Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1644-1662

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 25, pagina 1644-1662

23-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30300-VToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006 (30300 VI)Pagina 1668-1701
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 november 2005 over nazorg overlevenden SchipholbrandPagina 1662-1668
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V)Pagina 1644-1662
Noot 1: Aids in Zuid-AfrikaPagina 1723-1724
Presentie en opening (woensdag 23 november 2005)Pagina 1615-1615
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964 en van enige andere wetten (Wet aanvullend overgangsrecht fiscale behandeling pensioen) (30330)Pagina 1718-1721
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 23 november 2005)Pagina 1721-1722
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene Ouderdomswet, Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, de Wet financiering sociale verzekeringen en de Wet op de huurtoeslag en enige andere wetten in verband met het toekennen van tegemoetkomingen aan personen die een uitkering ontvangen op grond van de Algemene Ouderdomswet of de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten en enkele aanpassingen in de berekening van de uitkeringen (30314)Pagina 1711-1718
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V)Pagina 1615-1641
Regeling van werkzaamheden (woensdag 23 november 2005)Pagina 1642-1644
Behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van en verbeteringen in diverse wetten in verband met de invoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen alsmede enkele andere correcties (Aanpassingen verzamelwet Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30318)Pagina 1708-1711
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten en enige andere wetten (Verzamelwet sociale verzekeringen 2006) (30238)Pagina 1701-1708

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 141 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V).De algemene beraadslaging wordt hervat.De heer Szabó (VVD):Voorzitter. Het jaar 2005 is ons inziens geen echt goed jaar voor ontwikkelingssamenwerking.
Onregelmatigheden in de boekhouding van SHO-organisaties als de Novib, het
bericht dat ontwikkelingsorganisaties zich mogelijk laten gebruiken voor het
faciliteren van U-bochtconstructies die erop gericht zijn, belastingen, successierechten
of erfenissen te omzeilen, desinteresse bij de VN voor de inbreng van Nederland
als gidsland tijdens de top in New York. Aids in Afrika is een groot probleem,
dat maar moeilijk is op te lossen. Verder noem ik het laat op gang komen van
noodhulp bij de tsunami en in Pakistan. Vandaag lazen wij nog dat de minister
het planten van bomen aandraagt als conflictbeslechting. Wat het laatste onderwerp
betreft, wil ik van de minister horen of hij daar verder op in wil gaan. Gelukkig
was er ook positief nieuws. De economische ontwikkeling in Azië was dit
jaar onstuimig, mede onder invloed van de groei van nieuwe industrieën
in met name de ICT-sector. Geen microfinanciering, maar gewoon marktwerking
als zakelijke voorwaarde voor ontwikkeling.Onlangs ontvingen wij de rapportage Resultaten in ontwikkeling 2004, een
intern door de Directie effectiviteit en kwaliteit opgesteld overzicht van
details die zouden moeten leiden tot het behalen van de millenniumdoelen.
In de inleiding van de rapportage wordt aangegeven dat het onmogelijk is om
een directe relatie tussen oorzaak en gevolg aan te geven voor de Nederlandse
euro's die zijn besteed aan ontwikkelingssamenwerking en de effecten daarvan
in ontwikkelingslanden. Ontwikkeling is een proces en de tijd die het kost
om resultaten tot stand te brengen, is dan ook nauwelijks te plannen, althans
volgens de rapportage. Hier wordt dus gezegd dat de miljarden die Nederland
reeds meer dan 50 jaar uitgeeft aan ontwikkelingssamenwerking hopelijk goed
terecht zijn gekomen, zij het dat dat niet zeker is. Dat is ook helemaal niet
erg, want men heeft geen idee hoe de effecten te meten zijn. Als je niet weet
hoe iets werkt, moe je er ook niet aan beginnen. Derhalve zal de minister
op een meer serieuze wijze om moeten gaan met het meten van de resultaten,
waarbij de ontwikkeling van de economie belangrijkste voorwaarde vormt voor
het verbeteren van de levensomstandigheden van de inwoners van de armste landen.
De VVD vraagt aan de minister om een jaarlijkse deskundige en onafhankelijke,
maar dan niet wetenschappelijke, meting van resultaten te laten uitvoeren,
bij voorkeur door organisaties als het IOB of het CPB, via een maatschappelijke
kosten-batenanalyse, waarbij in het bijzonder aandacht wordt gegeven aan het
verband dat kan worden gelegd tussen de Nederlandse inspanningen enerzijds
en de groei van het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in de betreffende
ontwikkelingslanden anderzijds.Mevrouw Ferrier (CDA):Ik laat uw woorden op mij inwerken, daarbij tot de conclusie komend dat
ik van harte hoop dat u van de effectrapportage die wij hebben ontvangen,
meer hebt gelezen dan alleen de inleiding. Wat u vraagt, is precies datgene
waar het in de effectrapportage om gaat. Wat hebt u daarin gemist?De heer Szabó (VVD):Als aan het begin van die rapportage wordt gemeld dat wat wij doen niet
goed kan worden gemeten, vraag ik mij af wat wij hebben zitten doen. Aan de
totstandkoming van de rapportage hebben de ambassades in verschillende landen
intensief meegewerkt. Ik hoop dat ik het over het hoofd heb gezien, maar ik
heb niets gelezen over de relatie tussen de 4,3 mld. die wij per jaar uitgeven
en de economische vooruitgang in de Derde Wereld.Mevrouw Ferrier (CDA):U heeft er overheen gelezen.De heer Szabó (VVD):Ik zal het rapport nog een keer met veel aandacht lezen.De heer Samsom (PvdA):Ik heb sterk de indruk dat de heer Szabó het document na de inleiding
al uit het raam heeft gegooid. Dat had hij niet moeten doen. Ik heb echter
een specifieke vraag over zijn voorstel, zijn tegenvoorstel. Het rapport mag
vooral niet wetenschappelijk zijn, begrijp ik. Kan hij mij uitleggen wat hij
daarmee bedoelt? Hij ziet daar kennelijk voordelen in. Wat zijn de voordelen
van een niet-wetenschappelijk rapport?De heer Szabó (VVD):Dat moet u anders uitleggen. Wij hebben zojuist een discussie gehad over
hoe wij omgaan met onafhankelijke rapporten. Daarom heb ik erbij gezegd dat
het een niet-wetenschappelijk rapport moet zijn. Dan hoeven wij die discussie
van de heer Van Baalen niet te herhalen. Ik hoop natuurlijk wel dat het veel
wetenschap op zal leveren.De heer Van der Staaij (SGP):Bent u blij met het rapport dat er nu ligt en denkt u dat het veel aanknopingspunten
biedt om verder in debat te gaan over de resultaten van ontwikkelingssamenwerking?De heer Szabó (VVD):Nee, ook niet als ik kijk naar de resultaten van dat rapport. Het is een
van de vele rapporten die op een bepaald niveau aan het meten is. Het gaat
mij om onze financiële inzet in relatie tot de resultaten.De heer Van der Staaij (SGP):Er werd toch ingegaan op al die onderdelen van de verschillende prioriteiten?
Ik ben dan ook een beetje teleurgesteld door deze inbreng. Ik had gehoopt
dat wij nu eens een stap verder zouden komen ten opzichte van de discussies
die wij hierover al hebben gevoerd. U draait nu weer uw plaatje af dat het
allemaal niets is en dat er duidelijkheid moet komen. Ik had gehoopt dat wij
een verdiepingsslag zouden kunnen maken in dit debat. Nu krijg ik echter weer
een beetje mopperige reactie dat er weer een rapport moet komen dat onafhankelijk,
maar niet academisch is, aangezien het politiek belangrijk is. Schieten wij
dan wel wat op met dit debat?De heer Szabó (VVD):Ik heb aangegeven wat voor type onderzoek wij denken dat moet worden uitgevoerd.
Dat is de maatschappelijke kosten-batenanalyse die ook wordt uitgevoerd door
het CPB. Daarbij heb je ook nulmetingen en dergelijke. Ik denk dat dat veel
meer helderheid met zich mee zal brengen aan het eind van de dag, dan kijken
of voor project X waar twee scholen mee bezig zijn, die scholen het wel goed
doen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik weet niet hoe de boekenkast van de heer Szabó eruit ziet, maar
in mijn boekenkast staan heel veel onderzoeken, van IOB en allerlei andere
instellingen. Waarom vraagt u eigenlijk niet om een parlementair onderzoek?
U heeft namelijk een politiek probleem en niet een wetenschappelijk of onafhankelijk
probleem.De heer Szabó (VVD):Ik heb problemen met de resultaten. Ik vind die niet helder. Ik heb ook
duidelijk aangegeven wat in de inleiding wordt gezegd over moeilijkheden met
meten. Ik wil gewoon dat er beter gemeten wordt.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Het is niet een kwestie van meten. Het gaat erom of u gelooft dat een
bepaalde manier van ontwikkelingssamenwerking werkt of niet. Dan is ook de
vraag of u daar een politieke keuze voor maakt over niet. Dat is eigenlijk
de vraag die de VVD moet beantwoorden. U beantwoordt die vraag niet, maar
u vraagt weer om een onderzoek. Laten wij dan maar kijken of in het parlement
de controle niet verbeterd moet worden als het gaat om ontwikkelingssamenwerking.
Volgens mij ligt daar het probleem.De heer Szabó (VVD):Ik heb ook een voorstel gedaan om op een andere manier om te gaan met
het meten van de effectiviteit. Ik zal ook nog met andere voorstellen komen
als het gaat om een nog beter ontwikkelingsbeleid.De heer Van Bommel (SP):Nader onderzoek juich ik toe, maar dan vind ik wel dat daar ook het verschijnsel
van de omgekeerde ontwikkelingshulp in moet worden meegenomen. U kent het
verschijnsel dat wij er € 1 in stoppen aan hulp en er € 2
via winst en andere zaken weer uit halen. Vindt u dat dat ook moet worden
onderzocht?De heer Szabó (VVD):Ik heb geen uitlatingen gedaan over wat wij wel en niet moeten onderzoeken.
Ik heb aangegeven welke methodiek ik wil hebben. Het eind van het verhaal
moet zijn dat wij voldoende informatie hebben om nog een extra slag te maken
om de mensen in de Derde Wereld echt te helpen.Het VVD-rapport Duurzame armoede, 35 jaar Nederlandse ontwikkelingsbeleid,
laat zien dat onderwerpen als economie en veiligheid onlosmakelijk verbonden
zijn met de ontwikkelingen en dat daar een evenwichtige prioriteit aan moet
worden gegeven. De begroting wordt echter nog steeds op een klassieke wijze
ingevuld, met thema's als goed bestuur, gezondheid, milieu. De beleidsartikelen
veiligheid, humanitaire hulp, welvaart en minder armoede – veiligheid
en economie – laten zelfs een achteruitgang zien in de uitgaven. Als
reden wordt hier onder meer voor aangegeven dat er te weinig projecten worden
ingediend. De minister voor Ontwikkelingssamenwerking zal wat de VVD betreft
meer pro-actief deze beleidslijnen moeten gaan aansturen. Indien de minister
in staat is, economie en veiligheid als prioriteit te positioneren, zullen
in 2015 de millenniumdoelstellingen zijn gehaald waardoor de derdewereldlanden
dusdanig veel economische massa kunnen creëren, dat zij het laatste restje
armoede op een waardige wijze zelf kunnen bestrijden. Ik verwijs in dit verband
naar hetgeen Jozias van Aartsen hierover heeft gezegd tijdens de algemene
beschouwingen. Tegelijkertijd hebben dan hopelijk in 2015 de derdewereldlanden
optimaal gebruik gemaakt van de handelsliberalisatie en opent men de ene na
de andere vestiging in Europa. Tata, een vooraanstaand Indiaas bedrijf, heeft
in oktober van dit jaar aangegeven haar Europees hoofdkantoor naar Nederland
te brengen. In 2015 werken daar wat ons betreft hopelijk tienduizenden mensen.
De bloemenveiling van Nairobi bloeit als nooit tevoren. Met hulp van geëmigreerde
Westlandse bloemenkwekers gaat het daar allemaal goed. Boskalis heeft een
miljardenorder binnengehaald om samen met de Chinezen de haven van Maputo
te ontwikkelen tot mainport van Zuid-Afrika. In Nederland besluit in 2015
het kabinet de functie van de minister of misschien wel staatssecretaris voor
Ontwikkelingssamenwerking op te heffen en de laatste restjes noodhulp onder
te brengen bij Defensie. Het zou toch prachtig zijn als wij er met name Afrika
zo bovenop kunnen helpen.De heer Samsom (PvdA):Dat is een mooie swing van absolute zwartkijkerij naar prachtig optimisme.
Ik heb over die bedrijvigheid een concreet voorstel gedaan. U zei zelf dat
er te weinig projecten zijn ingediend. Dat komt doordat de ORET-steun niet
zo goed werkt. Ziet u iets in mijn voorstel voor overheveling naar de FMO?
Zo ja, kunnen wij dan samen iets bewerkstelligen?De heer Szabó (VVD):Ieder voorstel dat helpt een baan te creëren in de derde wereld zal
worden gesteund door de VVD. Ik heb de specificatie nog niet gezien, maar
ik kan de heer Samsom toezeggen dat ik er serieus naar zal kijken.Mevrouw Ferrier (CDA):De toekomstvisioenen die de heer Szabó voegt bij de toekomstvisioenen
die de heer Van Aartsen tijdens de algemene politieke beschouwingen
neerzette, verschillen naar mijn idee nogal. De heer Szabó acht zaken
als goed bestuur kennelijk ineens niet meer een voorwaarde voor ontwikkeling.
Het gaat nu alleen nog maar om economische groei door het opengooien van markten.
Zijn de opvattingen van de VVD-fractie veranderd? Wat is uw inzet ten aanzien
van goed bestuur? Wat vindt u van hiv- en aids-bestrijding? Speelt dat allemaal
geen rol meer?De heer Szabó (VVD):Ik vind dat de regeringen in Afrika veel meer energie moeten stoppen in
de bestrijding van hiv en aids. Daar moeten wij de regeringen ook op aanspreken.
Het gaat niet alleen maar om goed bestuur als de economische ontwikkelingen
aan de orde zijn. Helaas zien wij dat bijvoorbeeld ook minder goede besturen
in Azië de zaken wel degelijk goed economisch op orde kunnen krijgen.
Natuurlijk hopen wij dat in landen in Azië waar nog geen goed bestuur
is, er een maatschappelijk middenveld ontstaat dat zich emancipeert en dat
bepaalde bestaande dictaturen omver kan werpen.Mevrouw Ferrier (CDA):Welke rol heeft Nederland daarin?De heer Szabó (VVD):In welke zin?Mevrouw Ferrier (CDA):In het bevorderen van goed bestuur.De heer Szabó (VVD):Ik denk dat wij de regeringen in Azië en Afrika moeten aanspreken
op hun verantwoordelijkheden, zoals wij altijd hebben gedaan met ons typisch
Hollandse vingertje. Wij moeten bijvoorbeeld de regering in Burundi erop aanspreken
dat er zo veel corruptie is. Dit land staat op nummer 130 op de corruptielijst.Ik vraag de minister om de Kamer middels een notitie inzicht te verschaffen
in de wijze waarop het bedrijfsleven zijn inzet in de derde wereld, in samenwerking
met Economische Zaken, kan vergroten. Wij moeten ons dan niet alleen richten
op zaken als microfinanciering. Het gaat mij om een echte visie waarmee een
substantiële bijdrage kan worden geleverd aan de ontwikkelingen van de
nieuwe industrieën in Afrika en Azië. In de begroting is ongeveer
5 mln. gereserveerd voor het stimuleren van deze industrieën. Het is
ons bekend dat betekenis van begrippen als economie, bedrijfsmatig werken,
winst, creëren van banen en duurzame productie tot op heden niet al te
veel tot de kernbegrippen van ontwikkelingssamenwerking hebben gehoord. Dit
kan echter geen reden zijn om Afrika te onthouden de kans te grijpen om zich
als continent beter te prepareren op investeringen in en van nieuwe industrieën.
Wat is bijvoorbeeld het beleid voor het ontsluiten van een voorwaardenscheppende
telecommunicatie-infrastructuur in Afrika? In 2010 zullen meer dan drie miljard
mensen gebruikmaken van een mobiele telefoon of een zakcomputer. Deze middelen,
alsmede goedkope grond, belastingvoordelen, bedrijfsruimten, fysieke en maatschappelijke
infrastructuur zijn essentieel om op een moderne manier zaken te doen. Afrika
mag de boot niet missen. Welk industriebeleid laat de regering hierop los?
Ik vraag de minister om daarover een additionele notitie te schrijven, omdat
er op dit punt nog te weinig visie is.De VVD-fractie zet verder in op een betere samenwerking met Defensie op
het terrein van veiligheid en noodhulp. De huidige, reactieve aanpak bij noodhulp
is volstrekt achterhaald en onvoldoende. Dat heb ik vorige week ook gezegd
op het moment dat de begroting van het ministerie van Defensie aan de orde
was. De eerste 48 uur zijn cruciaal om in geval van rampen hulp te bieden,
want dan kan de infrastructuur nog herstellen. Daarvoor is zwaar materieel
nodig. Dat vergt investeringen en wereldwijd een hoge mate van paraatheid.
Tijdens de behandeling van de begroting van het ministerie van Defensie heeft
minister Kamp toegezegd om dat in samenwerking met Ontwikkelingssamenwerking
intensiever op te pakken. Omarmt deze bewindspersoon die geste van de minister
van Defensie?De heer Samsom (PvdA):De heer Szabó herinnert zich vast en zeker dat hij na de Millenniumtop
nogal van leer trok, omdat al die andere landen zo weinig hulp boden. Dat
ben ik volledig met hem eens. De consequentie van het vragen van meer hulp
is echter dat de heer Szabó af moet van de stelling dat het niet werkt.
Het is het een of het ander. Als de hulp niet effectief is, kunnen wij daarvan
beter minder bieden.De heer Szabó (VVD):Uit mijn betoog van vandaag blijkt duidelijk welke richting wij ten gunste
van de ontwikkeling van Afrika naar mijn idee op zouden moeten gaan. Daar
zat geen woord Spaans bij. Ik hoop dan ook dat de minister mijn uitspraken
op dat punt serieus neemt. Wij zijn gelukkig met het rapport van Jeffry Sachs,
dat ook door de G8 is omarmd. Ook veel mensen die tijdens de VN-Top aanwezig
waren, hebben dat gedaan. In dat rapport staat onder andere dat het mogelijk
moet zijn om de Millenniumdoelstellingen te behalen als iedereen zich aan
de belofte van 0,5% houdt. Vandaag heb ik ook gezegd waar wij in 2015
zullen staan. Dat is het beleid waarvoor wij ons inzetten.De heer Samsom (PvdA):Er moet dus meer hulp komen? De heer Szabó verzet zich dus niet
tegen het idee dat hulp effectief kan zijn? Alles wat hij daarover de afgelopen
tijd heeft gezegd...De heer Szabó (VVD):Ik heb duidelijk aangegeven waar voor de VVD-fractie de prioriteiten liggen.
Wij zullen anders tegenover hulp moeten staan. Hetzelfde geldt voor de ontwikkeling
van Afrika. Ik heb aangegeven waar de kansen in Azië lagen. Het is toch
prachtig dat een land als India zich nu afvraagt of het nog wel hulp op het
terrein van ontwikkelingssamenwerking nodig heeft? Op mijn bureau liggen diverse
interessante stukken over dat land, dat nog steeds te kampen heeft met veel
armoede. In die stukken zijn afbeeldingen opgenomen van hoge flatgebouwen
waar arme mensen naast staan. Zij kregen een paar jaar geleden nog niet eens
$1 en nu verdienen zij een salaris van $30. Tien jaar geleden heb ik in Jakarta
gewerkt en toen deed zich daar dezelfde situatie voor. Die mensen verdienden
toen ook $30, maar inmiddels ontvangen zij $200 à $300. Dat is de methode
om iets aan die problematiek te doen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter. Door het unilateralisme van de regering Bush is niet veel
van de transatlantische relatie overgebleven. De NAVO is niet langer een forum
voor transatlantische afstemming en overleg. De regering-Bush
boet dagelijks aan geloofwaardigheid in, ook binnen de VS. Na de invasie in
Irak heeft iedereen vastgesteld dat het eenvoudiger is om oorlogen te winnen
dan vrede te stichten. Na ruim tweeënhalf jaar kunnen wij constateren
dat deze gewaande overwinning heeft geleid tot een verschrikkelijke burgeroorlog.
Wij kijken niet meer op van de dagelijkse bomaanslagen als gevolg waarvan
vijftig of zestig doden vallen. Op Guantánomo Bay, in Abu Ghraib en
in geheime gevangenissen overal ter wereld, worden mensen gemarteld. Tegen
de burgers in Fallujah worden chemische wapens ingezet. Dat is het trieste
resultaat van de oorlog van de regering Bush en Cheney. De kabinetten Balkenende
I en Balkenende II hebben president Bush politiek gesteund en later deden
zij dat ook militair. Dat is deze kabinetten aan te rekenen. Over welke informatie
beschikt de regering ten aanzien van geheime gevangenissen op het grondgebied
van de EU? Wat weet de minister nu over de CIA-vluchten via Schiphol met gevangenen?
Waarom heeft de minister niet pro-actief opgetreden om informatie te vragen,
zoals de Noorse, de Zweedse en de Spaanse collega's hebben gedaan? De trouwe
bondgenoot Nederland wordt nu gestraft voor zijn loyaliteit door middel van
een boycot tegen Aruba. Wat is de inzet van minister Bot geweest in deze zaak?
Wij lezen hierover niets in het verslag van zijn reis naar de VS en dat vind
ik onaanvaardbaar.Het is niet alleen rechtvaardig en noodzakelijk, maar ook verstandig om
ons af te vragen of de oorlog tegen Irak wel juist was. De aanslagen in Bagdad,
Kandahar, Londen, Bali en Samir A. hebben alle met elkaar te maken. Ruim vier
jaar na 11 september 2001 en na de oorlog in Irak is de wereld minder
veilig en minder fraai geworden. Minister Bot heeft zich terecht afgevraagd
of de oorlog tegen Irak verstandig was. Balkenende, Verhagen en Van Baalen
legden de minister op hoge toon het zwijgen op.De heer Van Baalen (VVD):Realiseert u zich dat er ten tijde van de aanslagen in Washington en New
York geen Amerikaanse troepen waren in Irak en Afghanistan? Het terrorisme
heeft zijn eigen grondslagen. Het is niet zo dat wij het terrorisme bestrijden
en dat daardoor de terroristen naar ons toe komen. U keert de zaken om.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Nee, het beleid van de VS in het Midden-Oosten is bekend. Helaas is Irak
nu toegevoegd aan de lijst van conflicten waarop ook al het conflict tussen
Israël en de Palestijnen staat. Het beleid van de VS in het Midden-Oosten
en de steun van dit land aan verschillende dictaturen in de Arabische wereld
zijn belangrijke oorzaken van extremistische uitingen. Irak is daar nu helaas
aan toegevoegd.De heer Van Baalen (VVD):Meent u serieus dat, als het conflict tussen Israël en de Palestijnen
niet zou bestaan, de aanslagen in New York en Washington niet zouden hebben
plaatsgevonden?Mevrouw Karimi (GroenLinks):U moet zich realiseren dat extremisten een eigen logica hebben. Zij plaatsen
het conflict tussen Israël en de Palestijnen centraal en gebruiken dat
als argument om volgelingen te rekruteren. Die mensen vragen zich immers ook
af waarom Israël zijn eigen gang kan gaan en waarom niemand zegt dat
er een einde moet worden gemaakt aan zijn bezettingspolitiek. Dat maakt het
voor extremisten makkelijker om mensen te rekruteren.De heer Van As (LPF):Slaat u niet een belangrijk stuk geschiedenis over? Na de val van het
regime in Iran – een land waar u vandaan komt – en de terugkeer
van ayatollah Khomeini is toch de ellende begonnen?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik ben graag bereid ver terug te gaan in de geschiedenis van Iran, maar
ik heb slechts 14 minuten spreektijd. Ik heb duidelijk willen maken dat het
islamitisch fundamentalisme een zelfstandige beweging is. Het is een antidemocratische
beweging met een eigen ideologische agenda. Die beweging kan mensen gemakkelijk
mobiliseren als zij een beroep kan doen op de gevoelens van mensen die de
wereld erg onrechtvaardig vinden. Het Westen geeft deze mensen door zijn optreden
meer redenen om hun heil te zoeken bij de extremisten.De heer Van As (LPF):Dat begrijp ik niet. U had een goede reden om naar Nederland te komen
en u weet net zo goed als ik dat Iran zijn staatsrechtelijke inrichting heeft
gebaseerd op het islamitisch gedachtegoed. Daar hebben wij alleen maar ellende
van gekregen. U moet er niet omheen praten.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik zal straks nog iets zeggen over Iran.Voorzitter. Het meest teleurgesteld zijn wij in minister Bot. Vorig jaar
noemde ik hem "misschien wel de beste minister van dit kabinet",
maar deze titel heeft hij het afgelopen jaar helaas niet verdiend. Hij is
de grootste deceptie van het kabinet gebleken. Hij liet zich de mond snoeren.
Als minister van Buitenlandse Zaken schiet hij tekort door het internationaal
veiligheidsbeleid te veel aan de minister van Defensie over te laten. De heer
Kamp loopt te hard van stapel met toezeggingen over troepen, bijvoorbeeld
voor zuidelijk Afghanistan. Welke toezeggingen zijn er aan de NAVO gedaan?
Wat is de reactie van de minister op de door de MIVD geconstateerde risico's
en onveiligheid in dit gebied? Wat is de huidige stand van zaken? Waarom heeft
de minister niet het initiatief in dezen?In het politieke strategische veiligheidsdebat over bijvoorbeeld de aanschaf
van kruisraketten waarbij Nederland zich op de Amerikaanse militaire doctrine
afstemt, is de minister de grote afwezige. Wat is zijn mening over de aanschaf
van kruisraketten?Zijn focus lijkt vooral gericht te zijn op de economische belangen van
Nederland. De prioriteit ligt bij China, Indonesië, India en Azië
in het algemeen. Nederland wil de euro-aziatische toegangspoort worden, maar
hierbij komen de mensenrechten op de tweede plaats.Op 17 augustus jongstleden nam ik deel aan de viering van de onafhankelijkheid
van Indonesië. De minister betuigde toen spijt door te stellen dat Nederland
destijds door de inzet van militairen aan de verkeerde kant van de geschiedenis
stond. Dit laat doorgedrongen inzicht werd van harte onderschreven door mijn
fractie. Beter laat dan nooit. Helaas speelt ook hier halfslachtigheid de
minister parten. Deserteurs en dienstweigeraars die ten onrechte veroordeeld
en soms zwaar gestraft zijn, worden niet door de minister erkend. Is hij moedig
genoeg om ook dit leed te erkennen? Een echte politieke blunder was dat de minister het rapport Drooglever
niet in ontvangst nam. De politiek van wegduiken en zich verschuilen is bij
de minister in goede handen. Het verstek laten gaan bij de presentatie van
dit boek Een Daad van Vrije Keuze over het zelfbeschikkingsrecht van de Papoea's
was niet alleen laf, maar ook zeer kwetsend voor de Papoea's. Het gaat om
de erkenning van het leed en het is niet onze bedoeling om de territoriale
integriteit van Indonesië op dit moment ter discussie te stellen.Dergelijke politieke missers bepalen onze kritiek op de minister. De begroting
die hij ons nu voorlegt, stemt ons ook niet hoopvoller. Welke antwoorden heeft
hij op het unilateralisme van de VS, op het tanende gezag van de VN en de
mislukte hervormingen van deze organisatie? De oorlog tegen het terrorisme
heeft tot nu toe alleen geleid tot meer terroristen. Wat wil de minister hier
in internationaal en Europees verband tegen doen?Verrassend genoeg dook een nieuwe vage beleidsdoelstelling op, namelijk
het veiligstellen van de energievoorziening. De ontvangst van de heer Poetin
in Nederland was een eerste zet op weg naar het realiseren van deze doelstelling.
Zelfs de koningin werd voor deze missie schaamteloos voor het karretje gespannen.
Zij bracht lofzangen over Poetin ten gehore. Hoe heeft het kabinet dit de
koningin kunnen aandoen?De slome en bleke diplomatie op het gebied van mensenrechten en het internationale
recht is mijn fractie een doorn in het oog. Waar kunnen wij Nederland nog
als voortrekker vinden? Bij het verdrag tegen verdwijningen was Nederland
eerder een obstakel dan een trekker. Een verbindend verdrag inzake wapenhandel?
Ho maar, deze minister gaat niet verder dan een politieke afspraak. Is hij
bereid zich bijvoorbeeld bij zijn collega van Justitie in te zetten voor extraterritoriale
wetgeving inzake wapenhandel door Nederlanders?Ik kom nu op de grootste uitdaging van dit moment: hoe behouden wij de
wereld voor nog een ellendige brandhaard. Ik doel dan op de toenemende spanning
over Iran. GroenLinks vindt het onwenselijk dat Iran naast de bestaande illegale
kernwapenstaten als India, Pakistan, Noord-Korea en Israël kernwapens
zou bemachtigen. Het is gelukkig nog lang niet zover. Om te verhinderen dat
Iran een kernmacht wordt, zijn inspecties en verificaties van het IAEA van
levensgroot belang. Het probleem kan en moet met diplomatieke middelen worden
opgelost. Wie nu militair ingrijpen bepleit, gooit koren op de molen van hardliners.
Wapengekletter van politici als de heer Van Baalen staat eigenlijk gelijk
aan het steunen van de heer Ahmadinejad. Verwijzen naar de VN-veiligheidsraad
betekent escalatie. Ik kan niet sterk genoeg benadrukken dat in Iran de potentie
aanwezig is om de situatie van binnenuit te veranderen. Daarom is het van
belang om de bevolking tot bondgenoot te maken. Samenwerking en ondersteuning
van degenen die verandering willen, zoals vrouwen, studenten, journalisten
en mensenrechtenadvocaten zou de topprioriteit van het westen moeten zijn.Vorig jaar gaf de Kamer door het unaniem aannemen van het amendement-Karimi/Van
Baalen een serieus signaal om van mensenrechten echt werk te maken. Helaas
ontbrak het de minister aan de politieke moed het amendement volledig uit
te voeren. Ik ben blij dat in elk geval een aantal projecten, die van grote
invloed kunnen zijn op de meningsvorming in Iran, van start kunnen gaan. De
angst voor de ayatollahs belette de minister echter om het meest effectieve
instrument, namelijk satelliet-tv, te steunen. Ayatollahs vonden bij de minister
een gewilliger oor dan de Nederlandse Tweede Kamer. Wat hij echter niet heeft
begrepen, is dat ook met een onafhankelijke radio, training van journalisten
en websites Nederland de politieke prijs moet betalen. In het reisverslag
van de minister naar de VS lees ik dat zijn Amerikaanse collega interesse
toonde in media-activiteiten van Nederland ten aanzien van Iran. Waaruit bestond
deze interesse? Zagen de Amerikanen mogelijkheden voor medefinanciering?Mevrouw Van der Laan (D66):De ontwikkeling van onafhankelijke media in Iran ligt de hele Kamer na
aan het hart. Internationaal gezien zijn er al verschillende satellietzenders
die zich op Iran richten; zenders vanuit Amerika en de BBC World Service.
Ik kan best begrijpen dat het ministerie van Buitenlandse Zaken ervoor kiest
om er niet nog een aan toe te voegen, maar de schaarse middelen die wij hebben
te richten op andere manieren van communiceren, bijvoorbeeld gericht op vrouwen
en op democratie, via internet en tijdschriften. Dat heeft meer waarde dan
iets over te doen wat eigenlijk al wordt gedaan. Ik begrijp niet waarom de
fractie van GroenLinks zich daarin niet kan vinden.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik ben blij dat die zaken er komen, maar dat was niet het doel van het
amendement, dat u ook hebt gesteund. Het amendement beoogde om het belangrijkste
en meest effectieve instrument dat er is, namelijk televisie, te gebruiken
en een forum te bieden voor onafhankelijke en professionele journalistiek.
Dat ontbreekt. U hebt gelijk dat er meerdere satelliettelevisiezenders op
Iran zijn gericht, maar de kwaliteit daarvan is echt afschuwelijk. Voorlopig
is dat hetgeen wat beschikbaar is. Dat was nu juist de mogelijkheid geweest
om kwalitatief iets te doen, namelijk een onafhankelijk en professioneel podium
te bieden voor de ontwikkeling van een cultuur van debat en een cultuur van
respect voor mensenrechten. Daar ging het dictum van het amendement over.
Er zijn talrijke radiostations, maar nu wordt er ook onafhankelijke radio
gesteund. Ik ben daar blij mee, want ik hoop dat dit een forum kan worden
dat de onafhankelijkheid verder kan ontwikkelen. Dat het is het belangrijkste,
en daarbij doet zich de vraag voor welk instrument het meest effectief is.
Op dit moment zijn er genoeg websites en radiostations. Het gaat om de geboden
kwaliteit. De minister heeft hier helaas om politieke redenen niet voor gekozen,
maar het heeft niets met de kwaliteit van het projectvoorstel te maken. Ik
weet namelijk dat de Wereldomroep een van de organisaties was die het voorstel
hadden gedaan. Ik mag dat zeggen van de Wereldomroep. Er was dus voldoende
waarborg voor de kwaliteit.De heer Ormel (CDA):U doet nu net of de kwaliteit van degenen die u via het amendement-Karimi/Van
Baalen wilde steunen zo goed zou zijn geweest. Ik heb een vraag over een ander
amendement, want ik heb begrepen dat er wederom sprake is van een amendement-Karimi/Van
Baalen. Komt u daar nog over te spreken?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Natuurlijk.Premier Balkenende bezocht in de afgelopen week de Arabische landen rondom
de Perzische Golf. De inzet was vooral, het Nederlands bedrijfsleven te laten profiteren van de booming business in de olierijke sjeikdoms. De
royal families runnen die landen als hun privé-bv en hebben geen enkele
last van inspraak van de bevolking. Voor Nederland is dit geen bezwaar. Zelfs
in tijden van bezuiniging en sluiting van posten, opent Nederland een ambassade
in Qatar op grond van economische belangen. Hoe is het mogelijk dat die ambassade
niet eens consulaire bijstand kan verlenen aan Nederlanders? De aandacht voor
de economie vraagt ook om aandacht voor steun en civil society, het bevorderen
van mensenrechten, democratisering en regionale samenwerking. Daarom heb ik
met collega Van Baalen een amendement ingediend waarmee wordt beoogd dat er
geld wordt vrijgemaakt voor steun aan mensenrechtenorganisaties in de Golfstaten.
Heeft de premier de erbarmelijke situatie van migranten en vrouwen aan de
orde gesteld tijdens zijn bezoek? Ik hoor van de minister graag het antwoord
op deze vraag.De heer Ormel (CDA):Dan komt dus nu het volgende amendement-Karimi/Van Baalen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ja, het is een zeer vruchtbare samenwerking. Die kan ik u aanbevelen.De heer Ormel (CDA):Wij kennen Romeo en Julia, Gert en Hermien, Peppie en Kokkie en nu dus
ook Karimi en Van Baalen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Uw seksisme moet zich ergens op richten.De heer Ormel (CDA):Dit heeft daar niets mee te maken. Dat weet u ook.De voorzitter:Stelt u uw vraag.De heer Ormel (CDA):Mevrouw Karimi vraagt om 6 mln. uit de post nominaal en onvoorzien, terwijl
er al 9 mln. voor het door haar genoemde doel te besteden is en niet eens
wordt opgemaakt. Waar wil zij die 6 mln. precies aan besteden?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Er is 9 mln. beschikbaar voor 35 niet-partnerlanden. Daarbij horen de
Golfstaten en andere Arabische landen in het Midden-Oosten. Ik heb al gezegd
dat volgens mijn fractie de regering zich onvoldoende inzet voor mensenrechten.
Wij willen dat daar een extra impuls aan wordt gegeven, vooral in die regio.
De regering heeft in antwoord op mijn vragen gesteld dat er volgend jaar een
bedrag van 2 mln. voor de Golfstaten beschikbaar is. Van die 2 mln. gaat 750.000
naar Iran. In totaal blijft er dus 1,25 mln. voor de hele regio over. Dat
volstaat in mijn ogen niet om een impuls te geven aan hervormingen, democratisering
en mensenrechten in de regio.De heer Ormel (CDA):Wijs geworden door uw vorige amendement, vraag ik mij toch af waarvoor
u die 6 mln. wilt inzetten. En waarom hebt u gekozen voor een bedrag van 6
mln. in plaats van 3 mln. of 7 mln. of 10 mln.?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik weet niet of u de afgelopen tijd naar deze regio bent gegaan, maar
ik ben in alle landen in de regio geweest en heb met heel veel organisaties
gesproken. Zij snakken naar samenwerking met het Westen. Aangezien de landen
in die regio hun bewegingsvrijheid vooral willen verminderen, lijkt het mij
goed als Nederland, dat een groot belang hecht aan mensenrechten en democratisering
in het Midden-Oosten, een dergelijke impuls geeft. Ik weet dat veel organisaties
initiatieven nemen waarvoor zij graag gebruik maken van financieringsmogelijkheden.De heer Ormel (CDA):U beantwoordt mijn vraag niet. U praat wat in de ruimte. Hoe komt u aan
het bedrag van 6 mln.? Welke organisaties snakken naar u? En snakt de heer
Van Baalen naar dezelfde organisaties als u?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik snap niet wat het probleem van de heer Ormel is.De heer Ormel (CDA):Ik wil weten waar u die 6 mln. van de Nederlandse belastingbetaler aan
wilt besteden.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Mijnheer Ormel, luister dan toch. Dat bedrag staat vermeld in een amendement
dat hier in stemming komt. Het is aan de Kamer om te besluiten, het al dan
niet aan te nemen. Als het wordt aangenomen, moet de regering het uitvoeren.
Zo gaat dat altijd met amendementen. Het is mijn budgetrecht en uw budgetrecht.
Daarom hebben wij deze begrotingsbehandeling hier. Het hoogste recht van de
Tweede Kamer is om middels het budgetrecht veranderingen of aanscherpingen
aan te brengen in de begroting.Mevrouw Van der Laan (D66):D66 heeft natuurlijk altijd sympathie voor projecten die de democratie
versterken, zeker in het Midden-Oosten, waar dat broodnodig is. Ik wil dan
toch graag van mevrouw Karimi weten hoe dat geld straks wordt besteed. Is
het de bedoeling dat ambassades dat op zeer kleinschalige wijze gaan verdelen
onder lokale ngo's? Hebben zij daarvoor wel de absorptiecapaciteit? Hoe kunnen
zij dat afstemmen met verschillende EU-projecten? Het zou jammer zijn als
wij straks met onderbesteding te maken zouden krijgen, of als ambassades het
gewoon niet aan zouden kunnen doordat zij de expertise en de mankracht niet
in huis hebben.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dat fonds heeft twee mogelijkheden. Het geld kan centraal vanuit Den Haag
worden uitgegeven. Het komt alleen maar bovenop het bedrag van 9 mln. Volgens
ons is dat bedrag niet voldoende voor 35 niet-partnerlanden, waaronder de
Arabische landen, die grote problemen hebben met mensenrechten. Daar is veel
te doen en er is veel vraag naar. De besteding kan voorzover ik weet vanuit
Den Haag met projectaanvragen gebeuren en voor een ander deel via de ambassade.
Dat is niet een nieuwe systematiek. Alleen het budget wordt verhoogd.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik spreek ook vaak met deze organisaties. Zij worden helemaal gek en vragen
zich af of zij bij de Commissie moeten zijn, bij Frankrijk of bij Nederland.
Is het niet veel beter om te zeggen dat Europa dit soort zaken gezamenlijk
doet. Dan weet een lokale ngo één keer per jaar waaraan men
toe is, in plaats van bij iedereen te moeten rondshoppen omdat verschillende
partijen weer extra potjes hebben met andere eisen en rapportageverplichtingen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):U pleit ervoor dat wij ons eigen mensenrechtenfonds afschaffen. Daar zit
nu al 9 mln. in. U vraagt mij waarom wij dit bedrag verhogen. Ik stel niet
een nieuw fonds in. Dat fonds is een onderdeel van het beleid. U stelt voor
maar helemaal niets uit te besteden. Daarvan ben ik geen voorstander.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik wijs erop dat ik dat niet heb gezegd, opdat dit niet blijft hangen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dan begrijp ik uw punt echt helemaal niet. U vraagt waarom bilaterale
budgetlijnen zouden moeten bestaan. U vindt dat alles maar via de Europese
Unie moet lopen omdat het dan duidelijk is voor iedereen dat de EU dit doet.
Daarmee pleit u voor het afschaffen van bilaterale budgetlijnen. Daar ben
ik geen voorstander van. Ik introduceer niet een nieuwe budgetlijn. Wat ik
doe is de bestaande budgetlijn van 9 mln. verhogen tot 15 mln.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik vind het belangrijk dat er toegevoegde waarde is met wat landen bilateraal
doen. Ik kan mij voorstellen dat Nederland zich richt op bepaalde projecten.
Als andere Europese lidstaten, dan wel de Europese Unie, zelf al zaken doen,
is het inderdaad de vraag of wij op die manier het geld wel het best besteden.De heer Van As (LPF):Ik vraag mij in gemoede af of mevrouw Karimi hier niet een eigen hobby
invult, want als die prioriteit werkelijk zo hoog was, neem ik aan dat het
kabinet zelf al met dergelijke maatregelen zou komen. Wij spreken toch over
veel geld van de belastingbetaler, zoals de heer Ormel terecht opmerkte. Is
het dan niet veel verstandiger om in groter verband, vanuit de EU en de VN,
dit soort zaken heel anders in te zetten? Wij zijn als landje per slot van
rekening ook maar een kleintje in het geheel. Waarom moeten wij dan een eigen
beleid uitzetten?Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik zit niet hier om gewoon maar ja te knikken op plannen die de Nederlandse
regering hier presenteert. Dan zouden wij de begrotingsbehandeling kunnen
afschaffen en zouden wij naar huis kunnen gaan. Dat is blijkbaar uw opvatting
van het parlementaire werk, maar niet de mijne. GroenLinks heeft bepaalde
prioriteiten, zoals het bevorderen van mensenrechten, door het geven van steun
aan bewegingen en groepen in de landen zelf. Dat is onze lijn en daaraan hechten
wij sterk. Daarvoor doen wij voorstellen. Als wij meerderheden krijgen, hebben
wij als parlementariërs ons werk goed gedaan.De heer Van As (LPF):U walst hier nu te gemakkelijk overheen, maar misschien is het ook uw
eigen winkeltje waar u nu mee bezig bent.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ja, mensenrechten zijn mijn winkeltje.De heer Van As (LPF):Ik heb sterk de indruk dat mevrouw Karimi voorbijgaat aan de budgettaire
verantwoordelijkheid die ook deel uitmaakt van haar eigen parlementaire verantwoordelijkheid.
Wij hebben immers te maken met het geld van de belastingbetaler. Het is zeer
overbodig om dergelijke bedragen voor eigen hobby's over tafel te laten gaan
alsof het om een pond suiker gaat.Mevrouw Karimi (GroenLinks):De heer Van As betitelt mijn steun voor de mensenrechten als een hobby.
Maar ik ben er echt trots op! Ik ben er heel erg trots op! Ja! Het is niet
alleen mijn hobby, het is ook mijn werk. Ik investeer daarin inderdaad ontzettend
veel tijd.De heer Van As (LPF):Daarin onderscheidt u zich in niets van alle 149 andere Kamerleden.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dat is prima!De voorzitter:Mevrouw Karimi zet haar betoog voort.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik snap niet waar het probleem van de heer Van As ligt. Er ligt hier gewoon
een voorstel op tafel...De voorzitter:Gaat u door met uw betoog.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Maar ik ben nog bezig de heer Van As te beantwoorden.De voorzitter:Ik nodig u uit om door te gaan met uw betoog.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Goed, voorzitter. Minister Van Ardenne wil religie een plaats geven in
de ontwikkeling. Als er één regio is waar vrouwen de kans moeten
krijgen om hun positie in de religie te verbeteren, dan is het wel die regio.
Is de minister bereid om het bevorderen van de feministische Islam een van
de speerpunten van haar beleid te maken door het steunen van vrouwenorganisaties
die een feministische interpretatie van de religie nastreven?Een belangrijke verschuiving in het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid is
het optreden in conflictlanden en conflictregio's, Het stabiliteitsfonds heeft
met een budget van meer dan 100 mln. een enorme omvang gekregen. De steun
aan veiligheidssectoren, zoals politie en leger, heeft een centrale plaats
gekregen in het beleid van de regering. De wensen van het Nederlandse leger
worden ruimhartig gehonoreerd. Daarnaast pleit de minister onverminderd voor
de verruiming van de ODA-definitie. In onze ogen betekent dat een zeer kwalijke
vervuiling van deze norm. Mijn fractie wijst niet bij voorbaat af dat de minister
een bijdrage wil leveren in conflictlanden en gebieden. Wij zien echter wel
de risico's. Het zou verschrikkelijk zijn als Nederland politie of militairen
traint om effectiever op te treden, met het risico dat zij bij gebrek aan
modaliteiten voor het ontwikkelen van een stabiel en democratisch bestuur,
effectiever kunnen plunderen, moorden en verkrachten. Dat dit niet een hypothetisch
gevaar is, wordt aangetoond door de situatie in Irak. Politie, leger en veiligheidsdiensten
worden getraind door de NAVO-landen inclusief Nederland. In de kelder van
het Irakese ministerie van Binnenlandse Zaken vindt marteling en mishandeling
van gevangenen plaats. Gebeurt dit door mensen die door de NATO zijn getraind?
Hoe beoordeelt Nederland de eigen bijdrage in het trainen van deze mensen?
Ik heb de minister al vaker gevraagd om haar uitgangspunten en waarborgen
te formuleren voor het verantwoord meewerken aan het opleiden
en trainen van mensen in het leger en de politie.Voorzitter. Ik zie dat mijn lampje brandt. Klopt dat?De voorzitter:Ja, u hebt uw tijd ruim gebruikt.De heer Szabó (VVD):Ik zal mevrouw Karimi nog meer tijd geven, want ik wil haar een vraag
stellen. Ik veronderstel dat wij het er in deze Kamer allemaal over eens zijn
dat ontwikkelingssamenwerking te maken heeft met de drie-eenheid hulp en noodhulp,
veiligheid en economische ontwikkeling. Heeft mevrouw Karimi een definitie
van wat zij onder veiligheid verstaat? Dat zou wellicht wat meer helderheid
brengen in het debat over wat wel of niet mag worden uitgegeven onder de noemer
van ontwikkelingshulp.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Op dit moment kennen wij de ODA-definitie, waarmee wij het niet eens zijn.
Wij respecteren echter dat deze wordt gehanteerd. Volgens deze definitie zijn
uitgaven voor militaire activiteiten uitgesloten. Ook dat accepteren wij.De voorzitter:Ik verzoek u uw betoog af te ronden.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dan ben ik gedwongen een groot gedeelte van mijn bijdrage te laten liggen.
Ik laat het hierbij.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Als sociaal-liberale partij stelt D66 mensenrechten en de
rechtsstaat centraal, ook bij deze begroting. Sociaal-liberalisme streeft
naar een rijke democratie, waarvan de vrijheid van meningsuiting, vrijheid
van godsdienst, mensenrechten en de rechtsstaat het fundament vormen. Volgens
de D66-fractie moet Nederland deze visie uitdragen, met en door de Europese
Unie, bilateraal en in multilaterale verbanden zoals de VN. Als gastheer van
drie internationale gerechtshoven heeft Nederland daarnaast een speciale verantwoordelijkheid
om mensenrechten en democratie te allen tijde en overal op de agenda te zetten.De uitdaging voor elke minister van Buitenlandse Zaken is om te balanceren
tussen de verschillende belangen die een land heeft. Daarvoor moet hij deels
diplomaat zijn, maar ook politicus. Dat laatste betekent ook politiek gevoelige
zaken op de agenda durven zetten terwijl men ondertussen goede economische
zaken doet. Een mooi staaltje hiervan liet president Bush vorige week zien,
die in China economische afspraken maakte, maar wel publiekelijk de mensenrechten
aankaartte door een bezoek te brengen aan een kerk en zelfs de Dalai Lama
ter sprake bracht. Graag zou de D66-fractie zien dat de Europese Unie en Nederland
deze balans ook vinden en wat ons betreft zelfs wat verder gaan. Ik denk dan
inderdaad aan China en de situatie van de Uyguren en de Tibetanen, maar ook
aan de recente ontvangst van de Russische president Poetin, die hier onder
lof werd bedolven.Daarover is in dit huis het laatste woord nog niet gesproken, maar het
illustreert dat in de optiek van de D66-fractie de balans nog niet genoeg
doorslaat naar de mensenrechten. Om die controle te versterken en om de druk
te verhogen, ontvangen wij graag een lijst van de landen die onze mensenrechtenambassadeur
de afgelopen jaren heeft bezocht, zodat wij kunnen kijken of die prioriteiten
wel goed worden gesteld.Gelukkig zijn er ook zaken die goed gaan en waarbij de Europese Unie op
het wereldtoneel een belangrijke bijdrage levert aan stabiliteit. Ik denk
op de eerste plaats aan Macedonië, waar een burgeroorlog is voorkomen
en het land zich nu gaat voorbereiden op toekomstig EU-lidmaatschap. Ook de
Europese missie aan de grens van Gaza is een belangrijke stap vooruit. Dat
Europa deze belangrijke taak gaat vervullen, is een grote verantwoordelijkheid
en ik wil van de minister horen welke concrete bijdrage Nederland zal leveren
aan het succes van deze missie. Ook wil ik de laatste stand van zaken horen
over onze Afghanistanmissie. De afspraak middels de motie-Bakker/Van Baalen
was om goed in de gaten te houden wat er gebeurt met krijgsgevangenen uit "ons"
gebied om te voorkomen dat zij in Guantánamoachtige situaties zullen
verdwijnen. Het is momenteel erg stil en ik hoop morgen een eerste rapportage
te ontvangen.Europa heeft, zoals de D66-fractie heeft gevraagd, de VS aangesproken
op de geruchten over geheime CIA-gevangenissen. Dat vinden wij zeer positief.De heer Ormel (CDA):Ik ga in op de EU-missies. Wij hebben uit de krant vernomen dat de VVD-fractie
niet zo staat te springen om een volledige doorzetting van de missie in Bosnië,
althans minister Kamp niet. De CDA-fractie is van mening dat wij ook in 2006
een bijdrage moeten leveren aan onze missie in de Balkan. Wat is de mening
van de D66-fractie over onze bijdrage in de Balkan?Mevrouw Van der Laan (D66):Zoals wij weten, kan Nederland niet op alle plaatsen in de wereld tegelijkertijd
zijn. Ik vind het dan ook heel moeilijk om nu over deze ene missie te spreken
als wij nog niet weten ten koste waarvan die eventueel zal gaan. Zoals de
heer Ormel weet, vinden wij het prettig dit allemaal met elkaar af te wegen.
Zijn er bijvoorbeeld mogelijkheden in Sudan iets te doen, wat betekent een
voortzetting van de missie in Bosnië bijvoorbeeld voor een bijdrage aan
Gaza en dat soort zaken? Men moet alles tegen elkaar afwegen en vervolgens
pas een besluit nemen. Het is ook mogelijk dat Nederland niet nodig is voor
de verlenging van de missie en dat andere Europese lidstaten die verantwoordelijkheid
nemen. Wij moeten dat allemaal met elkaar afwegen en ik vind de begrotingsbehandeling
een beetje kort om al die punten nu uitgebreid aan de orde te krijgen.Zoals ik heb gezegd, zijn wij blij dat de VS nu worden aangesproken op
de geruchten over de geheime CIA-gevangenissen, maar wij willen natuurlijk
diezelfde duidelijkheid hebben over het sluiten van Guantánamo Bay.
Ik wil een politieke reactie van Nederland op de pogingen van het Witte Huis
om martelingen nu toe te staan en ook bijvoorbeeld een hoger beroep uit te
sluiten voor mensen die in Guantánamo zitten.De heer Van Bommel (SP):Mevrouw Van der Laan heeft de regering aangesproken op het aanspreken
van de Amerikaanse regering over vluchten met gevangenen. Zij heeft daarover
ook aanvullende vragen gesteld. Vindt zij niet met mij dat de Nederlandse
regering zelf ook moet onderzoeken wat er op het eigen grondgebied
gebeurt, bijvoorbeeld op de luchthaven Schiphol?Mevrouw Van der Laan (D66):Vanzelfsprekend.De heer Van Bommel (SP):Dan mag ik ook aannemen dat mevrouw Van der Laan geen genoegen neemt met
de reactie van de regering op de vragen die in het verleden zijn gesteld.
Daarop heeft de regering geantwoord te zullen informeren bij de Amerikanen
en dat voor haar de kous af is wanneer zij van hen een ontkenning krijgt.
Ik begrijp dat wat de D66-fractie betreft de kous niet af.Mevrouw Van der Laan (D66):Evenals de heer Van Bommel hebben wij die prachtige foto's gezien die
planespotters hebben gemaakt van buitengewoon verdachte vliegtuigen die zich
op Schiphol ophouden. Op ons grondgebied hebben wij een verantwoordelijkheid.
Wanneer wij als een soort doorgeefhaven functioneren voor zaken die internationaal-rechtelijk
niet door de beugel kunnen, zijn wij de reputatie als juridische hoofdstad
van de wereld niet waard. Wat dat betreft hebben een speciale verantwoordelijkheid
om te voorkomen dat wij hieraan meewerken.Nederland moet het goede voorbeeld geven bij het toepassen van het internationale
recht. Ik betreur het dat pas volgend jaar het facultatieve protocol in het
VN-verdrag inzake marteling geratificeerd zal worden, ondanks de Kamerbrede
motie die er nu ligt. Graag krijg ik meer duidelijkheid over het precieze
traject en met name over het nationale mechanisme voor toezicht.Het verbaast de D66-fractie dat de regering kennelijk nog geen standpunt
heeft over het VN-verdrag inzake verdwijningen. Ik vraag mij af welke rol
Nederland heeft gespeeld in die onderhandelingen als men, in de woorden van
de minister van Justitie, nu nog uitgebreid de tekst moet bestuderen. Ik hoop
niet dat Nederland in dit stadium het verdrag nog wil amenderen.De heer Koenders (PvdA):Mevrouw Van der Laan heeft bewonderenswaardige opmerkingen gemaakt over
het belang van het internationale recht. Hoe past zij dit toe op onze participatie
in de missie Enduring Freedom? Ik spreek dan zowel over de Perzische Golf
als over de Special Forces in Afghanistan. Mevrouw Van der Laan heeft samen
met de heer Van Baalen destijds een motie ingediend waarin zij als voorwaarden
aan deze missie stelden dat de zaak van Guantánamo Bay met de Amerikanen
moest worden besproken. Ik vond die motie een schaamlap, en er is weinig mee
gebeurd; er is alleen een gesprek geweest met de Amerikaanse regering. Wat
is de conclusie van mevrouw Van der Laan nu? Nederland participeert in een
missie waarvan de Nederlandse regering zelf toegeeft dat voor de krijgsgevangenen
geen garanties kunnen worden gegeven omdat daarbij de Amerikaanse definiëringen
worden gehanteerd. Gezien alles wat mevrouw Van der Laan heeft gezegd, neem
ik aan dat zij dat niet langer aanvaardbaar vindt.Mevrouw Van der Laan (D66):Dat is precies de reden waarom ik zonet die vraag heb gesteld aan de minister
van Buitenlandse Zaken. Het is niet alleen heel mager dat wij niets hebben
gehoord, het is zelfs oorverdovend stil, terwijl het voor de D66-fractie een
duidelijke voorwaarde was om in te stemmen met de missie. De minister weet
hoe gevoelig dat lag binnen mijn fractie. Hij weet ook dat het zeer belangrijk
is dat wij niet medeplichtig worden aan zaken die internationaal-rechtelijk
niet door de beugel kunnen, bijvoorbeeld doordat onze troepen op een of andere
manier meewerken aan het arresteren van mensen, of hen staande houden en vervolgens
in de armen van de Amerikanen drijven, waarna zij vervolgens in bijvoorbeeld
Guantánamo Bay terechtkomen. Dat kan niet.De Nederlandse regering heeft toen van deze Kamer de opdracht gekregen,
via die motie, om dat in de gaten te houden. Dan zijn er drie opties: de eerste
is dat de regering precies weet wie er is gearresteerd en waar zij zitten.
Dat betekent dat het voor honderd procent zeker is dat zij niet in Guantánamo
Bay of op een andere geheime plek zitten. Een tweede optie is dat er niemand
is gearresteerd, maar dan vraag ik mij af hoe effectief die missie is. Een
derde – en de meest realistische – optie is dat er geen duidelijkheid
over bestaat. Als dat zo is, is er een politiek probleem, want dat betekent
dat de motie – de voorwaarde voor instemming die wij hebben gegeven –
niet wordt uitgevoerd. Daarom wil ik de regering morgen de kans geven om opheldering
te verschaffen en om te laten zien dat zij wel degelijk die motie heeft uitgevoerd.De heer Koenders (PvdA):Als de regering morgen die duidelijkheid niet geeft – en ik vermoed
dat zij die niet kan geven omdat wij daarom al herhaaldelijk hebben gevraagd –
betekent dat dat het commando dat de Nederlandse schepen op het ogenblik voeren,
of gaan voeren over Operation Enduring Freedom in de Perzische Golf, niet
langer de steun heeft van de D66-fractie.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik begrijp dat de heer Koenders graag wil dat ik vooruitloop op het antwoord
van de regering, maar ik ga ervan uit dat de regering die motie wel degelijk
uitvoert en serieus neemt. Ik ga ervan uit dat wij morgen een helder antwoord
krijgen. Als dat niet zo is, zullen wij morgen spreken over de consequenties.Op het punt van de internationale rechtsorde vraag ik de minister van
Buitenlandse Zaken welke rol hij voor Nederland ziet in de uitvoering van
uitspraken van het Internationale Gerechtshof, zoals recentelijk over de illegaliteit
van de muur door Palestina.Het belang van onderwijs vormt voor de D66-fractie de kern van het ontwikkelingsbeleid.
Maar ook daarbinnen moet Nederland kiezen voor projecten waar wij een toegevoegde
waarde kunnen hebben. Volgens D66 moeten wij die toegevoegde waarde zoeken
in projecten op het gebied van de seksuele en de reproductieve rechten. Wij
zien dat op dit moment een goed mondiaal beleid wordt gedwarsboomd door een
conservatieve bond van George Bush en verschillende religieuze en conservatieve
groeperingen. Door een zeer beperkte uitleg van de ABC-strategie moet men
zich vooral onthouden (A) en zijn de condooms eigenlijk alleen maar voor prostituees
bedoeld (C). Ondertussen kampt een land als Uganda met een tekort aan condooms
en klagen de hulporganisaties mondiaal dat hun beleid systematisch wordt ondermijnd.
In dit verband vraag ik de minister of het geld dat nu niet naar de regering
van Uganda gaat, bijvoorbeeld hiervoor ingezet kan worden. Het is duidelijk
dat wij ons geld nog veel gerichter zullen moeten inzetten, want uit het jaarverslag
over aids blijkt dat wij de slag tegen aids aan het verliezen
zijn. D66 ziet een rol voor Nederland als leider van een progressief front
tegen de conservatieve krachten. De zaak moet weer in balans gebracht worden.
Deelt de minister deze visie?Ons doel is pas bereikt als wij onze onderwijsprojecten zouden kunnen
richten op het vormen van sterke, onafhankelijke vrouwen die kunnen beslissen
of en met wie ze (alleen veilige) seks hebben. Als wij meisjes alleen maar
leren lezen en schrijven en als zij vervolgens op hun twaalfde aids krijgen
en sterven, dan hebben zij niet zo veel aan die scholing gehad. Ik vraag de
minister om een reactie. Verder vraag ik haar of er niet een veel groter deel
van de SALIN-gelden naar de hiv-aidsbestrijding zou moeten. Waarom krijgen
organisaties als het Asian Harm Reduction Network, Marie Stopes International
en Family Care International geen geld meer? Wij weten dat deze organisaties
lijden onder de Global Gag Rule.De heer Samsom (PvdA):Het ziet ernaar uit dat wij een luxepositie krijgen waarbij wij kunnen
kiezen tussen meer voortgezet onderwijs of meer onderwijs aan meisjes. Ik
geloof dat mevrouw Van der Laan dat bedoelt. Wil zij echt specifiek onderwijsgeld
gebruiken om meisjes op school weerbaar te maken tegen hiv-besmetting en andere
dingen?Mevrouw Van der Laan (D66):Nederland is natuurlijk niet het enige land dat geld geeft voor onderwijs.
Het is natuurlijk een groot goed als je al leert lezen en schrijven, maar
als dat het enige is, is het de vraag wat de toegevoegde waarde is. Ook Japan,
Frankrijk of de Europese Unie kan er geld voor uittrekken om meisjes te leren
lezen en schrijven. Jongens moeten natuurlijk ook leren lezen en schrijven,
maar meisjes hebben het het hardst nodig. Als Nederland een toegevoegde waarde
wil bieden, laten wij meisjes dan tegelijkertijd de eigenwaarde aanleren waardoor
ze nee kunnen zeggen tegen opgedrongen seks. Leer ze dat er de mogelijkheid
is te kiezen wanneer ze seks hebben, en onder welke omstandigheden. Geef de
meisjes toegang tot de informatie, zorg ervoor dat zij aan condooms kunnen
komen, anders is het eerlijk gezegd weggegooid geld als een groot percentage
van de mensen die wij zo mooi opleiden in die scholen, straks besmet zijn
met hiv/aids. Ik zie graag dat wij binnen het onderwijsbudget heel gericht
gaan kiezen. Wij kunnen praten over de vraag of dat betekent dat wij in een
van de Nederlandse scholen goed onderwijs op dit gebied gaan geven, of dat
wij op scholen die anderen bouwen, gericht dit soort onderwijs gaan geven,
of dat wij de leraren gaan leren overdragen wat seksuele zelfbeschikking betekent.
Misschien komen hier de pabo's van mevrouw Ferrier weer om de hoek kijken.
Ik denk dat wij meer moeten doen dan alleen maar zeggen: wij geven geld aan
onderwijs en daarmee is de kous af. Er is sprake van een extra mondiaal probleem
en daarbij kan Nederland een rol spelen. Als Nederland het niet doet, dan
zijn de Zweden de enigen die nog overblijven, en dat is een te mager front
tegenover zo'n mondiale uitdaging.Mevrouw Ferrier (CDA):Inderdaad komt mevrouw Van der Laan nu bij mijn pabo's, want zij gaat
zich nu bezighouden met het curriculum. Ik pleit ervoor om niet alleen te
kijken naar het basisonderwijs, maar om ervoor te zorgen dat er op dat basisonderwijs
ook goede leraren zijn. Goede leraren zijn mensen die kinderen weerbaar neerzetten
in de samenleving. Dat heeft zeker te maken met het meegeven van een besef
van reproductieve rechten. Maar klopt het nu dat mevrouw Van der Laan het
eigenlijk helemaal met mij eens is dat het budget voor 2007 in het kader van
de motie-Hessing niet alleen in het basisonderwijs, maar ook in het hoger
onderwijs en het beroepsonderwijs ingezet moet worden?Mevrouw Van der Laan (D66):D66 maakt de keuze, dit geld gericht in te zetten voor doeleinden waarmee
Nederland een meerwaarde kan bereiken. Nu weten wij dat er wel hoger onderwijs
wordt opgezet, maar dat men er niet automatisch voor zorgt dat men in dat
onderwijs ook praat over seksuele en reproductieve rechten en dat men de leraren
equipeert om kennis hierover over te dragen aan de schoolkinderen. Daarbij
kan de Nederlandse bijdrage een meerwaarde hebben, wij moeten vooral geen
dingen gaan doen die ook anderen kunnen doen. Wij moeten letten op waar de
gaten vallen, en in onze optiek vallen er juist gaten op dit zeer kwetsbare
punt, omdat seks gewoon een gevoelig onderwerp is.Mevrouw Ferrier (CDA):Maar dat is nu precies het punt waarop deze minister voor Ontwikkelingssamenwerking
een voortrekkersrol speelt die alom in de wereld geroemd wordt. Dit heeft
niet zozeer met onderwijs te maken, het heeft vooral te maken met een cultuurverandering.
En die kun je alleen bewerkstelligen door dingen op een onorthodoxe wijze
aan de orde te stellen, door taboes te doorbreken. Volgens mij doet Nederland
dit al, meer dan ooit. Ik zie dus niet in hoe je met het budget voor onderwijs
de samenstelling van het curriculum zou kunnen beïnvloeden, dat zijn
gescheiden dingen.Mevrouw Van der Laan (D66):Volgens mij staan mevrouw Ferrier en ik niet zo ver van elkaar af, wij
willen er beiden aan bijdragen dat vrouwen weerbaar worden, dat zij ervoor
zorgen dat zij niet al op hun 15de met aids besmet raken, wat allerlei rampzalige
gevolgen zou hebben. Nederland heeft beperkte mogelijkheden om geld in te
zetten, dus zeg ik: een school bouwen en meisjes leren lezen en schrijven
kunnen ook anderen doen, maar Nederland heeft een unieke positie. Het is precies
zoals mevrouw Ferrier het zegt, Nederland heeft een voortrekkersrol, Nederland
verkeert in een unieke positie doordat het dit als een van de weinige landen
in de wereld op de agenda durft te zetten. Wij verzoeken de regering dus,
te bekijken hoe je het geld voor onderwijs het effectiefst kunt inzetten voor
ons gezamenlijke doel.De heer Szabó (VVD):Hoe ziet u bij de aids-bestrijding de rol van de nationale regeringen
in Afrika? Wij kunnen heel mooie projecten verzinnen en wij kunnen voortrekker
zijn in dit kader, maar een groot deel van het werk zal toch moeten gebeuren
door de regeringen daar, die hun bevolking met actief beleid aanspreken op
dit onderwerp.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik deel de analyse van de heer Szabó volledig. Je kunt helemaal
niets doen, als je de steun van de regering niet hebt. Verschillende regeringen
maken, vooral onder druk van het Witte Huis, verkeerde keuzen, die haaks staan
op de keuzen die wij zouden maken. Het is belangrijk dat Nederland heel bewust kiest. Wij proberen die regeringen op heel ander ideeën
te krijgen, wat niet altijd zal lukken en in ieder geval zorgen wij ervoor
dat de lokale ngo's, de lokale mensenrechtenbeweging en alle andere belangrijke
spelers gesteund blijven, zodat wij niet nog decennia lang puin moeten ruimen
doordat de aids-epidemie alleen maar groter wordt.Hoe is het mogelijk dat de exportsubsidies tot 2010 in stand zullen blijven?
Wij weten allemaal welke desastreuze gevolgen dat heeft voor de armoedebestrijding.Welke rol ziet het ministerie van Buitenlandse Zaken voor zichzelf om
ervoor te zorgen dat er zowel Europees als internationaal draagvlak blijft
voor ons zeer progressieve drugsbeleid, het recht om waardig te sterven en
de gelijkstelling van homo's en hetero's? Dat wordt helaas op allerlei vlakken
ondermijnd.De heer Van As (LPF):Voorzitter. Ik neem vandaag de honneurs waar voor mijn collega Herben,
die tot zijn grote spijt vanwege ziekte niet het woord kan voeren tijdens
deze begrotingsbehandeling.Ik sta hier eigenlijk tegenover drie betrekkelijk machteloze bewindslieden.
Nederland heeft steeds minder te zeggen gekregen over zijn buitenlanduitgaven.
Nederland is de grootste nettobetaler binnen de Europese Unie, ook in 2006.
Wij vragen ons af of de minister kan garanderen dat straks een einde wordt
gemaakt aan onze excessieve betalingspositie. Hoe ver is hij bereid te gaan
ter wille van het Nederlandse belang? Behoort een Nederlandse alleingang op
dit punt tot de mogelijkheden of wordt die ten principale afgewezen? Duitsland
en Frankrijk hebben omwille van hun eigen economisch belang destijds al het
Stabiliteitspact eenzijdig opgezegd.De Europese Rekenkamer heeft de begroting van de EU nu al voor de elfde
keer moeten afkeuren. Dit is hoofdzakelijk de schuld van andere lidstaten.
Nederland staat vrijwel machteloos tegenover dit falen en kan hooguit zijn
goedkeuring onthouden aan de begroting. Is de minister daartoe bereid?Bij de uitgaven voor Ontwikkelingssamenwerking valt op dat wij op alle
mogelijke manieren zijn gebonden aan VN-richtlijnen, OESO-criteria, G8-akkoorden
en wat dies meer zij. Nederland mag dan wel vinden dat bepaalde uitgaven voor
rekening zouden moeten komen van Ontwikkelingssamenwerking, maar wanneer de
OESO anders beslist kunnen wij niet anders dan volgen. Nederland mag dan moeite
hebben met de schuldkwijtschelding voor het olierijke maar door en door corrupte
Nigeria, maar wanneer de G8 desondanks afspreekt dat ook Nigeria met een schone
lei kan beginnen, heeft ons land zich er maar weer naar te schikken. Waarom
is de minister niet bereid om de OESO en de G8 desnoods te trotseren, wanneer
het door hen voorgestane beleid duidelijk niet in lijn is met de Nederlandse
visie?Het is duidelijk dat Nederland de grip op de knip van het eigen buitenlandbeleid
goeddeels uit handen heeft gegeven. Gelet op de zojuist geschetste ontwikkelingen
vinden wij dat eigenlijk een verontrustend gegeven. De Lijst Pim Fortuyn vraagt
zich dan ook af of zij deze begroting wel kan goedkeuren. Maken onze ministers
zich wel voldoende hard voor de financiële belangen van Nederland in
Europees en mondiaal verband? Wij zullen aan het eind van deze begrotingsbehandeling
onze balans opmaken.Hulp, zeker ontwikkelingshulp, hoort per definitie tijdelijk te zijn.
Durft deze minister na 60 jaar Nederlandse ontwikkelingshulp te verklaren
dat het einde binnen afzienbare tijd in zicht is? Ik geloof er helemaal niets
van. Volgens de minister laten onze partnerlanden economische groeicijfers
zien waar ons land jaloers op kan zijn. Nu vraag ik wat er overblijft van
die groei, wanneer je de totale ontvangst aan ontwikkelingshulp daarvan aftrekt.
Wat is bovendien de waarde van dit soort groeicijfers? De Wereldbank heeft
becijferd dat het aantal Afrikanen dat in extreme armoede leeft sinds de jaren
tachtig is verdubbeld. Volgens de FAO zijn er in sub-Sahara Afrika op dit
moment veel meer mensen ondervoed dan in de jaren negentig. Meer hulp, is
de voorspelbare reactie van de ontwikkelingshulpindustrie. Maar is dat wel
verstandig, wanneer nota bene de Afrikaanse Unie zelf verklaart dat in Afrika
elk jaar $150 mld. verloren gaat aan corruptie? In de Volkskrant van afgelopen
zaterdag wordt verwezen naar een aantal studies waaruit blijkt dat, naarmate
de hoeveelheid ontwikkelingshulp toeneemt, ook de kwaliteit van de overheidsinstellingen
en het democratische gehalte daarvan afnemen. En dat terwijl iedereen erkent
dat good governance een essentiële voorwaarde vormt voor de duurzame
ontwikkeling van een land. Graag een reactie van de minister.Begrotingssteun is het nieuwe toverwoord in de wereld van de ontwikkelingshulp.
Geld wordt rechtstreeks overgemaakt naar het donorland en de donor houdt zich
zoveel mogelijk afzijdig. Als stap op weg naar zelfstandigheid lijkt dat een
goed idee. Echter, de praktijk van een land als Uganda laat een heel ander
beeld zien. Ik weet dat de minister ten aanzien van dat land haar houding
heeft gewijzigd, maar ik wil het toch noemen als voorbeeld. Begrotingssteun
maakt lui en corrupt. De drang om belastinggeld te innen om zo de eigen publieke
sector te kunnen financieren, neemt af. Sterker nog: de heersende elite wordt
zelfs vrijgesteld van het betalen van belasting, en dat terwijl de armoede
sinds 2002 toeneemt. Ook twijfelachtig is de groei van de bureaucratie. Wat
te denken van het aantal van 86 ministers en 77 presidentiële adviseurs?
De controle op de begroting, met name dat deel dat niet wordt gefinancierd
door de donorlanden, blijkt ernstig tekort te schieten. Graag een reactie
van de minister op dit onvervalste succesverhaal.Ik sluit dit onderdeel af met enkele suggesties aan de minister. Zo stelde
oud-OESO-ambassadeur Van Dam onlangs opnieuw voor om de ontwikkelingslanden
toe te staan, gedurende een bepaalde tijd tariefmuren op te trekken en importbeperkingen
in te stellen. Volgens hem hebben voormalige ontwikkelingslanden als China,
India, Brazilië, Zuid-Korea en Taiwan dit in het verleden ook gedaan,
met succes. Vervolgens het voorstel om, naar het voorbeeld van de Kaufmannindicatoren
voor goed bestuur, te komen tot onafhankelijkheidsindicatoren, aan de hand
waarvan wij kunnen zien, welke vorderingen onze partnerlanden maken op hun
weg naar de onafhankelijkheid van de donorlanden. Het voordeel van een dergelijk
systeem is dat zo veel beter inzicht kan worden verkregen in de effectiviteit
van ons ontwikkelingsbeleid. Graag de reactie van de minister hierop. Ten slotte op dit punt de suggestie om in internationaal verband de krachten
te bundelen om ervoor te zorgen dat, desnoods door het uitoefenen van druk,
gelden door voormalige corrupte regeringsleiders en hun trawanten weggesluisd
naar met name Zwitserse bankrekeningen, wordt teruggegeven aan de landen van
herkomst. Naar verluidt gaat het alleen al in Afrika om een bedrag van $150
mld. Is de regering bereid, hiertoe de nodige initiatieven te nemen? Als het
mogelijk is om gelden voor terroristische doeleinden te blokkeren, moet het
zeker mogelijk zijn om ook deze gelden te achterhalen en terug te geven aan
de landen van herkomst. Daarin zou Nederland leidend kunnen zijn.Tijdens het recente debat over de Staat van de Unie bleek dat de meerderheid
in de Tweede Kamer van mening is dat de minister-president en diens ministerie
een meer coördinerende en agenderende rol moeten gaan vervullen inzake
het Nederlandse Europabeleid dan thans het geval is. Ik verwijs in dit verband
naar de motie-Herben. VVD-leider Van Aartsen ging nog een stap verder en voorziet
voor een volgende kabinetsperiode zelfs een transfer van de huidige staatssecretaris
voor Europese Zaken en diens ambtenaren naar het ministerie van Algemene Zaken.
Mijn fractie vindt dit een uitstekend idee, maar is tevens van mening dat
wij in de tussentijd niet stil hoeven te zitten. Vandaar ons voorstel om nu
alvast een begin te maken, namelijk door het overhevelen van de Nederlandse
Permanente Vertegenwoordiging bij de EU van het ministerie van Buitenlandse
Zaken naar dat van Algemene Zaken. Wil de minister-president zijn coördinerende
en agenderende rol inzake het Nederlandse Europabeleid ten volle benutten,
dan lijkt dit een logische stap. Immers, bij de Permanente Vertegenwoordiging
werken mensen van vrijwel alle ministeries en andere onderdelen van de Nederlandse
overheid, die namens Nederland onderhandelen en lobbyen in de EU. Ik hoor
gaarne van de minister, die op dit punt een beetje in het Land van Ooit lijkt
te leven, waarom hij dit een slecht plan vindt.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Voorzitter. Verleden week is het rapport-Drooglever uitgekomen. Dat is
een rapport dat feiten presenteert die iedereen misschien wel wist, maar die
nog nooit eerder in opdracht van de Nederlandse regering op schrift zijn gesteld.
Het rapport geeft geen vrijbeeld van de Nederlandse houding ten opzichte van
de Papoea's. Wij kunnen ook wel zeggen dat de Papoea's onrecht is aangedaan.
Mijn fractie is daarom teleurgesteld dat de minister niet aanwezig was bij
de presentatie. Als signaal naar de Papoeagemeenschap vinden wij dat hoogst
ongelukkig. Vanzelfsprekend kan de geschiedenis niet 40 jaar teruggedraaid
worden. Papoea als provincie van Indonesië is een feit. Daaraan tornen
wij niet, maar daarmee is niet alles gezegd. De minister noemt de Speciale
Autonomiewet een geschikt politiek raamwerk. Deze wet wordt op dit moment
echter niet uitgevoerd. Hoe wil de minister bevorderen dat deze wet wel wordt
uitgevoerd? Ziet hij mogelijkheden de initiatieven van het maatschappelijk
middenveld in Papoea te ondersteunen, bijvoorbeeld Papoea Land van Vrede?De heer Koenders (PvdA):Ik ben het met een aantal dingen die mevrouw Huizinga heeft genoemd zeer
eens. Ik vind ook dat daar helderheid over moet komen. Het ging in het debat
van destijds niet om een motie. Er is geen motie aangenomen. Er is een verzoek
gedaan, maar de motie is niet in stemming gekomen. Vervolgens heeft minister
Van Aartsen gezegd dat hij voorzover het om een studie ging dat verzoek overnam.
Ik ben het met u eens dat er allerlei vragen overblijven, maar het is voor
de geschiedenis wel van belang om dit te noteren.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik neem er graag kennis van dat de heer Koenders dat van belang vindt.
Ik dacht dat je aan de andere kant wel kunt zeggen dat de studie is gemaakt
in opdracht van de Nederlandse overheid. Het zou een motie zijn, maar dat
is het niet geworden. Dat heb ik gezegd en ik meen dat ik dat staande kan
houden.De heer Koenders (PvdA):Als het daartoe beperkt wordt, heeft u volstrekt gelijk. Dan neem ik mijn
woorden terug. Ik dacht dat u zei dat de motie niet was uitgevoerd.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Dat heb ik niet gezegd.Ook de situatie in Sulawesi vraagt aandacht. Op het eiland is het geweld
tegen christenen weer opgelaaid, waarbij drie schoolmeisjes op brute wijze
zijn vermoord. Ook op andere plekken in Indonesië, zoals op Java, wordt
de godsdienstvrijheid bedreigd. De regering heeft aangegeven de bilaterale
contacten met Indonesië te willen intensiveren. Wij juichen dat toe.
Is de minister bereid daarbij ook de godsdienstvrijheid aan de orde te stellen?Twee jaar geleden werd een motie van de ChristenUnie over mensenrechtenschendingen
in Noord-Korea door de Kamer aanvaard. De minister heeft de uitvoering van
de motie serieus ter hand genomen. Nu wil ik aandacht vragen voor de situatie
van de Noordkoreaanse vluchtelingen in China. Hun situatie is ten hemel schreiend.
De Chinese politie maakt jacht op deze mensen om ze uit te leveren aan Noord-Korea,
waar hen de dood of vele jaren werkkamp wacht. Onlangs zijn er nog 70 teruggestuurde
vluchtelingen ter dood gebracht. Bij alle contacten die er met China zijn,
moet het toch mogelijk zijn de aandacht van de Chinese machthebbers op deze
zaak te vestigen en politieke druk te oefenen voor een betere behandeling
van deze vluchtelingen?De ontwikkelingen in het Midden-Oosten zijn op zijn minst verrassend te
noemen. Het besluit van Sharon om zich terug te trekken uit de Likudpartij
zal de vredesbesprekingen op korte termijn doen stagneren, op de langere termijn
is de kans op vrede tussen Israël en de Palestijnen misschien wel groter
geworden. Graag een reactie van de minister.In de Millennium Development Goals wordt zwaar ingezet op kinderen, en
terecht. De jeugd en de toekomst van een land zijn tenslotte nauw met elkaar
verweven. Er is een integraal kindbeleid nodig. Een kind moet niet alleen
naar school, maar heeft ook genoeg voedsel, schoon drinkwater en medische
verzorging nodig. Ik krijg graag een algemene reactie van de minister op onze
vraag om nadrukkelijker aandacht te geven een aan integraal kindbeleid. Los
daarvan heb ik twee vragen. Het kinderrechtenverdrag is sinds 1989 door bijna
alle landen in de wereld ondertekend. Er is een aanvullend protocol met maatregelen
op het gebied van kinderhandel, kinderprostitutie en kinderporno.
Dat hebben 110 landen ondertekend en 87 landen geratificeerd, maar Nederland
nog niet. Waarom niet? Gaat dat binnenkort gebeuren?Bij de bestrijding van aids zijn de kinderen helaas vergeten. Dat is een
conclusie uit het Unicefrapport Children; the missing face of aids. Er is
hier veel te winnen, bijvoorbeeld op het terrein van de zorg voor weeskinderen
en het tegengaan van de besmetting van moeder op kind. Een mogelijkheid om
hier concreet iets aan te doen, is het benoemen van kindexperts in organisaties
die zich met deze problematiek bezighouden, bijvoorbeeld in het Global Fund.
Graag krijg ik een reactie van de minister op deze mogelijkheid van het benoemen
van kindexperts.Een actueel thema dat de aandacht van de minister heeft is "religie
en ontwikkeling". Anders dan in het geseculariseerde Nederland spelen
religieuze gemeenschappen in grote delen van de wereld een belangrijke rol.
Religieuze leiders genieten een groot vertrouwen. Voor bijvoorbeeld een effectieve
aids-bestrijding in zuidelijk Afrika is de medewerking van religieuze leiders
onontbeerlijk. Wat doet de minister om haar visie op religie en ontwikkeling
in dit concrete geval handen en voeten te geven?De minister heeft besloten om de donorsteun aan Uganda te verminderen
en deze steun in te zetten als noodhulp. Mijn fractie voelt ervoor om de noodhulp
niet via het World Food Program weg te zetten maar via ngo's, zodat structurele
armoedebestrijding mogelijk wordt. Ik meen dat mevrouw Ferrier daar ook al
wat woorden aan gewijd heeft.Mevrouw Ferrier (CDA):Mijn fractie vindt het belangrijk dat het geld dat vrijkomt door het niet
meer geven van begrotingssteun aan Uganda via het particuliere kanaal, het
maatschappelijk middenveld, wordt ingezet op humanitaire hulp en capaciteitsversterking.
Hoe staat mevrouw Huizinga daartegenover?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Wij zouden willen dat die hulp op een structurele manier vorm krijgt.
Geen noodhulp of humanitaire hulp, maar hulp die structureel effect heeft.
Als wij het daarover eens zijn, zijn wij het buitengewoon eens op dit punt.Mevrouw Ferrier (CDA):In Noord-Uganda.De voorzitter:Ik constateer dat u het met elkaar eens bent. Dan vervolgt mevrouw Huizinga
haar betoog.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Het is altijd mooi om dat te constateren.Voorzitter. Ook voor Zuid-Sudan zou de hulp via het particuliere kanaal
geleid kunnen worden. Immers, in dit door oorlog verwoeste gebied bieden alleen
religieuze gemeenschappen en zogeheten "chiefs" nog enige structuur.
Graag een reactie van de minister.Duurzame ontwikkeling is alleen mogelijk als de draagkracht van ecosystemen
in stand wordt gehouden. Uitputting van natuurlijke hulpbronnen en gebrek
aan goed water zijn voorbeelden die het conflict potentieel versterken. Zo
is duurzame ontwikkeling een voorwaarde voor het behalen van de MDG's. Wereldwijd
vindt er explosieve verstedelijking plaats. Ook de armoede verstedelijkt.
Zo woont in Afrika meer dan de helft van de armen in sloppenwijken. Een visie
op verstedelijking en de rol van steden is nodig, maar die visie ontbreekt
tot nu toe in het kabinetsbeleid. Steden zijn altijd bestempeld als motor
van de economische ontwikkeling, maar almaar uitdijende steden hebben ook
een vernietigend effect op het omliggende rurale gebied. Mijn fractie is buitengewoon
benieuwd naar de visie van de minister op de verhouding urbaan en ruraal en
naar haar visie op de stad en de verstedelijking. In dit kader zou ik graag
van haar een reactie op het rapport van de Rawoo van september jongstleden
ontvangen getiteld The urban challenge: a question of knowledge.Tot slot de schuldkwijtschelding. De fractie van de ChristenUnie zal het
amendement dat de heer Samsom heeft ingediend graag ondersteunen. Het is exact
in lijn met onze visie. Dan heb ik nog een concrete vraag op het terrein van
de schuldkwijtschelding. Waarom zou naast "debt for education" ook
niet ingezet kunnen worden op "debt for nature swaps"? Daarbij is
schuldkwijtschelding verbonden aan de voorwaarden voor natuurbehoud of wel
betalen voor ecoservices. Het mes snijdt dan aan twee kanten. Het is goed
voor de economie van het betreffende land en het is goed voor het behoud van
de biodiversiteit en voor het klimaatbeleid.De heer Van der Staaij en ik zijn enkele weken geleden op reis gegaan
naar Zuid-Afrika om ons te laten informeren over de aids-problematiek. Het
bezoek aan Zuid-Afrika was bijzonder informatief en goed. Wij willen het kabinet
en de Kamer onze ervaringen dan ook niet onthouden en hebben daarvan een verslag
gemaakt. Dat bieden wij graag aan de bewindslieden en de Kamerleden aan. Graag
willen wij dat dit wordt opgenomen als noot bij de Handelingen.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie)1Mevrouw Ferrier (CDA):Wij zijn het eens op het punt van "debt for nature", namelijk
het inzetten van het vrijkomende geld voor duurzaam beheer van natuurlijke
hulpbronnen en ecosystemen in het kader van schuldverlichting. Is dat hetzelfde
als datgene wat mevrouw Huizinga-Heringa beoogt?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Er wordt gesproken over "debt for education". Wij menen dat
het in sommige gevallen goed zal zijn om in te zetten op "debt for nature".
Ik maak uit de woorden van mevrouw Ferrier op dat wij het op dit punt alweer
met elkaar eens zijn. Het is ongelooflijk.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Conflicten, rampen, armoede en onrecht zijn in de wereld van
2005 op ongekende schaal te vinden. Het is geen wonder dat de beleidsagenda
van het ministerie van Buitenlandse Zaken goed gevuld is. Dat is namelijk
het geval vanuit de ambitie om een steentje bij te dragen aan de bestrijding
van al die zaken. Het is goed om van tijd tot tijd nauwkeurig te bezien wat
het effect van de Nederlandse inspanningen is. In dit verband breng ik complimenten
over aan de minister voor Ontwikkelingssamenwerking voor de rapportage met
de titel Resultaten in ontwikkeling. Daarmee kunnen wij verder
in de discussie over effectiviteit van hulp.Ik zal mijn korte bijdrage zodanig inrichten dat ik vanuit Indonesië
via het Midden-Oosten naar Latijns-Amerika ga. Daarna zal ik ingaan op de
godsdienstvrijheid. Ik zal eerst iets zeggen over het thema aids-bestrijding.Mevrouw Huizinga-Heringa heeft zojuist opgemerkt dat wij deel hebben uitgemaakt
van een delegatie die in Zuid-Afrika onlangs indringend is geconfronteerd
met de ernst en de omvang van de aids-pandemie. Die ramp is onvoorstelbaar
groot. Naar aanleiding van die reis hebben wij het verslag gemaakt waarnaar
mevrouw Huizinga-Heringa zojuist heeft verwezen. Daarin is ook een aantal
politieke aanbevelingen en aandachtspunten opgenomen. Tijdens zo'n reis komt
weer eens scherp op het netvlies te staan dat de strijd tegen aids langdurig
op veel fronten moet worden gevoerd. Die strijd vraagt bovendien een blijvende
politieke prioriteitsstelling, waarvan in het Nederlandse beleid gelukkig
sprake is. Eén van de aanbevelingen betreft de positieve rol die kerkelijke
organisaties kunnen spelen. Het zou goed zijn als ook het kennisforum Religie
en ontwikkelingssamenwerking hiermee aan de slag ging. Ook beklemtoon ik het
belang van een goede en betrouwbare informatieverstrekking, alsmede de grote
waarde van een gezonde visie op seksualiteit, ingebed in de verhouding tussen
man en vrouw van liefde en trouw.In het bijzonder vraag ik aandacht voor de enorme aantallen weeskinderen,
namelijk 15 miljoen wereldwijd. Nederland zou zich ook sterk moeten maken
voor snelle en goede voorzieningen ten behoeve van de opvang van die aids-wezen.
Daartoe heb ik samen met mevrouw Huizinga-Heringa een amendement ingediend,
waarvoor ik de warme belangstelling van de Kamer vraag.Vorige week dinsdag werd het lang verwachte onderzoek van prof. Drooglever
gepresenteerd. Dat is in 1999 gevraagd bij motie van de leden-Van Middelkoop
en Van den Berg. Nederland staat bij de Papoea's in het krijt en moet verantwoording
afleggen over de gang van zaken in de jaren zestig. Het onderzoek toont aan
dat de Papoea's mede door de slappe opstelling van Nederland het recht op
zelfbeschikking niet konden uitoefenen. Wij vinden dat onze regering hardop
uitspraken moet durven doen over het onrecht dat hen is aangedaan. Daaraan
moet de politieke conclusie worden verbonden dat binnen het huidige staatsverband
de autonomie van de Papoea's zo goed mogelijk dient te worden vormgegeven.
Er is weliswaar een speciale autonomiewet, maar de uitvoering daarvan laat
veel te wensen over. Nederland moet dit bilateraal en in EU-verband agenderen.
De regering komt niet meer weg met de woorden dat de uitvoering van die wet
van belang is. Ik wijs ook op de erbarmelijke humanitaire situatie op Papoea,
mede als gevolg van het optreden van het leger en de mensenrechtenschendingen
die laatstgenoemde begaat. De minister moet recht doen aan de onderzoeken.
Daarop is ook gewezen in samenhang met eerdere Kamervragen. Wat doet de regering
om de humanitaire noden te lenigen en wat onderneemt zij tegen de mensenrechtenschendingen?
Wij verwachten een krachtige inzet van de regering in de toegezegde notitie
over Indonesië. Ook ik betreur het dat de minister niet aanwezig was
bij de presentatie van het boek van Droogleever. Israël heeft een gedurfde en binnenlands omstreden stap gezet door
zich uit Gaza terug te trekken. De Palestijnen zetten echter geen enkele herkenbare
stap. Ik constateer daarentegen ontwikkelingen in negatieve richting. Hamas
heeft bij lokale verkiezingen veel zetels gekregen en zal naar verwachting
ook succesvol zijn bij de landelijke verkiezingen in januari. Wij vinden dat
de EU niet zomaar een waarnemersmissie kan sturen als Hamas daaraan deelneemt.
Democratisch gekozen terroristen helpen het vredesproces immers verder het
slop in.Nederland betaalt indirect mee aan Palestijnse schoolboeken. In antwoord
op schriftelijke vragen zegt de regering dat de boeken soms weliswaar vanuit
een eenzijdig perspectief zijn geschreven, maar vijandigheid en vooroordelen
jegens Joden niet voeden. Hoe kan zij dat volhouden als op elke landkaart "Palestina"
in plaats van "Israël" staat en in geen enkel boek over vrede
met Israël wordt gerept? Nederland moet de garantie eisen dat zijn bijdrage
niet wordt gebruikt om dat soort boeken te financieren.De heer Ormel (CDA):Wij hebben die vragen samen gesteld. De heer Verhagen heeft drie jaar
geleden vragen over hetzelfde onderwerp gesteld. Uit het antwoord blijkt dat
er sprake is van een verbetering en dat Nederland een ongeoormerkte bijdrage
geeft aan de UNRWA. Bent u niet van mening dat die bijdrage in stand moet
worden gehouden om op die manier te kunnen meespreken over verdergaande verbetering
van de kwaliteit van die schoolboeken? Dat het nu niet goed gaat, ben ik helemaal
met u eens.De heer Van der Staaij (SGP):Fijn dat u het met mij eens bent dat de geconstateerde verbetering nog
onvoldoende is. Als in de schoolboeken verkeerde dingen staan, wordt het gif
al in een vroegtijdig stadium in het proces gebracht. Wij vinden het prima
dat Nederland een bijdrage geeft, maar dan moet er wel sprake zijn van een
daadwerkelijke verbetering. Wij mogen niet verantwoordelijk zijn voor onjuiste
informatie in schoolboeken.De heer Ormel (CDA):U zegt dus niet dat Nederland de subsidie moet intrekken? U wilt de minister
oproepen om iets te doen aan de geluiden tegen Israël en de oproepen
tot het martelaarschap.De heer Van der Staaij (SGP):De subsidie moet niet zonder meer gestopt worden, maar ik wil wel graag
de garantie hebben dat het Nederlandse geld niet gebruikt wordt voor de financiering
van boeken die op geen enkele wijze aan de eisen voldoen.Wat Syrië en Libanon betreft, trekt het onderzoek naar de moord op
Hariri de aandacht. De eerste VN-rapportage wees op betrokkenheid van zowel
de Libanese als de Syrische autoriteiten. Wij vroegen of dit politieke gevolgen
moet hebben in het kader van de EU-associatieovereenkomsten. De regering gaf
daarop geen duidelijk antwoord, maar verwees slechts naar de VR voor eventuele
maatregelen. Ik vind dat te mager. De EU haalt de banden aan met beide landen,
terwijl zeker in Syrië alle signalen op rood staan. Ik neem aan dat de
regering de tekst van het associatieakkoord met Syrië, eind 2004 vastgesteld,
onder deze omstandigheden niet zomaar ter goedkeuring zal voorleggen. Hoe realistisch is nu eigenlijk het Nederlandse standpunt dat verandering
van het Iraanse beleid tot stand kan worden gebracht via de onderhandelingstafel?Is er nog zicht op uitbreiding van de NAVO-trainingsmissie in Irak? Heeft
het kabinet de ambitie om die nogal minimale missie tot een succes te maken?
Wil het zich sterk maken voor uitbreiding van de missie of is Irak zo langzamerhand
afgeschreven?Voorzitter. De SGP-fractie is erkentelijk voor de besteding van 5 mln.
extra aan ontwikkelingshulp in Latijns Amerika op grond van het vorig jaar
door de Kamer aangenomen amendement. Ik vraag nog wel een nadere toelichting
op de intensivering die voor elk van de vier partnerlanden is gekozen. Mag
ik uit het landenoverzicht afleiden dat de intensiveringen in 2006 worden
voortgezet?Wij zijn blij met de goede resultaten van de reïntegratieprogramma's
van gedemobiliseerden in Colombia. Wij hebben daar althans positieve signalen
over ontvangen. Wij gaan ervan dat de Nederlandse inzet zal worden gecontinueerd
als de evaluaties ook een positief resultaat laten zien. Wij waarderen het
zeer dat voor het eerst wordt bijgedragen aan de leniging van de humanitaire
hulp in Colombia en de problematiek van de ontheemden daar.Ik spreek verder onze waardering uit voor de Nederlandse inzet voor godsdienstvrijheid
in landen waar sprake is van repressie van christenen en andere minderheidsgroeperingen.
Wij maken ons veel zorgen over de radicalisering van de islam in landen als
Indonesië waar de ene na de andere christelijke kerk wordt gesloten vanwege
de agressieve opstelling van bepaalde moslims en waar onlangs drie christenmeisjes
werden onthoofd. Ik denk aan Egypte waar de moslimbroederschap succesvol uit
de nationale verkiezingen is gekomen en in Alexandrië Koptische christenen
ernstig bedreigd worden door radicale moslims. Zulke ontwikkelingen vragen
om structurele aandacht, ook voor de rol die religieuze opvattingen daarin
spelen. Onderkent de regering de noodzaak hiervan?In dit kader vraag ik nog aandacht voor Eritrea. De regering heeft, om
een signaal te geven van de schendingen van de godsdienstvrijheid daar, de
aandacht van de bilaterale hulp verlegd naar het thema goed bestuur en het
bedrag voor onderwijs fors omlaag gebracht. Is dit signaal opgepakt? Dit lijkt
niet het geval te zijn, want volgens recente informatie is het aantal gevangen
christenen in een half jaar verdubbeld naar 1752. De vraag is of de oplopende
spanningen tussen Eritrea en Ethiopië nog een verdere negatieve invloed
zullen hebben op de godsdienstvrijheid. Welke consequenties verbindt de regering
hieraan?De voorzitter:Ik geef het woord aan de heer Koenders voor een punt van orde.De heer Koenders (PvdA):Voorzitter. Ik heb twee weken geleden tijdens de regeling van werkzaamheden
om een brief gevraagd over de mensenrechtensituatie in Rusland en het bezoek
van de heer Poetin. Wij hebben inmiddels een brief ontvangen van het kabinet.
Een onderdeel van de vraagstelling had betrekking op de interpretatie van
de woorden van Hare Majesteit de Koningin over de mensenrechten. Wij hebben
dit verzoek vorige week herhaald, nu namens de commissie. De minister van
Buitenlandse Zaken heeft hierop geantwoord met een brief waarin de tekst van
de tafelrede van de Koningin wordt weergegeven. Die kenden wij natuurlijk
al, ook tien of twaalf dagen geleden al. Met alle respect voor alle medewerkers
van Buitenlandse Zaken moet mij toch van het hart dat ik dit niet aanvaardbaar
vind als een antwoord op een vraag van de commissie. Er is heel duidelijk
gevraagd om de tekst van het staatsbezoek te relateren aan de mensenrechtensituatie
en waarom op welk moment voor welke woorden is gekozen. Ik zou graag zien
dat deze vraag alsnog voor de tweede termijn morgen wordt beantwoord.De voorzitter:Ik kan mij voorstellen dat de minister hier schriftelijk op reageert voor
de tweede termijn morgen.Minister Bot:Mevrouw de voorzitter. Het is mij niet geheel duidelijk wat de heer Koenders
bedoelt. Wij hebben getracht in onze brief de zaak van de mensenrechten te
relateren aan de speech van Hare Majesteit. Ik meen dat dit ook duidelijk
tot uitdrukking is gebracht, door zowel het commentaar als de tekst op te
nemen.De heer Koenders (PvdA):Ik heb die brief hier voor mij liggen. Daarin wordt een deel van de speech
geciteerd en daar is een aantal verklarende zinnen aan toegevoegd. De vraag
was nu juist om in te gaan op de integrale speech van Hare Majesteit de Koningin
en dus ook gedetailleerd in te gaan op elementen als de rol van xenofobie
en de onvoorwaardelijke aansluiting van Rusland bij de strijd tegen terrorisme.
Deze punten worden in deze brief niet uitgewerkt. Ik zou hier graag een verduidelijking
op krijgen.De voorzitter:Dan handhaaf ik mijn voorstel dat de minister hier schriftelijk op reageert.Staatssecretaris Nicolaï:Voorzitter. Ik dank u dat u en de Kamer mij de gelegenheid geven om enkele
specifieke vragen die aan mij zijn gesteld nu reeds te beantwoorden, want
morgen zit ik in de Begrotingsraad; een onderdeel van de Ecofinraad, waar
de jaarbegroting voor 2006 wordt besproken. Het begrip wordt misschien enigszins
versterkt door de woordvoerders die spraken over het belang van het behartigen
van het nationale belang. Dat belang is morgen zeker aan de orde: de financiële
positie waarover de heer Van As sprak. De Europese discussie is voor een groot
deel bij het aparte begrotingsdebat over de staat van de Unie gevoerd. Ik
beperk mij daarom tot specifieke punten waarover vragen zijn gesteld door
de woordvoerders.Ik begin met de opmerkingen die met de financiële perspectieven te
maken hebben. De heer Van As zei dat het maar eens afgelopen moest zijn met
de idiote nettobetalingspositie van Nederland en vroeg of wij kunnen garanderen
dat dit gaat lukken. Welnu, dat laatste is altijd lastig, maar ik kan wel
de garantie uitspreken wat betreft de harde inzet van Nederland bij de meerjarenbegroting.
Wij willen er zowel in relatieve als in absolute zin op vooruit gaan. Dat
is ambitieus, maar de Kamer mag ons eraan houden dat dit onze inzet zal zijn.
Ik denk dat het opereren van de regering tot nu toe de Kamer enig vertrouwen
mag geven. Ook in juni heeft Nederland, met slechts enkele andere landen,
niet geschroomd om te zeggen: wat ons nu wordt geboden om te
komen tot een redelijker verdeling van nettobetalers, is niet acceptabel.
Ook deze week heb ik in de Raad Algemene Zaken weer uitdrukkelijk verklaard
dat er geen akkoord kan komen als er niet een veel betere en hogere compensatie
aan Nederland wordt gegeven om de situatie enigszins recht te trekken.De heer Van Baalen en anderen wezen erop dat je in dit opzicht coalities
moet zien te vormen. Welnu, wij zijn zeer actief om bij het voorzitterschap,
bij de Britten, maar ook bij andere, zeer uiteenlopende landen, in zeer uiteenlopende
discussies, begrip te krijgen voor onze situatie. Overal leeft het besef dat
de zaak niet deugt en dat er iets moet gebeuren. Zodra bekend is wie in Duitsland
de Europese bewindspersonen zijn, zal ik daar vanuit mijn verantwoordelijkheid
onmiddellijk naartoe gaan en contact leggen. Ik hoop dat wij op dit punt meer
aan Duitsland kunnen hebben dan wij aan de vorige regering daar hadden.De begroting voor volgend jaar is een lastig onderwerp. De meerjarenbegroting,
die op de achtergrond speelt, werpt zijn schaduw nu al vooruit naar de begrotingsonderhandelingen
voor 2006. Het belangrijkste politieke punt is het totale uitgavenniveau voor
2006. Dit zal morgen aan de orde komen. Wat daar wordt afgesproken is een
ijkpunt voor wat wij meerjarig vanaf 2007 gaan afspreken. Dit legt dus een
grotere druk op de huidige onderhandelingen. Ik zeg het maar heel open en
eerlijk: wij staan er slecht voor. De Raad heeft in zijn positie al stelling
genomen voor een hoger bedrag aan totale uitgaven dan mij lief is. Toen ik
vorig jaar onder ons voorzitterschap de Ecofinraad mocht voorzitten, is het
gelukt om precies bij de factor 1,00 te blijven voor 2005. Dat was een mooie
opmaat naar de discussie waarbij wij ook de 1%-benadering EU-BBP wilden
volgen voor de financiële perspectieven. Dat lukt nu niet. De Raad zelf
zit al op 1,01%; de Commissie zit op 1,02% en het Europees Parlement
heeft het nog doller gemaakt dan in andere jaren: 1,05%. Het zal een
hele toer worden om alleen al binnen de Raad voldoende op een lijn te komen,
los van hoe de onderhandelingen met het Europees Parlement moeten lopen. Ik
zal in ieder geval het mijne eraan doen om met het geringe aantal medestanders
in de Raad dat wij hebben: Duitsland, Oostenrijk, Zweden en indirect het Voorzitterschap,
althans het Verenigd Koninkrijk als lidstaat, nauw contact te hebben. Ik dineer
vanavond met hen ter voorbereiding van de bespreking van morgen. De Kamer
moet zich realiseren dat in dezen geen unanimiteit geldt, maar meerderheidsbesluitvorming.
Nederland kan dus wel een mooi nummer maken, maar bereikt niets als het geen
blokkerende minderheid weet te organiseren.De heer Van As vroeg specifiek waarom de Europese Rekenkamer wederom het
jaarverslag van 2004 niet heeft goedgekeurd. Dat stemt mij ook zeer ongelukkig.
Nederland heeft bij herhaling uitgedragen dat die situatie moet veranderen
en heeft meegewerkt aan ideeën van onder andere de Commissie om dat te
bewerkstelligen. De heer Van As zei al dat niet alleen de Commissie, maar
ook de lidstaten het zo moeilijk maakten om een goedkeurende verklaring af
te geven. Dat maakt het lastiger voor Nederland. Nederland zet alles op alles
om het te verbeteren. In maart wordt het jaarverslag in de Ecofinraad besproken.
De heer Van As riep op om echt stelling te nemen in de Raad en om er niet
mee in te stemmen. Nu merk ik op dat de Raad alleen maar advies kan geven
aan het Europees Parlement. Dat moet al dan niet detacheren. Dit neemt niet
weg dat de Raad stelling moet nemen. De Kamer krijgt eind februari een brief
ter voorbereiding van de vergadering van de Ecofinraad in maart. Dan heeft
de Kamer opnieuw de gelegenheid om de regering nog iets mee te geven. Zij
deelt haar zorg in ieder geval.Enkele woordvoerders hebben het gehad over de reflectieactiviteiten die
de Europese Unie dit jaar ontplooit. De teneur was hier en tijdens de Staat
van de Unie dat wij niet een jaar gaan navelstaren. Dat juich ik zeer toe.
Wij proberen de burger beter in beeld te krijgen dankzij onderzoek en discussie
waarin wij echt gaan doorvragen. Dit leidt niet tot een stilstand in het denken
hierover, integendeel. De regering heeft haar visie niet alleen in de Staat
van de Unie neergelegd, maar ontwikkelt die ook en werkt in Europees verband
zeer actief aan het beter laten verlopen van dingen. De Europese Unie wordt
voortdurend opgeroepen om zich te concentreren op het boeken van concrete
resultaten in plaats van op procedures en het Verdrag en om zich te richten
op concrete verbeteringen. In dit verband noem ik graag de Europese Unie-subsidiariteitsconferentie
die wij vorige week op instigatie van de LPF-fractie en andere fracties hebben
gehad. Daarbij was niet alleen het Nederlands parlement sterk betrokken; alle
parlementen waren dat. Dit lijkt mij een goed voorbeeld van concrete dingen
die worden gedaan en verbeteringen die worden afgesproken in deze periode
van reflectie.De heer Van Baalen heeft gevraagd naar de positie van de Europese Beweging
Nederland. Ik deel zijn achterliggende opmerking dat de Europese Beweging
Nederland een interessante en belangrijke organisatie is die heel veel goed
werk heeft gedaan en een goede staat van dienst heeft met het oog op de discussie
over Europa en het betrekken van mensen bij het debat enzovoort. De beweging
is vernieuwingen aan het doorvoeren en andersoortige activiteiten aan het
ontplooien. Dat is ook wel nodig, hoe onvriendelijk dit ook klinkt. Het gaat
de goede kant op. De kern van het probleem is dat wij geen meerjarige instellingssubsidies
meer kennen voor dergelijke activiteiten. Ik heb een Europafonds ter beschikking.
Geld uit dat fonds wordt toegekend aan projecten. Het zal een liberaal als
de heer Van Baalen wel aanspreken dat het beste project de meeste kansen heeft
en de grootste hoeveelheid geld krijgt. Een probleem was wel dat het Europafonds
veel te laag was. Het is mij gelukt om dat dit jaar te verviervoudigen. Inmiddels
is dat een vertienvoudiging ten opzichte van het jaar waarin ik aantrad. Het
is nu 2,5 mln. Dat is misschien nog een bescheiden bedrag, maar het biedt
wel meer ruimte, ook aan de EBN. Want met die verhoging hangt ook de mogelijkheid
samen die ik nu heb gecreëerd voor een meerjarige subsidie. Ik hoop dat
de EBN met goede meerjarige projecten zal komen en dat die kunnen worden gehonoreerd.
Ik hoop dat men daarmee het goede werk op die titel zal kunnen doorzetten.De heer Van Baalen heeft gesproken over het belang van onderwijs en van
Europese staatkunde als regulier onderdeel van het curriculum. Ik ben het
daarmee zeer eens. Wij spreken vaak over het meer en beter informeren van
burgers en over grotere betrokkenheid, maar de beste langetermijninvestering
is onderwijs waarmee je echt alle jongeren bereikt. Dat is ook logisch. Je
moet in deze tijd ongeveer even goed weten hoe Europa werkt als hoe Nederland
werkt. Ik ben hiermee bezig. Dat kan ik vanuit mijn verantwoordelijkheid maar
op een beperkte schaal doen met een aantal concrete activiteiten,
met projecten die wij bevorderen, met contacten met educatieve uitgevers,
met een nieuwsbrief die wij vier keer per jaar aan scholen sturen over Europa
en met een Europa educatief-site die wij vanuit Buitenlandse Zaken organiseren.
Dat zijn echter de specifieke zaken. Belangrijker is de echte verankering
in het curriculum, in de kerndoelen en de eindtermen. Dat maak ik niet uit.
Dat maakt zelfs de minister van OCW niet zomaar uit, omdat dit zoals men weet
een veel langduriger proces is, waarbij veel partijen betrokken zijn. Er is
een project Burgerschapsvorming dat nu loopt. Ik vind dat in dat project Europees
burgerschap een belangrijke plaats moet hebben. Ik voer goed overleg met OCW.
Wij hebben ook goede contacten met andere instanties die dit voorbereiden.
Dat ligt ook geheel in de geest van het laatste Raad van State-advies, dat
ook een van de drie elementen in de Europadiscussie noemde, te weten burgerschap
en onderwijs.De heer Van Bommel heeft specifiek gevraagd naar het verhuiscircus van
het Europees Parlement. Ik ben het geheel met hem eens. Het is mij waarschijnlijk
niet veel minder een doorn in het oog dan het hem en velen is dat dit honderden
miljoenen kost. Het grote probleem is dat het in het Verdrag staat. De heer
Van Bommel weet dat ook; hij noemde het zelfs al even. Dat betekent dat dit
alleen met instemming van iedereen, inclusief Frankrijk, kan worden gewijzigd.
Zoals de Kamer weet, ligt er op dit moment juist geen verdragswijziging voor,
althans, naar ons oordeel, want die is hier afgestemd. Ik ben het ermee eens
om dit onderwerp aan de orde te stellen. Als er een goede gelegenheid is,
laat ik die ook niet voorbij gaan om dat te doen. Wij hebben dit ook aan de
orde gesteld in de conventie ter voorbereiding van het grondwettelijk verdrag.
Dat is daar op niets uitgelopen, zoals de heer Van Bommel weet. Ik geef niet
op, maar wij moeten wel het juiste moment kiezen. Als er geen verdragswijziging
aan de orde is, moeten wij geen getuigenispolitiek bedrijven, maar moeten
wij zoeken naar de beste gelegenheid. Als die zich voordoet zullen wij, gesterkt
door een ongetwijfeld vrijwel unanieme Kamer in Nederland, dit weer aan de
orde stellen.De heer Van Bommel (SP):Bij dit vraagstuk, dat al heel lang speelt en dat ook nog heel lang zal
spelen als wij dit niet creatief oplossen, gaat het er niet alleen om het
op het juiste moment aan de orde te stellen, maar ook om ervoor te zorgen
dat er voor partijen die er veel belang bij hebben om deze situatie in stand
te houden – vooral Frankrijk – ook iets te onderhandelen valt,
dus dat er een bod komt. Het ligt voor de hand dat de Fransen zullen vasthouden
aan hun standpunt. Wilt u daarom zoeken naar een concreet bod dat aan het
adres van Frankrijk kan worden gedaan om te komen tot een oplossing voor dit
vreselijke probleem?Staatssecretaris Nicolaï:Ik dank de heer Van Bommel zeer voor zijn constructieve meedenken en voor
deze suggestie. De suggesties liggen overigens niet voor het oprapen. Wij
hebben voorlopig op enkele andere punten strijd te voeren, zoals de financiële
strijd, de landbouw en de WTO, waarbij ik nu juist niet van plan ben om Frankrijk
maar eens iets meer te bieden in de hoop dat dit dan misschien kan worden
opgelost. Ik begrijp echter de oproep van de heer Van Bommel.De heer Van Bommel (SP):Een concrete suggestie is om de zetel dan maar in Straatsburg te vestigen
en niet in Brussel.Staatssecretaris Nicolaï:Nogmaals dank voor de al creatiever wordende inbreng van de heer Van Bommel!
Hij heeft nog een tweede specifieke vraag aan mij gesteld, namelijk over de
Turkije/Cyprusdiscussie en over een Duits vliegtuig dat op 7 november
op Cyprus had moeten zijn geland en waarbij problemen ontstonden. Wij zoeken
dit uit. Het geval is mij onbekend. Voorzover wij nu zijn geïnformeerd,
is dit geen geval van schending van het protocol. Naar ik heb vernomen was
het ook geen Cypriotisch vliegtuig. Wellicht zal de minister van Buitenlandse
Zaken hierop morgen nader kunnen ingaan, wanneer wij er dan meer over weten.
Ik wil zelf ook weten hoe het zit. De heer Van Bommel hoeft zich dus geen
zorgen te maken. Wij zullen uitzoeken hoe het in elkaar zit. Laat daarover
geen twijfel bestaan. De minister van Buitenlandse Zaken en ik hebben beide
stevige woorden gebruikt om te zeggen dat het niet zonder gevolgen kan blijven
wanneer hierover een probleem zou ontstaan. Dat blijft onze lijn. Dat geldt
trouwens voor de hele Europese Unie, maar zo nodig kunnen wij zelf het voortouw
in deze zaak nemen. Overigens speelt juridisch nog wel het aspect dat de goedkeuring
van het protocol nog moet plaatsvinden. Dat geldt niet alleen voor Turkije
maar ook voor het Europees Parlement. Het Europees Parlement heeft in al zijn
wijsheid beslist dat goedkeuring van het protocol voorlopig maar moest worden
opgeschort.Ik heb nog twee punten te beantwoorden die te maken hebben met internationaal
cultuurbeleid, voordat ik alle aan mij gestelde specifieke vragen heb behandeld.
Het eerste daarvan is het Mediterraan huis. De heren Ormel en Van Baalen hebben
positief getinte opmerkingen gemaakt over dit idee. Ik ben hen daarvoor erkentelijk.
De heer Ormel vroeg mij nog wel om aan te geven wat de stand van zaken is.
De heer Van Baalen wees er vooral op dat hij al vaker het belang van goede
banden met Marokko en Turkije heeft benadrukt en dat deze beide landen de
eerste aangrijpingspunten voor een dergelijk Mediterraan huis zouden moeten
bieden in plaats van de inzet te spreiden over alle migrantengroepen in Nederland.
Ik ben het daarmee geheel eens. Het basisidee is dat het hoog tijd is dat
wij in Nederland een mooi, goed en herkenbaar punt krijgen waar de belangrijkste
herkomstgroepen kunnen laten zien wat er uit hun cultuur voortkomt. Dan heb
ik het primair over de Marokkanen en secundair over de Turken. Er kan daarmee
wel degelijk een zekere trots voor hun achtergrond worden getoond, maar dan
wel in relatie tot Nederland. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat dit
een presentatie van de herkomstlanden wordt. Er dient sprake te zijn van een
culturele dialoog. Het wordt hoog tijd dat wij die op een wat interessantere
manier voeren. Dat huis kan daarbij helpen.Samen met de staatssecretaris van Cultuur, Medy van der Laan, ben ik met
de voorbereidingen voor het Mediterraan huis bezig. Die komen erop neer dat
wij hopen al in februari of maart 2006 te kunnen beschikken over het resultaat
van de werkzaamheden van de onderzoekers die binnenkort zullen worden gevraagd
om op basis van onze ruwe schets die wij bij wijze van opdracht voor hun onderzoek
aan hen kunnen meegeven, een concreet plan voor te leggen. Dat plan moet de basis bieden tot politieke keuzen ten aanzien van de kosten en de
invulling van het Mediterraan huis. Wij maken haast met deze plannen. Ikzelf
heb vanuit verschillende rollen de geschiedenis van het Vlaams-Nederlands
huis in Brussel meegemaakt. Daar is twintig jaar lang heel goed over nagedacht.
Gelukkig is het samen met de staatssecretaris van Cultuur gelukt om in er
deze kabinetsperiode vorm aan te geven. Het staat er nu. Het loopt. Het is
goed. De les die wij eruit trekken is voor mij, dat wij het Mediterraan huis
in nog geen tiende van die tijd moeten kunnen opzetten die wij nodig hebben
gehad voor het Vlaams-Nederlands huis in Brussel.De heer Ormel (CDA):Ik wil de minister een korte vraag stellen over wat hij zojuist zei. Hij
noemde primair de Marokkanen en secundair de Turkse gemeenschap. Ik begrijp
die volgorde niet zo goed. Waarop is deze gestoeld?Staatssecretaris Nicolaï:Die volgorde is inderdaad willekeurig. Wel zijn de Turken en Marokkanen
op dit moment de twee belangrijkste groepen om ons op te concentreren wanneer
wij een huis met een herkenbaar profiel, dat als werktitel Mediterraan huis
heeft gekregen, willen neerzetten. Mijn formulering van zojuist was ingegeven
door het feit dat de contacten met de Marokkaanse gemeenschap wat intensiever
zijn. Ik ben net nog in Marokko geweest. Ik veronderstel dat de heer Ormel
bedoelt erop te wijzen dat de Turkse gemeenschap niet minder belangrijk is
dan de Marokkaanse. Dat ben ik met hem eens.Het laatste punt in het kader van het internationaal cultuurbeleid betreft
de meer algemene discussie over instituten in het buitenland die door de heer
Ormel werd aangekaart. Het Mediterraan huis komt hier in Nederland, maar wat
doen – vroeg de heer Ormel – Buitenlandse Zaken en OCW in het
buitenland? Ik neem aan dat de heer Ormel het met mij eens is dat het geen
goed idee zou zijn om te gaan werken via ambitieuze instituten in allerlei
landen. Wij kennen allemaal de Goethe Instituten en de Maisons Descartes.
Dat zijn ontzettend goede instituten, maar kosten ook ontzettend veel geld.
Voor een land met de schaal van Nederland zou dit een heel slechte keuze zijn.
In feite ben je al je geld dan kwijt aan het gebouw en de overhead. Dat is
het laatste wat je zou moeten willen. Zoals de Kamer weet hebben wij nu maar
op heel beperkte schaal en heel gericht dergelijke instituten: alleen in Parijs
en Jakarta. Ook het Vlaams-Nederlands cultureel huis zou in dit rijtje genoemd
kunnen worden. Verder ontplooien wij de activiteiten via de ambassades op
projectbasis, wel met vaste punten en netwerken, maar zonder hoge kosten voor
gebouwen en overhead. Dat zou ook absoluut niet moeten veranderen. Wel moeten
wij prioriteren en dat doen wij. Ik kan niet op alle plekken in de wereld
evenzeer zijn. Wij werken met prioriteitslanden en daarbinnen met prioriteitsposten
om nog iets gerichter die activiteiten te kunnen ontplooien. Daarmee zijn
wij hard bezig en ook met het herijken. Ik heb eerder aangekondigd dat het
hoog tijd wordt – en het is nu ook besloten – dat China een van
de prioriteitsland wordt, ook op cultureel gebied. Het is hier door velen
genoemd, maar ook de culturele ingang is in dat land een belangrijke ingang.
Het is nu ook een prioriteitsland. Dit geldt zeker ook voor de landen waarmee
wij heel oude banden hebben – de heer Ormel heeft dit ook genoemd –
waarmee wij banden hebben via het cultureel overzees erfgoed. Wij hebben,
om een paar landen te noemen, nu culturele banden met Zuid-Afrika, Suriname,
Ghana en Sri Lanka. Wij zijn bezig in ieder geval volgend jaar met Indonesië,
India en Rusland ook zulke culturele verdragen af te spreken. Dat heeft alles
te maken met onze oude banden.De heer Ormel (CDA):Ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording. Ik ben het men hem
eens dat wij niet structureel dit soort huizen vanuit Nederland moeten gaan
ondersteunen. Hij heeft gezegd dat projectmatige subsidie tot de mogelijkheden
behoort. Nu zit het culturele huis in Zuid-Afrika in een overgangsfase, waarbij
het gedurende één of twee jaar een projectmatige subsidie bijzonder
goed zou kunnen gebruiken. Is de staatssecretaris bereid dit nog eens heel
serieus te bezien en dat aan de Kamer mee te delen?Staatssecretaris Nicolaï:Volgens mij zijn de schriftelijke antwoorden op die vragen al verzonden.
Ik heb ze in ieder geval beantwoord en volgens mij zijn de antwoorden ook
al in de Kamer. Het kwam erop neer, zoals de heer Koenders simpel heeft samengevat,
dat ik het niet wil. Ik wil best, maar ik mag niet, ik kan niet. Daarmee geef
ik ook een serieus antwoord in aanvulling op mijn schriftelijke beantwoording
aan de heer Ormel. Het initiatief is mij sympathiek, maar ik moet een titel
hebben om dat geld te geven. De titel is voor mij alleen, in mijn jargon,
HGC. Dat zijn de cultuurmiddelen van de HGIS. Daarvoor moet er een projectaanvraag
liggen. Ook daarvoor geldt het liberale principe dat de beste het krijgt.
Daaraan moet het project voldoen. Wat in dit huis in Zuid-Afrika speelt, is
niet in de vorm van een project te gieten. Het is een al dan niet eenmalig
bedrag om dat instituut in stand te houden, heb ik begrepen. Daarvoor heb
ik geen titel.De heer Ormel (CDA):De staatssecretaris zegt dat hij het wel wil, maar niet kan. Volgens mij
is hij de man die het ook kan als hij het wil en is dat ook een liberaal uitgangspunt.
Dat huis in Zuid-Afrika kan zelfstandig de Nederlandse cultuur uitdragen.
Wij hebben daarmee eeuwenoude banden en het is met nadruk ook bedoeld voor
de lokale bevolking om die duidelijk te maken hoe belangrijk haar geschiedenis
is. Wij spreken hier immers ook over een Huis der Geschiedenis. Ik verzoek
de staatssecretaris om dit op projectmatige basis nog eens te bezien. Het
gaat om een heel luttel bedrag. Hij wil het en hij kan het ook.Staatssecretaris Nicolaï:Ik ben onder de indruk van het vertrouwen, waarvoor dank. Ik houd mij
echter wel aan de regels die ik mede met de Kamer heb afgesproken. Voor zo'n
projectaanvraag bij dit cultuurbudget, het enige dat hiervoor in aanmerking
zou kunnen komen, gelden criteria voor het project. Ik denk dat het heel lastig
is om de gezochte subsidie in die vorm te gieten. Als de aanvraag eraan voldoet,
zal ik de eerste zijn die zegt "ja, graag", want nogmaals, ik sta
er op zich sympathiek tegenover.Ik vind het aardig dat in dit debat aandacht is gevraagd voor internationaal
cultuurbeleid. Dat is niet elk jaar het geval. In de inleidingen in de eerste
termijn van een aantal woordvoerders kwam ook naar voren dat wij hier wel
eens de eeuwige discussie aan de orde hebben over hoe groot
Nederland is of hoe klein, middelgroot of middelklein, in Europees verband
en in de wereld. Ik kan verzekeren dat Nederland in cultureel land een groot
land is. Laten wij dat vooral gebruiken.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Voorzitter. Op verzoek van de heer Ormel antwoord ik op de vraag waarom
er morgen in de commissie voor humanitaire hulp van de Europese Unie zal worden
gesproken over vermindering van financiële steun aan vluchtelingenkampen
aan de Thais-Burmese grens. Die vergadering zal inderdaad morgen plaatsvinden.
Het is niet de bedoeling om de financiële ondersteuning aan de 150.000
vluchtelingen stop te zetten of te verminderen. Wel zal er een verschuiving
plaatsvinden van RELEX naar ECHO, maar dat is meer een technische verandering.
Er zal morgen een substantieel projectvoorstel voorliggen, waarover ook besloten
zal worden. Nederland zal het voorstel steunen.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-1644-1662.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl