Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de bestuursorganisatie van en medezeggenschap in universiteiten (modernisering universitaire bestuursorganisatie) (24646)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 7022-7037

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-09-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 107, pagina 7022-7037

10-09-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24646Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 10 september 1996)Pagina 7012-7013
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de bestuursorganisatie van en medezeggenschap in universiteiten (modernisering universitaire bestuursorganisatie) (24646)Pagina 7022-7037
107de vergadering; 10 september 1996Pagina 7011-7012
Vragen van het lid Marijnissen aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de verschillen in toepassing door gemeenten van de nieuwe Algemene bijstandswetPagina 7020-7022
Stemmingen ivm wetsvoorstel Wet op het Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu (RIVM) (24454)Pagina 7022-7022
Stemmingen over: wetsvoorstel Instelling van een vast college van advies van het Rijk op het terrein van het openbaar bestuur (Wet op de Raad voor het openbaar bestuur) (24616); en over de motie-Noorman-den Uyl c.s. over het handhaven van de adviesfunctie van de Kiesraad (24616, nr. 8)Pagina 7022-7022
Lijst van ingekomen stukken (dinsdag 10 september 1996)Pagina 7046-7048
Vragen Rosenmöller (GroenLinks) aan staatssecretaris van SZW over de resultaten van het onderzoek van TNO naar de gevolgen van de privatisering van de ZiektewetPagina 7013-7018
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten in verband met de herziening van de voorlopige maatregelen van kinderbescherming (23808)Pagina 7037-7046
Vragen van het lid Crone aan de minister van Buitenlandse Zaken over transport van nucleair materiaal per vliegtuigPagina 7018-7020

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 174 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek in verband met de bestuursorganisatie van en medezeggenschap in
universiteiten (modernisering universitaire bestuursorganisatie) (24646).
 
 
 
 
 
 (Zie vergadering van 5 september 1996.)
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt hervat.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de geachte afgevaardigden ook voor hetgeen
zij in tweede termijn naar voren hebben gebracht. Er zat een behoorlijke tijd
tussen de inbreng in tweede termijn van de Kamer en het antwoord van de regering
daarop. Dat bood een goede gelegenheid om uitvoerig na te denken over het
ingebrachte. De conclusie van dat nadenken vat ik graag als volgt samen.
 
 De overtuiging blijft dat wij moeten komen tot een wijziging van de bestuursstructuur
die uitgaat van een versterking van de eigen positie van studenten en personeel,
dan ook toegesneden op hun eigen belangen en achtergrond. Dat is een overtuiging
die 100% overeind blijft. Wij wensen beter bestuur en tegelijkertijd meer
wezenlijke invloed van studenten. Ik zal de argumentatie daarvoor
nogmaals geven, in aansluiting op hetgeen ik in eerste termijn naar voren
heb gebracht. Dat was natuurlijk ook weergegeven in memorie van toelichting
en memorie van antwoord.
 
 Voor alle duidelijkheid zeg ik nog eens dat wij enorm veel verwachten
van universiteiten. Wij hebben dat samengebald in de term "kwaliteit en studeerbaarheid".
Dat is een breed programma. Wij gaan ervan uit dat binnen de cursusduur een
aantrekkelijk, uitdagend en mooi programma wordt geboden. Dat betekent voor
vele universiteiten echt een volstrekt andere manier van werken. Sommige faculteiten
hebben dat al keurig op orde, maar vooral voor de grotere faculteiten en studierichtingen
is dat vaak nog een behoorlijke toer. Dat gaat gepaard met een vermindering
van het aantal studenten in opleiding. Er worden niet minder diploma's uitgereikt,
maar er zijn wel minder studenten in opleiding. Het gaat dan om een daling
van het aantal studenten aan de universiteit in de orde van grootte van 20%.
Het Sociaal en cultureel planbureau ondersteunt vandaag eerdere berekeningen
van het ministerie. Dat is echt een grondige wijziging van de positie van
de universiteiten en bovendien een wijziging die niet overal op dezelfde manier
van toepassing is.
 
 Het kabinet heeft vervolgens, ondersteund door de Tweede Kamer, een lijn
gekozen waarbij een gedeelte van de daling van het aantal studenten in termen
van financiële randvoorwaarden wordt ingeleverd. Dat betekent een bezuiniging
van 200 mln. Wij vragen aan universiteiten om zich meer te richten op toponderzoek.
Wij vragen ook om meer differentiatie. Dat is een ingewikkeld plan dat de
komende jaren tot stand moet worden gebracht.
 
 Dat kan alleen tot stand worden gebracht wanneer er sprake is van versterking
van het bestuur en vooral versterking rondom de term "integraal management".
Dan komt meteen een hoofdpunt aan de orde. Wij hebben in het verleden iets
heel merkwaardigs gedaan. Wij hebben bestuur en beheer van elkaar gescheiden.
Als je bij een universiteit op bezoek komt, kun je meemaken dat je met een
decaan spreekt over "het bestuur" en dat je met de beheerder of de directeur
spreekt over "het beheer". Dat is in onze samenleving verder nergens aan de
orde, omdat beheer en bestuur twee dingen zijn die nauwkeurig op elkaar zijn
toegesneden.
 
 Waarom hebben wij zo'n buitengewoon merkwaardig onderscheid gemaakt? Toen
medebestuur werd geïntroduceerd, realiseerden wij ons dat dit medebestuur
niet van toepassing zou kunnen zijn op het beheer. Wij hebben toen in zekere
zin een zeer kunstmatig onderscheid geïntroduceerd. Dat betekent dat
een reflectie op integraal management meteen een reflectie is op de aard van
het bestuur. De nadruk op integraal management komt niet alleen voort uit
de toekomstige aspecten die ik eerder schetste, de andere vragen voor de universiteiten.
Die nadruk komt ook voort uit een aantal ontwikkelingen die wij ook hier hebben
besproken. De universiteiten zullen meer verantwoordelijk worden voor de arbeidsvoorwaarden
van hun eigen personeel. Er komt een nieuwe verantwoordelijkheid voor CAO's,
huisvesting en wachtgelden.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Mag ik deze geweldige woordenstroom even onderbreken, niet om te plagen,
maar gewoon om even vast te stellen dat u ten onrechte zegt dat in al die
jaren van radenstructuur een nadrukkelijke scheiding is aangebracht tussen
beheer en bestuur? Uit de tijd die ikzelf heb meegemaakt en ook uit de tijd
dat ik in de Tweede Kamer zat, herinner ik mij dat het beheer feitelijk, zeker
op faculteitsniveau, ondergeschikt was aan het bestuur en dienstverlenend
was aan het bestuur. Het bestuur was het hoogste gezag. Dus ook in dat model
is integraal management wel degelijk mogelijk. U geeft een schets van de situatie
waarmee u geen recht doet aan de werkelijkheid. Kennelijk is dat nodig om
tot een herhaling van zetten te komen; wat u heeft gezegd, heeft u in eerste
termijn ook al gezegd. Zou u dus niet beter kunnen ingaan op hetgeen de Kamer
gezegd heeft?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik spreek over de WHW in de huidige vorm en over de voorstellen
die wij doen om deze wet te wijzigen. Ik moet de heer Lansink gewoon ongelijk
geven; in de oorspronkelijke wet staat dat het beheer onder het college van
bestuur valt. Er is geen sprake van dat er in de huidige wet op faculteitsniveau
enige relatie zou zijn tussen het beheer en het bestuur. Ik vraag de heer
Lansink dan ook in dit opzicht de wet nog eens te bezien. En ik wijs hem erop
dat dit geleid heeft tot een praktijk die nog steeds wekelijks ter sprake
komt in universiteitsbladen, waarin op faculteitsniveau grote onderlinge problemen
worden gesignaleerd tussen beheerders en bestuurders. Je kunt wel zeggen dat
het op het niveau van het college van beheer heel anders ligt, maar dan kom
je weer terecht bij de vraag, wie er op het niveau van de faculteit precies
verantwoordelijk is. Dat is de decaan, die verantwoording aflegt aan de faculteitsraad,
niet aan het college van bestuur. Wat de heer Lansink nu zegt, is dus absoluut
niet in overeenstemming met wat er in de huidige wet staat.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Voorzitter! Er is een verschil tussen de formele regels zoals ze zijn
vastgelegd en de werkwijze in de praktijk. Er is op een groot aantal plaatsen
wel degelijk sprake van eenheid van bestuur en beheer, zij het dat het om
een culminatie op het hoogste niveau gaat. En dat is nu juist het bestuursorgaan,
waarin de minister nu ook die zaken wil samenballen. Wat dat betreft is de
wetswijziging dus niet nodig.
 
 Waar het om gaat, is dat als je praat over integraal management, je er
ook voor moet zorgen dat daarin alles samenkomt wat een bijdrage aan de instelling
levert. Dat is een kernpunt van het debat, niet de kwestie van de scheiding
van beheer en bestuur.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik ben de heer Lansink zeer erkentelijk omdat hij in feite
mijn argumentatie versterkt. Hij geeft aan dat ook hij belang hecht aan integraal
bestuur. Op dit moment is integraal bestuur een uitzondering, geen regel.
Het is er bij de economische faculteit Rotterdam met zeer veel moeite afgedwongen
na een aantal crises. Er zijn ook andere plaatsen waar sprake is van integraal
bestuur – daar heeft de heer Lansink groot gelijk in – maar wat
is het beeld? Gaan wij nu de uitzondering tot regel maken of houden wij de
regel als hoofdlijn aan? Ik begrijp dat de heer Lansink het met mij eens is
dat integraal bestuur de hoofdlijn moet zijn, maar dan is mijn vraag, wat
hij eigenlijk tegen dit wetsvoorstel heeft, waarin dit gewoon
geregeld is. En overigens is er een mogelijkheid – althans, als het
amendement dat voorziet in een experimenteerartikel wordt aangenomen –
om daarvan af te wijken. Dat lijkt mij meer in overeenstemming met de logica.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Deze tegenvraag had ik zo langzamerhand niet meer verwacht, omdat wij
al vele uren bezig zijn geweest met de vraag, wat integraal management zou
kunnen zijn, afgezien van het beheersmatige aspect ervan. Ik ben vóór
integraal management, maar wel met een inbreng van alle geledingen; confrontatie,
maar ook tezamen tot iets komen, dat is het wezenlijke van integraal management,
niet een bestuurs- of beheersconcept van bovenaf waarbij men niets meer heeft
in te brengen. Ik wijs op recente krantenartikelen van Bart Tromp en de heer
Schuyt, beide van PvdA-huize, als ik het wel heb. Zij geven daarin feilloos
aan, wat het punt is. U ziet integraal management alleen als een zaak van
bovenaf; ik zou zo graag zien dat u ingaat op de beschouwingen die wij hebben
gegeven: samenwerken geeft altijd een meerwaarde ten opzichte van een verticale
structuur.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik stel vast dat wij nu toch in een merkwaardige vorm van
debat geraken. De heer Lansink interrumpeert mij om te zeggen dat ik ongelijk
zou hebben. Daar reageer ik op en vervolgens brengt hij een ander argument
naar voren om aan te geven dat ik ongelijk zou hebben. Daar wil ik ook wel
op ingaan, maar laten wij dan even vaststellen dat het wetsvoorstel een zeer
voor de hand liggende achtergrond heeft en dat ik daarmee instemming heb beluisterd,
namelijk: integraal management moet, maar het is er dus nog niet. Daarin heeft
de heer Lansink gewoon ongelijk en ik zou graag zien dat hij dat dan ook bekent.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 In eerste en tweede termijn heb ik gezegd dat ik de lijn van integraal
management wil steunen, maar we praten kennelijk langs elkaar heen. U hebt
er geen enkele behoefte aan om eens te luisteren naar degenen die de andere
kant aan de orde stellen. Dat verwijt mag ik u toch wel maken? U miskent als
het ware de inbreng van de andere geledingen op het punt van integraal management.
Integratie betekent binden, samen iets doen. U ontneemt de mensen het medebestuur.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 De heer Lansink sprak over een woordenvloed, maar ik ben precies drie
minuten aan het woord geweest. Ik hoop dat de heer Lansink naar mijn argumentatie
wil luisteren. Drie, vier keer heeft hij mij gevraagd een argumentatie te
geven, maar zodra ik een zin uitspreek, interrumpeert hij mij met een onjuiste
veronderstelling. Ik wil graag dat de heer Lansink gaat zitten en luistert
naar het volgende onderdeel waarin het integraal management aan de orde komt.
Op het eerste onderdeel had hij een interruptie die gewoon niet deugde.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Ik bepaal zelf wel wanneer ik ga zitten, voorzitter.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Neen, dat bepaal ik, mijnheer Lansink.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 U hebt gelijk, u bepaalt en niet de minister.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 U krijgt nu de gelegenheid voor een korte interruptie, want dit is uw
laatste opmerking over dit onderwerp. Kort dus.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 In mijn eerste termijn was ik twee minuten aan het woord en toen had de
minister mij al driemaal onderbroken. Laten we elkaar geen verwijten maken,
maar gewoon tot de kern komen. De minister moet ingaan op de vraag wat bijdraagt
aan integraal management in de sfeer van...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 U vervalt nu in herhalingen. Gaat u zitten. Het woord is aan de heer Rabbae.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 De minister stelde zo-even dat hij in de toekomst van de universiteiten
vraagt dat ze zich steeds meer gaan toeleggen op onderzoek hetgeen zich niet
verdraagt met medebesturen. Kan de minister dat nader uitleggen?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik heb al in eerste termijn aangegeven dat we heel veel van de universiteiten
vragen. Het vijfpuntenplan is uitvoerig aan de orde geweest. Ik erken dat
een aantal fracties het hiermee niet eens is, maar wat mij betreft gaat het
om de consistentie van het kabinet dat met dit plan komt. Het voorziet in
meer uitdagende studies, gecombineerd met het bij elkaar brengen van cursus-
en studieduur en in meer aandacht voor toponderzoek. Dit laatste is, wat mij
betreft, een combinatie van maatschappelijke relevantie en kwaliteit.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Waarom is medebestuur een handicap of een belemmering voor meer onderzoek?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik heb aangegeven dat je daarvoor volgens de opvatting van het kabinet
integraal bestuur nodig hebt. Je kunt de verantwoordelijkheid voor de centen
en de hoofdlijnen niet scheiden. Toponderzoek is een onderdeel van het plan.
Zoals ik bij de opening van het academisch jaar te Leiden heb gezegd, speelt
onderzoek een belangrijke rol. Daarbij moeten keuzes worden gemaakt die de
komende jaren veel zullen vragen van de bestuurskracht.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter!...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Heel kort een reactie en dan wil ik de minister wat verder met zijn antwoord
op stoom laten komen.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Mede op verzoek van de minister hebben de universiteiten steeds meer aandacht
gegeven aan onderzoek onder het regime van medebesturen. Is dat juist of niet?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 De komende jaren kan het beeld van gerichtheid op het onderwijs aanzienlijk
worden versterkt. We hebben een ontwikkeling doorgemaakt...
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Dat is geen antwoord.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De minister is aan het woord.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Deze gedachtewisseling hebben we enkele malen gevoerd. Het is bekend dat
het kabinet de hoofdlijn legt bij de universiteit op het punt van het onderwijs.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik wil een vraag stellen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dat zie ik, maar de minister is nu aan het woord. U allen weet dat we
nog een flinke termijn voor de boeg hebben en ik ben niet van plan om het
begin van het betoog van de minister zo te laten verbrokkelen als u nu probeert
te doen. Laat de minister eerst op stoom komen, u krijgt nog kans genoeg.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 In mijn betoog liggen de antwoorden op de vragen uit de tweede termijn
besloten. Op die manier kom ik ook toe aan de achtergronden van de diverse
opmerkingen.
 
 Mevrouw Jorritsma en de heer Van Gelder spraken over het enorme belang
van het draagvlak. Beslissingen bij een universiteit kunnen niet door één
persoon alleen genomen worden. Ik merk hierbij op dat er zeer weinig organisaties
zijn waar dit voor de hand liggend is. Het gaat steeds over beslissingen die
moeten worden genomen, en over het daarbij betrekken van de kennis, de inzichten,
maar ook de emoties, zou ik bijna zeggen, van personen die de beslissingen
mede vorm moeten geven en uitvoeren. Dat heet draagvlak. De term "draagvlak"
is daarvoor zeer vaak gebruikt. Ik beschouw het draagvlak als iets wat in
elke organisatie een belangrijk gegeven is. Het betreft een draagvlak bij
degenen die de besluiten moeten uitvoeren aan de kant van de aanbieders, maar
ook een draagvlak bij degenen die aan de vragende kant staan. Dit geldt overigens
niet alleen bij de universiteit, maar wat mij betreft ook bij organisaties
zoals ziekenhuizen. Ook degenen die aan de vragende kant staan, moeten er
maximaal bij betrokken zijn, zodat er een wisselwerking ontstaat tussen datgene
wat wordt aangeboden en datgene wat wordt gevraagd. Op die manier zijn de
aanbieders zich voortdurend bewust van veranderingen in de populatie vragenden.
Er mag geen enkel misverstand bestaan over het belang dat ook het kabinet
hecht aan het draagvlak.
 
 Overigens memoreer ik hierbij ook de opmerkingen van de heren Schutte
en Van der Vlies, die sterk op dit punt zijn ingegaan. Zij hebben met de heer
Van Gelder en mevrouw Jorritsma geconstateerd dat er geen isgelijkteken staat
tussen medebestuur en draagvlak. Het draagvlak kan op zeer veel verschillende
manieren vorm krijgen. De opvatting van het kabinet is dat er aan het draagvlak
op een andere wijze inhoud gegeven kan en zal worden. Dat gebeurt vooral door
de betrokkenheid van degenen die besturen bij de universiteiten. Het is wel
inhoud geven aan draagvlak, met een meer expliciete erkenning van de verschillende
belangen van de groepen, zodat die verschillende belangen beter tot hun recht
kunnen komen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Ik heb een vraag over het draagvlak, dat zeker nodig is bij toekomstig
toponderzoek. Er is ook een goede samenwerking nodig tussen de docenten, de
studenten en het bestuur. Daar moet een draagvlak voor zijn binnen deze drie
groeperingen. Medebestuur lijkt mij daar een goed moment voor. Ik zie dat
er enkele amendementen liggen waarin wordt aangedrongen op meer mogelijkheden
om een draagvlak te krijgen. Mijn conclusie is dan dat volgens de coalitiepartijen
die de amendementen hebben ingediend, dit wetsvoorstel het draagvlak ondermijnt.
Als dat niet zo is, hoef je het draagvlak niet te verbeteren.
 
 Mijn vraag aan de minister is waarom je eerst iets, namelijk het draagvlak,
weg moet halen – het draagvlak blijkt de laatste dagen behoorlijk aangetast
te zijn – om een beetje draagvlak terug te verdienen door aanpassingen
aan de wet. Is het niet beter te onderzoeken of met integraal management,
op basis van medebestuur, een breed draagvlak kan ontstaan voor bijvoorbeeld
goed toponderzoek?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik kom daar straks over te spreken als wij het hebben over de redenering
die wij daarin volgen.
 
 Nogmaals, het gaat om het draagvlak bij het personeel en bij de studenten.
Actieve betrokkenheid van studenten in het proces is ook nodig, omdat zij
bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs. Daarover bestaat brede overeenstemming,
denk ik. Als je naar voren brengt dat het draagvlak niet alleen inhoud kan
maar ook zal krijgen, moet je er ook voor zorgen dat er aandacht wordt besteed
aan monitoring. Monitoring is op haar plaats, wat mij betreft in de twee fasen
die de heer Van Gelder aangaf. In de eerste fase is dat monitoring op het
punt van de regels die totstandkomen. Daarbij moeten wij ervoor zorgen dat
wij een goed beeld hebben van de wijze waarop invulling wordt gegeven aan
de MUB, en ook van de wijze waarop zich dat in een volgende periode vertaalt
in de betrokkenheid van studenten. Ik merk overigens op dat de belangstelling
van studenten sterk in de richting gaat. Ik zag berichten uit Maastricht,
waar men zich afvraagt hoe men invulling gaat geven aan de MUB. Ik hoor het
ook van andere kanten. Ik ben het eens met de heer Van Gelder dat inspectie
hierbij een grote rol kan spelen.
 
 De heer Schutte stelde zich de vraag of het ook gaat over een wijziging
van opvattingen. Zijn het uitsluitend de wijzigingen in termen van een analyse
van het verleden of zijn het ook de eisen van de toekomst? Mijn gevoelen is
dat er geen sprake is van een andere wijze van aankijken tegen de maatschappelijke
ordening. Ik heb de indruk dat dit wetsvoorstel veeleer is voortgekomen uit
opvattingen over datgene wat wij van de universiteit verwachten. Dan moet
je vervolgens consistent zijn in de doorvertaling.
 
 Dat laat overigens onverlet de vragen van mevrouw De Vries over de verdere
toekomst, na de MUB, want verdere verzelfstandiging is zeker niet uitgesloten.
Wij zullen dus ook goed in kaart moeten brengen wat daarvan de voor- en nadelen
zijn. Het stelt ons waarschijnlijk voor een groot aantal problemen, namelijk
hoe dan de relatie tussen overheid en universiteiten tot stand moet komen
en of in dat opzicht de bekostigingsrelaties dezelfde zouden moeten blijven.
Dit ligt niet zo voor de hand, want als je verzelfstandigd hebt en een grote
verantwoordelijkheid hebt gegeven, ga je waarschijnlijk ook andere bekostigingsrelaties
en ander contracten aan. Ik wil hier graag aangeven dat ik ernaar zoek om
binnen een halfjaar de Kamer zo'n overzicht te geven van de voor- en nadelen.
Ik ruim daar wat tijd voor in, opdat ik ook de gelegenheid heb om dit met
een aantal mensen die in die omgeving een rol spelen en daarnaast ook verstand
hebben van verzelfstandiging, te kunnen bespreken.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Voorzitter! Begrijp ik het goed dat dit thema door de minister zelf wordt
 geagendeerd en dat hij, als het gaat om het volgen van de
implementatie van de WUB, heeft toegezegd dat de inspectie daarbij een rol
kan spelen en hij zelf volgend jaar met een overzicht komt, aangevende hoe
de uitwerking in de praktijk is, en zich verantwoordelijk voelt voor de implementatie?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ja, voorzitter.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Voorzitter! Ik zou een tussenvraag willen stellen aan de minister. De
heer Van Gelder lijkt nu al blij met datgene wat hij inderdaad had gevraagd,
maar ik wilde even weten of het nog zinvol is dat wij verder debatteren. Discussie
moet er altijd zijn in dit huis, maar ik heb nu de indruk dat datgene wat
hier op hoofdlijnen is ingebracht door met name de heer Rabbae, de heer Poppe
en mijzelf, verdwijnt na deze beschouwingen. Is dat zo? Het gaat over het
kernpunt, over het medebestuur, over het integraal management, enz. Als de
minister nu zegt, in antwoord op de vraag van de heer Van Gelder, dat hij
alles zal blijven volgen enz., dan is dat toch een zwak punt in de redenering.
Waarom wordt niet serieus ingegaan op de zaken die ik in eerste termijn aan
de orde heb gesteld?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik heb de beantwoording door mijzelf, in eerste termijn, nog
eens uitvoerig doorgenomen. Daarbij is niet één keer maar wel
25 keer alle argumentatie weergegeven met betrekking tot de positie van medebestuur.
Ik voel er eigenlijk niet zoveel voor om dat nog eens te herhalen. Ik zou
dan zeggen: lees dat nog eens door.
 
 Ik hoorde de heer Lansink overigens bij een aantal van die antwoorden,
ook via interrupties van zijn kant, zeggen dat hij daar graag nog eens goed
over wilde nadenken. Ik heb ook goed naar hem geluisterd toen hij in tweede
termijn terugkwam, en ik heb gemerkt dat dit, helaas, niet heeft geleid tot
andere opvattingen van de kant van de heer Lansink. Ik betreur dat, maar dat
laat onverlet dat een groot stuk van de argumentatie daarmede gewoonweg staat,
onder andere dat belangrijke punt van argumentatie waar ook de heer Lansink
toen op inging, waarbij hij de vraag stelde: hoe kan de minister zeggen dat
medebestuur juist leidt tot een verzwakking van de positie van de student?
Ik zou hem willen vragen om dat stuk door te lezen, uit de eerste termijn,
waarbij hijzelf mijn betoog afsloot met de woorden: daar moet ik nog eens
goed over nadenken.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Voorzitter! Dat heb ik ook gedaan en dat blijf ik doen, tot wij aan de
stemming toe zijn. Maar het omgekeerde mag ik toch ook vragen?
 
 Ik heb in tweede termijn, aan het slot van mijn betoog, gezegd dat er
twee mogelijkheden zijn om te kijken of wij die impasse kunnen doorbreken.
Dat betrof een aanpassing van de considerans van het wetsvoorstel en een zodanig
experimenteerartikel – daarbij is dat van de heer Rabbae beter en verstandiger
dan het andere dat is ingediend – op grond waarvan wij dit gezamenlijk
zouden kunnen afsluiten en zouden kunnen zeggen: laat ons een bepaalde route
ingaan, maar ook andere mogelijkheden niet afsluiten. Daar hoor ik de minister
niet meer over. Ik heb geprobeerd een brug te slaan, maar de minister is nu
al bezig met aan de regeringspartijen toe te zeggen wat zij gevraagd hebben.
Dat is mooi, na het overleg van vanmiddag, en dat is natuurlijk prima. Maar
ik zou wel willen dat het hier ook in openbaarheid gebeurt: wat is wel en
wat is niet aan de orde geweest? Dat is echt nodig, omdat wij hier bij het
kernpunt zitten van medebestuur en deze Kamer daar ook een rol in speelt.
Daarom zeg ik dit met enige stemverheffing, hoewel ik dat eigenlijk niet zou
moeten doen.
 
 Waarom niet ingegaan op de voorstellen die ik aan het einde van mijn betoog
heb gedaan, namens het CDA, om een brug te slaan? Dat betekent: de considerans
van het wetsvoorstel aanpassen en vervolgens een experimenteerartikel toevoegen,
teneinde die instellingen die dat willen, zoals Tilburg, de ruimte te geven
voor hun vorm van integraal management. Niets echter daarover en dan mag je
toch een zekere teleurstelling uiten, of niet soms?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik ben echt verrast. Volgens mij heb ik nu in totaal zeven
minuten gesproken. Ik had een betoog van ongeveer anderhalf uur en de heer
Lansink kent de conclusie al. Dat vind ik heel opmerkelijk. Maar ik zou graag
mijn betoog willen vervolgen; dan kan de heer Lansink aan het einde van het
debat zijn eigen opvatting nog eens toetsen, namelijk of dat een voorspelling
was die klopte dan wel of zijn voorspelling niet is uitgekomen. Dat houdt
iedereen ook een beetje in het onzekere en het voert de spanning wat op.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (Groenlinks):
 
 Voorzitter! Ik heb een vraag over datgene wat de minister zojuist heeft
gesteld. Ik luister zeker goed en ik zal hem niet interrumperen als hij zijn
argumenten meldt.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De minister heeft zojuist aangekondigd dat dit het geval is. Wilt u deze
interruptie dan ook kort houden?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (Groenlinks):
 
 De minister heeft het over een verdere verzelfstandiging van de universiteiten
en hij komt met een stuk waarin hij zijn mening naar voren brengt. Heeft hij
ook een schema in zijn hoofd voor het tijdstip waarop die verzelfstandiging
kan ingaan?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik heb een procedureschema in mijn hoofd. Binnen een halfjaar
gaat er een notitie naar de Kamer waardoor de Kamer in de gelegenheid is om
met het kabinet over de ins en outs te spreken, met een afronding in het HOOP.
Die verschijnt met de stukken voor prinsjesdag op de derde dinsdag van september
in 1997.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (Groenlinks):
 
 Als het aan u lag, wanneer zou die verzelfstandiging dan in de praktijk
handen en voeten krijgen?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik heb daar werkelijk geen idee van, voorzitter, omdat ik zo'n proces
graag met een open mind inga. Als ik nu alle voor- en nadelen kende alsmede
de afwegingen, dan zou ik de nota nu al geschreven hebben. Dit soort processen
hebben vooral tijd en aandacht nodig en vooral de inzichten van anderen die
daarbij nodig zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (Groenlinks):
 
 Ik stel deze vraag om de volgende reden. Toen wij destijds discussieerden
over de prestatiebeurs, die hier en daar ook veel bezwaren ontmoette, kwam
de minister ook met een voorstel tot bespreking van de stelselherziening.
Met andere woorden, hij hield ons een worst voor in de vorm van de belofte
dat hij later met de discussie over de stelselherziening zou komen. Nu wordt
ons voor de tweede keer een worst voorgehouden: als wij dit voorstel slikken,
dan zal hij straks met een verdere verzelfstandiging van de instellingen komen,
terwijl hij geen concreet idee heeft, zelfs niet in termen van wensen, wanneer
zoiets ingevoerd kan worden.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik weet niet precies voor wie het een worst is; het zou wel
eens iets heel anders kunnen zijn. Over de vorm kan ik mij absoluut niet uitspreken;
het kan nog alle kanten op, want het is een verkenning van voor- en nadelen.
Ik heb geprobeerd aan te geven dat het zeker ingewikkeld is. Je kunt wel verzelfstandigen,
maar een volgende stap is het antwoord op de vraag wat het precies betekent
voor de verhouding tussen parlement, kabinet en de instellingen. Het zou een
verzelfstandiging moeten zijn die goed kan worden aangestuurd.
 
 Voorzitter! Ik kom nu bij de bespreking van de raad van toezicht. De raad
van toezicht is een orgaan waarover de heer Van Gelder, de heer Van der Vlies
en mevrouw De Vries vragen hebben gesteld. Naar aanleiding van hun opmerkingen
in tweede termijn is het misschien goed om te beginnen bij de huidige positie
die in de Wet hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek vorm heeft gekregen.
 
 In de huidige situatie is de minister in het algemeen verantwoordelijk
voor onderwijs en onderzoek. Dat is neergelegd in een aantal artikelen, in
het bijzonder in de artikelen 15.1 en 6.5. Artikel 6.5 betreft vooral de onderwijsverantwoordelijkheid
die zich uit in de algemene lijnen waarmee ik op de vragen van de heer Schutte
antwoordde. Artikel 15.1 is een sanctieartikel waardoor je kunt ingrijpen
als men zich niet houdt aan de wet met betrekking tot die zaken die bij onderwijs
en onderzoek aan de orde zijn.
 
 Een tweede verantwoordelijkheid betreft meer specifiek het bestuur van
uitsluitend de openbare instellingen. De wijziging die in het wetsvoorstel
wordt voorgesteld, luidt als volgt. Het algemene verandert niet maar blijft
precies hetzelfde. In dat opzicht wordt de WHW ook niet veranderd. Met betrekking
tot het specifieke wordt mijn verantwoordelijkheid gelegd bij die raad van
toezicht. Wat was dat specifieke? Dat specifieke bestond uit drie onderdelen.
Het eerste onderdeel is dat de minister het college van bestuur benoemt en
ontslaat. Een tweede onderdeel is dat de minister kan ingrijpen. Maar die
ingrijpingsbevoegdheid kan uitsluitend via AMvB totstandkomen. Daarover is
hier uitvoerig gesproken naar aanleiding van de problemen destijds bij de
Rijksuniversiteit Leiden. Een derde onderdeel is dat de minister de instellingsregelingen
goedkeurt. In de nieuwe situatie zal het college van bestuur worden benoemd
door de raad van toezicht. De raad van toezicht heeft een grotere bevoegdheid
tot ingrijpen. Er moet meer worden voorgelegd aan de raad van toezicht. De
raad van toezicht heeft wat dat betreft een grotere sturende bevoegdheid dan
de minister oorspronkelijk had. Het goedkeuren van instellingsregelingen is
sterk geclausuleerd. Een aantal instellingsregelingen moeten worden goedgekeurd.
 
 Vervolgens komt de vraag aan de orde: van wie is dat orgaan nu, van de
minister of van de instelling? Dit is enigszins vergelijkbaar met de situatie
van de raad van toezicht bij TNO, de raad van toezicht bij academische ziekenhuizen,
de Informatiebeheergroep en raden van commissarissen: het orgaan is eigenlijk
van allebei, maar het meest van de instellingen. Nogmaals, ik denk dat dit
in de praktijk geen aanleiding tot problemen zal geven, ook gezien de vele
voorbeelden die elders bestaan.
 
 Mevrouw De Vries heeft een vraag gesteld over de onduidelijke situatie
die ontstaat wanneer er bij gedeelde medezeggenschap sprake is van een geschil
dat in feite beide medezeggenschapsorganen betreft, waarbij de studentenraad
en de ondernemingsraad hetzelfde geschil hebben. Ik denk dat er nog een voorziening
getroffen moet worden om een dergelijk probleem op te lossen. Een en ander
hangt ook een beetje af van de positie die de Kamer inneemt ten aanzien van
het amendement op stuk nr. 41, waarin wordt voorgesteld om bij gedeelde medezeggenschap
bij bepaalde strategische beslissingen een gezamenlijke vergadering bijeen
te roepen.
 
 Klachtrecht is een heel wezenlijk punt in het geheel. Naar aanleiding
van de opmerkingen van de heer Schutte, heb ik mij heel goed laten informeren
over de positie van het klachtrecht. Want dat is een wezenlijk onderdeel van
de wijze waarop de positie van de student nu vorm krijgt. Niet dat wij ervan
uitgaan dat studenten nu dagelijks klachten indienen. De regeling werpt echter
wel haar schaduw vooruit, ook naar de instelling toe. De instelling moet zich
er steeds van bewust zijn dat men gehouden is aan een aantal afspraken, noem
het een contract, met studenten. De heer Schutte stelde in het bijzonder een
vraag over de ombudsfunctie versus collectief klachtrecht. Ik moet daarbij
aangeven dat de afspraken rondom het studentenstatuut en rondom kwaliteit
en studeerbaarheid aangeven dat in het studentenstatuut de soort functie die
een ombudsfunctie zou kunnen zijn, ook vorm moet krijgen. Met andere woorden,
even los van het wetsvoorstel dat is ingediend, is er al in het eerder aangenomen
wetsvoorstel inzake kwaliteit en studeerbaarheid aangegeven dat er in het
studentenstatuut de soort functie die als ombudsfunctie zou kunnen worden
gezien, ook bij een universiteit vorm moet krijgen. Dat moet ergens worden
neergelegd.
 
 Maar dan dat collectieve klachtrecht. Bij een ombudsfunctie wordt een
uitspraak gedaan, en dat is het dan. Daaraan kan de desbetreffende organisatie
zich iets gelegen laten liggen, of niet. De persoon die de uitspraak van de
ombudsman of -vrouw heeft gevraagd, kan dan in beroep gaan bij de rechter,
of bij een ander rechterlijk orgaan. De uitspraak van de ombudsman of -vrouw
kan dan daarbij worden betrokken. Dat is echter een andere vormgeving dan
die waarvoor in het thans voorliggende wetsvoorstel is gekozen. Die vormgeving
ligt in feite al elders in de onderwijswetten vast. Wij hebben ons afgevraagd
wat er precies moet gebeuren als er sprake is van een klacht. Er moet dan
in eerste instantie iets veranderen. Nu is het mogelijk dat er gemakkelijk
een verandering kan worden aangebracht, waarmee de student geholpen is. Ook
bestaat de mogelijkheid dat de student al wel in de problemen is, maar nog
net geholpen kan worden. Het is echter ook mogelijk dat de student niet meer
kan worden geholpen, dat het te laat is. Ik denk dat in alledrie die gevallen
de decaan de eerst aangewezene is om over de zaak opvattingen
naar voren te brengen en vooral om wijzigingen in de opleiding tot stand te
brengen die recht doen aan de klacht. Dat is altijd een beetje lastiger. Probleem
is namelijk dat een decaan wel een eigen belang heeft de klacht toch als het
ware zo snel mogelijk af te schuiven. Dan bestaat ook de mogelijkheid om de
klacht aan een objectieve buitenstaander voor te leggen. Probleem is echter
wel dat die objectieve buitenstaander behalve het geven van een oordeel, zelf
verder niets kan doen, terwijl de decaan wel wezenlijk iets kan doen aan de
positie van de student. Daarbij komt nog dat naar mijn oordeel de decaan er
belang bij heeft de klacht niet af te schuiven, maar juist te voorkomen dat
er een klacht ontstaat. Dat is een belangrijk element van het klachtrecht
zoals dat in dit wetsvoorstel vorm heeft gekregen. Mocht echter de student
het gevoel krijgen dat een en ander niet deugt, dan bestaat altijd de mogelijkheid
om verdere stappen te zetten, waarbij uiteindelijk de gang naar de rechter
mogelijk blijft. Ik denk dus dat dit artikel wel degelijk tanden heeft. De
student wordt er wel degelijk in een goede positie mee gebracht.
 
 De heer Schutte heeft een vraag gesteld over de eerste keuze van het medezeggenschapsregime.
Hij legde er de nadruk op dat er in de eerste fase geen instemmingsrecht is.
Dat is gedaan met de gedachte dat je niet aan de bestaande medezeggenschapsorganen
of het bestaande medezeggenschapsorgaan het recht moet geven om over het eigen
graf heen te regeren.
 
 Mevrouw De Vries heeft een vraag gesteld over het onderwijs- en examenreglement.
Waarom vallen de onderdelen a t/m d van artikel 7.13 niet onder het instemmingsrecht
van de faculteitsraad? Het gaat om zaken die betrekking hebben op datgene
wat de studie definieert. Wij moeten ervan uitgaan dat studenten inschrijven
op een bepaalde studie, met alles wat erop en eraan zit. Dat is goed neergelegd
in het studentenstatuut. Daarbij geldt een adviesrecht en geen instemmingsrecht.
 
 
 
 
 
 Mevrouw J.M. de Vries (VVD):
 
 Ik heb niet gezegd dat de onderdelen a t/m d hier niet onder dienen te
vallen. Ik ben het namelijk inhoudelijk met het voorstel eens. Onder de punten
c en d staan echter formuleringen die onder de overige punten zijn terug te
vinden. Ik noem een voorbeeld. Het aantal en de volgtijdelijkheid van de tentamens
vallen niet onder het instemmingsrecht. Onder e gaat het echter om de volgorde
en om het aantal malen per studiejaar dat tentamen kan worden afgelegd. Dergelijke
formuleringen liggen heel dicht bij elkaar, terwijl de ene buiten het instemmingsrecht
valt en de andere erbinnen. Het zou goed zijn als de minister duidelijk zou
aangeven waarom dat het geval is. Interpretatieverschillen moeten voorkomen
worden.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Dit gaat om een onderdeel van de uitwerking. Datgene wat uiteindelijk
leidt tot de verantwoordelijkheid van de universiteit in termen van het aanbod,
valt niet onder het instemmingsrecht. Datgene wat daarvan een uitwerking is,
is wel onderhevig aan het instemmingsrecht. Dat was de filosofie rond de opstelling
van deze onderdelen. In a t/m d gaat het om datgene wat de universiteit aanbiedt.
In de omschrijvingen zal ik erop doen toezien, door de raden van toezicht
indirect naar de colleges van bestuur, naar de decanen, dat het scheidende
criterium is de mate waarin de student, gegeven bepaalde termen, als het ware
een contract afsluit en de wijze waarop dat contract uitvoering krijgt.
 
 Ik kom op een drietal amendementen die in het hart van de discussie staan.
De argumentatie voor de positiebepaling van het kabinet is hierbij van groot
belang. Allereerst noem ik de rol van het faculteitsbestuur en de rol van
studenten in dat bestuur. In tweede instantie gaat het om de rol van studenten
in opleidingsbesturen. In derde instantie gaat het om het instemmingsrecht
bij de begroting.
 
 Datgene wat de heer Lansink in het amendement op stuk nr. 8 naar voren
brengt, wordt door het kabinet als onaanvaardbaar gezien. Er wordt in het
amendement als volgt geredeneerd. Er kan van alles gebeuren. Ook met medebestuur
kan sprake zijn van integraal management. Het gaat echter om strijdige argumenten.
Medebestuur gaat uit van een verantwoordelijkheid ten opzichte van andere
partijen dan de rijksoverheid, die uiteindelijk staat voor de kwaliteit van
het onderwijs dat geleverd wordt en voor het onderzoek dat totstandkomt.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Dat is duidelijke taal. Het gaat om een wijzigingsvoorstel dat de beste
bedoelingen heeft en dat aansluit bij datgene wat hier de afgelopen jaren
naar voren is gebracht, ook door de PvdA en D66. "Onaanvaardbaar" wil zeggen
dat u radicaal een streep haalt door het medebestuur, alle mooie verhalen
over medezeggenschap ten spijt. Zo'n zware lading aan een wijzigingsvoorstel
geven, wil nogal wat zeggen. Beseft u wel wat het onaanvaardbaar bij dat wijzigingsvoorstel
betekent? Het amendement bedoelt namelijk te zeggen dat er zinnige aanpassingen
in de organisatie mogelijk zijn, waardoor juist integraal management mogelijk
is. Ik vind het nogal een forse uitspraak.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik had al eerder tegen de heer Lansink gezegd dat ik nog zou
terugkomen op zijn argumentatie en ook op zijn inzet. De considerans mag geacht
worden een zeer bepalend onderdeel van een wetsvoorstel te zijn. Ik kan mij
niet veel voorstellen bij een wetsvoorstel met een considerans die er als
het ware niet zoveel toe doet. De considerans geeft namelijk aan wat de algemene
filosofie is. Elke keer dat wij hierover spraken, hebben wij duidelijk gemaakt
dat er verschillen zijn tussen integraal management en medebestuur. Naar de
opvatting van het kabinet zijn het inderdaad elkaar uitsluitende categorieën.
Een volledige vorm van integraal bestuur is niet mogelijk met medebestuur.
Het interruptiedebatje dat wij eerder hadden, is dan niet helemaal irrelevant.
Juist de grote problemen die zich de afgelopen jaren hebben voorgedaan, komen
niet voort uit het niet goed functioneren van studenten in het medebestuur
maar wel uit de wijze waarop medebestuur vorm heeft gekregen, in het bijzonder
ook met de scheiding van bestuur en beheer.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 U zei een minuut of tien geleden dat het wetsvoorstel is voortgekomen
uit hetgeen in de toekomst van de universiteiten mag worden verwacht. Het
heeft dus een bepaald doel. Ik heb al eerder in het debat gezegd dat het lijkt
alsof het doel, namelijk de toekomst van de instelling, de kostenbeheersing
en dergelijke, alle middelen heiligt. Is de zware lading die u aan mijn wijzigingsvoorstel
geeft, het onaanvaardbaar, niet als het ware uw erkenning dat u de grondslag
voor de huidige structuur weghaalt en vervangt door een geheel andere? En
dat terwijl heel wat woordvoerders in de Kamer instemmen met integraal management
en met verbeteringen in de organisatie. Is u er niets aan gelegen om hier
een behoorlijk politiek en maatschappelijk draagvlak te krijgen voor veranderingen,
waarbij ook de wetgever een belangrijke normerende rol speelt? De terminologie
"heroverwegen van medebestuur" heb ik namelijk niet eerder in andere consideransen
gezien.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik heb alle respect voor de opvatting van de heer Lansink.
Ik heb goed naar hem geluisterd, maar ik deel zijn opvatting niet. Ik wil
niet polariseren, maar de brug die hij aanbiedt, is echt een springplank in
het ravijn. Daarmee wordt in feite het wetsvoorstel ongedaan gemaakt. Het
is dus helemaal geen brug. Met deze amendering van de considerans zeg je namelijk:
wij hebben het toch eigenlijk anders bedoeld. Nogmaals, ik twijfel niet aan
de oprechtheid van de heer Lansink, maar het is merkwaardig om tegelijkertijd
te zeggen dat de considerans helemaal anders moet en dat je een aantal opvattingen
uit het wetsvoorstel deelt. Dan moet je gewoon rechtstreeks zeggen: ik vind
het allemaal maar niks. Het is geen brug, maar iets dat volstrekt ingaat tegen
de opvattingen die in het wetsvoorstel zijn neergelegd. Het gaat, wat mij
betreft, dan niet over de vraag van medebestuur, maar over de vraag van reële
invloed van personeel en van studenten. Op dat punt is de wijziging veel minder
groot dan zij lijkt. Het gaat om een ander vorm maar met dezelfde inhoud en
vervolgens ook om een versterking van de bestuurskracht.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Ik vergelijk mijn wijzigingsvoorstel op de considerans met andere wijzigingsvoorstellen
die zijn ingebracht, ook van de andere kant. U komt zo dadelijk nog te spreken
over het wijzigingsvoorstel van de heer Van Gelder over de studenten in het
faculteitsbestuur. U heeft de beschouwing van D66 gehoord over het begrotingsrecht.
U kunt dan toch niet tot een zo scherpe aanval op mijn wijzigingsvoorstel
komen? In die inbrengen zit namelijk hetzelfde punt van medebestuur. U maakt
de afstand groter dan hij in feite is.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Dat is überhaupt niet de rol van het kabinet. Ik denk dat de heer
Lansink het wel heel scherp naar zich toetrekt als hij zegt dat de eerdere
opmerkingen van de coalitiepartijen hem steunen in hetgeen hij voor de considerans
voorstelt.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 U reageert bijna allergisch op de term "medebestuur". U verbiedt die term
bijna. Hoe is het dan mogelijk dat u straks komt met een voorstel voor verdere
verzelfstandiging van de instellingen? Dan moet u straks toch een belangrijke
"psychologische spagaat" verrichten om deze ommezwaai te maken.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Misschien kan de heer Rabbae zijn vraag toelichten, want het
verband tussen verzelfstandiging en medebestuur ontgaat mij.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Onder verzelfstandiging versta ik dat de universiteiten, met natuurlijk
een duidelijke verantwoording in uw richting, hun zaakjes zelf kunnen organiseren
op grond van een aantal criteria die de slagvaardigheid etc. versterken. Als
u dit ook zo ziet – wellicht wordt er op dit punt ook nog geamendeerd –
zult u de term "medebestuur" moeten kunnen inslikken, zo niet nu dan toch
wel straks. Mijn vraag is of u nog wel geloofwaardig bent – excuses
voor het verzwaren van dit woord, maar u begrijpt wel wat ik bedoel –
als u zegt dat u straks met een verzelfstandigingsidee zult komen, terwijl
u nu eigenlijk elke opening daartoe verbiedt.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik denk dat bij de heer Rabbae het misverstand leeft dat verzelfstandiging
zou gaan in de richting van een nieuwe vorm van overheid met het principe
van "one man, one vote". Verzelfstandiging bij de Informatiebeheergroep is
verzelfstandiging zonder medebestuur. Verzelfstandiging bij TNO is verzelfstandiging
zonder medebestuur. Zoals wij al eerder vaststelden, is medebestuur iets wat
je op zichzelf goed voor ogen moet hebben. Het is iets wat op dit moment uitsluitend
en alleen bij Nederlandse universiteiten bestaat. Ik heb al aangegeven dat
dit niet betekent dat je moet zeggen dat het daarom geen bestaansrecht heeft
of heeft gehad. Dat is namelijk niet voldoende. Het is echter wel een punt
van reflectie. Ik ben altijd vóór een Nederlandse voortrekkersrol.
Ik ben er ook altijd vóór om specifieke situaties specifiek
te beoordelen. Het geeft echter wel reden tot denken. Daarbij ligt de parallel
die de heer Rabbae trekt tussen verzelfstandiging en medebestuur, absoluut
niet voor de hand. Het tegendeel is eerder het geval.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Wat de minister nu meedeelt, is belangrijk. Nu weten wij ook wat wij ons
te wachten staat als het gaat om de verzelfstandiging van instellingen. De
minister zegt dat hij bij verzelfstandiging eigenlijk nog steeds medebestuur
verbiedt. Dat is duidelijk.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Het wetsvoorstel wordt verdedigd op grond van de termen zoals
die eerder zijn aangegeven, los van verzelfstandiging. Ik dank de heer Rabbae
voor het feit dat hij nog eens aangeeft dat continuïteit wel aanwezig
geacht mag worden en dat bij verzelfstandiging niet de gedachte leeft aan
het opnieuw introduceren van medebestuur.
 
 Ik kom op de rol van studenten in het faculteitsbestuur. Hier is heel
veel discussie over geweest. Op dit punt liggen er twee amendementen. Het
eerste is het amendement op stuk nr. 31 van D66. Ik heb in eerste termijn
aangegeven dat ik meen dat dit amendement tegen de geest van de wet ingaat.
Verder ligt er een nieuw amendement op stuk nr. 59 van de heer Van Gelder.
Ik wil hier graag wat uitvoeriger op ingaan. Om te beginnen, herhaal ik mijn
argumentatie in eerste termijn. Op het nieuw gedefinieerde faculteitsniveau –
dat betekent dat bestuur en beheer geïntegreerd zijn; dat is nu niet
het geval, want beheer valt onder het college van bestuur – gaat het
om zeer grote verantwoordelijkheden. Bij integraal bestuur is er, als het
amendement wordt gevolgd en als die kan-bepaling wordt geëffectueerd,
sprake van een enorme verantwoordelijkheid van een student
voor het aanbieden van goed onderwijs en voor het maken van keuzes rond onderzoek.
Het gaat dan bijvoorbeeld om het benoemingsbeleid voor hoogleraren. Wij kunnen
ons voorstellen dat elke faculteit zich, net als elke organisatie, in eerste
instantie profileert en probeert om de juiste man of vrouw op de juiste plaats
te krijgen en daar dus een grote aanzet toe levert. Het gaat ook om faciliteiten
voor het personeel en algemeen personeelsbeleid. Nogmaals, de kracht van een
organisatie zit hem in de mensen die daar werken. Het gaat ook om onderzoek,
waar de faculteit in toenemende mate voor scherpe keuzes staat. Verder gaat
het om toezicht op het onderwijs. In eerste instantie ligt de verantwoordelijkheid
bij de opleidingen, maar vervolgens gaat het ook om het toezicht daarop en
het reageren op eventuele problemen in dat verband.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik schors de vergadering in verband met rumoer op de publieke tribune.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Het ging mij erom aan te geven wat voor verantwoordelijkheden
er bij het faculteitsbestuur liggen. Er is in eerste termijn ook door een
aantal van de geachte afgevaardigden gezegd dat de rol van de decaan een zeer
zware is, waarbij dit soms vertaald werd naar misschien meer personen. Als
je echter die vertaling maakt, dan moet je op zijn minst voor elk van die
personen een vertaling maken naar de inhoud. Nogmaals, de mensen zijn de kern
van het bedrijf. Dus een zwaar benoemingsbeleid...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik schors opnieuw de vergadering in verband met rumoer.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Degene die nu van de tribune wordt verwijderd, moet de laatste zijn. Zo
nodig zal de gehele publieke tribune worden ontruimd.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik heb de gelegenheid gehad om breed uit te meten wat de verantwoordelijkheden
zijn van het faculteitsbestuur. Het gaat over benoemingsbeleid, onderzoek
en toezicht op het onderwijs. Ik heb de grootste moeite om dat te zien als
iets waar een student bestuurlijk een rol in speelt. Het gaat mij dus niet
om de positie van de student als adviseur. Ik laat het oordeel over dat amendement
graag aan de Tweede Kamer over.
 
 Het gaat mij om het amendement op stuk nr. 59. Ik zeg dit met grote waardering
voor de rol van de studenten in het verleden. Zij hebben inderdaad hun stukken
steeds goed gelezen. Maar ik maak toch de aantekening dat bestuur iets is
voor een langere periode. Als je één jaar in een bestuur gezeten
hebt, kun je niet stellen dat dit soort bestuur past in de categorie van integraal
medebestuur. Overigens begrijp ik dat de goede rol die studenten in het verleden
gespeeld hebben, mede een grote rol heeft gespeeld bij het indienen van het
amendement. Verder besef ik ook dat het wetsvoorstel niet uitsluit dat het
college van bestuur een student aanzoekt als bestuurder van de faculteit.
Dat staat nu nog nergens, maar als ik de verschillende argumenten voor en
tegen bekijk, houd ik overwegende bezwaren tegen het amendement. Ik voel mij
dus, voorzitter, ondanks het feit dat er wat tijd was, niet vrij om daar nu
een eindoordeel over te geven. Ik wil dat eerst graag bespreken met het kabinet.
Ik zal tijdig voor de stemming schriftelijk aan de Tweede Kamer melden wat
het oordeel van het kabinet op dit punt is.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik heb gezegd dat mijn fractie de uitgangspunten van het wetsvoorstel
onderschrijft. In het wetsvoorstel wordt voor de invulling van besturen gelukkig
veel vrijheid aan de instellingen gelaten. Er is niet aangegeven waaraan degenen
die in het faculteitsbestuur zitting nemen, moeten voldoen. Vanuit die invalshoek
kan het naar mijn mening aan de instellingen worden overgelaten of een student
deel van het bestuur uitmaakt. Er komen vraagstukken op het faculteitsbestuur
af die betrekking hebben op financiën, personeel, huisvesting enzovoorts,
maar ook op onderwijs. Ik kan mij voorstellen dat instellingen er bewust voor
kiezen een student zitting te doen nemen in het bestuur. Ik hoop dat de minister,
gelet op de door hem benadrukte vrijheid op decentraal niveau, dit amendement
nog eens positief in ogenschouw wil nemen.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 De minister heeft overwegende bezwaren, maar hij is niettemin bereid om
het amendement van de heer Van Gelder in het kabinet aan de orde te stellen.
Deze stellingname is niet te rijmen met zijn harde "onaanvaardbaar" ten aanzien
van mijn wijzigingsvoorstel inzake de considerans. Dit amendement betreft
ook een vorm van medebestuur met een verantwoordelijkheid die nog zwaarder
weegt dan in de raden. Hoe kan de minister dat waarmaken?
 
 De minister heeft met enige collega's vergaderd. Ik heb dat vroeger ook
wel eens gedaan, dus ik weet hoe dat werkt. Ik heb daar geen enkel bezwaar
tegen, maar wat er besproken is, moet hier wel aan de orde komen. Heeft dat
beraad niet geleid tot intrekking van het wijzigingsvoorstel? Moet er een
extra "rondje" worden gehouden? De andere leden van de Kamer hebben recht
op een helder oordeel. Ik verwacht over beide zaken een uitspraak van de minister.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! De heer Lansink weet dat wat hier besproken wordt, telt. Ik
heb met veel belangstelling naar de opmerking van de heer Van Gelder geluisterd.
Ik zal haar betrekken bij de afweging van het kabinet. Ik zal daarbij met
nadruk aangeven dat ik niet de indruk heb dat de heer Lansink de juiste verbinding
legt. Het gaat in dit geval niet over de positie van de student als medebestuurder
met een eigen achterban, maar als bestuurder. Dat maakt het overigens niet
op alle fronten even gemakkelijk. Binnen de conceptie van integraal management,
zoals is aangegeven door de heer Van Gelder, moet een buitengewoon lastige
afweging worden gemaakt. Er wordt veel gewicht gehecht aan een bestuurder.
Je moet er eigenlijk van uitgaan dat dit een bestuurder is van een ander formaat,
met een andere kwaliteit, dan geldt voor iemand die er maar één
jaar zit. In dat spanningsveld wil ik graag met het kabinet zoeken naar een
oplossing en uiteindelijk komen tot een oordeelsvorming.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 De minister zegt dat hij het kabinet zal voorhouden dat de heer Lansink
een verkeerde relatie legt, namelijk tussen dit amendement
en de considerans. Spreekt hij daarmee uit dat hij bereid is het amendement
van de heer Van Gelder te verdedigen in het kabinet?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik beschouw dit niet als een amendement inzake medebestuur.
Maar ook als het een amendement inzake bestuur is, dan nog heb ik er grote
bezwaren tegen. Ik ben daarover in eerste termijn zeer duidelijk geweest.
Ik heb duidelijk aangegeven dat er in mijn visie geen sprake is van medebestuur.
Ik vind het nog altijd heel lastig te verdedigen. Voordat ik een definitieve
stellingname betrek, wil ik hierover met het kabinet spreken.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Als het naar uw mening niet over medebestuur gaat, waarom legt u het dan
aan het kabinet voor?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Er ontstaat geleidelijk aan een soort myopie in die zin dat
de heer Rabbae het wetsvoorstel maar op één wijze kan zien,
namelijk gericht tegen medebestuur. Met het wetsvoorstel wordt echter een
versterking van het bestuur beoogd. Dat is de hoofdlijn. In die versterking
van het bestuur speelt medebestuur geen rol meer. Er is een aantal andere
dingen dat een rol speelt, zoals de opleiding die tot stand wordt gebracht
en de wijze waarop de faculteit en het college van bestuur zich tot elkaar
verhouden. Ik heb dit amendement op zijn eigen merites bekeken en dus niet
via een soort automatisme in de zin van "als het geen medebestuur is, kan
het wel". En dat is een beetje de opvatting van de heer Rabbae.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Hoe zwaar hecht collega Van Gelder aan het overnemen van zijn amendement
door het kabinet? Stel dat het kabinet het voorgestelde onmogelijk vindt.
Is hij dan bereid het wetsvoorstel alsnog te steunen, of onttrekt hij dan
zijn steun aan het voorstel?
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Voor de heer Rabbae is het altijd interessant om te weten welke speelruimte
iemand heeft of welk speelgeld iemand in zijn zak heeft. Ik vind het volstrekt
onzin om nu te gaan zeggen onder welke condities wij "ja" of "nee" tegen dit
wetsvoorstel zeggen. Het gaat mij om het volgende. Gelet op het wetsvoorstel
wil ik vanuit een bepaalde optiek aan de instellingen de ruimte laten om een
student, onder de condities van het wetsvoorstel, deel te laten uitmaken van
een faculteitsbestuur. Ik weet dat de minister daar buitengewoon mee worstelt;
wat dat betreft ben ik niet door hem overtuigd. Daarom vind ik het reëel
om dat amendement voor te stellen. Er is dus geen sprake van dat ik nu zeg
dat ik het terugtrek of zal terugtrekken. Uiteindelijk gaat het om het totaal
van de wet. Ik moet eerlijk zeggen dat het mij wel wat waard is, maar ik zeg
nu niet dat ik het van belang vind voor de universiteiten opdat zij met de
nieuwe wettelijke structuur kunnen werken.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Dus als het afgewezen wordt door het kabinet, gaat de heer Van Gelder
toch akkoord met dit wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Als, als, als. Wat heeft het nou voor zin om nu te gaan speculeren? Ik
ga ervan uit dat de minister de argumenten die op dit vlak worden gewisseld,
heel nadrukkelijk op zich laat inwerken, daarmee teruggaat naar het kabinet
en dat wij daarna een reactie krijgen. Wellicht hebben wij er dan een discussie
over. Ik hecht eraan tot uitdrukking te brengen dat nergens in de wet een
belemmering is opgenomen als het gaat om de vraag welk deel van de gemeenschap
je deel wilt laten uitmaken van een faculteitsbestuur. Ik begrijp het standpunt
van de minister eerlijk gezegd niet.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 De heer Van Gelder staat hier eigenlijk neutraal tegenover.
 
 
 
 
 
 Mevrouw J.M. de Vries (VVD):
 
 De minister heeft gewoon gezegd dat hij worstelt met dit amendement, erover
nadenkt en ermee teruggaat. Dat wachten wij dan even af.
 
 De heer Van Gelder zegt dat de wet geen belemmering vormt. Er staat nergens:
wee, als een student in het faculteitsbestuur zit. Wat dat betreft is zijn
amendement overbodig. Net als over de veelheid van amendementen die wij hebben
ingediend, hebben wij ook daarover de nodige woorden gewisseld. Maar als het
amendement niet overbodig is, is het een politiek amendement. Ik kan daar
niet anders over oordelen. Het is geen technisch amendement. Daarvan zijn
er vele. Waarom noemt de heer Van Gelder de student dan expliciet? Dan is
het toch een vorm van medebestuur. Die student mag er namelijk niet zitten
namens andere studenten. Hij zit er als volwaardig bestuurder. De minister
geeft zelf aan dat het gaat over personeelsbeleid, keuzes in onderzoek, toezicht
op het onderwijs, benoemingenbeleid hoogleraren, enz. Allerlei accenten gaan
in die faculteit een rol spelen, zeker in datgene wat wij van universiteiten
verwachten. Het is de vraag of een student, of iemand van die leeftijd, met
een beperkte ervaring of misschien een beperkte maatschappelijke ervaring
en met een achterstand in kennis vergeleken met de kennis van zijn docent
en hoogleraren, zo'n positie kan innemen. Waar blijft de heer Van Gelder dan?
Ik zie dat niet. Je kunt zeggen dat de kans dat er een student is die zo briljant
is dat hij dat aankan, 0,01% is. Dan verbiedt de wet dat niet en dan zien
wij dat wel. Wil de heer Van Gelder dat expliciet genoemd hebben – dat
zegt hij ook in de toelichting op zijn amendement – dan heeft hij daar
een politieke bedoeling mee.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Het is boeiend om te merken hoeveel warmte een overbodig amendement kan
oproepen. Er zit natuurlijk een bepaalde politieke strekking achter, namelijk
de volgende. Als je niet uitspreekt aan welke vereisten mensen moeten voldoen
om deel te kunnen uitmaken van het faculteitsbestuur, is het de vraag welke
groep mensen hiervoor in principe in aanmerking kan komen. Nergens in de wet
ligt vast dat zij ouder moeten zijn dan 20 of 21, dat het allemaal hoogleraren
moeten zijn, dat het ook wetenschappelijk personeel kan zijn of dat het ook
mensen van buiten kunnen zijn. De decaan is hiervan overigens uitgezonderd,
maar dat is een aparte discussie.
 
 Vooral door de discussie over verzelfstandiging, die mij bevreemdt en
waar ik bang voor ben, heb ik tot uitdrukking willen brengen dat het begrip
"werkgemeenschap universiteit" uitsluitend in de richting van een soort professionele
opvatting komt, terwijl ook studenten in aanmerking kunnen komen voor een
faculteitsbestuur. Daarmee roep je dus duidelijker dan in
het wetsvoorstel op dat het een samenwerkingsverband kan en moet zijn, zonder
dat je weer vervalt in de huidige structuur waarin iedereen er alleen maar
namens andere groeperingen zit. Wij spreken dus niet uit dat mensen boven
de 30 moeten zijn. Wij spreken ook niet uit dat zij organisatiekunde gestudeerd
moeten hebben. Het gaat erom dat er een bestuur komt waar goede mensen inzitten.
Ik sluit dus daarom niet a priori uit dat een student daar deel van kan uitmaken,
zeker niet in wat kleinere faculteiten waar goed overleg is.
 
 
 
 
 
 De heer Van der Vlies (SGP):
 
 Voorzitter! Ik ga toch nog even terug naar de positie van de minister.
Op zichzelf is het wat verbazingwekkend. Vorige week donderdag werd een vrij
fundamenteel amendement ingediend. De minister heeft dagenlang de gelegenheid
gehad zich te beraden en als hij daar behoefte aan heeft tot in het kabinet
toe. Zijn stellingname tot nu toe was consistent en helder. Hij zou het amendement
op die gronden eigenlijk moeten afwijzen en dat heeft hij ook gezegd. Hij
had het over overwegende bezwaren. Waarom dan toch terug naar het kabinet?
Moet ik daaruit nu afleiden dat het niet zozeer het inhoudelijke is dat hem
daartoe beweegt, maar meer het politieke moment? Daar zou ik wel graag klip
en klaar een antwoord op willen hebben. Hij moet dit wetsvoorstel door de
Kamer krijgen en daar een meerderheid voor halen. Is dat het wat hem naar
het kabinet terug doet stappen?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik vind het altijd lastig om het politieke en het inhoudelijke
van elkaar te scheiden. Ik vind echt dat politiek moet gaan over inhoud.
 
 
 
 
 
 De heer Van der Vlies (SGP):
 
 Dat blijven wij hier hopen, ja.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Dan zijn wij een heel eind verder, want dan is de beoordeling van het
kabinet echt inhoudelijk, natuurlijk ook gezien de achtergronden, opstellingen
en argumenten. Wij hebben de afgelopen dagen wel van gedachten gewisseld,
ook in de marge van het kabinet, maar het nog niet tot een eindpunt gebracht.
Dat heeft te maken met het feit dat je in eerste instantie het debat in de
Kamer wilt hebben om dan een positie te kiezen. Dat heb ik nu gedaan en het
is in feite ook een oordeel. Er zijn verschillende oordelen te geven en een
daarvan is dat dit heel nauwkeurig overleg vereist met het kabinet als geheel.
Wij moeten precies uitvlooien wat de argumenten zijn, hoe wij aankijken tegen
de positie van studenten, hoe wij aankijken tegen de verantwoordelijkheid
waar wij voor kiezen en de mogelijkheid om een student daar als het ware voor
aan te stellen.
 
 
 
 
 
 De heer Van der Vlies (SGP):
 
 Dat zou dus kunnen inhouden dat het kabinet uiteindelijk zegt: vooruit
maar, wij verleggen onze grens. Maar dat betekent dan toch een concessie op
de visie die de minister hier heeft neergelegd terzake van het medebestuur
van bepaalde geledingen.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! De heer Van der Vlies gaat al in op de argumentatie die in
het kabinet plaatsvindt. Ik wil nu heel nadrukkelijk aangeven dat het wat
mij betreft niet een onderdeel is van medebestuur, maar een onderdeel van
bestuur. In het ene geval is er sprake van representatie en in het andere
geval van het verantwoording afleggen aan de decaan. Die beoordeelt uiteindelijk
of het goed is verlopen en dus niet de studenten- of de personeelsgroepering
die zegt dat het wel aardig loopt.
 
 
 
 
 
 De heer Van der Vlies (SGP):
 
 Maar die student zit er in de visie van collega Van Gelder, als ik hem
goed begrijp, om de betrokkenheid van de studenten bij de faculteit te intensiveren.
Dan is het niet een student die toevalligerwijze op kwaliteit in aanmerking
komt om in het bestuur te komen, dan is het een vertegenwoordiging van de
studentenpopulatie die zich uitkristalliseert in een student die hoe dan ook
daarvoor in aanmerking gekomen is, die geselecteerd en geworven is en daar
zit.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik denk dat dit meer een opvatting over het amendement is
dan een vraag die aan mij wordt gesteld.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):
 
 Voorzitter! De minister refereerde net naar aanleiding van zijn opmerking
over het amendement van de heer Van Gelder aan zijn eerste termijn. Maar nu
heeft de heer Van Gelder pas vorige week na de eerste termijn het licht gezien.
Hij heeft een amendement ingediend dat een veel zwakkere versie is van een
amendement van D66 dat er al veel eerder lag. Dat is een veel vérstrekkender
amendement dat niet alleen de mogelijkheid biedt voor een student om in het
bestuur van een faculteit te zitten, maar er is ook de verplichting om een
student op te nemen als er een meerhoofdig bestuur is. Het amendement ligt
er nog steeds. Ik heb eigenlijk niet expliciet van de minister gehoord hoe
hij daartegenover staat. Ik kan mij er natuurlijk wel wat bij voorstellen,
maar ik wil het wel graag van de minister horen. Wij zijn nu eigenlijk al
begonnen met de discussie over het aftreksel, maar niet over de zaak waarmee
D66 vanaf het allereerste begin bezig is geweest.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik heb zojuist herhaald wat ik er in eerste termijn over zei, namelijk
dat ik dat amendement strijdig acht met de geest van de wet. Het debat ging
vervolgens over het amendement van de Partij van de Arbeid, met een kan-bepaling
in een aantal omstandigheden. Nog steeds bestaat daarbij voor mij het beeld
van een riskant amendement. In zo'n situatie moet je niet over één
nacht ijs gaan. Ik wil het kabinet daar graag in kennen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):
 
 U zegt dat het amendement in strijd is met de geest van de wet. Kunt u
dat politiek nog iets verduidelijken?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik heb er geen behoefte aan om daaraan termen te verbinden. Als ik dat
zo aangeef, zegt dat wat het uitdrukt. Het is strijdig met de wet.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 De heer Van Gelder legt een relatie met het antwoord dat de minister in
de vorige termijn heeft gegeven. Vervolgens diende hij zijn amendement in.
Hij wees erop dat de wetstekst zoals die tot nu toe voorligt, niet uitsluit
dat een student plaatsneemt in het faculteitsbestuur. Er wordt vervolgens
een amendement ingediend waarin expliciet staat dat het kan. Is de heer Van
Gelder niet van mening dat van de eventuele aanvaarding van
een dergelijk amendement een eigen dynamiek zal uitgaan, vergeleken met het
niet expliciet noemen ervan? Kan dat niet betekenen dat aan allerlei faculteiten
de discussie opgerakeld wordt of er gestreefd moet worden naar gebruikmaking
van deze expliciet vermelde wettelijke mogelijkheid of niet?
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Als ik iets wil expliciteren in de wet, zet ik het er niet voor niets
in. Ik wil inderdaad een discussie over de vraag of wij gestalte willen geven
aan het bestuur van een faculteit. Wat mij betreft is dat in eerste instantie
een decaan. In tweede instantie kan de instelling besluiten om met een faculteitsbestuur
te werken. Daarbij vind ik het reëel dat men zich nadrukkelijk afvraagt
uit wat voor soort mensen zo'n bestuur zou moeten bestaan. Daarbij wil ik
niet expliciet de groep studenten buitenspel zetten.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Heb ik uit het antwoord van de minister in eerste termijn goed begrepen,
dat hij dit soort discussies over structuren zoveel mogelijk wil vermijden
en dat die discussie in feite bevorderd wordt door de aanvaarding van dit
amendement?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 De heer Schutte heeft mij goed begrepen. Ik zal dat zeker meewegen bij
de beoordeling van het amendement. Je moet geen aanleiding geven tot dit soort
discussies. Ik heb ook aangegeven dat uit de argumentatie van de heer Van
Gelder een aantal aspecten blijken die ook goed bij de afweging moeten worden
betrokken.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Het amendement van mevrouw Jorritsma is strijdig met de geest van de wet.
Dat is eigenlijk hetzelfde als onaanvaardbaar, maar dat terzijde.
 
 Ik heb goed geluisterd naar wat de collega's met hun interrupties hebben
ingebracht. De minister heeft in antwoord op de vele interrupties in de eerste
ronde gezegd dat hij teruggaat naar zijn collega's. Hij gaat daar vertellen
dat het amendement-Lansink niets met de zaak te maken heeft, of zoiets. In
ieder geval is het van een andere orde. Maar zojuist zei mevrouw De Vries,
dat een student in een faculteitsbestuur wel degelijk een vorm van medebestuur
is. De heer Van der Vlies heeft opgemerkt dat al degenen die een lading hebben
gegeven aan het wijzigingsvoorstel van de heer Van Gelder die opvatting hebben,
zelfs de heer Van Gelder. Een overbodig amendement hoeft hij niet in te dienen.
Hij kan wel het verhaal van zojuist vertellen, maar hij zal ook moeten aangeven
hoe men aan die student komt, wie hij representeert enz.
 
 Nog eens, ik vind dit een mooi wijzigingsvoorstel, dat wel degelijk een
vorm van medebestuur inhoudt. Is de minister bereid dat de komende vrijdag
bij het overleg in te brengen?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Mag het kabinet ook nog een eigen opvatting hebben?
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Zeker!
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik hoop van wel. Ik heb geprobeerd aan te geven waarop die opvatting is
gestoeld. Dat is wat mij betreft einde verhaal. Met andere woorden, er is
wat mij betreft geen verbinding tussen het amendement op stuk nr. 8, met betrekking
tot de considerans, en dit amendement.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 De meerderheid hier ziet het anders. U hebt dat kunnen beluisteren in
de beschouwingen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Ik vind het buitengewoon vreemd dat op het moment dat je het hebt over
een student als lid van het bestuur, ineens het begrip "medebestuur" zoals
de heer Lansink voor ogen heeft, een rol gaat spelen. Als je met een meerhoofdig
bestuur werkt, zit daar ook iemand in die bijvoorbeeld medewerker, lid van
het personeel is. Je gaat dan ook niet zeggen dat die meebestuurt in het kader
van het metafysische begrip medebestuur dat de heer Lansink voor ogen heeft.
Men bestuurt met z'n drieën of met z'n vieren de faculteit. In die zin
besturen de decaan, de tweede man en de derde man mee. Dat meebesturen is
van een volstrekt andere orde dan het begrip medebestuur dat de heer Lansink
steeds voor ogen staat. Daar gaat het om raden en gekozen vertegenwoordigers.
Mij gaat het om een professioneel bestuur, waarin verschillende mensen kunnen
zitten. Ik zou het niet verstandig vinden om één categorie daarvan
a priori, per definitie, uit te sluiten.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Bij de indiening heeft de heer Van Gelder zelf opgemerkt dat hij onder
de indruk was geraakt – of hij gebruikte woorden van die strekking –
van mijn betoog over samenwerken, samen dingen doen enz. Ook zojuist heeft
hij opmerkingen gemaakt over het belang van met anderen samen iets doen. Zijn
wijzigingsvoorstel heeft dus een veel verdere strekking dan hij zojuist zei.
Maar ik weet wel dat hij het er moeilijk mee heeft. Wij zullen zien wat er
gebeurt. Ik vind dat wij een schijndiscussie voeren als het woord "medebestuur"
hier niet van toepassing wordt verklaard.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Ik vind het volstrekt geen schijndiscussie. Het is buitengewoon lastig
om met de heer Lansink te discussiëren. Als hij aanhaalt dat ik inderdaad
mede onder de indruk ben geraakt – mede! – van zijn opmerkingen,
slaat dat op de opmerking dat een universiteit wat meer is dan een normaal
bedrijf. Je zou dus tot uitdrukking kunnen brengen dat een bestuur nieuwe
stijl niet alleen gerekruteerd behoeft te worden uit een amorfe groep personeel
of mensen uit de grote boze buitenwereld. In voorkomende gevallen kun je ook
kijken naar de studentengeleding. Dat begrip "medebestuur" is van een volstrekt
andere orde.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! Ik zou aan de minister willen vragen waarom hij geen oordeel
kan geven over het amendement op stuk nr. 59 en het aan het kabinet wil voorleggen,
terwijl het daarin niet om medebesturen gaat, zoals de heer Van Gelder uitlegt.
 
 Vervolgens nog een vraag aan de heer Van Gelder. Hij zegt dat wij geen
groep op voorhand moeten uitsluiten van deelname aan het faculteitsbestuur.
Hij spreekt van een groep, dus een student vertegenwoordigt studenten; anders
is er geen sprake van een groep maar van een individu. Dat zou betekenen dat
er een bestuurder komt die toevallig ook studeert. Dat is iets anders dan
een student, dus het wordt geen student, maar een bestuurder. Maar de heer
Van Gelder spreekt in zijn amendement van een student, dus iemand die studenten
vertegenwoordigt. Hoe zou die anders komen bovendrijven? Naar
mijn mening probeert de heer Van Gelder hiermee een beetje zijn gezicht te
redden, maar de steen die hij optilt, valt op zijn voeten. Hij zegt namelijk
dat de betrokkene geen groep vertegenwoordigt, maar het is een student; die
vertegenwoordigt een groep, dus het is medebesturen. Daarom ben ik ook vóór
het amendement, zoals men zal begrijpen.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik kan hier buitengewoon kort op reageren, want ik heb het
dankzij de schorsingen al drie keer kunnen zeggen. Het benoemingenbeleid is
aan de orde, het huisvestingsbeleid en het onderzoeksbeleid. Een student zou
één jaar zitten; dat vind ik geen goede vorm van besturen. Maar
nogmaals, dat is de ene kant. Er zijn nog enkele andere elementen die de heer
Van Gelder naar voren heeft gebracht; ik vind dat wij een goede afweging moeten
maken.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Voorzitter! Als ik zeg dat ik per definitie geen groep wil uitsluiten,
dan gaat het mij erom tot uitdrukking te brengen dat de universitaire gemeenschap,
waaruit mensen gerekruteerd kunnen worden voor een professioneel bestuur,
wat mij betreft niet uitsluitend de groep van het personeel omvat. Vanuit
die optiek vind ik dat er bekeken moet worden welke groepering het beste in
staat is het bestuur van de faculteit te vormen. Daar kan wat mij betreft
ook een student deel van uitmaken, maar die vormt dan samen met de anderen
het bestuur van de faculteit.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Dan is er nog één vraag niet beantwoord: hoe komen wij aan
die ene bestuurder-student?
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 De charme van de wet is dat er nu ook niet geregeld is hoe bij de keuze
voor een meerhoofdig faculteitsbestuur die anderen uiteindelijk in dat bestuur
terechtkomen. Er moet staan dat het faculteitsreglement daarin voorziet, maar
er is dus ook niet geregeld hoe naast de decaan de tweede of de derde in dat
bestuur benoemd wordt. Dat vind ik eerlijk gezegd ook niet relevant, dat is
een zaak die aan de instelling moet worden overgelaten en die in het faculteitsreglement
tot uitdrukking moet komen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Daar zou dus in kunnen worden opgenomen dat studenten een vertegenwoordiger
in het faculteitsbestuur kunnen kiezen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Volgens mij heb ik zojuist al gezegd dat dat niet mijn grootste voorkeur
zou hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Mevrouw De Vries heeft in NOVA gezegd dat haar fractie tegen
het wetsvoorstel zal stemmen als dit amendement wordt aangenomen. Zou zij
dit standpunt, verwoord voor de camera's van NOVA, hier willen herhalen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw J.M. de Vries (VVD):
 
 Het amendement van de PvdA op stuk nr. 59 ligt de VVD-fractie buitengewoon
zwaar op de maag. Aanvaarding van dit amendement zal voor ons een gegronde
reden zijn om te overwegen het wetsvoorstel niet te steunen.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Het volgende aspect waarop ik zou willen reageren, betreft
de rol van studenten in het opleidingsbestuur. Op dit punt is er een amendement
op stuk nr. 54 van VVD en PvdA over een student die adviseert als er een meerhoofdig
opleidingsbestuur is. Ik laat het oordeel hierover graag aan de Kamer over;
ik kan mij er wel iets bij voorstellen. Maar er is ook een amendement van
D66 op stuk nr. 33, waartegen ik mij al eerder heb verzet. Die weerstand wordt
niet minder, zij het dat hij wel enigszins is afgenomen nu het amendement
is gewijzigd in het amendement op stuk nr. 58, waarin de representatie van
studenten in feite niet meer is weergegeven. Maar ook over dit amendement
zou ik graag met mijn collega's van gedachten wisselen voordat ik er een definitief
oordeel over geef.
 
 Ik kom nu te spreken over het instemmingsrecht op de begroting. Het amendement-Lansink
op stuk nr. 37 is voor het kabinet onaanvaardbaar. Het gaat over een manier
van wijzigen van het wetsvoorstel waardoor een bestuur nauwelijks zijn positie
kan handhaven omdat het geen inhoud kan geven aan wat het voorstaat.
 
 Mevrouw Jorritsma vroeg mij in te gaan op de mogelijkheden om per instelling
instemmingsrecht te verlenen. Die mogelijkheden liggen besloten in het experimenteerartikel.
Het amendement op stuk nr. 55 was het oude amendement op stuk nr. 45 van de
PvdA en D66. Er is ook nog gevraagd naar de parallel met het hoger beroepsonderwijs.
Die gaat niet op, omdat er bij het HBO sprake was van een gegroeide praktijk
in een vrije situatie. Bij universiteiten ligt dat anders. Het begrotingsrecht
lag bij de universiteitsraad als bestuursorgaan, maar dat verandert. Bij deze
verandering is een nieuwe situatie totstandgekomen waarbij de instellingen
de wet moeten volgen. Ze zijn niet meer in de positie om eerder verkregen
rechten te benutten. Bij afwijkingen moet eerst de raad van toezicht zijn
opvatting geven. Vervolgens komt het bij de minister terecht ter toetsing.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Jorritsma-van Oosten (D66):
 
 Als het amendement op stuk nr. 55 wordt aangenomen, is het mogelijk dat
de universiteitsraad instemmingsrecht krijgt op de begroting. Hier zit echter
een addertje onder het gras. In het amendement staat dat onze minister dit
onder door hem te stellen voorwaarden kan toestaan. Nu hoop ik van harte dat
dit amendement wordt aangenomen – het is mede door mij ingediend –
maar als een universiteit om deze mogelijkheid verzoekt, dan wil ik niet dat
de minister als voorwaarde stelt dat het instemmingsrecht op de begroting
niet mogelijk is. Hij heeft doordat hij voorwaarden kan stellen hier een duidelijke
"say" in. Nogmaals, ik krijg dan graag de toezegging dat hij dit niet via
een achterdeurtje zal tegenhouden.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik kan hier geen automatisme van maken, omdat het ook om een goede argumentatie
van de instellingen gaat. Het gaat vooral om een argumentatie die gebaseerd
is op de eigen positie, langetermijnontwikkelingen en het instellingsplan.
Voorts dient er overeenstemming te zijn met de considerans en de opvattingen
over het besturen van een universiteit en de langetermijnontwikkeling daarvan.
Indien daaraan voldaan wordt, is er van mijn kant geen sprake van rechtlijnigheid
of hardnekkigheid. Het zal dan inderdaad worden toegestaan.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 We hebben toch niet voor niets een uitgebreide discussie bij het HBO gevoerd?
Ik ben er steeds van uitgegaan dat de situatie bij het WO dezelfde als bij
het HBO zou zijn. Dat moet de minister voor ogen houden bij het inkaderen
van de nadere voorwaarden.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik meen dat ik in mijn antwoord recht heb gedaan aan deze opvatting.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ziet de minister het instemmingsrecht van een universiteitsraad als medebesturen?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik zie dat niet als medebesturen. Het is een bepaalde invulling van medezeggenschap.
Tegelijkertijd kent deze invulling een grote positie toe aan een andere groepering
dan degene die wij in de Kamer en in het kabinet aanspreken. Ik spreek de
raad van toezicht aan en de Kamer doet dat via mij. Deze raad moet dus ook
aanspreekbaar zijn. De medezeggenschap moet een goede positie zijn en dient
recht te doen aan de heersende opvattingen. Het mag echter geen bepalende
positie zijn als de aanspraken ergens anders liggen.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Onder welke voorwaarden wilt u instemmingsrecht toekennen?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Ik ben hierop al uitvoerig ingegaan. Ik ben uitgegaan van de filosofie
in de wet. Er moet zodanig bestuurd kunnen worden dat we de studenten recht
in de ogen kunnen kijken. We moeten kunnen zeggen: er is een vierjarige cursusduur,
we willen dat die goed wordt ingevuld en daarvoor scheppen we mogelijkheden,
ook als de uitkomst zal zijn dat het advies over bijvoorbeeld de begroting
negatief zal uitvallen. Ik kan mij namelijk voorstellen dat zo'n advies negatief
is. Dan moet het college van bestuur het toch doen, omdat de student anders
niet tot zijn recht komt, om het zo maar uit te drukken. In die situaties
wil ik het college van bestuur via de raad van toezicht kunnen aanspreken
en wil ik de studenten recht in de ogen kunnen kijken. Ik wil dan niet de
opmerking moeten maken: helaas, er was instemmingsrecht, dus het is jammer,
maar het gaat niet. Dat is de algemene filosofie op dit punt.
 
 Voorzitter! Ik loop nog even kort alle amendementen langs. Dat kan heel
snel, omdat ik de Kamer al een overzicht heb toegezonden van de amendementen.
Ik zal bij de amendementen kort aantekenen wat de opvatting van het kabinet
is.
 
 Ik begin bij het amendement op stuk nr. 8. Ik heb zojuist aangegeven dat
dit onaanvaardbaar is. Ook het amendement op stuk nr. 9 is onaanvaardbaar.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Dat is heel merkwaardig. De minister is zo vol van het onaanvaardbaar
dat hij een wijziging die ondergeschikt kan worden gemaakt aan een goed amendement
van de heer Van Gelder, ook onaanvaardbaar verklaart. Ik wilde het intrekken,
omdat er een beter en sterker wijzigingsvoorstel van de heer Van Gelder ligt.
Deze opstelling van de minister is onbegrijpelijk. Maar goed, dat gebeurt
waarschijnlijk in de hitte van het debat.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 U wilde uw amendement intrekken of u wilt het intrekken?
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Ik wacht nu even met het intrekken, want ik vind dat er nog een wetgevingsoverleg
moet worden gehouden, gelet op datgene wat zojuist gepasseerd is.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik was muisstil, want ik zag het intrekken van het amendement
met vreugde tegemoet.
 
 Wat het amendement op stuk nr. 10 betreft laat ik het oordeel aan de Kamer
over, hoewel het amendement op stuk nr. 29 is te prefereren. Over het amendement
op stuk nr. 29 laat ik het oordeel aan de Tweede Kamer. Hetzelfde geldt voor
het amendement op stuk nr. 40.
 
 Dan het amendement op stuk nr. 39. Als daartoe de gelegenheid bestaat
en als de fracties zich daarin kunnen vinden, neem ik dit amendement graag
over.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Mijn fractie kan zich daarin niet vinden.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dan blijft het amendement op de agenda staan.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 31 is tegen de geest van de wet.
 
 Het amendement op stuk nr. 12 is al overgenomen.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 13 laat ik het oordeel aan
de Tweede Kamer, hoewel het amendement op stuk nr. 56 is te prefereren. Dit
amendement moet ook niet in combinatie worden gebracht met het amendement
op stuk nr. 50.
 
 Wat het amendement op stuk nr. 53 betreft laat ik het oordeel aan de Tweede
Kamer. Hetzelfde geldt voor het amendement op stuk nr. 56.
 
 Het amendement op stuk nr. 35 is tegen de geest van de wet, evenals het
amendement op stuk nr. 40.
 
 Wat het amendement op stuk nr. 50 betreft laat ik het oordeel aan de Kamer.
Het gaat dan om dit amendement, hetzij het amendement op stuk nr. 56.
 
 Met betrekking tot het amendement op stuk nr. 43 laat ik het oordeel aan
de Kamer. Dit wordt door mij niet gezien als een beperking van de algemene
toezichthoudende rol van de raad van toezicht. Ik zeg dit in antwoord op een
vraag van de heer Van Gelder.
 
 Wat het amendement op stuk nr. 14 betreft laat ik het oordeel aan de Tweede
Kamer. Hetzelfde geldt voor het amendement op stuk nr. 27.
 
 Het amendement op stuk nr. 47 is strijdig met de geest van de wet.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 52 laat ik het oordeel aan
de Kamer.
 
 Op het amendement op stuk nr. 59 kom ik terug na beraad in het kabinet.
 
 Wat het amendement op stuk nr. 15 betreft laat ik het oordeel aan de Tweede
Kamer, hoewel het amendement op stuk nr. 57 is te prefereren. Bij het amendement
op stuk nr. 57 vraag ik of dit overgenomen kan worden. Het gaat hierbij om
de passage dat het college van bestuur de faculteitsraad vertrouwelijk hoort
over benoeming en ontslag van de decaan, volgens een bepaalde procedure.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Kunnen de woordvoerders akkoord gaan met het overnemen van het amendement
op stuk nr. 57?
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Op dit punt heb ik in tweede termijn gevraagd of nog even toegelicht kan
worden waarom hierbij is gekozen voor het horen in plaats
van een recht van voordracht uit meer dan twee kandidaten. Het laatste is
een punt dat de minister in eerste termijn heeft genoemd. Kan de minister
hierover nog zijn oordeel geven?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Dit is een ander amendement. Het gaat hier over de faculteitsraad
en het college van bestuur; het gaat niet over het college van bestuur en
de raad van toezicht.
 
 Het amendement op stuk nr. 32 zou ik willen ontraden...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Nog even terug naar het vorige; daarbij was niet helemaal duidelijk welk
amendement wordt bedoeld. Zou u zo vriendelijk willen zijn het nummer nog
even te herhalen van het amendement dat u zou willen overnemen?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Het betreft het amendement op stuk nr. 57: het college van bestuur hoort
de faculteitsraad, vertrouwelijk, over benoeming en ontslag van de decaan.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Kunnen de woordvoerders instemmen met het overnemen van dit amendement?
Naar mij blijkt, kan de heer Lansink daar niet mee instemmen. Nu, dan wordt
het niet overgenomen en blijft het op de agenda staan.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Het amendement op stuk nr. 25 zou ik willen ontraden.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 54 laat ik het oordeel aan
de Tweede Kamer; het is, wat mij betreft, te prefereren boven het amendement
op stuk nr. 52. Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 52 laat ik het
oordeel aan de Tweede Kamer.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 27 laat ik het oordeel aan
de Tweede Kamer.
 
 Van het amendement op stuk nr. 58 heb ik eerder gezegd dat ik daar graag
over wil spreken in het kabinet.
 
 Het amendement op stuk nr. 48 is strijdig met de wet.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 16 laat ik het oordeel aan
de Tweede Kamer, maar ik zeg erbij dat het amendement op stuk nr. 42 te prefereren
is, want dat is beter uitgewerkt. Ten aanzien van het amendement op stuk nr.
42 laat ik het oordeel aan de Tweede Kamer.
 
 Het amendement op stuk nr. 36 klopt gewoonweg niet. Ik moet dit amendement
dus ontraden.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 41 laat ik het oordeel aan
de Tweede Kamer.
 
 Het amendement op stuk nr. 18 zou ik dringend willen ontraden.
 
 Het amendement op stuk nr. 34 ontraad ik, evenals het amendement op stuk
nr. 19 en het amendement op stuk nr. 20.
 
 Het amendement op stuk nr. 37 is onaanvaardbaar.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 44 laat ik het oordeel aan
de Tweede Kamer.
 
 Het amendement op stuk nr. 38 is onaanvaardbaar.
 
 Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 44 laat ik het oordeel aan
de Tweede Kamer, evenals ten aanzien van het amendement op stuk nr. 55.
 
 Het amendement op stuk nr. 51 is strijdig met de wet.
 
 Zojuist heb ik nog een amendement binnengekregen, namelijk het amendement
op stuk nr. 61, als ik het goed heb. Ook dat amendement zou ik willen beschouwen
als strijdig met de wet.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Voorzitter! De minister heeft een paar keer gezegd: "onaanvaardbaar".
Dit was steeds in mijn richting. Nu, daar raak ik aan gewend en daar word
ik, bij wijze van spreken, immuun voor. Wat is echter het verschil tussen
strijdigheid met de wet en onaanvaardbaar? Ziet de minister daar een verschil
of niet? Dat is ook van belang voor later, als er nog eens andere bewindslieden
zijn die termen willen uitvinden. Wat is het verschil tussen onaanvaardbaar
en strijdig met de wet?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Ik wil dat graag tot uitdrukking laten komen naar bevind van
zaken, mocht er zo'n amendement worden aangenomen.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik zou de minister een vraag willen stellen over het amendement
op stuk nr. 61, dat overigens het gewijzigde amendement op stuk nr. 51 vertegenwoordigt.
 
 De minister zegt dat dit amendement in strijd is met de wet. Echter, het
amendement gaat over een experimenteerartikel, met name op het gebied van
de midden- en basisorganisatie. Stel nu dat een universiteit, zoals de universiteit
van Brabant, de KUB, zich tot de minister zou wenden met een brief waarin
zou staan dat deze universiteit bereid is om de uitgangspunten van de minister
volledig te delen, maar dan wel langs een andere weg. Is de minister bereid
om in dat verband de universiteit van Brabant te woord te staan en te kijken
of die andere weg wel mogelijk is? Of zegt hij: nee, ik ben niet thuis, want
alles wat afwijkt van mijn uitgangspunten, moet gewoonweg niet gerealiseerd
worden?
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Wij spreken hier niet over niks. Het is ook een debat vol
spanning en daarin moet je niet eerst zeggen dat je één lijn
trekt, om vervolgens die lijn verder ter discussie te stellen. Nee, er is
één lijn en die wil ik graag als kabinet verdedigen: ik vraag
daar de instemming van de Tweede Kamer voor. Ik sluit, met andere woorden,
andere lijnen nadrukkelijk uit, want anders hadden wij het hele debat hier
niet hoeven te voeren.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Op datzelfde punt heeft collega Van Gelder mij vorige keer
uitgedaagd, inzake de universiteit van Brabant. Gevraagd werd of er de garantie
was dat het betreffende college van bestuur zo dadelijk met een verzoek zou
komen om in het kader van een experimenteerartikel een eigen weg te gaan,
met respect voor een aantal uitgangspunten van de minister. Waarschijnlijk
is het hem ontgaan, maar collega Van Gelder heeft, als lid van de commissie
van Onderwijs, ook een brief van het college van bestuur van de universiteit
van Brabant gekregen, op 2 april, waarin van de zijde van dit college wordt
gezegd dat zij wel de uitgangspunten van de minister delen, maar de doelstellingen
van de minister langs andere weg willen bereiken. Eigenlijk vragen zij om
steun van de Kamer. Kan collega Van Gelder hierop ingaan nu hij weet dat deze
brief in zijn bezit was?
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Ik weet dat je via closereading tot dit standpunt kunt komen. Ik weet
en ik durf mijn hand daarvoor in het vuur te steken, dat het zeer de vraag
zal zijn of namens het college van bestuur, het bestuur van
de universiteit van Tilburg zo'n verzoek aan ons zou zenden. Bovendien voegt
het weinig toe aan wat ik over het experimenteerartikel heb gezegd. U probeert
op honderd manieren tot hetzelfde uitgangspunt te komen, maar uw uitgangspunt
om naar medebestuur te gaan, deel ik niet.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Waarom loopt u weg, mijnheer Van Gelder?
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Ik dacht dat u met de minister in gesprek was.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Nee, voorzitter, collega Van Gelder heeft mij de vorige keer gevraagd
of ik de garantie heb dat het college van bestuur van de KUB zou komen met
een verzoek in deze richting. Welnu, die garantie is neergelegd in deze brief
van 2 april, getekend door het college van bestuur. Wat wilt u nog meer?
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Na het antwoord van de heer Van Gelder stoppen wij deze onderlinge gedachtewisseling.
 
 
 
 
 
 De heer Van Gelder (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik moet nu dus bekennen dat er blijkbaar een brief ligt namens
het college van bestuur. De gesprekken die ik heb gehad, gingen een andere
kant uit. Er is dus een brief maar die heb ik niet voor ogen. Ik vind dat
overigens niet relevant. Mijn vraag aan de heer Rabbae was of hij kan aantonen
dat het college van bestuur erachter staat. Blijkbaar staat dat college er
in uw ogen achter. De vraag blijft echter of ik bereid ben om tot een afwijking
te komen die de strekking van de wet uitholt. Wat dat betreft ben ik het volstrekt
eens met de minister. Ik vind het verstandig dat wij een wet maken die helder
is en die aangeeft dat medebestuur én bevoegdheden en verantwoordelijkheden
in één hand niet met elkaar te rijmen is. Ik vind het dus niet
verstandig om daarop in te steken.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Dus uw vraag...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Nee, de gedachtewisseling is hiermee gesloten.
 
 
 
 
 
 Minister Ritzen:
 
 Voorzitter! Mij heeft het verzoek bereikt om, als de naam van de Katholieke
Universiteit Brabant wordt genoemd, te beklemtonen dat elke vergelijking met
een bestaande universiteit niet van toepassing is. Het college van bestuur
voelt zich absoluut niet aangesproken door al datgene wat hier namens het
college te berde wordt gebracht. Los daarvan, vind ik het helder dat wij binnen
de wet met het experimenteerartikel, als dat wordt overgenomen, een aantal
mogelijkheden hebben maar niet daarbuiten.
 
 Voorzitter! Ik sluit af met het volgende. Het kabinet heeft inderdaad
lang nagedacht over deze wet. Het ziet deze wet als een wezenlijk, uiterst
belangrijk voertuig om de universiteiten in de komende eeuw te brengen. Het
kabinet ziet dat ook als een belangrijk element van geloofwaardigheid. Wij
vragen heel veel aan de universiteiten. Nogmaals, er waren partijen die zich
daar niet aan gebonden hebben. Maar het is wel de hoofdlijn van kabinetsbeleid
dat ook breder door andere fracties is ondersteund. Geloofwaardigheid en consistentie
vereisen dat je de mogelijkheden biedt om dat te realiseren. Met deze laatste
zin sluit ik mijn antwoord af.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Het is de Kamer duidelijk geworden dat de regering, naar ik aanneem nog
deze week, met nadere informatie komt over een aantal amendementen. Na ontvangst
van de nadere informatie van de regering en in het licht van het verzoek van
de heer Lansink om een derde termijn, stel ik voor om de beraadslagingen op
een nader moment in deze week voort te zetten. Uiteraard zal met iedereen
contact worden opgenomen om een goed moment daarvoor te vinden.
 
 
 
 
 
 De heer Lansink (CDA):
 
 Voorzitter! Het is natuurlijk de vraag of dat deze week kan, want dat
hangt ook van die brief af. Bovendien is er nog een wetgevingsoverleg. Ook
liggen er nog zoveel wijzigingsvoorstellen en zijn er nog uitspraken van de
minister over het verschil tussen onaanvaardbaar en in strijd met de geest
van de wet, enzovoorts. Vervolgens zijn er nog punten waarbij wij wel en waarbij
wij niet zouden kunnen meedoen. Ik wil ook in de vaste commissie de verdere
gang van zaken aan de orde stellen. Nogmaals, ik zie niet goed hoe wij deze
week verder zouden kunnen gaan, maar wij zullen zien.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik herhaal mijn voorstel voor de plenaire behandeling deze week. In het
licht van uw opmerking dat de vaste commissie in procedurevergadering bijeen
zal komen om te bepalen of zij een wetgevingsoverleg wil en indien dat wetgevingsoverleg
niet te combineren is met de voortzetting van het plenaire debat deze week,
kan ik de Kamer meedelen dat er nadere voorstellen zullen worden gedaan.
 
 
 
 
 
 Overeenkomstig het voorstel van de voorzitter wordt besloten.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geschorst.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 17.12 uur tot 19.00 uur geschorst.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-107-7022-7037.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl