Vragen van het lid Stellingwerf aan de minister van LNV over diens opmerkingen dat massalandbouw maar naar lagekostenlanden moet vertrekken (mondelinge vragenuur)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1853-1859

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

01-12-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 25, pagina 1853-1859

23-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over 16 moties, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2000 (26800 XI): - de gewijzigde motie-Biesheuvel over investeringsprogramma voor de sociale huursector (26800 XI, nr. 32); - de gewijzigde motie-Biesheuvel over de gemeentelijke ISV-ontwikkelingsprogramma's (26800 XI, nr. 14); - en 14 andere moties (26800 XI en 26391, nr. 8)Pagina 1866-1867
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken en van enige andere wetten in verband met de rijksrivieren (26584)Pagina 1867-1867
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet bescherming persoonsgegevens) (25892), en over: - de gewijzigde motie-Rietkerk over de te verwachten kosten (25892, nr. 34); - de motie-Nicolaï c.s. over privacy enhancing technologies (25892, nr. 31)Pagina 1867-1869
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verbetering van een aantal wetten (Veegwet SZW 1999) (26722)Pagina 1865-1866
Vragen van het lid Stellingwerf aan de minister van LNV over diens opmerkingen dat massalandbouw maar naar lagekostenlanden moet vertrekken (mondelinge vragenuur)Pagina 1853-1859
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 23 november 1999)Pagina 1864-1865
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 oktober 1999 over de reikwijdte van taken en bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer (24479)Pagina 1879-1883
Stemming over een motie, ingediend tijdens de interpellatie-Kamp: de motie-Kamp over de toestroom in EU-verband (26891, nr. 1)Pagina 1867-1867
Presentie en opening (dinsdag 23 november 1999)Pagina 1853-1853
Behandeling van het verslag van een algemeen overleg over geweld op scholen (26800 VIII, nr. 4)Pagina 1869-1874
Vragen van het lid Lambrechts aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, over de scholierenstaking over de tweede fase en het studiehuis (mondelinge vragenuur)Pagina 1859-1864
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 november 1999 over cultuur als confrontatie (26591)Pagina 1874-1879
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 23 november 1999)Pagina 1905-1906
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 november 1999 over baggerproblematiek (26401)Pagina 1883-1889
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet assurantiebemiddelingsbedrijf teneinde het begunstigingsverbod te doen vervallen (25507)Pagina 1867-1867
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2000 (26800 XI)Pagina 1866-1866
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet assurantiebemiddelingsbedrijf naar aanleiding van het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit, alsmede naar aanleiding van een evaluatie van de doelmatigheid van de wet (26531)Pagina 1867-1867
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met wijzigingen met betrekking tot de financiering van ziekenfondsen (maximering reserves ziekenfondsen) (26368)Pagina 1889-1905

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.Vragen van het lid Stellingwerf aan de minister van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij, over diens opmerkingen dat massalandbouw maar
naar lagekostenlanden moet vertrekken.De heer Stellingwerf (RPF):Mevrouw de voorzitter! Vorige week heeft de minister op een spreekbeurt
voor de algemene ledenvergadering van de LLTB een toekomstperspectief voor
de landbouw geschetst. Boeren moeten, aldus de minister, scherper oog houden
voor signalen uit de maatschappij, voor technologische uitdagingen en voor
het gegeven dat productie daar zal gaan plaatsvinden, waar dat het goedkoopste
kan. Bulkproductie voor de lagere marktsegmenten past niet in die visie, zo
moeten wij begrijpen. De beleidsvisie van de minister mondt uit in slogans
als "kwaliteit, kennis, toegevoegde waarde, topsegmenten en innovaties". De
Nederlandse boer moet gaan voor het neusje van de zalm. Daarbij wordt de massaproduc tie voor de lagere marktsegmenten overgelaten aan de lagekostenlanden.
De afgelopen weken voerde de minister dit pleidooi ook bij andere gelegenheden.Krachtig leiderschap is nodig, zo zei hij. Geen probleem, aldus de minister
in Roermond, dat is een rol die ik op mij wil nemen. Leiderschap dat de minister
blijkens een uitzending van Buitenhof, afgelopen zondag, bij de huidige landbouwelite
node mist. De manier waarop de minister de laatste twee weken zijn beleidsvisie
aan de man probeert te brengen, roept vragen op.1. Laat de minister zich met zijn opmerkingen over "valse profeten" en
"rattenvangers van Hamelen" in wezen niet verleiden tot datgene wat hij een
deel van de sector nu juist verwijt en gooit hij alle boeren daarmee niet
op één hoop?2. Wat verstaat de minister eigenlijk onder bulkproductie voor de lagere
marktsegmenten?3. Waarom zou die slechte bulkproductie voor de lagere marktsegmenten
wél in de lagekostenlanden, lees bijvoorbeeld: de Oost-Europese landen,
mogen plaatsvinden? Exporteren wij zo niet gewoon onze problemen en vinden
wij het wel best als dieronvriendelijke systemen in die derde landen ontstaan?4. Wat betekent de visie van de minister voor het aantal agrarische bedrijven
in Nederland? Heeft hij daar bij benadering een idee van?5. Heeft de minister voldoende oog voor de onmogelijke positie waarin
reeds vele duizenden bedrijven ten gevolge van marktontwikkelingen, WTO-onderhandelingen,
Agenda 2000 en het mestbeleid zijn komen te verkeren?6. Hoe ziet de minister zijn pleidooi in het licht van het feit dat nu
al 24% van de landbouwgezinnen onder de armoedegrens zit?7. Waarom duurt het zo lang voordat de minister met een integrale beleidsvisie
naar de Kamer komt, zodat wij voor de rest van deze regeerperiode weten waar
wij met dit kabinet en met deze landbouwminister aan toe zijn en niet steeds
hoeven te reageren op opmerkingen die voorlopig het karakter van losse flodders
hebben?Minister Brinkhorst:Voorzitter! Ik ben de geachte afgevaardigde buitengewoon erkentelijk voor
deze voortzetting van de beschouwingen tijdens de afgelopen begrotingsbehandeling,
maar ik zal het kort houden.Ik ga in op vraag 7. De visie 2010 zal ergens in het vroege voorjaar verschijnen.
Dat lijkt mij een adequate reactie om die integrale visie ten toon ten spreiden.Ik ben de heer Stellingwerf erkentelijk voor het bekijken van de uitzending
van Buitenhof. De opmerking over de valse profeten heeft uitsluitend betrekking
op een verschijnsel dat gelukkig zeer zelden voorkomt: mensen die de Nederlandse
landbouw op het verkeerde been zetten, terwijl zij beter zouden kunnen weten.
Ter vermijding van enig misverstand wijs ik er nog eens op, dat de rattenvanger
van Hamelen zijn troepen in de afgrond stortte. Het gaat dus op geen enkele
wijze om een vergelijking waarin de ratten gelijk worden gesteld met de boeren,
wat de heer Stellingwerf impliceerde. Het gaat juist om de rattenvanger. En
er is inderdaad een boerenleider in het land die de boeren op het verkeerde
spoor zet. Ik voel mij dus niet aangesproken door de kritiek die op dit punt
is geuit.Belangrijker zijn de inhoudelijke vragen en opmerkingen van de heer Stellingwerf.
In de Nederlandse landbouw wordt naar mijn gevoel nog te zeer gekozen voor
bulkproductie voor de lagere marktsegmenten. Er zijn ondernemers en soms ook
belangenbehartigende organisaties die daaraan willen vasthouden. Ik wil met
duidelijkheid verklaren dat dit een doodlopende weg is. Voor de productie
van bulk van lagere kwaliteit bestaat in Nederland in afnemende mate ruimte.
Dan denk ik bijvoorbeeld aan de productie van vleeskalveren in kalverboxen
of aan de productie van eieren door kippen in legbatterijen. Die producties
ontmoeten maatschappelijk in toenemende mate bezwaren vanuit het oogpunt van
het welzijn van het dier. Een aantal jaren geleden speelde een vergelijkbaar
voorbeeld bij de tomaten, namelijk met de zogenaamde "Wasserbombe".Er zijn verschillende argumenten waarom de productie voor het lagere marktsegment
in Nederland niet passend kan zijn. In de eerste plaats noem ik dan de grote
mate van kritiek uit de samenleving die bepaalde productiewijzen oproepen.
In de tweede plaats noem ik de hoge kosten van arbeid in Nederland. In de
derde plaats noem ik de hoge prijzen van grond in Nederland. Bij de beantwoording
van de vraag of bepaalde productie in Nederland perspectief heeft, moeten
natuurlijk meer factoren in ogenschouw worden genomen. De zwakke positie op
het ene gebied kan worden gecompenseerd door een sterke positie
op het andere gebied. Dat lijkt mij een evident antwoord op de vraag dienaangaande.
Het gaat dus niet om het verschijnsel bulk als zodanig, maar om bulk gekoppeld
aan lage kwaliteit. Nederland moet naar mijn gevoel kiezen voor de strategie
van productie van goede kwaliteit. Daarvoor heb ik in mijn inleiding bij de
jaarvergadering van de Limburgse land- en tuinbouwbond aandacht gevraagd.
De kwaliteitsproductie voor de betere marktsegmenten kan overigens best plaatsvinden
op grotere schaal. Sterker nog, ik ben van mening dat die grote schaal vaak
noodzakelijk en nuttig is.De heer Stellingwerf vroeg waarom de bulkproductie in het lagere segment
in andere delen van Europa wel zou kunnen plaatsvinden. Het is nu eenmaal
een verschijnsel dat productie het best daar kan plaatsvinden waar de verhouding
tot de kosten het best is. Het enige dat ik wilde stellen – ik heb dat
punt overigens niet heel ver uitgewerkt – is dat Centraal- en Oost-Europa
als deel van de Europese Unie zich de komende jaren vooral zullen concentreren
op die producten waar het economisch rendement het best is. Geleidelijk aan
zal dan uiteraard de kwaliteit ook omhoog gaan. Dat laat onverlet dat Nederland
nu moet kiezen voor een bewuste strategie van verbetering van de kwaliteit.
Dat heeft naar mijn gevoel geen speciale gevolgen voor de aantallen boerderijen
in Nederland. Ik zie in globale zin vier strategieën voor Nederland.
Naast de strategie die bewust op kwaliteit is gericht, is er ook een strategie
waarin bedrijven zich richten op producten met een hogere prijs en een hogere
toegevoegde waarde. Een derde strategie is dat landbouwbedrijven hun bedrijf
verbreden en bijvoorbeeld zowel voor de lokale als de regionale markt werken
of andere functies vervullen dan de voedselproductie in enge zin. Een vierde
strategie is dat bedrijfshoofden, naast het agrarisch bedrijf, ook elders
een beroep uitoefenen.Kortom, ik voorzie voor de Nederlandse land- en tuinbouw een goede, prima
toekomst in de 21ste eeuw. Natuurlijk hebben wij wel te maken met het mestprobleem;
daar heb ik al vaak over gesproken en ik zal dat nu niet verder toelichten.
Tegen die achtergrond denk ik ook niet dat er enig causaal verband is tussen
mijn uitspraken en de verwijzing naar het landbouwarmoederapport. Die correlatie
zie ik niet. Bij de landbouwbegroting heb ik al gezegd dat aan dit aspect
natuurlijk aandacht moet worden geschonken. Ik heb daar ook een nota over
toegezegd.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Het antwoord van de minister stelt mij teleur. Hij maakt zich
te gemakkelijk van mijn vrij fundamentele vragen af. Het wezenlijke punt van
mijn kritiek is dat de minister zijn visie op landbouw te fragmentarisch naar
buiten brengt. Ik heb overigens de uitzending zelf niet gezien, maar er alleen
in de krant over gelezen. De beeldspraak die de minister gebruikt –
de rattenvanger en de valse profeet – heeft alleen maar negatieve gevolgen
en zal het conflict alleen maar vergroten. Erkent de minister dat zijn werkwijze
de onrust in de sector onnodig vergroot?De minister heeft gezegd ergens in het vroege voorjaar de nota Visie 2010
naar de Kamer te sturen. Dat is te laat, zeker als hij doorgaat het beleid
fragmentarisch naar buiten te brengen. Ik vraag hem dan ook met nadruk om
op korte termijn een hoofdlijnennotitie over zijn beleidsuitgangspunten uit
te brengen, zodat daarover fundamenteel gedebatteerd kan worden.Voorzitter! Ik constateer dat delen van de sector worden afgeschreven.
Ik betreur dat. De minister heeft niet aangetoond dat er in overwegende mate
sprake is van bulk. De definitie van dit begrip is vooralsnog onduidelijk.
De minister noemde twee voorbeelden, namelijk de kalverboxen en de legbatterijen.
Ik wijs erop dat in het verleden goede afspraken zijn gemaakt over de kalverhouderij
en dat wij binnenkort komen te spreken over de legbatterij. Ook in die sector
kan al bijna niet meer gesproken worden van bulk. Ondertussen accepteert de
minister dat bulksystemen wel veelvuldig worden toegepast in derde landen,
lees Oost-Europese landen.De stelling dat de productie daar moet plaatsvinden waar de kosten het
laagst zijn, is gevaarlijk. In Nederland zijn er kostenfactoren die door de
boeren vrijwel niet te beïnvloeden zijn. Ik noem de grond- en loonkosten,
die de productiekosten opdrijven. Dat mogen wij niet op zijn beloop laten.
Uit de bijdrage van de minister maak ik echter op dat hij daar niets aan wil
doen.Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter! De heer Stellingwerf, die ik overigens zeer waardeer,
geeft aan buitengewoon selectief te luisteren. Ik zal mijn antwoorden wat
scherper formuleren. De heer Stellingwerf verwijt mij een gemakkelijke benadering.
Ik heb in het kort de vier hoofdrichtingen van het beleid aangegeven. In de
komende jaren zal het daar bij de landbouw om gaan. Ik werp het verwijt van
de heer Stellingwerf verre van mij. Er is in het geheel geen sprake van een
fragmentarische visie. De verwijzing naar Visie 2010 is wel degelijk een adequaat
antwoord op de vraag.Kern van de kritiek van de heer Stellingwerf is dat ik de conflicten zou
vergroten. Daar wil ik met kracht op reageren. Ik betreur het dat de geachte
afgevaardigde alleen maar op persberichten is afgegaan. Ik heb van geen enkele
boerenleider afstand genomen, behalve van degene die al zeven weken bezig
is, het Nederlandse klimaat rond de landbouw te vergiftigen. Ik had daar nog
nooit in het openbaar een uitspraak over gedaan. Het optreden van deze man
is slecht voor het Nederlandse landbouwbeleid en voor het imago daarvan. Ik
vraag mij af waarom de heer Stellingwerf iemand verdedigt die dit soort zaken
presenteert.Mevrouw de voorzitter! Een enkele keer is het nodig klare taal te spreken.
Er is geen sprake van een conflict tussen mij en de sector. Ik heb gisterenavond
in Tilburg voor 300 kaderleden van de zuidelijke Land- en tuinbouworganisatie
gesproken. Deze bijeenkomst werd door allen die daar aanwezig waren als een
buitengewoon waardevolle vergadering gezien. Wij hebben drie uur lang zakelijk
en goed met elkaar gediscussieerd. Ik heb vorige week een omvangrijke bijeenkomst
bijgewoond van 500 leden van de landelijke land- en tuinbouworganisatie. Men
zal mij de komende weken – niet avond aan avond, maar wel zeer regelmatig –
met vele boeren en hun leiders zien overleggen. De suggestie dat er enige
kloof is tussen het beleid van deze minister en de achterban die bezig is
om een belangrijke slag te maken, werp ik verre van mij. Daar is geen enkele aanleiding voor. Het is echter duidelijk dat een enkele boerenleider
met de rug naar de toekomst staat en bezig is als de rattenvanger van Hamelen
zijn troepen naar de afgrond te leiden. Ik neem daar geen woord van terug.Voorzitter! In verband met bulk heb ik uitsluitend met het oog op het
dierenwelzijn de voorbeelden van de kalverboxen en de eierproductie gebruikt.
Ook op dat punt heeft de heer Stellingwerf helaas slecht geluisterd. Het gaat
om de bulkproductie van lage kwaliteit, met name in de vleessector, de sector
van de intensieve veehouderij. In deze sector wordt ook erkend, zowel door
slachterijen als door de handel en door primaire delen van deze sector, dat
te vaak bulk van lage kwaliteit als uitgangspunt wordt gekozen. Ik ben niet
normatief bezig door voor te schrijven dat producten van lage kwaliteit elders
moeten worden gemaakt. Het is echter een feit dat in bepaalde delen van de
wereld sommige producten beter kunnen worden geproduceerd, omdat de kosten
daar lager zijn. Ik zie niet in wat daar verkeerd aan is. Het past in de visie
van een globale internationale economie, waar producten worden gemaakt op
de plaats waar dat het beste kan gebeuren.De voorzitter:Er hebben zich negen woordvoerders voor dit onderwerp gemeld. Ik zal er
daarom scherp op letten dat men zich houdt aan de spreektijd van één
minuut.De heer Geluk (VVD):Voorzitter! Wie wind zaait, zal storm oogsten. De minister heeft in de
afgelopen weken een aantal uitlatingen gedaan, waarmee hij de sector tegen
zich in het harnas heeft gejaagd. Ik ben het met de minister eens als hij
wijst naar de voorman van de sector varkensveehouderij, de heer Van den Brink,
die ongepaste opmerkingen heeft gemaakt die echt niet kunnen. De borden die
langs de weg zijn geplaatst kunnen natuurlijk ook niet. Ik plaats echter ook
drie vraagtekens bij het beleid van de minister.De eerste vraag is welk beleid de minister ontwikkelt om de massaproductie
te vervangen door kwaliteitsproductie. Wij hebben daarover gesproken, maar
tot nu toe heb ik nog geen duidelijke visie gehoord, noch in Europees noch
in Nederlands verband.Ten tweede wil ik weten hoe de minister denkt draagvlak te krijgen in
de sector voor de omschakeling.Mijn derde vraag is of de minister het met mij eens is dat door zijn opmerkingen
het draagvlak in de sector kan wegvallen?Minister Brinkhorst:Voorzitter! Op de eerste vraag van de heer Geluk kan ik antwoorden dat
het essentiële punt dat daarbij speelt de ketenbenadering is. In de zuivelsector
wordt de ketenbenadering al toegepast. Daar is een belangrijke inhaalslag
gemaakt en is een duidelijke kentering zichtbaar naar kwaliteitsverbetering
en diversificatie van producten. Ook in de tuinbouwsector zien wij dit steeds
meer gebeuren. Het is van belang om dat beleid te verbreden met name naar
de zwakke sector, de intensieve varkenshouderij. Algemeen wordt erkend dat
die sector verdeeld is, zowel bij de primaire productie als bij de secundaire
productie: de slachterijen en de handel. Kwaliteitsverbetering voor de sector
als geheel, zowel horizontaal als verticaal, is dus van belang. Daar speelt
ook het productschap een belangrijke rol bij. Ik betreur het overigens dat
de suggestie is gewekt dat bulkproductie als zodanig leidt tot lage kwaliteit.Vervolgens vroeg de heer Geluk mij hoe ik denk het draagvlak in de sector
te vergroten. Ik heb al geantwoord dat ik dat wil doen door zeer veel met
boeren te spreken, door vaak bij vergaderingen in de land- en tuinbouwsector
aanwezig te zijn, door daartoe uitgenodigd het beleid uit te leggen. Naar
mijn stellige overtuiging zal deze weg tot hoopvolle resultaten leiden. Ik
krijg steeds meer uitnodigingen om het beleid uit te leggen, maar natuurlijk
moest dat beleid eerst worden neergezet. Ik heb dan ook absoluut niet het
gevoel dat er uitspraken zijn gedaan die conflicten oproepen. Ik vraag mij
af op welke provocerende uitspraken de heer Geluk eigenlijk doelt. De uitspraak
waar ik al eerder in antwoord op de heer Stellingwerf op doelde, wordt door
de heer Geluk onderschreven. Ik ben mij er niet van bewust dat ik mij ten
opzichte van welk lid van de Nederlandse land- en tuinbouw dan ook een provocerende
opmerking heb gemaakt. Ik voel mij dus niet aangesproken door de kritiek.De voorzitter:Heeft de heer Geluk er behoefte aan te reageren op de vraag van de minister?De heer Geluk (VVD):Voorzitter! Ja, ik wil graag op die vraag reageren. De minister heeft
een brief die hij heeft ontvangen van het productschap naar buiten gebracht.
Ik meen dat het wat provocerend is om de voorzitter van het productschap aan
te vallen. Ik vind dat niet zo gepast.Minister Brinkhorst:Ik weet niet of de heer Geluk weet dat de brief die ik gestuurd heb aan
de heer Tazelaar – die overigens een oud-Kamerlid is en die ik al vele
jaren ken – een antwoord was op een openbaar schrijven van de heer Tazelaar
aan mij. Ik had geen moment de gedachte een brief aan de heer Tazelaar te
schrijven. Wij spreken elkaar regelmatig. De brief van de heer Tazelaar was
een zekere provocatie. Ik had een heel evenwichtige, rustige toespraak gehouden
ter gelegenheid van de vakbeurs voor de intensieve veehouderij. Wie schetst
mijn verbazing, dat ik plotseling een brief op hoge poten van de heer Tazelaar
kreeg. Transparantie eist dat daarop zakelijk wordt gereageerd. Ik heb dat
dan ook gedaan.De heer Oplaat (VVD):De VVD-fractie heeft gevoelens van zorg en ergernis, omdat door wederzijdse
scheldkanonnades van een enkeling uit de sector en de minister het draagvlak
voor nieuwe kabinetsplannen over het mestbeleid dreigt af te nemen. Is de
minister van mening dat wij ons meer moeten beperken tot de inhoud? Hoe verhoudt
het optreden van de minister zich tot eerder gedane uitspraken, dat hij graag
wil overleggen? Kent de minister het boek van Amy Groskamp-ten Have, later
herschreven door Van Ditzhuyzen, getiteld "Hoe hoort het eigenlijk"?Minister Brinkhorst:Het antwoord op de eerste vraag is "ja" en op de tweede vraag "adequaat".
Ik ben voor vaak overleggen. Het antwoord op de laatste vraag
is "ja".De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! Er moet in de land- en tuinbouw een geweldige slag worden
gemaakt. Erkent de minister ook niet dat er positieve ontwikkelingen gaande
zijn? Via de brede herstructurering leiden meerdere wegen tot een economisch
duurzaam en kwalitatief hoogwaardige land- en tuinbouw. Heeft de minister
geen zorgen over de verschillende ontwikkelingen die op de land- en tuinbouw
afkomen, niet alleen op de sectoren, maar ook op de mensen die daar achter
zitten? Zorgt deze vergaande herstructurering niet voor verwarring? Herkent
de minister die verwarring?Minister Brinkhorst:Voorzitter! Natuurlijk zijn er veel positieve ontwikkelingen. Ik laat
ook niet na, regelmatig daarnaar te verwijzen. Deze minister heeft een buitengewoon
positieve visie op de toekomst van de Nederlandse land- en tuinbouw. In antwoord
op de vraag van de heer Stellingwerf heb ik al gezegd dat er meerdere wegen
zijn. Het gaat niet alleen om de toegevoegde waarde, maar ook om de verbreding
van de landbouw, om plattelandsvernieuwing en nevenactiviteiten, als delen
van een strategie die ik uitvoerig hoop toe te lichten in de nota Visie 2010.Ik maak mij zeker zorgen over de verschillende ontwikkelingen. Er zijn
belangrijke tendensen, die niet alleen met nationale problemen te maken hebben,
maar ook met internationale. Ik wijs op Agenda 2000, de onderhandelingen in
Seattle en de verdere ontwikkelingen inzake het proces van de Europese uitbreiding.
Ook om die reden moeten wij ons daarmee bezighouden.Tegen de heer Stellingwerf zeg ik nog dat ik de gewraakte uitspraak nooit
heb gedaan. Dat geeft aan dat er selectief wordt gewinkeld. Ik heb niet gezegd
dat ik leiding zal geven. Ik heb gezegd dat leiderschap noodzakelijk is en
dat mensen hun nek moeten uitsteken. Juist in tijden van verwarring moet er
leiderschap getoond worden.De heer Meijer (CDA):Voorzitter! Ik zal de minister even helpen, als hij vraagt welke confronterende
uitspraken hij gedaan heeft: een boer kan niet langer dan twee maanden vooruitdenken,
als je tegenwoordig bij een varkenshouderij binnen bent, lijkt het wel een
chemische fabriek, de land- en tuinbouw heeft de afgelopen vijftien jaar stilgestaan
en niets gedaan en de gehele provincie Utrecht is vol gelegd met een meter
mest en achteraf bleek dat dat een centimeter moest zijn.Ik merk dat de minister vanmiddag enigszins geïrriteerd is. Ik kan
mij voorstellen dat mensen in de landbouw ook geïrriteerd raken. Dat
ontslaat ze niet van de plicht de borden weg te halen. Ik hoop dat de minister
eindelijk eens bruggen slaat en over de inhoud gaat praten en niet meer over
personen. Ik hoop ook dat hij niet meer dit soort confrontaties zoekt.Als de minister het over bulk heeft, heeft hij het daarbij tevens over
lage kwaliteit. Ik wil daarvan graag een uitleg. Nederland staat nog steeds
in de top drie van de wereld, ook als het gaat om de kwaliteit van bulkproducten.
Die kwalificatie moet de minister dus maar even uitleggen.Ik hoorde dat de heer Oplaat het weer enigszins met de minister eens is.
Wat vindt de minister van de opmerking dat deze VVD-woordvoerder de wijze
waarop de minister op dit moment omgaat met de landbouw spuugzat is? De heer
Geluk heeft zojuist iets anders gezegd.Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter! Ik ben totaal niet geïrriteerd. Ik vind dit
een buitengewoon boeiend debat. Ik heb absoluut niet het gevoel dat er ergens
een probleem is. Als er een probleem is, wordt dat veroorzaakt door de selectieve
waarneming van een aantal geachte afgevaardigden. Ik had eigenlijk iets anders
verwacht van de heer Meijer. Ik heb nooit gezegd dat de boeren niet langer
dan twee maanden vooruit kunnen kijken. En ik heb ook nooit gezegd dat de
land- en tuinbouw stilstaat. Waar haalt de geachte afgevaardigde dit vandaan?
Ik ben buitengewoon verbaasd.Ik heb inderdaad een uitspraak gedaan over bulk met lage kwaliteit, toegespitst
op bepaalde delen van de land- en tuinbouw, met name de intensieve veehouderij.
Als de heer Meijer dat wil, zal ik de tekst van mijn toespraak voor hem gereed
houden. Geen van de aanwezigen voor wie ik deze toespraak heb gehouden, had
daar problemen mee en dat geldt ook voor de LLTB en voor Utrecht. De geachte
afgevaardigde vraagt mij om over de inhoud de spreken, maar ik doe een kleine
vijftien uur per dag niets anders dan dat.De heer Meijer verwees naar uitspraken van de heer Oplaat, maar die is
volgens mij volwassen genoeg om daar zelf op te reageren. Ik werk voortreffelijk
samen met alle drie de regeringsfracties. Sterker nog, ik hoop dat het CDA
zich een keer bij het landbouwbeleid van dit kabinet zal aansluiten.De voorzitter:Ik wijs de volgende woordvoerders erop dat er tot nu toe sprake is van
enige herhaling in de vraagstelling. Misschien kunnen de volgende woordvoerders
daar iets aan doen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik maak graag van deze uitdaging gebruik.De minister zegt dat er te weinig vernieuwing voorkomt in de landbouw.
Slaat dit ook niet terug op zijn eigen ministerie? Vindt hij niet dat zijn
eigen ministerie de laatste jaren te weinig aan vernieuwing in de landbouw
heeft gewerkt? Ik leg hierover drie specifieke punten aan de minister voor.Binnen het stimuleringskader voor vernieuwende activiteiten valt op dat
erg veel projecten stuklopen op de regelgeving. Een milieucorporatie is zo'n
vernieuwende activiteit bij uitstek, maar komt niet door de regelgeving heen.
Moet de minister zich dit niet aantrekken?De landbouw wordt steeds enthousiaster over de biologische landbouw en
zeer veel boeren willen omschakelen, maar er is te weinig geld. Mag de minister
dit niet het eigen ministerie aanrekenen?Moet het ministerie ook niet meer stimulans tot vernieuwing bieden voor
onderwijs en onderzoek?Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter! Dit wordt toch nog een verlengde begrotingsbehandeling,
maar ik zal graag ingaan op de vragen van mevrouw Vos, want zij gaan over
belangrijke punten.Bij de relatie tussen departement en sector is er één belangrijk
omslagpunt aan de orde: het ministerie is niet de eerstverantwoordelijke voor
de toekomst van de landbouw. Dit is merkwaardig, maar het is wel een belangrijk
element. Er is in Europa immers geen sector die 40 jaar zozeer van overheidssteun
afhankelijk is geweest als die in Nederland. In zekere zin is hier sprake
van een spagaat, want boeren willen terecht worden aangesproken als ondernemers,
maar zij zijn tegelijkertijd erg afhankelijk van de overheid. Naar mijn mening
moeten wij af van de situatie waarin het ministerie "het boze oog is". Is
zij het boze oog of het tevreden kijkende oog?Ik ben ervan overtuigd dat emancipatie in de samenleving, ook in de agrarische,
leidt tot positieve initiatieven. Maar in de sector als geheel kijkt men te
zeer naar de overheid. Tijdens grote vergaderingen van boeren die ik regelmatig
bijwoon, blijkt dat er inderdaad veel interessante initiatieven worden genomen.
De rol van de overheid dient beperkt te zijn. Zij dient de randvoorwaarden
aan te geven op milieugebied, maatschappelijk gebied en welzijnsgebied. Natuurlijk
dient zij ook stimulerend te zijn. Hiermee kom ik op de drie specifieke vragen
over het stimuleringskader en de regelgeving. De voorzitter van de desbetreffende
commissie, de heer Van der Zwan, voert een beleid dat ik volstrekt ondersteun.
Hij doet namelijk geen oude wijn in nieuwe zakken, maar stimuleert werkelijke
innovaties. Dat is een belangrijk proces, want die innovatie moet gestimuleerd
worden. Kortgeleden heb ik in een commentaar gezegd dat 20% van de boeren
voorlopers zijn. Ik wil dat percentage ten minste verdubbelen. Dat is een
beleidsmatige ambitie en dat kan ook best.Over de milieucoöperaties hoop ik in januari in een beleidsnotitie
een beleidslijn neer te leggen. Het ministerie en ik staan zeer positief tegenover
milieucoöperaties, maar er is een probleem: dat werkt beter bij natuurbeheer
dan bij de individuele afrekenbaarheid op landbouwgebied. De afrekening van
de mestafgifte is bijvoorbeeld heel moeilijk collectief te controleren.Het ministerie werkt heel hard mee aan de biologische landbouw. Ik heb
mevrouw Beckers gevraagd voorzitter te zijn van de begeleidingscommissie.
Het plan van aanpak zal de Kamer ontvangen. Ik hoop dat wij daar binnenkort
over spreken.Ten slotte kennisinfrastructuur. Ik acht het een van de verrijkingen van
het ministerie dat wij met een kenniscentrum zoals Wageningen bezig zijn.
Dat heeft een internationale reputatie. Ik zou werkelijk iedereen tarten door
te zeggen dat dit niet de top van de business is.De heer Poppe (SP):Ik wil de minister met niemand vergelijken, maar hij zet mij wel op het
verkeerde been. In het vroege voorjaar krijgen wij zijn visie op het landbouwbeleid,
maar de dag na sinterklaas bespreken wij de nota Kracht en kwaliteit, waarin
de visie van de vorige minister is verwoord. Moet ik hieruit concluderen dat
wij met deze minister gaan praten over een nota die niet zijn visie inhoudt?De minister zegt dat er te veel wordt gekozen voor bulk. Hij zegt terecht
dat het landbouwbeleid door de overheid is gestuurd. Het is nooit een keuze
van de boer geweest; zij zijn door het landbouwbeleid na de oorlog gedwongen
tot mechanisering en grootschaligheid. Dat levert per eenheid product de laagste
loonkosten op. Waarom moet nu juist dit naar de lagelonenlanden? Dat lijkt
mij zeer onlogisch.Wat moet er met die grond gaan gebeuren? Heeft de minister daar al een
visie op? Ik heb voorgesteld om onze landbouw duurzaam en multifunctioneel
in te richten. Dan hebben de boeren die grootschaligheid niet meer nodig om
op hun landen multifunctioneler te werken. Ik ben er blij mee dat de minister
zegt dat het beleid van de afgelopen jaren, mechanisering en grootschaligheid,
zeg maar het beleid van na de oorlog, een doodlopende weg is, maar hij moet
het wel beter in gaan vullen.De voorzitter:U bent door uw eerste vraag al over uw tijd, één minuut,
heen. Die had u ook beter niet kunnen stellen, want er is altijd continuïteit
van beleid, welke minister er ook zit.Minister Brinkhorst:Een kleine correctie. Ik heb niet gezegd dat de afgelopen 40 jaar een
doodlopende weg is geweest. De nota Kracht en kwaliteit is een belangrijke
nota, die ik grotendeels voor mijn verantwoording neem en die geenszins verouderd
is. Het enige wat er gebeurt, is dat ik in Visie 2010 een wat verdergaande
visie neerleg. Ik meen dat de land- en tuinbouw daar recht op hebben. Wij
moeten niet alleen maar spreken over de problematiek van nu, maar ook over
het perspectief voorbij de mestsluier.Niemand heeft tot bulkproductie van lage kwaliteit gedwongen. Ik vind
het debat dat wij hier voeren eerlijk gezegd een beetje merkwaardig. Als wij
elders in de Nederlandse samenleving kijken, naar de industrie of de diensten,
dan blijkt dat wij zoveel mogelijk kwaliteitsverbetering willen. In de landbouw
wil ik niets anders dan kwaliteitsverbetering. Het is evident dat kwaliteitsverbetering
ook betekent toegevoegde waarde. Ik heb dat speciaal toegespitst op de intensieve
veehouderij en op niets anders. Ik meen dat dit ook door de sector als positief
wordt ervaren. Er vindt met name bij de intensieve veehouderij op dit ogenblik
een herstructurering plaats, maar die loopt relatief gesproken wat achter
en dat is een deel van de problemen.Wat moet er met de grond gebeuren? Het is evident dat wij in de komende
periode een toenemende discussie zullen voeren over de relatie natuur, landbouwproductie
en stedelijke samenleving. Juist als het om kwaliteit gaat, is het een misverstand
om te denken dat de landbouw op bepaalde gebieden niet meer beslag kan leggen
in plaats van minder. Dat is een niet veel voorkomende gedachte, maar die
wil ik de Kamer toch voorleggen. Dat zal wel afhangen van de positionering
van de landbouw en van de versterking van de landbouw, ook als economische
factor. Als die versterking plaatsvindt, is het mijn stellige overtuiging
dat de landbouw ook voor het grondbeslag in Nederland een toekomst heeft.
Ik wil er graag vanuit mijn verantwoordelijkheid aan bijdragen om die versterking
van de landbouw gestalte te geven.De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! De rattenvanger van Hamelen lokte als redder van het dorp
de ratten weg bij het dorp. Nu kan ik niet zo goed zien wat de relatie is
met een boerenleider, in de vergelijking van de heer Brinkhorst. Kan hij deze
nader uitleggen? Door de geëmotioneerdheid waarmee de minister spreekt
over de boerenleider die hij bij naam noemde, lijkt het erop alsof de minister
een persoonlijke vete moet uitvechten. Dat lijkt mij een belemmering voor
het beleid. Is de minister zich ervan bewust dat de landbouw niet meer kan
voldoen aan de voorziening in de basisbehoefte aan landbouwproducten in Nederland,
als het landbouwbeleid wordt ingevoerd zoals de minister het wil vormgeven?
Kan de minister daarop ingaan?Het lijkt mij dat de minister te vaak balletjes opgooit. De heer Stellingwerf
noemde het losse flodders afschieten. Het is niet duidelijk wat de algehele
visie op het beleid is. Is het niet veel beter om wat gas terug te nemen,
zodat de discussie gevoerd kan worden wanneer de nota uitkomt?Minister Brinkhorst:Mevrouw de voorzitter! Ik laat het graag aan de welwillende beoordeling
van de geachte afgevaardigden over. Ik heb niet het gevoel dat de opmerkingen
die ik het afgelopen halfjaar heb gemaakt, berusten op losse flodders. Over
de kwestie van de emotie merk ik op dat wij er in dit land eens aan moeten
wennen dat er stevige discussies plaatsvinden. Als er naar mijn oordeel intolerabele
uitspraken worden gedaan, waar ik zeven weken over heb gezwegen, moet er eens
wat worden rechtgezet. Ik waardeer de geachte afgevaardigden die in eerdere
fasen hebben verklaard dat dit onacceptabele uitspraken waren, maar daar laat
ik het verder bij. Het is niet zo dat hier een bevende minister zit die van
toorn niet meer weet hoe hij uit zijn woorden moet komen.Ik vind het heel plezierig dat ik wat literaire beschouwingen van de heer
Van Dijke hoorde over het beeld van de rattenvanger van Hamelen. Het algemene
beeld is in ieder geval dat hij de verkeerde richting uitging. Dat heb ik
willen aangeven, niets meer en niets minder. Het is uiteraard een wat literair
beeld en het is voor bestrijding vatbaar, maar wie daarop let is een kniesoor.De vraag over de basisbehoefte in Nederland begrijp ik eerlijk gezegd
niet. Langzamerhand leven wij in een land dat in grote mate afhankelijk is
van niet alleen de Europese, maar ook de internationale markt. Het kenmerk
van onze welvaart en welzijn is niet protectionisme of dat wij in onze eigen
basisbehoefte voorzien. Als het daarom ging, zouden wij niet 70% van ons bruto
nationaal product exporteren en 70% van onze consumptie importeren. Er is
een geweldige vervlechting in een bredere markt. Nederland is een belangrijke
exporteur op landbouwgebied, maar importeert ook andere zaken, zoals biologische
landbouwproducten. Wij zouden daarvan best meer kunnen produceren om in die
basisbehoefte te voorzien.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! De SGP-fractie zit nog met de vraag hoe nu verder.
De minister heeft aangekondigd in het vroege voorjaar met zijn beleidsvisie
voor het jaar 2010 te komen. Wij mogen aannemen dat hij bij de voorbereiding
van die visie intensief contact onderhoudt met de diverse geledingen in de
agrarische sector. Die communicatie lijkt wat te zijn verstoord of is althans
ernstig beproefd. Is deze minister er zeker van dat hij met al die geledingen
on speaking terms is? Daarbij let ik op de mededeling in de pers dat hij het
productschap heeft laten weten daarmee niet te communiceren, zolang een zeker
persoon tot het bestuur te rekenen valt. Is deze mededeling juist, of kan
de minister deze ontzenuwen?Minister Brinkhorst:Ik bepaal de samenstelling van het productschap niet. Die uitspraak laat
ik dus voor rekening van de opsteller van het desbetreffende bericht in de
pers.Ik constateer dat de geachte afgevaardigde bezorgd is over de vraag hoe
het verder met mijn beleid moet gaan. Ik waardeer die bezorgdheid en ik prijs
de heer Van der Vlies dat hij, vanuit zijn oppositionele rol, bezorgd is over
het beleid van het kabinet. Het staat hem altijd vrij om dat beleid te onderstrepen
en te onderschrijven. Ik nodig hem daartoe bij dezen uit. Tot nader order
heb ik geen gevoelens van verstoring. De dialoog met vele sectoren is intensief
en goed. Ik heb het gevoel dat ik midden in de discussie met verschillende
sectoren zit en ik zeg de heer Van der Vlies graag toe dat ik juist ten behoeve
van de toekomstvisie goed overleg voer met al die sectoren; dat is ook het
eigenbelang van deze minister. Wij zijn met een spannend proces bezig. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-1853-1859.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl