opvatting.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is fijn dat u erkent dat Europa dit volgens u moet regelen en niet
wij. De GroenLinksfractie heeft u terecht herinnerd aan het regeerakkoord:
daarin stond dat wij de schoonste, meest duurzame economie in Europa moesten
krijgen. Maar nu moet Europa een schone en duurzame economie krijgen en hobbelen
wij misschien mee. Alle ambities zijn nu dus begraven, verschoven naar Europa.
En vervolgens gaat u er goede sier mee maken. Neemt u mij niet kwalijk, maar
dat is mij echt iets te veel bluf. Ik wil graag hierover met u een open debat
voeren. U zegt nu echter dat het prachtig gaat, maar tegelijkertijd ook dat
wij eerst op Europa moeten wachten.De heer Tichelaar (PvdA):Wij blijven van mening verschillen. Mevrouw Halsema doet het nu voorkomen
of het ten koste zou gaan van de ambities van het kabinet als het iets in
Europa probeert te regelen. Ik bestrijd dat dit zo zou zijn. Wij kunnen hierover
nog lang debatteren, maar laat ik het er nu maar op houden dat ik dit van
u een vreemde opstelling vind. Mijn fractie wil het milieubeleid op nationaal
en Europees niveau realiseren. Bij het 100-dagendebat stond u ook tegenover
mij, maar toen zei u dat u het eens was met de ambities en opvattingen van
het kabinet. Uw enige probleem was de ontbrekende dekking. Nu heeft minister
Cramer voor een dekking gezorgd voor de ambities van het kabinet en begint
u weer een debat over de vraag of het op Europees of op nationaal niveau moet
worden geregeld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U verschuilt zich achter Europa. Mijn fractie heeft een concreet plan
met een dekking ingeleverd, anders dan u bij de middeninkomens. In juni heeft
de PvdA-fractie, net als een meerderheid van de Kamer, gestemd voor een motie
van GroenLinks, waarin de regering wordt gevraagd om energiebedrijven te verplichten
een deel van hun energie duurzaam op te wekken. Zegt u nu dat die motie bij
het grofvuil kan en dat de regering zich niets van een motie hoeft aan te
trekken die door de Kamer is aangenomen?De heer Tichelaar (PvdA):Die vraag moet u mij niet stellen. Als de Kamer een motie aanneemt, voert
de regering die uit. Als de regering van mening is dat een motie niet uitgevoerd
kan worden, wordt de Kamer daarvan in kennis gesteld.Mevrouw Thieme (PvdD):U doet nu of het milieu bij de PvdA-fractie hoog in het vaandel staat.
De grootste vervuiler ter wereld en ook de grootste Nederlandse vervuiler
is de veehouderij, maar die sector wordt in de Miljoenennota volledig buiten
beschouwing gelaten. De veehouderij stoot namelijk meer broeikasgassen uit
dan verkeer en vervoer samen. In Nederland wordt per jaar maar liefst 70 miljard
kilo mest geproduceerd. Om die hoeveelheid mest te kunnen produceren, laten
wij per jaar een halve hectare oerwoud per Nederlander kappen. Ondanks deze
cijfers zegt het kabinet: wij kopen er wel emissierechten bij, want dan kunnen
wij even veel blijven produceren als nu. Ondertussen branden wij wel de oerwouden
in Brazilië plat! Vindt u niet met mij dat de veehouderij ten onrechte
buiten schot blijft?De heer Tichelaar (PvdA):Ik steun de kabinetsplannen. In een ander debat werd eraan getwijfeld
of die plannen überhaupt gehaald konden worden. Het lijkt mij goed dat
deze bewindsvrouwe begint met deze plannen. Als u nog nadere wensen hebt,
horen wij dat wel bij de begrotingsbehandeling. Ik vind deze plannen voldoende
en ik kom niet met aanvullende voorstellen.Mevrouw Thieme (PvdD):Volgens mij weet u niet precies waarover ik het heb. De veehouderij is
een van de meest vervuilende industrieën ter wereld en u komt niet verder
dan: als u daar nog wat ideetjes over hebt, hoor ik dat wel. Ik verwacht echter
van het kabinet dat het met een compleet milieubeleidsplan komt, waarin geen
enkele vervuilende industrie wordt overgeslagen. Ik verwacht dat, omdat de
FAO de noodbel heeft geluid over de milieugevolgen van de veehouderij. Ik
verwacht niet alleen van uw landbouwwoordvoerder, maar ook van u dat u daar
serieus rekening mee houdt.De heer Tichelaar (PvdA):Zeker. Dat zullen wij ook doen.Mevrouw Thieme (PvdD):Nee. Want u hebt hierop geen enkele visie. Dat is verbazingwekkend, want
wij stevenen af op een ecologische ramp.De heer Tichelaar (PvdA):Ik ben ook bezorgd over de uitstoot van broeikasgassen en smeltende ijsvlakten
in Rusland. Ik beoordeel nu de plannen van het kabinet. Ik steun het kabinet
bij het realiseren van zijn ambities. Als u verduidelijkingen of aanvullingen
hebt, staat mijn fractie daarvoor open. Mijn landbouwwoordvoerder zal dus
zeker naar uw plannen kijken.De heer Tichelaar (PvdA):Wij zullen er goed naar kijken en dan merkt u vanzelf of wij u al dan
niet steunen.Mevrouw Thieme (PvdD):Ik maak mij er grote zorgen over. Gelet op het spoeddebat van de afgelopen
week over de dierentransportsector lijkt het erop dat de PvdA-fractie zich
schaart bij de landbouwcoalitie van VVD en CDA.De heer Tichelaar (PvdA):Voorzitter. Er is nog één openstaande rekening,
namelijk die van de extra investeringen in het spoor, die nodig zijn om de
doelstellingen van 5% reizigersgroei per jaar waar te maken. Die investeringen
zijn nog niet ingevuld, en dat is storend. Berekeningen van NS laten zien
dat het zou gaan om een bedrag van 8 mld. tot 2020. Laat ik daarover net zo
helder zijn als in het debat over het beleidsprogramma. Wij verwachten van
het kabinet dat het de opdracht die de coalitiepartijen hebben gegeven onverkort
uitvoert.Omdat ons milieu niet eindigt bij de Nederlandse grens, investeren wij
ook elders in een schoon milieu. Er wordt 500 mln. vrijgemaakt voor duurzame
energie en duurzaam bosbeheer, vooral in ontwikkelingslanden. Dat is belangrijk,
omdat de klimaatverandering er juist in die landen extra hard inhakt.Solidariteit betekent niet: alleen solidair zijn met verschillende groepen
in Nederland. Solidariteit is voor de PvdA grenzeloos. Ik ben trots op de
Nederlanders die zich buiten onze grenzen inzetten voor vrede, veiligheid
en welvaart van mensen die het slechter hebben getroffen dan wij. Ik ben trots
op de ontwikkelingswerkers die in Azië, Afrika en Zuid-Amerika mensen
ondersteunen om een behoorlijk bestaan te kunnen opbouwen. Ik ben trots op
de ondernemers die op een verantwoorde manier investeren in de werkgelegenheid
in ontwikkelingslanden. Ik ben ontzettend trots op Nederlandse militairen,
politiemensen en civiele ondersteuners die met gevaar voor eigen leven bijdragen
aan vrede, veiligheid en stabiliteit. In Afghanistan, maar ook in Congo, Sudan,
Bosnië en andere landen, waar Nederlanders zijn gestationeerd. Nederland
heeft zich nooit opgesloten achter de dijken. Nederland neemt verantwoordelijkheid
voor de bescherming van mensen elders in de wereld. De PvdA-fractie wil die
verantwoordelijkheid ook nemen, zelfs als het om moeilijke missies gaat. Uiteraard
zullen wij nut en haalbaarheid altijd kritisch bezien.Voorzitter. Solidariteit houdt niet op bij Lobith of bij Vaals. Dat is
de internationale traditie waarin wij staan.De heer Wilders (PVV):Voorzitter. Ik draag mijn inbreng vandaag op aan mijn voormalige buurtgenoten
uit de Utrechtse wijk Kanaleneiland, meer specifiek aan de bewoners van een
seniorenflat aan de De Gasperilaan. Deze mensen werden vorige week ineens
geconfronteerd met politiehekken om hun flat. Deze hekken moeten Marokkaanse
criminelen tegenhouden, want, aldus de politiechef in een interview in het
Algemeen Dagblad, tijdens de vastenmaand ramadan verdubbelt de criminaliteit
onder moslims in die wijk.Dat is Nederland anno 2007: onze ouderen achter een hek en het schorem
los op straat. Onze politie wordt gedwongen dat beleid van capitulatie uit
te voeren; de wereld op zijn kop.Niet de mensen die na de oorlog Nederland weer opgebouwd hebben, moeten
achter de tralies worden gezet, maar de Marokkaanse straatterroristen die
de problemen in deze Utrechtse wijk veroorzaken. Ik zoek de bewonerscommissie
van die Utrechtse seniorenflat binnenkort op om haar een hart onder de riem
te steken.Ondanks alles is Nederland intrinsiek een prachtig land. Het is een land
van vrijheid en van welvaart. Heel veel mensen werken keihard en proberen
iets van hun leven te maken. Zij zijn bereid hun schouders eronder te zetten,
voor een mooie toekomst voor zichzelf, voor hun kinderen en voor Nederland.Maar dit kabinet lijkt deze hardwerkende en goedwillende mensen alleen
maar te willen tegenwerken. De heren Balkenende en Bos verkwanselen de belangen
van de hardwerkende Nederlander met een gruwelijk slechte, linkse Miljoenennota.
Dat is diep tragisch. De burgers in ons land verdienen zoveel beter. Zij verdienen
een kabinet dat de mensen serieus neemt en dat eens begint te luisteren naar
wat gewone mensen bezighoudt. Zij verdienen een kabinet dat met trots opkomt
voor de Nederlandse identiteit. Zij verdienen een kabinet dat de lasten niet
verhoogt maar juist verlaagt, en dat de koopkracht in deze goede tijden fors
verbetert. Zij verdienen een kabinet dat een menswaardige zorg aanbiedt, dat
de misdaad bestrijdt, dat de immigratie en de islamisering stopt.Hardwerkende mensen die elke dag naar hun baas gaan, betalen zich blauw
aan de overheid, blauw aan belastingen en premies. Veel mensen zijn blij als
zij aan het eind van de maand nog iets van hun eigen geld overhouden.Terwijl er wel plannen zijn om de salarissen van de ministers met maar
liefst 10% te verhogen en er voor politici exorbitante wachtgeldregelingen
bestaan, kan de gewone burger fluiten naar wat meer geld en wat extra koopkracht.
Wereldwijd schijnt economisch de zon, maar in Nederland slaagt het kabinet
erin om vooral donkere wolken te produceren. Weinig burgers zien nog een zonnestraaltje
in hun portemonnee. De koopkracht blijft gemiddeld gelijk, maar de lasten
worden met 6 mld. à 7 mld. verzwaard en dat moet allemaal worden opgehoest
door diezelfde hardwerkende burger.Er zijn lastenverzwaringen genoeg, helaas. Wie het waagt om iets te kopen,
moet boeten met een btw van straks 20%. Wie het waagt om met vakantie
te gaan, betaalt fors extra voor een vliegticket door de hogere vliegbelasting,
al snel tientallen euro's per gezin dat voor een welverdiende vakantie naar
Spanje vliegt. Wie het waagt om auto te rijden, is de klos met het beleid
van Wouter Bos, via hogere motorrijtuigenbelasting maar ook via de bijtelling
voor leaseauto's, die naar 25% gaat. Terwijl de automobilist nog steeds
wacht op de teruggave van het kwartje van Kok, krijgt hij er nu het dubbeltje
van Bos bij, want de accijnzen op diesel en lpg worden nog hoger.Wie het waagt om een borrel te drinken of een sigaret te roken, kan ook
dokken, want de accijnzen op alcohol en tabak gaan omhoog. Wie het waagt om
te wonen, wordt gepakt door hogere lasten, onder meer hogere lokale lasten.
Het wordt vaak vergeten in dit huis, maar de lokale lasten zijn het afgelopen
jaar met gemiddeld bijna 5% gestegen, van de parkeerbelasting tot de
ozb. De hoogte van de ozb wordt straks ook nog eens overgelaten aan de gemeenten,
waar al die linkse gemeentebestuurders al klaarstaan om de burgers nog verder
uit te kleden.Velen die het wagen oud te worden, gaan de Bosbelasting betalen. Veel
ouderen maken nu gebruik van ondersteunende begeleiding. Zij krijgen hulp
bij het invullen van formulieren, bij het boodschappen doen of bij het beheren
van hun eigen geld. Hierdoor kunnen zij een fatsoenlijk leven leiden. In de
toekomst kunnen deze ouderen hiernaar fluiten. Zij zullen eerder naar een verzorgingstehuis moeten. Dit is een fatsoenlijk land onwaardig.Mensen die het wagen om kinderen te hebben worden ook gepakt. De kinderbijslag
zal fors dalen als het aan het kabinet ligt. Deze lastenverzwaringen zijn
allemaal nodig omdat het kabinet te veel geld uitgeeft aan linkse hobby's
als ontwikkelingshulp, het generaal pardon, de zogenaamde prachtwijken, nog
meer Melkertachtige brugbanen en gesubsidieerde arbeid, een waardeloos Deltaplan
inburgering, en ga zo maar door. Henk en Wim betalen voor Achmed en Ali.Politiek is een kwestie van kiezen. Dit kabinet ziet burgers als mensen
die er zijn om te betalen. Wat de burger zelf zegt en wil, doet niet ter zake.
Den Haag is doof, stokdoof. De Partij voor de Vrijheid kiest wel voor lagere
lasten en een echte versterking van de koopkracht. Dit is ook mogelijk.De heer Pechtold (D66):Politiek is een kwestie van kiezen en de Partij voor de Vrijheid kiest,
zegt u. Wanneer komt u aan uw tegenbegroting?De heer Wilders (PVV):Ik kom niet met een tegenbegroting.De heer Pechtold (D66):Gaat u mij vertellen dat u met negen zetels en met zoveel kritiek over
lasten, over AOW, over dit en over dat, niet in staat bent een tegenbegroting
te maken? Andere partijen kunnen dit wel.De heer Wilders (PVV):Dat zijn nog wel wat meer zetels dan u hebt, hè? Laat ik dat even
vaststellen.De heer Pechtold (D66):U bent er altijd heel erg goed in om dat vast te stellen. Maar ik maak
wél een tegenbegroting, doorgerekend en wel.Politiek is kiezen, zegt u. Laten wij niet weer tussendoor Achmed gaan
schofferen. Waar is uw tegenbegroting, waar gaat u die laten zien? Of kunt
u voor uw achterban alleen het verhaal ophouden dat het fout is met die islam?
Kunt u niet gewoon een begrotinkje maken, vanaf vrijdag even doorwerken in
het weekend, net zoals wij hebben gedaan?De heer Wilders (PVV):Ik stel vast dat wij met deze negen zetels gelukkig nog een hoop meer
hebben dan de heer Pechtold.De heer Pechtold (D66):Ingaan op mijn argumenten, mijnheer Wilders, niet weglopen. Ik wil geen
cordon sanitaire voor u. Ik ga met u argumenteren. Argumenteren doe je wanneer
je een ander beschuldigt. U beschuldigt het kabinet van dit en van dat. Wij
krijgen vegen uit de pan, evenals de mensen in het land. Kunt u diezelfde
mensen, die zo houden van zwart en wit, uitleggen waar uw tegenbegroting is?
Waar laat u uw oplossing zien voor al die dingen die u heeft genoemd, dat
pakje sigaretten, et cetera?De heer Wilders (PVV):Ik zal u zo aangeven waar wij het geld vandaan halen.De heer Pechtold (D66):Bent u bereid, net zoals wij hebben gedaan, uw tegenbegroting door het
Centraal Planbureau, en het liefst ook door het Milieu- en Natuurplanbureau,
te laten doorrekenen? Dan kom ik daarop terug over twee weken. Ik wil niet
alleen vrijwel ongedekte grootse plannen. Laat u deze plannen doorrekenen.De heer Wilders (PVV):Ga snel weg met al die planbureaus. Ik geef in normaal Nederlands aan
waar ik 5 mld. à 6 mld. weghaal en waaraan ik het wil besteden. Op
mijn plan zit geen stempel van een of ander groot bureau. Dit is de grote
logica die ik heb. Ik geef precies aan waar ik 5 mld. à 6 mld. weghaal
en waaraan ik het wil besteden en daarmee zult u het moeten doen. Als u dit
niet begrijpt, leg ik het u graag na afloop een keer goed uit.De heer Pechtold (D66):Ik probeer met u, mijnheer Wilders, tot een serieuze vergelijking te komen.
Als u 5 mld. à 6 mld. weet te verplaatsen – dat zou mij overigens
niet lukken, maar goed – dan moet u ook in deze politieke arena met
haar politieke regels, die u ook zo belangrijk vindt voor uw politiek, kunnen
instemmen met doorrekening. Ik wil u wel helpen met de contacten. In twee
weken is het geregeld. Bent u hiertoe bereid?De heer Wilders (PVV):Ik heb totaal niets aan de regels die de heer Pechtold hier stelt. Ik
heb mijn eigen inbreng. Ik geef aan waar wij 5 mld. à 6 mld. weghalen,
hoe wij het willen besteden en hiermee zal hij het moeten doen. Als hij dat
niet doet, pech.De heer Pechtold (D66):In het belang van de achterban van de heer Wilders, stel ik vast dat hij
niet het lef heeft om al zijn mooie beloftes gewoon te laten beoordelen. Met
andere woorden: het is gebakken lucht. Dank u wel.De heer Wilders (PVV):Het is helemaal geen, nog geen millimeter, gebakken lucht. U zult zo horen
wat ik voorstel. Voor ontwikkelingshulp staat bijvoorbeeld 5 mld. op de begroting.
Wij kunnen daar 0,5 mld. aan besteden. Als wij daar 4,5 mld. weghalen, is
dat erg common sense. Het kan. Wij kunnen het volgend jaar doen of het jaar
erna. Je hoeft geen Einstein te heten om uit te rekenen wat het oplevert dat
als wij van de 0,8% van het bruto nationaal product die wij nu aan
ontwikkelingssamenwerking besteden niet naar 0,7% gaan, maar naar 0,15%,
wat ongeveer Europese gemiddelde is. Daar is geen planbureau voor nodig. Intelligente
mensen – laat ik u daar deze keer ook toe rekenen – zijn in staat
om uit te rekenen hoeveel dat is.Om te beginnen moeten de lokale lasten aan banden worden gelegd. Die lasten
mogen wat ons betreft vijf jaar lang niet meer stijgen dan de inflatie. De
rem moet erop. De burgers hebben lucht nodig. Ik pleit ervoor om vijf jaar
lang geen stijging meer toe te staan van parkeerbelasting en andere lokale
belastingen. Ik hoor daar graag een reactie van de regering op.Het kabinet moet ook op landelijk niveau de uitgaven beperken om de lasten
te verlichten, bijvoorbeeld door de ontwikkelingshulp bijna geheel af te schaffen.
Ga van 0,8% bnp naar 0,15%, wat ongeveer het gemiddelde is in
het Europa van de 25. Ga ook snijden in de publieke omroep en de kunstsubsidies.
Dat levert bij elkaar ruim 5 mld. op. Daarnaast kan ook worden gekort op de
extra uitgaven die dit kabinet doet, de uitgavenexplosie van dit kabinet voor
linkse hobby's zoals de 360 mln. aan het generaal pardon, investeringen in
prachtwijken en loonkostensubsidies. Die kosten, zo is te zien
in de begroting, miljarden extra.Al die miljarden die worden bespaard door minder of niets uit te geven
aan ontwikkelingshulp, prachtwijken, het generaal pardon en loonkostensubsidies,
moeten terug naar de burger door de belastingen te verlagen. De inkomstenbelasting
kan worden verlaagd. Er kan echter ook voor worden gekozen om een aantal voorstellen
van het kabinet terug te draaien, bijvoorbeeld de verhoging van de btw, de
lastenverzwaring voor de automobilist en de bezuiniging op de ondersteunende
hulp voor ouderen. Daarnaast is er dan ook nog geld over voor investeringen
in zorg en wegen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp dat een algemene belastingverlaging alle noden verlicht. U
sprak over een seniorenflat op Kanaleneiland. Ik heb lang in Lombok gewoond,
dus ik weet ongeveer over welke plek in Utrecht u spreekt. In die flat wonen
mensen met kleine inkomens. Die betalen niet zo veel belasting. Een algemene
belastingverlaging helpt hen niet van al hun noden af. Het is ook uw achterban,
het zijn mensen die het moeilijk hebben. Zij hebben het natuurlijk moeilijk
met uw Marokkaanse jongens, maar zij hebben het ook moeilijk met het betalen
van zorg en het zorgen voor voldoende inkomen om bijvoorbeeld nog iets leuks
voor hun kinderen en kleinkinderen kopen. Een belastingverlaging is alleen
maar leuk voor de allerrijksten.De heer Wilders (PVV):Nee hoor. Wij willen namelijk, los van extra geld voor de zorg waar ook
een aantal van die ouderen van zal profiteren, een belastingverlaging voor
iedereen. De tarieven van alle schijven zullen moeten dalen. U weet dat een
daling van het tarief van alle schijven met 1% ongeveer 2,5 mld. kost.
Daar profiteert dus iedereen van. Het is uiteraard een progressief stelsel.
Van de algemene lastenverlichting waar wij voor staan om gericht ook wat te
doen voor ouderen, of ik het nu heb over ondersteunende begeleiding of extra
investeringen in de zorg, zal echter iedereen, dus ook deze ouderen, profiteren.Die mensen zullen er echter nog het meeste profiteren – dat geldt
voor de ouderen bij u in Lombok of bij mij vroeger op Kanaleneiland –
als wij dat Marokkaanse tuig van de straat halen. Nu komen er hekken rond
hun verzorgingstehuis waardoor de mensen die Nederland groot hebben gemaakt
niet meer naar buiten kunnen. Zij moeten worden beschermd tegen de mensen
die hen het leven zuur maken. Dat is de bescherming en dat is de kwaliteit
van hun leven waar mijn fractie voor staat.Mevrouw Halsema (GroenLinks):En dus die belastingverlaging. Uw programma is zojuist wel verdubbeld,
van een naar twee onderwerpen. Ik wil graag even doorgaan op die belastingverlaging.
U begrijpt mijn punt namelijk niet. Als je een hoog inkomen hebt, betaal je
veel belasting. Van een algemene belastingverlaging hebben vooral mensen met
een hoog inkomen erg veel profijt. Wij spreken over mensen die in een seniorenflat
op Kanaleneiland wonen die nauwelijks de touwtjes aan elkaar kunnen knopen
en die nauwelijks genoeg geld hebben voor zorg en ondersteuning. U zegt tegen
hen: weet u wat, wij verlagen uw belasting wat. Maar deze mensen betalen nauwelijks
belasting. Zij krijgen dus nauwelijks voordeel. De heer Wilders laat hen gewoon
in de kou staan.De heer Wilders (PVV):Ik kan slechts herhalen wat wat ik eerder heb gezegd. Wij gaan voor een
algemene belastingverlaging. Wij gaan voor het besteden van honderden miljoenen
extra in de zorg waaraan mensen rechtstreeks wat hebben. En wij gaan voor
de veiligheid. Dat zal ik allemaal niet voor de zevende keer herhalen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Tot slot wil ik zeggen dat de heer Wilders zegt op te komen voor de mensen
in de wijken. Maar met zijn programma doet hij vooral iets voor de mensen
in de villa's in Wassenaar. Die hebben nu net de minste problemen.De heer Wilders (PVV):Dat is complete onzin. Alleen al wat betreft de aanpak van de criminaliteit,
waarover ik straks meer zal zeggen. Het gaat niet om de honderden miljoenen
die het kabinet besteedt om vanuit het maakbaarheidsideaal zogenaamde prachtwijken
te maken. Dat spreekt GroenLinks kennelijk erg aan. Wat extra verf op de woningen,
een nieuwe sociaal werker erbij. Alle Nederlanders zijn gebaat bij het aanpakken
van de criminaliteit. Dat geldt voor alle wijken. Het gaat echt niet alleen
om de mensen uit Wassenaar. Het gaat om de gewone burgers die in de wijken
wonen en die last hebben van de criminaliteit. Het gaat om mensen die niet
meer over straat durven. Deze mensen willen wij helpen door de criminaliteit
op te lossen.De heer Pechtold (D66):De heer Wilders droeg zijn bijdrage vandaag op aan zijn buren in Kanaleneiland.
Maar in diezelfde bijdrage zegt hij vandaag dat het geld dat woningcorporaties
de komende jaren willen investeren in Kanaleneiland, een van de veertig wijken
waarvoor zij 2,5 mld. voteren, voor hem niet hoeft. Het geld dat het Rijk
naar deze veertig wijken, waaronder Kanaleneiland, wil brengen, hoeft van
hem ook niet. Hij zegt dus tegen de bewoners van woningen van 50 tot 60 vierkante
meter, vier hoog en zonder lift, dat zij daar vooral lekker moeten blijven
zitten omdat hij ervoor zal zorgen dat de Marokkanen weggaan. Dat het dak
lekt en het in het portaal allemaal niet meer deugt, dat vindt hij niet erg.
De woningcorporaties hoeven er wat hem betreft niet in te investeren, en het
Rijk evenmin. Klopt dat?De heer Wilders (PVV):De oplossing zit niet in geld en in maakbaarheidsidealen. Het gaat er
niet om de wijk met geld van woningcorporaties een nieuw jasje te geven. De
heer Pechtold heeft echt een totaal verkeerd mensbeeld hoe dit soort dingen
gaan.De heer Pechtold (D66):Ik heb in ieder geval een mensbeeld.De heer Wilders (PVV):Ik zal u zeggen hoe dit soort dingen gaan. Ik heb zelf tien jaar in deze
wijk gewoond. Ik meen dat de heer Pechtold er nog geen dag heeft gewoond.
Ik zal u zeggen wat ik heb meegemaakt en wat mensen in dergelijke wijken vandaag
de dag nog steeds meemaken. Het barst van de werklozen. Ongeveer vier van
de vijf mensen die er wonen, hebben geen baan. De criminaliteit bedraagt meer
dan 50%. Vaak zijn 80% van de mensen die crimineel zijn, recidivisten.
Mensen hebben geen uitkering. Zij zijn crimineel. Deze mensen maken de straat
en de wijk onveilig. Als wij dit oplossen, gaat het beter.Als wij het aanpakken op de manier van de heer Pechtold, met geld van
de woningcorporaties voor een nieuw verfje, nieuwe parkeerplaatsen, een nieuw
speelplaatsje en een nieuwe buurtwerker, lossen wij de problemen van de criminaliteit
en de uitkeringsafhankelijkheid niet op. Dan hebben wij wijken die er weliswaar
mooi uitzien, maar waarin nog precies hetzelfde gebeurt als vandaag. Geen
cent van het geld van de woningcorporaties lost de criminaliteit en de uitkeringsonafhankelijkheid
op. Wij moeten ervoor zorgen dat de mensen veilig en prettig in hun wijk kunnen
wonen.De heer Pechtold (D66):De heer Wilders geeft zijn oud-buren in Kanaleneiland en de mensen in
de 29 andere wijken vandaag een heel helder signaal. Ik ben het met hem eens
dat er geen criminaliteit moet heersen. Maar hij laat achterhaalde woningen
en wijken zonder brede scholen in stand. Hij laat de aanpak van het groen
achterwege. Hij haalt in een enkele rücksichtslose beweging al het geld
weg dat de corporaties en het Rijk in deze wijken willen stoppen. Dat is een
duidelijk signaal. Straks kennen deze mensen in hun wijk geen criminaliteit,
maar wonen zij beroerd. Dankzij de heer Wilders.De heer Wilders (PVV):Inderdaad. Geen aanpak van het groen, maar aanpak van het tuig. Daar staan
wij voor.De voorzitter:De heer Wilders vervolgt zijn betoog.De heer Wilders (PVV):Voorzitter. Ooit was de minister van Financiën, Wouter Bos, de dynamische
Shelljongen die de Nederlandse Tony Blair ging worden. Toen klonk echter het: "Pas
op, daar komen de Jantjes." Jan Marijnissen en Jan Pronk vergallen nu
zijn leven. Tijdens een eerder debat zei ik vanaf deze plaats: "Er loopt
een lange weg van Willem Drees naar Wouter Bos. Die weg loopt stijl naar beneden".
Vandaag kunnen wij opnieuw vaststellen dat de afdaling in rap tempo voortschrijdt.
Zo ziet mijn fractie het althans. Er wordt te veel geld uitgegeven. Dat wordt
betaald uit lastenverzwaringen. Er wordt stevig genivelleerd. Dit is het meest
linkse kabinet in jaren. Misschien is het nog wel het ergste om te moeten
vaststellen dat de CDA-fractie hiervoor volledige verantwoordelijkheid wil
dragen. Dit kabinet is solidair met iedereen, behalve met de mensen die het
linkse feestje moeten betalen: de hardwerkende belastingbetaler, de gewone
man, de gezinnen van Nederland.Dit kabinet wordt niet geleid door de minister-president maar het wordt
geleid door de angst voor de SP. Dit is niet het tweede kabinet Den Uyl, dit
is eigenlijk het eerste kabinet-Marijnissen. Mijnheer Marijnissen, gefeliciteerd!Het referendum over het Europese hervormingsverdrag moet er komen. Of
de Raad van State nu van oordeel is dat het constitutionele aspecten bevat
of niet, het verdrag betekent hoe dan ook dat wij allerlei bevoegdheden uit
handen geven en dat andere landen over belangrijke Nederlandse zaken kunnen
gaan beslissen. Laten wij eerlijk zijn, macht die wij aan Brussel geven, krijgen
wij nooit meer terug. Ik wil dat het kabinet besluit – en anders de
Kamer met steun van PvdA – om te komen tot een referendum.De efficiency in de zorg, in het onderwijs en bij de politie moet en kan
veel beter. Er zijn te veel managers, er staan te weinig mensen aan het bed
en voor de klas en er lopen te weinig agenten op straat; mensen die het echter
werk doen. Mijn partij vraagt het kabinet dan ook, krachtiger te snijden in
de bureaucratie bij de zorg, het onderwijs en de politie en de daaraan verbonden
winst ten goede te laten komen aan de mensen die in die sectoren werken. Ik
hoor hierop graag de reactie van het kabinet.Terwijl in Frankrijk de nieuwe regering onmiddellijk minimumstraffen voor
recidivisten invoert, weigert onze minister van Justitie om ook maar na te
denken over het invoeren van minimumstraffen, terwijl uit recent onderzoek
blijkt dat de criminaliteit met maar liefst 30% vermindert als wij
slechts 5% van de echte harde kern zouden opsluiten. Pak die kans,
zou ik zeggen! Ook hier graag een reactie van het kabinet.Behalve strenger straffen is het ook van belang dat eindelijk gezorgd
wordt dat criminelen hun straf ook echt als straf ervaren. Daarom moet alle
luxe zoals televisietoestellen en dvd's, uit de cellen gehaald worden. Wanneer
wordt trouwens de al op 23 januari 2007 door deze Kamer aangenomen motie-De
Roon uitgevoerd, die uitspreekt dat de kosten van de gevangenis op de crimineel
moeten worden verhaald? Waar blijft de reactie van dit kabinet?Strenger straffen is heel belangrijk. Ik stel voor, criminelen ook niet
meer op vakantie te sturen maar hen met naam, foto en het gepleegde misdrijf
op internet te zetten. Waarom doet het kabinet dat niet? Geef misdaad een
gezicht; zorg ervoor dat de criminelen niet langer anoniem zijn.De hardwerkende burger die al in zijn portemonnee wordt gepakt onder andere
door meer belastingen, wil meer blauw op straat. Ik vraag het kabinet dan
ook, of het wil nadenken over een idee van mijn fractie. Dat betreft de introductie
van een "buurtsheriff",een door de buurt gekozen burger die 10%
van de politiecapaciteit in zijn wijk mag bepalen, zodat via die gekozen burger
de buurt voor 10% kan meebeslissen over hoe de politie in zijn wijk
wordt ingezet. Dat kan zowel per wijk als per buurt verschillen. Veel mensen
hebben nu het idee dat de politie-inzet niet aansluit bij hun wensen. Wat
zou het mooi zijn als de burgers in Nederland via zo'n "buurtsheriff"
invloed in de wijken zouden kunnen krijgen.Het kabinet doet ook niets aan de oververtegenwoordiging van allochtonen
in de misdaad, met helaas – ik verzin het niet, het zijn de feiten –
een koppositie voor Marokkanen en Antillianen. De tweede generatie volwassen
Marokkanen is zelfs 34 keer vaker verdachte van diefstal met geweld dan autochtonen!
De groei van de criminaliteit is volgens een recent rapport van het WODC het
grootst onder de Marokkanen. Van de Marokkaanse verdachten komt maar liefst
82% herhaaldelijk met de politie in contact; het allerhoogste percentage
en dat kan niet langer zo! Mensen in Nederland worden daar knettergek van.
Ik neem aan dat ik het wel zo mag zeggen, mevrouw de voorzitter. Ik zou dan
ook willen dat wij afspraken maken met landen als Marokko en Turkije en kijken
of het mogelijk is dat mensen afkomstig uit die landen hun straf daar uitzitten
en niet in een Nederlandse gevangenis in een hotelkamer à € 190
per nacht. En: laten wij datgene doen wat ik al in een interruptiedebat zei,
namelijk de straatterroristen hun Nederlandse paspoort afpakken en Nederland
uitzetten. Dat is de manier om echt tot prachtwijken te komen.Dan de kwestie van de dubbele nationaliteit. Wij hadden daarover eerder
dit jaar al een heel leuk debat. Ik wil nu een nieuw, fris voorstel doen voor
de nieuwe gevallen: vanaf morgen kan niemand de Nederlandse nationaliteit
krijgen zolang hij de nationaliteit van een ander land heeft. Of je afstand
kunt doen van die andere nationaliteit is niet ons probleem. Je bent of alleen
Nederlander of je bent dat niet. Voordeel van dat plan zou ook zijn dat mensen
die onder deze nieuwe regeling vallen geen Kamerlid meer kunnen worden als
zij de andere nationaliteit niet opgeven. Het probleem van de dubbele loyaliteit
behoort dan tot het verleden. Graag krijg ik op dit nieuwe voorstel een reactie
van de minister-president.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Net als GroenLinks bent u buitengewoon kritisch wat het regime in Iran
betreft. Dat regime onderdrukt mensen en schendt alle mensenrechten. Mensen
ontvluchten dat regime, maar zij kunnen geen afstand doen van de Iranese nationaliteit.
Moeten zij in ons land geweigerd worden?De heer Wilders (PVV):Mijn voorstel gaat niet over de vraag of iemand in dit land geweigerd
moet worden, maar over de vraag wanneer iemand Nederlander kan worden, wanneer
hij naturalisatie kan aanvragen. U hebt het over iets heel anders. U hebt
het over de vraag wanneer je als eventuele asielzoeker en vluchteling in aanmerking
komt om naar Nederland te komen. De toelating hier is niet meteen gekoppeld
aan het wel of niet verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit. Mijn voorstel
is dat als je in Nederland bent en Nederlander wilt worden je dat alleen kunt
worden als je de nationaliteit van het land waar je vandaan komt opgeeft.
Dat kan of dat kan niet, maar het opgeven van de oorspronkelijke nationaliteit
is de voorwaarde om Nederlander te kunnen worden: geen dubbele nationaliteiten
meer voor mensen die Nederlander willen worden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat begrijp ik, maar dat betekent dat mensen die Iran ontvlucht zijn wat
u betreft geen Nederlander kunnen worden. Alle anderen wel, maar als je komt
uit een land dat zijn burgers onderdrukt, zoals het regime in Iran, dan heb
je pech, dan mag je geen Nederlander worden. Ik hoop dat het anders is, maar
ik heb niet echt de indruk dat het regime daar op zeer korte termijn wordt
opgeruimd.De heer Wilders (PVV):Nogmaals, u haalt twee zaken door elkaar. Of mensen hier wel of niet mogen
komen...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik vroeg: mogen ze nog Nederlander worden.De heer Wilders (PVV):Ze mogen op termijn Nederlander worden, maar of het nu gaat om een Belg
of een Iranees, of iemand nu komt uit Timboektoe of Australië: als je
de nationaliteit houdt van het land waar je vandaan komt, word je geen Nederlander.
Je bent Nederlander of je bent dat niet, zo simpel is het voorstel.Dit vormt meteen een mooi bruggetje naar het laatste onderdeel van mijn
betoog. Misschien is dat wel het belangrijkste, omdat het kabinet er geen
woord aan wijdt: immigratie en islam. Dit is het kabinet van de dubbele nationaliteiten,
het kabinet van de boerka, van het generaal pardon dat ook geldt voor veel
leugenaars en criminelen en dit is het kabinet van extra geld voor inburgeringscursussen
voor heel veel analfabete kanslozen. Nergens is de onbeschrijfelijke onnozelheid
van het kabinet beter zichtbaar dan op dit beleidsterrein. Niets doet het
kabinet om de massa-immigratie en de islamisering te stoppen. De meerderheid
ziet de islam als een bedreiging, en terecht, maar dit kabinet gelooft nog
steeds in de sprookjes van Duizend-en-één-nacht. Vorige week
werd bekend dat Brussel nota bene nog eens 20 miljoen allochtonen tot de Europese
Unie wil toelaten. Een kind kan begrijpen dat ons dat allemaal bakken met
geld kost en een molensteen voor de economie is. De meerderheid van de niet-westerse
allochtonen in Nederland tussen de 15 en 65 jaar, maar liefst 54%,
heeft geen baan. Dat moet veranderen. Daarom doe ik een ander nieuw voorstel:
ben je geen Nederlander en ben je werkloos, dan moet je je biezen pakken.
Werken of vertrekken! Het is één van die twee: werken of vertrekken.
Graag krijg ik van het kabinet een reactie op dit voorstel.Nederland zou het Monaco aan de Maas kunnen zijn, maar wij zijn, met dank
aan dit kabinet, eerder het Rabat aan de Rijn. Inmiddels moet minister Vogelaar
vaststellen dat de problemen met de immigratie nergens zo groot zijn als in
Amsterdam. Juist daar! Juist waar de Partij van de Arbeid als tienduizend
jaar aan de macht is, juist waar de ongekozen burgemeester Cohen liters thee
drinkt met imams is de situatie het ergst. Hoe meer thee, hoe meer PvdA, hoe
groter de ramp in Nederland.De islam is het grootste probleem in Nederland. Mijn partij wil dat het
kabinet een offensief start om Nederland te de-islamiseren. Wij hebben de
ambitie om de groei van het aantal moslims in Nederland met honderdduizenden
te beperken. Minder erin, en meer eruit. Vandaar ons tienpuntenplan de-islamisering,
ons tienpuntenplan honderden minder moslims in Nederland, hoe je het ook noemen
wilt. Ik lees de tien punten voor: 1. voer onmiddellijk een totale
immigratiestop in voor mensen uit moslimlanden;2. start een campagne
om vrijwillige remigratie van moslims te bevorderen. Niet voor niets hebben
wij een Remigratiewet: wat erin is gekomen, kan er ook weer uit;3. laat voor iedere vreemdeling gelden: werken of wegwezen. Heb je geen baan
en ben je werkloos, dan moet je het land uit. Kabinet, dát is pas echt
samen leven, samen werken;4. draai het generaal pardon onmiddellijk
terug en zet alle uitgeprocedeerde asielzoekers het land uit;5. sta
geen enkele nieuwe moskee meer toe in Nederland, en sluit alle radicale moskeeën;6. sluit alle islamitische scholen, die scholen waar apartheid heerst;7. verbied de boerka en de fascistische Koran;8. haal al
die moslimomroepen meteen uit de lucht. Voor de helderheid: deze keer heb
ik het niet over de VARA, de NPS en de NOS, maar over de NMO en de NIO;9. zorg dat de recidiverende criminelen met een dubbele nationaliteit,
zoals de Marokkaanse straatterroristen, hun Nederlandse paspoort kwijtraken
na te zijn veroordeeld voor twee geweldsmisdrijven en zet ze het land uit;10. in Zwitserland is door een grote politieke partij voorgesteld
om iedere vreemdeling al na één misdrijf uit te zetten. Als
het gaat om minderjarige kinderen, moeten ook de ouders mee het land uit.
Een Nederland zonder criminele allochtonen, dát is nu míjn Zwitserlevengevoel! Met deze tien maatregelen moet het mogelijk zijn, de islamisering
van Nederland tegen te gaan.Nederland schreeuwt om een beleid dat hard is waar hardheid nodig is,
en dat sociaal is waar dat nodig is. Maar dit kabinet is vooral sociale voor
profiteurs, vreemdelingen en criminelen, en hard tegen de hardwerkende burgers,
tegen onze ouderen en tegen mensen die zorg nodig hebben. Tegen dat beleid
zeggen heel veel Nederlanders: genoeg is genoeg. Genoeg belastingen, genoeg
misdaad genoeg vreemdelingen, genoeg islam. Zij zeggen: te weinig warmte in
de zorg, te weinig menselijkheid, te weinig respect voor de mensen die ons
land na de oorlog hebben opgebouwd. Ik ben trots om dat geluid te mogen vertolken.
Ik beschouw het als een voorrecht om daarvoor mijn nek te mogen uitsteken.
Ik zie het als een taak voor mijzelf en mijn fractie, en niet als iets vrijblijvends.
Elke generatie wordt geroepen de zaak van de vrijheid te verdedigen. Ik ben
niet van plan weg te lopen voor die verantwoordelijkheid, wat de consequenties
ook mogen zijn. Ik zal blijven zeggen wat ik vind dat gezegd moet worden.
Ik wil opkomen voor Nederland, een land dat mij dierbaar is, een land dat
ik bijzonder vind, een land dat onze inzet meer dan waard is. Ik wil een beter,
sterker, trotser en vitaler Nederland, omdat ik van dit Nederland houd.De heer Marijnissen (SP):Ik heb met belangstelling geluisterd. U hebt voor uw partij een naam gekozen:
de partij voor de vrijheid. Welke vrijheid is er voor iemand die de islam
als geloof kent?De heer Wilders (PVV):Wij hebben dat debat veertien dagen geleden gevoerd, aan welk debat u
helaas, om goede redenen neem ik aan, niet hebt meegedaan. Als die persoon
bereid is om de Koran en wat daarin staat af te zweren en om zich verder te
houden aan de Nederlands regels, is hij of zij uiteraard welkom om in Nederland
te blijven. Maar dat laat onverlet dat wij vinden dat er te veel islam in
Nederland is. Ik doel ook op de regeling waarbij mensen op grond van vrijwilligheid
kunnen remigreren. Mensen moeten er dus ook voor kunnen kiezen om Nederland
te verlaten. Dus er is heel veel vrijheid, maar er is één grens.
Die grens is dat wanneer de mensen willen leven naar de islam zoals verwoord
in de koran en zij daarvan geen afstand willen doen, er wat mij betreft geen
plaats voor hen is in Nederland.De heer Marijnissen (SP):Tja, als dat dan vrijheid heet, wordt het toch wel een ingewikkeld probleem.
Komt er dan een soort bureau waar mensen bij u de koran kunnen komen afzweren.
Hoe gaat u dat doen?De heer Wilders (PVV):Het wreekt zich nu een beetje dat u het twee weken geleden hier helemaal
liet afweten...De heer Marijnissen (SP):Laat u zich niet afleiden, u kunt gewoon antwoord geven op mijn vraag.De heer Wilders (PVV):Ik heb die vraag namelijk al tien keer beantwoord. De eerste stap zou
zijn om de koran te verbieden. Dat boek dat ertoe leidt dat mensen geen vrijheid
van godsdienst en geen vrijheid op afvalligheid hebben, dat boek dat legitimeert
dat andersdenkenden, andersgelovenden, homofielen of mensen met een andere
levensstijl moeten worden vermoord, dát boek zou moeten worden verboden.
Dan komt dat niet meer in de hoofden van die mensen, van al die Marokkaanse
jongeren die dagelijks in bijvoorbeeld Amsterdam homofielen in elkaar rammen.
Dat is stap één.De heer Marijnissen (SP):Nee, stopt u maar; die andere stappen geloof ik allemaal wel. Het is voor
mij wel duidelijk. U zegt dus eigenlijk: ik gun mensen die de islam aanhangen
niet hun heilige boek. Daarmee ontneemt u ze eigenlijk ook hun geloof. Dat
is wat u doet. Het enige wat ik vaststel – u moet daar toch eens dieper
en verder over nadenken – is de tegenstelling in de naam in uw partij
en de onvrijheid die u anderen gunt die een andere opvatting hebben dan u.
Het grote probleem met uw opvattingen en al uw standpunten is, dat u de gehele
categorie van mensen die geloven in de islam op een manier wegzet die op geen
enkele wijze een bijdrage kan leveren aan een beter Nederland.De heer Wilders (PVV):Absoluut wel.De heer Marijnissen (SP):Absoluut niet. U kunt mensen niet categorisch omwille van hun geloof afwijzen
in Nederland. Dat is onmogelijk. In het verleden hebben wij het wel meer meegemaakt
dat mensen categorisch werden afgewezen. Dat leidt tot rampen, mijnheer Wilders.
Wilt u dat goed onthouden?(geroffel op de bankjes.)De heer Wilders (PVV):Na deze vorm van applaus voor de heer Marijnissen, mevrouw de voorzitter,
zou ik willen zeggen dat het absoluut leidt tot een beter Nederland. Een Nederland
zonder die fascistische koran, een Nederland zonder een boek dat oproept tot
haat en moord. Ik heb hier twee weken geleden ook gepleit voor een andere
koran, een kleinere koran, die weliswaar zo dik zou worden als de Donald Duck,
maar wel een koran waarin alle haatdragende en tot moord oproepende passages
en soera's zouden zijn geschrapt. Voor zo'n koran zou ik morgen tekenen. Als
zo'n koran door mensen in Nederland ter hand zou worden genomen, waarmee zij
als signaal afgeven dat zij niet geloven dat homoseksuelen moeten worden vermoord
of veranderen, dat christenen en joden apen zijn, dat vrouwen minder goed
moeten worden behandeld, dat afvalligen moeten worden vermoord en dat overspeligen
moeten worden gestenigd – allemaal dingen die letterlijk in de koran
staan, mijnheer Marijnissen – dan zou Nederland zo veel prachtiger worden.
U zou het eens moeten proberen, mijnheer Marijnissen.De heer Marijnissen (SP):Het grote probleem is dat u categorisch alle mensen die de islam aanhangen
en daarin geloven, wegzet. Dat is wat ik u kwalijk neem. Dat vind ik gevaarlijk.
Iets anders is dat ik vooraan sta om homo's te beschermen als ze in elkaar
getimmerd worden, door wie dan ook. U moet goed in uw oren knopen dat ook
ik tegen vrouwenhandel en verminking ben. Wat betreft al die zaken waarvan
u zegt ertegen te zijn, geldt dat niemand in de Kamer daar voor is, maar waar
steeds meer mensen bezwaar tegen maken, is dat u een miljoen mensen in Nederland
wegzet als achterlijk, dom en eigenlijk niet horend in Nederland. En daarmee
gaat u in de fout, mijnheer Wilders.De heer Wilders (PVV):Als u echt meent wat u zegt – en ik geloof dat – als u er
echt tegen bent dat homofielen in elkaar worden geslagen, dat vrouwen worden
vernederd, dat afvalligen worden vermoord en dat overspeligen worden gestenigd,
dan moet u nee zeggen tegen deze koran.De heer Slob (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Begin deze maand kregen wij het boekje "Zicht
op eenzaamheid" van de Nationale Vereniging De Zonnebloem. Wij kennen
De Zonnebloem als een van de grootste vrijwilligersorganisaties van Nederland,
die zoals bekend zich inzet voor mensen met een lichamelijke beperking door
ziekte, leeftijd of handicap. Dit boekje, dat breed is verspreid, bevat de
uitkomsten van een uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar eenzaamheid.
Wat blijkt? Circa drieënhalf miljoen Nederlanders voelen zich eenzaam
en een derde van hen is zelfs heel eenzaam. Zulke cijfers en de informatie
die daarachter zit, maken indruk op mij. Meer dan drie miljoen landgenoten
missen betekenisvolle relaties. Zij leiden onder de teleurstelling en het
verdriet die daaruit voortvloeien. Dit is een leed dat dwars door alle lagen
van de bevolking zijn sporen trekt.Ik moest aan dit onderzoek denken toen ik mij voorbereidde op deze algemene
beschouwingen, maar niet met de illusie dat de politiek dit grote maatschappelijke
probleem wel even kan oplossen. Dat overstijgt voor het overgrote deel de
mogelijkheden en de competenties van de politiek. Daarom ben ik juist zo blij
met organisaties als De Zonnebloem en al hun vrijwilligers. Wat moeten wij
in dit land zonder burgers die zo bij hun medemens betrokken zijn? Die burgers
mogen echter wel wat van ons verwachten.Dit kabinet heeft met zijn motto "samen werken, samen leven"
aangekondigd te willen werken aan een samenleving waarin mensen oog voor elkaar
hebben, een samenleving waarin recht wordt gedaan aan mogelijkheden en talenten
van iedere landgenoot. Dit kabinet wil werken aan een samenleving waarin mensen
zich duurzaam met elkaar verbonden weten en dit kabinet heeft zich voorgenomen
om mensen daarvoor het benodigde vertrouwen in elkaar en in de toekomst te
geven, door in mensen te investeren en door mensen als bondgenoot tegemoet
te treden vanuit het besef dat wij samen sterker staan. Dit is een prachtige
boodschap geweest aan alle burgers van dit land, inclusief de drie miljoen
die ik zojuist heb genoemd. Zo'n boodschap mag niet verdampen.Het kabinet heeft in de afgelopen maanden een aanloop genomen om aan het
werk te gaan. Dat is prima. Enige beleidsuitwerkingen zijn inmiddels de Tweede
Kamer gepasseerd. Dat is ook prima, maar er moet nog veel worden opgepakt.
Het beleidsprogramma van voor de zomer heeft al een beetje laten zien hoe
het kabinet dit wil doen. Ik heb namens de ChristenUnie in het debat daarover
bemoedigende, kritische en aansporende dingen gezegd.In de nu voorliggende begroting krijgen wij nog meer zicht op de koers
van het kabinet. Ik vraag dit kabinet – ik spreek daar met name de minister-president
als primus inter pares op aan – om zijn voornemens niet alleen voortvarend
uit te werken, maar ook om de dragende visie niet uit het oog te verliezen
waarmee deze coalitie begon. Dat vraagt leiderschap van de minister-president
en dat vergt ook het nodige van de overige bewindspersonen. Zij moeten niet
alleen op hun eigen terrein doen wat is afgesproken – en daarbij de
hoge kwaliteit leveren die mag worden verwacht – maar zij dienen ook
ieder met overtuiging te werken vanuit de dragende visie van dit kabinet.
Dat vergt bijvoorbeeld ook enige discipline bij het agenderen van onderwerpen
voor het maatschappelijk debat. Dit kabinet moet niet polariserend werken,
maar pacificerend en vredestichtend. Het moet de samenhang en de harmonie
in de samenleving bevorderen. Het moet bouwen aan recht en gerechtigheid,
juist in deze tijd. Dit vraagt om wijsheid en tact van allen die bestuurlijke
en politieke verantwoordelijkheid dragen in het kabinet, maar ook in de Kamer.
Laten wij ons richten op de zaken die er echt toe doen.Voor de ChristenUnie is het de eerste keer dat wij meedoen aan een regeringscoalitie.
Dat is even wennen, maar er zijn slechtere zaken om aan te wennen. Wij herkennen
veel van ons gedachtegoed in de kabinetsplannen. Ik heb daar in de debatten,
zowel over de regeringsverklaring als over het beleidsprogramma, al aandacht
aan besteed. Het blijft echter een coalitieakkoord en geen enkele partij,
ook de ChristenUnie niet – dat beseffen wij – vindt haar verkiezingsprogramma
daar onverkort in terug. Wij zien echter wel een duidelijke trendbreuk met
vorige kabinetten. Hoe ontstelder de VVD roept dat dit een vreselijk kabinet
is, hoe meer wij worden versterkt in onze overtuiging dat de koers echt is
verlegd, de goede kant op wat ons betreft.De ChristenUnie wil bouwen aan een beleid dat op de toekomst berekend
is. Je kunt dit ook versimpelen tot "houdbaar". Die term klinkt
ons wat te conserverend en conservatief in de oren en het woord "houdbaarheid"
wordt tegenwoordig vooral in financiële zin gebruikt. Dat is naar ons
oordeel toch wat te smal. Wij willen dat wij op alle beleidsterreinen op de
toekomst berekend zijn.De fractie van de ChristenUnie hecht eraan dat de lastenverzwaringen en
-verlichtingen elkaar in de totale regeerperiode in evenwicht houden. In het
coalitieakkoord staat dat de verwachting is dat de balans volgend jaar, juist
aan het begin van de regeerperiode, nog doorslaat naar verzwaring van de lasten.
Naar ons idee is dat een verantwoorde keuze, gezien de huidige economische
conjunctuur. Bovendien zijn de voorgestelde maatregelen niet alleen bedoeld
om geld op te leveren maar ook om de samenleving te sturen: hogere lasten
voor de veelrijder, de vervuiler en de leaserijder, alsmede voor de drinker,
de roker en de gokker. Wij vinden dat niet zo erg, zeker niet als het mogelijk
is om daarmee geld vrij te maken voor een kindgebonden budget voor extra ondersteuning
van gezinnen met hardwerkende mensen en een smalle beurs. Wij zijn voorstander
voor het financieren van de schoolboeken, het mogelijk maken van maatschappelijke
stages en het doen van forse extra investeringen in de zorg en het onderwijs.
Daarmee heb ik slechts een paar doelen genoemd waarop dit kabinet afkoerst.De heer Rutte (VVD):Hoopt de heer Slob dat al die maatregelen ook zullen leiden tot minder
roken, minder drinken en minder rijden?De heer Slob (ChristenUnie):Ik meen dat ik zojuist heel duidelijk ben geweest: wij hopen dat dit soort
maatregelen effect zal hebben in de samenleving. Ik vermoed dat de
heer Rutte zal zeggen dat er dan een probleem ontstaat omdat er een bedrag
is ingeboekt. Als dat probleem zich inderdaad voordoet, zullen wij dat bezien.
Dat laat echter onverlet dat dit kabinet de mogelijkheden die het heeft om
op te treden en te sturen goed benut. Het maakt bovendien keuzes op terreinen
waarover de overheid wel degelijk iets te zeggen heeft. Ik weet dat de heer
Rutte dan vanuit zijn politieke visie op de bank zal gaan zitten met de armen
over elkaar. Dan zal hij de boel de boel laten. Wij maken wat dat betreft
andere keuzes.De heer Rutte (VVD):De heer Slob geeft dus toe dat hij hoopt dat mensen minder zullen roken,
drinken en rijden. Vervolgens kondigt hij aan dat er, mocht dat gebeuren,
nadere lastenverzwaringen zullen volgen. Ik vermoed dat de heer Slob die hoop
niet echt heeft, want dat zou een groot probleem voor de begroting betekenen.De heer Slob (ChristenUnie):Laat mij over mijn eigen hoop gaan. Ik sta voor de woorden die ik zojuist
over de maatregelen heb gesproken. Ik hoop dat de heer Rutte in dat opzicht
in het vervolg ook wat meer leiderschap toont. Daarmee bedoel ik dat hij keuzes
maakt die voor de samenleving goed kunnen uitwerken op het moment dat maatregelen
genomen kunnen worden. De heer Rutte heeft een behoorlijke lijst met maatregelen
genoemd en bezwaar gemaakt tegen het feit dat op het gokken niet meer de btw
maar een andere, wat hogere belasting van toepassing zal zijn. De Kamer weet
hoe groot de problematiek van de gokverslaving in Nederland is. Het zou dus
goed zijn als drempels konden worden opgeworpen om te voorkomen dat mensen
aan gokken verslaafd raken. Men mag van de politiek verwachten dat zij ook
daarop een visie heeft en dat zij maatregelen neemt die bij die visie horen.
De zojuist door mij genoemde maatregel is er daar één van.De heer Rutte (VVD):De heer Slob bevestigt mijn vrees dat dit soort maatregelen ook zal leiden
tot minder gebruik. In het verleden hebben wij echter gezien dat verhoging
van accijns op benzine niet bewerkstelligt dat minder mensen gaan rijden:
het is gewoon een melkkoe. De heer Slob beschouwt de maatregelen echter niet
alleen als melkkoe, maar hij hoopt echt dat die leiden tot ander gedrag. Zojuist
heeft hij gezegd dat hij in dat geval bereid is om de lasten voor de burgers
in Nederland verder te verzwaren, terwijl zij nu al zuchten bij het idee aan
de achttien voorgestelde lastenverzwaringen. Ik vind dat een interessante
conclusie en dank hem voor de toelichting.De heer Slob (ChristenUnie):Ik ga over mijn eigen conclusies. Dat geldt uiteraard ook voor de heer
Rutte. Ik heb gezegd dat wij achter de huidige maatregelen staan en dat wij
de ratio daarachter goed vinden. Uiteraard zullen wij de komende jaren moeten
afwachten hoe een en ander zich ontwikkelt. Het is goed dat ieder jaar de
algemene politieke beschouwingen en de algemene financiële beschouwingen
worden gehouden. Dan kunnen wij immers ook gezamenlijk nagaan wat de staat
van ons land in financieel opzicht is.De overheidsfinanciën moeten op de toekomst berekend zijn. De afspraken
daarover zijn in het coalitieakkoord verwoord. De CPB-berekeningen vertonen
nu een groter "houdbaarheidsgat" dan bij opstelling van het akkoord
werd verwacht. Wij kunnen ons dan ook voorstellen dat het kabinet een nadere
poging doet om dat gat te dichten. Wij vragen ons echter wel af hoe het kan
dat in een dermate korte tijd de profetieën van het CPB zodanig veranderen.
Hoe hard zijn die berekeningen over houdbaarheid? Staan er over een halfjaar
weer andere cijfers op de verpakking van het CPB? Het kabinet wil de afbouw
van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting versnellen. Misschien
helpt dat om de houdbaarheid te verbeteren. Voordat wij daarmee instemmen,
willen wij dat voorstel echter graag in samenhang bezien met andere voorstellen
daarover. Dat beeld hebben wij nog niet compleet. Ik reken erop dat wij die
informatie zo snel mogelijk krijgen. Wij moeten daarover kunnen spreken.Voor de ChristenUnie gaat het ook bij het buitenlands beleid over duurzaamheid
en over berekend zijn op de toekomst. In de wereld van na 2001 is het vredesdividend
van de val van de Muur in 1989 verteerd. Wij willen onze krijgsmacht inzetten
om wereldwijd veiligheid, vrede en recht te verdedigen. Dat is een hooggestemd
ideaal. Wij zijn blij met het extra geld dat voor defensie wordt uitgetrokken
in deze kabinetsperiode. Dit kabinet is het eerste in jaren dat meer geld
uittrekt voor defensie. Naast de voorgenomen investeringen in personeel is
het ook goed om naar het materieel te kijken, zeker ook vanwege de versnelde
afschrijving. Ik dring erop aan daarvoor extra geld beschikbaar te stellen,
mede in het licht van de geleidelijke relatieve daling van het defensiebudget
in verhouding tot het bbp. Dat gaat op langere termijn immers knellen. Mijn
fractie waardeert het bijzonder dat de minister van Defensie dit probleem
onderkent. Met de aangekondigde verkenning naar het niveau van de defensiebestedingen
heeft hij dit punt op de politieke agenda gezet. Wij zullen daar ongetwijfeld
verder over spreken.De ChristenUnie wil, om op de toekomst berekend te zijn, in het ontwikkelingsbeleid
bijzondere aandacht besteden aan kinderen. Zorg voor de toekomst begint met
zorg voor kinderen, speciaal voor die kinderen die direct en indirect slachtoffer
zijn van de ziekte hiv/aids. Er zijn schattingen dat 12 tot 15 miljoen kinderen
een of meer ouders verloren hebben aan hiv/aids. Deze schokkende aantallen
laten het verwoestende effect zien op de samenleving waarin deze kinderen
opgroeien. De Afrikaanse landen stellen dat het behalen van de Millenniumdoelen,
waaraan ook de regering voorrang wil geven, niet mogelijk is als de zorg voor
de zwakke groepen in de samenleving niet bevorderd wordt. Een manier om deze
kinderen te helpen is een speciale aidswezenuitkering als onderdeel van een
breder "social protection program". Ik vraag het kabinet dit te
steunen.Niet alleen deze groep kinderen verdient aandacht. Een veel groter aantal
kinderen kan wereldwijd geen onderwijs volgen, terwijl onderwijs de basis
vormt voor de ontwikkeling van kinderen en indirect voor het land waarin zij
leven. Hoe geeft het kabinet invulling aan de ILO-bepalingen om kinderarbeid
en excessen zoals kindslavernij uit te bannen? De ChristenUnie bereidt een
initiatief voor dat eind deze maand naar buiten komt. Wij willen samen met
CNV, FNV, Hivos, LIW, Fairfood en Stop the Traffic een integrale aanpak van
kinderarbeid van de grond te krijgen. Het gaat om onderwijsprogramma's en
steun aan vakbonden in ontwikkelingslanden en om druk op producenten en consumenten.
Wij trekken daarbij lessen uit het verleden, omdat gebleken is
dat een vrijwillige aanpak zelden tot bevredigende voortgang leidt.Hier ligt ook een taak voor de overheid. In het jaar 2010 moet de overheid
100% duurzaam inkopen. Wordt hierbij ook gedacht aan sociale duurzaamheid?
Wat ons betreft koopt de overheid evenmin producten waarbij kinderarbeid te
pas is gekomen.Ook de tweede pijler van het regeringsbeleid benaderen wij met de vraag
of die op de toekomst is berekend. Zonder een voortvarende, vernieuwende en
ondernemende economie zijn de overheidsfinanciën niet tegen de tijd opgewassen.
In het coalitieakkoord is daarvoor geld uitgetrokken, maar de begroting voor
volgend jaar is nogal karig. Innovatie betekent voor Nederland vooral onze
sterke punten versterken. Dan kun je niet om het thema water heen. Met de
publicatie van de Watervisie heeft het kabinet een ambitieuze agenda neergezet,
waarin ook innovatie en het exporteren van onze waterkennis een belangrijke
plaats heeft gekregen. De beloofde aanpak van de Afsluitdijk biedt naast de
dijkversterking perspectief voor de opwekking van duurzame energie. Ook elders
in het IJsselmeergebied zijn innovatieve combinaties van windenergie en energie
uit water mogelijk. Nederland zou op dat gebied opnieuw een koploper kunnen
worden, zoals het dat al is op het gebied van baggeren. Kan het kabinet toezeggen
dat energie uit wind en water ook bij de planvorming van het IJsselmeer wordt
meegenomen?Het kabinet zet in op het versterken van de Randstad. De Nota Ruimte zet
in op enkele projecten in andere regio's, zoals Brainport Eindhoven. Er liggen
ook opgaven om de regionale economie van het Noorden, Twente, Limburg en Zeeland
op de toekomst berekend te laten zijn. Wat gaat het kabinet doen om de economie
in deze regio's te versterken?In het coalitieakkoord staat de doelstelling van 5% groei voor
het spoor. Dat is niet voor niets. Alleen op deze manier kan de mobiliteit
in ons land duurzaam en op de toekomst berekend zijn. Het kabinet trekt voor
de korte termijn extra miljoenen uit voor het spoor, maar voor de lange termijn
is nog veel meer geld nodig. Daar moet bij de behandeling van het MIRT in
december meer duidelijkheid over komen. Het regionaal openbaar vervoer kan
daarbij niet achterblijven; dat hoort er ook bij. Overal in de Randstad zijn
goede initiatieven om te komen tot hoogwaardig streekvervoer; meer coördinatie
en samenhang in deze plannen is noodzakelijk. Ik vraag het kabinet om een
onderzoek toe te zeggen naar de mogelijkheden van het geleidelijk uitbouwen
van de bestaande metro- en overige lightrailnetwerken. Kan daar één
project van worden gemaakt?Bij de behandeling van het beleidsprogramma ben ik duidelijk geweest over
de plannen voor de kilometerheffing. Daaruit is op te maken dat mijn fractie
wil dat de kilometerheffing voortvarend wordt uitgevoerd. Zij wacht nog op
de informatie over de knip die het kabinet daarbij wil maken. Die informatie
is toegezegd. Ik lees in Schoon en zuinig dat het ministerie van Verkeer en
Waterstaat uitgaat van een planning in fases tot 2020. Dat noem ik niet bepaald
snel. Ik ga ervan uit dat het om een typefout gaat. Ik hoor daarop morgen
graag een reactie.De belangrijkste voorwaarde om op de toekomst berekend te zijn, betreft
een duurzame leefomgeving, nationaal en tegenwoordig vooral internationaal.
Het kabinet heeft op dit gebied een ambitieus programma gepresenteerd: Schoon
en zuinig. Als de doelstellingen die daarin staan gehaald worden, dan betekent
dat een trendbreuk. Zo wordt eindelijk een begin gemaakt met de vergroening
van het belastingstelsel. Niet zomaar iedere burger betaalt, maar de burger
in zijn gedaante van consument en vervuiler. Daardoor wordt de burger uitgedaagd
en financieel geprikkeld om duurzame keuzes te maken en daardoor worden bedrijven
uitgedaagd om uit te blinken in duurzame innovaties en technologieën.
Mijn fractie kan dat onmogelijk zien als een bedreiging voor de economie.
Het is juist een geweldige uitdaging, een groeimarkt. Het valt mijn fractie
wel op dat er zwaar geleund wordt op hoge ambities en doelstellingen van de
Europese Unie terwijl het maar de vraag is of het reëel is om veel van
Europa te verwachten. Daarom is het belangrijk om voorbereid te zijn op een
ander scenario: hoe halen wij onze doelstellingen als een en ander met de
Europese Unie niet wordt bereikt? Ik weet dat het lastig is, maar het zou
goed zijn als het kabinet zich afrekenbaar maakt op doelstellingen voor het
einde van zijn termijn, het jaar 2011.Hoe is onze landbouw op de toekomst berekend? De ontwikkelingen in de
landbouw staan niet stil. Ik maak daar nu twee opmerkingen over.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voordat u aan het onderwerp landbouw begint, stel ik u graag nog een vraag
over het voorgaande. Ik ben blij dat u zich wel in mijn kritiek herkent dat
te veel milieubeleid naar Europa wordt verschoven waar er geen beleid bestaat
en er dus eerst jarenlang vergaderd moet worden. Welke correcties wilt u?
Ik heb al eerder gesproken over mijn motie die niet is uitgevoerd. Ik neem
aan dat u zich daar niet bij neerlegt.De heer Slob (ChristenUnie):Het is van belang om die vraag onder ogen te zien op het moment dat wij
Schoon en zuinig gaan bespreken; wij hebben dat stuk net pakweg een dag binnen.
Kunnen wij de doelstellingen die wij hebben bereiken als wij alleen maar naar
de bandbreedte van Europa zoeken? De discussie daarover voer ik graag in de
volle breedte als Schoon en zuinig op de agenda staat en de verantwoordelijke
minister in de gelegenheid is om daarover met de Kamer van gedachten te wisselen.
Mijn fractie vindt dat de ambitie voor Nederland scherp moet zijn. In dat
opzicht moet al in deze periode, tot 2011, gewerkt worden aan het inhoud geven
aan de afspraken die met dit kabinet zijn gemaakt.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat begrijp ik en dat respecteer ik. Ik vind het echter jammer dat u het
debat over klimaatverandering en milieuproblematiek verschuift naar een ander
moment, temeer omdat het niet alleen de minister van milieu betreft. Het gaat
ook over de bouw van kolencentrales, over de portefeuille van Economische
Zaken, over het openbaar vervoer en over de investeringen die daarin niet
worden gedaan. Dit is het moment waarop herschikking kan plaatsvinden. Daarvoor
is geen ander moment.De heer Slob (ChristenUnie):Ik gebruik dit moment dan ook heel bewust om de kanttekening van mijn
fractie bij Schoon en zuinig in het midden van de Kamer te leggen, zoals dat
hoort, ook in de richting van het kabinet. Ik ga er uiteraard van uit dat
wij morgen een reactie van het kabinet krijgen. Het vervolg van dat debat
zal op een nader moment moeten plaatsvinden, natuurlijk met de betrokken
ministers. Ik geef u gelijk dat daar ook anderen bij betrokken zijn.Op het punt van landbouw heeft de premier in het debat over de regeringsverklaring
gezegd dat het deltaplan voor het Nederlands landschap uitgangspunt kan zijn
voor verdere uitwerking. Mijn fractie heeft daarover een motie ingediend die
is aangenomen. Wij zien in de LNV-begroting slechts een voorzichtige aanzet
in de vorm van pilotprojecten. Er zal echter meer moeten gebeuren om een succes
te maken van dit ambitieuze project. Samenwerking tussen overheden, maar ook
met de private sector, zal nodig zijn om voldoende geld bij elkaar te krijgen.
Is het kabinet bereid, een belangrijke eerste bijdrage voor zo'n fonds te
leveren?Mijn tweede opmerking over LNV betreft de visserij. Wij weten dat de visserijsector
het moeilijk heeft. Verdere vangstbeperkingen lijken onvermijdelijk. Dan is,
om de sector gezond te houden, een warme sanering even onvermijdelijk. Hierover
hebben wij in het coalitieakkoord afspraken gemaakt, die ik niet zo snel kon
terugvinden in de begroting. Ik vraag het kabinet om de daad bij het woord
te voegen en middelen beschikbaar te stellen. Ik ben ook zelf bereid om met
voorstellen te komen als dat nodig is.Het kabinet wil zoveel mogelijk mensen aan het werk; dat is nodig voor
de economie. Eenzijdigheid ligt echter op de loer als het kabinet alleen maar
hamert op verhoging van de arbeidsparticipatie, hoe belangrijk dat ook is,
laat daarover geen misverstand zijn. De keuze voor het ene betekent vaak een
beperking van het andere. Meer mensen naar de arbeidsmarkt betekent bijvoorbeeld
dat meer kinderen moeten worden opgevangen en dat meer ouderen moeten worden
verzorgd in een tehuis. Als daarvoor geen arbeidskrachten te vinden zijn,
ontstaat er een probleem. Deze samenleving snakt naar balans. Hoeveel mensen
willen niet zelf, gedeeltelijk of in zijn geheel, voor hun eigen kinderen
of ouders zorgen? Hoeveel tijd en gelegenheid hebben wij nodig, om te zien
naar mensen die niemand hebben? Hoeveel mensen zouden zelf graag vrijwilliger
zijn op school of op de sportclub? Er zit op dat punt – dat is misschien
wel logisch – een spanning in het coalitieakkoord en zeker ook in het
beleidsprogramma. Om maar iets te noemen: de doelstelling "vergroting
van het aantal vrijwilligers". Dat zijn mooie woorden, maar wat doet
het kabinet daar concreet aan? Erkent het kabinet de spanning tussen betaalde
en onbetaalde participatie? Ziet het kabinet de druk die wordt gelegd op gezinnen
met opgroeiende kinderen? Wij dagen het kabinet uit, een concrete doelstelling
te noemen inzake de vergroting van het aantal vrijwilligers. Zeg daar dan
ook bij hoe het vrijwilligerswerk zal worden gefaciliteerd.Volgens de ChristenUniefractie is de tijd rijp om met innovatieve ideeën
te komen die mensen in staat stellen om een balans aan te brengen in hun keuzes
tussen arbeid en zorg. Om het kabinet alvast een eindje op weg te helpen,
wil ik de zogenaamde schooltijdbanen onder de aandacht brengen. Ouders kunnen
tijdens schooltijd werken en thuis zijn als de kinderen vrij zijn. Door schooltijdbanen
mogelijk te maken in meer sectoren dan alleen het onderwijs, worden ook die
andere sectoren toegankelijk voor vaders en moeders die af en toe om drie
uur de kinderen thuis willen opvangen met een kopje thee en een luisterend
oor. Concreet: te overwegen valt om voor mensen met kinderen in de leeftijd
van vier tot twaalf jaar die een baan hebben van 32 uur of meer, een wettelijk
recht te creëren op twee werkdagen die eindigen om drie uur. Dit recht
zou dan moeten worden opgenomen in de Wet aanpassing arbeidsduur. Ook kunnen
er speciale vacaturebanken worden opgezet voor de schooltijdbanen. Dit is
nu een soort regelgeving die volgens ons goed uitpakt voor de arbeidsparticipatie
zonder dat de keuze om de schoolkinderen thuis op te vangen onmogelijk wordt.Gezinsbeleid heeft altijd veel aandacht van onze fractie gekregen. Wat
dat betreft, gaan de zaken er ook op vooruit. In 2004 hebben wij op deze plaats
nog een internationaal onderzoek geciteerd waaruit bleek dat van de 22 onderzochte
welvarende landen alleen Griekenland als het om gezinsbeleid gaat het slechter
deed dan ons land. Gelukkig is er inmiddels veel veranderd. Gezinsbeleid staat
hoog op de politieke agenda. Zonder valse bescheidenheid mag ik toch wel zeggen
dat de ChristenUnie daarin een belangrijk aandeel heeft geleverd. Mijn fractie
is blij met de ontwikkeling van de koopkracht van gezinnen in de komende jaren.
Daarvoor hoeft dit kabinet zich niet te schamen. De combinatie van de kinderbijslag
en het kindgebonden budget betekent voor veel gezinnen een flinke vooruitgang.
Prima! Ik heb daarbij nog wel een kanttekening. De meerjarencijfers bevatten,
als ik het goed zie, een beperkte bezuiniging op de kinderbijslag: 100 mln.
op een budget van meer dan 3 mld. Dat vinden wij niet zo gewenst. Wat ons
betreft, is de kinderbijslag inkomensonafhankelijk. Het kindgebonden budget
is er om voor wie het nodig heeft een inkomensafhankelijk element aan de ondersteuning
van gezinnen toe te voegen. Laten wij het maar zo houden.Als het om gezinsbeleid gaat, weet de regering hoe belangrijk wij het
vinden dat de schoolboeken in het voortgezet onderwijs gratis worden. Al bij
het debat over het beleidsprogramma zei ik dat wij dit het liefste al in augustus
van het volgend jaar voor alle klassen in het voortgezet onderwijs willen
realiseren. Uit de begroting heb ik opgemaakt dat het kabinet toch vasthoudt
aan de gefaseerde invoering. Als het kabinet daarbij blijft, kom ik in mijn
tweede termijn met een voorstel om toch de volledige invoering van gratis
verstrekking van schoolboeken in 2008 te realiseren. Wij hebben er inmiddels
al lang genoeg op gewacht.Ook het jeugdbeleid heeft onze warme aandacht. Wij constateren dat de
minister voor Jeugd en Gezin voortvarend van start is gegaan. Er ligt inmiddels
aan een prima beleidsprogramma. Het beleid moet echter nog wel gaan werken
en dat heeft even tijd nodig, vooral waar het gaat om de effecten van opvoedingsondersteuning,
gedragsbeïnvloedende maatregelen, de Centra voor Jeugd en Gezin en allerlei
andere preventieve maatregelen die ertoe moeten leiden minder mensen gebruik
hoeven te maken van de jeugdzorg. De jeugdzorg moet beter worden georganiseerd
en vooral meer op de hulpverlening gericht raken. Dat lukt echter niet opeens.
Het invoeren van nieuwe financieringssystematieken, minder bureaucratie en
betere zorg kost tijd. Wij willen niet dat de komende tijd werkende weg opnieuw
wachtlijsten ontstaan. Is de incidentele toevoeging voor volgend jaar voldoende?
Is het niet verstandig om hier wat extra geld bij te doen?Ik zit wat in mijn maag met de status van de begroting van OCW die wij
gisteren kregen. Al voor dat de commissie-Rinnooy Kan met haar eindrapport
kwam, liet minister Plasterk doorschemeren dat deze begroting misschien moet
worden opengebroken. Hij heeft dat bij de presentatie van het
rapport van de commissie herhaald. Ik weet niet of dit eerder is vertoond,
maar het is in elk geval heel bijzonder. Wij weten inmiddels dat de voorstellen
van de commissie-Rinnooy Kan meer dan 1 mld. gaan kosten. Los van de vraag
of deze plannen zo uitgevoerd moeten worden – daar moeten wij nog een
debat over voeren – is dat geen bedrag dat even via wat verschuivingen
in de begroting van OCW bij elkaar te krijgen is. Graag horen wij wat het
kabinet op dit punt van plan is. Wat ons betreft verdient het rapport van
de commissie-Rinnooy Kan een serieuze behandeling. Wij moeten echter niet
alleen op de salarissen focussen, maar ook kijken naar de werkdruk.Ik stel voor om een weeffout in het coalitieakkoord te herstellen. Het
is mij gebleken dat het schrappen van de fusieprikkel in het voortgezet onderwijs
het tegengestelde effect heeft van wat wij willen. Wij willen spreiding en
kleinschaligheid bevorderen, maar door het schrappen van de fusieprikkel blijken
grote scholen met kleine nevenvestigingen in de problemen te komen. Dat was
niet de bedoeling, dus moeten wij dat niet doen. Indien nodig zal ik morgen
de Kamer daarover een voorstel voorleggen.In het coalitieakkoord zijn afspraken gemaakt over media-educatie. Een
deel van de 100 mln. extra voor mediabeleid zou daarvoor worden gebruikt.
Afgesproken is dat er in elk geval een media-expertisecentrum zou komen. Uit
de begroting en ook uit brieven die zijn gestuurd, heb ik begrepen dat minister
Plasterk dat toch niet zo'n goed plan vindt en dat hij met een netwerk wil
gaan werken. Graag ontvangen wij enige uitleg. Mijn fractie wil deze afspraak
uit het coalitieakkoord graag uitgevoerd zien, liefst in het komende begrotingsjaar.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is interessant dat u een bezuiniging op het voortgezet onderwijs van
83 mln. tot 84 mln. ongedaan wilt maken. Kunt u al iets zeggen over dat plan?De heer Slob (ChristenUnie):Het lijkt mij een heel strak plan en heel helder.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daar hebt u gelijk in, maar waar haalt u het geld hiervoor vandaan?De heer Slob (ChristenUnie):Ik wacht de reactie van het kabinet af op wat ik net heb voorgesteld.
Ik heb gewezen op de filosofie die achter deze bezuiniging zat, namelijk het
tegengaan van het ontstaan van grotere scholengemeenschappen. De maatregel
blijkt nu een tegengesteld effect te hebben. Ik ben benieuwd wat het kabinet
daar zelf van vindt. Dit debat duurt twee dagen, dus wij zullen daar in de
loop van de tweede dag verder over spreken en ik zal, als dat nodig is, boter
bij de vis geven.De heer Van der Vlies (SGP):Achter de bepaling in het regeerakkoord zat de gedachte dat een ontwikkeling
richting een kleinere schaal in het onderwijs wenselijk is. Ik erken dat er
aan deze maatregel negatieve consequenties zijn verbonden. Die moeten opgeheven
worden. De doelstelling moet echter wel blijven. Hoe gaan wij dat realiseren?De heer Slob (ChristenUnie):De beoogde doelstelling wordt niet bereikt met het als bezuiniging ingeboekte
bedrag. Daarom is het volgens mij beter om die maatregel van tafel te halen.
Uiteraard moeten wij verder spreken over het realiseren van het doel. Het
kabinet heeft al een aantal maatregelen aan de Kamer voorgelegd, net als het
vorige kabinet, dat ertoe moet leiden dat er geen heel grote scholengemeenschappen
ontstaan. Een daarvan is dat beoogde fusies aan de verantwoordelijke bewindspersoon
moeten worden voorgelegd.De heer Van der Vlies (SGP):Als dat waar is – en ik herken dat – had die bepaling zo niet
in het regeerakkoord gehoeven. Die staat er echter wel, naar recht en reden.
Wij moeten dus even doorzetten.De heer Slob (ChristenUnie):Ik heb al aangegeven dat het naar onze opvatting een weeffout is. Daar
moet je met elkaar wat aan doen, als je dat constateert.Mevrouw de voorzitter. Ik had nog heel veel over de zorg willen zeggen,
maar mijn spreektijd is al op, zo constateer ik. Laat ik er wel over opmerken,
dat de discussie over de AWBZ heel indringend zal worden. Collega's hebben
er ook al over gesproken. Ook mijn fractie zal daar niet voor weglopen. Wij
kunnen namelijk met elkaar constateren met het oog op de periode van 2007
tot 2011, dat de uitgaven enorm aan het stijgen zijn. Wij zullen daar dus
in alle redelijkheid naar moeten kijken. Een ding moet hierbij natuurlijk
voorop staan: de groepen die het echt nodig hebben, moeten daadwerkelijk gebruik
van de AWBZ kunnen maken. Als ik het kabinet goed begrepen heb, is dat ook
de inzet van het kabinet. Wij zullen daar morgen ongetwijfeld op reageren.Ik wil tot slot nog over twee punten opmerkingen maken. Wij lazen in het
regeerakkoord dat het kabinet plannen had om iets te doen aan de omvang van
het lokale bestuur. Daarbij werd ook een bedrag genoemd. Als ik naar het coalitieakkoord
kijk, staat daarin volgens mij een heel duidelijke afspraak over de wijze
waarop wij verder gaan met de gemeenteraden. Ook wij vragen het kabinet om
zich aan die afspraak te houden. Als het gaat om het bedrag dat daarvoor genoemd
wordt, zijn wij bereid om maximaal mee te denken over de vraag hoe dat bedrag
uiteindelijk gerealiseerd kan worden. Daarvoor hebben wij gelukkig nog een
paar jaar de tijd. Als ik mij niet vergis, staat het voor 2011 in de boeken.
Wij kunnen hierover dus nog nadenken.De voorzitter:U moet nu echt afronden.De heer Slob (ChristenUnie):Ik wil toch nog een enkele opmerking maken over het volgende punt. Ik
wil hierop namelijk graag een reactie van het kabinet hebben. Wij gaan flink
snoeien, ook in de rijksdienst. Dat is goed en daar staan wij dan ook achter.
Wij moeten er echter voor oppassen dat wij geen dingen snoeien die wij toch
belangrijk vinden. Zo vinden wij het belangrijk dat onze "tegenmacht"
overeind blijft. Je moet namelijk soms tegenmacht organiseren. Ik denk dan
in het bijzonder aan het College bescherming persoonsgegevens. Die krijgt
door de Kamer steeds meer taken opgelegd. Ik denk hierbij aan het Elektronisch
Kind Dossier (EKD) en aan de ov-chipkaart. Zo'n instantie moet dan ook niet
als waakhond gecoupeerd totdat er een schoothondje overblijft. Wij hebben
immers wat tegenkrachten nodig. Wij vragen het kabinet dus om de plannen voor
dit college te herzien. Wij zijn bereid om daarover zelf met
voorstellen te komen.Ik sluit mijn betoog af.De voorzitter:Nee.De heer Slob (ChristenUnie):Het kabinet maakt een mooie start met zijn beleidsprogramma en het heeft
een moedige begroting neergelegd. Op onderdelen kan het nog beter. Daartoe
willen wij het kabinet graag aanmoedigen. Ik heb dat ook gedaan op basis van
een kritische, maar constructieve houding. De ChristenUnie vaart daarbij niet
op het wiebelige kompas van de opiniepeilingen, maar werkt op basis van vaste
beginselen die iedereen binnen en buiten de partij kan nalezen.De voorzitter:Mijnheer Slob...De heer Slob (ChristenUnie):Wij weten wat wij willen, maar beseffen dat wij bij alles moeten zoeken
naar en werken aan een draagvlak. Boven alles beseffen wij – en dat
wil ik hier duidelijk uitspreken – dat wij in al ons werk afhankelijk
zijn van de zegen van onze God. In de Bijbel lezen wij dat, als de Heer het
huis niet bouwt, de bouwlieden tevergeefs zwoegen. Dat besef en Gods onmisbare
zegen wens ik van deze plaats het kabinet toe.De voorzitter:Ik heb er moeite mee dat u uw spreektijd in deze mate hebt overschreden.
Ik moet bij andere sprekers ook streng zijn, mijnheer Slob.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik zie u, het kabinet, zitten en denken: de dag duurt lang.
Gekift van Kamerleden trekt voorbij en het fysieke ongemak wordt telkens een
beetje groter: nog een keer verzitten met een stapel papier op schoot, een
plaspauze, die steeds langer duurt, afgewisseld met een kopje koffie.Ondanks al dit ongemak, zo is mijn sterke indruk, bent u zich steeds behaaglijker
aan het nestelen in het politieke midden: rechts wordt er aan u getrokken
en dat levert nogal voorspelbare uitkomsten op en links wordt er aan u getrokken,
wat tot dusver ook niet zo heel veel verrassingen oplevert. U, minister-president,
denkt volgens mij vooral: niet bewegen.Ik begrijp dat er een extra coalitiecompromisje in de maak is. Ik weet
niet of het er al is. Ik begin enig idee te krijgen hoe het eruit ziet. Dit
betekent ook dat de vrije onderhandelingsruimte voor het parlement ongeveer
tot nul is teruggebracht.Ik heb ook nagedacht. Ik kan mij voegen in het voorspelbare koor van critici.
Eerlijk gezegd, heb ik niet de illusie dat u morgenavond het programma van
GroenLinks alsnog uitvoert, hoe wijs dat ook van u zou zijn. Vandaar dat ik
dacht: ik gooi het over een andere boeg.Ik wil uitleggen waarom wij van GroenLinks ons politieke programma zo
belangrijk vinden. Ik wil proberen u te overtuigen van de noodzaak van onze
politieke visie. Misschien dat ik u dan alsnog kan verleiden om een klein
eindje met ons mee te bewegen.Daarvoor wil ik eerst een gedachte-experiment met u uitvoeren. Stel dat
je mensen aan het einde van hun leven vraagt waarop zij het meest trots zijn
wanneer zij terugkijken. De vraag luidt, wat voor antwoorden je van deze mensen
zou krijgen. Ik heb er geen wetenschappelijk onderzoek naar verricht, maar
ik veronderstel de meeste antwoorden wel te kunnen raden. Veel mensen zullen
zeggen dat de kinderen groot zijn, dat het daarmee erg goed gaat en dat zij
daarop nu echt heel erg trots zijn. Anderen zullen zeggen dat zij uit het
leven hebben gehaald wat er in zat. Zij zijn er trots op dat zij zich hebben
ontwikkeld, avonturen hebben beleefd, dat zij hebben gereisd en gelukkig zijn
geweest. Weer anderen zullen zeggen dat zij hun steentje hebben bijgedragen
en zich nuttig hebben gemaakt. Misschien zal ook iemand zeggen dat het geen
makkelijk leven is geweest, maar dat hij in ieder geval niemand echt kwaad
heeft gedaan. Ik ben ervan overtuigd dat maar heel weinig mensen zullen zeggen
dat zij toch wel zo stinkend rijk zijn geworden. Nog minder mensen zullen,
naar mijn verwachting, zeggen dat zij honderdduizend moslims de grens over
hebben gejaagd en daar trots op zijn.Trots en menselijk geluk gaan uiteindelijk niet over geld en al helemaal
niet over het vernederen van anderen. Trots en geluk ontstaan als mensen in
vrede met elkaar kunnen leven, niet vernederd worden, als zij zich kunnen
ontwikkelen, voor hun gezin kunnen zorgen, vrienden hebben, bij een gemeenschap
horen en vrij kunnen zijn.Overheid en politiek maken mensen niet gelukkig. Politici kunnen gezinnen
niet redden, huwelijken niet lijmen, kinderen niet opvoeden. Politici kunnen
mensen niet tot iets dwingen of afhouden van de keuzen die zij in hun privéleven
maken. Mensen vallen niet van hun geloof door agressieve politici noch gaan
zij weer in God geloven omdat politici dat belangrijk vinden. Eerlijk gezegd,
vind ik dat maar goed ook.Een opdringerige overheid, die gemakkelijk kinderen bij hun ouders weghaalt
of de opvoeding overneemt, die besluit wat mensen thuis wel of niet kunnen
lezen of op televisie kunnen zien, of die opdringerig mee kijkt over de schouder
van de abortusarts, maakt mensen onvrij. Dat beïnvloedt hun welzijn negatief.
Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat dit kabinet soms de grenzen lijkt
te verkennen. Mijn fractie zal dit buitengewoon nauwlettend en kritisch volgen.Dit alles wil niet zeggen dat de politiek machteloos staat. Politiek kan
wel helpen. Het geluk van mensen wordt ook bepaald door de omstandigheden
waarin zij leven, of zij voldoende inkomen hebben, kansen krijgen, genoeg
onderwijs hebben, in een prettige omgeving leven en goede zorg krijgen als
zij ziek zijn. De politiek kan de kansen op ons gemeenschappelijke en individuele
welzijn verhogen door te investeren in de publieke sfeer en harde grenzen
te stellen als mensen en bedrijven elkaar benadelen om als zij de omgeving
dreigen te verzieken.Mensen hebben heel weinig aan een overheid die hen met een geheven vinger
vertelt hoe zij moeten leven, al dan niet met een welkomst-cd. Zij hebben
heel veel aan een overheid die hen met praktische maatregelen in staat stelt
om wat van hun leven te maken. Daarmee levert de overheid een bescheiden bijdrage
aan het geluk van mensen. Tegelijkertijd legt het een heel grote politieke
verantwoordelijkheid bij de overheid, zeker als de economie goed draait en
de welvaart stijgt. De vraag luidt, of wij er alles aan doen.Ik hoorde de heer Tichelaar van de Partij van de Arbeid gisteren zeggen
dat wij bij GroenLinks altijd meer willen als het om het milieu gaat. GroenLinks
wil wat nodig is. GroenLinks beschouwt de klimaatverandering
als de grootste bedreiging van het welzijn van mensen. De stijging van het
water, de aantasting van onze natuurlijke hulpbronnen en het verdwijnen van
natuur tasten onze economische stabiliteit aan en daarmee onze maatschappelijke
vrede. Elders zien wij al hoe klimaatverandering leidt tot honger en armoede,
tot grote spanningen en op termijn tot geweld.In het rapport-Stern, waarnaar ook het kabinet verwijst, zijn de maatschappelijke
en economische kosten berekend als wij niets doen tegen klimaatverandering.
Zeg voor het gemak dus maar de Ruttevariant of de Verdonkvariant. Wereldwijd
kunnen deze kosten oplopen van 5% tot 20% van het nationaal
inkomen. Wij hebben de moeite genomen om dit om te rekenen naar de kosten
voor Nederland. Het kan betekenen dat elke persoon in Nederland € 1500
tot € 6000 per jaar moet gaan betalen om ons te beschermen tegen
een slecht klimaat. Dat is dus de lastenverzwaring die de VVD voor ons in
petto heeft, maar waarover nu wijselijk gezwegen wordt. Als wij nu wél
ingrijpen, kunnen wij niet alleen de lasten beperken maar kunnen wij ook met
technologische en milieu-innovatie de economie duurzaam maken en voor nieuw
werk zorgen.Als de politiek ervoor wil zorgen dat mensen prettig kunnen leven, dat
zij het welzijn van hun kinderen en kleinkinderen kunnen beschermen, moet
nu hard ingegrepen worden. Wij bedoelen dan geen symboolmaatregelen zoals
het afsluiten van heel vrijblijvende convenanten en wij bedoelen al helemaal
niet de bouw van kolencentrales die de klimaatverandering onverantwoord versnelt.
Laten wij wel wezen, de geplande bouw van vier of vijf kolencentrales heeft
net zoveel CO2-uitstoot als alle auto's in Nederland tezamen. Kom
dan nog maar eens om goed milieubeleid.Wij vinden het zorgwekkend dat dit kabinet alle noodzakelijke maatregelen
naar Europa verschuift. Ik heb hierbij zojuist steun ontvangen van de ChristenUnie.
De Partij van de Arbeid lijkt te willen wachten op het vergaderritme van de
Europese Commissie en niet, zoals eerder door leden van de PvdA wel eens gezegd,
een voorhoedepositie innemen in Europa.De heer Rutte (VVD):De VN-organisatie die de Kyotodoelstellingen controleert, heeft een paar
weken geleden aangegeven dat kernenergie een absolute voorwaarde is voor het
terugbrengen van de broeikasgassen. De VVD is voor kernenergie, veel meer
dan voor de kolencentrales die u blijft openen, mevrouw Halsema. Bent u bereid
om in Nederland in kernenergie te investeren in plaats van in kolencentrales
en dus echt iets aan het milieu te doen en niet alleen lippendienst te bewijzen?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Kernenergie is het enige voorstel dat ik altijd van u hoor, mijnheer Rutte.
Ik vind het wel prettig dat wij nu samen tegen de kolencentrales zijn. Dat
lijkt mij een echte vooruitgang in dit debat.De heer Rutte (VVD):Gaat u nu eens op de vraag in. Wat is er tegen kernenergie?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Er is veel tégen kernenergie. Wij hebben geen principieel dogmatisch
bezwaar, maar er moet een oplossing worden gevonden voor kernenergie en die
is er niet. Dat weet u ook. Inderdaad kun je de uitstoot binnen de perken
houden, maar je geeft jezelf andere milieuproblemen, zeker op de lange termijn,
die misschien niet te overzien zijn. Het is geen duurzame oplossing, het is
een tijdelijke oplossing, het is wegduiken voor het werkelijk investeren in
duurzame energie.De heer Rutte (VVD):Ik heb al eerder aangegeven dat ik graag bereid ben om geld en andere
middelen in te zetten en te investeren in doorbraken in het bestrijden van
de CO2-uitstoot. U zult het toch met mij eens zijn dat In afwachting
daarvan kernenergie te verkiezen valt boven kolencentrales. Kijk in Zeeland.
U ziet die kolenbergen liggen naast Borssele. Het afval van de kerncentrale
wordt opgeslagen pal naast het terrein van de kerncentrale in een zeer moderne
industrietak. Daaraan zitten geen risico's. Dat lijkt mij veel verkieslijker
dan dat wij kolencentrales blijven bouwen die het milieu vervuilen. U kunt
toch niet zeggen: ik wil geen kolencentrales, ik wil geen kerncentrales maar
ik wil op termijn iets anders? Dat andere is er immers nog niet. Bent u bereid
om in die tussentijd met ons te werken aan meer kernenergie?Mevrouw Halsema (GroenLinks):U vergist zich, mijnheer Rutte. Er zijn heel veel andere mogelijkheden,
bovendien is energiebesparing veel belangrijker en daarvoor sluit u de ogen.
Voor ons is het antwoord op dit moment heel simpel. Wij investeren in werkelijk
duurzame groene energie. Kolencentrales zijn niet duurzaam, zij zijn buitengewoon
vervuilend zolang er geen CO2-opslag onder de grond is. Kernenergie
geeft een heel groot milieuprobleem waarvoor u ook geen oplossing geeft. U
zoekt een vlucht naar voren omdat u noch wilt investeren noch grenzen wilt
stellen aan vervuilend gedrag. Uw enige antwoord is kernenergie. Dat geeft
ons een ander milieuprobleem. U probeert het ene probleem op te lossen met
een ander probleem.De heer Rutte (VVD):Ik begrijp wel dat u dat milieuvraagstuk bij uzelf wilt houden, maar zo
simpel is het niet. Wij zijn wel degelijk bereid om bijvoorbeeld eisen te
stellen aan de industrie en aan autoproducenten met betrekking tot de uitstoot
van apparaten en auto's. Dat doe ik veel liever dan het vergroenen van het
belastingstelsel.U moet het toch met mij eens zijn dat al die alternatieve energieopwekkingsbronnen
op dit moment in omvang absoluut geen alternatief kunnen zijn voor de energie
die wij nodig hebben en dat het dus noodzakelijk zal zijn om ook te kijken
naar kernenergie? In China is nu een opdracht verstrekt voor de bouw van meer
dan 200 kerncentrales. Ik heb liever die kerncentrales dan iedere vier dagen
een nieuwe kolencentrale zoals dat daar nu gebeurt, met grote gevolgen voor
het milieu, niet alleen in China maar ook in de rest van de wereld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):En wilt u dat in China kerncentrales worden gebouwd?De heer Rutte (VVD):Daartoe heeft de Chinese regering besloten, maar daar heb ik het niet
over. Ik zeg alleen dat men daar liever kernenergie heeft dan kolencentrales.
Het gevolg van die kolencentrales in China was dat men elkaar in Beijing langzamerhand
niet meer kon aankijken vanwege de zandstormen. Er worden hier vier kolencentrales gebouwd en ik vraag u: zou het niet beter zijn om in Nederland
ook te investeren in kernenergie? Ik geef u gelijk, kernenergie is nog steeds
geen perfecte oplossing, maar die is toch tig keer beter dan energie uit kolencentrales.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik had het gevoel dat in het debat tussen u en de heer Wilders nogal wat
herhalingen slopen. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat dit weer
gebeurt. Ik heb inmiddels al drie keer antwoord gegeven en gezegd dat kernenergie
op dit moment geen oplossing is, omdat wij geen oplossing hebben voor het
kernafval. Met dat afval halen wij een nieuw milieuprobleem in huis. Er zijn
alternatieve vormen van energieopwekking. Wij hebben talloze keren voorgesteld
om een groot windmolenpark in de Noordzee te bouwen. Dat park zou in belangrijke
mate in de energiebehoefte voor Nederland kunnen voorzien. Veel belangrijker
is nog dat wij energie besparen. U neemt geen enkele maatregel ter besparing
van energie.De heer Rutte (VVD):Bent u het met mij eens dat al de alternatieven die nu mogelijk zijn onvoldoende
zijn voor de energiebehoefte waarin de vier kolencentrales moeten voorzien?
Ware het dan niet verstandig om naast de alternatieven in kernenergie te investeren,
omdat kerncentrales altijd beter zijn dan kolencentrales? Dat is een simpele
vraag. Waarom werpt u een ideologische blokkade op, mevrouw Halsema? U bent
voor het milieu.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb op die vraag al drie keer antwoord gegeven: ik ben het niet met
u eens. De alternatieven zijn wel toereikend. Ga eens praten met de milieuexperts
die hiervan verstand hebben. Dan zult u heel snel merken dat er allang voldoende
mogelijkheden zijn voor werkelijk duurzame energie, waarmee in ieder geval
aan onze energiebehoefte kan worden voldaan. Wat u zich echt eens zou moeten
aantrekken, is dat wij energie moeten besparen, maar daar wilt u niet aan,
terwijl dit wel belangrijk is.Hiermee kom ik te spreken over mijn motie die de Kamer in juni heeft aanvaard.
Daarmee wordt het voorstel gedaan om energiebedrijven te verplichten om een
jaarlijks oplopend deel duurzame energie te produceren. Dat zou een van de
belangrijkste bijdrage zijn die je kunt leveren aan vermindering van de CO2-uitstoot. Dat blijkt ook uit de doorrekening van het Milieu- en Natuurplanbureau.
Het kabinet slaat echter zonder enige goede argumentatie de Kameruitspraak
in de wind en zegt: Nou ja, heel misschien doen wij dat op termijn, als Europa
dat wil. Dat is een houding van laissez faire en die vind ik onacceptabel.De heer Pechtold (D66):Wij hebben ons programma laten doorrekenen door het Natuur- en Milieuplanbureau.
U hebt uw programma ook laten doorrekenen. Beide plannen zorgen voor meer
terugdringing van de CO2-uitstoot dan de plannen van het kabinet.
Waarom hebt u uw plan niet laten doorrekenen door het Centraal Planbureau?
Dat beoordeelt al onze plannen. Op die manier zouden wij kunnen weten wat
het voorstel van GroenLinks nog meer oplevert, want u hebt het ook over bedrijvigheid.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Zoals u weet, hebben wij in juni na het verschijnen van het 100-dagenplan
een tegenbegroting voor vier jaar gepresenteerd. Wij hebben ervoor gekozen
om dat deze keer niet te doen, maar om alleen met een klimaatbegroting te
komen. Overigens, ik verwijs nog naar de doorgerekende tegenbegroting van
ons verkiezingsprogramma. Daar kunt u ook alles in vinden. Ik snap dat u steeds
komt met de doorrekening van uw plannen door het Centraal Planbureau als weerwoord
op Geert Wilders. Er is met die doorrekening echter alleen maar gelet op de
budgettaire effecten. De macro-economische effecten van uw tegenbegroting
zijn bijvoorbeeld niet zichtbaar. U hebt er dus heel weinig aan. Dat was voor
ons deze keer precies de reden om onze begroting niet door het Centraal Planbureau
te laten doorrekenen. Dat gaf onvoldoende prioriteit aan de macro-economische
aspecten en had ook onvoldoende tijd om alles door te rekenen. U hebt nu wel
voor het eerst in de geschiedenis van D66 een doorgerekende tegenbegroting,
maar er staat niets in.De heer Pechtold (D66):Wat bent u toch kribbig.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee hoor.De heer Pechtold (D66):Ik vergelijk u helemaal niet met de heer Wilders. Ik stel alleen maar
een vraag. Ik begrijp wel waarom u dit zegt. Ook bij de doorrekening van de
verkiezingsprogramma's hebt u kunnen zien dat onze plannen eveneens zorgen
voor werkgelegenheid en voor een oplossing van het probleem van de vergrijzing.
Wat u doet, is het probleem eenzijdig bekijken. U let alleen op het milieu.
Wij hebben daar ook aandacht voor gehad. Ik wil uw advies zelfs accepteren,
maar als je je plannen laat doorrekenen door het Centraal Planbureau krijg
je net die stevigheid die nodig is en dan blijkt ook dat je vertrouwen durft
te nemen om mee te regeren.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zei al dat wij in juni een tegenbegroting voor vier jaar hebben gepubliceerd.
Wij gaan er namelijk van uit dat je voor vier jaar gaat regeren en daarom
hebben wij voor die termijn een tegenbegroting gepubliceerd. Dat hebben wij
nu niet gedaan op deze begroting, voor het eerst, omdat het Centraal Planbureau
niet in staat is een goede doorrekening te geven: alleen de budgettaire effecten,
niet de werkgelegenheid, niet de koopkracht. Het is buitengewoon bescheiden.
Het spijt mij, maar het betekent dat u er deze keer niet zo veel aan heeft.Ik ga terug naar mijn motie over het aandeel duurzame energie. Landen
zoals Denemarken en Duitsland hebben allang vergelijkbare maatregelen genomen.
Ik vraag de regering dan ook om de motie-Halsema alsnog uit te voeren. De
kilometerheffing wordt op de lange baan geschoven, investeringen in het ov
blijven uit en filebestrijding heeft geen enkele prioriteit. Wij vinden het
noodzakelijk dat er harde grenzen worden gesteld aan de vervuiling, vooral
door grootverbruikers zoals de grote bedrijven nu te laten meebetalen aan
de vervuiling. GroenLinks forceert een markt voor groene producten en wij
besparen werkelijk energie. De effecten zijn ernaar, zoals u kunt zien in
de doorrekening van het Milieu- en Natuurplanbureau. Wij weten de klimaatcrisis
in Nederland te keren terwijl het kabinet voortmoddert. Dat blijkt uit de
doorrekening. Wij verminderen de Nederlandse uitstoot van CO2 drie
keer zo snel als het kabinet en verdubbelen de extra energiebesparing en de
productie van duurzame energie. Ik krijg dan ook graag een beargumenteerde
reactie van het kabinet op onze plannen.Niet alleen klimaatverandering, maar ook de sociale ongelijkheid verstoort
het welzijn van onze bevolking, in de eerste plaats van de mensen die zelf
in armoede leven en aan het einde van hun salaris altijd een deel van de maand
overhouden. In ons land leven ruim 400.000 kinderen in armoede. Dat is een
schande, zoals ook door anderen is opgemerkt. Ik ben heel benieuwd naar de
plannen van de Partij van de Arbeid. Ik kan op voorhand zeggen dat, als het
wat voorstelt, wij die heel graag zullen steunen.Grote inkomensverschillen zorgen ook voor sociale spanningen. Subsidies
zoals de hypotheekrenteaftrek, die de overheid zo'n 11 mld. per jaar kost,
voor mensen die het al heel erg goed hebben, gaan af van de noodzakelijke
investeringen in mensen aan de onderkant en in de publieke sfeer. Zelfverrijking
aan de top ondermijnt de goede verhoudingen in een bedrijf. Bij het kabinet
merk je steeds morele verontwaardiging over de topinkomens, maar de daden
blijven tot dusver uit. Het advies van de commissie-Dijkstal vindt GroenLinks
tot nu toe veel te aardig voor veelverdieners in de publieke sector. Minister
Donner is naar ons idee eerlijk, als hij zegt dat wij de topinkomens in de
private sector maar moeten laten lopen. Minister Bos lijkt dat met hem eens
te zijn. Wij vinden het goed dat de FNV daar nu maatregelen tegenoverstelt
en zien de reactie van het kabinet tegemoet op die maatregelen.Na het H-woord – hypotheekrenteaftrek – en het K-woord –
knetter; ik zal het niet afmaken – hebben wij nu ook het N-woord: er
zou niet genivelleerd mogen worden. Dat rechts niet houdt van nivelleren,
daar kan ik wel inkomen. De wereld zou op zijn kop staan, als de VVD wel zou
willen nivelleren. Maar het is een raar taboe dat plotseling ook de Partij
van de Arbeid in zijn greep heeft. Daar mag je ook niet meer spreken over
nivelleren. Zelfs de SP heeft de hogere belastingschaal van 60% voor
de hoogste inkomens bij de laatste verkiezingen uit haar verkiezingsprogramma
geschrapt. Wat is dat? Volgens mij is het een kernonderdeel van het linkse
gedachtegoed dat je nivelleert en dat je de afstanden tussen de inkomens kleiner
maakt vanwege rechtvaardigheid, solidariteit en eerlijkheid. Natuurlijk moet
de afstand tussen de inkomens kleiner worden. Natuurlijk moet de welvaart
eerlijker worden verdeeld. Laten wij wel wezen: wij zijn blij dat deze regering
een paar kleine stapjes zet zoals het overnemen van het voorstel van GroenLinks
van een eigen villabelasting voor de huizen boven 1 mln. Maar wij zijn het
ook met de heer Van Geel eens dat er geen sprake is van werkelijke nivellering.
Mensen in kwetsbare posities krijgen het er niet echt beter op. Bezuinigingen
gaan door; marktwerking en eigen bijdragen in de zorg raken vooral de mensen
met een kleine beurs, maar ook de mensen die fysiek of anderszins kwetsbaar
zijn.Wij hebben vanochtend – dat is wel bijtijds verspreid – acht
voorstellen gedaan om de inkomens verder te nivelleren en de rijkste mensen
en bedrijven wat meer te laten betalen om de kwetsbaarste mensen te kunnen
beschermen en te kunnen helpen. Zoals Kamer en kabinet van ons gewend zijn,
zijn onze voorstellen gedekt. Wij draaien de bezuiniging op de huurtoeslag
en op de zorg terug, er komt geen eigen risico in de zorg, en de laagste inkomens
krijgen van ons iets extra's. Wij financieren dat doordat de inkomens boven
een ton 60% belasting gaan betalen, en wij draaien de verlaging van
de winstbelasting voor grote bedrijven met 1,5% terug tot 27%,
wat nog steeds ook in Europees verband een buitengewoon beschaafd en laag
percentage is. Graag krijg ik commentaar van de regering op onze acht voorstellen.Bij het welzijn van mensen speelt een eerlijk inkomen een grote rol. Maar
het is zeker zo belangrijk dat je goed onderwijs kunt volgen, aansprekend
werk kunt vinden en dat je de zekerheid hebt dat je goed verzorgd wordt als
je echt ziek bent. Daarom lijkt het mij van het grootste belang nu eindelijk
steun te geven aan de positie van bijvoorbeeld de zwaarbelaste en onderbetaalde
leraren, waar de commissie-Rinnooy Kan terecht aandacht voor heeft gevraagd.
Op dit moment verdient een leraar basisonderwijs in zijn eindschaal zo weinig
dat hij een zorgtoeslag nodig heeft. Wij vinden dat daarin verandering moet
komen. Tegelijkertijd zeggen wij dat wij het niet wenselijk vinden dat minister
Plasterk daarvoor moet bezuinigen op de andere onderdelen in zijn eigen begroting.
Dat dreigt ten koste te gaan van de kwaliteit, en het vergroot de werkdruk
in het lerarenapparaat. Wij vinden dus dat het geld anders moet worden gevonden.
Meer in het algemeen vinden wij dat professionals in het onderwijs, maar ook
in de zorg, het werk kunnen doen waarvan zij houden. Het is goed om ons te
realiseren dat al deze mensen oorspronkelijk met veel idealisme hun werk zouden
gaan doen. In de loop van de afgelopen jaren zijn zij in een verantwoordingscultuur
terechtgekomen waarin zij eigenlijk permanent met wantrouwen door de overheid
worden benaderd. Wij vinden dat een slechte zaak.Wij zijn blij dat de Partij van de Arbeid de knoop heeft doorgehakt ten
aanzien van het ontslagrecht, en het voorstel van minister Donner. Wij zijn
het ook met de Partij van de Arbeid eens. Voor GroenLinks geldt dat er geen
taboe ligt op praten over ontslag. Maar alle voorstellen die onze richting
uitkomen, zullen wij beoordelen op de nieuwe kansen die het biedt aan gewone
werknemers op de arbeidsmarkt, en op de mate waarin het bijdraagt aan hun
scholing en ontwikkeling.Als je vandaag bijvoorbeeld de VVD hoort, krijg je het gevoel dat de economische
rat race heilig is. Iedereen in Nederland krijgt het vooruitzicht, te mogen
leven in een gestreste consumptiemaatschappij. GroenLinks koestert het ideaal
van een ontspannen samenleving, wat niet hetzelfde is als: iedereen mag lekker
minder gaan werken. Nee, in een ontspannen samenleving zullen mensen juist
vaker en meer moeten gaan werken, want het werk zal eerlijk verdeeld moeten
worden. Dat betekent dat de participatie omhoog moet. Wij hebben het al vaak
gezegd: het is ons een doorn in het oog dat dit kabinet geen harde doelstellingen
heeft ten aanzien van participatie. Vrouwen en allochtonen zijn groepen waaronder
op dit moment te veel mensen niet aan het werk zijn. Wij willen graag heldere
streefcijfers zien, en wij willen dat het kabinet zich daaraan houdt.In de plannen van GroenLinks laten wij de arbeidsparticipatie stijgen,
maar verminderen wij tegelijkertijd de tijdstress, en dat is hard nodig. Uit
een oud onderzoek van het tijdschrift Jongen-meisje bleek dat bijna alle werkende
ouders klagen over het gebrek aan tijd voor zichzelf. Vorige week toonde het
SCP aan dat het op veel punten beter gaat met Nederland, maar op één
punt niet: mensen hebben het nog drukker gekregen, en zij houden nog minder
tijd over. Daar kan het kabinet iets aan doen. Zware teksten
over opvoeding en het gezin bieden kinderen geen betere toekomst, en geven
ouders niet meer tijd voor hun kinderen en voor zichzelf. Betere verlofregelingen,
kinderopvang en goede scholen helpen wel. Ik ben blij dat het kabinet eindelijk
mijn motie uitvoert om te komen tot een zwangerschapsverlof voor zelfstandige
ondernemers. Wij hopen ook dat wij steun zullen krijgen voor het initiatief
van mevrouw Van Gent voor een betaald vaderverlof van twee weken. Dankzij
de motie-Van Aartsen/Bos, ondersteund door ons, moeten scholen opvang gaan
bieden van half acht 's morgens tot half zeven 's avonds. Dat is – ik
kan daar zelf van getuigen – een uitkomst voor werkende ouders, maar
dan moet het ook wel gebeuren. Volgens de commissie-Bruins staan 20.000 kinderen
op de wachtlijst. In de grote steden is de wachtlijst gemiddeld een half jaar.
Lang niet alle scholen werken mee. De regels zijn ingewikkeld. Er is een gebrek
aan locaties en goed personeel. Wij vragen de regering dringend om dat vóór
de herfstvakantie op te lossen en ervoor te zorgen dat de wachtlijsten met
kerst zijn weggewerkt.De belangrijkste bijdrage van elke overheid aan het welzijn van de mensen
in een land is hen te vrijwaren van vernedering. Dat betekent bijvoorbeeld
dat er in ons land altijd ruimte moet zijn om ten diepste in God te geloven,
zoals er ook altijd ruimte moet zijn om ten diepste nergens in te geloven.
Gelovigen mogen nooit blootgesteld worden aan gewetensdwang, en ongelovigen
ook niet. Natuurlijk hoort kritiek erbij, zowel op religie als op atheïsme.
De overheid dient voor beide zijden op de bres te staan en de premier moet
hierin actief optreden.Geweld en onderdrukking zijn de zwaarste vormen van vernedering die een
mens kan ondergaan. Helaas worden mensen in veel landen daardoor nog steeds
geplaagd. Bijna iedereen in deze zaal deelt de behoefte om daartegen iets
te doen en om mensen daarin te kunnen steunen. Daarom zijn de meeste partijen
het erover eens dat Nederland een actieve rol moet spelen in de internationale
politiek.Het verschil van mening schuilt in de vraag hoe dat moet. Over bijvoorbeeld
Afghanistan vindt GroenLinks – laat ik daarover geen twijfel laten bestaan –
dat Nederland een verantwoordelijkheid heeft, maar wij steunen de militaire
missie in Uruzgan niet. Het kabinet koerst steeds duidelijker aan op verlenging
van de missie. Het lijkt er nu ook op dat dit kabinet is klemgezet door de
uitspraak van Jaap de Hoop Scheffer, dat Nederland opnieuw moet gaan. Kan
het kabinet hierop reageren?Bij de impliciete wens van het kabinet om de missie te verlengen worden
zware morele argumenten gebruikt. Wie, zoals GroenLinks, pleit voor een andere
aanpak, zou bijvoorbeeld de Afghanen in de steek laten, de opbouw van de democratie
in het Midden-Oosten frustreren of simpelweg een gebrek aan patriottisme hebben.
Wij vinden dat allemaal weinig overtuigend. Naar ons idee is de enige maatstaf
of een missie werkt.GroenLinks was tegen de missie in Uruzgan, omdat het naar ons idee geen
wederopbouwmissie was maar een vechtmissie. Wij waren bang dat Nederland betrokken
zou raken bij een uitzichtloze grondoorlog met slachtoffers, zonder werkelijk
toe te komen aan de opbouw van het land. Door het gewelddadige karakter van
de missie, door de verbinding met de operatie van de Amerikanen en de schendingen
van de mensenrechten waarvoor zij verantwoordelijk zijn, kun je draagvlak
bij de bevolking verliezen. Ik moet zeggen dat het pijn doet om te zien dat
wij gelijk hebben gekregen. De situatie wordt erger, niet beter. Het geweld
neemt toe, de corruptie groeit, de positie van vrouwen verslechtert en de
drugsexport verveelvoudigt. Onze aanwezigheid helpt de Afghaanse bevolking
niet, hoe graag wij dat ook zouden willen, ondanks de goede intenties en het
geweldige werk – ik ben net ter plekke geweest – van Nederlandse
militairen.De regering zit hiermee overduidelijk in haar maag en moet nu tot een
definitieve beslissing komen. De Canadese schrijver Michael Ignatieff schreef
een mea culpa over zijn steun aan de oorlog in Irak. Hij zei: politici moeten
de wereld zien zoals hij is, niet zoals zij hem graag zouden zien. Nederland
is deze missie begonnen met moreel hoogstaande doelen, die wij steunen. Juist
in kwesties van oorlog en vrede gaat het echter om realisme. GroenLinks roept
de regering en de coalitiefracties op om realistisch te zijn.Het kabinet kan comfortabel balanceren tussen links en rechts. Dat gaat
het waarschijnlijk morgen ook doen, maar het is niet hetzelfde als gelijk
hebben. GroenLinks koestert het ideaal van een ontspannen samenleving. Wij
hopen eigenlijk dat het kabinet dit met ons deelt. Het betekent voor ons dat
het bestaande nooit goed genoeg is. Wij vinden dat het verstoorde ecologische
evenwicht met voorrang moet worden hersteld, dat sociale tegenstellingen moeten
verminderen en armoede moet worden bestreden. Tot slot willen wij ervoor zorgen
dat mensen kunnen toekomen aan zorg voor elkaar en dat zij tijd hebben voor
de zaken waarvan zij gelukkig kunnen worden en waarop zij trots kunnen zijn.
Daarover gaat ons politieke programma en ik hoop dat het kabinet enigszins
met ons wil meebewegen.De voorzitter:Ik zal ervoor zorgen dat ook uw tegenbegroting als Kamerstuk gepubliceerd
wordt en dat er exemplaren van worden rondgedeeld. Dat geldt overigens voor
alles wat hier wordt aangeboden.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik leg mijn tegenbegroting alvast klaar. Ik heb voor het kabinet
nog een verrassing. Het is een soort welkomstcadeau. Ik denk dat mijnheer
Rouvoet al een beetje weet wat ik daamee bedoel.Wij moeten immigratie beschouwen als een verrijking en een onontkoombaar
verschijnsel in de moderne wereld, en niet als een bedreiging. Dit zijn woorden
van eurocommissaris Frattini. Hij is geen zwevende hemelbestormer, maar een
gedegen conservatief. Hij wil in de komende twintig jaar twintig miljoen immigranten
tot de Europese Unie toelaten. In 2050 is een derde van de bevolking van Europa
ouder dan 65 jaar. Om de Europese economie draaiende te houden, moeten wij
de concurrentieslag met de Verenigde Staten om de geschoolde migranten glansrijk
winnen. Dat is zo ongeveer de redenering van Frattini.Duitsland wil geen inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Deze pavlovreactie
is exemplarisch voor de angsthazige, bekrompen houding tot nu toe, ook in
Nederland. Zelfs als wij er voor 100% in slagen meer vrouwen aan het
werk te krijgen en meer ouderen aan het werk te houden, zitten wij straks
nog met een te kleine beroepsbevolking. Wij zullen dus wel moeten,
uit puur eigenbelang. Globalisering is niet alleen iets van kapitaal of van
producten, maar ook van mensen. Migratie is geen angstbeeld, maar wordt een
noodzaak als wij over 30 jaar onze bejaarden nog willen kunnen verzorgen en
een sterk land willen zijn met een sterke economie.De Europese Commissie wil een blue-cardsysteem. Dit systeem trekt mensen
met talent en ambitie. En laten wij ook eens wat minder bekrompen zijn tegenover
die mensen vanwege politiek, geloof of seksuele voorkeur hun land verlaten.
Nu hebben wij alleen de 500 die hier op voorspraak van de Verenigde Naties
binnenkomen. Deze definitie moet wat mij betreft breder en dit getal moet
hoger worden, vanuit de gedachte dat zij die van elders komen, de moeite waard
zijn en wel degelijk een bijdrage kunnen leveren aan onze maatschappij.Wij staan hier op een tweesprong. Rechtsaf gaan wij door op de veilige
route; weinig verrassingen, weinig vergezichten, snel thuis in een vertrouwde
omgeving. Wij zijn lekker onder elkaar en hebben zo veel mogelijk mensen buiten
de deur weten te houden. Zoals te verwachten valt, is de alternatieve weg
langer en moeizamer. Aan de horizon gloort echter een aantrekkelijk, gevarieerd
land. Wij hebben weloverwogen mensen uitgenodigd, kansen en ruimte gegeven
en in onze samenleving opgenomen.Oud-premier Lubbers heeft onlangs de oproep gedaan niet alleen de toon
in het migratie- en integratiedebat te veranderen, maar ook het beleid. Ik
vraag het kabinet welke kant het opgaat: de kant van Wilders en Verdonk en
wie nog meer, of gaan wij de migratiepolitiek voeren die past bij de eenentwintigste
eeuw? Talentvolle en ambitieuze mensen ruimte geven, waar zij ook vandaan
komen. Slaan wij elkaar met de Koran om de oren of komen wij bij zinnen? Ik
vraag dit aan het kabinet, maar ik vraag het ook aan mijn collega's, bijvoorbeeld
u, mijnheer Van Geel. Zojuist hebben wij een schitterend pleidooi van de heer
Marijnissen gehoord, maar ik mis u te veel in dit debat, net als bij het vorige
islamdebat. Eén sterke interruptie is toch wel het minste?Toen ik de heren Brinkman en Rutte hoorde zeggen dat dit kabinet was uitgeregeerd,
was mijn reactie: is het dan al begonnen? Was er ooit een kabinet dat na zijn
aantreden zo'n lange aanloop nodig had om überhaupt met iets te komen?
Ik vind niet dat het kabinet nu al is uitgeregeerd. Het kabinet is wel uitgeblust,
zonder ooit te hebben gevlamd, moegestreden, zonder ooit te hebben geknokt.
Het is moegestreden en uitgeblust na al dat interne gehakketak over de honorering
van al die verschillende wensen uit de rondgang door het land en over de vele
proef- en luchtballonnen die al tijdens hun vlucht weer zijn doorgeprikt of
voor eeuwig in de lucht zijn blijven hangen. Het verbod op gloeilampen. Minder
vakantiedagen voor leraren. Het invoeren van het schellinkje in de schouwburg.
Het verbieden van de happy hours. De verdubbeling van de vergroening van het
belastingsysteem. Het rookverbod in coffeeshops. Droogleggging tot 18 jaar.
Anoniem solliciteren. De opdeling van Kosovo. Waarom België niet, mijnheer
Verhagen? Lekker out of the box. Allemaal opgelaten en van een enkele zeg
ik: morgen doen. Maar wij hebben er nooit meer wat van gehoord.Er is ook veel strijd over de centen. Nadat er 40 wijken waren uitverkoren,
deelde de manna niet neer maar een kakofonie van gekibbel. Ik heb het kabinet
geprezen voor zijn ambitie maar wij kregen schaamteloze taferelen. Het geruzie
tussen Bos en Vogelaar en vervolgens tussen de ministers en de corporaties.
Niet over visie maar over geld, waarmee alle commitment, iedere bezieling
uit de wijken wordt getrokken. Vennootschapsbelasting, die nog steeds boven
de markt hangt, betekent dat corporaties commerciële bedrijven zijn.
En dan dus in de toekomst niet klagen als ze zich ook zo gaan gedragen.Voorzitter. Het kleurig boekje van het kabinet van voor de zomer had toch
nog wel iets vrolijks, iets ludieks. Al die goedgemutste, optimistische mensen
met hun goedbedoelde adviezen en wensen. Maar wat is daar trouwens mee gedaan?
Hoe kan ik dat nu zien? Waar kan ik nagaan welke wel en welke niet zijn opgevolgd
en waarom? Waar vind ik in de begroting de aansluiting bij de 74 concrete
voornemens uit dit beleidsplan? Of als ik het omdraai, wie heeft u bij de
rondgang door het land de verhoging van de accijns op alcohol geadviseerd?
Wie had dat schrandere idee om de btw te verhogen? Op wiens conto kan ik de
verlaging van de kinderbijslag schrijven? Wie is het meesterbrein achter de
lastenverzwaring die de middeninkomens zo genadeloos treft? Wie riep er "eureka"
bij het rookverbod op terrassen? Dat beleidsplan van voor de zomer à
raison van 3 mld. met daarin dat bijna infantiele geloof in een betere wereld
door het ongebreidelde paternalisme van de Staat ten opzichte van het individu.
Een staat die alle mensen bij de hand neemt om hun leven in goede banen te
leiden, een staat die de toch al overspannen verwachtingen in een overheid
die alle rampspoed kan voorkomen, alleen maar groter maakt. Een staat die
mensen aan het infuus legt en zo eigen initiatief, iedere ontwikkeling naar
zelfstandigheid smoort. Het kabinet volhardt in dit paternalisme. Hier staan
wij recht tegenover elkaar, dit kabinet en D66.Ieder kind dat geboren wordt, krijgt een eigen elektronisch dossier. Ieder
kind, mind you, Big Brother is watching you, baby! De jeugd in totaliteit
wordt bij voorbaat als een probleem beschouwd. In werkelijkheid gaat het maar
om een paar procent van onze jeugd dat in de problemen komt. Wij weten ook
wie dat zijn. Dan zeg ik: richt je op die paar procent en zet daar je beste
krachten op. Minister-president, ook op dit dossier is het socialer om op
het individu in te zetten. Maar nee, wij moeten er allemaal aan geloven. Probleem
of niet, iedereen in een dossier met zijn hele hebben en houden.Het "samen"-gevoel van dit kabinet spatte er nog wel af bij
dat beleidsprogramma. Maar zie ik het goed dat het al wat minder begint te
worden met de gezelligheid en de saamhorigheid? Ik geef toe dat u mij daar
geen antwoord op behoeft te geven, omdat het mij niets aangaat, maar wat mij
wel aangaat, is of het gerucht over dat ontslagrecht en dat EU-referendum
klopt. Krijgt Jan Pronk dan straks zijn Irakonderzoek voor de verlenging in
Uruzgan?In vorige debatten heb ik dit kabinet mijn goedbedoelde adviezen gegeven
en ook nu hebben wij ons huiswerk gedaan, en wel in de vorm van een tegenbegroting.
U kent ons. Consistent, gedegen hebben wij onze begroting zo ingericht als
moeten wij haar zelf uitvoeren. Verantwoord en uitvoerbaar. Politiek is keuzes
maken. En dat hebben wij gedaan. Niet voor iedereen van alles een beetje,
geen verdeel en heers, maar ook moeilijke keuzes. Ik geef toe, wij hebben
niet in de eerste plaats gekeken hoe wij de rijken kunnen pakken, nou ja,
symbolisch plagen; dat is meer wat dit kabinet namelijk doet.
Ook hebben wij ons niet blind gestaard op de koopkrachtcijfers en de puntenwolken.
Uw gelijkheid is de middelmaat, het gelijk van het maaiveld; ons gelijk gaat
over kansen en er bovenuit komen. Dat bereik je door goed onderwijs en door
goede zorg die ook voor volgende generaties nog goed en betaalbaar moet zijn.
Als mensen te maken krijgen met tegenslag, dan zorgen wij voor een sociaal
vangnet. Kwetsbare zaken zoals kunst en cultuur hebben ook onze aandacht.
Waar het kabinet kruideniert, investeren wij fors in erfgoed en creativiteit.
Om de economie dynamisch en florerend te houden moeten wij blijven hervormen.
De woningmarkt, het ontslagrecht, langer werken, ook die keuzes hebben wij
opnieuw gemaakt. Wij geloven niet dat de mensen hervormingsmoe zijn. Als zij
dat al zouden zijn, als u daarin gelijk zou hebben – daarom heeft u
het lef niet om door te pakken – dan is dat voor ons geen reden om pas
op de plaats te maken. Anders dan dit kabinet kiest D66 wel voor het aanpakken
van deze vraagstukken. Handelen, of erger, niet handelen uit angst, zal niemand
waarderen. Angst verlamt, leidt tot stilstand en dat is achteruitgang. Waarom
heeft premier Balkenende dat wel in een vorig kabinet gekund en nu niet? Want
ook hier staan wij op een tweesprong: kiezen wij de veilige kant van pappen
en nathouden in de hoop dat het huis waarin het achterstallig onderhoud zich
opstapelt, nog een tijdje meegaat of steken wij onze nek uit en zadelen wij
de volgende bewoners niet op met de verborgen gebreken?Wie kent geen jonge mensen die al jarenlang op zoek zijn naar een betaalbaar
koophuis? Als je starters uitlegt dat zij slachtoffer zijn van een vermolmd
systeem dat alleen bestaande rechten beschermt en nieuwkomers frustreert,
hebben zij wel oren naar verandering. Dit geldt ook voor de verborgen gebreken
van de arbeidsmarkt. Ons ontslagsysteem is duur, niet sociaal en star. Bedrijven
zijn bang om mensen aan te nemen en outsiders blijven outsiders. Als je alleen
via een uitzendbureau aan werk kunt komen, heb je wel oren naar verandering.
Als twintigers en dertigers weten dat zij straks de hele AOW moeten dragen
omdat de politiek het onder leiding van deze premier niet aandurft om noodzakelijke
hervormingen door te voeren, hebben zij wel oren naar verandering.Wij staan op een tweesprong, ook bij het klimaatbeleid. De magie van Al
Gore is inmiddels al een beetje uitgewerkt. Toch kiest D66 voor een ambitieus
pakket: geen gejojo met het invoeren en afschaffen van subsidies en weg met
de vrijblijvendheid. Verplicht energiebedrijven nou eens om milieuvriendelijker
te produceren.Daarnaast investeren wij fors in natuurbeleid. Onze groene agenda scoort
bij het Milieu- en Natuurplanbureau beter dan het kabinet. Onze economische
agenda doet dit ook bij het Centraal Planbureau. Wij laten zien dat milieu
en economie elkaar niet uitsluiten.Wij hebben veel geld uitgetrokken voor onderwijs; niemand had van ons
anders verwacht. Het onderwijs staat bij ons al jaren op nummer 1 en dat zal
ook nog jaren zo blijven. Laat ik maar eens onbescheiden zijn. De vorige eeuw
zagen wij al dat het onderwijs door zijn hoeven zakte. Een opeenstapeling
van bezuinigingen en stelselwijzigingen heeft het fundament aangetast en de
miljarden van D66 hebben hun effect gehad. Natuurlijk was dat niet voldoende.
Zodra wij onze hielen lichtten, daalden de onderwijsuitgaven zelfs onder het
kabinet-Balkenende III.Voor goed onderwijs zijn goede leraren nodig, capabel, gemotiveerd en
geprikkeld om hun werk te doen. Daar draait het om en juist daar schort het
aan. Hoe gaan wij dat aanpakken? Wij hoeven het onszelf niet moeilijk te maken,
want er ligt een prachtig advies van Rinnooy Kan. Ik zeg tegen dit kabinet:
meteen uitvoeren, voor onze kenniseconomie, de concurrentieslag en als drager
van de integratie. Ik herinner mij dat minister Plasterk de dag nadat hij
zijn begroting naar de drukker had gebracht, de haren uit zijn hoofd trok
omdat hij werd overvallen met het advies. Als hij dat maar had geweten; nu
moet het opeens allemaal anders. Dat is toch merkwaardig? Had hij dat advies
niet zelf gevraagd? Wij weten toch al langer dat de positie van leraren, ook
hun financiële, niet rooskleurig is. Nog steeds vindt hij gratis schoolboeken
belangrijker dan het lerarentekort. Inmiddels is het denken over leraren alweer
uitgesteld tot oktober.De eerste begroting van dit kabinet stelt teleur. Het vaart op de automatische
piloot. De houding is zo'n beetje: waarom zouden wij het moeilijk doen als
het makkelijk kan? Ik zal het CDA niet jennen door te praten over "een
PvdA-begroting". Dat is iets te makkelijk. Het CDA kan wel morren, maar
deze partij heeft al veel eerder afscheid genomen van een inspirerende hervormingsagenda.
In het financiële beleid hebben oude socialistische reflexen gewonnen
van gedegen, verstandig economisch beleid. Het is het slechtste van twee werelden:
het CDA en de ChristenUnie hebben de paternalistische overheid en de PvdA
de nivellering. Uitruilen, daar is het kabinet heel goed in. Hier ligt een
begroting voor het jaar 2008. Langer houdbaar, heeft ook de Raad van State
laten blijken, is deze begroting zeker niet. Het kabinet rekent zich rijk
aan groei die er wellicht nooit zal komen. Dat zou nog tot daaraan toe zijn,
als er een ambitieus programma tegenover stond dat de vergrijzing op langere
termijn aanpakt. De volgende generaties zijn voor dit kabinet ook letterlijk
de volgende generatie: après nous le déluge. Het kabinet bouwt
geen ark, maar zorgt voor de eigen zondvloed.Het gaat ons nog redelijk goed, maar wie garandeert ons dat de internationale
kredietcrisis – rijen wachtenden voor hun spaartegoeden zien wij al –
geen schade toebrengt aan onze nationale economie en inzichten van nu op losse
schroeven stelt? Wij weten het niet, maar over een paar maanden weten wij
het wellicht wel. Daarom doe ik van onze kant het verzoek om een tussenbalans,
een "midterm review" begin volgend jaar. Verder raad ik aan om nog
eens rustig in onze tegenbegroting te kijken. Wij bieden een redelijk alternatief.
De druppel holt de steen uit, niet door kracht maar door telkens te vallen.Ik bied de voorzitter onze tegenbegroting aan met het verzoek om die aan
het kabinet te overhandigen. Het kabinet kan bovendien op onze website een
cd downloaden met de titel "Hallo kabinet". Die cd bevat zestien
muzieknummers die wij op de ministers van toepassing achten. Voor premier
Balkenende staat er het nummer "Als ik de baas van het journaal zou zijn"
van Kinderen voor kinderen op en voor minister Bos het nummer "Big Spender".
De toegift is het nummer "Is dit alles?"De voorzitter:Ik zal ervoor zorgen dat de stukken bij het kabinet terechtkomen.Mevrouw Thieme (PvdD):Voorzitter. Gandhi heeft gezegd dat de aarde voldoende biedt voor ieders
behoefte, maar niet voor ieders hebzucht. Ongeveer 800 miljoen mensen zijn
ondervoed, bijna twee miljard mensen hebben voedingsproblemen en in de toekomst
worden nog veel meer personen met honger en ondervoeding bedreigd. Het probleem
is niet dat er te weinig voedsel is, maar dat wij dat niet eerlijk verdelen.
Dat is lastig voor te stellen in een land waar mensen vooral kampen met overgewicht
en dat als de slager en de melkboer van Europa kan worden beschouwd. Wij leven
in een land van melk en biefstuk en hebben het zo druk met onze eigen economie,
dat blijkt ook uit de voorliggende Miljoenennota, dat wij geneigd zijn om
te vergeten wat het allerbelangrijkst is: schone lucht, schoon water. Een
respectvolle omgang met andere levende wezens en met onze natuur zijn het
meest kostbaar. Die zaken raken echter ingeklemd tussen onze hang naar ongebreidelde
groei en onze zucht naar geld. Duurzaamheid en mededogen zouden niet de schaamlap
mogen zijn voor een beleid dat het tegendeel belichaamt. Zij zouden het uítgangspunt
moeten vormen van ons handelen in de wereld en dus ook in het Nederland van
vandaag.Een passage in de Miljoenennota gaf mij hoop. Die wil ik dan ook graag
met u delen: Klimaatverandering vormt een unieke uitdaging voor het economisch
beleid: het is het grootste en meest wijdverbreide marktfalen in de geschiedenis
van de mensheid (...) Het eerste en belangrijkste element voor het emissiebeperkingsbeleid
is het beprijzen van emissies. Diegenen die de emissies veroorzaken, zorgen
voor klimaatverandering en veroorzaken hiermee de kosten voor de wereld en
toekomstige generaties, zonder de volle consequenties van hun acties voor
hun rekening te nemen."De hoop die ik had bij het lezen van deze passage verdween echter als
sneeuw voor de zon toen ik de maatregelen van het kabinet doorlas. Het kabinet
geeft de kilometerheffing als voorbeeld. Gegeven het feit dat de veehouderij
meer broeikasgassen uitstoot dan alle verkeer en vervoer tezamen, hadden wij
verwacht dat er ook heffingen zouden komen op wat de heer Van Geel twee jaar
geleden nog het meest milieuvervuilende onderdeel van ons voedselpakket noemde.
Ik doel op het vlees. Al in november vorig jaar kwam de Wereldvoedselorganisatie
met een duidelijk rapport over de negatieve gevolgen van de veehouderij en
de toegenomen vleesconsumptie op het mondiale ecosysteem. De veehouderij draagt
niet alleen 18% bij aan de uitstoot van broeikasgassen, maar zij eist
ook een derde van het landoppervlak op aarde op. Ons land is wat dat betreft één
van de hoofdschuldigen. Het kabinet rept daarover met geen letter. De westerse
wereld, ongeveer een derde van de wereldbevolking, gebruikt 80% van
alle natuurlijke hulpbronnen en Nederland loopt daarbij voorop.Onderzoekers berekenden dat een accijnsheffing van 13% de vleesconsumptie
met 9% zou laten afnemen. Dit zou meer klimaatwinst opleveren dan de
voorgestelde kilometerheffing, maar daarover lezen wij niets in de Miljoenennota.
Het lijkt dit kabinet een worst te zijn dat vlees het meest milieuvervuilende
onderdeel vormt van ons voedselpakket. Ik zeg het nog maar eens tegen de heer
Van Geel, omdat zijn fractie het kennelijk op dít terrein niet nodig
vindt om "diegenen die de emissies veroorzaken de kosten van hun acties
in rekening te brengen." De vervuiler betaalt, als hij autorijdt, maar
het klimaatprobleem dat letterlijk op ons bord ligt, laat het kabinet in deze
Miljoenennota volledig buiten beschouwing.Op zijn best wordt het principe dat de vervuiler betaalt in deze beleidsplannen
selectief toegepast, terwijl sommige vervuilers nota bene zelfs worden gesubsidieerd
om de door hen zelf veroorzaakte milieuproblemen binnen de perken te houden.
Ik noem de subsidie op luchtwassers. Dat is de samenleving laten opdraaien
voor de milieukosten die door commerciële sectoren worden veroorzaakt.
Ik wil meer duidelijkheid over hoe het kabinet het principe dat de vervuiler
betaalt precies ziet. Ik wil verder meer duidelijkheid over de manier waarop
het door het kabinet gehuldigde principe, de vervuiler betaalt, wordt toegepast
op andere consumptiegoederen. Is het kabinet van plan belastingmaatregelen
te nemen tegen de milieuvervuilende en energieverslindende productie van dierlijke
eiwitten? Ik verneem het graag.Denk vooruit, roept het ministerie van Binnenlandse Zaken ons toe in haar
spotjes over rampenbestrijding. Maar als regeren nog steeds vooruitzien is,
zal er meer moeten gebeuren dan de burger in radiospotjes toe te roepen om
toch vooral noodvoorraden aan te leggen. Denkt dit kabinet zelf eigenlijk
wel vooruit, vraag ik mij af. Rampen vallen niet te plannen, voorbereidingen
wel, zegt het kabinet. Welnu, deze Miljoenennota is de voorbode van een ramp
die elke klimaatwetenschapper ziet aankomen, maar die door dit kabinet ernstig
wordt onderschat.Het water stijgt ons naar de lippen. Meer regen, het smelten van de ijskappen,
een stijging van de zeespiegel en vaker overstromingen van de grote rivieren.
Nederland krijgt natte voeten als wij niet snel het tij keren. Dit kabinet
kiest ervoor de dekstoelen van de Titanic anders te rangschikken, in plaats
van de koers serieus te verleggen. Liever zet het kabinet in op symboolpolitiek,
zoals verhoging van de bpm en de kilometerheffing, terwijl de noodklok op één
minuut voor twaalf staat.De investeringen in het klimaatbeleid komen niet verder dan getouwtrek
over wie internationaal wat moet doen, waarbij wij vooral de kop niet boven
het maaiveld willen uitsteken om onze concurrentiepositie niet te schaden.
De oude VOC-mentaliteit is weer helemaal terug. Wij kopen de emissierechten
van andere landen om stug door te gaan met de uitstoot van broeikasgassen.
En wij gebruiken een veelvoud van de oppervlakte van ons eigen land om in
landen waar honger heerst veevoer te verbouwen en regenwouden te kappen.Terwijl de toekomst van onze kinderen op het spel staat, blijven wij doorzagen
aan de tak waarop wij zitten. Er wordt ingezet op de hoop op nieuwe technologieën,
om ons en de rest van de wereld te behoeden voor het wassende water. Dat gaat
niet werken.Niet alleen dieren worden door deze regering geofferd op het altaar van
de economie, maar ook het klimaat en daarmee de toekomstperspectieven van
de volgende generaties. Hallo wereld! Dit kabinet plakt haar opvoedkundig
stempel op elke pasgeboren baby. Vanaf de geboorte zullen Nederlandse kindertjes
luisteren naar het lied: Ik hou meer van jou. Dat is een project van 1,6 mln.
Kan dit kabinet mij uitleggen in welke wereld wij de nieuwe generatie welkom
heten? Hoe gaat het later aan deze kinderen uitleggen waarom
de daadwerkelijke dreiging die hen te wachten staat, namelijk een ecologische
ramp die zich aan het voltrekken is, niet in de liedjes, folders en websites
van dit project zijn opgenomen? Wat wil het kabinet eigenlijk voor hun toekomst
betekenen, behalve ouders opzadelen met hun opvoedkundige ideeën?Kan het kabinet aangeven waarom het persoonlijke keuzes zoals bij zwangerschappen,
bij de opvoeding van kinderen en bij al dan niet zelf gekozen levensbeëindiging,
lijkt te willen collectiviseren? Terwijl datzelfde kabinet juist de collectieve
problemen en uitdagingen van dit moment, echte halszaken zoals de opwarming
van de aarde, bij de individuele burger op het bordje legt? Dierenwelzijn?
Burger, zoekt u het zelf maar uit! Klimaat? Burger, draai eens een spaarlamp
in of laat de auto een dagje thuis. Of neem een waterbesparende douchekop.
Dat zijn doekjes voor het bloeden.De productie van een kilo biefstuk kost net zoveel water als twee jaar
lang elke dag een douche nemen. De consumptie van een hamburger kost volgens
wetenschappers net zoveel energie als drie uur rondjes rijden met de auto
terwijl je thuis alle lichten aan laat. Geen woord lees ik erover in de Miljoenennota.Consumenten geven keer op keer aan meer sturing van de overheid te willen
als het gaat om keuzes ten aanzien van klimaat, natuur en dierenwelzijn. De
burger verlangt van de overheid dat zij de touwtjes in handen neemt bij deze
belangrijke maatschappelijke kwesties. Hoe gaat dit kabinet gehoor geven aan
de regierol die burger en consument van haar wenst? Ik overweeg hierover een
motie in te dienen. Dit kabinet vindt een beperking van het consumptievolume "maatschappelijk
onacceptabel" en zoekt oplossingen voor het milieuprobleem dus slechts
in technische symptoombestrijding. Het Milieu- en Natuurplanbureau geeft aan
dat wij inmiddels het punt genaderd zijn waarop symptoombestrijding geen soelaas
meer biedt. De mogelijkheden van pappen en nathouden zijn allemaal opgebruikt.
Wij kunnen daar de ogen voor sluiten en vooral door blijven gaan met het streven
naar steeds maar meer economische groei, maar wij moeten ons beseffen dat
dit betekent dat armoede, honger en ecologische rampen met geld worden afgekocht.Voorzitter. De opwarming van de aarde door menselijk toedoen is een feit,
maar dit kabinet weigert de consequenties van decennialange vervuiling bij
de bron aan te pakken. "Als het moet", zegt de regering, "maar
dan wel in Europees verband". De toch al bescheiden Kyotodoelstelling
in Nederland van 6% CO2-reductie halen wij alleen als wij
ons als koopman opwerpen in de wereldwijde handel in emissierechten. Wij kopen
dus, met belastinggeld, de vrijheid om volop te blijven vervuilen, terwijl
wij tegelijkertijd met onze intensieve veehouderij een forse milieudruk in
andere landen neerleggen doordat wij een van de grootste importeurs van veevoer
zijn, uit Brazilië. Kolonialisme anno 2007. De kosten daarvoor bedragen
22,5 mln., meer dan driemaal zoveel als dit kabinet over heeft voor dierenwelzijn,
terwijl uit een recente LNV-enquête onder burgers dierenwelzijn wordt
aangeduid als gewenste topprioriteit in het landbouwbeleid.Gebruik gemeenschapsgeld niet voor de handel in emissierechten, maar geef
een substantiële daling van de emissie in Nederland prioriteit. De vraag
is niet of wij ons dat kunnen veroorloven, maar of wij het ons uit oogpunt
van een no regretscenario kunnen veroorloven om het niet te doen. Ecologie
bepaalt de grenzen aan de economische groei en niet andersom, als wij tenminste
een duurzame wereld nastreven. Die ecologische grenzen zijn inmiddels ver
overschreden en dat noopt tot matiging, eerlijke verdeling en solidariteit
in plaats van stug blijven inzetten op economische groei en kansen voor bedrijven
zonder milieurestricties. Het getuigt van struisvogelpolitiek om niet te willen
zien dat dat de voedingsbodem is voor oorlogen, vluchtelingenproblematiek,
terrorisme en ecologische rampen.Het verbaast mij dan ook ten zeerste dat dit kabinet in zijn reclamefolder
Nieuwe energie voor het klimaat alleen spreekt over de mogelijkheden voor
energiebesparing in de tuinbouw. Er wordt met geen woord gerept over de desastreuze
gevolgen van de veehouderij in Nederland en de grote bijdrage die deze sector
levert aan de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd, terwijl daar juist echte
winst valt te behalen. Dat is ook hard nodig want uit onderzoek blijkt dat
zelfs met de aankoop van emissierechten de doelen uit het coalitieakkoord
niet worden gehaald. Deze regering moet zich inzetten voor een nationaal klimaatbeleid
dat niet alleen uitgaat van technologieverbetering en het afkopen van emissies,
maar dat zich ook richt op een duurzame veehouderij en duurzame consumptie,
in plaats van af te wachten of het in Europa gebeurt of dat de burger het
zelf op zal pakken. Wij hebben al te lang moeten wachten. Het is nu genoeg
geweest.Een vermindering van de uitstoot door de veehouderij en een vermindering
van de vleesconsumptie in Nederland is de grote uitdaging voor het klimaatbeleid
en de doelstellingen die wij willen bereiken op het gebied van dierenwelzijn,
milieu en natuur. Van onze vleesproductie wordt 70% geëxporteerd
terwijl Nederland een van de grootste importeurs van veevoer is. Nederland
moet niet langer de slager en de melkboer van Europa willen zijn. Verandering
is onontkoombaar, voor het klimaat, maar ook voor de honderden miljoenen dieren
die slachtoffer zijn van de bio-industrie die ook in deze Miljoenennota de
morele blinde vlek vormt.Het kabinet is nogal ingenomen met het toegenomen milieubewustzijn bij
de Nederlandse burger, maar dat milieubewustzijn is eerder ondanks dan dankzij
de inspanningen van onze regering tot stand gebracht. Onderwijs over natuur
en milieu draagt bij aan een milieubewuste houding van toekomstige generaties,
maar er wordt niet in geïnvesteerd. Dat is een gemiste kans. Is het kabinet
bereid om plannen te maken om natuur en milieu deel uit te laten maken van
het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs?Voorzitter. Ik sta tot slot stil bij de ambities van deze regering, of
beter gezegd het gebrek daaraan, ten aanzien van dierenwelzijn. Hoewel er
dit jaar enkele miljoenen euro's extra aan dierenwelzijn wordt besteed, gaat
het omgerekend om slechts een eurocent per gehouden productiedier. Ook voor
dit kabinet zijn de miljoenen dieren in de bio-industrie dus letterlijk geen
stuiver waard. Ook hier wordt respect met de mond beleden zonder daadwerkelijk
een inzet te plegen om de dieren in Nederland beter te beschermen tegen stelselmatige
mishandeling en verwaarlozing. Zoals ik al zei: de aarde biedt voldoende voor
ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht. In deze Miljoenennota prevaleert
de hebzucht. Het kortetermijnmensenbelang boven de duurzaamheid
die met de mond beleden wordt, vormt een rampbegroting voor dieren, natuur
en milieu. Na ons de zondvloed. Als wij eindelijk eens gezamenlijk zouden
matigen in een tijd van economische bloei, hoeft de buikriem daarvoor niet
eens te worden aangetrokken. Dan is er voor iedereen genoeg.Volgende week dinsdag wordt in het Kamerrestaurant een wereldmaaltijd
geserveerd: voedsel dat iedereen zou kunnen eten als wij het allemaal wat
eerlijker zouden verdelen. Ik hoop dat velen in dit huis de weg naar deze
wereldmaaltijd zullen weten te vinden en dat er als voorgerecht toezeggingen
komen van het kabinet om alsnog iets te doen aan de morele blinde vlek van
deze Miljoenennota: de bio-industrie. Wij zijn van mening dat die zo snel
mogelijk dient te worden afgeschaft in het belang van dieren, mensen, natuur
en milieu.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Te midden van de geestelijke verwarring in de wereld,
waaraan ook ons volk niet geheel ontkomt, is steeds dringender de eis dat
in wetgeving en bestuur voor alles Gods wet tot opperste richtsnoer worde
genomen. Ik hoor al denken: woorden van een stevig formulerende SGP'er zeker.
Nou, het zit wat anders. Het zijn woorden die koningin Wilhelmina uitsprak
in haar troonrede op 21 september 1937, op twee dagen na 70 jaar geleden.
Zij bepleitte een doelbewust streven van de regering naar versteviging van
de positief-christelijke grondslagen van de samenleving, dat met vermijding
van toespitsing van tegenstellingen door innerlijke redelijkheid overtuigt.
Woorden gesproken onder de politieke verantwoordelijkheid van de antirevolutionair
en eerste minister Colijn. Woorden die aan actualiteit en urgentie niet hebben
ingeboet. Woorden die ons confronteren met wat er in die 70 jaar zo al is
veranderd. Woorden die de SGP-fractie juist daarom indringend onder de aandacht
wil brengen, niet vanuit heimwee naar het verleden, echt niet, maar juist
met het oog op de toekomst van ons land.Het behoeft geen betoog dat de fronten drastisch zijn verschoven. Ontkerkelijking
en secularisatie hebben hun slag geslagen. Atheïsme en ietsisme lijken
nu eerder de norm. Materialisme, een onverzadigbaar kapitalisme, individualisering,
zelfbeschikking en dergelijke zetten voor een groot deel de toon. Gelukkig
komt er meer en meer zicht op de schaduwkanten van dit proces. Dat wordt hoog
tijd. Niet voor niets wordt de laatste jaren sterk benadrukt dat wij samen
verder moeten en dat religie weer in is. Beslissend is daarbij wel op welk
kompas wij reizen. De SGP staat met overtuiging in de joods-christelijke traditie
en betreurt het daarom dat daaraan onlangs in een adem en kritiekloos het
bijvoeglijk naamwoord islamitisch werd toegevoegd. Wij keren ons tegen wat
is gaan heten de islamisering van onze samenleving en de uiterlijke verschijningsvormen
daarvan. Daarover is hier onlangs uitvoerig van gedachten gewisseld. Wij hadden
en hebben echter wel ernstige bedenkingen tegen de toon van het debat over
dit thema.Dat brengt mij bij een punt van toenemende zorg, namelijk de stijl van
ons parlement. Welk beeld zetten wij nu neer? Goede omgangsvormen en beschaafd
taalgebruik zijn geen overbodige luxe. Dat is geen fatsoensrakkerij, maar
een kwestie van beschaving. Geen vergroving van woorden en opgeroepen beelden
of vergelijkingen, geen verruwing van spelregels. Denkt men nu echt dat woorden
aan kracht winnen door die te mengen met krachttermen? De SGP-fractie roept
het parlement op – wij allen dus – zich niet langer zo te kijk
te zetten en zich zo potsierlijk te gedragen. Een debat wint aan kracht door
argumenten, niet door het gebruik van krachttermen en wat dies meer zij.Wij vertegenwoordigen het Nederlandse volk. Het volk moet daarin vertrouwen
kunnen hebben. Wij moeten dat verdienen. De regering moet niet buiten de volksvertegenwoordiging
om steun zoeken bij de burgers, zoals tijdens de 100-dagentour leek te gebeuren.
Het risico is niet denkbeeldig dat op die manier de parlementaire democratie
op termijn wordt ondergraven. Niet het volk geeft de regering haar mandaat.
Dat loopt in onze beproefde staatsrechtelijke verhoudingen via het parlement.
Een regering kan niet zonder een gezaghebbend parlement dat zelfbewust tegenspel
biedt. Parlementair fatsoen, een waardige stijl en uitstraling bij een inhoudelijk
scherp debat schragen dat gezag. Ik daag al mijn collega's die dat nog niet
deden, uit hierop in tweede termijn te reageren.De Miljoenennota 2008 levert voor mijn fractie een wisselend beeld op.
Er zitten natuurlijk plussen en minnen in, ook in de concretisering van wat
wij in juni in het kader van het Beleidsprogramma hebben besproken. Er tikken
ook nog wel enkele tijdbommen onder het gepresenteerde beeld. Vergeef mij
deze woordkeuze, want die is een beetje beladen in deze tijd. Ik loop de pijlers
langs, beginnend met de voor ons op dit moment belangrijkste, namelijk nummer
4. In die pijler stapelen de problemen zich namelijk gigantisch op: klantenstops
in de thuiszorg, handen en geld tekort in de verpleeghuiszorg, wachtlijsten
in de jeugdzorg. Wanneer kunnen wij die gênante werkelijkheid nu eindelijk
definitief achter ons laten? Ik noem verder tekorten in budgettering van ziekenhuizen,
AWBZ-zorg, dreigend kwaliteitsverlies schippersinternaten, personeelsschaarste
in zorg- en onderwijssector en zelfs een dreigend debacle als wij niet snel
optreden.Ik ga even verder met het onderwijs. Bestrijding van de schooluitval:
prima. Invoering maatschappelijke stage: uitdagend. Maar wat is er nu echt
beschikbaar voor het aantrekkelijk maken van het beroep van leraar? Daar is
ruim 1 mld. voor nodig – zie het rapport Rinnooy Kan – en dat
is groot geld. Wij weten intussen dat minister Plasterk ervoor gaat. Maar
doet minister Bos dat ook? Graag helderheid. Het is een goede zaak dat er
een akkoord is met de woningbouwcorporaties. Mijn fractie zal de uitwerking
van dat akkoord toetsen op de te verwachten effecten. Eerlijk gezegd ademt
een en ander nogal de oude linkse maakbaarheidsfilosofie, iets waar mijn fractie
nooit in heeft kunnen geloven.Krachtige steun geven wij aan diverse voornemens op het terrein van jeugd
en gezin. In ons programma ligt hier ons eerste speerpunt. Door integrale
aanpak door alle betrokkenen blijkt veel te kunnen worden bereikt. De tijd
van vrijblijvendheid is nu toch echt voorbij. Jongeren die in de problemen
komen, moeten stevig worden begeleid en waar nodig aangepakt, zo ook de ouders.
Wel dient daarbij de principiële vraag in het oog te worden gehouden –
en die moet nog worden beantwoord – hoe ver de overheid daarmee mag
en kan gaan. Er is immers sprake van een privédomein met – erkend – soms onwelgevallige consequenties voor de publieke ruimte.De participatietop heeft tot een pakket afspraken geleid: scholing, vorming,
integratie, re-integratie, preventie, voorzorg liever dan nazorg en dergelijke.
Mijn fractie zou graag zien dat de regering een taakstellend tijdpad maakt
waarin alle afspraken op een rij staan zodat niemand voor zijn verantwoordelijkheid
kan weglopen. Over het ontslagrecht zijn de meningen sterk verdeeld. Zelfs
in werkgeverskringen ontstaan scheurtjes bij de vraag naar de opportuniteit
van versoepeling naast de breder gedragen vereenvoudiging. Mijn fractie hecht
meer waarde aan vereenvoudiging dan aan versoepeling. Met welke voorstellen
komt het kabinet?Met meer dan gewone belangstelling hebben wij de beleidsbrief over medisch-ethische
kwesties gelezen. Er staan, eerlijk is eerlijk, goede dingen in. Die worden
echter nog te weinig concreet gemaakt hier en daar. De kern van het verhaal
is nog steeds de keuzevrijheid van de individuele burger, dus autonomie als
norm in plaats van beschermwaardigheid van alle leven. Dat vinden wij ronduit
teleurstellend.Het Deltaplan inburgering is positief. Wel vragen wij in deze programma's
aandacht voor het helaas nog altijd groeiende antisemitisme. Graag hoor een
concrete toezegging op dit punt.In pijler 1 springt de Nederlandse inzet in crisisbeheersingsoperaties
er natuurlijk uit. Binnenkort moet worden besloten of wij in Uruzgan blijven
of niet. Een ding is duidelijk: als wij er blijven, dient er voldoende budget
beschikbaar te zijn. Wij denken dat de gereserveerde middelen daarvoor ontoereikend
zijn. Het defensiebudget moet met meer dan de 200 miljoen extra in 2011 worden
versterkt.Ik zeg kort nog iets over het nieuwe Europese verdrag en het referendum
daarover. De lijn van de SGP-fractie is helder: wij waren en zijn tegen referenda.
Wij zijn daar dus ook niet voor als het ons misschien wel eens goed uitkomt.
Geen selectief gewinkel. Punt. Uit.Pijler 2 richt zich op een innovatieve, concurrerende en ondernemende
economie. Dat is terecht. Het verminderen van de regeldruk en bijvoorbeeld
het slim inzetten van de mogelijkheden van ICT zijn prima, maar hoe lang moeten
wij nog wachten op de veel te lang uitblijvende kwaliteitsslag in het openbaar
vervoer? Hoe lang staan wij nog bijna dagelijks vast in de file? Alle ambities
en inzet ten spijt, het schiet al jaren niet echt op, letterlijk zelfs. Het
zal niet in alle opzichten meteen anders kunnen, maar moet de invoering van
de kilometerheffing nu echt even lang duren als de file op de A2 of de A12?
5% groei per jaar van het openbaar vervoer is erg ambitieus en vraagt
om meer dan gewone daadkracht. Er moet veel sterker worden ingezet op de relatief
milieuvriendelijke wijze van transport door de beroepsbinnenvaart als alternatief
voor het wegtransport. Is de regering daartoe bereid?Pijler 3 betreft de duurzame leefomgeving. Het tegengaan van de verrommeling
van de ruimte, een vitaal platteland, energiebesparing en een beter dierenwelzijn
zijn prima doelen. Wie zou er tegen zijn? De realisering ervan is echter een
moeizaam karwei. Het is een kwestie van mentaliteit ook. Het gaat vooral om
gedragsveranderingen bij burgers. Een dagblad kopte kernachtig: "nestkastje
ophangen willen we wel, de auto laten staan gaat te ver". Offer voor
milieu? Jawel, maar vooral de buurman. Dat schiet niet op. De geboekte milieuwinst
wordt teniet gedaan door consumptiegroei. Wij zullen constructief meedenken
over passende maatregelen: een ecotaks op vliegtickets én fiscaal beleid
op roetfilters, agrarisch natuurbeheer met meer jaren zekerheid én
klimaatneutrale kassenteelt met subsidies daarvoor en een betere innovatie-infrastructuur.Mevrouw Thieme (PvdD):Ik vond het goed hoe u schetste hoe de burger zijn handen probeert te
wassen door vooral te wijzen naar de buurman waar het gaat om de verantwoordelijkheid
voor het milieu. Vindt u dan ook niet dat de overheid die vicieuze cirkel
moet doorbreken door een actieve rol te spelen hierin?De heer Van der Vlies (SGP):Ik spreek daar de regering bij herhaling op aan, op medeverantwoordelijkheid.Mevrouw Thieme (PvdD):Toch zie ik vaak in uw stemgedrag dat u toch vindt dat er sprake moet
zijn van zelfregulering en dat het vooral moet komen van het bedrijfsleven
en de consument, dus dat de markt in feite met de moraal aan de slag moet.De heer Van der Vlies (SGP):Dat stemgedrag van de SGP-fractie is heel boeiend en het is heel consistent.
Er zit één draad doorheen, namelijk dat wij gezamenlijk verantwoordelijk
zijn voor een goed dierenwelzijnsbeleid. Wij zijn echter van mening dat het
niet zo kan zijn dat wij de rekening daarvan uitsluitend op het boerenerf,
bij die intensieve veehouderij waar u steeds over spreekt, neerleggen. Dat
is de draad in onze benadering. Het is echter geen vrijblijvendheid. Wij zitten
niet met de armen over elkaar. Ik heb verschillende moties medeondertekend,
gesteund en ingediend waar de Kamer "ja" tegen heeft gezegd. Het
gaat bijvoorbeeld om een motie waarin wordt verzocht om de discussie over
de problematiek inzake de castratie van biggen op de Europese agenda te intensiveren
en daar binnen een taakstellend en gedateerd programma deugdelijke, handzame,
op het bedrijf toepasbare en betaalbare oplossingen voor te zoeken. Dat vind
ik een prima inzet van de SGP-fractie, toch?Mevrouw Thieme (PvdD):Even een correctie. Volgens mij sprak ik over de SP-fractie, maar ik bedoelde
de SGP-fractie, toen ik het had over het stemgedrag.U zegt overigens dat, als je wat wilt doen voor dierenwelzijn of milieu,
dit vooral op Europees niveau moet gebeuren. Bij uw standpunten op het gebied
van levensbeëindiging of euthanasie bent u echter vooral van mening dat
Nederland daarin een eigen koers kan en moet blijven varen. Ik begrijp dan
niet waarom zoiets als dierenwelzijn opeens geen nationale zaak is en dat
dit wel op Europees niveau geregeld moet worden. Dat vind ik dus inconsistent.De heer Van der Vlies (SGP):Ik begrijp wat u zegt, maar u vergelijkt wel knollen met citroenen. Natuurlijk
richt de beschermwaardigheid van alle leven zich op de mens, bij het begin
van het leven en aan het eind van het leven. Ook geldt daarbij een zware,
een morele verantwoordelijkheid voor het dier. Het verschil is alleen dat
de boer met het dier renderend bezig is in een Europese en misschien nog wel
grotere markt. Daar moet je dan ook wel rekening mee houden. Dat vind ik ook
een eerlijke afweging.Mevrouw Thieme (PvdD):Dat is iets om nog eens nader over van gedachten te wisselen. U ziet het
dier dus als een productiemiddel en in dat licht bent u van mening dat het
als een economisch goed behandeld kan worden in Europees verband. Dat is een
groot verschil. Kinderen en ouderen zijn volgens u wezens die in Nederland
een bepaalde bescherming mogen genieten, maar als het om een dier gaat, wordt
dat in eerste instantie als een productiemiddel gezien.De heer Van der Vlies (SGP):Nee, dat is een onterechte samenvatting van wat ik bedoeld heb te zeggen.
Het dier heeft ook een intrinsieke waarde. Laat het nu juist de SGP-fractie
zijn geweest die dat bij amendering in de desbetreffende wetgeving heeft neergelegd.
Daar kan dus geen misverstand over bestaan.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.De heer Van der Vlies (SGP):Graag, voorzitter. Ik wil het nog even hebben over de biobrandstoffen.
De vraag daarnaar neemt toe, die zijn goed voor het milieu en goed voor de
boerenstand, maar zij zijn niet overal goed voor. De OESO waarschuwt dan ook
voor het promoten van deze milieuvriendelijke energiedrager. Die drijft de
voedselprijs namelijk op, de milieuwinst is gering en die heeft invloed op
de marktpositie van de ontwikkelingslanden. Men dient zich, aldus de OESO,
veel meer te richten op restafval dat onbruikbaar is voor de voedingsindustrie.
Dat vind ik een indringend signaal. Vandaar de vraag: wordt het niet hoog
tijd om een integrale beleidsnota biobrandstoffen te maken? Het is ons overigens
niet ontgaan dat een interdepartementale werkgroep daar al mee bezig is. Mijn
vraag is dan ook klip en klaar: wanneer komt het resultaat daarvan naar de
Kamer?Waterkust- en waterbeheer vergen blijvende aandacht en prioriteit. Het
is goed dat oud-minister Veerman van zijn erf is gehaald om zich daarover
te buigen. Uiteraard wachten wij de resultaten daarvan af.De visserijsector bevindt zich in zwaar weer. Wat doet het kabinet voor
deze hard werkende sector? Het spanningsveld heeft collega Slob zojuist nog
benoemd.Veiligheid, stabiliteit en respect vallen onder pijler vijf. Die heeft
een hoge prioriteit. Extra inzet verdient steun. Dit geldt ook voor de veiligheid
op straat en in en rondom de winkels. Collega Van Geel was al zo vriendelijk
om mijn motie daarover even te noemen. Die motie is aanvaard, maar nog niet
uitgevoerd. Dat zit mij dwars. Vandaar klip en klaar nu de vraag: is de regering
bereid om de initiatieven van de zijde van de detailhandel om de veiligheid
in en rondom de winkels te bevorderen, te ondersteunen met – dat is
de suggestie van de detailhandel – bijvoorbeeld de subsidiëring
van landelijke coördinatoren? De redenering van de detailhandel is dat
hiermee een behoorlijke slag geslagen kan worden. Op die manier is met weinig
geld veel winst te boeken. Graag verneem ik hierop de reactie van het kabinet.In pijler zes willen wij nog graag de vinger leggen bij onze verantwoordelijkheid
voor de immateriële rijkdom: cultuur en media. Mijn fractie overhandigde
een dezer dagen een nota aan minister Plasterk met ideeën over de wijze
waarop waarden en normen in de media versterkt zouden kunnen worden. Hij reageerde
constructief en zegde toe, na te denken over enkele suggesties, bijvoorbeeld
over een klachtenbureau voor ouders en anderen die tegen een bepaalde kwestie
waren aangelopen, alsook de rol van de ouders, meer algemeen, bij het bevorderen
van wat "mediawijsheid" is gaan heten. Wij vertrouwen erop dat de
minister van OCW dit jaar met concrete voornemens zal komen.Een laatste punt op dit terrein: wordt er nu al dan niet getornd aan de
omvang van gemeenteraden, de aantallen wethouders enzovoorts? Wij willen die
afslanking helemaal niet. In het beleidsprogramma staat klip en klaar dat
het betreffende onderdeel van het wetsvoorstel wordt ingetrokken. Op pagina
51 van de Miljoenennota staat dat erover wordt nagedacht. Hoe zit het nu precies?In de sfeer van de uitgavenbeperking en het lastenbeleid kom ik nogal
wat tegen waartegen ik bezwaar heb. Bijvoorbeeld op het terrein van het gezinsbeleid.
Met de ene hand bouwt het kabinet aan het gezin. Dat is terecht. Het was hard
nodig. Maar dan moet het niet met de andere hand terugnemen en afbreken. Ik
doel op de bezuiniging van 100 mln. op de kinderbijslag. Ook mijn collega's
hebben dat genoemd. Waarom toch? Ook zijn wij faliekant tegen de versnelde
afschaffing van de overdraagbare algemene heffingskorting. Het is triest dat
uitgerekend dit kabinet dit gezinsvriendelijke model sneller dan aanvankelijk
was gepland zal ontmantelen. Gezinsvriendelijkheid is geen zaak van woorden,
maar moet zichtbaar zijn in daden.De SGP-fractie kiest voor een constructief kritische houding tegenover
dit kabinet. Ons uitgangspunt is en blijft bijbelgenormeerde politiek. In
zijn Abel Herzberglezing stelde minister Donner recent dat deugd noch moreel
motief maatstaf kan zijn voor overheidshandelen. Bijbelse waarden en normen,
zoals barmhartigheid, grootmoedigheid en mededogen, noemde hij persoonlijke
drijfveren. Maar ik stel daar tegenover dat deze toch ook gelden in de politiek,
als persoonlijke drijfveren. Mij dunkt dat dit een toch iets andere insteek
is. Wij hoeven van de overheid geen heilige te maken om haar toch, naar Romeinen
13, te blijven aanspreken op haar hoge roeping om het kwaad te beteugelen
en het goede te bevorderen. Zij is daartoe geroepen en gemandateerd als Gods
dienares, land en volk ten goede. Wie weet hoe het het lam dan bij de wolf
vergaat, om bij de door minister Donner aan het Oude Testament ontleende beeldspraak
te blijven. Hij zal toegeven dat dit niet vrijblijvend is. Het wordt nu eenmaal
van onze hand geëist.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van de inbreng van de Kamer in
eerste termijn. De algemene beschouwingen zullen morgen om 10.15 uur worden
voortgezet. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-42-77.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl