ECLI:NL:RBALM:1999:AA3690, Rechtbank Almelo, 20-09-1999, 98/999 BESLUI Z1 A
Rechtbank Almelo — Uitspraak 
Datum: 1999-09-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: -

454 / ARRONDISSEMENTSRECHTBANK ALMELO
      Sector Bestuursrecht - Enkelvoudige Kamer
      Registratienummer: 98/999 BESLU Z1 A
      UITSPRAAK
      in het geschil tussen:
      het College van burgemeester en wethouders van de
      gemeente Enschede, eiser,
      gemachtigde: mr. G.C.M. van Ruijven, werkzaam bij
      het Nationaal Overlegorgaan Sociale
      Werkvoorziening te Rijswijk,
      en
      de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
      verweerder.
      1. Aanduiding bestreden besluit
      Besluit van verweerder van 27 oktober 1998.
      2. De feiten en het verloop van de procedure
      Bij besluiten van 29 september 1993,
      7 oktober 1993, 23 juni 1994 en 13 december 1994
      heeft verweerder aan eiser als algemeen bestuurder van de
      Dienst Complementaire Werkgelegenheid in de gemeente
      Enschede voor 1994 budget toegekend ter tegemoetkoming in de
      kosten bij de uitvoering van de Wet sociale werkvoor-ziening.
      Bij besluit van 1 april 1998 heeft verweerder de eerder aan eiser
      toegekende rijksvergoeding over 1994 nader vastgesteld op een
      bedrag van ? 75.703.500,-- en daarbij een korting toegepast van
      ? 40.000,--, omdat volgens hem sprake is van verwijtbare ondoel-
      treffendheid bij de uitvoering van de Wet sociale werkvoor-ziening.
      Eiser heeft op 8 mei 1998 tegen dit besluit een bezwaarschrift
      ingediend, voorzover bij vaststelling van de vergoeding met een
      bedrag van ? 40.000,-- op het eerder toegekende budget is
      gekort. Bij brief van 29 mei 1998 heeft eiser zijn bezwaarschrift
      aangevuld.
      Eiser is op 8 juni 1998 op zijn bezwaar gehoord.
      Bij besluit van 27 oktober 1998 heeft verweerder het bezwaar
      ongegrond verklaard.
      Tegen dit besluit heeft eiser bij brief van 3 december 1998, op
      7 december 1998 bij de rechtbank ingekomen, een beroepschrift
      ingediend.
      Bij brief van 3 februari 1999 heeft verweerder, onder toezending
      van de op de zaak betrekking hebbende stukken, een
      verweerschrift ingediend.
      Bij brief van 16 maart 1999 heeft eiser zijn beroep aangevuld.
      Het beroep is behandeld ter openbare zitting van de rechtbank
      van 11 augustus 1999, waar eiser en verweerder zich hebben
      doen vertegenwoordigen door respectievelijk H. Stoudt,
      ambtenaar bij de gemeente, bijgestaan door Van Ruijven,
      voornoemd, en mr. H.P.M. Schenkels en J. Zondag, ambtenaren
      ten departemente.
      3. Overwegingen
      In geschil is de vraag of verweerder terecht bij vaststelling van het
      budget voor 1994 de hiervoor vermelde korting heeft toegepast.
      Ingevolge artikel 40, eerste lid, van de Wet sociale
      werkvoorziening (Stb. 1967, 687, zoals daarna gewijzigd; WSW)
      kent het Rijk jaarlijks aan de gemeente een vooraf door de
      minister vastgestelde vergoeding toe voor door de gemeente te
      maken kosten bij de uitvoering van de WSW.
      Ingevolge artikel 44, aanhef en onder e, WSW kan de minister na
      afloop van het jaar waarop de vergoeding betrekking heeft een
      vergoeding als bedoeld in artikel 40, eerste lid, WSW geheel of
      gedeeltelijk terugvorderen dan wel verrekenen als naar zijn
      oordeel sprake is van een ondoeltreffende uitvoering van de
      WSW.
      Op grond van de beoordelingsvrijheid die deze bepaling verschaft
      heeft verweerder beleid geformuleerd. Volgens dit beleid moeten
      kandidaat-werknemers in het kader van de WSW op een
      zorgvuldige en evenwichtige manier worden geplaatst. Deze
      doelstelling en dit beleid, die bekend staan onder de term
      Z.E.E.P., zijn opgenomen in de beleidsnota 'De toetsing van de
      uitvoering door gemeenten van de WSW', die bij circulaire van
      16 augustus 1993 aan de gemeentebesturen en de bestuurlijke
      eenheden van de sociale werkvoorziening is bekendgemaakt. Er
      is volgens het beleid sprake van een zorgvuldige en evenwichtige
      plaatsing als de kandidaat-werknemers in beginsel in volgorde
      van hun positie op de wachtlijst een arbeidsplaats krijgen
      aangeboden.
      Volgens de beleidsnota is de achtergrond van Z.E.E.P. het
      realiseren van gelijke kansen voor tot de doelgroep van de WSW
      behorende personen. De bedoeling is dat de plaatsing van
      kandidaat-werknemers zo gebeurt dat het principe van gelijke
      kansen wordt verwezenlijkt, ongeacht de aard van de handicap of
      de te verwachten mate van productiviteit. Volgens het beleid ligt
      afwijking van Z.E.E.P. slechts in een beperkt aantal gevallen in de
      rede: bijvoorbeeld om bepaalde personen eerder te laten
      instromen in verband met een dreigend verlies aan vaardigheden
      of om een sleutelfunctie binnen een werkverband te vervullen.
      Ook kan het gaan om personen waarvan plaatsing onmiddellijk
      wordt gevorderd met het oog op het behoud van de
      arbeidsbekwaamheid om afglijden beneden de ondergrens te
      voorkomen. Bij afwijking van Z.E.E.P. eist verweerder dat een
      individuele toetsing wordt uitgevoerd. Verder gaat het beleid ervan
      uit dat een marge van vijfentwintig procent voldoende is om
      plaatsingen bij wijze van voorkeursbeleid op te vangen. In
      voorkomende gevallen is een grotere afwijking aanvaardbaar,
      bijvoorbeeld bij een voorkeursbeleid voor de zwakste groep(en)
      op de wachtlijst.
      Of de bestuurlijke eenheden kandidaat-werknemers zorgvuldig en
      evenwichtig hebben geplaatst, wordt getoetst aan de hand van
      een indeling van de wachtlijst in jaarcohorten van kandidaten die
      nog niet zijn uitgestroomd: een wachttijd aan het begin van het
      begrotingsjaar van drie jaar of meer, een wachttijd van twee tot
      drie jaar, een wachttijd van één tot twee jaar en een wachttijd van
      minder dan een jaar. Van het totaal aantal plaatsingen wordt
      nagegaan of de werknemers uit de cohorten met de langste
      wachttijd afkomstig zijn. Is dat niet het geval dan is volgens
      Z.E.E.P. sprake van een ondoeltreffende uitvoering van de WSW
      en wordt een nader onderzoek ingesteld naar de verwijtbaarheid.
      Er is volgens het beleid sprake van verwijtbaarheid als in meer
      dan vijfentwintig procent van de gevallen wordt afgeweken van
      plaatsing in volgorde van de jaarcohorten op de wachtlijst. De
      marge van vijfentwintig procent biedt voldoende ruimte om
      sleutelfuncties te bezetten of om een eigen voorkeursbeleid te
      voeren. Volgens het maatregelenbeleid past verweerder een
      korting toe van in beginsel ? 10.000,-- voor iedere verwijtbare niet
      binnen de gestelde norm geplaatste werknemer. Voor het
      vergoedingsjaar 1994 heeft hij deze korting bijgesteld tot een
      bedrag van ? 2.500,-- per werknemer die buiten de marge van
      vijfentwintig procent niet overeenkomstig de volgorde van de
      wachtlijst is geplaatst.
      De taakstelling voor de gemeente Enschede bedroeg voor 1994
      1717,5 fte's. De taakstelling voor 1993 bedroeg 1640 fte's. In
      1994 heeft eiser 168 plaatsingen gerealiseerd. In 74 van die
      gevallen is daarbij afgeweken van Z.E.E.P., in zestien gevallen
      buiten de eerder aangeduide marge van vijfentwintig procent.
      Verweerder heeft naar aanleiding hiervan een korting toegepast
      op het budget voor 1994 van fl. 40.000,--.
      Verweerder is van mening dat de door eiser in 1994 gerealiseerde
      plaatsingen ondoeltreffend zijn en dat eiser dat moet worden
      verweten.
      Eiser heeft zich hiertegen verzet en zich op het standpunt gesteld
      dat de door verweerder toegepaste financiële sanctie niet op de
      desbetreffende beleidsregels kan worden gebaseerd en dat het
      bepaalde bij artikel 44, aanhef en onder e, WSW daarvoor
      evenmin een basis vormt. Wat onder een ondoeltreffende
      uitvoering moet worden verstaan blijft vaag, zelfs zodanig dat
      geconcludeerd moet worden dat er geen (wettelijke) basis voor
      terugvordering bestaat. De financiële sanctie is als gevolg
      daarvan in strijd met de rechtszekerheid en het evenredigheids-
      en legaliteitsbeginsel, aldus eiser.
      Eiser heeft verder betoogd dat hij niet verwijtbaar heeft
      gehandeld. De Z.E.E.P.-doelstelling is volgens hem ondergeschikt
      aan de taakstelling arbeidsplaatsen. Er zijn
      samenwerkingsprojecten met diverse instellingen opgezet om
      bepaalde groepen moeilijk plaatsbare personen een eerlijke kans
      op plaatsing te bieden. Het plaatsen van deze groepen, waarbij
      economische overwegingen geen rol hebben gespeeld, heeft de
      overschrijding veroorzaakt.
      De financiële sanctie is te meer onterecht, aldus eiser, daar
      verweerder haar heeft gebaseerd op de veronderstelling dat
      afwijking van het Z.E.E.P.-beleid is ingegeven door
      bedrijfseconomische overwegingen en er financieel voordeel mee
      wordt behaald, wat in dit geval niet zo is.
      De rechtbank is van oordeel dat verweerder, mede gelet op
      de doelstelling van Z.E.E.P. en de WSW, in redelijkheid het
      voor toepassing van artikel 44, aanhef en onder e, WSW
      vastgestelde beleid heeft kunnen formuleren en daarbij is
      gebleven binnen de hem daarvoor toekomende
      beoordelingsvrijheid. Verder is, anders dan eiser meent, in de
      hiervoor vermelde beleidsnota voldoende helder onder
      woorden gebracht in welk geval sprake is van een
      ondoeltreffende uitvoering van de WSW wat de plaatsing van
      werknemers betreft en is het beleid tijdig aangekondigd zodat
      geen sprake kan zijn van strijd met het
      rechtszekerheidsbeginsel. Het betoog van eiser dat voor het
      Z.E.E.P.- en het daarmee verband houdende
      maatregelenbeleid geen basis bestaat, treft geen doel. Het
      beleid is gebaseerd op de beoordelingsvrijheid die in
      artikel 44, aanhef en onder e, WSW aan verweerder is
      verleend en heeft daarmee een wettelijke basis.
      Vast staat dat eiser in 1994 in meer dan vijfentwintig procent
      van de gevallen niet heeft geplaatst volgens de volgorde van
      de wachtlijst en daarbij niet aan Z.E.E.P. heeft voldaan.
      Verweerder heeft daarom terecht geconcludeerd dat eiser de
      WSW in 1994 in beginsel ondoeltreffend heeft uitgevoerd.
      De rechtbank is verder van oordeel dat verweerder zich in
      redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat er
      geen sprake is van zulke bijzondere omstandigheden dat een
      afwijken van het meer aangeduide beleid zou zijn
      gerechtvaardigd. Weliswaar heeft eiser 26 gevallen nader
      toegelicht waarin om sociale redenen van Z.E.E.P. is
      afgeweken - het betrof onder meer de instroom van jongeren
      die op een school voor (zeer) moeilijk lerende kinderen
      hebben gezeten (veertien plaatsingen in 1994) en de
      instroom, op basis van een samenwerkingsverband met een
      trainingswerkplaats van het Twents Psychiatrisch ziekenhuis,
      van personen met een psychiatrische achtergrond (drie
      plaatsingen) -, maar deze plaatsingen kunnen niet tot het
      oordeel leiden dat niet van een ondoeltreffende uitvoering
      zou kunnen worden gesproken. Het aantal in dit verband door
      eiser toegelichte gevallen blijft ruim binnen de marge
      waarbinnen volgens Z.E.E.P. van het plaatsingsprincipe
      afgeweken kan worden. Ook in combinatie met de
      omstandigheid dat de taakstelling voor 1994 ten opzichte van
      1993 een duidelijke toename van het aantal te realiseren
      werkplaatsen inhield en een aantal plaatsingen was
      ingegeven door het opvullen van sleutelfuncties en het
      behoud van werkprocessen, kunnen de sociaal geïndiceerde
      plaatsingen niet tot een ander oordeel leiden. Hierbij is van
      betekenis dat eiser al geruime tijd vóór 1994 op de hoogte
      was van de volumetaakstelling voor dat jaar. Voor de, door
      eiser overigens niet onderbouwde, stelling dat Z.E.E.P.
      ondergeschikt is aan de volumetaakstelling zijn in de WSW
      geen aanknopingspunten te vinden. In tegendeel: het streven
      om kandidaat-werknemers gelijke kansen te bieden ongeacht
      de aard van de handicap of de te verwachten mate van
      productiviteit strookt met de doelstelling van de WSW.
      Daarnaast geldt dat de marge van vijfentwintig procent
      geacht moet worden voldoende ruimte te bieden om bepaalde
      werkprocessen door plaatsing buiten Z.E.E.P. te behouden.
      Verweerder was dan ook bevoegd om een korting toe te
      passen. Mede gelet op wat hiervoor over afwijking van
      Z.E.E.P. is overwogen, heeft verweerder terecht geoordeeld
      dat sprake is van verwijtbare ondoeltreffendheid.
      De maatregel die verweerder heeft opgelegd verhoudt zich
      verder goed tot het door hem ter zake geformuleerde
      maatregelenbeleid.
      Nu ook verder niet is gebleken dat het bestreden besluit in strijd is
      met de van toepassing zijnde algemeen verbindende voorschriften
      of met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur kan dit
      besluit in rechte in stand worden gelaten.
      Beslist wordt daarom op na te melden wijze.
      4. Beslissing
      De Arrondissementsrechtbank Almelo,
      recht doende:
      verklaart het beroep ongegrond.
      Tegen deze uitspraak staat binnen zes weken na verzending
      hoger beroep open bij de Centrale Raad van Beroep.
      Gewezen en in het openbaar uitgesproken op
      door mr. J.G.J. Roelvink, in tegenwoordigheid van
      mr. I. van Gemert als griffier.
      Afschrift verzonden op
      ha