Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 januari 2010 over de regeldruk bij bedrijven
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


2009-2010
 52
 
 
 
 Regeldruk bedrijven
 Aan de orde is het debatnaar aanleiding van een algemeen
overleg op 20 januari 2010 over de regeldruk bij bedrijven.
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Voorzitter. De VVD-fractie maakt zich oprecht zorgen over het terugdringen
van het aantal controles bij bedrijven, vooral als dat bedrijven zijn met
een goede staat van dienst die jaren achter elkaar keurig hebben bewezen dat
zij de voorschriften naleven.
 De zogeheten toezichtlasten, zoals die in Den Haag worden genoemd, moeten
echt naar beneden. Het helpt werkelijk als ook op dit front een beweging wordt
gemaakt die de overheid op tal van andere terreinen eveneens inzet, namelijk:
van wantrouwen naar vertrouwen. Natuurlijk moet de overheid daarbij gekke
Henkie niet zijn en steekproeven toepassen en hard straffen als een bedrijf
zich niet aan de regels houdt. Maar een ondernemer die bewezen heeft dat hij
te vertrouwen is, moet niet twaalf keer per jaar met negen verschillende controlerende
instanties worden lastiggevallen.
 Daarom dien ik graag de volgende motie in. Ik heb het dringende verzoek
voor zowel de staatssecretaris als de woordvoerders van de overige partijen
in dit huis om daar met een zekere objectiviteit naar te kijken.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat de voortgangsrapportage Regeldruk bedrijven van november
2009 ondanks de aanduiding "voortgangsrapportage" vrijwel geen vooruitgang
laat zien in een vermindering van toezichtlasten, terwijl in het regeerakkoord
uit 2007 terugdringing met 25% in 2011 was beoogd;
 van mening dat bedrijven die bewezen hebben regels goed na te leven meer
kunnen worden vertrouwd en minder vaak behoeven te worden gecontroleerd;
 overwegende dat een combinatie van minimale inspectie voor ondernemers
met een goede staat van dienst, een straffe aanpak van overtreders en een
kwaliteitsslag in de samenwerking van de handhavende en controlerende instanties
de toezichtlasten voor ondernemers kan verminderen en tevens de kabinetsdoelstelling
weer in het vizier brengt;
 verzoekt de regering, voor 15 maart 2010 aan de Kamer een plan van
aanpak aan te bieden om een "inspectievakantie" voor bedrijven in te stellen,
waarin een voorstel is uitgewerkt dat bedrijven die gedurende drie jaar onverminderd
goed hebben gescoord in de beoordeling van de toezichthouders in die zin beloont,
dat zij gedurende ten minste twee jaar aan slechts maximaal twee steekproeven
per jaar zullen worden onderworpen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Elias. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 312(29515).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Smeets
 PvdA
 
 Ik wil er objectief naar kijken, want dat vraagt de heer Elias. In zijn
motie maakt hij geen verschil tussen rijksinspecties en lokale inspecties.
Is dat juist?
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Ik vraag het kabinet om een plan van aanpak. Als het kabinet het nodig
vindt om daar een onderscheid in aan te brengen, dan hoor ik dat wel. Het
kabinet dient tenslotte dingen uit te voeren die de Kamer vraagt. Ik vraag
mevrouw Smeets om daaraan mee te werken.
 
 
 
 Mevrouw
 Smeets
 PvdA
 
 Is het mogelijk dat de staatssecretaris, het kabinet, zich bemoeit met
de lokale inspecties?
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Ik zal het wat onaardig formuleren, maar dat was eigenlijk niet mijn bedoeling.
De vraag is niet bedoeld om spijkers op laag water te zoeken, maar om dit
probleem op te lossen. Wij kunnen zeggen dat het niet kan, maar wij kunnen
ook vragen of het kabinet misschien mogelijkheden ziet om ook op het terrein
van het gemeentelijke toezicht – ik noem het "ellende" – wat te
wieden, zonder te treden in allerlei bestaande bevoegdheden die niet moeten
worden doorkruist. Daarover gaat ook mijn tweede motie. Misschien is er iets
nieuws te verzinnen. Het is in ieder geval van groot belang dat wordt geprobeerd
om te wieden in het enorme aantal controles dat die bedrijven iedere keer
over zich heen krijgen, zeker als dat bedrijven zijn die goed functioneren.
 
 
 
 Mevrouw
 Smeets
 PvdA
 
 De VVD-fractie kan op de steun van de PvdA-fractie rekenen als er mogelijkheden
zijn om dit aan te pakken. Het is dus geen kwestie van spijkers op laag water
zoeken, maar het is wel zaak om met elkaar naar de juiste weg te zoeken.
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Dat vraag ik het kabinet dus uit te werken.
 Verder blijkt het lastig om het gemeentelijke controlewezen te stroomlijnen
en te beteugelen. Dat stipte mevrouw Smeets al aan. Vandaar dat ik de volgende
motie indien.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat onduidelijk is welke positieve Eliasen negatieve prikkels
de regering ter beschikking heeft om gemeenten die achterblijven bij het terugdringen
van de administratieve lasten voor bedrijven tot effectieve actie te bewegen;
 verzoekt de regering, voor 15 maart 2010 in kaart te brengen welke
instrumenten ter beschikking staan en/of ontwikkeld kunnen worden om gemeenten
die op dit terrein voorlopen positief en gemeenten die ter
zake in gebreke blijven negatief te prikkelen en de Kamer hierover te informeren,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Elias. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 313(29515).
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris
 Heemskerk
 
 Voorzitter. Ik geef meteen een reactie op de eerste motie van de heer
Elias. Daarin wordt gevraagd om bedrijven die zich goed gedragen te belonen
en de bedrijven die zich slecht gedragen, overtreders, te straffen. Dat noemen
wij ook wel high-trust-toezicht. Wat dit betreft vindt u ons aan uw kant.
Tevens wordt met het programma Vernieuwing Toezicht een inspectievakantie
beoogd. Ik ben het echter met hem eens dat het programma Vernieuwing Toezicht
achterblijft, hoewel het meerdere malen met de Kamer is besproken. Daarom
hebben collega De Jager en ik de coördinatie naar ons toe getrokken.
In het programma Vernieuwing Toezicht staat risicogewogen en selectief toezicht
centraal. Dat is ook opgepakt door de inspecties. Voor bijvoorbeeld attractieparken,
het wegvervoer, supermarktketens en zeehavens bestaat de garantie van maximaal
twee inspecties per jaar. In sommige bedrijven komt de inspectie bijna nooit.
Dat leidde er zelfs toe dat het bedrijfsleven zei eigenlijk weer meer toezicht
te willen, bijvoorbeeld in de bouw en de afvalbranche, want die wilden overtreders
aanpakken.
 Wij delen op heel veel terreinen de wens om selectief risicogewogen toezicht
te creëren. Ik wil dat nog scherper op elkaar laten aansluiten; daarom
trek ik de kar met collega De Jager. Maar ik heb een aantal beperkingen, zoals
mevrouw Smeets ook naar voren heeft gebracht. De primaire verantwoordelijkheid
voor inspecties ligt bij vakministers. De ministeriële verantwoordelijkheid
verandert niet met het project Vernieuwing Toezicht. Een andere beperking
is dat activiteiten met een hoog risicoprofiel intensief toezicht zullen houden;
denk aan chemie of kerncentrales. Soms zijn er incidenten in een sector die
het nodig maken dat ook bij goed nalevende bedrijven tijdelijk intensiever
wordt geïnspecteerd. Vaak is er dan een politieke wens; denk aan hetgeen
wij hebben gedaan na het instorten van parkeergarages. Op een aantal terreinen
kunnen wij de frequentie niet aanpassen, omdat die in EU-regelgeving is vastgelegd.
Ten slotte – dat was nadrukkelijk het punt van mevrouw Smeets –
kan het kabinet niet de frequentie bepalen van inspecties waarvoor andere
overheden verantwoordelijk zijn. Maar wij staan voor dezelfde zaak. Het idee
van een inspectievakantie is opgenomen in het programma Vernieuwing Toezicht.
Daarom laat ik het oordeel over de motie aan de Kamer. Ik kan in ieder geval
toezeggen dat ik er in de voortgangsrapportage regeldruk van april specifieker
op zal terugkomen hoe dit in de praktijk uitwerkt.
 
 
 Dan dank ik de staatssecretaris voor zijn antwoorden.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Heemskerk
 
 Dat is de eerste motie.
 
 
 O, u keek mij zo hoopvol aan.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Heemskerk
 
 Dan gaan wij meteen door naar de tweede motie ...
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Ik wil even terugkomen op de eerste motie. Zonder spijkers op laag water
te zoeken of het nu 15 maart of half april is: neemt u de elementen die
ik verzoek dan daarin mee?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Heemskerk
 
 Ja, dat doe ik. Dan laat ik het oordeel over de motie aan de Kamer.
 Dan kom ik op de motie op stuk nr. 313, waarmee de regering wordt verzocht
om voor 15 maart 2010 in kaart te brengen welke instrumenten er zijn
om gemeenten die in gebreke blijven, negatief te prikkelen. Ook hiervoor geldt
natuurlijk dat gemeenten autonoom zijn. Wij hebben het huis van Thorbecke.
Het Rijk kan gemeenten niet dwingen. Wij werken nauw samen met de VNG, die
overigens ook wel eens een andere afkorting heeft. Ik werk nauw samen met
mijn collega's van het ministerie van BZK. Wij hebben heel veel instrumenten
om in gemeenten de regeldruk aan te pakken. Het belangrijkste is het bestuursakkoord
tussen de VNG en het Rijk. Wij hebben convenanten afgesloten tussen de wethouders
van de 32 grootste gemeenten, de G4 en de staatssecretaris van Economische
Zaken. Wij hebben de bewijzen van goede dienst, waarop gemeenten zich kunnen
laten doormeten. Ik ben het wel met de heer Elias eens dat dat erg in de hoek
zit van positieve prikkels. Ik stuur zelfs gebak rond naar gemeenten die het
goed doen. Eigenlijk doen wij niet zo heel erg veel met gemeenten die het
slecht doen. Volgens mij hebben wij daar ook niet zo heel erg veel instrumenten
voor. Een ontzettende strafkorting in het Gemeentefonds heb ik nog niet meegemaakt.
Aan de positieve kant hebben wij ook nog de vouchers.
 Zoals de motie nu luidt, moet ik haar ontraden. Ik kan het niet voor 15 maart
allemaal in kaart brengen, maar ik vind het wel interessant om nog eens met
collega Bijleveld, die verantwoordelijk is voor het bestuursakkoord met de
gemeenten en die bovendien verantwoordelijk is voor het terugdringen van de
regeldruk bij de burgers, te inventariseren welke positieve en welke negatieve
prikkels wij hebben. Volgens mij zijn die er niet zoveel. Daarom zou ik het
interessant vinden om dit aan de Kamer te berichten. Als ik de motie zo kan
lezen, laat ik het oordeel aan de Kamer.
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Ik kan de motie natuurlijk ook even aanhouden. In de tussentijd zou u
met uw collega wat andere wegen kunnen bewandelen. Wat dacht u van naming
and shaming?
 
 
 
 Staatssecretaris
 Heemskerk
 
 Wij hebben een lijst van gemeenten die het wel en niet goed doen. Er is
een studie verricht door het mkb, betaald door het ministerie van Economische
Zaken. De gemeenten kregen cijfers. Hoe was de ranglijst? Alfabetisch! Dat
schiet natuurlijk niet op. De volgende keer dat er zo'n ranglijst wordt gemaakt,
moet het gewoon van hoog naar laag. Niemand wil onderaan staan. Als de heer
Elias zijn motie wil aanhouden, schrijf ik samen met collega Bijleveld een
brief waarin de positieve en negatieve prikkels op een rij staan om de dienstverlening
door gemeenten aan burgers en bedrijven te verbeteren.
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Graag, met een accent op het laatste en een datum.
 
 
 
 Staatssecretaris
 Heemskerk
 
 Zullen wij dat in één keer meenemen met de voortgangsrapportage
regeldruk?
 
 
 
 De heer
 Elias
 VVD
 
 Akkoord.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoorden en voor de toezegging.
Wij zien de brief met belangstelling tegemoet en zullen volgende week dinsdag
stemmen.
 
 
 De vergadering wordt van 19.53 uur tot 20.03 uur geschorst.