Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels omtrent de vaststelling van maximumprijzen voor geneesmiddelen (Wet geneesmiddelenprijzen) (24266)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 2542-2561

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 33, pagina 2542-2561

30-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24266Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (24458), en over: - de motie-Rabbae over een afdrachtkorting volwaardig deeltijdwerk (24458, nr. 10); - de motie-Van Dijke over de financiële ondersteuning van de zorgtaak voor kinderen (24458, nr. 11)Pagina 2591-2591
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Infrastructuurfonds voor het jaar 1996 (24400 A)Pagina 2598-2598
Behandeling van: het verslag van een op 16 november 1995 gehouden algemeen overleg over het ArbobesluitPagina 2601-2605
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels omtrent de vaststelling van maximumprijzen voor geneesmiddelen (Wet geneesmiddelenprijzen) (24266)Pagina 2542-2561
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels omtrent de vaststelling van maximumprijzen voor geneesmiddelen (Wet geneesmiddelenprijzen) (24266)Pagina 2596-2596
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk XII (Ministerie van Verkeer en Waterstaat) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24307)Pagina 2598-2598
33ste vergadering; 30 november 1995Pagina 2541-2541
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 1996 (24400 XII).Pagina 2597-2598
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van ruimere regels met betrekking tot de openingstijden van winkels (Winkeltijdenwet) (24226)Pagina 2567-2591
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enige andere wetten in verband met afschaffing van verzekeraarsbudgettering ten aanzien van de kosten van AWBZ-verstrekkingen (24429), en over: - de motie-Van Boxtel/Oudkerk over reservevorming van sociale zorgverzekeraars (24429, nr. 7)Pagina 2596-2597
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Waterschapswet in verband met een verruiming van de beleidsvrijheid van gemeenten en waterschappen met betrekking tot het kwijtschelden van belastingschulden (24158), en over: - de motie-Klein Molekamp over ruimte voor het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid (24158, nr. 7); - de motie-Poppe over de financiële consequenties voor gemeenten van het kwijtscheldingsbeleid (24158, nr. 8) en één andere motiePagina 2594-2594
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Infrastructuurfonds voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24312)Pagina 2598-2598
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Invoeging van een nieuw artikel 3b van de Ziekenfondswet (24475)Pagina 2593-2593
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Coördinatiewet sociale verzekering en de Werkloosheidswet (franchise Werkloosheidswet) (24483); - het wetsvoorstel Wijziging van de Huisvestingswet (provinciale toets toewijzingscriteria voor woonruimte veilig stellen) (24486); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren en enige andere wetten (aanvulling van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren met onder meer de onderwerpen omvang van de taak, arbeidstijd, vakantie en verlof (24220) en één ander voorstelPagina 2541-2542
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van ruimere regels met betrekking tot de openingstijden van winkels (Winkeltijdenwet) (24226)Pagina 2606-2627
Stemmingen over tien moties, ingediend bij de behandeling van de begroting van Verkeer en Waterstaat, te weten: - de motie-Leers over de gemeenschappelijke personeelsdienst wegvervoer (GPDW) (24400 XII, nr. 15); - de motie-Van Gijzel/Van Heemst over onderscheid in de fiscale behandeling van diverse soorten verkeer (24400 XII, nr. 16); - de motie-Rosenmöller over de prijsverhouding openbaar vervoer/auto (24400 XII, nr. 18) en zeven andere motiesPagina 2598-2600
Regeling van werkzaamheden (donderdag 30 november 1995)Pagina 2567-2567
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten in verband met de uitbreiding van de personele werkingssfeer van de Ziekenfondswet met een bepaalde categorie van AOW-gerechtigden alsmede de samenstelling van de Ziekenfondsraad (24093)Pagina 2601-2601
Stemmingen over drie moties, ingediend in het wetgevingsoverleg over diverse aanpassingen van de Ziekenfondswet en de evaluatie van de Wet-Van Otterloo, te weten: - de motie-De Jong over een uitgewerkt voorstel over diverse knelpunten vóór 1 maart 1996 (24093, 24460, 24475, nr. 16); - de motie-Verkerk c.s. over de ziektekostenverzekering voor 65-jarigen met een partner (24093, 24460, 24475, nr. 17); - de motie-Verkerk c.s. over de ziektekostenverzekering voor 65-jarige alleenstaanden (24093, 24460, 24475, nr. 18)Pagina 2593-2593
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Tijdelijke regeling houdende beperking van de inkomensgevolgen door de toepassing van het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium voor personen in bepaalde leeftijdscategorieën (Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium) (24484)Pagina 2593-2594
Stemmingen over zes moties, ingediend in het nota-overleg over het Meerjarenprogramma infrastructuur en transport, te weten: - de motie-Van Heemst c.s. over een werkvoorraad van uitvoeringsgerede projecten (24403, nr. 3); - de motie-Van Heemst c.s. over het doelgroepengebruik van rijkswegen (24403, nr. 4); - de motie-Van Heemst over de corridorstudie A2 (24403, nr. 5) en drie andere motiesPagina 2600-2600
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met loondoorbetaling door de werkgever bij ziekte van de werknemer (Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte) (24439), en over: - de motie-Rosenmöller over risicoselectie (24439, nr. 16); - de motie-Van Middelkoop over de overgangstermijn (24439, nr. 18) en één andere motiePagina 2594-2596
Stemmingen in verband met het voorstel van wet van de leden Reitsma en Biesheuvel tot wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 (invoering woonkostenaftrek) (24438)Pagina 2593-2593
Stemmingen over vijf moties, ingediend in het nota-overleg over het Tweede tactisch pakket Investeringsprogramma spoorweginfrastructuur, te weten: - de gewijzigde motie-Reitsma over aanleg van de Hanzespoorlijn (24407, nr. 9); - de motie-Verbugt c.s. over aanleg van de Zuiderzeespoorlijn (24407, nr. 5); - de motie-Verbugt c.s. over de spoorlijn Nijmegen-Venlo-Roermond (24407, nr. 6) en twee andere motiesPagina 2600-2601
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten in verband met de uitbreiding van de personele werkingssfeer van de Ziekenfondswet met een bepaalde categorie van AOW-gerechtigden alsmede de samenstelling van de Ziekenfondsraad (24093)Pagina 2591-2593
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Provinciewet en de Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994 in verband met verruiming van het provinciale belastinggebied (24272)Pagina 2561-2567
Regeling van werkzaamheden (donderdag 30 november 1995)Pagina 2591-2591
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellenPagina 2627-2628

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 229 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Regels omtrent de vaststelling van maximumprijzen voor geneesmiddelen
(Wet geneesmiddelenprijzen) (24266).
 
 
 
 
 
 (Zie vergadering van 29 november 1995.)
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt hervat.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Voorzitter! Ik wil nog even de gedachte achter de prijzenwet in herinnering
roepen. Als wij in de gezondheidszorg op alles en iedereen bezuinigen en ook
van patiënten een eigen bijdrage vragen, dan kan het niet zo zijn dat
er zoveel geld in de farmaceutische bedrijfskolom blijft hangen en dat de
patiënten een prijs voor geneesmiddelen betalen die aanzienlijk hoger
is dan het gemiddelde in Europa. De markt zit vast, zo hebben gisteren ook
vele sprekers geconstateerd, en ze moet "losgetrild" worden. Er moet gewoon
wat gezonde concurrentie komen, dat is eigenlijk het hoofddoel van ons beleid.
Daartoe hebben wij dan ook de IWG-maatregelen laten uitwerken door een gezamenlijke
werkgroep van mijn ministerie, Financiën en Economische Zaken. Wij hebben
er ook vertrouwen in dat het zal werken, maar het is een geleidelijk proces.
Ik zal straks nog iets over de stand van zaken mededelen.
 
 Er moet ook een belang voor de vraagzijde komen, want een markt waarin
dat niet bestaat, werkt ook niet. Het instrument daarvoor is het invoeren
van verzekeringsbudgettering, maar ook dat is een geleidelijk proces. Behalve
deze maatregelen, die ons het meest "dierbaar" zijn, hebben wij dan ook gezocht
naar een maatregel die op korte termijn de prijzen zo'n 20% naar beneden zou
kunnen brengen, het verschil tussen onze prijzen en het gemiddelde in Europa.
Die maatregel hebben wij gevonden in de prijzenwet. Ik heb vannacht met genoegen
geconstateerd dat alle fractiewoordvoerders die prijzenwet een kans willen
geven. De regering is de Kamer erkentelijk voor het tonen van deze steun.
Er waren echter ook kritische vragen en daar zal ik graag op antwoorden. Men
miste kennelijk de handtekening van de minister van Economische Zaken onder
het wetsvoorstel alsmede zijn aanwezigheid, vannacht, in deze Kamer. Ik antwoord
op deze vraag: zo zijn onze manieren! Wij hebben met drie collega's in het
kabinet, minister Wijers, minister Zalm en ik zelf, deze wet in grote harmonie
voorbereid, maar omdat dit duidelijk een maatregel is die op mijn beleidsterrein
ligt en daar ook zijn oorsprong en zin in vindt, vertegenwoordig ik op dit
punt het kabinet. De andere collega's in het kabinet – de heer Van der
Vlies zei gisteren al dat één handtekening, de handtekening
van het gehele kabinet vertegenwoordigt – zwaaien in zo'n geval de desbetreffende
collega hartelijk uit en zeggen: veel sterkte, jij redt je wel. En zo is het
ook hier gegaan.
 
 Een veel gehoorde vraag was of er geen alternatieven zijn voor de prijzenwet.
Ik zei al dat dit niet onze meest favoriete maatregel is. Tevens werd gesproken
over het alternatieve plan van Nefarma. De heer Smits zei zelfs dat het departement
afhoudend is geweest in het onderhouden van contacten met indieners van alternatieve
voorstellen. Ik zou bijna zeggen: was dat maar waar. Mijn ambtenaren hebben
vele uren doorgebracht in gesprekken met het bestuur van Nefarma, afzonderlijke
farmaceutische industrieën, de groothandel en apothekers. Zelf heb ik
dit jaar driemaal, en niet éénmaal, bestuurlijk overleg gevoerd
met het bestuur van Nefarma over hun alternatieve ideeën. Aanvankelijk
was dit van hun kant ongespecificeerd. Het ging toen meer om bezwaren tegen
mijn idee. Wel waren er geluiden over een ander plan waarbij bijlage 5 gesplitst
zou moeten worden. Ik zou vooral heel veel moeten doen en zij zouden volgen
met een aantal maatregelen. Eergisteren is mij in het laatste overleg een
definitief alternatief gepresenteerd. Overigens is dit eerder aan mijn directeur-generaal
en zijn medewerkers aangeboden. Die hadden ook kritische opmerkingen gemaakt.
Het speet hun dat, toen het plan werd voorgelegd in het bestuurlijke overleg,
er met de opmerkingen niets gedaan bleek te zijn.
 
 Wat is dit voorstel? Het bestaat uit drie onderdelen. Men bepleit herintroductie
van de transparantie via wijziging van de COTG-richtlijnen. Die transparantie
is prachtig, maar hoe handhaaf je die? In het verleden is dit een- en andermaal
geprobeerd. De Economische controledienst heeft zaken aangespannen die vrijwel
allemaal verloren zijn. Om wat voor reden dan ook heb ik daar niet veel vertrouwen
in. Ik kom hierop nog wat uitvoeriger terug.
 
 Het tweede onderdeel betreft het plan van Nefarma om bijlage 5 op te splitsen
in een bijlage voor multi-source- en single-source-produkten. Dat komt ongeveer
overeen met geoctrooieerde en niet-geoctrooieerde produkten. Voorgesteld wordt
de vergoedingslimieten in het geneesmiddelenvergoedingssysteem voor de single
sources, de nog binnen het octrooi zijnde produkten, te verlagen met 7% en
de multi source met 25%. Men stelt voor dat ik, de minister, de vergoedingslimieten
zal verlagen. Ik moet dus iets doen. Nefarma gaat ervan uit – wij moeten
ons realiseren dat Nefarma niet de gehele farmaceutische industrie in Nederland
vertegenwoordigt en dat het een vereniging is van leden – dat de leden
die bij Nefarma zijn aangesloten, hun prijzen zullen verlagen.
 
 Ik zie zoiets liever omgekeerd. Ik heb gezegd: als u de prijzen verlaagt,
wil ik wel volgen. Dat zal dan ook in het GVS gebeuren met de vergoedingslimieten.
Je komt terecht in kip-en-ei-discussies. Ik vind dat men te veel van de minister
vraagt en zelf te weinig initiatieven neemt.
 
 Het voorstel betekent een belangrijke ingreep in de methodiek van het
GVS. Het principe van het GVS is dat onderling vervangbare middelen bij elkaar
zitten. In het onderhavige systeem kunnen die zelfs in verschillende bijlagen
terechtkomen.
 
 De eerste maatregel betreft de vergoedingslimiet. Het GVS is onderdeel
van de Ziekenfondswet. Eigenlijk komt het erop neer dat via de Ziekenfondswet
een prijsdaling wordt bewerkstelligd. Dit is een probleem, want daar is de
Ziekenfondswet niet voor. Daar mag die wet volgens mij ook niet voor gebruikt
worden.
 
 Als de industrie reageert, ook de niet-Nefarma-leden, zoals Nefarma hoopt,
komen er collectieve prijsafspraken binnen de farmaceutische
industrie. Hoop doet leven, maar dat betekent nog niet altijd dat er echt
wat gebeurt. Dergelijke afspraken vallen wel weer binnen het Europese mededingingsrecht.
Daarvoor kan men ontheffing vragen in het kader van de Wet economische mededinging.
Dit is overigens niet gebeurd. Het is ook niet zeker dat, als dat gebeurt,
het lukt.
 
 Vervolgens stelt Nefarma voor om bijlage 6 te openen. Daarin zou men ook
een onderscheid willen maken tussen de geoctrooieerde en niet meer geoctrooieerde
geneesmiddelen. Ik kom straks nog uitvoeriger te spreken over bijlage 6, omdat
veel woordvoerders daarover vragen gesteld hebben.
 
 Ten slotte stelt Nefarma het instellen van de werkgroep IWG-plus voor.
Dit betekent de IWG-werkgroep met medewerking van de industrie en eventueel
andere partijen. Dat zou tot marktwerking op de lange termijn moeten leiden.
De voorstellen die de IWG-werkgroep heeft gedaan zijn al op de rails gezet.
Het meeste loopt op schema. Ze zullen nog wel bekend zijn. Zo zal er in de
Wet op de geneesmiddelenvoorziening, de WOG, een aantal zaken vervallen. Ik
noem het verbod op prijsaanduiding voor geneesmiddelen door drogisten, verplichting
tot magistrale bereiding in de apotheek, bepalingen over een verplichte inventaris
en inrichting van de apotheek en voorschriften voor de openingstijden. Die
maatregelen zijn inderdaad genomen. Dus dat kan 1 januari in werking treden.
Bovendien wordt de UA-categorie (uitsluitend apotheek) opgeheven.
 
 EZ is bij een aantal apotheekhoudenden en zorgverzekeraars met een onderzoek
bezig naar het tot stand komen van individuele medewerkersovereenkomsten.
Ook verricht Economische Zaken een mededingingsrechtelijke toetsing van de
gedragsregels van koepelorganisaties. De conclusies werden omstreeks 1 oktober
verwacht. De heer Van Boxtel heeft daarnaar ook geïnformeerd. Welnu,
ik moet zeggen dat deze toetsing bij Economische Zaken enige vertraging heeft
opgelopen. Dus de conclusies hebben minister Wijers en ik nog niet gezien.
Maar wij weten wel dat men er druk mee bezig is.
 
 Een afzonderlijk verbod op individuele verticale prijsbinding zou mijn
collega van Economische Zaken sturen aan de commissie economische mededinging.
Het was voorzien dat het generieke verbod op 1 juni 1996 in werking zou treden.
Dat kan gelukkig eerder gebeuren. Er valt ook wel eens wat mee. Dat is waarschijnlijk
al in januari van het volgende jaar mogelijk.
 
 Het is niet zo dat, daar ik zoveel kritiek heb op het voorstel van Nefarma,
wat ik eergisteren uiteraard ook tegen Nefarma gezegd heb, de besprekingen
gestaakt zijn. Wij gaan door met het overleg. Wij gaan opnieuw opgewekt samen
rond de tafel zitten. Dat zal na de jaarwisseling zijn. Dan kunnen wij kijken
of er tegelijkertijd afspraken gemaakt kunnen worden. Nog beter is dat de
farmaceutische industrie de middelen die bijvoorbeeld uit het octrooi gelopen
zijn, echt tegen lage prijzen de markt in gaat schieten, niet volgens een
collectieve afspraak, maar zoals dat normaal gaat. Dan ben je ook van de mededingingskwesties
af. Er kan dan echt iets gebeuren.
 
 Het plan van Nefarma brengt mij op het alternatieve plan van de VVD. Mevrouw
Kamp heeft mij gevraagd om daarop in te gaan. Het VVD-plan vertoont een aantal
overeenkomsten met het Nefarma-alternatief. De kern van het VVD-alternatief
was ook, naast die scheiding tussen octrooi en niet-octrooi etcetera, de instelling
van een commissie van vijf personen. Die zou dan – binnen zeven maanden,
zei mevrouw Kamp – een voor alle partijen acceptabele prijsverlaging
moeten definiëren en een lange-termijnprijsbeleid.
 
 Het voorstel was zeer veelomvattend. Het omvatte het gehele geneesmiddelenbeleid.
Ik had en heb nog steeds – dat is ook de reden dat ik er niet nader
op ben ingegaan, ook in overleg met mijn collega's – sterke twijfels
over de uitvoerbaarheid, zowel inhoudelijk als qua tijdpad, en ook over de
te bereiken besparingen. Dat is niet omdat het op zichzelf niet een goed idee
zou zijn, maar wij hebben natuurlijk de nodige ervaringen met deze sector.
Die kent heel veel marktpartijen. Deels lopen de belangen gelijk, deels zijn
zij strijdig. Het bereiken van een consensus tussen deze partijen op enige
afzienbare termijn, met een garantie dat er 1 januari 1996 iets met de prijzen
zou kunnen gaan gebeuren, was naar mijn mening helaas niet aanwezig. Nogmaals,
dat is de reden dat wij daarmee niet verder zijn gegaan.
 
 Ik wil nog enkele punten uit het wetsvoorstel lichten die voor de verdere
discussie van belang zijn. Het doel is gisteren ook al door mevrouw Kamp en
anderen aangegeven. Het gaat om een goede toegankelijkheid van de gezondheidszorg.
Die willen wij graag waarborgen. De spelregels van deze wet zijn erop gericht
dat wij in Nederland een gemiddeld Europees prijsniveau benaderen. Het is
dus echt niet de bedoeling op het laagste of op een laag niveau in Europa
te gaan zitten.
 
 Ik heb ervoor gekozen om de prijs te maximeren per vergelijkbaar geneesmiddel;
dus één maximumprijs voor vergelijkbare produkten. Dat zijn
dan preparaten met een zelfde werkzaam bestanddeel, een zelfde sterkte en
een vergelijkbare farmaceutische vorm. Onder dat plafond van goed vergelijkbare
middelen kan de markt zijn werk gaan doen. Men kan uiteraard ook met lagere
prijzen gaan werken. Voor vernieuwende preparaten, die ook nog vaak in octrooi
zijn, geldt dat daar geen generieke varianten van zijn. Per definitie wordt
daar dus een unieke maximale prijs voor vastgesteld. Er is dus in het systeem
van de wet al een bescherming van dat soort innovatieve geneesmiddelen. Dat
betekent dat "me too"-preparaten ook in zo'n groep vallen. Ik denk dat dit
ook goed is. Aan het ontwikkelen van steeds nieuwe "me too"-preparaten hebben
wij niet zo'n behoefte. Wij hebben wel behoefte aan vernieuwende preparaten.
De wet probeert daarvoor ook een zekere bescherming van de prijs gedurende
een lange periode te geven. Ook bijvoorbeeld de middelen, die klinisch minder
ernstige bijwerkingen hebben, men zegt dat dit klinisch relevant is, noem
ik vernieuwende geneesmiddelen.
 
 Waar vergelijken wij dan mee? Dat is met aanvaarde prijslijsten voor vier
referentielanden, namelijk Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en
België. België is onder meer erbij gekozen naast de drie grote Europese
landen, omdat er met België heel veel interstatelijk verkeer is en je
vaak klachten hoort van Nederlanders over dat grote prijsverschil in geneesmiddelen
tussen België en Nederland. Ik heb dat nog nader in de nota naar aanleiding
van het verslag gemotiveerd. Wij hebben daarmee ruim 60% van
de Europese bevolking. Wij dachten dat dit een heel goede keus was, gezien
de aard van de prijszetting in die landen. Ik kom later bij het amendement
van mevrouw Kamp terug op de vraag waarom wij dat niet nader willen aanvullen.
 
 Mevrouw Kamp heeft ook gevraagd naar de kosten van uitvoering van het
wetsvoorstel. Die kosten worden gefinancierd uit de opbrengst. In 1995 hebben
wij die kosten al ingeboekt door 6 extra formatieplaatsen voor de voorbereiding
van de wet en het oefenen met de wet in een model. Het heeft ook al de nodige
apparatuur gekost op het gebied van de automatisering. Die kosten waren 5,5
mln. Wij verwachten dat er in het eerste jaar veel meer mensen aan moeten
gaan trekken. Wij komen dan op 8 mln. voor maximaal 21 FTE's. Wij hopen dat
het bedrag in de loop der jaren weer naar beneden kan gaan. Het kan natuurlijk
ook van meet af aan wat lager uitvallen, maar meestal vallen zulke dingen
niet zo erg mee. Het hangt af van de soepelheid van invoering, het aantal
belanghebbenden dat in het traject wil worden gehoord, en eventuele andere
procedures. Als het eenmaal loopt, zal de hoeveelheid prijzen die vastgesteld
worden, geleidelijkaan verminderen. Dan gaat het vooral nog om de nieuwe geneesmiddelen.
Dan zal ook het aantal hoorzittingen en bezwaarprocedures vanzelf afnemen.
Wij zien de kosten dan weer dalen. Voorzichtigheidshalve hebben wij bijvoorbeeld
voor 1998 en 1999 toch nog 6,3 mln. opgevoerd. Het gaat om kosten voor extra
medewerkers, voor de automatisering, voor het hier en daar raadplegen van
externe deskundigen en voor voorlichting.
 
 Al met al denk ik dat op de totale besparing die wij voor ogen zien, een
bedrag van 6 à 7 mln. toch niet exorbitant is. Het ligt in de orde
van 1% van het totaal.
 
 Ik zal nog een paar opmerkingen maken over de technische uitwerking. Er
is een geautomatiseerd informatie- en rekensysteem ontwikkeld. Dat heeft natuurlijk
een naam gekregen: Geneesmiddelen Europa. GENEUR heet het dus. Dat is niet
zo'n erg mooie naam. Maar vooruit, het moet dan maar. De algemeen aanvaarde
prijslijsten worden uit de referentielanden op diskette aangeleverd. Het systeem
registreert al die gegevens. Maandelijks krijg ik updates van die lijsten.
Dat is allemaal goed afgesproken met het buitenland. Ook de gegevens die landafhankelijk
zijn, zoals de wisselkoers en de vastgestelde groothandelsmarge, worden vastgelegd.
Het systeem kan vervolgens indelen op basis van de indelingscriteria. Die
criteria zijn: werkzame stof, sterkte per werkzame stof en farmaceutische
vorm. Dan kan per groep de gemiddelde apotheekinkoopprijs per land in lokale
valuta worden berekend. Op grond daarvan kunnen wij de Nederlandse maximum
apotheekinkoopprijs vaststellen.
 
 De bouw van het systeem zal in de loop van december voltooid zijn. In
januari 1996 zal het operationeel zijn. Om tijdig problemen te onderkennen,
hebben wij er wat mee geoefend. Voorafgaand aan de opbouw van de computerprogrammatuur
zijn handmatig maximumprijzen berekend van een aantal groepen geneesmiddelen,
zoals de antacida, de maagpreparaten, de AIDS-remmers, de anti-schimmelpreparaten
en de sympathico-mimetica. Dat zijn allemaal veel toegepaste geneesmiddelen.
Uit die handmatige oefening werd bevestigd dat het vaststellen van de maximumprijzen
op deze manier technisch uitvoerbaar is. De berekeningen uit deze representatieve
steekproef laten ook zien dat de beoogde besparing gerealiseerd zal worden.
 
 Bij enkele lager geprijsde middelen zitten er natuurlijk ook mogelijkheden
van prijsstijgingen in. Dat aantal is gering. Het ligt in de orde van grootte
van enkele procenten.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Laat u die prijsstijgingen toe?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ja. Uit het oogpunt van rechtvaardigheid, zoals u gisteren zelf zei, kan
de prijs omhoog of omlaag. De stijging betreft echt een heel kleine minderheid.
Ik zeg nogmaals dat het de bedoeling is, de Nederlanders te confronteren met
geneesmiddelenprijzen op gemiddeld Europees niveau. Dat is de doelstelling.
 
 Er is gesproken over de tijdelijkheid van het wetsvoorstel. De heer Schutte
sprak uit dat de wet, nadat zij haar werk gedaan heeft, geen slapend bestaan
moet gaan leiden. Mevrouw Kamp ging nog een stap verder. Zij heeft een amendement
ingediend, dat inhoudt dat de wet in 2001 vervalt. Ik heb begrip voor deze
gedachte. Dat het wetsvoorstel geen eindtermijn kent, is niet omdat ik ervan
uitga dat de wet eindeloos moet blijven gelden. In het best denkbare geval
kan het zo zijn, dat reeds kort na de eerste vaststelling van maximumprijzen
zodanige ontwikkelingen plaatsvinden, mede als gevolg van de doorvoering van
de aanbevelingen van de IWG en de verzekeraarsbudgettering, dat je ziet dat
de markt het vanzelf doet. Dan kun je de prijzenregeling inderdaad intrekken.
In dat geval zou ik toch graag willen dat de wet nog op de plank lag. Als
het misloopt, heb ik dan in ieder geval de mogelijkheid om in te grijpen.
Het zou van weinig realiteitsbesef getuigen, als werd verondersteld dat het
uitgesloten is dat de prijzen in Nederland niet weer zullen stijgen. Als je
de wet hebt laten vervallen, moet je weer het hele wetgevingstraject, van
voren af aan, beginnen. Dat is niet zo verstandig. Maar het voor onbepaalde
tijd boven de markt laten hangen van een wet is ook niet netjes. Dus als voldoende
aannemelijk is dat door marktwerking een goede prijswerking plaatsvindt, moet
de wet kunnen vervallen.
 
 In reactie op dat amendement stel ik voor om niet een harde einddatum
op te nemen, maar om een formulering te kiezen die inhoudt dat er sprake kan
zijn van vervallen als na enige tijd kan worden geconstateerd dat een verantwoorde
prijsvorming tot stand is gekomen. Ik stel dus voor dat ik een nota van wijziging
indien waarin aan artikel 19 een volzin wordt toegevoegd: zij vervalt indien
gedurende vijf jaar geen regeling ingevolge artikel 2, eerste lid, heeft gegolden.
De nota van wijziging komt dan in de plaats van het amendement. Ik verneem
op mijn voorstel graag in tweede termijn een reactie van de indienster van
het amendement en van de andere sprekers.
 
 Onder anderen de heer Smits heeft gesproken over de Europeesrechtelijke
aspecten. De Europeesrechtelijke aspecten hebben natuurlijk een belangrijke
rol gespeeld, zowel bij de voorbereiding op onze departementen als in de commentaren
uit het veld. In het voorlopig verslag is hieraan ook al aandacht
gegeven. Dat is ook niet zo vreemd. Een belangrijk deel van de geneesmiddelen
die hier worden afgeleverd, komt uit de andere lidstaten van de Europese Unie.
De vaststelling van de maximumprijs is derhalve potentieel een maatregel met
een zelfde werking als een importbeperking. Dat risico zit er althans op het
eerste gezicht in. De vraag of de vaststelling van een maximumprijs een maatregel
is met een zelfde werking als een importbeperking kun je niet in het algemeen
beantwoorden. Je zult steeds aan de hand van de omstandigheden die in een
concreet geval gelden, moeten beoordelen of de vastgestelde maximumprijs inderdaad
geacht kan worden zo'n importbeperkende werking te hebben. Ik ben er inmiddels
van overtuigd dat zo'n situatie zich niet snel zal voordoen. Die overtuiging
baseer ik op de gekozen systematiek van de berekening van de maximumprijzen.
Daarbij zijn niet alleen de goedkope landen, maar een representatief te achten
deel van de EG als referentiekader genomen.
 
 De heer Smits heeft gevraagd of internationaal opererende fabrikanten
geen misbruik kunnen maken. Gelet op wat er op dit moment in Europa gebeurt
op het punt van het prijsbeleid voor geneesmiddelen lijkt er geen marge meer
te zijn voor dergelijke fabrikanten om te rommelen. Er is in de andere landen
ook een prijsbeleid. Men heeft eenvoudig de ruimte niet om bijvoorbeeld in
het land van produktie de prijs kunstmatig op te voeren om daar vervolgens
hier voordeel van te behalen.
 
 Het wetsvoorstel is zodanig ingericht dat een maximumprijs ook hoger kan
worden vastgesteld dan het berekende gemiddelde. De jurisprudentie en de transparantierichtlijn
bieden voldoende houvast om te voorkomen dat maximumprijzen worden vastgesteld
die als een maatregel met een zelfde werking als een importbeperking beschouwd
moeten worden. Ook het gegeven dat bijna alle andere lidstaten al op enigerlei
wijze maatregelen hebben genomen om de prijzen van geneesmiddelen te beheersen,
steunt mij in de overtuiging dat het vaststellen van een prijsbeheersingsregime,
zoals in deze wet, niet bij voorbaat strijdig is met het Europese recht. Mijn
ambtenaren hebben bij de totstandkoming van het wetsvoorstel regelmatig hierover
gesproken met de ambtenaren van de Europese Commissie. De tekst van het wetsvoorstel
is ook bekend bij de Europese Commissie. Gevraagd is toen om ons signalen
te geven als men dacht dat het strijdig zou zijn met het gemeenschapsrecht.
Er zijn van die kant uitdrukkelijk niet zulke signalen gekomen.
 
 Wat doe ik als de klacht van Nefarma bij de Europese Commissie onverhoopt
toch wordt toegewezen? Ik denk dat wij de situatie dan maar eens moeten bekijken.
Ik kan daar op dit moment geen heel actieplan voor presenteren. Ik heb er
vertrouwen in dat de klacht niet zal worden toegewezen.
 
 Ik keer terug naar een aantal opmerkingen van mevrouw Kamp. Zij heeft
een amendement voorgesteld dat inhoudt een aparte benadering van merkgeneesmiddelen,
een speciale regeling voor geneesmiddelen waarbij zich verschillen in bescherming
voordoen via het octrooi en het gesloten dossier. Ik denk dat dit amendement
niet nodig is, omdat de situatie waarop het zich richt zich naar mijn mening
niet voordoet. Octrooien zijn voor de hele EU gelijkgeschakeld. Niet alleen
hebben ze alle een gelijke duur, maar ook gelden ze voor de hele Unie. Er
kan geen verschillende datum zijn voor uit het octrooi lopen van vergelijkbare
geneesmiddelen. Dan is er nog de gesloten-dossierperiode, waarvoor geldt dat
de datum waarop de periode ingaat voor alle lidstaten dezelfde is. Het gaat
om de datum waarop de eerste registratie ergens in de EU plaatsvindt. De periode
van bescherming is in Nederland en de vier referentielanden tien jaar. Daaruit
volgt dat ook hieruit geen verschillende datum van afloop van bescherming
kan voortkomen. Omdat er naar mijn stellige overtuiging geen verschillen in
de bescherming van vergelijkbare geneesmiddelen kunnen voorkomen, is een bepaling
die zich daarop richt niet noodzakelijk. Ik acht het amendement derhalve overbodig.
Ik moet eigenlijk meer zeggen dan "overbodig". Het is ook strijdig met het
principe van het geneesmiddelenvergoedingssysteem om dit onderscheid te maken.
 
 De VVD-fractie heeft bij amendement voorgesteld, de bewaartermijn van
de administratieve gegevens gelijk te stellen aan de periode waarbinnen een
boete kan worden opgelegd. Ik denk dat dat een heel logische gedachte is.
De reden waarom wij op voorhand een andere termijn hebben gekozen, is dat
wij wilden aansluiten bij de bewaartermijnen zoals vereist door de kamer van
koophandel en de belastingdienst. Mevrouw Kamp heeft gevraagd of ik dan bereid
ben hierover met de kamer van koophandel te praten. Ik wil dat graag toezeggen.
De belastingdienst ligt wellicht een slagje moeilijker. Niet het praten, maar
de kans dat men daar iets aan de termijnen wil afdoen. Onder het motto van
de heer Van Boxtel "nooit geschoten, altijd mis" wil ik ook dat gesprek gaarne
aangaan. Ik kan het voorstel dan ook zonder bezwaar accepteren. Mocht de termijn
niet gelijk kunnen worden getrokken, dan is het nog altijd een goed voorstel.
Men moet zich wel realiseren dat er enige verzwaring van administratieve lasten
optreedt, omdat de desbetreffende fabrikanten met twee verschillende termijnen
te maken hebben, één van deze wet en één van belastingdienst
en kamer van koophandel. Ik doe mijn best om de administratieve-lastenverzwaring,
die het amendement met zich brengt, te verwijderen, maar ik kan niet garanderen
dat ik daarin succesvol zal zijn.
 
 Ik kom op de positie van zelfzorggeneesmiddelen. Mij is gevraagd, ook
bij amendement van mevrouw Kamp en de heer Oudkerk, waarom niet alle zelfzorggeneesmiddelen
van het regime van het wetsvoorstel worden uitgesloten. Er zou immers al voldoende
prijsconcurrentie aanwezig zijn. Er zijn twee soorten zelfzorgmiddelen. Er
zijn de vergoede zelfzorggeneesmiddelen die in het pakket zitten. Daarbij
is echter geen sprake van een voorschriftvergoeding, dus niet van de zogenaamde
receptregel, maar van een marge. Voor de niet vergoede zelfzorggeneesmiddelen
geldt de gewone prijsconcurrentie. Het uitgangspunt van het wetsvoorstel is
de waarborging van de toegankelijkheid van de gezondheidszorg; dat geldt voor
alle geneesmiddelen die behoren tot de essentiële zorg, dus ook voor
de vergoede zelfzorggeneesmiddelen. Ik vind dus eigenlijk dat de op bijlage
4 geplaatste geneesmiddelen onder het regime van het wetsvoorstel moeten vallen,
want de toegankelijkheid van die middelen moet ook gewaarborgd worden.
Ik vrees voor compenserende prijsverhogingen voor de middelen in het zelfzorgsegment
na invoering van de wet, als zij niet onder de wet vallen.
 
 Aan de andere kant geldt er natuurlijk een ander regime. Er is terecht
opgemerkt dat de marge voor drogisten en apotheekhoudenden voor zelfzorggeneesmiddelen
niet wordt gereguleerd, waardoor het wetsvoorstel de consumentenprijs niet
maximeert, omdat het immers aangrijpt op de inkoopprijs. Als voor zelfzorggeneesmiddelen
via de huidige systematiek daadwerkelijk prijsconcurrentie bestaat, die leidt
tot redelijke prijzen, op of eventueel beneden het Europese niveau, dan vervalt
inderdaad de noodzaak om een maximumprijs vast te stellen.
 
 Er is nog gevraagd naar het besparingsverlies. Wij hebben dat berekend,
omdat wij natuurlijk ook zelf op de gedachte zijn gekomen om die middelen
niet onder het regime van de wet te brengen. Onze berekeningen wijzen op een
besparingsverlies dat op kan lopen tot zo'n 35 mln. Er zijn dus duidelijk
nadelen aan verbonden, al valt er qua systematiek wel wat voor te zeggen.
 
 Dit alles afwegende, kom ik tot de conclusie dat ik aanvaarding van dit
amendement aan de Kamer ontraad.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 U ontraadt dus aanvaarding van het amendement, maar u hebt ook gezegd
dat een prijzenwet zoals de voorliggende niet nodig is, indien er echt prijzenconcurrentie
in de zelfzorgmarkt blijkt te zijn. Volgens mij is die concurrentie er al,
en zal die zeker bespoedigd worden na 1 januari, als de reclamerichtlijnen
anders worden. Begrijp ik goed dat de prijzenwet na een jaar kan worden afgeschaft,
apart voor de middelen die in bijlage 4 zijn genoemd, dus de zelfzorggeneesmiddelen,
als die prijzenconcurrentie er inderdaad blijkt te zijn? Of zit die mogelijkheid
er niet in?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Die hele wet geeft geen dwingende voorschriften. Ze heeft immers de al
veel genoemde kan-bepaling. U moet het zich als volgt voorstellen. De minister
kijkt naar de prijs van een geneesmiddel of van een groep geneesmiddelen in
Nederland, en als er geconstateerd wordt dat de prijzen maximaal op het Europese
niveau liggen – dus als de markt haar werk doet – wordt de wet
ook niet toegepast. Er hoeft dus niet te worden geschrapt. Dat geldt trouwens
ook voor de niet-zelfzorggeneesmiddelen. Stel dat er met Nefarma nog iets
heel moois tot stand komt rond de jaarwisseling, dat de industrie zelf duidelijke
initiatieven neemt en met lagere prijzen gaat werken. De minister ziet dat
alles aan en constateert dan dat de wet niet toegepast hoeft te worden. Dat
is de grondgedachte van het wetsvoorstel. Ik ben er echter niet zeker van
dat men in dat segment met compenserende prijsverhogingen zal werken. Wij
kunnen te maken krijgen met geneesmiddelen die deel uitmaken van het pakket
en waarvan de prijzen weer hoog zijn. Als ze buiten de wet geplaatst zouden
zijn, zou ik daar niets tegen kunnen doen. Voor die situatie vrees ik. Daarom
zou ik zeggen: laat ze erin. Als het niet nodig is, zal er immers ook niets
mee gebeuren.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Er komt een evaluatie van het GVS en de minister is ook bezig met het
doorlichten van het geneesmiddelenpakket. Houdt zij het voor mogelijk dat
zelfzorggeneesmiddelen niet meer voor vergoeding in aanmerking komen?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Met enkele geneesmiddelen zou dat het geval kunnen zijn, maar alle geneesmiddelen
die behoren tot de essentiële medische zorg blijven in het pakket. Te
denken valt bijvoorbeeld aan een middel als paracetamol, maar de heer Oudkerk
kent ze allemaal beter dan ik. Ook gewone pijnstillers moeten soms jaar in,
jaar uit worden voorgeschreven aan mensen die bijvoorbeeld aan reuma lijden;
een ziekte die met chronische pijnklachten gepaard gaat. Het lijkt mij niet
juist dat zo'n patiënt almaar moet bijbetalen voor die pijnstiller. Ik
wil in dit verband op safe spelen.
 
 Voorzitter! Het is het volste recht van de Kamer om het niet eens te zijn
met onze keuze van referentielanden en om op toevoeging van Denemarken aan
te dringen. Die toevoeging suggereert meer volledigheid, maar maakt de uitkomsten
niet méér representatief voor het Europese gemiddelde. Als Denemarken
erbij moet, moet, om een goed beeld te krijgen, ook bijvoorbeeld Portugal
worden toegevoegd.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Hoe kunt u nu zeggen dat de vier gekozen landen het Europese gemiddelde
opleveren? Het gaat om drie grote landen en één kleintje!
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Onze medewerkers hebben berekend dat het prijsniveau van die vier landen
ongeveer het Europese gemiddelde aangeeft. Daar kunnen wij over van mening
verschillen en dat doen wij kennelijk ook. Daarnaast is er nog een technisch
probleem. Het systeem is al helemaal uitgewerkt en toevoeging van Denemarken
zal een vertraging van maanden betekenen voor de invoering.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Voorzitter! Wij kunnen lang praten over de keuze van de referentielanden.
Ik denk echter dat de gewenste verlaging van 20% het uitgangspunt is. Op dat
streefcijfer zijn de landen uitgezocht. Als Denemarken en Zweden worden toegevoegd,
kom je op een lagere besparing uit. Ik vind het argument van het Europese
prijsgemiddelde dat de minister hanteert, eerlijk gezegd vals. Er moet een
bepaalde besparing gehaald worden en daarom worden – wellicht willens
en wetens, maar dat is de vraag – bepaalde landen niet opgenomen.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Wij hebben de keuze gemaakt om 60% van de Europese burgers in het systeem
op te nemen. De redenering begint overigens ergens anders. U mag mij vals
vinden, maar ik wil toch proberen die indruk bij u weg te nemen. Het verhaal
is begonnen met de constatering dat de Nederlandse prijzen zich 20% boven
het totale Europese gemiddelde bevinden. Wij hebben vervolgens besloten om
een aantal landen op te nemen waardoor meer dan de helft van de Europese bevolking
is vertegenwoordigd. Bovendien blijkt het gemiddelde prijsverschil met die
vier landen inderdaad 20% te zijn. Dit bewijst dat wij een verstandige keus
gemaakt hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Ik bestrijd zeker niet dat u een verstandige keuze heeft gemaakt. Die
is het tegendeel van vals.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat is fijn!
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Ik stel alleen vast dat wanneer Zweden of Denemarken erbij betrokken wordt,
het percentage zakt naar 16 of 17.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dan hadden wij moeten constateren dat het om 20% ging en dan hadden wij
Portugal erbij moeten betrekken. Het is een hele klus om zo'n computersysteem
op te tuigen. Ik zou het vreselijk vinden als de meerderheid van de Kamer
zou besluiten om er een land aan toe te voegen, want dat levert een vertraging
van maanden op.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 De computer behoort aan het beleid aangepast te worden en niet omgekeerd.
Ik heb in eerste termijn gezegd dat het gebruik van geneesmiddelen in Frankrijk
veel hoger is in Nederland. Er is een relatie tussen omzet en prijs.
 
 
 
 
 Voorzitter: Deetman
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik wil dat bestrijden. In Europa leven zo'n 300 miljoen mensen. Wij hebben
eerst naar het gemiddelde daar gekeken. Ook speelde een rol dat de gekozen
landen bereid waren mee te werken en dat zij toegankelijke en betrouwbare
gegevens aan kunnen leveren. Zij kunnen ook maandelijks updates verzorgen,
maar wellicht is dat in Denemarken ook geen probleem. Op die manier zijn wij
tot de keuze van 60% van de 300 miljoen Europeanen gekomen. De uitkomst is
niet strijdig met onze doelstelling. Op die wijze is de redenering opgebouwd.
Er wordt vaak gezegd dat de prijzen in Nederland verhoogd mogen worden, omdat
er per persoon niet veel geneesmiddelen worden gebruikt. Ik vind dat die twee
zaken gescheiden moeten worden. In Frankrijk gebruikt men inderdaad veel geneesmiddelen.
Ik heb nooit systematisch onderzoek laten doen naar de verschillen tussen
ons land en Frankrijk. Ik ken wel een voorbeeld. Met hartoperaties, de coronaire
omleidingsoperaties, staan wij ver boven Frankrijk. Hetzelfde geldt voor het
dotteren. Ieder land heeft een eigen geneeskundige cultuur. In het ene land
wordt er meer met pilletjes gewerkt en in een ander grijpt men sneller naar
de scalpel. Je moet er niet één voorbeeld uitlichten.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Denkt de minister dat bij het invoeren van lagere prijzen in Nederland
het consumptiegedrag van Frankrijk wordt overgenomen?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Nee, ik denk het niet. De heer Oudkerk sprak over het zuinig gebruik van
geneesmiddelen in Nederland. Dat is een soort ingebakken trekje, ook van huisartsen.
De Nederlandse patiënt is tevreden bij het verlaten van de spreekkamer
van de huisarts na een goed gesprek, aandacht voor de klacht en, waar nodig,
een lichamelijk onderzoek. Als er geen recept volgt, is er toch een tevreden
patiënt. Om die reden ben ik ook trots op onze Nederlandse huisartsen.
Of de geneesmiddelen duurder of minder duur zijn, zal het gedragspatroon niet
veranderen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 Verwacht mevrouw Kamp wel dat het volume zal oplopen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Wij worden zo internationaal, Europees, dat ik dat niet uitsluit. Ik heb
dat ook in het verslag naar voren gebracht.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Daar verschillen wij dan over van mening. Wij worden wel steeds Europeser,
maar al ga je geblinddoekt de grens over, toch merk je aan allerlei dingen –
in België het eten, sommige verkeersborden – dat je in een ander
land bent. Het is de vraag of wij nog meemaken dat dit verandert, maar zeker
niet wat het medisch handelen betreft.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Daarbij is de vraag interessant hoeveel Nederlanders in het buitenland,
waar medicijnen veel gemakkelijk zijn te verkrijgen, doosjes vol inslaan.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat is waar. De Nederlander houdt er bijzonder van om zich autonoom te
gedragen. Het is mij ook opgevallen dat je bijvoorbeeld in Zwitserland en
Italië zelfs morfine kan krijgen.
 
 Deze gehele discussie ontstond naar aanleiding van het amendement inzake
Denemarken. Ik ontraad aanvaarding van dit amendement dus ten sterkste.
 
 Mevrouw Kamp heeft bij amendement de suggestie gedaan om een beroepsmogelijkheid
te creëren voor de vaststelling van een maximumprijs. Ik ben het helemaal
met haar eens dat door de wet een verstrekkend instrument wordt ingevoerd.
Juist vanwege de grote invloed van de vaststelling van de maximumprijs heb
ik een uitgebreide voorbereidingsprocedure in het voorstel opgenomen. Iedere
belanghebbende kan dus zijn bezwaren tegen vaststelling van de maximumprijs
naar voren brengen, waarna betrokkene uitvoerig gehoord wordt etcetera. Het
is de vraag of het creëren van een beroepsmogelijkheid tegen de vaststelling
van een maximumprijs hier veel aan zal toevoegen. Ik denk dat het argument
van mevrouw Kamp is, dat naast deze procedure nog een onafhankelijke toetsing
plaatsvindt van de bezwaren. Degene die tegen de ministeriële regeling
in beroep moet gaan, is de fabrikant of de importeur. Hij heeft alle bezwaren
al ruimschoots in de voorbereidingsfase kunnen aanvoeren. Als de fabrikant
of importeur in die fase aannemelijk maakt dat het vaststellen van een maximumprijs
hem bedrijfsmatig in problemen zou brengen, dan moet ik volgens de wet afzien
van het vaststellen van de maximumprijs. Als een fabrikant of importeur het
niet eens is met mijn beslissing is vervolgens altijd nog het beroep op de
burgerlijke rechter mogelijk, ook in kort geding. Hoewel ik denk goed aan
te voelen wat de gedachte is die achter het amendement steekt, geloof ik dat
het opnemen van een beroepsmogelijkheid eigenlijk niet nodig is. Ik hoor graag
de reactie van de indienster in tweede termijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Dat amendement is medeondertekend door de heer Oudkerk.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Neemt u mij niet kwalijk. Ik heb nog een exemplaar voor mij liggen waar
alleen uw naam onder staat. Het late uur zal debet zijn geweest aan die vergissing.
 
 De heer Schutte heeft gesproken over de bezwaarschriftprocedure. Ik denk
dat er sprake is van een klein misverstand. De heer Schutte gaat er namelijk
van uit dat tegen de vaststelling van maximumprijzen tot 1 januari 1999 de
bezwaarschriftprocedure openstaat, maar dat is niet het geval. Dat misverstand
wordt misschien veroorzaakt doordat in artikel 2, eerste lid, van het wetsvoorstel
in samenhang met artikel 19 bepaald is dat vanaf 1 januari
1999 de bezwaarschriftprocedure niet van toepassing is. Die bepaling is opgenomen
om te voorkomen dat naast de voorbereidingsprocedure ook nog een bezwaarschriftprocedure
moet worden gevolgd. Tot 1 januari 1999 is echter ook geen bezwaar mogelijk,
aangezien de bezwaarschriftprocedure slechts openstaat als er beroep openstaat.
Dat is in dit wetsvoorstel niet het geval. Dat zou overigens veranderen als
het amendement van mevrouw Kamp wordt aanvaard.
 
 De VVD-fractie heeft bij monde van mevrouw Kamp voorgesteld, de maximumprijzen
aan de Tweede Kamer toe te zenden. Het berekenen van die maximumprijzen is
een puur technisch proces. Ik heb al uitgelegd hoe dat werkt. Het is de bedoeling
die maximumprijzen na de uitkomst van de rekenpartij bekend te maken via de
Staatscourant aan de aanbieders. Die kunnen dan reageren als zij het er niet
mee eens zijn. Pas daarna worden de prijzen vastgesteld. Een voorhangprocedure
lijkt mij daaraan weinig toe te voegen. Ik ben echter graag bereid mijn voornemen
tot het vaststellen van maximumprijzen, telkens wanneer ik dat doe, direct
aan de Kamer ter kennis te brengen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Dat laatste lijkt mij wel elegant. Ik pleit er echter voor dat er nog
wat ruimte over blijft zodat de Kamer over die maximumprijzen met de minister
kan discussiëren.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Die ruimte is er zeker. Op het moment dat die maximumprijzen aan de aanbieders
bekend worden gemaakt, begint er voor hen een termijn. In mijn tweede termijn
kan ik zeggen hoe lang deze is. Ik weet dat niet uit mijn hoofd. De aanbieders
hebben dan de tijd om te reageren. Daarvoor is tijd ingeruimd. Het moet netjes
lopen. Als de Kamer dat tegelijkertijd hoort, is er ook voor de Kamer gelegenheid,
met mij daarover te debatteren.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 De juristen moeten de minister en mij maar even helpen bij het vinden
van de juiste formulering. De minister kiest voor een soortgelijke formule
als bij de WTZ of bij de aanwijzingen die zij geeft aan het COTG? De Kamer
wordt in kennis gesteld en heeft vervolgens de mogelijkheid, met de minister
te debatteren. Pas daarna wordt iets definitief vastgesteld?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Inderdaad. Dat stel ik de Kamer voor.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Mag ik de minister vragen of haar ambtenaren ervoor willen zorgen dat
dit wordt vastgelegd in de nota van wijziging?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik vraag dat bij dezen aan de ambtenaren.
 
 Dan is er nog de kwestie van de verpakkingsgrootte op de berekende maximumprijs.
De VVD-fractie heeft daarop een amendement ingediend. Als er van een geneesmiddel
verschillende verpakkingsgrootten in de referentielanden bestaan, wordt de
prijs van de verpakking met de laagste prijs per eenheid voor de berekening
genomen. Nu is door sommigen verondersteld dat door deze systematiek verpakkingsgrootten
meegenomen worden die gewoonlijk niet in de extramurale apotheek aan patiënten
worden afgeleverd, bijvoorbeeld zeer grote verpakkingen voor ziekenhuizen.
Wij hebben daarnaar gekeken. In Frankrijk en België komen zulke grootverpakkingen
weinig of niet voor; in Engeland en Duitsland wel, maar dat zijn dan ziekenhuisverpakkingen
of verpakkingen voor andere instellingen. Die worden niet in die vorm aan
extramurale apotheken geleverd en het is heel belangrijk dat de apotheekinkoopprijs
van die verpakkingen niet in de buitenlandse prijslijsten vermeld wordt. Zij
worden dus niet meegenomen in de vergelijkingen. Daar waar sprake is van dat
soort bulkverpakkingen voor instellingen en dergelijke komen zij dus niet
voor in prijslijsten en worden zij niet in het systeem meegenomen. Om die
reden is de tekst van het amendement overbodig. De prijsberekening zou erdoor
gecompliceerd worden als wij in plaats van naar de laagste naar de gemiddelde
prijs moeten gaan. Verder zou er, omdat je van de laagste naar de gemiddelde
prijs gaat, een besparingsverlies optreden. Dat is bij ons berekend op enkele
tientallen miljoenen. Het spijt mij dat ik daar niet exacter over kan zijn.
Om die twee redenen, de overbodigheid en het besparingsverlies, wil ik het
amendement ontraden.
 
 Dan is er het punt van de wisselkoersen. Daar is onder anderen door mevrouw
Kamp naar gevraagd. Voor de omrekening van de prijs in vreemde valuta geldt
de wisselkoers op de datum waarop de prijslijst van het referentieland uitgegeven
is. Als wij kiezen voor een omrekening op basis van andere gegevens, bijvoorbeeld
koopkrachtpariteiten, zou dat de technische uitvoering dus heel ingewikkeld
maken en dat is niet nodig. Geneesmiddelen worden niet allemaal op hetzelfde
ogenblik op de markt van de diverse lidstaten gebracht en de prijswijzigingen
na introductie vinden ofwel per geneesmiddel ofwel per groep plaats; dat verschilt
weer per lidstaat.
 
 Een bijzonder element is dat in de onderhandelingen met de betreffende
overheid vaak niet alleen de prijs, maar ook een periode van prijsbevriezing
en de prijsstijgingen na zo'n bevriesperiode worden afgesproken. Dat is puur
een zaak tussen partijen in de desbetreffende landen. Voor mij is eigenlijk
alleen maar van belang dat de prijzen zoals die gelden in de referentielanden,
ook zijn geaccepteerd door de onderneming. Ik ga ervan uit dat ik die prijs
kan gebruiken bij de berekening van de maximumprijzen.
 
 Het is in het handelsverkeer naar Nederland overigens ook gebruikelijk
om te factureren in hardere valuta. Dat zijn dan de Duitse mark en de gulden.
Dat beperkt eventuele koersrisico's natuurlijk op voorhand al aanzienlijk.
Bij redelijk voorspelbare afzetten, zoals het geval is voor de Nederlandse
geneesmiddelenmarkt, worden koersschommelingen gewoonlijk ook afgedekt op
de valutatermijnmarkten. Die koersschommelingen kunnen zowel negatief als
positief uitvallen voor de ondernemingen die in Nederland opereren. In dit
verband wordt wel eens vergeten dat onze sterke gulden de laatste jaren duidelijk
in het voordeel van die ondernemingen is geweest, maar dat heeft die ondernemingen
er niet toe bewogen om als gevolg daarvan over te gaan tot prijsverlagingen
van in Nederland geïmporteerde geneesmiddelen. Maar goed, het balletje
kan dus altijd twee kanten uit rollen. In het wetsvoorstel is overigens voorzien
dat twee keer per jaar een herberekening van de maximumprijzen plaatsvindt.
Daarbij is de koers uiteraard een gegeven. De effecten van valutaschommelingen
in Nederland worden periodiek verwerkt. Dat is trouwens in lijn met het vereiste van de Europese regelgeving.
 
 Dan nog een vraag van mevrouw Kamp. Zij dacht dat in een derde van de
gevallen in de referentielanden geen produkt is te vinden met dezelfde vorm
en sterkte en zij vraagt of dat juist is. Dat blijkt niet juist te zijn en
daar is dus geen rekening mee gehouden. Op een aantal andere vragen van mevrouw
Kamp kom ik nog terug bij de beantwoording van andere sprekers.
 
 Dan kom ik nu bij de inbreng van de heer Schutte. Hij heeft gevraagd of
bij de evaluatie niet alleen gekeken wordt naar die prijzenwet, maar ook naar
alle mogelijke andere effecten die zijn opgetreden door gewijzigd beleid;
denk aan de marktwerking en verzekeraarsbudgettering. Hij vraagt ook of ik
mij ervoor wil inzetten om bij de evaluatie ook het materiaal beschikbaar
te stellen om die vraag in de breedte te kunnen beantwoorden. Dat is absoluut
de bedoeling.
 
 De heer Schutte heeft verder nog gevraagd of het de bedoeling is, de margeconcurrentie
terug te dringen. Hij vroeg zich af of dit indirect geen gevolgen zal hebben
voor de hoogte van de vergoeding voor het honorarium en de praktijkkosten
van de apotheker en de apotheekhoudende huisarts. Die elementen zitten in
de voorschriftvergoeding. Die verandert niet en op dit punt zal er dus ook
door deze wet niets veranderen.
 
 Voorzitter! Het betoog van de heer Oudkerk heeft mij teleurgesteld. Misschien
heeft dit te maken met zijn veronderstelling dat ik het verschil niet zou
weten tussen de lijstprijs en de apotheekinkoopprijs. Het zou inderdaad teleurstellend
zijn als ik dat verschil niet wist, maar ik vraag mij af hoe hij tot deze
veronderstelling gekomen is. Misschien heeft het te maken met een andere veronderstelling,
namelijk dat ik de apotheker buiten schot zou willen laten. En wat brengt
hem toch tot deze veronderstelling?
 
 Ik zal de zaak nog even samenvatten. Alle IWG-maatregelen die binnen de
Europese en de Nederlandse setting kunnen worden genomen, worden vrijwel gelijktijdig
doorgevoerd. De maatregelen waarbij het noodzakelijk is dat er eerst budgettering
voor de verzekeraars plaatsvindt, worden natuurlijk pas daarna genomen.
 
 En dan de draconische maatregel van de prijzenwet. Ik heb al uitgelegd
waarom ik die echt nodig vind. Wij willen geen disproportioneel beslag over
de rug van de burger. Wij willen de patiënt/consument met deze wet ontzien,
omdat wij het volstrekt onrechtvaardig vinden dat het geld dat in die kolom
blijft hangen, niet aan hem ten goede komt. Op dit punt zijn de heer Oudkerk
en ik het dan ook roerend eens. Als je nu de prijzen met één
klap 20% verlaagt, dan wordt het geld dat beschikbaar blijft om kortingen
en bonussen uit te delen, toch drastisch gereduceerd? De heer Oudkerk denkt
toch niet dat de industrie en de groothandel dat leed allemaal zelf zullen
dragen en die kortingen en bonussen intact zullen laten? Ik denk dat de apothekers
de gevolgen van deze prijzenwet wel degelijk zullen voelen en dat de IWG-maatregelen
nog een additioneel effect zullen hebben, ook voor hen.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Dat de apothekers iets van de prijzenwet zullen merken, mag je hopen,
want als er 20% van afgaat, gaat er ook 20% van die kortingen en bonussen
af.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik denk dat het meer zal zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Daarover verschillen wij dus van mening.
 
 Even een rekensom voordat ik mijn vraag stel. Als de lijstprijs nu een
tientje is, dan wordt het acht gulden. De apotheekinkoopprijs was dan waarschijnlijk
zes gulden en die wordt misschien vijf, zes of zeven gulden; ik weet het niet.
Er gaat iets van die kortingen en bonussen af. Nu was mijn punt vannacht dat
de systematiek van de "margeconcurrentie", om maar eens een ander woord te
gebruiken, door de prijzenwet niet fundamenteel wordt aangepakt, zodat de
apothekers in die zin buiten schot blijven. En dat is meer dan psychologisch.
Daarover verschillen wij dus van mening.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Als in dit volkomen fictieve voorbeeld de lijstprijs nu een tientje is
en de apotheker er zes gulden voor betaalt, dan wordt die lijstprijs straks
acht gulden. Als de apotheker er dan nog steeds zes gulden voor betaalt, is
wel zijn bonus gehalveerd. Dat is nogal wat.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Als dat zo is. Het is ook mogelijk dat de farmaceutische industrie haar
middelen zo graag wil verkopen dat zij onder die prijs gaat. En het probleem
is nu juist dat wij dat niet weten, omdat de markt niet transparant is. Er
wordt geschat dat het nu om 300 mln. aan bonussen en kortingen gaat, maar
niemand weet dat precies. Wellicht wordt het 200 mln. of 150 mln.; ik wil
u best een eind tegemoetkomen. Maar de systematiek blijft gelijk en dat is
mijn grote pijnpunt, al jaren overigens.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Inderdaad, het is een verschil van inschatting hoe het zal gaan werken.
U denkt misschien dat de KNMP zich niet voor niets zo rustig houdt, maar dat
kan natuurlijk ook een andere reden hebben. Ik heb geregeld bestuurlijk overleg
met de KNMP en mij is gebleken dat deze maatschappij toch af wil van het imago
van de zakkenvuller, van iemand die z'n geld wel heel gemakkelijk verdient.
Er bestaan allerlei plannen en projecten voor kwaliteitsverbetering, betere
communicatie met de patiënt, het bieden van allerlei service, enz. Op
zich zijn het zorginhoudelijk voortreffelijke ideeën. Het is mogelijk
dat de KNMP meent dat ze via deze prijzenwet, zonder dat ze direct zichtbaar
wordt aangepakt, geruisloos naar een beter imago toegroeit. De tijd zal het
leren en wij gaan evalueren.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Ik heb van uw ambtenaren begrepen dat, als de klap op de prijzen heeft
plaatsgevonden, je heel snel – binnen twee maanden – kunt zien
of dit effecten heeft op de kortingen en de bonus. Wij hoeven dan toch niet
lang te wachten voordat we weten wie van ons tweeën het meest gelijk
heeft?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat is duidelijk, we hoeven niet te lang te wachten. Bovendien is regeren
vooruitzien. We moeten dus ook rekening houden met wat we niet verwachten,
namelijk dat de kortingen en bonussen toch blijven bestaan. Dan moet er iets
anders gebeuren. Ik heb de KNMP al gemeld dat we, als het wetsvoorstel functioneert,
door een onafhankelijk accountantsbureau een onderzoek laten instellen en
steekproeven laten nemen bij de inkoop- en verkoopprijzen, de kortingen en
de bonussen. Verder bereiden we ons voor op het moment waarop
aanvullende maatregelen moeten worden genomen. We denken aan die prachtige
term: het Engelse claw-back-systeem. Mijn medewerkers zijn zich hierin aan
het verdiepen en hebben hierover contact met Engeland. In onze situatie kan
een mogelijkheid worden geboden voor een aanvullende aanpak.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Als die kortingen en bonussen intact blijven, wordt dit dan het systeem?
Of worden er nog andere alternatieven op uw departement uitgewerkt?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 De sympathie gaat vooral naar dat systeem uit, hoewel ik opensta voor
betere suggesties.
 
 Ik zei al dat wij allemaal, ook in zo'n korte nacht als de afgelopen nacht,
wel eens dromen van de transparantie van de transacties, maar het is in het
verleden al zo vaak geprobeerd en het is altijd mislukt. Kortingen en bonussen
zijn verboden geweest, maar het verbod viel niet te handhaven. Veel zaken
werden verloren. Voor iedere weg die wij afsnijden, openen betrokkenen tien
andere. Ik noem bankrekeningen op verre eilanden, jaarbonussen, enz.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 In bijna alle Europese landen kan die transparantie wel bewerkstelligd
worden. Misschien moeten we eens een reisje maken om te bekijken hoe dat daar
wel lukt. Waarom kan zoiets in Nederland niet? Ik snap daar niets van.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik zal zien of ik hierover nu informatie bij me heb. Anders meld ik u
schriftelijk wat wij weten van andere landen op dit punt. Ik heb begrepen
dat de informatie uit die landen bij nader inzien niet altijd klopt, maar
het hangt ook af van de vraag of in een bepaald land, denk aan Frankrijk,
de belangen van de partijen openbaar kunnen worden gemaakt.
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 Ik zou het waarderen als uit de houding van de minister blijkt dat ze
er geen genoegen mee neemt als het systeem van kortingen en bonussen blijft
bestaan.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik ben blij dat ik die houding nog eens kan uitstralen. Ik heb zojuist
gezegd dat ik in het bestuurlijk overleg met de KNMP, dat regelmatig plaatsvindt,
heb gemeld dat de kortingen en bonussen moeten verdwijnen. Ik zou bijna zeggen
dat er toen enthousiast geknikt werd, hoewel dit misschien net iets te sterk
is uitgedrukt. Maar men vindt dat dit niet past bij het beeld van een zorgverlener.
Ik heb evenwel gezegd: wij doen het niet alleen vanwege de blauwe ogen van
de voorzitter, wij laten inderdaad door een onafhankelijk accountantsbureau
onderzoek instellen en steekproeven nemen. Blijkt dat er toch sprake van is,
dan gaan wij dat alsnog op een andere manier aanpakken.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Is er ook een deadline? Dat is namelijk interessant. De kortingen en bonussen
bestaan heel lang. Er is nu een prijzenwet. U ziet met mij het liefst dat
de kortingen en bonussen volledig weg zijn, althans tot een acceptabel niveau
worden teruggebracht. Wat is dus de deadline om met het claw-back-systeem
of een ander systeem aan de gang te gaan?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik heb geen harde deadline gemaakt. Mijn ambtenaren hebben al gezegd dat
je het heel snel kunt zien. Dus in de loop van 1996 kun je zien of het al
dan niet werkt.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Ik schat in dat "in de loop van 1996" al gauw het najaar van 1996 is.
Als je het al in één of twee maanden kunt zien, dan hebben wij
het toch over 1 april?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Laten wij afspreken dat ik de Kamer 1 mei rapporteer over onze inzichten
daarin.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Het lijkt wel een soort koehandel, maar ik ga daarmee akkoord.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Als in het overleg met de apothekers blijkt dat zij eventueel bereid zijn
om de kortingen en bonussen in te leveren, vragen zij daarvoor iets anders
terug aan de minister, bijvoorbeeld dat de vergoedingslimiet anders wordt?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 De KNMP is met Zorgverzekeraars Nederland in gesprek over wellicht een
andere tariefstructuur. Dat is dus een gesprek tussen die partijen. Ik spreek
met het bestuur van de KNMP; dat is iets anders dan de hele achterban. Daar
wordt gezegd: wij willen een normale honorariumstructuur waarbij iedereen
weet wat bijvoorbeeld een apotheker verdient, die een hoog opgeleide professional
is. Dat is dan een terecht inkomen en daar blijft het verder bij.
 
 Voorzitter! Diverse woordvoerders hebben gesproken over de opening van
bijlage 6. Ik noem mevrouw Varma, de heer Van der Vlies, de heer Van Boxtel,
mevrouw Kamp en de heer Oudkerk. Het is bekend dat de Ziekenfondsraad mij
daarover onlangs geadviseerd heeft. Dat advies houdt onder meer in dat de
toelating van nieuwe geneesmiddelen tot bijlage 6 aan de hand van criteria
moet gebeuren. Als wij die bijlage zomaar open gooien, dreigt er een geweldige
kostenexplosie. Mevrouw Varma heeft in dit verband een aantal nieuwe geneesmiddelen
voor AIDS genoemd. De heer Oudkerk heeft de zegeningen en de hoge kosten van
de gentherapie geschetst. De zegeningen zijn nog toekomstmuziek, maar goed.
Het is duidelijk dat er ook op het biotechnologisch gebied een aantal zeer
dure geneesmiddelen in aantocht is. Als het voor patiënten noodzakelijk
en zinvol is, moeten wij proberen om dat in Nederland mogelijk te maken, maar
niet meer dan dat.
 
 De Ziekenfondsraad noemt in dit verband criteria, zoals noodzakelijkheid,
werkzaamheid, effectiviteit, therapeutische waarde en doelmatigheid, de kosten
en de baten van een nieuw geneesmiddel. Hierbij denk ik ook aan het beperken
van de indicatiestelling tot die categorieën patiënten voor wie
het middel bewezen echt goed werkt. De heren Van Boxtel en Oudkerk hebben
ook gesproken over technology assessment. Misschien heeft men mijn rapport
hierover inmiddels ontvangen. Dat gaat dus over technology assessment in het
kader van de verhoging van de doelmatigheid. De plannen ter zake van de geneesmiddelen
zal ik apart meedelen, te zamen met het standpunt betreffende het advies van
de Ziekenfondsraad.
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 Ik ben blij dat de minister dit toezegt, want in de brief die wij gisteren
ontvangen hebben, wordt over het dossier geneesmiddelen niet
echt veel nieuws gemeld. Ik begrijp dat er een nadere aanvulling komt.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Toen was het advies van de Ziekenfondsraad namelijk nog niet bekeken.
 
 Voorzitter! De Ziekenfondsraad is van mening dat nieuwe geneesmiddelen
waarvan de therapeutische waarde minder is dan van bestaande, niet in het
pakket moeten worden opgenomen. Is er sprake van een meerwaarde of een gelijke
waarde, dan moet het middel eerst op doelmatigheid beoordeeld worden, voordat
het tot het pakket wordt toegelaten. De Ziekenfondsraad vindt dat op langere
termijn de samenhang van de effecten en de kosten van geneesmiddelen eigenlijk
systematischer bekeken moeten worden. Dat lijkt mij een heel goed voorstel.
Het is een complexe materie. Vandaar dat ik het advies zorgvuldig wil bestuderen,
voordat ik mijn standpunt bepaal. Ik wil de Kamer graag een plan voorleggen
dat echt werkt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Soms is een nieuw geneesmiddel een substitutie voor opname. Gaat u alleen
vergelijken met de bestaande middelen? Een nieuw geneesmiddel kan soms voorkomen
dat mensen worden opgenomen. Wordt dat ook meegenomen?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat wordt zeker meegenomen. Het is ook een heel goed punt dat mevrouw
Kamp daar noemt. Ik dacht dat dit ook in het rapport van de commissie-Van
Winsum werd gemeld. Als je het hebt over kosten en baten en kosteneffectiviteit,
is dat op zichzelf een nietszeggend begrip. Het is meestal in vergelijking
met alternatieven. Een heel mooi historisch voorbeeld is tuberculose. Mensen
lagen jaren in een sanatorium, met alle kosten vandien, en ineens komen er
pillen die zij kunnen slikken, die het goed doen. Dit soort mooie dingen gebeuren
natuurlijk maar eens per eeuw, maar als dit soort dingen gebeuren en ook minder
drastisch, dan is het principe inderdaad dat dan het geneesmiddel moet worden
toegelaten. Dus niet alleen als er geen therapie voor de ziekte is, maar ook
als het middel qua kosteneffectiviteit beter uitpakt.
 
 Dit is overigens een onderwerp waar ook andere lidstaten mee worstelen.
Dezelfde nieuwe geneesmiddelen komen natuurlijk overal op de markt. Er is
op ambtelijk niveau nu ook uitwisseling met collega's in Europa, om te kijken
wat die voor mooie oplossingen bedenken en of wij iets van elkaar kunnen leren.
 
 De heer Van der Vlies vroeg ook naar de uitdunning van het geneesmiddelenpakket.
Dat hangt natuurlijk samen met de problematiek van bijlage 6. Het is wel een
iets ander onderwerp, want hier gaat het over een ander advies van de Ziekenfondsraad.
Het gaat erom hoe je de criteria van de commissie-Van Winsum echt toepast.
De Ziekenfondsraad heeft op ons verzoek op een aantal categorieën geneesmiddelen
die procedure losgelaten. Dat advies van de Ziekenfondsraad is ook al binnen.
Ik kom in december over de uitdunning van het geneesmiddelenpakket met een
standpunt naar de Kamer. Dat gebeurt ook nog voordat de Kamer met reces gaat,
anders heeft zij er ook niet zoveel aan.
 
 De heer Van der Vlies vroeg of de opbrengst van 700 mln. alleen door de
wet komt. Dit is eigenlijk een deel van de som van de effecten van de IWG-maatregel,
de prijzenwet, de uitdunning van het pakket en van het generiek voorschrijven.
Daarom hebben wij het ook zo ingeboekt in het FOZ en in de meerjarenramingen.
 
 De heer Van der Vlies sprak nog over het onderling verband tussen het
GVS en de prijzenwet en de systematiek. Ik kan daarop heel kort reageren.
Het GVS gaat over vergoedingen en de wet gaat over prijzen. Het zijn dus eigenlijk
twee heel verschillende dingen.
 
 De heer Van der Vlies vroeg ook naar de evaluatie van het GVS. Die heb
ik eergisteren ontvangen. Het was een tekst zonder kaftje enzovoort. Het rapport
zelf, met kaftje erom, zal misschien vandaag of volgende week op mijn bureau
liggen. Een dezer dagen stuur ik dat dus aan de Kamer toe. Overigens constateren
de onderzoekers dat het GVS gewerkt heeft, zeker en met name na het sluiten
van bijlage 6. Als je die weer open gooit, zal dat dus ook het nodige gaan
kosten.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Het GVS heeft dus gewerkt, maar met name toen bijlage 6 gesloten was.
Maar bijlage 6 is natuurlijk een onderdeel van het GVS. Is nu de conclusie
dat het wel werkt, maar dat je dan wel bijlage 6 dicht moet houden?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Nee, het werkt op zichzelf ook al. Als je het rapport leest, zie je tussen
1990 en 1994 een daling van de kostenstijging. Die is scherper op het moment
dat die maatregel wordt genomen.
 
 Aan de kwestie van de arbeidsplaatsen is door verschillende sprekers gerefereerd,
onder andere de heren Smits en Van der Vlies. Er wordt verwezen naar de NIPO-enquête,
volgens welke het om 2500 arbeidsplaatsen zou gaan. Voor zover ik van de enquête
op de hoogte ben – ik heb de enquête zelf nog niet bestudeerd –
gaat het om 1700 plaatsen bij reclamebureaus. Het heeft ook in Het Financieele
Dagblad gestaan. Van de 2500 plaatsen liggen er maar 800 in de sector zelf.
Het is heel moeilijk om het afzonderlijke effect van de wet op de arbeidsplaatsensituatie
te evalueren. Wij zijn er allemaal wel benieuwd naar, maar ik denk dat wij
te veel tegelijkertijd doen om het afzonderlijke effect goed te kunnen bekijken.
Wij hebben ook de IWG-maatregelen en de verzekaarsbudgettering. Het gaat vooral
om de IWG-maatregelen, samen met de wet. Ook verder staat de wereld niet stil.
Wat is dan precies het effect van het wetsvoorstel en wat niet? Ik kan wel
zeggen dat er in de hele farmaceutische sector en bijvoorbeeld ook in het
groothandelssegment al jaren een proces van rationalisatie aan de gang is,
waarbij men een duidelijk verlies aan arbeidsplaatsen zag optreden. Dat komt
dus gewoon door rationele afslanking van het desbetreffende bedrijf.
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 In dit verband is het jammer dat de minister van Economische Zaken er
niet bij is. Ik kan mij voorstellen dat bij de evaluatie dit soort vragen
meer bij het departement van Economische Zaken gelegd worden, juist om de
zaken goed uit elkaar te kunnen houden.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Wij doen alles samen. Ook de evaluatie zullen wij dus gezamenlijk doen.
Het is goed dat de heer Van Boxtel mij hieraan herinnert. Ik zal Economische
Zaken vragen om de effecten apart in te schatten. Misschien beschikt men daar
ook over betere technieken. Dit alles neemt niet weg dat de
kans reëel is dat er door de wet een verder verlies aan arbeidsplaatsen
optreedt. Men zal immers ergens iets moeten bezuinigen. Maar nogmaals, voor
zover wij nu weten, zal het naar verwachting in de sector zelf heel erg meevallen.
Wij willen daar echter ook iets tegenover stellen. Wij zijn dan ook al enige
tijd in gesprek met de innovatieve farmaceutische industrie. Het is bekend
dat dit geleid heeft tot de oprichting van de stichting New drug research,
in samenwerking met de ministeries van Economische Zaken, OCW en VWS. Het
is een samenwerkingsverband waarin wij proberen, de innoverende farmaceutische
industrie en de universiteiten aan elkaar te koppelen en echt innovatief geneesmiddelenresearch
in Nederland te faciliteren. Wij doen dat echt niet alleen om economische
redenen. Mevrouw Kamp had het net al over het geneesmiddel dat ik weet niet
wat voor dure therapieën vervangt. Als geneesmiddelen werken, zijn het
over het algemeen de meest kosteneffectieve behandelingen die er zijn.
 
 Ik kom bij het betoog van de heer Smits. Hij geeft de behandeling van
het wetsvoorstel een zwart etiket; slordig en onzorgvuldig, zei hij. Hoewel
zijn opmerkingen misschien in hoofdzaak gericht zijn op de wijze van behandeling
door de Tweede Kamer, ga ik er toch even op in. Ik denk dat hij het toch iets
te somber ziet. Dat de Kamer met voortvarendheid besloten heeft dit niet onbelangrijke
wetsvoorstel zeer kort na ontvangst van de nota naar aanleiding van het verslag
te behandelen, betekent toch niet dat er sprake is van slordigheid en onzorgvuldigheid.
Het wetsvoorstel is op mijn departement zorgvuldig voorbereid. Het beste bewijs
daarvan is het positieve advies van de Raad van State. Bij zo'n ingrijpend
wetsvoorstel is dat toch een belangrijk signaal. De kamerleden beschikken
al geruime tijd over het wetsvoorstel. Als er nieuwe stukken komen, moeten
zij toch geacht worden, zich snel een oordeel te kunnen vormen over de manier
waarop de eerder gestelde vragen in de nota naar aanleiding van het verslag
zijn beantwoord. Als het echt niet gerechtvaardigd was geweest, zou de Kamer
van behandeling hebben afgezien. Daar ben ik van overtuigd.
 
 In antwoord op een vraag van de heer Smits heb ik eigenlijk al geantwoord
dat de farmaceutische fabrikanten die internationaal georganiseerd zijn, door
het prijsbeleid naar mijn mening eigenlijk geen ruimte hebben om wat te rommelen.
 
 De heer Smits wees op de situatie in Frankrijk, waar men contracten heeft.
Is dat in ons land ondenkbaar, vroeg hij. Frankrijk kent een grotere geneesmiddelenmarkt.
Het is zelfs een heel grote markt, niet alleen omdat het een groot land is,
maar ook omdat men het daar prettig vindt om geneesmiddelen te consumeren.
Frankrijk heeft een vrij grote eigen farmaceutische industrie. Overheid en
farmaceutische industrie hebben gelijke belangen. De farmaceutische industrie
wil absoluut de Franse markt niet missen. En de overheid heeft tegenover zich
een industrie die belangrijke economische belangen vertegenwoordigt. In zo'n
situatie kom je veel makkelijker tot deals. Dan kan de farmaceutische industrie
akkoord gaan met een prijsverlaging, als daar tegenover staat dat de overheid
een researchlaboratorium financiert aan een universiteit, een laboratorium
dat dan geheel ten dienste staat van de farmaceutische industrie. Dit is een
voorbeeld dat ik ken. Dergelijke afspraken komen daar voor. Het zijn twee
partners die er beide belang bij hebben om er uit te komen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Kan dit betekenen dat in Frankrijk de prijs laag is vanuit industriepolitieke
overwegingen?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Voor een deel is dat zo. Maar voor een deel is het ook echt gezondheidszorgpolitiek,
uitgaande van dezelfde overwegingen als die wij hanteren. Wil je de geneesmiddelen
voor het Franse publiek bereikbaar en betaalbaar houden, dan zul je de prijzen
behoorlijk moeten blijven drukken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Betekent dit niet dat Frankrijk in wezen een zeer moeilijk referentieland
is? Uit industriepolitieke overwegingen van de overheid worden de prijzen
bewust laag gehouden. Dat is toch geen marktmechanisme. Hoe kunnen wij dit
land nemen als referentieland?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik geloof dat u het te breed schetst. De heer Smits heeft mij gezegd dat
er in Frankrijk sprake zou zijn van contracten tussen volume en prijzen. Ik
heb geprobeerd uit te leggen waarop die contracten gebaseerd zijn. Dat geldt
alleen voor de eigen farmaceutische industrie, Rhône Poulenc en Mérieux.
Voor Merck Sharp & Dohme en andere bedrijven geldt dit verhaal natuurlijk
niet zo sterk. Ik blijf van mening dat wij cultuur-sociologische studies kunnen
schrijven over de vraag waarom in een bepaald land een bepaalde prijs voor
geneesmiddelen geldt. Maar wij hebben het betrekkelijk pragmatisch aangepakt.
Wij zitten er 20% boven. Wij zoeken naar buurlanden of grote landen waarmee
het verschil in dit opzicht 20% is. Dat is dan mooi vergelijkingsmateriaal.
 
 De heer Smits heeft gevraagd hoe het zit met de opbrengst. Stel dat er
een grotere opbrengst is, gaat dat geld dan terug in de schatkist? Wij hebben
het over het premiegefinancierde deel, de gepremieerde zorgsector. Het hele
verhaal staat onder grote spanning met de toegestane 1,3% groei, de zorgkloof
enzovoorts. Iedereen zal een zucht van verlichting slaken – ook de minister
van Financiën – als blijkt dat deze maatregelen meer opbrengen
dan wij hopen. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik het niet uitgesloten
acht dat andere maatregelen minder opbrengen dan wij hopen.
 
 Voorzitter! Mevrouw Nijpels heeft gevraagd of het kabinet bereid is om
prijsafspraken te maken met de farmaceutische industrie. Zij citeerde wat
zij in een vorig debat heeft gezegd. Mijn antwoord is: ja, mevrouw Nijpels,
maar de farmaceutische industrie is niet bereid om afspraken met mij te maken.
En voor een afspraakje zijn er twee nodig!
 
 Mevrouw Nijpels heeft een rekenvoorbeeld gegeven. Zij zei dat een groter
aantal leveranciers van generieke geneesmiddelen in het buitenland leidt tot
een lagere prijs in Nederland. Is dat de bedoeling van de wet, zo vroeg zij.
Het antwoord is: ja, dat is inderdaad de bedoeling van de wet. Na het verlopen
van het octrooi van de specialités is er geen reden meer om verschil
te maken tussen de specialités en bijvoorbeeld de tien generieke preparaten
uit het voorbeeld van mevrouw Nijpels. Dan is het ook redelijk om alle prijzen
gelijkelijk te laten meerekenen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Voorzitter! Vindt de minister dat een eerlijke berekening? Je hebt tien
fabrikanten met exact hetzelfde middel. Alleen vanwege het feit dat het er
tien zijn, wordt de maximumprijs lager. Was er maar één fabrikant
met hetzelfde middel geweest, dan zou de prijs in Nederland hoger uitkomen.
Ik geef toe dat het niet bij alle geneesmiddelen het geval zal zijn, maar
het kan voorkomen. Stel je voor dat het 25 fabrikanten zijn. Dan wordt de
prijs helemaal een stuk lager. Ik verwijs nogmaals naar mijn voorbeeld. Bij
één leverancier in het buitenland wordt de prijs gemiddeld 80.
Stel dat de verhouding tussen specialités en generiek 100:60 is. Zijn
er tien leveranciers, dan wordt de prijs 64. Want dan moet je rekenen: 700
gedeeld door 11.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Als een middel eenmaal uit het octrooi gelopen is en het voldoet aan de
criteria van de wet dat het een vergelijkbaar preparaat is, dan doet het mee.
Dat geldt ook voor nieuwe middelen die "me too"-preparaten zijn, die niet
door een octrooi worden beschermd.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Is de minister bereid dit te heroverwegen als zij signalen krijgt dat
dit niet eerlijk uitwerkt?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Als sprake is van kennelijk onrechtvaardig handelen jegens de fabrikant/importeur,
waartegen hij dan ook zeker bezwaar zal maken, hoef je deze rekensom niet
strikt toe te passen. Dat lijkt mij het beste antwoord op deze vraag.
 
 De rugzakgroothandels worden aangepakt. Wat is een rugzakgroothandel?
Een apotheker die zijn eigen groothandel heeft? Meerdere apothekers die er
samen één maken? Dit is vaak moeilijk te detecteren. Concurrentie
tegen de volgesorteerde groothandel is aan de andere kant ook wel weer een
goede zaak.
 
 Mevrouw Nijpels vroeg mij ook hoe ik denk te komen tot prijsconcurrentie
onder de maximumprijs. Dat moet de markt doen. Vanwege het marktaandeel moet
men onder die maximumprijs gaan concurreren. De verzekeraarsbudgettering moet
ertoe leiden dat er ook aan de vraagzijde druk wordt uitgeoefend om tot lagere
prijzen te komen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Dat heb ik ook in de nota naar aanleiding van het verslag gelezen. De
COTG-beschikking staat dit echter in de weg. Deze gaat steeds uit van de laagste
prijs. Zodra iemand daaronder komt, wordt dat de prijs. Dan is het geen kwestie
van concurrentie. De minister reageert hier onduidelijk op. Ik kan het mij
ook niet voorstellen hoe je moet concurreren als de prijs die er als laagste
uitkomt, de maximumprijs is.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Wij vergelijken in deze wet de Nederlandse prijzen met het gemiddelde
Europese prijsniveau. Zolang men daarop of daaronder zit, is het goed.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Dan moeten die COTG-bepalingen worden afgeschaft.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Worden op dit punt de vergoedingen en de prijzen niet gemengd?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Misschien kan de minister hierop in tweede termijn terugkomen.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat lijkt mij een goed idee.
 
 Mevrouw Nijpels wees erop dat de prijsbeheersing betrekking heeft op middelen
in het pakket. Particulieren kunnen overige middelen wel vergoed krijgen.
Ik heb met Zorgverzekeraars Nederland afspraken gemaakt in het kader van de
vrijwillige convergentie, die inhouden dat zij in hun pakket al datgene aanbieden
wat ook de ziekenfondsen aanbieden. De vrijwillige convergentie is een goed
instrument, zolang het werkt. Als het niet werkt, zal er iets anders moeten
gebeuren.
 
 De heer Van Boxtel vroeg of de regeling niet overbodig is als de KNMP
zegt dat de apothekers eerst zorgverlener zijn en niet koopman. Ik denk dat
de stimulansenregeling ook nodig is als de apotheker zich netjes, dus als
zorgverlener, opstelt. De apotheker krijgt dan bijvoorbeeld een derde van
het verschil als hij goedkoper aflevert. Als hij zich als koopman opstelt,
pakt hij 100% van het verschil.
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 Dat begrijp ik, maar deze regeling is indertijd in het leven geroepen
om de omslag van koopman naar zorgverlener te bewerkstelligen. Nu hoor ik
de branche-organisatie bij hoog en bij laag beweren dat men dat ook doet.
Dan hoeven wij het als overheid natuurlijk niet meer te gaan stimuleren.
 
 Gisteren heb ik vanwege het nachtelijke uur een stukje van mijn inbreng
overgeslagen. Dat geldt ook de eerdere opmerking van collega Oudkerk over
het doorzetten van de subsidie aan de LHV en de apothekersorganisaties om
gezamenlijk tot voorschrijven op stofnaam te komen. Daar staat ook een bedrag
van ongeveer 10 mln. voor. Als partijen dat waarmaken, zijn dergelijke financiële
inspanningen van de overheid niet meer nodig en kunnen wij die beter inzetten
voor behoud van kwalitatief hoogwaardig...
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ik ben het met u eens dat zij op een gegeven moment niet meer nodig kunnen
zijn. De geldstromen zijn allemaal faciliterend; zij dienen ervoor om te zorgen
dat de deskundigheidsbevordering en de implementatie op de rails kunnen worden
gezet. En natuurlijk, als alles op de rails staat, is het stimuleringsgeld
daarvoor niet meer nodig.
 
 De heer Van Boxtel heeft mij geciteerd en vroeg waar ik op doelde. Ik
heb gezegd dat marktpartijen die besluiten hun prijs te verlagen, kunnen rekenen
op verzet van de andere aanbieders. Dit is mij ter ore gekomen van partijen
uit het veld. Zij hebben mij verteld dat een aantal aanbieders bereid was
om hun prijzen te verlagen en dat zij vervolgens geconfronteerd werden met
acties van andere marktpartijen om dat tegen te gaan. Ik heb ook gehoord dat
nieuwe aanbieders die met laaggeprijsde produkten op de markt willen komen,
in hun bedrijfsvoering gehinderd werden. Tsja, het zijn verhalen. Ik noem
geen namen, maar ik hoorde ze van mensen van wie ik inschat dat zij iets vertellen
wat werkelijk gebeurd is. Ik kreeg daaruit de indruk dat grote aanbieders
kennelijk in staat zijn om nieuwkomers – daar ging het vooral om –
effectief te weren en te verhinderen dat zij lagere lijstprijzen hanteren.
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 Is hier dan niet voor de overheid en anderen een rol weggelegd als het
gaat om rechtsbescherming en een actief anti-kartelbeleid?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat ben ik helemaal met u eens. Ik heb al gezegd dat het onderzoek van
Economische Zaken, waarvan de resultaten in oktober beschikbaar zouden zijn
en dat helaas nog niet zijn, daarop gericht is. Het moet inderdaad in de gaten
gehouden worden.
 
 De vraag over het octrooi heb ik beantwoord. Het was twintig jaar en het
is inmiddels nog met vijf jaar verlengd.
 
 Voorzitter! Hierbij overhandig ik u de nota van wijziging die ik in het
begin van mijn inbreng heb genoemd.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dank u wel. Ik neem aan dat er geen behoefte is aan een tweede termijn.
Er wordt mij met een glimlach duidelijk gemaakt dat dit een verkeerde veronderstelling
is.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Voorzitter! Ik dank de regering voor de gegeven antwoorden. De prijzenwet
staat in het teken van de marktwerking in de hele farmaceutische industrie.
Daarnaast moet ze geplaatst worden in het kader van de IWG-maatregelen. Het
is belangrijk dat die maatregelen op de rails worden gezet. Kan de minister
ons overigens een overzicht van de stand van zaken geven? Wij hebben ooit
een stappenplan met data gezien, maar het is mijn fractie niet duidelijk of
alles nog op schema ligt.
 
 Ik dank de minister voor de politieke bereidheid om met het bedrijfsleven
een alternatief op tafel te krijgen, waardoor de prijzenwet die de kan-bepaling
bevat niet in werking behoeft te treden. De minister stelt steeds opnieuw,
in alle stukken en interviews, dat de prijzenwet één klap op
de prijzen betekent. Tegelijk zegt zij dat het om gemiddelden gaat. Het is
20% van de omzet, dus dan kom ik aan het bedrag van 700 mln. Het zijn zeer
eenvoudige berekeningen. Mijn vraag blijft toch, gelet op het gestelde over
die eenmalige klap op de prijzen, wat de structurele opbrengst is. De minister
heeft het in eerste termijn namelijk over een cumulatie van opbrengsten, via
de prijzenwet, de IWG-maatregelen en het generiek voorschrijven. Dit alles
bij elkaar moet ineens die 700 mln. opleveren. Ik krijg daar graag een verduidelijking
op, omdat in alle stukken, ook in de richting van de industrie, wordt aangegeven
dat alleen de prijzenwet die 700 mln. moet opleveren. De andere maatregelen
hebben echter ook effecten.
 
 Ik ben blij dat de minister de innovatie van geneesmiddelen steunt, want
die innovatie is zeer belangrijk. Daarom ben ik ook blij dat in dat kader
rekening wordt gehouden met de effectiviteit van nieuwe geneesmiddelen, want
dat kan soms leiden tot besparingen door mensen als het ware niet op te nemen.
 
 Dan de indeling van de landen. Ik zeg het maar ronduit. De keuze van de
vier landen berust wat mij betreft, gehoord de verdediging van de minister,
op arbitraire gronden. Daar komt bij dat de minister toegeeft dat met name
de prijzen in Frankrijk soms gewoon op industriepolitieke overwegingen zijn
gebaseerd. Ik vind het daarom jammer dat de regering de aanneming van mijn
amendement ontraadt. Er zijn nu drie landen met zeer grote markten. De minister
kan wel zeggen dat 60% van het geneesmiddelengebruik daar plaatsvindt, maar
ik heb zojuist aangegeven, naast het gestelde over de industriepolitiek, dat
de mensen in Frankrijk, als ze naar de dokter zijn geweest, allemaal met geneesmiddelen
naar huis gaan. Bij ons zijn het consumptiegedrag en het voorschrijfgedrag
toch anders. Dan is het logisch dat er iets anders uitkomt.
 
 Ik betreur het ook dat de minister in dat kader geen antwoord heeft gegeven
op een vraag die ik in eerste termijn heb gesteld. Ik heb aangegeven dat van
de 25 meest verkochte geneesmiddelen in Nederland slechts een derde op de
markt is in de referentielanden die de minister kiest. Van de ongeveer 4000
geneesmiddelen gebruiken wij er in Nederland tussen de 300 en 400. Natuurlijk
worden alle geneesmiddelen wel een keer gebruikt, maar 80% of 90% daarvan –
ik vraag de minister of dat percentage juist is – heeft betrekking op
die 300 op 400 geneesmiddelen. Van die eerste 25 geneesmiddelen bestaat dus
al bijna geen referentieland. Hoe arbitrair is dan de keuze van de minister?
 
 De minister geeft daarnaast toe dat de markten in de vier landen in wezen
niet te vergelijken zijn. Eigenlijk gaat het de minister alleen maar om een
daling van de prijs met 20%. Als de minister de systematiek handhaaft, dat
kan het echter zijn dat er van de ene prijs maar 5% afgaat en van de andere
veel meer. Ik ben wel blij met het gestelde door de minister
dat het consequente van het wetsvoorstel is gelegen in het feit dat niet wordt
uitgesloten dat de prijs van een bepaald geneesmiddel in Nederland omhoog
kan gaan. Feit is wel dat de markten niet goed zijn te scheiden en dat de
redenering van de minister er bijna op neerkomt dat ieder geneesmiddel straks
20% goedkoper wordt. Mijn amendement op dat punt was er mede op gericht om
onderscheid te maken tussen geoctrooieerde en niet geoctrooieerde geneesmiddelen.
De minister heeft een aantal argumenten genoemd waarom zij dat niet wil. Zij
ontraadt daarom de aanneming van dat amendement, maar ik vraag de minister
toch om nog een keer in te gaan op het advies van de Raad van State, het hoogste
juridisch college, om dat wel te doen. Ik neem aan, gelet op het advies van
de Raad van State, dat men van die kant totaal geen juridische bezwaren heeft
tegen dat onderscheid. Is het ook niet zo dat de niet geoctrooieerde geneesmiddelen
in Nederland 70% van de kosten van de farmaceutische hulp uitmaken? Wij gebruiken
dus veel meer niet geoctrooieerde geneesmiddelen. Daarom is het onderscheid
in mijn optiek zeer nuttig. Ik ben blij dat deze wet een tijdelijk karakter
heeft. Ik heb de nota van wijziging die zoëven is rondgedeeld nog niet
gezien, maar het is mogelijk dat ik na lezing daarvan besluit om mijn amendement
in te trekken. Dus ik wacht nog even.
 
 Ik kom nog even terug op de kosten. De minister faciliteert voor 1996
8 mln. Dat staat ook in de brieven naar aanleiding van het FOZ. De minister
legt nu uit waaraan dat bedrag besteed moet worden. Ik moet zeggen dat er
wel sprake is van een flinke verandering in het aantal medewerkers. De minister
biedt het wetsvoorstel aan de Raad van State aan en noemt een aantal mensen
dat voor de uitvoering nodig is. In de memorie van toelichting heeft de minister
het over 15 mensen in het begin en daarna 10. Nu horen wij weer spreken over
21 full-timers en een bedrag van 7 mln. Wij hebben altijd geleerd dat 8 hoog
opgeleide mensen 1 mln. kosten, maar wellicht heeft de minister ontstellend
dure computers. Ik wil dus graag dat zij een betere onderbouwing geeft van
de menskracht en het materieel dat zij hiervoor nodig heeft.
 
 Collega Oudkerk en ik handhaven het amendement over de zelfzorg. Dat doen
wij omdat wij het verhaal van de minister waarin zij aangaf waarom dit amendement
niet door de Kamer moet worden geaccepteerd enigszins tegenstrijdig en vaag
vonden. Het wordt ontraden omdat het 35 mln. kost. Kan zij dit bedrag wel
opeens hard onderbouwen, terwijl zij de opbrengst van 700 mln. alleen maar
baseert op de opmerking dat het om 20% van de omzet gaat? Ik twijfel er natuurlijk
erg aan of de onderbouwing van die 35 mln. hard is. Het op safe spelen, vind
ik in feite ook geen argument. Het is misschien een uitzondering dat een zelfzorggeneesmiddel
voor vergoeding in aanmerking komt, maar het is de vraag of daarvoor een ingewikkelde
wet in stand gehouden moet worden.
 
 De minister heeft aanneming van het amendement van collega Oudkerk en
mij inzake de mogelijkheid van beroep ontraden. Zij stelt dat de procedures
zo zorgvuldig zijn dat er geen beroepsmogelijkheid geboden behoeft te worden.
Voorzitter! In het wetsvoorstel is hierover niets opgenomen. Natuurlijk moeten
de betrokkenen gehoord worden en moeten de regelingen ter inzage gelegd worden.
Het bedrijfsleven kan zijn zienswijze aan de minister kenbaar maken. Nergens
is echter aangegeven dat de minister daar iets mee moet doen of zich daarvoor
moet verantwoorden. Ons amendement strekt ertoe dat de minister via een beroepsprocedure
deze zienswijze op correcte wijze interpreteert en implementeert. Uiteindelijk
wordt er ingegrepen in de vrije markt en daarbij dienen beroepsprocedures
geboden te worden. Wij handhaven ons amendement derhalve.
 
 De minister heeft opgemerkt dat aanneming van mijn amendement inzake verpakkingsgrootte
tot een besparingsverlies leidt. Daarmee geeft zij in feite aan dat de verpakkingsgrootte
toch van invloed is op de gemiddelde prijs. Ik beschouw haar opmerkingen ter
zake dan ook meer als aanbeveling van mijn amendement.
 
 Wat de horizonbepaling betreft, is het duidelijk dat wij de nota van wijziging
ter zake afwachten.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Door de problemen bij het openbaar vervoer is
het mij niet mogelijk om te reageren op wat de minister heeft gezegd. Ik heb
haar antwoord praktisch helemaal moeten missen. Ik heb in eerste termijn al
gezegd dat ik het wetsvoorstel zal steunen. Ik zal in tweede termijn bijzonder
goed luisteren naar wat de collega's zeggen en naar wat de minister antwoordt,
in het bijzonder over de amendementen.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording van de vele vragen.
De minister vond mijn inbreng vannacht teleurstellend. Ik vind dat natuurlijk
heel jammer, maar ik wil toch nog eens duidelijk maken wat ìk teleurstellend
vind.
 
 Driewerf hoera voor de minister dat zij eindelijk samen met de minister
van Economische Zaken de guts heeft gehad om een prijzenwet in te voeren.
Ik wil daar geen enkel misverstand over laten bestaan. Er is echter ook iets
wat ik zeer teleurstellend vind. Ik wil daar graag de reactie van de minister
op horen. Ik denk dat niemand in deze zaal met de minister van mening verschilt
over het feit dat wij geld moeten overhouden om de gezondheidszorg voor iedereen
toegankelijk en betaalbaar te houden. Dat is knap lastig. We weten met zijn
allen ook dat er in deze sector al jarenlang bonussen en kortingen worden
"verdiend" die niet ten goede komen aan diegenen die die zorg het hardste
nodig hebben, namelijk de patiënten. De schatting is dat we het hier
over een bedrag van 300 mln. per jaar hebben. We hebben het dan over vijf
jaar genomen over een bedrag van 1,5 mld. Dat is toch niet weinig! Kortom,
als wij het hebben over geld overhouden om de gezondheidszorg betaalbaar te
houden, dan moeten wij ons maximaal en optimaal inspannen om het geld zo snel
mogelijk weg te halen op de verkeerde plekken.
 
 Ik dank de minister daarom in eerste instantie voor haar toezegging –
na de bijna-koehandel aan de interruptiemicrofoon – om ons op 1 mei
te berichten of de prijzenwet inderdaad een klap geeft op de kortingen en
bonussen. Want een klap op de prijzen is mooi, maar een klap op de bonussen
en kortingen is nog veel mooier. Ik zou van de minister echter graag expliciet
niet alleen de toezegging willen hebben dat we een rapportage
krijgen of het allemaal gelukt is, met andere woorden of die 300 mln. naar
200 mln. of 100 mln. is gegaan. Ik zou ook graag willen dat de minister in
diezelfde rapportage aan de Kamer zou voorleggen aan welke trits van maatregelen
zij denkt en wat daarin de keuze van het kabinet is om bij tegenvallende resultaten
ten aanzien van de bonussen en kortingen een aanvullende regeling te treffen.
Het is natuurlijk prachtig om een rapportage te krijgen, maar het is veel
belangrijker om ook daadwerkelijk met elkaar de maatregelen in dit huis te
kunnen bespreken.
 
 Ik begrijp dat de minister in eerste instantie een voorkeur heeft voor
het claw-back-systeem. Ik heb vannacht gezegd dat er ook een systeem denkbaar
is waarbij je de lijstprijs afschaft en de apothekers periodiek laat verklaren
wat de inkoop- en verkoopprijs is geweest. Op deze wijze kan tot transparantie
en prijsconcurrentie gekomen worden. Deze systemen worden elders ook wel gehanteerd.
Hierbij worden de rugzakgroothandels overigens verboden. Ik vraag de minister
dat idee in ieder geval ook bij haar besluitvorming mee te nemen.
 
 Voorzitter! De reden voor de teleurstelling van de minister – misschien
ben ik even op haar tenen gaan staan – ligt misschien in het feit dat
ik heb gezegd dat zij het verschil niet weet tussen apotheekinkoopprijzen
en lijstprijzen. Natuurlijk weet zij dat wel. Maar op bladzijde 21 van de
nota naar aanleiding van het verslag zegt zij zelf dat in het wetsvoorstel
is gekozen voor regulering van de prijs op het apotheekinkoopniveau. Wat daar
staat is dus niet waar. Inmiddels heb ik begrepen dat het een drukfout is.
Des te beter, zou ik zeggen. Maar we moeten natuurlijk wel met elkaar over
dezelfde dingen praten.
 
 Voorzitter! Ik kom op een aantal zaken nog even terug. Een ding heb ik
niet gehoord. Stel dat, zoals we met elkaar hopen, de bonussen en de kortingen
inderdaad direct tot het verleden zullen behoren dankzij de prijzenwet, wordt
dan de forfaitaire korting op de receptregel opgeheven of niet? Ik zou daarover
graag het standpunt van de minister vernemen. De minister heeft op 21 juni
het ene gezegd en in de nota naar aanleiding van het verslag het andere.
 
 Voorzitter! Ik heb gisteravond nog een ander punt aangehaald, waar de
minister niet op heeft gereageerd. Stel dat de prijsdaling van generieke produkten
zodanig is dat de apothekers bij het niet veranderen van de marktstructuur
duurdere specialités gaan inkopen omdat de marge daarop groter is en
stel dat dat vervolgens weer de effecten oplevert die wij negatieve substitutie
noemen: hoe moet je dan de effecten op de stijging van de collectieve-lastendruk
tegengaan?
 
 Ten aanzien van de zelfzorgmiddelen sluit ik mij voornamelijk aan bij
hetgeen mevrouw Kamp hierover heeft gezegd. Ik maak hierover nog twee opmerkingen.
Als een zelfzorgmiddel in het pakket is opgenomen, lijkt het alsof je het
gratis krijgt, maar je betaalt natuurlijk gewoon premie. Als het in een pakket
is opgenomen, geldt daarvoor niet de receptvergoeding, maar er is wel een
forse marge bepaald. Die marge werd door de minister op 2 december 1994 als
nogal hoog ervaren, namelijk 20 mln. Zij zei zelfs dat zij die te hoog vindt.
Als die middelen niet meer onder deze wet vallen, ben je meteen van de te
hoge marge af.
 
 De minister heeft ten aanzien van de zelfzorgmiddelen die nog wel in het
pakket zijn opgenomen, gelijk dat paracetamol soms nodig is voor mensen die
chronische pijn hebben en dat je dat nauwelijks zelfzorg kunt noemen. Dat
is waar, maar ik ben het met mevrouw Kamp eens dat er dan een systeem in stand
wordt gehouden voor uitzonderingen. Ik vraag de minister, haar oordeel te
herzien.
 
 
 
 
 
 De heer Smits (CDA):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor haar antwoorden. Zij heeft teruggegrepen
op het begin van mijn inleiding, te weten mijn opmerking over de flodderige
voorbereiding van de behandeling van dit wetsvoorstel. Mijn opmerking had
enerzijds betrekking op de voorbereiding van de behandeling in dit huis zelf.
De minister heeft dat ook goed begrepen. Dat verwijt kan ik dus mijzelf en
de collega's van de commissie maken. Anderzijds heb ik ook signalen gekregen
dat de voorbereiding op het departement enigszins anders was verlopen dan
te doen gebruikelijk. Ik ben blij van de minister vernomen te hebben dat in
het afgelopen jaar de gesprekken met Nefarma een vruchtbaar karakter hebben
gehad. Er is verschillende keren overleg geweest, er was veel ambtelijk contact
en zelfs drie keer een contact met de minister. Dat lijkt mij goed. Ik heb
begrepen dat dit contact in een goede sfeer is verlopen.
 
 Ik ben blij met de informatie van de minister over het overleg van eergisteren
met Nefarma. Nefarma is met een eigen plannetje gekomen, met daarbij het verzoek
aan de minister om eerst zelf iets te doen alvorens Nefarma dit zou uitwerken.
Ook ik heb in de jaren dat ik lid van deze Kamer ben een aantal ervaringen
opgedaan. Toen ik binnenkwam, lag de zogenaamde ijkprijzenwet in de kast.
Ik heb mij toen ook laten verleiden om mij in te zetten voor de introductie
van het omnipartijenakkoord, het zogenaamde OPA. Dat is zeer teleurstellend
verlopen. Dat heeft mij destijds nogal gemotiveerd om mee te werken aan het
GVS, om mee te doen aan dit debat en om in te stemmen met de thans aan de
orde zijnde wet. Ik hoop dat de minister vanuit die inzet het gesprek met
Nefarma voortzet.
 
 De minister sprak over het computerprogramma geneesmiddelen Europa, GENEUR.
Ik had de indruk dat zij en passant wat gemakkelijk heen "danste" over het
chapiter van de administratieve-lastendruk, als zou deze met het computerprogramma
worden begrensd. Onder administratieve-lastendruk verstaan wij alles wat aan
wet- en regelgeving is opgesteld en vervolgens, vanwege de complexiteit, door
bedrijven en organisaties zelf niet kan worden uitgevoerd. Men moet daar dan
allerlei deskundigen voor inhuren, accountants en andere specialisten. Dat
kost geld en dat leidt tot extra kosten voor het bedrijfsleven. Ik heb begrepen
dat voor het bedrijfsleven en de organisaties de gehele administratieve rompslomp
die uit de Wet geneesmiddelenprijzen voortvloeit, nogal omvangrijk is. Is
daar een schatting van gemaakt? Ik had de vraag gesteld of de bedrijfseffectentoets
werkelijk is gehanteerd. Het kabinet is daartoe verplicht op grond van een
kabinetsbesluit van enkele jaren geleden om bij elke wet een bedrijfseffectentoets
te hanteren op de wet die men in het kabinet behandelt. Ik hoor daarop alsnog
graag de reactie van de minister. 
 
 Ik heb met voldoening vastgesteld dat het rapport van de evaluatie geneesmiddelenvergoedingssysteem
binnen is. Ik ga er dus van uit dat wij het binnen zeer afzienbare tijd mogen
ontvangen, wat mij betreft zelfs zonder kaft.
 
 Over de apothekers hebben heel veel collega's opmerkingen gemaakt. Ik
heb de indruk dat de minister de boodschap van deze Kamer begrepen heeft.
In de loop van 1996 kunnen wij dus een aantal concrete voorstellen verwachten.
 
 Aan het einde van mijn bijdrage in eerste termijn heb ik een opmerking
gemaakt over het incasseren van het te bezuinigen bedrag van 700 mln. De minister
antwoordt daarop dat als het meevalt wij een blije minister van Financiën
zullen zien. Dat geloof ik zonder meer. Ik heb echter ook gevraagd wat er
gebeurt als de minister de taakstelling van 700 mln. niet haalt. Betekent
dit dat de minister verder moet gaan binnen dit dossier? Moet zij op andere
beleidsterreinen van haar departement gaan zoeken? Of zegt de minister van
Financiën in een genereuze bui dat hij die taak voor zijn rekening neemt?
 
 Tot slot wil ik nog een opmerking maken over de VVD-fractie. De VVD-fractie
heeft in het traject naar dit wetsvoorstel over de geneesmiddelenprijzen een
alternatief ingediend. Dat alternatief is met de nodige tam-tam geëtaleerd.
Ik heb daar tijdens dit debat weinig meer over gehoord. Heb ik goed begrepen
dat met de antwoorden van de minister in de nota naar aanleiding van het verslag
en na haar bijdrage in eerste termijn het VVD-alternatief van tafel is? Voor
mijzelf heb ik die conclusie wel getrokken, gelet op het achttal amendementen
dat de VVD-fractie heeft ingediend. De minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport heeft zich een zeer bekwaam tuinier getoond door heel gemakkelijk
bijna alle acht amendementen weg te schoffelen.
 
 Ik wil de collega van de VVD-fractie het volgende vragen. De minister
zegt over amendement op stuk nr. 10 betreffende de verpakkingen dat dit ettelijke
tientallen miljoenen guldens zal kosten, wellicht 30 mln. à 40 mln.
Over het amendement op stuk nr. 15 over de zelfzorg zegt zij dat dit 35 mln.
zal kosten. Bij elkaar opgeteld en naar boven afgerond kom ik uit op 90 mln.
à 100 mln. Ik heb echter niet gehoord waar de VVD-fractie de dekking
vandaan haalt. Een van de lessen die ik heb geleerd van de VVD in de oppositie
is dat je altijd keurig moet aangeven waar die dekking vandaan moet komen.
Ik hoor dat graag alsnog.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor haar antwoorden. Het citaat van mijzelf
was niet bedoeld om de destijds gestelde vraag nog eens te herhalen, maar
omdat ik blij was dat een volgens de minister-president interessante suggestie
mede, zeg ik heel bescheiden, geleid heeft tot deze wet. Het was eigenlijk
meer een complimentje aan mijzelf. Volgens mij mag dat best een keer.
 
 De minister begon haar antwoord met de doelstelling van de wet, namelijk
een gezonde concurrentie. Ik wacht met belangstelling haar antwoord in tweede
termijn af in relatie tot de COTG-beschikking. Die is naar mijn mening namelijk
nog steeds een belemmering voor de gezonde concurrentie.
 
 De collega's Kamp en Oudkerk hebben een amendement ingediend op de zelfzorggeneesmiddelen.
Naar mijn mening vergissen zij zich in hoge mate. Ik ben het voor 100% eens
met het antwoord van de minister. Aanvaarding van het amendement leidt tot
hogere prijzen en dus tot hogere kosten dan wel tot mindere opbrengsten van
deze wet. Het amendement doet mij sterk denken aan het eigenbelang van Nepropharm,
vastgelegd in een brief die wij een dezer dagen mochten ontvangen.
 
 Voorzitter! Ik kan akkoord gaan met de nota van wijziging die de minister
heeft ingediend in verband met de tijdelijkheid. Met het amendement had ik
niet kunnen instemmen, omdat dat te duidelijk zegt dat het in 2001 maar afgelopen
moet zijn. Ik ben wel blij met de verdediging door de minister van de apothekers,
die de gevolgen van deze wet inderdaad behoorlijk zullen merken. Zij hebben
zich inderdaad rustig gehouden; zij doen aan imagoverbetering, stoppen veel
geld in een campagne en in serviceverlening. Ik vrees dat de heer Oudkerk
weinig apothekers onder zijn vrienden zal hebben.
 
 Ik ben daarom wel teleurgesteld in het antwoord van de minister met betrekking
tot de rugzakgroothandel. De minister heeft gezegd dat die goed is voor de
concurrentie, de marktwerking enzovoort, maar juist de rugzakgroothandel is
de oorzaak van het slechte imago van de apotheker, want de bonussen en kortingen
gaan van de ene broekzak in de andere broekzak. Ik snap wel dat het moeilijk
is, maar daar moet iets aan gedaan worden.
 
 
 
 
 
 De heer Smits (CDA):
 
 Zo te horen heeft mevrouw Nijpels wel apothekers onder haar vriendenkring.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Ja, maar ook heel goede artsen.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Voordat wij over elkaars vriendenkring gaan debatteren – wat op
zich heel aardig zou kunnen zijn – zeg ik dat ik het met u eens ben.
Dat wil ik even zeggen naar aanleiding van de vraag die u mij gisteren heeft
gesteld, maar die niet meer aan de orde is gekomen. Wij hebben het nu inderdaad
niet over zo'n 70% of 80% van de apothekers; naar schatting haalt 20% of 30%
van de apothekers die hoge kortingen en bonussen uit het systeem. Wat dat
betreft, lijkt mij een nuancering op haar plaats. Onder mijn vriendenkring
zitten overigens heel aardige apothekers.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels):
 
 Daar ben ik blij om. U wekte de indruk dat alle apothekers in dit land
zich wat schurkerig gedragen. Ik denk dat dat oneerlijk is, maar zoals in
iedere beroepsgroep zijn er ook daar mensen die zich een beetje misdragen,
zou ik bijna willen zeggen. Dan heb ik het dus met name over de rugzakgroothandel
en daarom vind ik het zo jammer dat daar zo weinig tegen te doen schijnt te
zijn.
 
 Ik kan mij geheel vinden in de reactie van de minister op de ingediende
amendementen, met name van de VVD-fractie. Ik onderschrijf eigenlijk ook de
woorden van de heer Smits in zijn reactie op de bijdrage van de VVD: stem
dan tegen het wetsvoorstel, maar dien niet zoveel amendementen in dat het
wetsvoorstel en zijn bedoeling voor een heel groot gedeelte onderuit wordt
gehaald. 
 
 Terloops is de vrijwillige convergentie even aan de orde geweest naar
aanleiding van mijn opmerking dat er onderscheid zou zijn tussen ziekenfondsverzekerden
en particulier verzekerden. Ik weet dat de minister daar graag vanaf wil en
dat zij dat ook afgesproken schijnt te hebben, maar de praktijk is nog steeds
zo dat de particulieren meer vergoed krijgen dan de ziekenfondspatiënten.
Als de minister het over afspraakjes heeft, moet zij ook nog maar een afspraakje
met de zorgverzekeraars maken.
 
 Ook ik ben benieuwd naar het antwoord op de vraag over de eventuele heroverweging
van de forfaitaire korting. Daar zou ik in tweede termijn graag nog iets over
horen.
 
 De minister heeft terloops gemeld dat wij binnenkort een voorstel krijgen
over de uitdunning van het geneesmiddelenpakket in de maand december. Mijn
vraag is: moet dat ook per 1 januari ingaan?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik bedank de minister voor haar antwoorden. Ik wil nog twee
opmerkingen maken, ten eerste over Nefarma. De minister heeft veel overleg
gehad met Nefarma. Toch moet ik zeggen dat ik tot nu toe niet onder de indruk
ben van de plannen van Nefarma. De minister gaat nog verder met Nefarma praten
en daar zullen wij van horen, maar wij hebben nu een wettelijk instrument
en wat GroenLinks betreft – ik heb het al gezegd – zouden wij
dit wettelijk instrument voluit moeten inzetten en moeten wij niet te lang
wachten.
 
 Tegen mevrouw Nijpels zeg ik dat er zelfs GroenLinkse apothekers zijn.
Men zou het misschien niet verwachten, maar er zijn er toch een aantal. Toch
blijft het systeem van kortingen en bonussen voor ons een enorme doorn in
het oog. De minister heeft een onderzoek via accountantsbureaus aangekondigd.
Lukt het niet, dan heeft de minister een soort systeem zoals in Engeland,
het draw-back-systeem, achter de hand.
 
 Wij krijgen een rapportage in mei. Ik sluit mij aan bij de voorstellen
die collega Oudkerk daarover heeft gedaan, maar het liefst heeft GroenLinks
het Deense systeem, dat gewoon neerkomt op een verbod op kortingen en bonussen,
want ik vind dat het zo niet kan doorgaan.
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 Voorzitter! Ik dank de minister voor haar uitgebreide beantwoording. Ik
zeg nogmaals dat de prijzenwet voor de gehele bedrijfstak een bittere pil
is. Dit blijkt mede uit de correspondentie die hierover is gevoerd. D66 vindt
het goed dat de prijzenwet op de plank ligt en geëffectueerd wordt als
er geen beter alternatief komt. Het is echter één van de twee
klappen die nodig zijn. De prijzenwet kan een effect hebben op vermindering
van kortingen en bonussen, maar ik deel de constatering dat de kwestie nog
niet geheel uit de wereld is. Ik benadruk dat het gehele stappenplan IWG met
verve moet worden doorgezet. Ik ben er blij mee dat de minister liet blijken
dat ze wil dat er meer inzicht in de transactieprijzen komt. Het verzoek van
de heer Oudkerk om een rapportage, inclusief enkele scenario's, ondersteun
ik van harte.
 
 Nederland moet tegelijkertijd aantrekkelijk blijven voor innovatieve en
kwalitatief hoogwaardige farmaceutische industrieën. Ik ben blij met
de toezegging omtrent de monitoring door het ministerie van Economische Zaken
zodat wordt gerapporteerd over de effecten op de werkgelegenheid, bedrijfsvestiging,
herallocatieproblematiek en de samenwerking in de stichting New drugs research.
Vestiging en behoud van arbeidsplaatsen hangen overigens af van meer factoren
dan van de prijzenwet alleen.
 
 Ik hecht aan een reactie van de minister op de problematiek van de beroepsprocedure.
Mevrouw Kamp sprak mij hier terecht op aan. Ik heb bewust in eerste termijn
gewacht op de reactie. D66 heeft een traditie hoog te houden, en ik doe dat
met liefde, om te pleiten voor een zorgvuldige rechtsbescherming. Ik heb de
indruk dat dit in het amendement sterker gewaarborgd is dan in de wat vrijblijvende
hoorzittingvariant. Ik krijg graag in tweede termijn een reactie van de minister.
De nota van wijziging over de horizonbepaling kan op onze steun rekenen. Dit
is een verbetering ten opzichte van het amendement van mevrouw Kamp. Er wordt
geen jaartal genoemd, maar er wordt een bepaalde periode afgewacht om te bezien
hoe de eerder gemaakte afspraken uitpakken.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Voorzitter! Mevrouw Kamp vroeg of het IWG-stappenplan nog op schema ligt.
Ik vraag mevrouw Kamp of zij ermee akkoord gaat dat de stand van zaken haar
wordt toegezonden. Mevrouw Kamp vroeg hoe het structureel werkt als je een
klap op de prijzen geeft. Het is niet één klap op de prijzen,
maar een klap. Er vindt in een keer een verlaging van het prijsniveau plaats
en vervolgens willen wij, door de markt en als dat niet werkt via deze wet,
dat op dit niveau houden. Je hebt dan een bepaalde uitgavenpost binnen de
gezondheidszorg structureel op een lager niveau gebracht.
 
 Is de opbrengst de som van alles? Dit is deels het geval. Alles wat is
ingeboekt in de stukken, zoals de FOZ-opbrengst – maatregelen in de
geneesmiddelensfeer – beslaat het totaal van het complex. Als de geneesmiddelenuitgave
in Nederland 5 mld. bedraagt en de verlaging bedraagt gemiddeld 20%, dan mag
je alleen al van de prijzenwet een hogere opbrengst verwachten. Dit is puur
rekenkundig geredeneerd. Ik weet niet hoe het komt, maar het valt altijd een
beetje tegen omdat de gezondheidszorg een slag ingewikkelder in elkaar zit.
We zijn dus aan de bescheiden kant gebleven. Het is echter niet onmogelijk
dat de totale opbrengst van alles samen het bedrag van 1 mld. overstijgt.
Hier geldt echter toch: eerst zien en dan geloven.
 
 De keuze van de vier landen blijft naar de mening van mevrouw Kamp arbitrair.
Zij handhaaft het amendement op stuk nr. 9. Ik zou opnieuw aanvaarding van
dat amendement door de Kamer dringend willen ontraden. Wij blijven op dit
punt kennelijk van mening verschillen. De argumenten voor de keuze van deze
landen heb ik genoemd. Ik heb dat 20%-verhaal gehouden. Verder zegt mevrouw
Kamp dat er in sommige van die landen andere redenen zijn voor die lagere
prijzen. Het verhaal van Frankrijk is genoemd. Hoe het allemaal ook komt,
het is een feit dat in Nederland het prijsniveau voor geneesmiddelen hoog
is. Ik vind het niet logisch, wanneer je zuinig bent met geneesmiddelen, dat
daaruit moet volgen dat de prijs gemiddeld wat hoger zou moeten
zijn. Ik zie die dingen toch los van elkaar. Er zijn toch ook veel verschillen.
Ik heb het voorbeeld van de hartoperaties genoemd. Ik zal mezelf niet te veel
herhalen. Ik zou het zeer betreuren als het amendement wordt aangenomen vanwege
de vertraging. Computers moeten natuurlijk doen wat de beleidsmakers willen,
maar de zaken zijn nu eenmaal zo met die vier landen afgesproken. De contacten
zijn er, de afspraken zijn gemaakt. Het systeem draait. Per 1 januari kunnen
wij aan de gang. Wij kunnen echter niet aan de gang als wij weer een land
moeten toevoegen. Ik zou dat zeer betreurenswaardig vinden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Maar de minister wil eigenlijk ook via de prijzenwet marktwerking bereiken.
De maximumprijs wordt, hoe je het ook wendt of keert, straks minimumprijs.
Hoe blijft die marktwerking dan overeind?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 De marktwerking vindt plaats onder dat plafond. Er wordt dus een maximumprijs
vastgesteld. Daaronder gaat men hopelijk concurreren, omdat wij ook aan de
vraagzijde nu wat prikkels aanbieden en omdat men natuurlijk ook op marktaandeel
kan concurreren. Als wij door de IWG-aanbevelingen die concurrentie makkelijker
maken, ook voor nieuwe toetreders tot de markt en dergelijke – u kent
allen de IWG-aanbevelingen nog wel – gaat er hopelijk iets gebeuren
in die markt. Concurreren kan men, maar wel onder een plafond.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Maar welke garantie heeft de minister dat de maximumprijs die zij vaststelt,
niet de minimumprijs wordt?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat begrijp ik niet. De garantie is toch een wet waarin staat dat geen
geneesmiddelen tegen een hogere prijs op die markt mogen? Dan overtreedt men
dus de wet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Maar welke garantie heeft de minister dat men onder die prijs gaat zitten
en dat niet de maximumprijs die prijs is die gehanteerd zal worden, waardoor
die marktwerking er niet zal zijn?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 De prijzenwet op zich zelf genereert geen marktwerking. De marktwerking
komt van die andere maatregelen. Het is een visie, maar ieder heeft recht
op zijn eigen visie. Dat is natuurlijk evident.
 
 Mevrouw Kamp heeft gezegd dat ik niet goed heb geantwoord op haar vraag.
Van de eerste 25 middelen die al getoetst werden, bleek er voor een derde
geen referentieland te zijn. Ik heb gezegd dat dit niet juist was, maar dat
was wel een heel kort antwoord. Wij hebben uitgebreid ervaring opgedaan met
prijslijsten uit die vier referentielanden. Wij hebben ook gekeken naar specifieke
produktgroepen. Wij hebben steekproeven uitgevoerd voor een aantal belangrijke
geneesmiddelen op dat produktniveau. Daarbij is gebleken dat wij voor het
overgrote deel van de geneesmiddelen prijzen kunnen vaststellen, conform de
regel van de Wet geneesmiddelenprijzen. In die vier landen is dus inderdaad
een prijs te vinden. Er kan dus ook gemiddeld worden.
 
 Er is ook gekeken naar het aantal werkzame stoffen waarvoor produkten
in die vier landen op de markt zijn. Het blijkt, als je kijkt naar de werkzame
bestanddelen, dat in minstens drie van de vier referentielanden die werkzame
stoffen op de markt zijn en veelal, bij die werkzame stoffen, in alle vier.
Dat is dus een wat uitvoeriger antwoord. In eerste termijn was ik inderdaad
wat kort. Ik weet niet of ik die informatie over die eerste 25 middelen zelf
heb gegeven, maar in elk geval is dit onze ervaring.
 
 Nu vroeg mevrouw Kamp of ieder geneesmiddel 20% goedkoper moet worden.
Dat hoeft dus absoluut niet. Die 20% moet niet gekoppeld worden aan een geneesmiddel.
Het is een brede doelstelling om het prijsniveau van de Nederlandse geneesmiddelen
in totaliteit ongeveer 20% omlaag te brengen. Voor individuele geneesmiddelen
kunnen er echter totaal andere percentages uit komen.
 
 Mevrouw Kamp vroeg mij nogmaals in te gaan op onder andere het advies
van de Raad van State op het punt van innovatieve en niet-innovatieve geneesmiddelen.
Ik heb daar in eerste termijn al van gezegd dat het niet alleen overbodig
leek, maar dat bovendien het inbouwen van het onderscheid in het wetsvoorstel
de mededingingsverhouding wijzigt tussen specialités en gelijkwaardige
generieke equivalenten. Het is natuurlijk wel vervelend om het op juridisch
gebied oneens te zijn met de Raad van State. Wij hebben juridisch advies ingewonnen.
Wij vinden het een behoorlijk risico, met name op het Europese vlak. Ik voeg
dit bij het feit dat ik in eerste termijn heb geprobeerd, uit te leggen dat
een aparte benadering van merkgeneesmiddelen niet voor de hand ligt als het
octrooi verlopen is. Binnen het octrooi is er de bescherming. Daarbinnen is
er geen vergelijking. Dan is het een unieke prijs. Als het middel uit het
octrooi gelopen is, is er voor de fabrikant altijd nog de mogelijkheid om
het dossier nog tien jaar gesloten te houden, als hij vindt dat hij zijn investering
er nog onvoldoende uit gehaald heeft. Binnen die tien jaar kan niemand het
dossier gebruiken om generica te maken. Wij denken daarom dat er ook met deze
wet ruim gelegenheid is om investeringen terug te verdienen en voldoende winst
te maken. Wij vinden dus dat er geen reden is om specialités anders
te behandelen dan generieke varianten, ook niet als de octrooibescherming
verlopen is. Wij vrezen een juridisch risico op het Europese vlak als wij
dat wèl doen. Vandaar dat ik aanvaarding van het amendement zeer krachtig
moet blijven ontraden.
 
 Mevrouw Kamp vroeg nog naar de kosten van de uitvoering. Zij vroeg hoe
het bedrag van 6,3 mln., waar wij uiteindelijk op uitkomen, onderbouwd is
in mensen en middelen. Gezien de tijd en de detaillering, zal ik dit antwoord
op schrift aan de Kamer doen toekomen. Ik zie mevrouw Kamp instemmend knikken.
 
 Mevrouw Kamp heeft gezegd dat het amendement over de zelfzorgmiddelen
door haar en de heer Oudkerk wordt gehandhaafd. Hoe kom je precies aan de
35 mln. besparingsverlies? Er is een proefberekening op losgelaten met de
zelfzorgmiddelen. Uit het prachtige GENEUR-programma komt dan een bedrag tevoorschijn.
Het is geen wet van Meden en Perzen, maar het zal toch een heel behoorlijke
indicatie zijn. Ik ben wat dat betreft blij met de steun van mevrouw Nijpels,
die veel verstand heeft van deze hele materie. Wij lopen het risico van een
ophoging van de prijzen in het segment van de zelfzorgmiddelen, ook wat de
 noodzakelijke geneesmiddelen betreft. Het zijn er niet enkele,
maar vele die in het pakket zitten, maar die ook als zelfzorgmiddel gelden
en dus op bijlage 4 staan. Het is een riskante aangelegenheid. Ik zeg nogmaals
dat ik de Kamer aanvaarding van het amendement ontraad. Als bij die zelfzorgmiddelen
niet optreedt wat ik vrees – dat is dat men daarbij met hogere prijzen
gaat werken en dat wij dat niet meer kunnen remmen – doet de markt goed
haar werk. Dan kun je niet spreken van een besparingsverlies, want dan wordt
die 35 mln. gegenereerd uit de marktwerking. Het is dus ook een kwestie van
de vraag hoe je het inschat. Ik zeg nogmaals dat ik ervoor voel, op safe te
spelen.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Als je de limietvergoeding voor bijlage 4 naar beneden haalt – dat
gebeurt – dan levert dat sowieso 35 mln. op. De minister heeft daarvan
in de eerdere brief, in 1994, gezegd dat het ook meer kan zijn, als de marges
uit het systeem gaan. Over welke 35 mln. hebben wij het nu? Gaat het nu om
de 35 mln. die het zou kosten als we ze bij wet regelen?
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Om de 35 mln. die het zou opbrengen als we ze bij wet regelen.
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Geeft u dan nog een reactie op de 20 mln. marge die u te hoog vond? Of
komt dat later aan de orde, bij de beantwoording van mijn vragen? Ik bedoel
de marge die zit op de middelen uit bijlage 4.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Wat wilt u precies van mij weten?
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Ik bracht in tweede termijn in herinnering dat u een jaar geleden gezegd
heeft: de marge die op de zelfzorgmiddelen zit, is 20 mln. te hoog. Ik gebruik
nu even uw eigen kwalificatie. In de nota naar aanleiding van het verslag
schrijft u dat maatregelen moeten worden genomen als die marge onaanvaardbaar
hoog is. Mijn vraag gisteravond en vandaag is wat "onaanvaardbaar" is. Zo'n
20 mln. is toch een hele hoop op een bedrag van 35 mln.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Ja, 20 mln. is inderdaad onaanvaardbaar hoog. Maar om nu te zeggen, waar
precies de grens ligt...
 
 
 
 
 
 De heer Oudkerk (PvdA):
 
 Dat hoef ik nu niet te weten. Wel vraag ik u, of u daar al iets aan gaat
doen. Of zegt u dat dit nog maar zelfregulering moet blijven? Dit, terwijl
u tegelijkertijd constateert dat partijen er niet uitkomen om die marges enigszins
af te bouwen.
 
 Ik vind het ook prima, als u daar schriftelijk op wilt antwoorden.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Dat zou ik graag willen toezeggen. Maar het is natuurlijk zo dat daar
ook de andere marktelementen werken. Het is al met al zo moeilijk in te schatten
wat er precies zal gebeuren. Dat zijn dan ook de punten waarop wij een beetje
van mening met elkaar blijven verschillen.
 
 Mevrouw Kamp gaf te kennen het amendement inzake de beroepsprocedure te
willen handhaven. Dit amendement ligt meer in de sfeer van de overbodigheid,
zoals ik dit ook in eerste termijn aangaf. Ik denk dat de procedures zoals
die er zijn, voldoende mogelijkheden bieden. Ook dat is dan weer typisch zo'n
punt waarover je met elkaar van mening kunt verschillen. De Algemene wet bestuursrecht
regelt de voorbereidingsprocedure die wij hier van toepassing verklaren. Dat
impliceert dat de overheid van de ingebrachte zienswijze van de betrokkenen
verslagen moet opstellen en, waar nodig, bij de besluitvorming moet motiveren
wat er gebeurd is met die inbreng. De Algemene wet bestuursrecht bevat bovendien
een meer algemene bepaling die waarborgt, dat de overheid zorgvuldig moet
handelen in het verkeer met burgers. Dat zijn dan van die mooie teksten.
 
 Ik denk derhalve dat ik dit amendement overbodig blijf vinden. Men moet
zich realiseren dat dit – bij invoering ervan en als de opstellers gelijk
hebben – nogal wat werk gaat genereren in de sfeer van justitie. Dat
is echter op zich zelf geen argument, want het gaat hier om een principiële
kwestie. Te dien aanzien moet men de eigen mind opmaken.
 
 Ook het amendement ten aanzien van de verpakkingsprocedure wil mevrouw
Kamp handhaven. Zij wees er daarbij op dat juist uit het feit dat de regering
ertegen is, omdat het geld gaat kosten, blijkt dat het toch invloed heeft.
Nu, het heeft natuurlijk ook invloed. Je stelt de maximumprijs vast naar aanleiding
van de verpakking die het laagst geprijsd is, want dat is kennelijk de prijs
waarop de fabrikant dat geneesmiddel op de markt kan brengen. Doordat per
verpakking die prijzen nogal eens plegen te verschillen, ook vanwege de manier
waarop men probeert zijn winsten te maximeren, ga je, als je niet de laagste
maar de gemiddelde prijs neemt, natuurlijk wat verliezen, maar dat vind ik
helemaal geen reden om daar van af te zien. Mevrouw Kamp had een andere reden
op grond waarvan zij, als dat waar was, ten principale gelijk zou hebben,
namelijk dat er ontzettend grote verpakkingen zouden zijn tegen belachelijk
lage prijzen, waarbij je het gewoon met vrachtauto's vol een ziekenhuis binnenrijdt.
Ik ben het met haar eens dat, als dit een rol zou spelen – maar die
verpakkingen komen niet op de buitenlandse prijslijsten voor, want dat is
daar ook iets aparts – zij volkomen gelijk zou hebben. Ik ontraad de
Kamer dit amendement opnieuw.
 
 Ik dank de heer Schutte voor zijn steun. Ik vind het jammer voor hem dat
hij slachtoffer was van de openbaar-vervoerproblematiek van hedenochtend.
Ik heb verschillende van zijn vragen beantwoord; dat kan hij in het verslag
nalezen.
 
 Dan kom ik bij de heer Oudkerk. Met betrekking tot de evaluatie per 1
mei wil hij graag zien welke maatregelen kortingen en bonussen kunnen verminderen.
Hij vraagt dan om op z'n minst een trits, een drietal, alternatieven aan de
Kamer voor te leggen. Dat wil ik graag toezeggen.
 
 De heer Oudkerk sprak van een drukfout. Ik denk niet dat het een drukfout
is. Er is bewust voor gekozen om de maximumprijs vast te stellen op het niveau
inkoop. De bedoeling daarvan is dat ook niet onder die prijs mag worden ingekocht
of gehandeld. De heer Oudkerk zegt dat het in de praktijk wel anders zal gaan,
dat men zich daar niets van aantrekt. Maar dit is dus een doelstellingsformulering
en niet ene feitelijke constatering.
 
 Ik ben inderdaad niet ingegaan op de kwestie van de forfaitaire korting.
Als de bonussen en kortingen tot het verleden behoren, is het natuurlijk heel
redelijk om de forfaitaire korting op de receptregel van 55 cent te redresseren.
Wij moeten netjes met elkaar omgaan. 
 
 Voorzitter! De heer Smits wil nog een reactie op de kwestie van de administratieve-lastendruk.
Ik heb inderdaad verzuimd daarop een reactie te geven. De administratieve-lastendruk
voor het bedrijfsleven houdt in dat het prijzen moet aanpassen. Dat gebeurt
nu natuurlijk ook al heel regelmatig. Ik wijs ook op de bewaartermijn. Wij
hebben echter voor dezelfde termijn gekozen als die van de kamer van koophandel
en de belastingdienst. Verder hoeft men minder kortingen en bonussen te administreren.
Dus misschien is er zelfs sprake van een administratieve-lastenverlichting.
 
 De heer Smits heeft gevraagd: stel dat u de taakstelling niet haalt, wat
dan? Deze prijsmaatregel staat in een palet van maatregelen, die wij ook wel
de TVK-maatregelen noemen omdat zij door de task force volumebeheersing en
kostenbeperking zijn bedacht. Die hebben alle tot doel om de kloof te dichten
tussen groei van de kosten van de hele gezondheidszorg wanneer wij die op
geen enkele manier zouden ombuigen èn de groei die in het regeerakkoord
is toegestaan. Het gaat dan om de 1,3% plus de nominale factor. Ook wij hebben
geconstateerd dat wij het niet redden met het regeerakkoord als wij alles
zijn gang laten gaan. Wij nemen dus maatregelen om om te buigen. Die maatregelen
zijn bij wijze van spreken onderling uitwisselbaar. Als de één
wat minder oplevert, levert hopelijk de andere wat meer op. Leveren zij gezamenlijk
te weinig op en heeft ook de sector haar best gedaan om aan die maatregelen
mee te werken, dan geldt de regel in het regeerakkoord dat het kabinet dan
opnieuw zal bezien of de ruimte voor de zorgsector niet opgehoogd dient te
worden.
 
 Mevrouw Nijpels heeft gevraagd of de huidige COTG-richtlijnen niet de
oorzaak zijn van de verstarde markt en of die niet moeten worden afgeschaft.
Het heeft ook te maken met de herintroductie van de zogenaamde transparantie,
waarover ik het al heb gehad. De verstarrende werking zou worden veroorzaakt
doordat een prijsverlaging geen concurrentieel voordeel oplevert, omdat die
lagere prijs dan weer de vergoedingslimiet wordt. Alle andere aanbieders moeten
noodgedwongen in prijs mee naar beneden. Ik wijs erop dat deze COTG-bepaling
alleen betrekking heeft op de generieke preparaten en de uit hetzelfde land
parallel geïmporteerde produkten. Bij de merkgeneesmiddelen, die dus
niet vallen onder dat deel van die bepaling, is ook nauwelijks prijsconcurrentie.
Je kunt dus zeggen: daar waar de COTG-bepalingen niet werken, is het zaakje
even star als daar waar zij wel werken. Dat overziende, is mijn standpunt
dat het onder de huidige omstandigheden loslaten van die bepaling het risico
in zich bergt van prijsverhoging van de desbetreffende middelen, waardoor
men weer meer mogelijkheden krijgt voor kortingen en bonussen. Dan gaat het
helemaal de verkeerde kant op. Je zou dus een versterking van de margeconcurrentie
kunnen krijgen. Maar ook hier is het een kwestie van: wie verwacht wat?
 
 
 
 
 
 De heer Van Boxtel (D66):
 
 Voorzitter! Wil de minister ook hierin nader inzicht verschaffen bij de
rapportage van de IWG, die wij voor 1 mei krijgen? Ik vind dat dit bij elkaar
hoort. Als de IWG-maatregelen goed gaan werken, kan dit ook van tafel.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Voorzitter! Ik ben het helemaal met de heer Van Boxtel eens. Als de voorgenomen
beleidsmaatregelen effect blijken te sorteren, dat wil zeggen als wij echt
een vergrote marktwerking constateren, dan moeten wij de COTG-bepalingen heroverwegen.
Dan komt de vraag over het moment van afschaffing echt aan de orde.
 
 Mevrouw Nijpels heeft gevraagd wanneer zal worden begonnen met de uitdunning
van het pakket. Als alles loopt zoals ik hoop dat het loopt, zal dat ons in
staat stellen – zo is het advies van de Ziekenfondsraad – om per
1 januari 1996 het pakket wat uit te dunnen. Ik hoop dat ik die toezegging
gestand kan doen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Ik heb een nota van wijziging ontvangen op grond waarvan ik mijn amendement
op stuk nr. 14 kan intrekken. Over de voorhangprocedure heeft de minister
ook een nota van wijziging toegezegd, maar die heb ik nog niet ontvangen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien het amendement-M.M.H. Kamp (stuk nr. 14) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 Minister Borst-Eilers:
 
 Voorzitter! Ik overhandig u bij dezen een nota van wijziging, die ertoe
strekt dat aan artikel 2, eerste lid, na de derde volzin de volgende volzin
wordt toegevoegd: "Het ontwerp van de regeling wordt ten minste vier weken
voor de vaststelling overgelegd aan beide Kamers der Staten-Generaal".
 
 
 
 
 
 Mevrouw Kamp (VVD):
 
 Dan trek ik mijn amendement op stuk nr. 13 in.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien het amendement-M.M.H. Kamp (stuk nr. 13) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, later op deze dag over het wetsvoorstel te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 12.53 uur tot 12.58 uur geschorst.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-33-2542-2561.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl