Vragen van het lid Balkenende aan de ministers van Sociale Zaken en Werkgelenheid en van Volksgezondheid Welzijn en Sport, over de koopkrachtontwikkeling 1999
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 2983-2988

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 43, pagina 2983-2988

26-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van de politiebegroting (26200 VII), te weten: de motie-Halsema over het instellen van een commissie van toezicht voor de politiecellen (26200 VII, nr. 28)Pagina 2996-2996
Vragen van het lid Balkenende aan de ministers van Sociale Zaken en Werkgelenheid en van Volksgezondheid Welzijn en Sport, over de koopkrachtontwikkeling 1999Pagina 2983-2988
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassingen in het systeem van selectie voor opleidingen waarvoor een toelatingsbeperking is vastgesteld (25947), en over: - de motie-Hamer c.s. over een begeleidingscommissie (25947, nr. 16); - de motie-De Vries c.s. over decentrale selectie en gewogen loting (25947, nr. 17) en één andere motiePagina 2996-2997
Presentie en opening (dinsdag 26 januari 1999)Pagina 2983-2983
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (25311)Pagina 2997-3034
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 26 januari 1999)Pagina 3034-3036
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 26 januari 1999)Pagina 2993-2996
Vragen van het lid De Hoop Scheffer aan de minister-president, over de ontwikkelingen en de berichtgeving inzake het IOCPagina 2988-2993
Stemming over een motie, ingediend bij de interpellatie over het asielbeleid, te weten:de motie-Wijn over het nemen van concrete maatregelen (19637, nr. 411).Pagina 2997-2997

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.Vragen van het lid Balkenende aan de ministers van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de koopkrachtontwikkeling 1999.De heer Balkenende (CDA):Mevrouw de voorzitter! Vorige week stond in een van de landelijke ochtendbladen
een alarmerend bericht over de koopkrachtontwikkeling: "Loonsverhoging in
rook op". Ook werd gemeld: "Ziektekosten slopen koopkracht". Vorig jaar hebben
wij, ook vanuit de regeringscoalitie, veel gehoord over de betekenis van lastenverlichting,
maar de burgers ervaren waarschijnlijk iets anders. In toenemende mate zien
zij lastenverzwaring en dat geldt zeker voor de ziektekostenpremies. Het geldt
ook voor de particulier verzekerde die door middel van de eerste schijf meebetaalt
aan de rijksbijdragen voor het ziekenfonds; een soort ziekenfondsbelasting
dus. De burger ziet verder stijgende lokale lasten – al ligt de verantwoordelijkheid
daarvoor niet hier – en een hogere BTW op water.De lastenverzwaringen pakken niet voor iedereen op dezelfde manier uit. Bepaalde groepen hebben er méér last van: gezinnen
met kinderen, alleenverdienershuishoudens, mensen die vanwege leeftijd of
gezondheid vaak thuis zijn en daardoor hogere energielasten hebben, maar ook
bijvoorbeeld mensen die per 1 januari geen hoger inkomen hebben, maar wel
hogere premies moeten betalen.Rond Prinsjesdag – het blijkt ook uit de stukken – is het
beeld naar voren gekomen dat vele Nederlanders grosso modo een "plus" zouden
hebben op het punt van de koopkracht. Er zijn geen garanties gegeven, maar
wel is het beeld gevestigd dat iedereen in de plus zou zitten. Uit reacties
van burgers blijkt stellig dat niet iedereen dat zo ervaart. Tegen die achtergrond
wil ik een paar vragen stellen aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in de eerste plaats aan de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Kan de minister aangeven of het beeld dat vorig jaar naar voren kwam,
namelijk dat grote groepen Nederlanders, zo niet iedereen, een positieve koopkrachtontwikkeling
zou hebben, kan worden gehandhaafd? Kan de minister aangeven of zijn ministerie
berichten krijgt waaruit blijkt dat mensen soms oplopen tegen behoorlijke
lastenverzwaringen? Wat is zijn visie op de microsituaties die soms veel ernstiger
zijn dan de algemene macroplaatjes?Dit jaar is sprake van een lastenverzwaring van 1,5 mld. Dat hangt samen
met de vermogenspositie van de sociale fondsen. Nu blijkt dat de vermogenspositie
moeilijker is dan enige tijd geleden werd aangenomen. Wat is de verwachting
van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de lastenverlichting
op de iets langere termijn, die in het jaar 2000? Hoe schat hij die ontwikkeling
in?De voorzitter van MHP heeft gezegd dat mensen een inkomensontwikkeling
van 2,5% moeten hebben, willen zij er in koopkracht niet op achteruitgaan.
Kan de minister nog eens aangeven of hij deze visie al dan niet deelt? Wij
hebben een brief van de minister ontvangen naar aanleiding van een verzoek
van de heer De Wit en het lijkt mij goed dat de minister hierop ingaat.Ook aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil ik enige
vragen stellen. Eerst een gelukwens aan de minister dat – blijkens een
recente enquête – het draagvlak voor gezondheidszorg en de kosten
daarvan onder de bevolking goed is en dat de Nederlanders daarvoor een prijs
willen betalen. De Nederlander wil overigens als hij iets betaalt, daar wel
graag iets voor terugkrijgen, maar dat weet de minister ook.Kan zij haar visie geven op de hogere premievaststelling die wij nu zien
en die zeker hoger is dan waar wij destijds, ten tijde van Prinsjesdag, van
uitgingen? Hoe kijkt zij daar tegenaan?Dan mijn laatste vraag. Wij hebben in het verleden nogal eens gezien dat
de kosten van de gezondheidszorg te laag werden ingeschat. Dan moest er naderhand
worden bijgeplust en dat leidde op termijn tot premieverhogingen. Is er naar
het oordeel van de minister bij de vaststelling van de premies sprake van
een zodanig evenwichtiger beeld dat wij straks niet te maken krijgen met nog
grotere lastenverzwaringen?Minister De Vries:Mevrouw de voorzitter! De heer Balkenende refereerde aan het feit dat
zijn collega De Wit vorige week geïnformeerd heeft naar deze problematiek.
Ik heb geprobeerd in een brief aan de Kamer mijn zienswijze daarop te geven.
Ik heb de indruk dat ik aan de hand van de vragen van de heer Balkenende daaraan
wat deze problematiek betreft niet zoveel kan toevoegen.In een landelijk ochtendblad heeft een bericht gestaan dat door de heer
Balkenende alarmerend wordt genoemd. Hij relativeerde dit terecht meteen in
zijn betoog, want wij weten sedert geruime tijd dat koopkrachtplaatjes als
zodanig met een strikte gebruiksaanwijzing gehanteerd moeten worden. Desondanks
zijn het nuttige hulpmiddelen bij het beleid. Het kabinet kan geen beleid
ontwikkelen als het geen inzicht heeft in de prognoses over de koopkrachtontwikkeling.
Wij hanteren dus die zaken wel, maar zoals men in een bekend SER-advies gelezen
heeft, past daarbij de nodige voorzichtigheid.De moeilijkheid met betrekking tot de berekeningen van MHP in vergelijking
met de prognoses die door het CPB worden gemaakt en die door departementen
worden gehanteerd, is dat men voor een deel andere gegevens hanteert. Dit
maakt de vergelijkbaarheid natuurlijk wat lastig.Het is juist dat bij het aantreden van het kabinet de berekeningen van
het CPB de prognose inhielden dat de koopkracht van bijna alle groepen die
in de CPB-koopkrachtplaatjes zijn opgenomen er op vooruit zou gaan. Ik wil
er in dit verband misschien ten overvloede toch wel even op wijzen dat die
koopkrachtplaatjes niet over echte mensen gaan, maar over fictieve mensen
en niet over echte bedragen, maar over gemiddelde bedragen en dat daar bijzonder
veel dingen niet in komen. Maar juist is dat het koopkrachtbeeld zoals dat
binnen die randvoorwaarden gepresenteerd werd, positief was. Als er veronderstellingen
in die koopkrachtplaatjes staan die in de praktijk anders uitpakken, heeft
dit een effect op de uitkomst. Als iets hoger wordt dan door het CPB is geraamd,
betekent dit dat de koopkrachtverwachting een beetje moet worden bijgesteld.
Er zijn bijzonder veel factoren die in de loop van de tijd het totale beeld
bepalen. Het beeld is dus nooit afhankelijk van één minnetje,
want er zijn altijd ook plussen. Ik wil een voorbeeld geven. In december jongstleden
is een nieuw rapport van het CPB gepubliceerd waarin geheel andere inflatiecijfers
zijn genoemd, hetgeen op de koopkracht een groot effect heeft.De heer Balkenende wil weten hoe de zaak er nu bij staat. Ik kan daar
niet met een timmermansoog iets van zeggen. Mijn indruk is dat, de plussen
en de minnen die ik ken bijeen genomen, over het algemeen een positieve verwachting
blijft bestaan, onder de restrictie dat wij die algemene cijfers met enige
terughoudendheid moeten bezien en niet zomaar kunnen terugvertalen naar allerlei
individuele gevallen.De heer Balkenende vroeg mijn commentaar op een uitspraak van de voorzitter
van MHP over wat noodzakelijk zou zijn op het gebied van de loonontwikkeling
om voor iedereen te garanderen dat de mutaties die hier besproken worden,
geen negatief effect hebben. Ik wil erop wijzen dat de voorzitter van MHP, zoals iedereen weet, voorzitter is van een vakcentrale die
op het ogenblik in onderhandelingen over loonontwikkeling verwikkeld is, zodat
ik er niet zoveel behoefte aan heb er specifiek commentaar op te geven. Ik
moet erbij zeggen dat het referentiepunt dat hij in zijn uitspraken koos,
wel heel ongenuanceerd is. Er zijn altijd verschillen. Je kunt andere voorbeelden
nemen voor berekeningen die helemaal niet tot die conclusie leiden. Eigenlijk
wil ik er liever niet op ingaan, omdat wij de komende tijd te weten zullen
komen wat er aan de onderhandelingstafel, waar iedereen precies weet wat de
betekenis van al deze gegevens is, wordt besloten.De voorzitter:Alvorens het woord te geven aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, wijs ik u er – en dan deze week in andere bewoordingen –
allen op dat het voor de aanwezigen in deze zaal bijna onmogelijk is om goed
te verstaan wat er wordt gezegd. Ik zie dat u dit allemaal goed hebt gehoord.
Houd u daar rekening mee, dan komt er een week dat ik dit niet hoef te zeggen!
Datzelfde geldt overigens ook voor de wandelgangen, maar daar zal iemand anders
intussen wel even iets aan doen.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! In de eerste plaats dank ik de heer Balkenende
voor zijn gelukwens. Ook ik heb de uitslagen van de enquête die vanochtend
in het Algemeen Dagblad werden gepubliceerd, met instemming gelezen. Wat dat
betreft zou de kop "Loonsverhoging gaat in rook op" beter kunnen worden vertaald
in: "Loonsverhoging gaat in zorg op". Getuige de enquête is dat precies
wat de Nederlandse burgers graag willen.Allereerst vroeg de heer Balkenende mijn visie op de premies die hoger
blijken te zijn dan op Prinsjesdag nog werd aangenomen. Bij de ramingen rond
Prinsjesdag gaat het om een prognose op basis van de op dat moment beschikbare
informatie. Dat geldt trouwens voor alle ramingen, maar sommige zaken zijn
gemakkelijker goed te ramen dan andere. Neem bijvoorbeeld de kwestie van de
AOW-uitgaven. Die kun je redelijk goed voorspellen. Voor andere zaken ligt
dat echter veel ingewikkelder. Dat geldt ook voor de ziektekostenpremies.
Ten aanzien daarvan heeft het CPB ten tijde van de MEV een raming gemaakt
op basis van de inzichten die men op dat moment had. Toen het Jaaroverzicht
zorg werd opgesteld, waren wij weer wat verder in de tijd. Wij hadden toen
nieuwe inzichten, die echter net weer te laat kwamen om nog in de MEV te worden
verwerkt. Het betrof inzichten in een wat hogere kostenontwikkeling in 1998,
met name bij de geneesmiddelen. Je mag daarvan verwachten dat ze structureel
doorwerken. Ook werden toen van de zijde van verzekeraars geluiden gehoord
over een mogelijke inhaalslag die men zou willen maken, omdat men in de afgelopen
jaren verliezen bleek te hebben geleden en er een tekort aan premieontvangsten
was. In het JOZ hebben wij dan ook een opwaartse bijstelling gepleegd. Nu
wij weer iets dichter bij de waarheid zijn, zien wij dat de premies, waar
de ziektekostenverzekeraars zelf in vrijheid over mogen beslissen, weer wat
hoger liggen. De argumenten die men daarvoor geeft, komen neer op een inschatting
van de kostenontwikkeling in 1999, gebaseerd op de nieuwste inzichten die
zij bij hun verzekerden hebben over 1998. Verder is er inderdaad sprake van
die inhaalslag. Die geldt met name op de markt van de particuliere ziektekostenverzekeringen.De heer Balkenende vroeg ook – en dat lijkt mij een heel relevante
vraag – of het huidige premiebeeld in overeenstemming is met het te
verwachten uitgavenniveau, of dat er nog verdere tegenvallers op dat punt
zijn te verwachten. Ik denk dat op dit moment de ziektekostenverzekeraars
in het algemeen zo'n goed inzicht hebben in hun uitgaven in 1998 – natuurlijk
nog niet tot achter de komma, omdat veel rekeningen nog naijlen in het begin
van het volgende jaar – dat zij behoorlijk goed kunnen raden wat het
uitgavenniveau zal zijn en dat de nominale ziekenfondspremie zoals die nu
is vastgesteld en de particuliere ziektekostenpremies een goede weerspiegeling
zijn van het verwachte uitgavenniveau. Overigens hebben verzekerden altijd
een maand na het bekendmaken van de premie van hun eigen verzekeraar de tijd
om nog een andere verzekeraar op te zoeken. In antwoord op vragen van mevrouw
Kant heb ik de volledige lijst van de nominale ziekenfondspremies toegestuurd.
Zoals men ziet, is er daarin zo langzamerhand sprake van een behoorlijke marktwerking,
met grote verschillen. Waarschijnlijk heeft de heer Balkenende ook in de krant
gelezen dat verzekerden in groten getale op het ogenblik informatie inwinnen
bij andere ziektekostenverzekeraars, zowel ziekenfonds als particulier, om
nog te proberen een overstap te maken naar een goedkopere verzekeraar.De heer Balkenende (CDA):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor de beantwoording.
De minister van Sociale Zaken heeft een belangrijke opmerking gemaakt, namelijk
dat het gaat om plussen en minnen en dat er, voorzover nu is te voorzien,
sprake is van een positieve verwachting.Uit de brieven die ons bereiken, blijkt in individuele situaties het beeld
vaak anders. Ik heb een brief ontvangen van een gepensioneerde die geconfronteerd
wordt met een lager pensioen en met een hogere ziektekostenpremie. Hij schrijft:
"Begrijpen onze bewindslieden dan niet wat er voor onvrede onder het volk
leeft?".Er was ook een brief van een vader met een aantal kinderen, die dit jaar ƒ
1000 méér moet betalen aan ziektekosten. Omdat de premier ook
aanwezig is, lees ik even voor uit een brief van een ondernemer. Die zegt:
"Tot slot de waarschuwing van minister-president Kok betreffende de CAO-loonstijgingen.
Hij waarschuwt voor te hoge inzetten. Akkoord, maar let dan wel zelf op inzetten
boven de 10%."Onze indruk is dat de microbeleving van de burger vaak anders is dan de
macroplaatjes. De minister spreekt echter van positieve verwachtingen en dat
is een belangrijk punt.De minister is niet ingegaan op de vermogenspositie van de sociale fondsen.
Onze fractie heeft zorgen over de ontwikkelingen met betrekking tot het jaar
2000. Kan de minister daarover iets zeggen?Wij nemen er kennis van dat de minister afstand neemt van de opmerking
van de voorzitter van MHP, de heer Verhoeven. De minister ziet dat kennelijk
anders dan hij.Minister De Vries:Mevrouw de voorzitter! Ik geloof dat de heer Balkenende een belangrijke
opmerking maakt als hij zegt dat de microbeleving vaak wat anders is dan de
macrocijfers waarmee wij natuurlijk vaak werken. Vandaar dat het zo belangrijk
is dat wij het afgelopen jaar met elkaar geconstateerd hebben dat wij met
die macrocijfers heel voorzichtig moeten omgaan. Als dat namelijk niet gebeurt,
zal gauw de neiging ontstaan om dat naar een microniveau te vertalen. Op het
moment dat je dat inderdaad zou doen, kun je beter ophouden met die cijfers
te maken. Dat kan dus niet. Dat is een volstrekt onverantwoorde manier om
met die berekeningen om te gaan.Ik heb geen opmerking gemaakt over de sociale fondsen. Daarover is op
het ogenblik geen officiële informatie beschikbaar. Die volgt in het
CEP dat in april verschijnt. Dan krijgen wij overigens ook meer inzicht in
de verwachtingen ten aanzien van de lasten in het jaar 2000.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! Ik heb niet begrepen dat de heer Balkenende mij
in zijn tweede termijn nog concrete vragen heeft gesteld.De voorzitter:Daarom was ik ook wat aarzelend om u het woord te geven. Ik neem aan dat
dit klopt, anders zou ik wel protest horen op dit moment.De heer De Wit (SP):Mevrouw de voorzitter! Ik wil de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
een paar vragen stellen.In ons land bestaan aanzienlijke inkomensverschillen. De stijging van
de nominale premie betekent dat grote groepen mensen ƒ 20 tot ƒ
85 méér moeten gaan betalen dan het bedrag waarvan het kabinet
is uitgegaan. Er is uitgerekend dat dit kan leiden tot een achteruitgang in
koopkracht van 0,3% tot 0,6%. De genoemde bedragen gelden voor de hoofdverzekerde.
De medeverzekerden komen daar dus nog bij! De bedragen kunnen dus veel hoger
uitvallen.Kan de minister bevestigen dat het kabinet het tot zijn taak rekent de
inkomensverschillen te verkleinen? En kan de minister bevestigen dat de verhoging
van de nominale premie de lagere inkomens harder zal treffen dan de hogere
inkomens? Is dat voor de minister aanleiding die inkomensverschillen aan te
vechten en maatregelen te treffen om op een of andere manier achteruitgang
in koopkracht te repareren?Lettend op de effecten die deze nominale verhogingen teweegbrengen, zou
ik de minister ten slotte willen vragen of hij het nog verstandig vindt om
in dit land over loonmatiging te spreken.Minister De Vries:Mevrouw de voorzitter! De heer De Wit vraagt naar de effecten die een
en ander heeft. In de brief die ik gisteren in reactie op een verzoek zijnerzijds,
via u tot mij gekomen, aan de Kamer geschreven heb, is uitgerekend dat de
stijgingen die plaatsvinden voor alle categorieën die in de Sociale nota
genoemd worden, ongeveer neerkomen op een negatief effect van een kwart. Er
is één uitzondering, namelijk de tweemaal modale werknemer met
kinderen. Op de verdere omstandigheden die de heer De Wit noemde, heb ik op
het ogenblik absoluut geen zicht. Dit is de inschatting die wij maken van
het effect van deze ontwikkeling.Een beroep op loonmatiging is om zeer veel redenen nog gewettigd. Ook
in dit verband zou dat alleen maar toe te juichen zijn. Het is dringend nodig
dat wij in ons land rekening houden met onze economische situatie in het algemeen
en met alle gegevens die deze economische situatie bepalen. Ik noemde net
bijvoorbeeld een gunstig effect als de inflatie. Verder moeten wij ervoor
zorgen dat wij internationaal competitief blijven, met name – wij hebben
daar al eens eerder een discussie over gehad – om ervoor te zorgen dat
de groei van de werkgelegenheid die langzamerhand begint af te vlakken, in
dit land door kan blijven gaan. Er zijn namelijk nog velen die ook een plaats
op de arbeidsmarkt moeten krijgen. En daar is loonmatiging, een verantwoorde
loonontwikkeling, nog steeds de echte sleutel voor. Het is overigens bepaald
niet zo – in antwoord op een vraag van de heer Balkenende heb ik ook
al een opmerking in die richting gemaakt – dat het percentage dat de
heer De Wit noemde alleen maar zaligmakend is. Ook met een lager percentage
resteert voor bijvoorbeeld modale werknemers een positieve inkomensverwachting.
Daarom ben ik ook niet zo somber ten aanzien van dit ene effect. Ik zie meer
effecten die ertoe leiden dat wij niet zo somber behoeven te zijn, alhoewel
ik die nu natuurlijk niet kan aggregeren en doorrekenen. Ik hoop dat wij nog
vaak over loonmatiging kunnen spreken. Het is namelijk om diverse redenen
heel belangrijk dat loonmatiging bovenaan de agenda blijft staan.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! Het is misschien goed om nog een aanvullende opmerking
te maken, omdat het gaat om het concrete geval van mensen met een lager inkomen
die een bepaald bedrag meer aan nominale premie moeten gaan betalen voor het
ziekenfonds. Het is zo dat ƒ 110 van die verhoging het gevolg is van
het afschaffen van de eigen bijdrage voor het ziekenfonds. Die eigen bijdrage
kon voor velen tot ƒ 200 per jaar oplopen. Als je het totale koopkrachteffect
voor juist mensen met een lager inkomen beziet, moet je dat element volgens
mij ook meewegen.De heer Hillen (CDA):Mevrouw de voorzitter! Ik heb een vraag aan de minister van Sociale Zaken.
Het viel mij op dat hij in zijn antwoord inzake de koopkrachtontwikkeling
bijna wetenschappelijk was. Hij hanteerde in ieder geval de argumenten die
je doorgaans van de minister van Financiën of van de voorzitters van
werkgeversorganisaties hoort. Hij zei sussend: het valt allemaal wel mee;
wij behoeven ons niet druk te maken, want gemiddeld komt iedereen er misschien
toch wel met een plusje uit. Nu hebben de VVD, de PvdA en D66 verkiezingscampagne
gevoerd onder het motto van lastenverlichting voor iedereen. Sinds de verkiezingen
is het echter voornamelijk lastenverzwaring geworden. Daar komt nog bij dat
met name de PvdA campagne heeft gevoerd onder het motto "sterk en sociaal".
Ik kan mij voorstellen dat als je lastenverlichting belooft en lastenverzwaring
brengt en bovendien actie voert onder het motto "sterk en sociaal", dan ten
minste de minister van Sociale Zaken laat merken voor wie zijn hart klopt.
Ik denk hierbij aan de gepensioneerden, met name de AOW'ers, en de eenverdieners
die bijzonder zwaar kunnen worden getroffen door de lastenverhogingen van
het kabinet. Daarom wil ik de minister van Sociale Zaken vragen of hij in
ieder geval van de geesteshouding "sterk en sociaal" blijk wil geven.Minister De Vries:Mevrouw de voorzitter! De heer Hillen verwijt mij dat ik een bijna wetenschappelijk
betoog heb gehouden, althans een dat leek op dat van de minister van Financiën.
Ik vind die gelijkstelling suspect, omdat ook de minister van Financiën
naar mijn smaak uiteraard wetenschappelijk verantwoorde politieke betogen
afsteekt. Dat doe ik ook. Ik weet niet helemaal zeker of ik hetzelfde zou
kunnen zeggen van de vraagstelling van de heer Hillen. Het kabinet heeft voor
de komende periode een lastenverlichting aangekondigd. Dat staat in het regeerakkoord.
De heer Hillen weet precies waaruit die verlichting bestaat: in 1999 een kleine
verhoging en aan het eind van de periode een lastenverlichting van ongeveer
5 mld. Dat is een getal dat ook de heer Hillen in de campagne de komende weken
niet vaak genoeg zal kunnen herhalen. Als wij één gegeven noemen –
dat geldt ook voor de koopkrachtoverzichten – moet je niet de ogen sluiten
voor andere gegevens, want daarmee geef je de mensen een onvolledig beeld.
Dat moet je niet doen, want dan geef je ze niet de kans daarover een goed
oordeel te krijgen. Als wij het volledige beeld van het lastenverlichtingsbeleid
van het kabinet naar buiten brengen, zien wij dat dat er voortreffelijk uitziet.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter! Ik hoor de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
net in haar antwoord zeggen dat zij de enquête vanochtend in een landelijk
dagblad ziet als een felicitatie voor haar beleid. Zij zei zelfs dat mensen
vinden dat de loonsverhoging opgaat in zorg. Ik wil de minister wellicht even
teleurstellen: ik zie die enquête toch iets anders. Ik zou de minister
willen vragen dat niet op te vatten als een felicitatie, maar als een signaal
van de Nederlandse bevolking, die vindt dat deze minister te weinig investeert
in de zorg.Voorzitter! Ik heb aan beide bewindslieden een aantal vragen over de stijging
van de nominale ziektekostenpremies. In de brief die vanmorgen is gekomen,
staat dat de overheid niet verantwoordelijk is voor de hoogte van deze premies.
Als deze premies dusdanig stijgen dat het heel negatieve effecten heeft op
lage inkomens, is de overheid toch wel verantwoordelijk, zeker als wordt gekeken
naar de terugdringing van de inkomensverschillen? Vinden de beide bewindslieden
dat ook niet? Moeten deze premies maar blijven stijgen? Moet er geen maximum
worden gesteld aan de hoogte van de nominale premies?Voorzitter! Ik heb nóg een vraag over de verantwoordelijkheid.
De bewindslieden kunnen wel zeggen dat de overheid niet verantwoordelijk is
voor nominale ziektekosten, maar ten tijde van de invoering van een eigen
bijdrage had de overheid hierop toch wel degelijk invloed? Immers, in overleg
met de ziektekostenverzekeraars is toen besloten ter compensatie die nominale
premies te laten dalen. Toen is het gebruikt als argument om de eigen bijdrage
erdoor te krijgen. Er is dus, lijkt mij, wel degelijk invloed mogelijk.Voorzitter! Ten slotte nog een vraag aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Ik begrijp ook uit de brief dat de zorgverzekeraars als
argument voor de hoge premies aanvoeren dat de kostenstijging van de geneesmiddelen
toch wel tegen zou kunnen vallen. De minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport heeft een plan ingediend ter terugdringing van de kosten. Ik neem
aan dat deze minister achter haar plan staat, en ik denk dat zij dat zal halen.
Heeft zij de zorgverzekeraars niet kunnen overtuigen van de haalbaarheid van
haar plan?Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! De mensen antwoordden op een enquête die
nu of misschien vorige week is afgenomen, dat zij vinden dat meer geld naar
de gezondheidszorg moet. Redenerend vanuit het moment waarop de vraag gesteld
was, is dat natuurlijk ook zo. Je zou kunnen zeggen dat de geënquêteerden
op hun wenken worden bediend, want sinds 1 januari is een begin gemaakt met
het toevoegen van 1,5 mld. per jaar aan de totale zorguitgaven. Er werd niet
gevraagd of de geënquêteerden vonden dat, als er 5,6 mld. in deze
kabinetsperiode bijkomt, dit nog steeds te weinig is. Ik beschouw de enquête
daarom toch als een steun voor mijn beleid.Voorzitter! Ik kom toe aan de kwestie van de verantwoordelijkheid van
de overheid voor de premies. Moeten de nominale ziektekostenpremies maar blijven
stijgen en moet het kabinet dan maar zeggen dat het daarover niet gaat? Op
het ogenblik ligt bij de Kamer ter behandeling het wetsvoorstel maximering
reserves ziekenfondsen voor. Dat is een heel belangrijk wetsvoorstel. Ik hoop
dat de behandeling in de Tweede Kamer en in de Eerste Kamer ertoe leidt dat
deze wet per 1 januari a.s. in het Staatsblad staat. Volgens deze wet wordt
het ziekenfondsen onmogelijk gemaakt om het teveel dat zij eventueel berekend
hebben aan nominale ziekenfondspremie weg te laten vloeien in reserves. Er
wordt een maximum aan de reserves gesteld en bovendien kan men met een nominale
premie die achteraf gezien iets te hoog is geweest maar twee dingen doen:
meer zorg verlenen in hetzelfde jaar of de nominale ziekenfondspremie voor
het volgend jaar verlagen of minder verhogen. Dus er komt wel degelijk een
slot op de deur. De zorgverzekeraars hebben op mijn verzoek – wel na
een aantal stevige gesprekken – in het jaar voorafgaand aan het invoeren
van een eigenbijdragesysteem de nominale ziekenfondspremie verlaagd met ƒ
110. Ik wijs erop dat zij dat geheel vrijwillig op basis van redelijke argumenten
hebben gedaan. Daar heb ik dus geen opdracht toe gegeven. Overigens kon ik
die opdracht ook niet geven.Dan kom ik bij het punt van de geneesmiddelenuitgaven. Aan het eind van
het vorige jaar is gebleken dat de geneesmiddelenuitgaven voor 1998 te laag
geraamd waren. De feitelijke uitgaven bleken 280 mln. hoger te liggen. Ik
heb de Kamer meegedeeld dat er extra maatregelen genomen moeten
worden voorzover dit structureel doorwerkt. Het plan voor de kostenbeheersing
geneesmiddelen kent een aantal elementen die je in sterke of minder sterke
mate kunt toepassen. De voorstellen die de Kamer nog zullen bereiken, zijn
erop gericht om deze overschrijding te compenseren met maatregelen die passen
bij de aard van de overschrijding.De heer Harrewijn (GroenLinks):Voorzitter! De minister van Sociale Zaken stelde dat zaken op microniveau
anders uit kunnen werken dan in het macrobeleid is voorzien. Is hij het met
mij eens dat de regelingen voor ziektekosten vaak het individuele niveau overstijgen?
Dan gaat het wel degelijk om bepaalde categorieën mensen. Je kunt je
afvragen of wij de problemen die zich voordoen niet hadden kunnen voorzien.Vervolgens wil ik nog ingaan op het debat dat tijdens de algemene beschouwingen
is gehouden over de koppeling-plus. Dit jaar zijn bepaalde belastingmaatregelen
genomen die invulling moesten geven aan koppeling-plus. Nu merken wij dat
die maatregelen voor bepaalde groepen nog niet eens voldoende zijn om verhogingen
te compenseren. Dus voor bepaalde mensen is er sprake van een koppeling-min
en voor anderen verbleekt dat plusje. Is de minister van mening dat die koppeling-plus
nog steeds staat of is daar voor de meeste mensen absoluut geen sprake meer
van?Dan heb ik nog een vraag aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport. In haar brief is sprake van de verantwoordelijkheid van de particuliere
verzekeraars voor hun premies. In hoeverre hebben MOOZ en WTZ nu substantieel
bijgedragen aan deze verhogingen? Was dat niet te voorzien? Ik ben het met
de minister eens dat de particuliere verzekeraars een eigen beleid hebben,
maar dit zijn toch wettelijke verplichtingen die deze verzekeraars worden
opgelegd. In welk opzicht kwam dit voor hen onverwacht?Minister De Vries:Mevrouw de voorzitter! Ik heb in antwoord op eerdere vragen gezegd dat
deze mutaties een effect zullen hebben van min een kwart voor alle inkomenscategorieën
die in de Sociale nota worden genoemd en door het CPB bij berekeningen worden
gehanteerd, met uitzondering van één. In die zin is het ook
op een hoger abstractieniveau redelijk om deze verwachting te hanteren. Dit
neemt overigens niet weg dat de mutaties op microniveau anders kunnen zijn.
Dat is nu eenmaal de aard van dit soort berekeningen. Op de vraag of wij dit
hadden kunnen voorzien, moet ik ontkennend antwoorden. Als men dit had kunnen
voorzien – en er zijn veel mensen die daar hun vak van maken –
dan had men dit wel bij de berekeningen mee laten spelen. Alle koopkrachtplaatjes
staan vol met zaken die verwacht worden, maar die niet echt te voorzien zijn.
We wisten in augustus ook niet dat we te maken zouden krijgen met een inflatie
die dit jaar waarschijnlijk 1% lager zal zijn. Nogmaals, we moeten hier geen
weersverwachtingen op zeer korte termijn van maken. Deze berekeningen lopen
over een jaar en worden aan de hand van de best mogelijke gegevens gemaakt.
We moeten daar voorzichtig mee omgaan opdat we geen verkeerde conclusies gaan
trekken.Op de tweede vraag of er voor de meeste mensen nog iets te verwachten
valt, moet ik hetzelfde antwoord geven. Ik heb in antwoord op eerdere vragen
al gezegd dat mijn stellige verwachting is dat, op basis van de inschatting
van de indertijd gemaakte ramingen en de in het oog springende mutaties, door
het CPB vandaag nog steeds een positief koopkrachtbeeld onderschreven zou
worden. Maar niemand weet welke positieve of negatieve zaken er volgende maand
zullen gebeuren, waardoor het beeld mooier of minder mooi kan worden. We zitten
bovendien midden in een CAO-traject; er vinden overal onderhandelingen plaats,
die een grote impact hebben op onze economie. Ik heb daar in ander verband
al op gewezen. Ik begrijp dat de heer Harrewijn bezorgd is. Ik verwacht echter
dat als het CPB en het departement naar deze cijfers kijken, er een positief
beeld uit blijft komen. Nogmaals, met alle randvoorwaarden waarover wij het
eens zijn.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! De heer Harrewijn heeft volkomen gelijk dat er
twee elementen in de premies zitten, waar de overheid verantwoordelijk voor
is en die door de minister van Volksgezondheid worden vastgesteld. Dat zijn
de wettelijke bijdrage voor de MOOZ, de oververtegenwoordiging van ouderen
in het ziekenfonds, en de WTZ-omslagbijdrage. Beide bijdragen worden geheven
bij particulier verzekerden en beide zijn solidariteitsomslagen.In deze premies zijn geen verrassingen opgetreden, zeker niet de verkeerde
kant op. Deze bijdragen zijn indertijd geraamd op ƒ 420 voor de WTZ
en ƒ 242 voor de MOOZ. Uiteindelijk bleek het mogelijk deze bedragen
zelfs iets lager vast te stellen. Ik weet niet precies hoeveel lager, maar
als de heer Harrewijn het op prijs stelt, wil ik hem het antwoord graag schriftelijk
toesturen. Hier is dus sprake van een meevaller. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-2983-2988.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl