Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Comptabiliteitswet houdende bepalingen inzake het beheer van liquide middelen van rechtspersonen die collectieve middelen beheren, inzake de financiering van die rechtspersonen en inzake de beheersing van het EMU-saldo voor zover dit saldo door het financieel beheer van deze rechtspersonen wordt beïnvloed (Eerste wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (28035)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, pag. 967-978

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-09-2003

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 32, pagina 967-978

02-09-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28035Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Comptabiliteitswet houdende bepalingen inzake het beheer van liquide middelen van rechtspersonen die collectieve middelen beheren, inzake de financiering van die rechtspersonen en inzake de beheersing van het EMU-saldo voor zover dit saldo door het financieel beheer van deze rechtspersonen wordt beïnvloed (Eerste wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (28035)Pagina 967-978
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 2 september 2003)Pagina 978-981
Presentie en opening (dinsdag 2 september 2003)Pagina 967-967
Lijst van besluiten (dinsdag 2 september 2003)Pagina 978-978

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Comptabiliteitswet houdende bepalingen inzake het beheer van liquide
middelen van rechtspersonen die collectieve middelen beheren, inzake de financiering
van die rechtspersonen en inzake de beheersing van het EMU-saldo voor zover
dit saldo door het financieel beheer van deze rechtspersonen wordt beïnvloed
(Eerste wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (28035).De beraadslaging wordt geopend.De heer Rabbinge (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik heet de minister van Financiën welkom bij
zijn eerste optreden in deze Kamer als bewindspersoon voor Financiën
in het kabinet-Balkenende II. Hij moet het bijzondere genoegen smaken, hier
een wetsvoorstel te mogen verdedigen dat hij in zijn eerder optreden als minister
van Financiën geïnitieerd heeft en in de Tweede Kamer verdedigd
heeft. Die discussies in de Tweede Kamer hebben aanleiding gegeven tot verduidelijking
en een aantal aanpassingen in het wetsvoorstel waardoor de uitvoerbaarheid
is verzekerd en de beoogde doelmatigheid en doeltreffendheid worden gerealiseerd.
Het uitgangspunt, te weten zuinig omgaan met publieke middelen en goed inzicht
en controle op de uitgave daarvan, is gewaarborgd.De argumentatie die het toenmalige kabinet-Kok voor deze wijziging van
de Comptabiliteitswet geeft, wordt door mijn fractie van harte ondersteund.
Er moet doelmatig met publieke middelen worden omgegaan en er gaat geen euro
uit de schatkist als niet duidelijk is waarvoor die is bestemd. Dat is althans
de opvatting van de minister van Financiën. Dat zuinige beleid past in
een sociaal-democratische traditie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat
dit wetsvoorstel werd ingediend door een paars kabinet. Het aantal potjes,
het zicht daarop en de ongecontroleerde uitgaven en speculaties met publieke
middelen zijn de minister van Financiën een gruwel. Het
is terecht dat daaraan iets wordt gedaan. De vraag is hoever je daarmee moet
gaan.De fractie van de Partij van de Arbeid was en is het met die uitgangspunten
en doeleinden op zichzelf eens. De voorliggende wijziging behelst in feite
twee grote veranderingen. De eerste betreft het EMU-saldo. De regels die nu
worden gesteld om het EMU-saldo te kunnen monitoren en beheersen, hebben ook
betrekking op de rechtspersonen die een publieke taak geheel of gedeeltelijk
uitvoeren. Die rechtspersonen zijn mede bepalend voor de ontwikkeling van
het EMU-saldo. Het is daarom volstrekt terecht dat de gegevensverstrekking
door de rechtspersonen goed wordt geregeld. Ook de maatregelen die worden
genomen als overschrijding van het EMU-saldo dreigt door toedoen van die rechtspersonen
zijn nuttig en goed. Dit onderdeel van het wetsvoorstel is in feite onomstreden.
Het gaf dan ook geen aanleiding tot discussie.Het ligt heel anders met het tweede onderdeel: het liquidemiddelenbeheer
en de financiering. Over dit onderdeel van het wetsvoorstel is een uitgebreide
principiële discussie losgebarsten, die vooral is gevoerd door de instellingen
van hoger onderwijs, de VSNU en de HBO-Raad enerzijds en het ministerie van
Financiën anderzijds. Over een groot aantal zaken is er geen onenigheid,
maar over het principiële punt dat universiteiten geen openbare diensten
zijn en de hele tendens dat de decentralisatie moet leiden tot financiële
zelfstandigheid, bestaat wel een verschil van mening. Veel universiteiten
en instellingen voor hoger onderwijs hebben al een goede treasury-functie
opgebouwd en al zodanige verhoudingen met hun banken, dat een en ander goed
is geregeld. Dat beleid van de universiteiten is volledig in lijn met het
streven naar grotere autonomie en afrekenen op resultaat. Dat is een pleidooi
dat verschillende ministers gisteren hebben gehouden bij de opening van het
academische jaar. Het is in feite een pleidooi voor een grotere zelfstandigheid
en vooral ook voor het afrekenen op resultaat en voor het houden van de universiteiten
aan datgene waartoe zij zijn opgericht en hoe zij dat doen.In de discussies die worden gevoerd vanuit het ministerie van Financiën,
wordt evenwel het financiële voordeel van de universiteiten benadrukt,
doch dat blijkt volgens een rapport van Cap Gemini, Ernst & Young minimaal
te zijn. Ik hoor daarover graag nog de mening van de minister.Teneinde tot een oplossing van dat principiële punt te komen –
de zelfstandigheid, de autonomie van de universiteiten en het ook zelf moeten
regelen van hun financiën – is de afgelopen jaren veelvuldig naar
compromissen gezocht. Zo zijn voorstellen gedaan voor een risicoloze rekening-courantverhouding
van het ministerie van Financiën met de universiteiten. Die rekening
zou dan iedere avond leeg getrokken en de volgende ochtend weer gevuld worden.
Op die manier zou je daar zicht op houden. Dat zou alleen kunnen als het ministerie
van OCW zich garant kan stellen voor de leningen via een soort waarborgfonds.
Daar wilde de minister van OCW vanwege het beslag dat dit zou leggen op de
budgettaire capaciteiten, terecht niet aan meewerken. Ik hoor graag de mening
van de minister over dit compromis. Ziet hij hier een mogelijke uitweg? De
kritiek die de VSNU op een dergelijke constructie met een waarborgfonds heeft,
is dat de slechte risico's door het fonds zouden moeten worden gedekt, terwijl
de goede risico's, bijvoorbeeld hypothecaire leningen en toezeggingen zoals
die plaatsvinden naar aanleiding van het grote bezit aan onroerend goed, elders
onderdak kunnen komen. Dat compromis is dientengevolge in feite praktisch
vrijwel onuitvoerbaar. Ik hoor daarover graag de mening van de minister. Hij
heeft in de schriftelijke behandeling en in de discussie met de Tweede Kamer
weliswaar veel vragen beantwoord, maar juist op deze cruciale vraag is geen
afdoende antwoord gekomen. Dat blijkt ook uit de vele brieven die wij gezien
hebben en de stukken die wij toegezonden hebben gekregen.Het ziet ernaar uit dat de oplossingen die de minister zocht – en
dat duurt nu al twee jaar – strijdig zijn met het algehele beleid dat
ik zojuist heb geschetst. Dat is ook het beleid dat voor de hele overheid
gold en geldt. Allerlei compromissen zijn bovendien in feite onuitvoerbaar.
In feite kan de minister, zo hij dat wil, van zijn discretionaire bevoegdheid
gebruikmaken en een uitzondering maken voor de HBO-instellingen en de universiteiten,
zoals ook is gebeurd voor de academische ziekenhuizen en de zorgverzekeraars.
De redenen voor die uitzondering zijn overtuigend, maar zij gelden in feite
ook voor de instellingen voor hoger onderwijs. De redenen die ten grondslag
lagen aan de uitzondering voor de academische ziekenhuizen en de zorgverzekeraars,
zouden dus ook in gelijke mate kunnen worden toegepast voor de instellingen
van hoger onderwijs. Op basis van vrijwilligheid kunnen zij dan wel bankieren
bij het Rijk. Er is ook een universiteit die dat wel wil en nu ook doet. Dat
laat natuurlijk wel de zelfstandigheid en de autonomie onaangetast. De positie
van de minister van Financiën ten aanzien van de universiteiten en ten
opzichte van de minister van OCW wordt dan niet op een onjuiste wijze beïnvloed.
Immers, primair is de vakminister aanspreekpunt en politiek verantwoordelijk
voor het beleid voor het hoger onderwijs en niet de minister van Financiën.
In feite zou de minister, zo hij zijn discretionaire bevoegdheid benut voor
het maken van uitzonderingen, dit kunnen doen onder de volgende twee voorwaarden.
In de eerste plaats worden er minimumeisen gesteld aan de inzichtelijkheid
van de wijze waarop de instellingen hun financiën regelen en er wordt
voorzien in een goede, overzichtelijke en betrouwbare toezichtautoriteit.
In de tweede plaats wordt de uitzondering opgeheven, indien blijkt dat de
zaak niet op orde is. Dan vallen wij terug op het ministerie van Financiën.Voor de PvdA-fractie is dit principiële punt van groot belang. Decentralisatie
en het benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid van met name de universiteiten
en hogescholen zijn een duidelijk uitgangspunt voor het beleid en staan op
gespannen voet met de houding van de minister. Als je niet beter zou weten,
zou je denken aan een totalitaire staatscommunist die alleen de staatspenningmeester
in staat acht op een verantwoorde wijze met de publieke middelen om te gaan.
Die voorstellen zijn in feite volledig in strijd met het beleid van vrijwel
alle andere landen in de Europese Unie, waar de zelfstandigheid en financiële
autonomie van instellingen hoger onderwijs om principiële, maar ook om
praktische redenen worden benadrukt. De minister kan door gebruik
te maken van zijn discretionaire bevoegdheid afkomen van de heilloze discussie
en een beleidsmatig juiste keuze maken. Kan de minister ingaan op het verzoek
van de instellingen van hoger onderwijs om die uitzondering te maken?Ten slotte vraag ik de minister op grond van welke criteria, behoudens
de omvang van het budget van de universiteiten en hogescholen, hij tot een
indeling in de zogenaamde A- en B-categorieën komt. Vanwege de onenigheid
over de gevolgen van die indeling, die door sommigen als zeer ingrijpend worden
getypeerd en door anderen verwaarloosbaar worden gevonden, is er een procedureel
compromis gesloten. De indeling zal via een algemene maatregel van bestuur
gebeuren en het ontwerp van die algemene maatregel van bestuur zal aan beide
Kamers van de Staten-Generaal worden voorgelegd. Dat is een procedurele oplossing.
De inhoudelijke criteria voor die indeling worden evenwel niet in de wet geregeld.De fractie van de PvdA ziet met belangstelling de beantwoording van de
minister tegemoet. De fractie is het eens met de uitgangspunten, maar acht
het principiële punt van de positie van de universiteiten en hogescholen
zo belangrijk dat de beantwoording bepalend is voor het uiteindelijke oordeel
over dit wetsvoorstel.De voorzitter:Het woord is aan de heer Essers, die zijn maidenspeech zal houden.De heer Essers (CDA):Mevrouw de voorzitter. Het zal u na de schriftelijke behandeling niet
verrassen dat de leden van de CDA-fractie zeer kritisch staan tegenover het
thans te behandelen wetsvoorstel. Het voorstel stuit bij de leden van deze
fractie op ernstige bezwaren. Verder kunnen er de nodige kanttekeningen worden
geplaatst bij de veronderstelde effectiviteit en efficiencyvoordelen van deze
regeling. Wij achten dit wetsvoorstel in strijd met ons uitgangspunt van spreiding
van verantwoordelijkheid, waarbij de overheid zich dient te beperken tot haar
kerntaken. De instellingen waarop dit wetsvoorstel ziet, zoals universiteiten
en hogescholen, zijn sinds vele jaren vertrouwd met het invulling geven aan
de dereguleringsgedachte leidend tot decentrale bestuursautonomie en decentraal
toezicht.Het in het wetsvoorstel geïntroduceerde gedwongen geïntegreerd
middelenbeheer, ook wel aangeduid als verplicht schatkistbankieren, leidt
tot het wegvallen van de treasury-functie en is daarmee met de dereguleringsgedachte
in strijd. Daarvoor zou alleen reden zijn als er aanwijzingen bestaan dat
de instellingen waarop dit wetsvoorstel ziet, de rechtspersonen met een wettelijke
taak, in jargon de RWT's, een onverantwoord riskant treasury-beleid zouden
voeren. Daarvan is echter geen sprake. Sterker nog, op pagina 13 van de nota
naar aanleiding van het verslag in de Tweede Kamer merkt de minister letterlijk
op dat "de bestuurspraktijk bij RWT's, waaronder het beheer van publieke financiële
middelen in het algemeen door de betrokken bestuurders met een groot besef
van verantwoordelijkheid wordt uitgeoefend". Om excessen, zoals de Ceteco-affaire
te voorkomen, zijn reeds op verschillende niveaus maatregelen genomen. Daarvoor
is dit wetsvoorstel dan ook niet nodig en zou het overigens ook te laat komen.
Ik verwijs naar de door de minister van OCW in juli 2001 uitgevaardigde regeling
Belenen en beleggen, die sectorspecifiek de beleggingsmogelijkheden en het
beheer van de liquide middelen van universiteiten vastlegt. Het opleggen van
een verplichting tot schatkistbankieren kan naar onze mening slechts dan aan
de orde komen als vaststaat dat deze maatregelen niet tot het beoogde resultaat
leiden. Daarvan is echter tot op heden niets gebleken. Uitgaande van onze
visie op de inrichting van de samenleving en de daarmee gepaard gaande verdeling
van verantwoordelijkheid, zien wij dan ook geen reden de verplichting op te
leggen om de treasury-functie van deze instellingen over te hevelen naar het
ministerie van Financiën. Daarmee is niet gezegd dat wij te allen tijde
tegen het ongedaan maken van het overdragen van bevoegdheden zijn, maar dan
zal wel de noodzaak daarvan moeten worden aangetoond.Ook het argument dat als gevolg van dit wetsvoorstel de doelmatigheid
kan worden verbeterd, kan de leden van de CDA-fractie niet overtuigen. Waarom
zou een eigen treasury-functie, die de mogelijkheid biedt van een eigen middelenbeheer
op maat, minder doelmatig zijn dan een gecentraliseerde treasury? Tegenover
het voordeel voor het Rijk dat als gevolg van het poolen van overschotten
en tekorten op macroniveau de rente kan worden geminimaliseerd, waardoor aantrekkelijke
tarieven aan de instellingen kunnen worden doorberekend, staan naar onze mening
ook nadelen. Banken zijn immers in de praktijk bereid aan deze instellingen
aantrekkelijke kortingen te verlenen in het kader van een integrale dienstverlening.
Die integrale dienstverlening kan bestaan uit financiering, middelenbeheer,
betaaldiensten, borgstellingen, verzekeringen en advisering. Door het wegvallen
van de financierings- en beheerstaken zal deze bereidheid naar verwachting
afnemen. Het is naar onze mening te eenvoudig om te veronderstellen dat het
nadeel als gevolg van het wegvallen van deze voordelen zal wegvallen tegen
de goedkopere kredietfaciliteiten bij het Rijk. In ieder geval is nader onderzoek
nodig om dat te kunnen vaststellen. Tot een zodanig onderzoek roep ik de minister
van Financiën dan ook gaarne op. Bovendien, als schatkistbankieren voor
de RWT's zo aantrekkelijk is, waarom zou het dan niet aan de eigen keuze van
deze instellingen kunnen worden overgelaten om hiertoe over te gaan in plaats
van dit verplicht te stellen? Daar komt bij, dat de beoordeling van de kredietwaardigheid
van RWT's waarschijnlijk beter kan worden overgelaten aan professionele banken
dan aan het betrokken vakministerie, waarvan het wetsvoorstel uitgaat. Ook
zal de centralisatie van de treasury-functie naar onze inschatting tot aanzienlijke
extra kosten bij het ministerie van Financiën en de vakministeries leiden.Het voorstel staat naar onze mening ook op gespannen voet met de in het
hoofdlijnenakkoord van dit kabinet gemaakte afspraak dat er minder regels
moeten komen. Biedt een heroverweging van dit wetsvoorstel niet een uitgelezen
kans om dat streven onmiddellijk in de praktijk te brengen?Ik heb nog enkele vragen aan de minister van Financiën die nog niet
of onvoldoende zijn beantwoord tijdens de schriftelijke behandeling.
In de eerste plaats, kan de minister aangeven hoe het overleg tussen hem en
de onderwijsinstellingen over de uitgangspunten van dit wetsvoorstel en de
praktische uitvoerbaarheid ervan tot dusverre is verlopen en waartoe dit overleg
concreet heeft gevoerd? De schriftelijke voorbereiding heeft op dit punt niet
voldoende helderheid opgeleverd. Ik verwijs in dit verband ook naar de brief
van 21 oktober 2002 van de voorzitter van de VSNU, de heer D'Hondt, aan de
toenmalige minister van Financiën, de heer Hoogervorst, waarin hij meldt
dat er uitvoeringsproblemen zijn, zoals de afhandeling van het bankverkeer,
en dat de geboden leenfaciliteit voor de universiteiten niet aantrekkelijk
is. Gaarne verkrijg ik de visie van de minister hierop.Mijn tweede vraag is wat de precieze stand van zaken is van het overleg
met andere RWT's waarvoor dit wetsvoorstel gevolgen zal hebben, waaronder
de politiekorpsen.Mijn derde vraag is, hoe dit wetsvoorstel zich verhoudt tot het bestaan
van de Stichting Waarborgfonds HBO waarbij het hypotheekrecht op de gebouwen
van de hogescholen berust. Verwacht de minister in dit verband dat ook hogescholen
gebruik kunnen maken van de leenfaciliteit bij het Rijk? Is hij bereid daarbij
af te zien van het vragen van hypothecaire zekerheid of andere garanties?
En hoe wil de minister voorkomen dat, als voor deze kwestie een oplossing
wordt gevonden, de financieel sterke hogescholen gebruik zullen maken van
de leenfaciliteit bij het Rijk, terwijl de financieel zwakkere hogescholen
die onroerend goed bezitten met een relatief lage executiewaarde een beroep
zullen doen op het Waarborgfonds? Eventueel gevolg daarvan kan zijn dat door
de concentratie van slechte risico's bij dit fonds, diens wettelijk verankerde
taken in het gedrang kunnen komen.Tot slot vraag ik de minister om te bevestigen dat de strekking van de
brief van zijn ambtsvoorganger aan de voorzitter van de Eerste Kamer van 6
december 2002 is dat zowel de initiële A- en B-lijsten als toekomstige
wijzingen van die lijsten bij algemene maatregel van bestuur door middel van
een voorhangprocedure bij beide Kamers worden vastgesteld. Ik wacht het antwoord
van de minister af.De voorzitter:Mijnheer Essers, u bent hoogleraar belastingrecht aan de Universiteit
van Brabant in Tilburg, de universiteit waar u fiscale economie studeerde
en waar u ook bent gepromoveerd. U bent tevens gasthoogleraar in Bologna,
Wenen, Osnabrück en Parijs en redacteur van diverse fiscale bladen. Met
uw schat aan ervaring en deskundigheid bent u hier meer dan welkom. Daarnaast
bent u welkom omdat wij in deze Kamer, althans in de huidige samenstelling,
over weinig economen beschikken.Mag de Kamer verheugd zijn met uw komst, de inwoners van uw woonplaats
Loon op Zand zullen mogelijk eerder onder de indruk zijn geraakt van een andere
activiteit van u. Uw internationale activiteiten hebben namelijk niet verhinderd
dat u, afkomstig uit Limburg, wonend in Brabant, uw Zuid-Nederlandse identiteit
tot haar recht laat komen door het voorzitterschap van de Koninklijke Harmonie
Sophia's Vereeniging. Ik vraag de Kamer mij de opmerking te vergeven dat dit
deze Zuid-Limburgse Kamervoorzitter deugd doet. Ik wens u van harte geluk
bij uw verdere werkzaamheden. Gefeliciteerd met uw maidenspeech!Ik geef de Kamer nu de gelegenheid om de heer Essers te feliciteren.De vergadering wordt korte tijd geschorst.De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Namens mijn fractie wil ik de heer Essers complimenteren met
zijn maidenspeech en zijn bijdrage aan dit wetsontwerp. Wel moet ik zeggen
dat hij het geluk heeft gehad dat dit een wetsontwerp is waarop de nodige
kritiek mogelijk is. Mijn fractie zal die ook laten horen.De heer Rabbinge heeft terecht gezegd dat de uitgangspunten van dit wetsontwerp
op zichzelf natuurlijk bonafide zijn en ook nuttig: gemeenschapsgeld moet
doelmatig en efficiënt worden besteed. Er bestaat ook de vrij algemene
opvatting dat dit wetsontwerp een goede bijdrage levert aan de ontwikkeling
van het EMU-saldo. Maar alle brieven die wij van hogescholen en universiteiten
hebben gekregen, maken wel duidelijk dat er juist op dat punt nog kritiek
denkbaar is. Ik sluit mij aan bij veel commentaar van beide voorgaande sprekers
en concentreer mij op enkele punten die wel aan de orde zijn geweest, maar
wat minder pregnant dan in mijn fractie.Ik noem de positie van de hbo-instituten en de verplichting die een vorige
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen aan die instellingen heeft
gegeven om deel te nemen aan het Waarborgfonds. Daardoor zijn alle gebouwen
van de hogescholen weliswaar door de instellingen aangekocht, maar vervolgens
geborgd met een negatieve hypotheekverklaring. De minister wil de executiewaarde
als norm stellen voor de financiering van andere aangelegenheden. Het is echter
niet mogelijk om op basis van die waarde een leningalternatief te maken. Het
overgrote deel van de gebouwen is volledig "gehypothecairiseerd". Bovendien
functioneert het ministerie van Financiën min of meer als een achtervanger.
Daarnaast maken de universiteiten en hogescholen duidelijk dat de pakketvoordelen
die iedereen kent en waarmee men onderhandelt bij banken, op deze manier niet
te realiseren zijn. Doordat men namelijk de liquide middelen elders moet onderbrengen,
zijn banken uiteraard veel minder geïnteresseerd om scherpe prijsstellingen
te maken voor andere diensten. Wij willen graag dat de universiteiten ondernemend
zijn. Er is zelfs een universiteit die daarmee regelmatig reclame maakt. Als
je de instellingen echter afroomt op de manier die wordt voorgesteld in het
wetsvoorstel, maak je dat ondernemen onmogelijk.Er is wel een oplossing die de minister zou kunnen gebruiken. Zo is er
al een handreiking gegeven over de vrijwilligheid. De minister kan ook overwegen
om de santenkraam van de waarborgfondsen ter ziele te laten gaan. Als hij
dat doet opent hij namelijk een heel ander hoofdstuk. Ik herinner mij heel
scherp dat het ministerie van Financiën buitengewoon aarzelend is geweest
over waarborgfondsen in de gezondheidszorg. Dat was volstrekt terecht; ze
hadden er nooit moeten komen. Maar goed, men heeft ze allemaal met open ogen
aanvaard. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft de
vorming van de fondsen bewust gestimu leerd. Het is dan ook
van tweeën één: óf de waarborgfondsen eruit en iets
met het voorstel doen, óf de waarborgfondsen houden, maar dan kun je
de universiteiten en hbo-instellingen niet op de voorgestelde manier knevelen.
Afhankelijk van het antwoord en van de vraag of de minister inderdaad een
oplossing biedt voor de problemen die geschetst zijn in de brieven, zal mijn
fractie het stemgedrag bepalen. Vooralsnog voelen wij bitter weinig voor steun
aan het wetsvoorstel.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Ik spreek namens de fracties van de ChristenUnie
en de SGP. Het valt niet te ontkennen dat het vandaag behandelde wetsvoorstel
vanuit het perspectief van de minister van Financiën gezien als rationeel
en aantrekkelijk kan worden aangemerkt. Het bevat immers nieuwe bepalingen
die hem in staat stellen om zo lang mogelijk greep te houden op financiële
middelen voor rechtspersonen met een wettelijke taak. Er zijn voorschriften
die je zou kunnen vatten onder het kopje "disciplinering van het middelenbeheer".
Een en ander gaat bovendien gepaard met de zuinigheid van een bankier. Men
vindt bijvoorbeeld minder risico's, meer doelmatigheid, vergroting van de
beheersbaarheid terug in de stukken onder de mantra dat een euro slechts dan
de schatkist mag verlaten als hij wordt besteed aan de uitvoering van publieke
taken. Over dit wetsvoorstel hangt in zekere zin de schaduw van de ervaringsregel:
"wie betaalt, bepaalt". In die ervaringsregel schuilt veel wijsheid. In een
rechtsstaat moeten daarbij wel de rechten en vrijheden in acht worden genomen
van degenen die worden gefinancierd of gesubsidieerd. Dat is de kern van de
discussie over dit wetsvoorstel met de universiteiten en de hogescholen. Ik
houd het overigens niet voor onmogelijk dat ook andere partijen hierbij betrokken
zijn, maar die zijn misschien nog niet zo gealarmeerd als de universiteiten
en hogescholen. Het wettelijk verbod op oneigenlijk kasbeheer zal bij onze
fracties op geen enkel verzet stuiten. Hierin horen wij de echo's van de Ceteco-affaire
en de adviezen van de Algemene Rekenkamer. Veel lastiger is de afweging rond
het geïntegreerd middelenbeheer, het "schatkistbankieren". In de stukken
maakt de minister een aantal vergelijkingen, bijvoorbeeld met de decentrale
overheden. Hij zal het echter met mij eens zijn dat die vergelijking maar
ten dele opgaat en ook maar ten dele mag opgaan, omdat wij te maken hebben
met rechtspersonen van private aard, en er dus geen sprake is van automatismen.
Rechtspersonen met een wettelijke taak zijn ook iets anders dan zelfstandige
bestuursorganen, de ZBO's. Wij hebben het over organisaties uit het maatschappelijk
middenveld, om een CDA-term te gebruiken. Zij hebben een eigen zelfstandigheid,
die niet is verleend of toegekend door de overheid. Aan de andere kant worden
deze organisaties door de overheid wel zo waardevol gevonden, dat aan hen
wettelijke taken zijn toegekend waarvan de uitvoering wordt gefinancierd.
Juist het eigen karakter van de organisaties beperkt de vrijheid tot het geven
van voorschriften.Wij staan nu voor de volgende afweging: aan de ene kant de financiële
rationaliteit van de minister van Financiën en aan de andere kant de
maatschappelijke vrijheid van de desbetreffende rechtspersonen. Onze fracties
komen op basis van die afweging vooralsnog niet tot de conclusie dat een verplichting
tot geïntegreerd middelenbeheer noodzakelijk is. Dit zou anders liggen,
als het geïntegreerd middelenbeheer als faciliteit aan de rechtspersonen
met een wettelijke taak zou worden aangeboden, waarbij zij vervolgens in vrijheid
kunnen beslissen of zij daarvan gebruik maken. Ik kan mij in sommige gevallen
voorstellen dat dit handig is, maar zij moeten ook de ruimte hebben om er
geen gebruik van te maken. Als dat was geregeld, zou de minister geen problemen
hebben gehad met het onderwijsveld, dat niet zonder reden zijn autonomie als
zeer belangrijk ervaart. Overigens gaat het naar mijn oordeel niet primair
om de autonomie van onderwijsinstellingen op het punt van de onderwijsvrijheid,
maar meer om de organisatievrijheid. Mijn voorlopige conclusie luidt, dat
een en ander niet op deze manier moet worden geregeld.Ingevolge het door mij bekritiseerde wetsvoorstel kan er worden geleend
bij de minister van Financiën. Dat moet dan gebeuren via de betrokken
vakminister. Staat vast dat bij de toestemming van de vakminister, bijvoorbeeld
de minister van OCW, de minister van Financiën geen enkele zelfstandige
ruimte meer heeft om een lening te weigeren? Het moet hem toch de grootste
moeite kosten om een dergelijke vrijheid aan een vakminister te geven? Zo
lees ik het echter wel in de stukken. Dit wetsvoorstel bevat nogal wat gronden
voor ministeriële regelingen. Wat wij in de stukken tegenkomen als vrijheid,
mag niet later via ministeriële regelingen worden dichtgeplamuurd.In artikel 45, lid 4, is de basis gelegd voor het geïntegreerd middelenbeheer.
Dit is niet van toepassing op private middelen. Dat is niet onbelangrijk,
omdat er nogal wat rechtspersonen zijn voor wie de private middelen vele malen
belangrijker zijn dan de publieke middelen. Daarom, zo schrijft de minister,
is het verstandig om in de jaarrekening een scheiding te maken. Verder kan
of moet – dat is mij niet helemaal duidelijk – dit in de instellingswetten
van al die RWT's worden geregeld. Daarvan zijn er tientallen. Nu ben ik politiek
even weggeweest, maar ik weet bijna zeker dat al die wetswijzigingen nog niet
zijn ingediend, laat staan dat zij langs zijn geweest. Dit betekent dat vanaf
het moment van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel al deze instellingen
ook voor wat betreft hun private middelen bij de minister langs moeten en
dat deze middelen ook onder het geïntegreerd middelenbeheer gaan vallen,
inclusief het fameuze collectebusje van de Vrije Universiteit. Als die analyse
klopt, vind ik dat vrij ingrijpend. Daarom leg ik dit in vragende zin voor
aan de minister. Ik zie dat de Tweede Kamer een voorhangprocedure heeft geamendeerd
in het wetsvoorstel. Daarmee wordt voor de zoveelste keer gezondigd tegen
de regel dat er zo weinig mogelijk voorhangbepalingen moeten zijn, maar dat
is een oude regel die vaak wordt overtreden. Ik meen overigens – al
zeg ik het met een vraagteken – dat daarom de oorspronkelijke bijlage
2 niet meer tot het wetsvoorstel behoort dat wij nu voorgelegd hebben gekregen
en dat er dus eerst een AMvB moet komen waar alle ministers bij betrokken
zijn, voordat de bepalingen van deze wet in werking kunnen treden.
Zie ik dat goed? Dan zou de tussentijd benut kunnen worden om de instellingswet
aan te passen. Ik kan mij namelijk voorstellen dat bepaalde organisaties er
groot bezwaar tegen hebben dat hun private middelen in het geïntegreerde
middelenbeheer terechtkomen, maar zij zijn wel afhankelijk van de bereidheid
van de desbetreffende minister om de instellingswet te wijzigen. Wij weten
allemaal hoeveel tijd dat kan kosten.Over de onderwijskoepels hebben collega's al gesproken. Zij noemden ongeveer
dezelfde argumenten, dus de lobby heeft gewerkt. De minister schrijft dat
de onderwijskoepels met het wetsvoorstel hebben ingestemd. Het lijkt mij beter
om te formuleren: zij hebben zich er maar bij neergelegd na een concessie
van de minister om een generieke debetfaciliteit beschikbaar te stellen. Zij
mogen 10% rood staan bij de schatkist. Komt dat in de ministeriële regeling
te staan of kunnen wij dat alleen in de stukken lezen? Geldt dat mogelijkerwijs
voor iedereen? Kortom: wat is precies de wettelijke status van deze afspraak?Ten aanzien van de positie van de universiteiten is de minister ook mijn
aanvankelijke voorkeur voor vrijwilligheid bekend. Af en toe moet men echter
pragmatisch zijn. Dan ligt er de wens dat er – als het echt niet anders
kan – met een rekening courant gewerkt kan worden en met een goede leenfaciliteit.
Wil de minister inzicht geven in de huidige stand van zaken met betrekking
tot het overleg? Is de minister het met mij eens dat dit wetsvoorstel, als
het hier al aanvaard wordt, op dit moment nog niet rijp is om naar het Staatsblad
te worden geleid?De problemen van de hogescholen zijn ook reeds door collega's genoemd.
Kennelijk kan zich de rare situatie voordoen dat hogescholen geen hypothecaire
zekerheid kunnen geven, op grond waarvan de kredietfaciliteit op losse schroeven
komt te staan, terwijl zij wel wettelijk worden verplicht om er gebruik van
te maken. Dan kan het niet anders of de minister heeft ook een probleem. Wat
is de status van het bestuurlijke akkoord waarover in de stukken wordt gesproken?Voorts heb ik ten aanzien van artikel 44 een puur informatieve vraag over
het EMU-saldo. Dit zijn mijn eerste schreden op het pad van de financiën,
zoals ik de minister voor het begin van de vergadering heb toevertrouwd. Hoe
kan een overschrijding van de 3%-BBP-norm worden toegerekend aan de RWT's?
Laat ik het voor de duidelijkheid heel scherp en wat overdreven formuleren:
is het denkbaar dat de departementsuitgaven in een dergelijk geval –
wat de nachtmerrie is van de minister – worden ontzien en dat alleen
de RWT's moeten opdraaien voor de overschrijding van de EU-norm? Als ik de
wet goed lees, kan dat, maar in de praktijk zou dat toch zottigheid zijn.Tot slot wil ik een vraagteken plaatsen bij de vergelijking die de minister
maakt met de Wet financiering decentrale overheden. Naar mijn overtuiging
gaat die vergelijking voor wat de EU-norm betreft maar zeer ten dele op. Als
ik het goed heb begrepen, legt deze wet de decentrale overheden slechts een
verplichting tot gegevensverstrekking op, terwijl het wetsvoorstel dat wij
nu behandelen een bevoegdheid tot ingrijpen behelst. Dat lijkt mij veel verdergaand.
Zie ik dat goed?De heer Kox (SP):Voorzitter. Dit is een interessante kennismaking met de minister van Financiën
van het kabinet-Kok/Zalm en van het kabinet-Balkenende/Zalm. Hij was weliswaar
niet minister van Financiën in het tussenliggende kabinet, maar ook dat
kabinet heeft in zijn zin gehandeld omtrent dit wetsvoorstel. Drie regeringen,
één gedachte, één wet. Een wet, kan ik er nog
bij zeggen, die de fiere steun van de SP-fractie heeft. Wij zeiden: minister
Zalm, in welk kabinet u ook zit, dit is een goede wet. Het was opmerkelijk
dat in de Tweede Kamer veel fracties het een goede wet vonden. Hier klonk
het toch weer anders. De minister van Financiën zal wel benieuwd zijn
hoe het wetsvoorstel hier uit de strijd zal komen, want ik heb nog niemand
horen zeggen voor deze wet te zullen stemmen. Het zou dus kunnen dat de minister
het straks met onze steun alleen moet doen, maar dat heeft op termijn toch
de toekomst.Men kan zich afvragen wat er aan de hand is. Ligt het aan de wet, ligt
het aan de ministers, ligt het aan de politieke partijen of ligt het aan voortschrijdend
inzicht? Misschien is het van alles wat. Ik zeg de minister op voorhand mijn
steun toe, omdat ik geen reden zie om af te wijken van het standpunt van de
SP-fractie in de Tweede Kamer.Ik heb een aantal vragen, ook aan mijn collega's in deze Kamer. Ik hoor
eigenlijk niemand meer spreken over de aanleiding voor dit wetsvoorstel. Er
was toch nog niet zo lang geleden erg veel opwinding in de samenleving als
gevolg van de beelden van gokkende politiecommissarissen, speculerende professoren
en erg beursgefascineerde bestuurders van corporaties. Daar ging het eigenlijk
allemaal over. De minister heeft toen volgens mij onder andere gezegd dat
het zo niet kan en dat gemeenschapsgeld er is voor gemeenschapstaken en niet
om mee te speculeren. Volgens mij stonden 16 miljoen Nederlanders achter dit
standpunt.De minister heeft de Algemene Rekenkamer gevraagd om dit te onderzoeken.
De Rekenkamer heeft dit gedaan en heeft geconstateerd dat het om heel veel
geld ging, dat er erg veel geld werd weggegeven. Als iedereen zelf gaat onderzoeken
hoe hij van dat geld meer geld kan maken, is het niet gegarandeerd dat dit
allemaal goed afloopt. Het verloop is duidelijk: het schandaal, de afkeuring
van het schandaal, de minister die besluit om het te laten onderzoeken, de
Rekenkamer die de minister gelijk geeft en tegen de regering zegt dat er een
regeling voor moet worden gemaakt. Er werd in feite gezegd dat ervoor moet
worden gezorgd dat er in het onderwijs weer wordt onderwezen, dat woningcorporaties
weer iets doen aan volkshuisvesting en dat de politie boeven vangt en zich
niet met dit soort praktijken bezighoudt. Dat is een goede grondgedachte en
die moet ook hier overeind worden gehouden.Het is opmerkelijk wat er nu in deze Kamer te horen is. Ik las al in de
stukken dat de minister van etatisme werd beschuldigd. De PvdA-fractie sprak
van een totalitaire staatscommunist. Dat is volgens mij drie op een rij. Ik
vraag me af hoe het kan dat deze partijen in de Tweede Kamer hebben gezegd
dat het een keurige wet is.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):De heer Kox sprak ook de vorige sprekers aan. Niemand heeft zich tot op
heden verzet tegen het verbod op oneigenlijk kasbeheer. Dat is de echo van
de Ceteco-affaire en dergelijke. Wat dat betreft spreekt de heer
Kox dus mij en de andere sprekers volkomen ten onrechte aan.Gaat u maar door met uw ideologisering. Ik vind het prima, maar op dit
punt ben ik het niet met u eens.De heer Kox (SP):Ik gebruik alleen maar woorden die anderen hebben gebruikt. Ik heb het
helemaal niet over ideologie. Ik heb het over centen. Het punt is dat partijen
zeggen dat zij het wetsvoorstel over het algemeen goed vinden, maar dat zij
dit onderdeel niet goed vinden. Ik ben erg voor actiegroepen en actievoeren.
Ik vind echter dat er nu, omdat hogescholen en universiteiten piepen, te snel
wordt gezegd dat zij het daarmee zo moeilijk hebben. Heel veel van die instellingen
hadden zich in het verleden beter kunnen gedragen. Als zij dat hadden gedaan,
was deze wet waarschijnlijk niet nodig geweest. Er was een aanleiding voor
dit wetsvoorstel en ik wil graag dat de Kamer daar ook naar kijkt. Wij moeten
dat probleem oplossen. De vraag was niet of er geld kon worden geleend bij
de minister van Financiën of niet. Het probleem was dat er oneigenlijke
dingen werden gedaan met gemeenschapsgeld.De heer Rabbinge (PvdA):De heer Kox maakt duidelijk dat hij het eens is met de argumentatie voor
dit wetsvoorstel. Wij steunen die argumentatie ook. Het gaat alleen om dat
ene principiële punt inzake autonomie en zelfstandigheid – u houdt
daar zelf ook altijd pleidooien voor – en de afweging ten opzichte van
het van bovenaf alles precies tot op de laatste penning willen regelen waardoor
de autonomie van die instellingen wordt aangetast. Dat is het springende punt.
U citeert mij en u haalt daarbij mijn opmerking uit zijn verband. Dat is niet
helemaal juist.De heer Kox (SP):Ik dacht dat die opmerking over die totalitaire staatscommunist een grapje
van u was.De zelfstandigheid en autonomie van de instellingen botsen natuurlijk
met de plicht van de overheid om goed op de centen te passen. Socialisten
zijn in eerste instantie zuinige mensen die willen dat er secuur wordt omgesprongen
met geld. Er werd niet secuur omgesprongen met geld, dus moest er iets gebeuren.
Dat heeft de PvdA-fractie gesteund. Zij heeft tegen de minister gezegd dat
het wetsvoorstel goed was. Nu komt u op uw schreden terug, omdat de instellingen
piepen. Misschien hebben zij wel gelijk, op het punt van de autonomie. Nu
gaat het echter niet over de autonomie.De heer Rabbinge (PvdA):Het gaat over een uitzonderingsbepaling die voor een aantal instellingen
geldt. Die is gemaakt omdat daarvoor al regelingen zijn die voldoende en adequaat
zijn om de doelen te bereiken.De heer Kox (SP):Ik had het debat graag iets meer in die richting gestuurd. Ik had graag
gezien dat uw fractie het bijvoorbeeld ook over de zorgverzekeraars had willen
hebben. Waarom zijn die eigenlijk uitgezonderd? De argumentatie van het CDA
loopt niet parallel met die van de minister. Zij heeft verschillende argumenten
om tot dezelfde conclusie te komen. Misschien was het goed geweest om de zorgverzekeraars
erop te wijzen dat zij aan zorg doen en dus hun geld niet hoeven te laten
jongen op de beurs. Dat had ik liever gezien.Hogescholen en universiteiten voeren terecht het argument van de autonomie
aan. Er was echter een probleem, dat zij samen hebben laten ontstaan. Het
is goed dat de kat niet langer op het spek gebonden blijft, maar dat wordt
gezorgd dat instellingen doen wat zij horen te doen. Het wordt aan de minister
van Financiën overgelaten om dat zo goed mogelijk te doen.Daarover heb ik nog een vraag aan de minister. De huidige relatie met
hogescholen en universiteiten, die mopperen op het wetsvoorstel, is natuurlijk
erg vervelend. Het zou mij wat waard zijn als wij daar uit konden komen. Wat
is mooier dan een wet aangenomen te krijgen met veel supporters en niet veel
tegenstanders? Hoe heeft het gedrag van dit soort instellingen zich in de
afgelopen jaren ontwikkeld? Hebben zij geleerd zich, zonder dat er een wet
was, beter te gedragen? Is het geloof dat zij hun geld moeten vermeerderen
iets minder en het besef dat zij dat geld krijgen om te doen wat zij moeten
doen wat groter? Ik vind dat het nu in eerste instantie aan die instellingen
is om te bewijzen dat zij uitgezonderd zouden moeten worden. Laten wij doen
wat in het voorstel staat, het wetsvoorstel aannemen, bekijken hoe de zaken
voor universiteiten en hogescholen voorlopig geregeld kunnen worden en over
drie jaar evalueren. Dan zien wij wel of het probleem nog zo groot is als
nu wordt aangegeven.De minister moet het bij zijn antwoord wel erg bont maken om onze steun
nog kwijt te raken. Dat is toch redelijk, niet?De vergadering wordt van 14.51 uur tot 15.05 uur geschorst.Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter. Het is mij een genoegen om hier weer eens te zijn,
zij het dat de weersomstandigheden rond dit wetsvoorstel niet al te gunstig
zijn. Ik ben de heer Kox natuurlijk zeer erkentelijk voor de royale steun
die ik onverwacht van de SP krijg, maar de rest wil nog niet echt vlotten.Misschien dat ik aan het eind begin, bij mijn eindconclusie. Dat maakt
het minder noodzakelijk dat iedereen intensief mijn tussenbetoog beluistert.
Mijn conclusie is dat de instellingen voor hoger onderwijs niet zullen voorkomen
in de algemene maatregel van bestuur. Dat wil niet zeggen dat ik daarmee mijn
overtuiging heb opgegeven, dat zij er eigenlijk wel op moeten staan. In de
eerste AMvB neem ik ze echter niet op. Dat betekent dat de Kamer iets geruster
kan zijn als zij stemt over het wetsvoorstel. Zij weet dan dat de vraag of
hogescholen en universiteiten al dan niet onder het geïntegreerd middelenbeheer
moeten vallen, nog een open kwestie is en dat de AMvB op dat punt die instellingen
niet zal bevatten.Ik ga dan verder met de instellingen voor hoger onderwijs aan de slag,
want daar spelen ook problemen rond waarborgfondsen. Er spelen ook gedachten
over administratieve problemen, die er volgens mij helemaal niet zijn. De
VSNU noemde bijvoorbeeld uitvoeringsproblemen met banken, maar dat herkennen
wij niet. Wij hebben inmiddels 30 pilots lopen waarin centraal wordt gebankierd
en een particuliere bankinstelling het reguliere betalingsverkeer voor een
instelling doet. Wij hebben voor dit soort zaken ook raamcontracten met de
grote banken gesloten. Dat kan dus gewoon soepel worden afgehandeld.
Ik laat deze details nu maar even terzijde.Ik heb de signalen uit de Kamer goed begrepen. Ik loop een groot risico
dat, als ik nu probeer door te duwen en zeg dat de universiteiten en hogescholen
er ook op moeten, het mis kan lopen. Dat risico wil ik niet nemen, want het
niet betwiste deel van het wetsvoorstel is zodanig belangrijk dat ik er zeer
aan hecht om tempo te kunnen maken. Ik kom later dan eventueel apart terug
op de instellingen voor hoger onderwijs. Dan zijn er verschillende mogelijkheden:
of ik bekeer mij tot de vrijwillige route, of ik doe helemaal niets, of ik
ga de Kamer nog een keer ervan proberen te overtuigen dat ook hier het geïntegreerd
middelenbeheer van toepassing moet zijn. Dat doe ik dan in een aparte brief
die via de Tweede Kamer bij de Eerste Kamer terechtkomt. Dan kunnen wij het
debat daarover separaat voeren. Dat leek mij voor de verstandhouding en voor
het tempo veruit het beste. Misschien dat ik met deze toezegging al veel kou
uit de lucht heb genomen. Er zijn ook wat vragen gesteld, maar het is na deze
route wat minder urgent om deze allemaal en detail te beantwoorden. Ik hoop
althans dat dit de instemming van de Kamer kan hebben.De heer Essers (CDA):Ik ben de minister dankbaar voor de toezegging om de onderwijsinstellingen
buiten die algemene maatregel van bestuur te houden. Mijn vraag, ook aan de
heer Rabbinge, is echter wat nu het onderscheidende criterium is om die onderwijsinstellingen
buiten de AMvB te houden, behalve dan dat de Kamer ertegen is om ze daarin
op te nemen. Met andere woorden: waarom trekken wij dit niet door naar de
andere RWT's?Minister Zalm:Voorlopig vind ik het een zeer onderscheidend criterium, dat het op problemen
in de Eerste Kamer stuit. Dat is toch een prima criterium. Ik vind dat die
instellingen er wel op moeten, maar ik leg mij for the time being neer bij
de wens van de Kamer. Ik voel aan dat de kans om de Kamer op korte termijn
te overtuigen, klein is. Volgens het gekozen systeem vallen alleen die instellingen
onder het geïntegreerd middelenbeheer die op de lijst staan. Alleen door
de omschrijving van RWT's is er nog geen sprake van een automatische deelname
aan het geïntegreerd middelenbeheer. Volgens het wetsvoorstel moeten
de instellingen echter bij AMvB worden aangewezen. Er zijn verschillende criteria,
maar die hoef ik nu niet uit de doeken te doen.De heer Van Middelkoop heeft gezegd dat een criterium is dat instellingen
uit het maatschappelijk middenveld voortkomen. Dat is iets geheel anders dan
de politie. Ik behoef mij daar echter niet in te verdiepen, zolang die instellingen
niet op die lijst worden gezet. De criteria die daarvoor gelden, zijn vooral
van kwantitatieve aard. Wij gaan namelijk niet allemaal bagatelinstellingen,
althans in financieel opzicht, in de schatkist laten bankieren. Hetzelfde
geldt voor instellingen die nu weliswaar tegen de publieke sector aanzitten,
maar waarvan duidelijk is dat zij in een marktachtige omgeving opereren dan
wel moeten gaan opereren. Dat zijn de onderscheiden criteria. De instellingen
voor hoger onderwijs zijn, wat dat betreft, omstreden. Ik zal die instellingen
dus niet opnemen in de AMvB. Ik ben ook niet echt onder de indruk van de argumenten.
Dat geldt bijvoorbeeld voor het argument van de autonomie van onderwijsinstellingen.
Rechtbanken, om maar eens een dwarsstraat te noemen, schijnen ook nogal autonoom
te zijn, terwijl zij wel helemaal uit de schatkist gefinancierd worden. De
heer Van Middelkoop zei dat het ook niet om de vrijheid van onderwijs gaat.
Dat leek mij ook niet het geval te zijn, want de vrijheid van bankieren is
toch iets anders dan de vrijheid van onderwijs. Ik zie dat ik alweer allerlei
tegenspraak uitlok. Misschien ben ik wel onverstandig bezig.De heer Rabbinge (PvdA):U lokt inderdaad tegenspraak uit, maar dat was ook precies uw bedoeling.
De vergelijking met de rechtbanken gaat namelijk niet op. De instellingen
waar wij over praten – wij plaatsen die niet voor niets in een uitzonderingspositie,
net zoals de academische ziekenhuizen en de zorginstellingen – opereren
willens en wetens voor een belangrijk deel in het private domein en willen
daar ook op afgerekend worden. Dat is natuurlijk ook wat wij willen met zo'n
ondernemende universiteit en zo'n ondernemende hogeschool. Bij rechtbanken
gaat het er echter niet om, steeds meer gevallen te krijgen. Zij voeren hun
publieke taken gewoon op een adequate wijze uit. Er moet alles aan gedaan
worden om dit goed te laten gebeuren, maar het is toch van een andere orde.Minister Zalm:Ook hier kan ik natuurlijk een heel verhaal tegenover zetten, maar dan
gaan wij elkaars tijd misschien een beetje verdoen. Of dat debat komt nooit
meer of het komt later nog een keer terug. Misschien moet ik dus iets meer
discipline in acht nemen en niet meer dingen uitlokken die vervolgens bij
mij weer dingen uitlokken. Anders staan wij hier vanavond wellicht nog, terwijl
de conclusie eigenlijk al duidelijk is. Ik begrijp dat die opmerking in ieder
geval wel goed is gevallen bij het merendeel van de Eerste Kamer. Ik moet
de Tweede Kamer ook nog zien mee te krijgen voor de AMvB, maar ik denk dat
dat wel zal lukken. Enfin, ik laat nu even alle discussies over hogescholen
en universiteiten liggen. Ik zal alleen nog ingaan op feitelijke punten.Op het punt van de politiekorpsen hebben wij een behoorlijke voortgang
geboekt. Ik heb het vermoeden dat de Eerste Kamer de redenering deelt dat
wij geen geld aan politiekorpsen gaan betalen, als zij dat niet nodig hebben
voor salarissen of het aanschaffen van materieel waardoor zij het vervolgens
op een bankrekening kunnen zetten. Ik heb hier althans niet veel principieels
over gehoord. Op dit punt lijken wij dus consensus te hebben bereikt. Ik moet
zeggen dat heel veel instellingen het leuk vinden om hun eigen treasury-functie
te hebben. Ook politiekorpsen vinden het wel geinig om iets te kunnen beleggen.
Wij mogen echter vaststellen dat dit niet de core business van de politie
is. De politiekorpsen leggen zich hier inmiddels ook bij neer. Ik denk dan
ook dat de oplossingen die wij nu voor de politiekorpsen gevonden hebben,
uiteindelijk met niet al te veel leed door die korpsen zullen worden aanvaard.In de waarborgfondsproblematiek inzake het HBO zal ik mij nog nader verdiepen.
Om elk misverstand weg te nemen, merk ik op dat er geen sprake is van gedwongen
leningen bij het Rijk. Wat gedwongen is, is het liquiditeitsoverschot. Het
is een geste dat er ook geleend kan worden. Voor de universiteiten is met
name dat lenen veruit het meest interessant, omdat natuurlijk
niemand een leningsvoorwaarde in de aanbieding heeft zoals ik die in de aanbieding
heb, aangezien ik de rente op staatsleningen als criterium hanteer. Dat maakt
het mogelijk voor universiteiten en hogescholen om met hetzelfde geld meer
te presteren.De heer Van Middelkoop heeft gevraagd hoe de gang van zaken is met het
lenen via een vakminister. Gaat Financiën daarbij dan nog kijken? Welnu,
niet meer dan normaal. Wij hebben een algemene taak in het kader van doelmatigheid,
rechtmatigheid etc. Wij willen juist vermijden dat een instelling een soort
dubbele aansturing gaat krijgen, waarbij er vanuit Financiën invloed
wordt uitgeoefend via de leningsvoorwaarden en er vanuit het vakdepartement
op basis van de beleidsinvalshoek wordt gestuurd. Ons uitgangspunt is dat
het voorportaal door het desbetreffende ministerie moet worden afgedekt. Het
zijn in ieder geval niet de leningverschaffers die zich ermee bemoeien maar
wellicht wel de inspectie Rijksfinanciën, die natuurlijk een eigen, autonome
taak heeft om kritisch naar alle beleid te kijken op departementen.Op het punt van de scheiding van de middelen kom ik op een later moment
nog terug voor zover de universiteiten en de hogescholen op de agenda komen
te staan.Bij mijn weten is er voor het VU-bus een apart fonds. Ikzelf ben namelijk
ooit uit dat fonds tegen een bedrag van ƒ 5000 bruto per jaar hoogleraar
geweest.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):De scheiding tussen privaat en publiek geldt natuurlijk niet alleen voor
de universiteiten en hogescholen maar voor alle RWT's waarop het wetsvoorstel
betrekking heeft. Mijn vraag over de instellingswetten heeft dus echt niet
alleen betrekking op de onderwijswetten. Dus wat dat betreft blijft de vraag
gewoon overeind.Minister Zalm:Als we dan toch met een AMvB met voorhang komen, zal ik daarin aangeven
hoe wij dat probleem denken te tackelen.Het rood staan als zodanig is een eenvoudsfaciliteit. Een zekere roodstand
kan plezierig zijn omdat men anders een aparte kredietovereenkomst zou moeten
sluiten. Voor alle RWT's is er een pakket dat op maat gemaakt is. Degenen
die geen behoefte hebben aan roodstand hebben dan ook geen roodstandfaciliteit.
Voor elke RWT of een groep RWT's proberen wij een op maat gesneden regeling
te treffen die ook de toets ten opzichte van wat er in de markt bestaat, goed
kan doorstaan.Ik zal nog nagaan of de Wet financiering decentrale overheden meer bevoegdheden
kent dan alleen het informatie verschaffen. Overigens betreft het hier een
bevoegdheid die niet snel zal worden toegepast. Ik heb in ieder geval absoluut
niet overwogen om in de huidige situatie waarin er ook de nodige problemen
zijn met het EMU-saldo, via de ingewikkelde weg van financieringsstromen bij
RWT's een oplossing te zoeken. Daarvoor zet het ook te weinig zoden aan de
dijk. Deze bepaling is er meer om volledig te zijn, zodat je in potentie grip
hebt op alle componenten waaruit het EMU-saldo bestaat.Ik meen hiermee tevens te zijn ingegaan op de opmerkingen van de heer
Kox. Ik heb hem reeds bedankt voor zijn steun. Ik veronderstel dat hij geen
bezwaar zal hebben tegen een gesprek met de universiteiten en hogescholen.De conclusie is dat ik met een AMvB kom waarin de universiteiten en hogescholen
niet zijn opgenomen. Met hen zal ik een apart traject volgen. Een aantal kwesties
komt bij het indienen van de AMvB nader aan de orde.Ik hoop wel dat er enig draagvlak is in deze Kamer voor de rest van het
wetsvoorstel. Ik zou dat op prijs stellen, want dit wetsvoorstel ligt al drie
kabinetsperiodes lang ter behandeling voor. Ik geef toe dat een van die kabinetten
snel versleten was. Het zou plezierig zijn als wij voortgang konden boeken
met het wetsvoorstel, behoudens voor de universiteiten en hogescholen.De heer Essers (CDA):Ik vraag om een schorsing van vijf minuten.De vergadering wordt van 15.20 uur tot 15.25 uur geschorst.De heer Rabbinge (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik kan heel kort zijn, want wij zijn zeer tevreden
over de toezegging van de minister. Er is mijns inziens sprake van een heel
duidelijke verbetering, gezien de bijzondere positie van de hogescholen en
de universiteiten maar vooral ook met het oog op hetgeen wij ermee voor hebben.
Het gaat niet alleen om de autonomie of de zelfstandigheid, maar het gaat
vooral ook om de wijze waarop de instellingen moeten en kunnen opereren op
het moment dat zij hun eigen treasury-functie kunnen beheren. Ik denk dus
dat het heel verstandig is dat de minister bereid is de door mij bepleite
uitzondering te introduceren. Hij heeft alleen niet gezegd op welke wijze
hij het precies zal doen. Hij heeft drie alternatieven genoemd. Ik denk dat
het via de AMvB uiteindelijk wel weer terug zal komen, maar het is ook mogelijk
dat de minister zegt: ik zie er op dit moment van af, maar ik zal wel regelen –
en dat is mijn discretionaire bevoegdheid – dat er een goede toezichthoudende
functie is en dat, op het moment dat de instellingen beneden hun minimum komen,
de hele zaak wordt beëindigd. Het is verstandig dat die stok achter de
deur er is.De minister is niet ingegaan op mijn verzoek om te verduidelijken op grond
van welke criteria de indeling in de A- en de B-categorie plaatsvindt. Daarover
bestaat ook onduidelijkheid in het veld. Het zou kunnen zijn dat alleen de
omvang van de betrokkene telt, maar ik denk dat ook andere criteria gelden.
Ik hoor dat dus nog even graag van hem.Ik vind het ten slotte heel verstandig dat deze wet straks zal worden
aangenomen, inclusief de door ons bepleitte uitzondering voor de universiteiten
en de hogescholen.De heer Essers (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik heb mijn grote bezwaren uitgesproken tegen de
lijn van dit wetsvoorstel, maar ik vind dat de minister ook een majeure toezegging
heeft gedaan. Mijn fractie kan nu instemmen met dit voorstel, zij het dat
zij de nodige kanttekeningen blijft maken bij de effectiviteit- en efficiencyvoordelen.
Ik blijf dan ook bij mijn oproep aan de bewindsman om een nader onderzoek
in te stellen naar de kostenvoordelen en in ieder geval op korte termijn te
evalueren wat nu eigenlijk de effecten van dit voorstel op de hiermee mogelijk
gepaard gaande bureaucratie zijn. Ik heb niet de illusie dat
hiermee de discussie afgelopen is. Dat heeft de minister ook duidelijk aangegeven.
Voor dit moment nemen wij echter genoegen met zijn toezegging.De heer Schuyer (D66):Mevrouw de voorzitter. Ik heb in eerste termijn verzuimd om te zeggen
dat ik ook mocht spreken namens de Onafhankelijke Senaatsfractie. Dat maak
ik nu goed door te verzoeken, er rekening mee te houden dat ook mijn betoog
in eerste termijn namens deze fractie is uitgesproken.De minister heeft met zijn toezegging een verstandige beslissing genomen.
Daarmee is voor ons de angel uit het geheel. Voor de rest kunnen wij van harte
instemmen. Ik wil de minister wel graag de toezegging ontlokken dat hij nog
eens extra kijkt naar het hele circus rondom de waarborgfondsen. Hij moet
niet alleen naar het onderwijs en de gezondheidszorg kijken, maar hij moet
er ook bij betrekken dat wij in de afgelopen jaren bij de woningbouw nu juist
een volstrekt omgekeerde beweging hebben gemaakt. Dat was niet voor niets.
Dat was omdat echt gigantische garanties waren afgegeven zonder dat de risico's
precies konden worden ingeschat. Ik denk dat het bij de gezondheidszorg en
bij het onderwijs eigenlijk dezelfde kant zal opgaan. Vandaar dat ik het een
verstandige beslissing zou vinden om het hele vraagstuk van de waarborgfondsen
in een wat breder perspectief te plaatsen.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Mevrouw de voorzitter. Als je graag principieel wilt zijn, is het lastig
om met zo'n pragmatische minister geconfronteerd te worden. Ik had gehoopt
dat de kranten morgen zouden openen met de zinsnede dat de minister van Financiën
is gestruikeld over het beginsel van de soevereiniteit in eigen kring. Vervolgens
had de redactie natuurlijk moeten uitleggen wat dat voor beginsel is, maar
dat zou de beschaving van dit land alleen maar ten goede zijn gekomen. Het
maakt de positie van onze fracties wel iets lastiger. De handreiking wordt
ook door ons gewaardeerd, maar, hoe je het ook wendt of keert, aan de structuur
van de wet verandert niets. De bevoegdheden waar het om gaat, blijven gewoon
in de wet staan.Ik voeg er nog aan toe dat het slaan van een AMvB, zelfs één
die moet worden voorgehangen, tot de bevoegdheid van de minister behoort.
Formeel is er dus geen instemming van de Staten-Generaal meer nodig. Na deze
zeer te waarderen toezegging is het minste dat wij van de minister kunnen
en mogen vragen dat hij belooft dat hij in de discussie in de Tweede respectievelijk
de Eerste Kamer zijn oren naar de Kamers zal laten hangen. Nu moet ik een
beetje spelen met het staatsrecht, maar het moet tot gevolg hebben dat de
Tweede en de Eerste Kamer materieel een instemmingsrecht hebben. Als je in
de politiek zit, moet je af en toe aan Macchiavelli denken. Het is mogelijk
dat de minister heel tevreden constateert dat hij dit naar het Staatsblad
kan geleiden en dat hij een dag later met de universiteiten en hogescholen
in overleg kan treden. Hij heeft daartoe immers de bevoegdheid op grond van
deze wet. Dan hebben wij echter het nakijken. De minister zal dan ongetwijfeld
problemen krijgen, maar daar blijft het ook bij. Ik moet even scherp slijpen,
want dat schijnt hier een aanbeveling te zijn.Ik heb de lijst er even op nagekeken en ik moet constateren dat het punt
van de autonomie het zwaarst weegt voor de universiteiten en hogescholen.
De meeste andere instellingen bevinden zich wat minder in het vrije maatschappelijke
midden en die zijn half in de sfeer van de overheid getrokken. Ook dat wil
ik best bij mijn overwegingen betrekken. Dat brengt mij evenals de woordvoerder
van de CDA-fractie tot de conclusie dat ik bereid ben om steun te verlenen
aan dit wetsvoorstel.Ik vraag de minister nog wel wat erop tegen is om het wetsvoorstel pas
in het Staatsblad te plaatsen als de AMvB's gezien en besproken zijn door
de Tweede en de Eerste Kamer. In mijn waarneming verzet zich daar in formele
zin niets tegen. Ik test de bereidwilligheid van de minister door deze vraag
eraan toe te voegen.Tot slot constateer ik dat mijn vraag over die instellingswetten beantwoord
zal worden in de toelichting bij de AMvB. Vergun mij enige scepsis: ik betwijfel
of het er ooit van zal komen. Dat vind ik curieus, want ik vind dat instellingen
de vrijheid moeten hebben om hun private middelen buiten de publieke kas te
houden. Daarvoor zijn zij wel aangewezen op de wetgever, die de instellingswetten
moet veranderen. Kan de minister daar nog eens goed naar kijken met zijn collega's?
Daar kan hij wat mij betreft de tijd voor krijgen.De heer Kox (SP):Voorzitter. Op vakantie in Italië hoefde je de naam Gerrit Zalm maar
even te laten vallen en dan zei iedereen: "il duro". Een enkeling zei zelfs
"il durissimo". Ze kenden hem allemaal. Iedereen wist dat Zalm een harde,
rechtlijnige minister is, die weet waar hij naar toe wil en die wars is van
al te gemakkelijke compromissen. In de brief van 1 november 2001 komt de lijn
van de harde Zalm te voorschijn en daar is in alles wat daarna gepubliceerd
is geen verandering gekomen. Het ministerie heeft de positie ingenomen dat
het fout ging, dat er verandering moest komen en dat men dat ging proberen.
Nu ineens is de harde Zalm boterzacht geworden. Ik heb een minister nog nooit
zo snel horen roepen dat hij iets zou doen. Dat getuigt van politiek realisme.
Het fractievoorzitterschap doet blijkbaar iets met mensen. Ik had op z'n minst
verwacht dat de minister wat verwijtende blikken naar zijn voormalige bondgenoten
had geworpen. Het is immers niet de minister die vandaag van positie verandert,
maar het waren die partijen, met name D66 en de Partij van de Arbeid, die
eerst zeiden dat deze wet er moet komen, terwijl zij nu ineens zeggen dat
het niet op deze manier moet. De klachten van het onderwijsveld bestonden
al toen het wetsontwerp nog door de Tweede Kamer moest worden behandeld.De heer Rabbinge (PvdA):Het lijkt mij goed dat u zich realiseert dat wij nog steeds faliekante
voorstanders zijn van deze wet. Ik heb in mijn eerste termijn duidelijk naar
voren gebracht dat wij de doelmatigheid, doeltreffendheid en zuinigheid koesteren.
Wij hebben ook duidelijk gemaakt dat je op het moment dat je instellingen
hebt waarvoor je een beleid voert dat strijdig is met wat in dit
wetsontwerp staat, de flexibiliteit en het realisme moet bezitten om er op
een behoorlijke wijze mee om te gaan. Dat doet de minister nu, en dat is verstandig.De heer Kox (SP):Waarom heeft uw fractie in de Tweede Kamer dat niet ingebracht, maar het
wetsontwerp volledig gesteund? Waarom hoor ik niet van u wat wij nu eigenlijk
besluiten? Hoeveel geld blijft er nu buiten de regeling? Hoeveel procent van
dat geld is risicovol? Wat hebt u gedaan met de conclusie van de Algemene
Rekenkamer dat 9% van het geld dat op deze manier wordt belegd in de gevarenzone
zit? Daarover heb ik u helemaal niet gehoord, terwijl u als partij van standpunt
verandert. Ik vind dat u dan moet aangeven wat er is gebeurd. U doet dat niet,
want u reageert op de piepers. Ik heb al gezegd dat ik daarvoor ben en dat
de hogescholen en universiteiten het recht hebben om te piepen. Wat had u
gedaan als de politie of een andere genoemde instelling had gepiept?De heer Rabbinge (PvdA):Nogmaals, dan hadden wij daar niet naar geluisterd, want wij hadden goede
argumenten om hier een uitzondering te maken, net als is gebeurd met de academische
ziekenhuizen. In de Tweede Kamer is dat gebeurd.De heer Kox (SP):U hebt toch in het rapport van de Algemene Rekenkamer gelezen dat het
met name de hogescholen en universiteiten waren waarbij van alles ontbrak
aan regelgeving? Dat was ...De heer Rabbinge (PvdA):Daarom is er heel veel gebeurd. Er is heel veel veranderd.De heer Kox (SP):... toch de reden om in te grijpen?De heer Rabbinge (PvdA):Dat is ook terecht gebeurd en er is ook heel veel veranderd.De heer Kox (SP):Wat niet is veranderd, is dat wat u een paar maanden geleden nog juist
vond, namelijk dat deze instellingen niet uitgezonderd werden evenmin als
de politie en andere instellingen.De heer Rabbinge (PvdA):Dat is onjuist. U moet er de Handelingen van de Tweede Kamer maar op nalezen.De heer Kox (SP):Uw partij heeft voor dit wetsontwerp gestemd.De heer Rabbinge (PvdA):Dat klopt en dat hebben ook andere partijen gedaan die hier nu een genuanceerd
standpunt verdedigen. Ik denk dat dit heel verstandig is. Dat hoort bij de
Eerste Kamer.De heer Kox (SP):Dat is alleen maar te prijzen. Natuurlijk mag u een andere mening hebben,
maar u had er dan wel op in moeten gaan wat de financiële risico's zijn
die wij nu gaan lopen en ter voorkoming waarvan dit wetsontwerp ooit is bedacht.
Dat was omdat er werd gespeculeerd met geld.De heer Rabbinge (PvdA):Het is niet alleen mogelijk financiële risico's te dekken via wetgeving.
Je kunt het ook op een andere manier doen. Dat is georganiseerd. Ik heb de
minister net gevraagd hoe die minimumeisen zullen luiden. Hij zal daarop zo
reageren.De heer Kox (SP):En wat zeggen al die andere instellingen dan, die wel braaf hebben geluisterd
naar de minister, naar u en naar de Tweede Kamer?De heer Rabbinge (PvdA):U moet naar het karakter van de instellingen kijken. Daar gaat het om.De heer Kox (SP):Ik help het u hopen. Misschien kan de minister mij nog vertellen hoeveel
geld er nu buiten de regeling blijft, welk deel hij daarvan op basis van de
criteria van de Algemene Rekenkamer als risicovol aanduidt en wat wij doen
als het toch fout gaat. Gaan wij dan weer met z'n allen roepen: hé,
minister, je moet ingrijpen? Moet er dan alsnog zo'n AMvB komen? Volgens mij
is er op dit moment nog erg weinig steun voor. Ik had dat toch graag gehoord
en vind dat in ieder geval de minister van Financiën mij enige duidelijkheid
moet verschaffen over wat dit betekent voor het risico dat wij wellicht gaan
lopen en dat hij juist wilde afdekken.Positief blijft dat actievoeren helpt. Dat is weer bewezen door de universiteiten
en hogescholen. Ik zal er mijn voordeel mee doen. De minister heeft nog steeds onze steun voor zijn wetsontwerp.Minister Zalm:Mevrouw de voorzitter. De heer Rabbinge heeft gevraagd wat het criterium
is om op de A- of B-lijst te komen. Dat is inderdaad, zoals hij zelf al suggereerde,
omvang. Uit mijn hoofd zeg ik dat het gaat om omvang van hetzij de omzet hetzij
de liquide middelen. Ik ben hem uiteraard erkentelijk voor de steun die zijn
fractie aan dit wetsontwerp geeft, zeker nu de universiteiten en hogescholen
buiten de AMvB blijven.Uiteraard ben ik ook erkentelijk voor de steun van de CDA-fractie die
bij het ontstaan van dit wetsontwerp nog niet tot de coalitie werd gerekend.
Toch waardeer ik deze geste zeer, ook van de CDA-fractie. Het doet mij veel
genoegen dat u, nu deze angel uit het wetsvoorstel is gehaald, het wetsvoorstel
zult steunen, ondanks uw kanttekeningen. Uiteraard zullen wij evalueren of
alle ex-antevoordelen ook ex post zullen worden gerealiseerd. Een periodieke
evaluatie is sowieso een gestandaardiseerd onderdeel van het wetgevingsproces;
die zeg ik dus toe.Ik zeg de heer Schuyer toe dat ik zal nagaan hoe de waarborgfondsen werken
in de sfeer van de hbo-instellingen. Misschien is een bredere exercitie inderdaad
de moeite waard; ik zal de mogelijkheden bezien, zoals een interdepartementaal
beleidsonderzoek met waarborgfondsen als thema.De heer Van Middelkoop wilde de toezegging dat ik de universiteiten en
hogescholen nooit op de lijst zal zetten zonder dat ik de Eerste en Tweede
Kamer van de noodzaak daarvan heb overtuigd. Die toezegging krijgt hij, want
uiteraard leg ik er eer in om alleen maar AMvB's te maken die naar mijn inschatting
beide huizen van de Staten-Generaal kunnen overtuigen. Over de plaatsing in
het Staatsblad het volgende. In het wetsontwerp is al voorzien dat de inwerkingtreding
dmv een KB gebeurt. Van alle staatsrechtsgeleerden heb ik begrepen dat een
AMvB pas mogelijk is na een wet. Eerst moet die wet dus in het Staatsblad
worden vermeld, maar die hoeft nog niet in werking te zijn getreden; daarvoor
is er het KB. Als ik het AMvB rond heb, kan het KB voor de wet worden gemaakt en kunnen beide gelijktijdig in werking treden. Een blik
omhoog naar mijn ambtenaren leert me dat ik het zo allemaal redelijk goed
heb geformuleerd. Hoe dan ook, ik zal de geest van de heer Van Middelkoop
op dit punt zo goed mogelijk volgen.De heer Kox ziet dat zelfs de VVD weleens soft kan zijn. Ik heb de leden
van D66 en PvdA in deze Kamer niets te verwijten; die hebben immers hun eigen
verantwoordelijkheid en wat aan de andere kant gebeurt, is niet per definitie
hier het goede gebruik. Mijn ervaring is dat men er in dit huis vaak principiëlere
opvattingen op nahoudt. Voor de regering is dat niet altijd plezierig, maar
dat brengt het bestel nu eenmaal mee. Ter geruststelling zeg ik de heer Kox
dat universiteiten en hogescholen niet op de lijst met het centraal middelenbeheer
terechtkomen en dat er wel degelijk een voorschrift zal gelden voor waar wel
en niet in mag worden belegd. Grote avonturen met opties en teakhoutfondsen
zullen niet aan de orde zijn. Zoiets doen wij ook bij alle B-categorie-instellingen.
In het kader van de zorgvuldigheid in de omgang met publieke middelen mag
men niet al te veel en dat geldt ook voor universiteiten. Die regeling geldt
al en zal blijven gelden; daarin heeft dit debat geen verandering aangebracht.Dit wetsontwerp dreigt in deze Kamer unanieme steun te krijgen. Ik dank
deze Kamer daarvoor. Dat is toch een onverwacht slot aan deze bijeenkomst!De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.Sluiting 15.45 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20022003-967-978.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl