Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talen (29019)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 3427-3448

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

25-02-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 52, pagina 3427-3448

17-02-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29019Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 17 februari 2004)Pagina 3413-3418
Stemmingen over moties, ingediend in het debat over het pachtbeleid, te weten de motie-Waalkens c.s. over nieuwe vormen van pacht (27924, nr. 12), de motie-Van Velzen/Slob over onderzoek naar de afname van het pachtareaal (27924, nr. 13), de motie-Koomen c.s. over een prijsbeheersingsmechanisme (27924, nr. 14) en 2 andere motiesPagina 3426-3427
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talen (29019)Pagina 3427-3448
Stemmingen over moties, ingediend in het debat over de VROM-regelgeving, te weten de motie-Koopmans over het herstellen van administratieve en procedurele fouten (29383, nr. 2), de motie-Koopmans over het introduceren van fatale termijnen in de Awb (29383, nr. 3), de motie-Koopmans over vermindering van overheidsregelgeving (29383, nr. 5) en 3 andere motiesPagina 3423-3423
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Meststoffenwet, de Wet verplaatsing mestproductie en de Wet herstructurering varkenshouderij ter opschorting van de expiratiedatum van de stelsels van mestproductie-, pluimvee- en varkensrechten (29001)Pagina 3426-3426
Behandeling van de brief van het Presidium over het plan van aanpak en de begroting van de Tijdelijke commissie Infrastructuurprojecten (29283, nr. 2)Pagina 3422-3422
Stemmingen over moties, ingediend in het debat over het wetenschapsbudget, te weten de motie-Joldersma c.s. over valorisatie (29338, nr. 5), de motie-Joldersma c.s. over minder regels bij prestatiebekostiging (29338, nr. 6), de motie-Van Dam/Van der Laan over het criterium maatschappelijke en economische spin-off (29338, nr. 7) en 5 andere motiesPagina 3422-3422
Presentie en opening (dinsdag 17 februari 2004)Pagina 3405-3405
Stemmingen over moties, ingediend in het notaoverleg over de Jeugdzorg, te weten de motie-Kalsbeek over het Bureau jeugdzorg Flevoland (28606, nr. 11), de motie-Kalsbeek c.s. over het beschikbaar stellen van financiële middelen (28606, nr. 12) en de motie-Tonkens/Kant over het instellen van een commissie (28606, nr. 13)Pagina 3423-3424
Stemming over een motie, ingediend in het debat over de positie van het Kabinet der Koningin, te weten de motie-Kalsbeek c.s. over onderbrenging van het Kabinet der Koningin bij Algemene Zaken (29200 III, nr. 16)Pagina 3421-3421
Behandeling van de brief van de minister van Justitie met de reactie van het kabinet naar aanleiding van nieuwe berichten over fraude in de bouwPagina 3448-3472
Vragen van het lid Smits aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de vermeende tekorten die zich bij de AWBZ zouden voordoen en de mogelijke oorzaken daarvan (mondelinge vragenuur)Pagina 3409-3411
Stemmingen over moties, ingediend in de debatten over het terugkeerbeleid, te weten de motie-Van Fessem over het in beginsel niet gescheiden uitzetten van gezinnen met kinderen (29344, nr. 3), de motie-Klaas de Vries c.s. over een ruimere pardonregeling voor reeds lang in ons land verblijvende (uitgeprocedeerde) asielzoekers (29344, nr. 4), de motie-De Wit over wijziging van het buiten-schuldcriterium in de Vreemdelingencirculaire in een meewerkcriterium (29344, nr. 5) en 13 andere motiesPagina 3424-3426
Vragen van het lid De Nerée tot Babberich aan de staatssecretaris van Financiën over woonwagenbewoners in Maastricht die maar 3% belasting zouden betalen (mondelinge vragenuur)Pagina 3407-3409
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, ter waarborging van de bekwaamheid tot het uitoefenen van beroepen in het onderwijs (Wet op de beroepen in het onderwijs) (28088), en over de motie-Jan de Vries over het formuleren van bekwaamheidsvereisten door SBL en NSA (28088, nr. 27) en 4 andere motiesPagina 3418-3421
Stemmingen over moties, ingediend in het debat over het huurbeleid, te weten de motie-Gerkens/Van Velzen over nul procent reële huurstijging in 2004 (27926, nr. 16), de motie-Van As c.s. over beperking van de huurbescherming voor tijdelijke verhuur (27926, nr. 17), de motie-Van Gent c.s. over een maximale (gemiddelde) huurstijging van 2,2% per 1 juli 2004 (27926, nr. 18) en de motie-Van Bochove/Van As over overleg over matiging huurstijging (27926, nr. 19)Pagina 3421-3422
Stemmingen over moties, ingediend in het debat over huisartsenzorg, te weten de motie-Arib/Halsema over een toekomstvisie eerstelijnszorg (29247, nr. 5), de motie-Rouvoet c.s. over een financiële drempel (29247, nr. 6) en de motie-Halsema/Buijs over seniorenbeleid voor huisartsen (29247, nr. 7)Pagina 3421-3421
Vragen van het lid Vendrik aan de minister van Financiën over de dreiging van nieuwe tegenvallers en een tekort van boven de 3% in 2004 (mondelinge vragenuur)Pagina 3405-3407
Stemmingen over moties, ingediend in het debat over zorgfraude, te weten de motie-Tonkens/Arib over onderzoek naar de omvang van fraude (28828, nr. 10), de motie-Arib/Tonkens over gegevensverstrekking (28828, nr. 11) en de motie-Arib/Tonkens over een plan van aanpak informatievoorziening (28828, nr. 12)Pagina 3421-3421
Vragen van het lid Vos aan de minister van Justitie over het feit dat het openbaar ministerie 700 dossiers in onderzoek heeft van asielzoekers die verdacht worden van oorlogsmisdaden (mondelinge vragenuur)Pagina 3411-3413
Stemming over een motie, ingediend in het debat over de tweede fase havo/vwo, te weten de motie-Hamer c.s. over uitwerking van het voorstel voor de inrichting van de tweede fase in het voortgezet onderwijs (29200 VIII, nr. 120)Pagina 3427-3427
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 17 februari 2004)Pagina 3472-3474
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Meststoffenwet in verband met de evaluatie 2002 (28971)Pagina 3426-3426

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 225 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet
op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging
van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talen (29019).De voorzitter:Heden is een technische nota van wijziging ingediend. De minister heeft
mij gevraagd om te zeggen dat dit vandaag is gebeurd, omdat nog niet was gestemd
over het amendement op stuk nr. 25 bij de Wet op de beroepen in het onderwijs.
In het licht van dat amendement, dat inmiddels is aanvaard, is de technische
nota van wijziging ingediend. Die nota van wijziging wordt op dit moment rondgedeeld.De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Sterk (CDA):Mijnheer de voorzitter. Het rapport van de commissie-Blok geeft een mooi
beeld van wat de plek is geweest voor taal en cultuur uit het land van herkomst
de afgelopen jaren. In de jaren zeventig werd tegen de achtergrond van de
tijdelijkheid les gegeven in eigen taal en cultuur met het oog op een soepele
terugkeer. In de volgende jaren verschuift het accent van behoud van eigen
cultuur en taal naar een hulpmiddel bij het leren van de Nederlandse taal
enerzijds en een component van kennis van de cultuur van het land van herkomst
anderzijds. Je ziet tegelijkertijd dat er een grotere professionalisering
komt. Waren het in de jaren zeventig vooral mensen uit de eigen landen zonder
een specifieke opleiding die de lessen verzorgden, in 1999 kwam er een hbo-opleiding
voor OALT-leerkrachten. In 1998 krijgt het onderwijs zijn beslag in de Wet
OALT.Al vanaf het begin heeft het CDA vragen gesteld over de uitvoerbaarheid
van de wet. Inmiddels is gebleken dat deze vragen niet ongegrond zijn geweest.
De decentralisatie naar de gemeenten leverde onacceptabele verschillen per
stad of gemeente op. Veel gemeenten gebruiken het OALT-geld voor hun GOA-beleid.
OALT buiten schooltijd wordt nauwelijks gegeven door gebrek aan belangstelling
en de hbo-opleiding voor OALT-leerkrachten kent nauwelijks instroom. Ook het
hoge ziekteverzuim en het geringe aantal bevoegde OALT-leerkrachten geven
blijk van de grote problemen met deze wet. De Algemene Rekenkamer constateert
in 2001 deze problemen, maar ondanks de maatregelen die staatssecretaris Adelmund
neemt, verbetert de situatie niet. Maar de belangrijkste reden voor de afschaffing
is voor de CDA-fractie wel de conclusie dat over de bijdrage van de moedertaal
bij het leren van de Nederlandse taal geen wetenschappelijke consensus lijkt
te bestaan. Het is dus onduidelijk of OALT überhaupt een bijdrage levert.
Dat constateert ook de Onderwijsraad in 2002. Tenslotte is het wel één
van de twee pijlers waarop het OALT is gebaseerd.Kortom, de CDA-fractie staat achter het besluit om het OALT af te schaffen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik begrijp dat het belangrijkste argument voor u is dat er geen wetenschappelijk
bewijs voor is. Ik kan u zo een aantal artikelen geven waaruit dat wel blijkt.
Zoals u echter bekend is, is er ook geen wetenschappelijk bewijs tegen.Mevrouw Sterk (CDA):Ik heb gezegd dat er geen wetenschappelijke consensus is. Dat betekent
dat er artikelen zijn die er zowel voor als tegen pleiten. Wij vinden het
dus onzeker of het inderdaad een bijdrage levert en zien het graag op een
andere manier ingevuld.Mevrouw Hamer (PvdA):Is het u bekend dat precies hetzelfde geldt voor de voorschoolse educatie?Mevrouw Sterk (CDA):Daarover hebben wij in het verslag vragen gesteld. De minister heeft daarop
ook geantwoord. Daarvan is in elk geval nog niet duidelijk of het uiteindelijk
geen bijdrage levert. Daarmee gaan wij graag verder.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar u zult het met mij eens zijn dat daarover dus ook geen consensus
is.Mevrouw Sterk (CDA):Ik wil de discussie wel met u voeren, maar ik wil er in mijn bijdrage
nog meer over zeggen. Wellicht kunnen wij dan nog in discussie met elkaar.De CDA-fractie deelt de visie van het kabinet dat ten volle moet worden
ingezet op het leren van de Nederlandse taal. Het is ronduit schokkend als
in een willekeurige straat in Rotterdam de mensen die worden aangesproken,
niet of nauwelijks uit hun woorden kunnen komen of zelfs geen
Nederlands, maar alleen Frans of hun eigen taal kunnen spreken. Taal is immers
het voertuig in de Nederlandse samenleving en daarmee een belangrijk ticket
dat er voor zorgt dat men op school en in een baan kan meekomen, maar het
is ook belangrijk bij het verkeer op straat en bij de bakker, zodat men kan
praten met zijn buurvrouw of buurman. Daarom is het van groot belang dat je
zo vroeg mogelijk de taal leert van het land waarin je toekomst ligt. Dat
betekent dat kinderen al vanaf hun geboorte als het ware moeten worden ondergedompeld
in de Nederlandse taal.Helaas is de werkelijkheid soms anders. Een leraar van een school in Rotterdam
vertelde mij onlangs dat het regelmatig voorkomt dat op zijn school kinderen
op vierjarige leeftijd naar school komen en geen Nederlands spreken. Zij beginnen
met een achterstand en het kost veel tijd en moeite om die weg te werken in
de jaren die volgen, tot frustratie van het kind en zijn omgeving.De eerste verantwoordelijkheid voor het leren van de taal ligt bij de
ouders. Thuis behoort ook de Nederlandse taal gesproken te worden. Daar behoort
ook naar de Nederlandse tv te worden gekeken en ook uit Nederlandse boeken
te worden voorgelezen. Op die manier geven ouders hun kinderen een goede startpositie.
Als dit niet gebeurt of onvoldoende, omdat een van de ouders geen of slecht
Nederlands spreekt vanwege bijvoorbeeld gezinsvorming, is er de mogelijkheid
van de voor- en vroegschoolse educatie. Het CDA hecht aan deze vorm van onderwijs.
Zo kunnen kinderen, eventueel met de ouders erbij, extra aandacht krijgen
en de taalachterstand wegwerken.De minister heeft een doelstelling geformuleerd en zij geeft in de beantwoording
van de vragen aan dat die te realiseren is met het budget dat de gemeenten
is toegekend. Er is echter niets geformuleerd ten aanzien van de deelname
van de ouders aan de VVE, terwijl die ouders op zijn minst een even belangrijke
groep vormen. Is de minister bereid daarvoor een bepaald percentage op te
nemen?De CDA-fractie heeft zowel bij de behandeling van de begroting van Justitie
als die van OCW gepleit voor het instellen van schakelklassen. Daarvoor is
inmiddels een budget van 40 mln vrijgemaakt. In deze klassen kan extra aandacht
worden besteed aan kinderen met bijvoorbeeld taalachterstand. De minister
geeft in haar reactie een zeer globale uitwerking van het concept. Zij is
momenteel immers bezig met de verdere ontwikkeling ervan. Wij nemen echter
graag een voorschot op deze discussie. Wat ons betreft zijn twee zaken van
belang. De eerste is die van de regie.Het is goed dat de verantwoordelijkheid, ook in financieel opzicht, bij
de scholen zelf is gelegd. Op deze manier kan het onderwijs zelfstandig en
eventueel bovenschools worden georganiseerd, waardoor maatwerk mogelijk is.
Het tweede aspect betreft het systeem van schakelklassen. Dat moet een breed
concept zijn. Nu is het bedoeld voor zij-instromers, voor kinderen die halverwege
het schooljaar uit het buitenland instromen, maar wij zouden graag zien dat
dit onderwijs werd opengesteld voor kinderen die, om welke reden dan ook,
een taalachterstand hebben. Dat is vooral nodig omdat deze kinderen het tempo
in de klas kunnen vertragen en gebaat zijn bij extra aandacht en kleinere
groepen. Het onderwijs zou dan in deze schakelklassen kunnen worden gegeven.Met het verdwijnen van OALT verdwijnt ook het onderwijs in de Europese
talen en de Europese cultuur. Is de minister met het CDA van mening dat dit
niet betekent dat dit onderwijs niet meer mogelijk is, maar dat het gegeven
kan worden door ouders en organisaties als zij dat zelf willen en kunnen bekostigen?De minister onderhandelt met de vakbonden over een sociaal akkoord over
de OALT-leerkrachten. Er lijkt inmiddels een pakket te zijn. Van mensen uit
het veld horen wij dat het pakket nog niet definitief is, omdat zij er nog
niet tevreden mee zijn. Daarom willen wij de minister nog een aantal zaken
onder de aandacht brengen.Wij vragen de minister en in het bijzonder de mensen in het onderwijs
zelf zich maximaal in te zetten voor het behouden van deze leerkrachten voor
het onderwijs. De afschaffing van OALT moet gepaard gaan met een goede regeling
voor de leerkrachten. Er is in het onderwijs voldoende werk en er is behoefte
aan leerkrachten en onderwijsassistenten. Daarom moet het akkoord prikkels
bevatten die zowel de scholen als de OALT-leerkrachten activeren. Eventueel
zouden zij via bijscholing elders kunnen worden ingezet of, als dat niet mogelijk
is, kunnen word herplaatst in een andere functie, eventueel buiten het onderwijs.
Waar mogelijk moet voorkomen worden dat deze leerkrachten in een uitkeringssituatie
terechtkomen. Daarom vragen wij om een maximale inspanning van de OALT-leerkrachten
zelf.In het voorstel dat voor ons ligt is een bedrag opgenomen dat scholen
de mogelijkheid biedt om voorzieningen te treffen voor bijvoorbeeld bijscholing
van de docenten. Heeft dit nog financiële consequenties voor de begroting?
Het afschaffen van OALT is immers opgevoerd als een bezuiniging.Het onderwijs moet gericht zijn op het voorbereiden van kinderen op een
goede toekomst in de Nederlandse samenleving. Daarbij staat een goede taalbeheersing
voorop. Ouders hebben daarvoor natuurlijk de eerste verantwoordelijkheid.
Het CDA staat daarom achter de afschaffing van het OALT. Wij moeten er echter
voor oppassen dat wij het kind niet met het badwater weggooien. De kennis
van de bekwame OALT-leerkrachten moet zoveel mogelijk behouden worden. Daarom
roepen wij de minister en de bonden op, daarvan werk te maken.De heer Vendrik (GroenLinks):Mevrouw Sterk zei daarnet dat er kinderen zijn in Nederland die op hun
vierde, wanneer zij naar de basisschool gaan, geen Nederlands spreken. Ik
begrijp uit haar betoog dat zij dat niet goed vindt, omdat die kinderen met
een achterstand starten. Tot zover ben ik het met haar eens.Ik begrijp echter dat zij de kinderen een dubbele handicap wil meegeven.
Zij verbiedt het dat die kinderen, naast de reguliere school waar Nederlands
gesproken en geleerd wordt, zich verder ontwikkelen in de taal die zij tot
hun vierde van thuis hebben meegekregen. Moet ik het zo begrijpen dat het
CDA het goed vindt dat kinderen met een dubbele frustratie worden opgezadeld
op het moment dat zij de school ingaan?Mevrouw Sterk (CDA):Nee, wij willen kinderen niet met een dubbele frustratie
opzadelen. Sterker nog, wij willen ervoor zorgen dat kinderen zonder frustratie
op school komen, dus dat zij thuis al Nederlands leren, in eerste instantie
van hun ouders en als dat onvoldoende gebeurt via de VVE. Daarnaast willen
wij via het systeem van schakelklassen kinderen die toch nog een taalachterstand
hebben, helpen om die achterstand bij te spijkeren. Op het moment dat dat
voldoende is gebeurd, kunnen zij terugkeren naar de gewone klas en meegaan
met hun leeftijdsgenootjes.Mevrouw Hamer (PvdA):Als u in het buitenland bent en een bepaald woord niet kent, hoe lost
u dat dan op?Mevrouw Sterk (CDA):Ik heb altijd zo'n zakwoordenboekje bij mij en probeer mij verstaanbaar
te maken in de taal van het land.Mevrouw Hamer (PvdA):En toen u jong was?Mevrouw Sterk (CDA):Het zal u misschien verbazen, maar vanaf het moment dat ik kon lezen,
vond ik het leuk om zo'n boekje bij mij te hebben. Als wij dan naar Duitsland
gingen, oefende ik daarmee. Ik wist dat ik "zehn Brötchen" moest zeggen
als ik broodjes ging halen.Mevrouw Hamer (PvdA):Dan bent u er dus mee bekend dat het handig is om je eigen taal te gebruiken
om een andere taal te leren.Mevrouw Sterk (CDA):Sterker nog, ik gebruikte de taal van het land waar ik was.Mevrouw Hamer (PvdA):Jawel, maar u keek in uw zakwoordenboekje om een woord op te zoeken.De voorzitter:Niet te gedetailleerd alstublieft.Mevrouw Sterk (CDA):Waar doelt u op?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik doel op de kern waar het om gaat. Er wordt hier steeds het beeld neergezet
dat OALT gaat om het aanleren van een andere taal, maar het is voor 70% taalondersteuning
waarbij de moedertaal gebruikt wordt om het Nederlands te leren. U gebruikte
uw Nederlands om een woord op te zoeken om u in Duitsland verstaanbaar te
maken.Mevrouw Sterk (CDA):Eerlijk gezegd vind ik de vergelijking een beetje mank gaan. Op vakantie
gaan naar het buitenland vind ik wel iets anders dan je in het buitenland
vestigen en daar naar school gaan.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik probeerde u even te helpen, omdat ik de indruk had dat u niet begreep
dat je soms je moedertaal kunt gebruiken om de Nederlandse taal beter te begrijpen.Mevrouw Sterk (CDA):Ik heb net uitgelegd wat wij ons voorstellen bij het systeem van schakelklassen.
Ik kan het mij voorstellen dat in die klassen docenten van Turkse of Marokkaanse
afkomst werkzaam zijn die ook hun eigen taal gebruiken om die kinderen te
helpen.Mevrouw Hamer (PvdA):Schakelklassen zijn voor u dus een ander woord voor de taalondersteuning
die nu via OALT plaatsvindt?Mevrouw Sterk (CDA):Nee, want bij schakelklassen gaat het om onderdompeling in de Nederlandse
taal. Dat is het uitgangspunt. Als er af en toe een woord is dat niet helemaal
overkomt, dan kan zo'n docent eventueel helpen.Mevrouw Vergeer (SP):Ik heb een hele tijd inburgeringscursussen gegeven. Een van de dingen
die wij de laatste tien jaar geleerd hebben, is dat je juist niet mensen in
hun moedertaal moet aanspreken. Dat is ook praktisch onmogelijk, want je zit
met verschillende nationaliteiten in de klas. Het is ook helemaal niet zo'n
goede didactische methode. Er wordt meteen op het Nederlands overgegaan. Is
dat voor de CDA-fractie ook een overweging om tot het afschaffen van OALT
over te gaan?Mevrouw Sterk (CDA):Wij vinden dat kinderen vanaf het moment dat zij geboren worden, ondergedompeld
moeten worden in de Nederlandse taal. Van daaruit moeten zij hun weg in het
Nederlands kunnen vinden.De heer Balemans (VVD):Voorzitter. In het Strategisch akkoord van Balkenende I was al voorzien
in de afschaffing van het OALT. Het Hoofdlijnenakkoord van de huidige regering
heeft dit voornemen overgenomen; de handtekening van mijn fractie staat daaronder.
De VVD is voor dit voorstel om de regeling af te schaffen, omdat zij geen
recht doet aan de eigen verantwoordelijkheid van de ouders en aan de visie
van de VVD over de taak van de overheid binnen onze samenleving. Indien bij
ouders de wens bestaat om hun kinderen meertalig op te voeden – ik kan
dat uit eigen ervaring zeggen – is dat geen overheidstaak, maar een
verantwoordelijkheid van de ouders zelf. Binnen het reguliere onderwijs is
het dus geen verantwoordelijkheid van de overheid om dit te faciliteren of
te bekostigen. Dat geldt niet alleen voor het Turks of het Marokkaans, maar
evenzeer voor het Portugees, het Italiaans of het Deens, waarvoor tot op heden
ook een beroep kan worden gedaan op de OALT-regeling.Oorspronkelijk was de gedachte dat allochtone kinderen via de eigen allochtone
taal beter in staat zouden zijn om Nederlands te leren. Ik heb het positieve
effect daarvan nog weinig kunnen zien. Ook heeft de regeling nauwelijks effect
gehad op het wegwerken van onderwijsachterstanden. Als een regeling of wet
niet werkt, moet deze worden afgeschaft. Dat geldt dus ook voor de OALT-regeling,
nog los van de principiële benadering die wij kiezen als het gaat om
de eigen verantwoordelijkheid.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan moet de consequentie van uw redenering ook zijn dat al het publiek
gefinancierde voortgezet onderwijs op het gebied van talen – Turks,
Deens, Zweeds, er is van alles te koop binnen het voortgezet onderwijs, en
dan ook nog publiek gefinancierd – moet verdwijnen. Mag ik het zo samenvatten?De heer Balemans (VVD):Zo mag u het samenvatten, maar die samenvatting deel ik absoluut niet.
In het voortgezet onderwijs is een bepaald curriculum afgesproken, waaraan
men zich heeft te houden. Hier gaat het erom dat je je schoolcarrière
in het Nederlands hoort te beginnen. Onderwijsachterstanden moeten dus niet
alleen worden geconcentreerd op allochtonen, want er zijn ook autochtonen
met onderwijs achterstanden. Vanuit het Nederlands leren is
beter dan leren via de OALT-regeling.De heer Vendrik (GroenLinks):Maar mijn vraag gaat vrij simpel over de consequentie van uw redenering.
Als mensen het zo leuk vinden om Turks te leren, moeten ze dat maar zelf betalen.
Geldt dat dus ook voor het voortgezet onderwijs, waar Turks soms wordt aangeboden
binnen het publiek gefinancierde onderwijs? Dat moet er dus ook uit!De heer Balemans (VVD):Hetzelfde geldt voor Engels, Frans en Duits, talen die zijn opgenomen
in het curriculum.De heer Vendrik (GroenLinks):Wat is opgenomen in het curriculum is een politiek besluit. De consequentie
van uw stellingname is dat dat er ook uit zou moeten.De heer Balemans (VVD):Nee, u maakt hier een iets te goedkoop nummertje van. De OALT-regeling
is oorspronkelijk bedoeld om via de taal van het land van herkomst het Nederlands
te gaan beheersen. Het is niet de verantwoordelijkheid van de Nederlandse
overheid om dat te faciliteren. Daar ligt een eigen verantwoordelijkheid voor
de ouders. Bovendien is dat niet de beste weg om je weg te vinden in de Nederlandse
samenleving.In december 2003 hebben de minister en de centrales van overheids- en
onderwijspersoneel een akkoord bereikt. Toen heeft de minister toegezegd dat
het sociaal plan en de daaruit voortvloeiende regelingen in het gele katern
van januari zouden worden gepubliceerd. Ik heb dat nog niet gezien; wel krijg
ik verontrustende berichten uit het veld. De minister heeft inmiddels wel
een brief gestuurd aan de gemeenten met het verzoek om dat door te geven.
Denkt de minister dat alle betrokkenen op de hoogte zijn van die regeling?
Ik krijg namelijk berichten van mensen die zeggen, niet te weten waaraan zij
toe zijn. Dat zal niet de bedoeling van de minister zijn. Uit de nadere brief
heb ik begrepen dat de regeling wellicht binnenkort in het gele katern komt.
Laten wij ervoor zorgen dat dit zo snel mogelijk gaat gebeuren. Dan voorkomen
wij dat de procedurele vertraging leidt tot ongerustheid of onduidelijkheid
bij de mensen, omdat ze niet weten waar ze aan toe zijn.Mijn fractie heeft geen moeite met de inhoud van het sociaal plan. Het
plan biedt een goede mogelijkheid mensen die beschikken over de bevoegdheden
in te passen in het onderwijs. Gelet op het enorme lerarentekort is dat prima.
Er zijn ook mensen die niet voldoen aan de bevoegdheidseisen, maar wel een
bepaalde meerwaarde hebben. Wil de minister bezien of het mogelijk is die
mensen toch bij het onderwijs te gebruiken, wellicht als onderwijsassistent?
Op die manier kan ook een brugfunctie naar de groep allochtonen worden vervuld.
Dat wil echter niet zeggen dat de OALT-regeling als zodanig daardoor overeind
moet worden gehouden. De leraren die niet beschikken over de vereiste bevoegdheden
kunnen via het sociaal plan een doorstart in andere sectoren van de arbeidsmarkt
maken of ze kunnen verder in het onderwijs om hun bevoegdheden wel te halen.In het veld is nog wel onduidelijkheid over een bepaalde kwestie. Dat
blijkt ook uit brieven die wij van scholen, ouderverenigingen en andere belanghebbenden
hebben gekregen. Daarin wordt steeds gewezen op de strijdigheid van afschaffing
van het OALT met Europese of internationale verdragen. Volgens mij verplichten
die verdragen Nederland niet tot facilitering en bekostiging van een en ander.
Op basis van die verdragen moet dat alleen mogelijk worden gemaakt. Met andere
woorden, als kinderen in een allochtone taal les krijgen, dan mag je dat niet
verbieden. Dat gebeurt echter ook niet door de afschaffing van het OALT. Het
is geen verbod op onderwijs in je eigen allochtone taal. Dit wordt alleen
niet langer bekostigd, omdat er een andere systematiek wordt toegepast op
het deel dat betrekking heeft op het onderwijsachterstandenbeleid. Kan de
minister de stelling van de VVD bevestigen dat er met de afschaffing van het
OALT geen sprake is van strijdigheid met Europese of internationale verdragen?De voorzitter:De heer Slob heeft meegedeeld dat hij vanwege andere verplichtingen in
de Kamer moet afzien van deelname aan dit debat.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. De SP gaat akkoord met de afschaffing van het OALT. Sterker
nog, wij zijn er zelfs blij mee. Al in de tachtiger jaren heeft de SP lokaal,
in de gemeenteraden gepleit voor het afschaffen van het onderwijs in eigen
taal en cultuur en het vervangen daarvan door wat wij nu inburgeringcursussen
noemen, extra lessen Nederlands. Dat deden wij op grond van ervaringen in
Leiden waar ik woonde. Tijdens gesprekken op scholen zeiden leerkrachten tegen
ons dat wij dit de kinderen niet aan moesten doen. Ze moesten wel extra Nederlands
krijgen, maar geen Turks of Marokkaans. De politiek stond er echter op dat
dit wel gebeurde.Het gestelde dat men dit de kinderen niet aan moest doen, was heel begrijpelijk,
gelet op de situatie waarin ze destijds verkeerden. In de tachtiger jaren
kwamen die kinderen heel vaak uit taalarme milieus. Als het autochtone kinderen
waren geweest, waren het de zogenaamde 1.25 kinderen geweest. Zij hadden extra
steun nodig bij het leren van Nederlands. Het ging echter om kinderen die
in groten getale analfabeet waren. Het is dan een extra belasting als je naast
Nederlands – dat is al heel moeilijk voor je als het thuis niet wordt
ondersteund – ook nog eens je eigen moedertaal moet leren. Nogmaals,
die kinderen kon je vergelijken met de Nederlandse arbeiderskinderen die ook
moeite op school hadden. Voor kinderen die daarmee geen moeite hebben, kinderen
uit hoger opgeleide gezinnen, is het geen punt twee talen tegelijk te leren,
maar het gaat in dit geval om kinderen uit taalarme milieus.Het is eigenlijk ook nooit hard gemaakt dat het heeft gewerkt. Er is wel
een enorme politieke lobby geweest van mensen die zich min of meer verzetten
tegen integratie en die voor het behoud van de eigen cultuur waren. Zij vroegen
zich af wat er met Turks mis was als je zei dat de kinderen Nederlands moesten
leren. Het was toen een heel vervelende tijd. Er was sprake van stemmingmakerij.
Ik ben heel blij dat de meerderheid van de Kamer momenteel een andere mening
is toegedaan.De SP is ook van mening dat alle pijlen moeten worden gericht op het leren
van Nederlands. Het is goed als er meer tijd beschikbaar is
voor het leren van Nederlands. Het is wel merkwaardig dat het beleid met betrekking
tot het afschaffen van het OALT al is ingezet voordat daarover met de Kamer
is gesproken. De regering zegt dat het niet anders kon, omdat het voorstel
controversieel werd verklaard en de stopzetting van de bekostiging al per
1 augustus a.s. inging. Maar het is natuurlijk ook niet voor niets dat het
controversieel werd verklaard. Dus had de regering ook kunnen wachten met
stopzetting van de bekostiging. Wij vinden het namelijk wel heel erg vervelend
dat de bekostiging voor OALT domweg is wegbezuinigd. Wij weten namelijk ook
dat er op onderwijsachterstanden 100 mln wordt bezuinigd en dat er samen met
de bezuinigingen op OALT nog minder middelen overblijven. Die middelen hadden
allemaal ingezet kunnen worden voor het onderwijsachterstandenbeleid. Graag
verneem ik de mening van de minister hierover. Ik overweeg een motie op dit
punt in te dienen, omdat het leren van het Nederlands zo verschrikkelijk belangrijk
is dat hiervoor voldoende middelen beschikbaar moeten zijn.Het is uiteraard van groot belang dat er een goede regeling komt voor
de OALT-docenten. Het gaat om ongeveer 1500 mensen. Naar ik heb begrepen,
kunnen er van hen 1300 aan de slag met een functie op hun eigen niveau en
de overigen met een functie onder hun niveau met loonsuppletie. Het zou het
mooiste zijn als wij deze mensen kunnen behouden voor het onderwijs, omdat
extra leraren en lerarenondersteuners nu eenmaal van harte welkom zijn. Er
zijn ook een aantal docenten bij die goede ervaringen hebben met het wegwerken
van taalachterstanden. Dus laten wij dat dan benutten. Zijn hiervoor voldoende
middelen beschikbaar? In 2004 is er nog 45 mln beschikbaar en daarna is het
afgelopen met de OALT-bekostiging. Hoe moeten de scholen dan straks de voormalige
OALT-docenten bekostigen als zij als regulier werknemer voor de klas staan?
Ik ben bang dat hier een probleem ontstaat. Graag verneem ik de reactie van
de minister hierop.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. De Kamer spreekt hier terwijl ze eigenlijk al voor een voldongen
feit is gesteld, namelijk dat de middelen die beschikbaar waren voor OALT
al wegbezuinigd zijn en dat inmiddels allerlei afspraken zijn gemaakt over
sociale plannen etc. Dat is jammer, omdat wij daardoor in de Kamer geen debat
hebben kunnen voeren over de voor- en nadelen van OALT en over het eventueel
inzetten van de middelen op een andere wijze. Dat laatste heeft mij buitengewoon
verbaasd. Dit kabinet heeft van de daken geroepen dat het de scholen en de
professionals de ruimte wil geven. Vrijheid, met name voor de inrichting van
het onderwijs, wordt aldaar gepredikt. Dan zou ik zeggen: geef die professionals
dan ook de ruimte.Verder heeft dit kabinet steeds geroepen – ik heb het de CDA-woordvoerster
net weer horen zeggen – "taal, taal en nog eens taal." Het is voor ons
dan ook werkelijk onbegrijpelijk dat er niet is geluisterd naar de kritiek
en de vele verzoeken van de scholen. De minister zal de stapels brieven ook
ontvangen hebben. Er zijn er zelfs vandaag nog binnengekomen. Bovendien is
er zwaar bezuinigd op de belangrijkste prioriteit van dit kabinet, namelijk
het taalonderwijs. Er is bezuinigd op het taalachterstandenbeleid, de VVE
is niet doorgezet naar 100% van de doelgroep, zoals in de vorige periode was
afgesproken, en daar komt dan nog eens 70 mln aan bezuinigingen op OALT bovenop.
Wij hebben dat allemaal al gewisseld bij de behandeling van de onderwijsbegroting,
maar het is toch wel de achtergrond waarlangs dit debat plaatsvindt.Mevrouw Vergeer (SP):Ik zou van mevrouw Hamer duidelijk willen weten of zij nu tegen het wegbezuinigen
van het geld is of dat zij er ook tegen is dat er geen Turks of Marokkaans
meer binnen lestijd gegeven wordt.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kom daarop nader terug in het vervolg van mijn betoog.Voorzitter. Bij de presentatie van het Strategisch akkoord en bij de begrotingsbehandeling
hebben wij al onze onvrede geuit over het schrappen van de middelen voor OALT.
Dit onderwijs maakt namelijk deel uit van het onderwijsachterstandenbeleid,
dat voor ons de hoogste prioriteit heeft. Het is onbegrijpelijk dat deze middelen
niet meer beschikbaar blijven voor het aanleren van de Nederlandse taal. Het
was veel beter geweest om scholen en gemeenten, geheel in lijn met de roep
om minder regels, zelf te laten kiezen of zij door willen gaan met OALT in
de vorm van taalondersteuning zoals dit zich voor 70% heeft ontwikkeld of
zij de middelen op andere wijze voor taalonderwijs inzetten.
Ik ben ervan overtuigd dat de scholen en de gemeenten zelf het beste weten
hoe zij dat kunnen doen.De regering wil scholen en gemeenten deze keuzevrijheid niet geven. De
belangrijkste reden die daarvoor wordt aangevoerd, is dat in het kader van
de bevordering van sociale cohesie prioriteit gegeven moet worden aan het
leren van de Nederlandse taal. Dan begrijp ik niet waarom al die bezuinigingen
zijn doorgevoerd. Waarom is het geld voor AOLT niet in extra onderwijsachterstandenbeleid
gestoken? Waarom is er geen regeling voor de nu werkzame docenten getroffen,
zodat zij niet hoeven te worden afgekocht? Deze mensen zouden verder bijgeschoold
kunnen worden in het geven van taalonderwijs. Ik begrijp werkelijk niet dat
de CDA naar voren brengt dat wetenschappelijk nog niet bewezen is dat OALT
succes heeft. Dat geldt trouwens ook voor de VVE, waar wij allen een warm
voorstander van zijn. Ik hoop niet dat, wanneer over enkele jaren wat wetenschappelijke
artikelen daarover verschijnen, de steun van het CDA weer wordt ingetrokken.In de nota naar aanleiding van het verslag geeft de minister herhaaldelijk
aan dat zij geen harde bewijzen heeft voor de positieve effecten van OALT
op het aanleren van de Nederlandse taal. Bewijzen voor het tegendeel heeft
zij echter ook niet. Uit de praktijk bereiken ons berichten dat het verdwijnen
van OALT in het onderwijs wel degelijk als een enorm gemis gevoeld zal worden.
OALT wordt inmiddels door veel scholen zo ingevuld dat men met behulp van
het leren van de moedertaal het Nederlands uitlegt en aanleert. Dat is natuurlijk
waar het iedereen om gaat.Mevrouw Vergeer (SP):Ik hoop dat u nu aan mijn vraag toe bent. Wij zijn het erover eens dat
dit geld voor het onderwijs behouden moet worden. U blijft echter vasthouden
aan het achterhaalde concept dat het goed is om een kind eerst zijn moedertaal
te leren en daarna Nederlands. Taaldocenten geven bij herhaling aan dat dit
niet de juiste manier is. Onderdompeling is dat wel. Zit in uw opvatting toch
nog niet een beetje de anti-integratiegedachte van de eigen cultuur?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik begrijp dat u graag selectief naar mij luistert. Ik ga uit van de deskundigheid
van de mensen op de scholen. Ik heb een beetje verstand van de manier waarop
een taal wordt aangeleerd en misschien u ook. Je hebt de eigen taal nodig
om structuren te kunnen begrijpen. Wij willen scholen een zekere ruimte geven.
Zij hoeven geen lessen Turks of Marokkaans te geven, maar zij moeten wel de
ruimte hebben om kinderen die in een andere taal hebben leren denken, de slag
naar het Nederlands te laten maken. Hoe men dat doet, wil ik graag aan de
scholen zelf overlaten. Er zijn veel goede voorbeelden van te geven.Mevrouw Vergeer (SP):Wij moeten maar niet ingaan op de vraag wie het meeste verstand van taallessen
heeft. Ik heb betoogd dat er een vergelijking gemaakt kan worden met kinderen
die uit een taalarm milieu komen. U wilt die kinderen nu met een dubbele last
opzadelen. Zij moeten twee talen tegelijk leren, terwijl zij met beide verschrikkelijk
veel moeite hebben.Mevrouw Hamer (PvdA):U luistert kennelijk niet goed, want dat heb ik helemaal niet gezegd.
Wij weten dat kinderen die alleen Fries spreken, geholpen zijn als zij in
de gelegenheid worden gesteld om vanuit die taal het Nederlands te leren.
Als zij dat op een verkeerde manier in hun hoofd hebben, helpt dat niet. Ik
vind overigens niet dat u of ik daarover gaan. Het doel is om het Nederlands
zo goed mogelijk te leren. Ik heb zoveel vertrouwen in de mensen op de scholen
dat ik hen de ruimte wil geven om taalondersteuning – ik heb het dus
niet over het cultuurgedeelte – te geven op een wijze die het beste
bij hen past. Dat zal per school en per kind verschillen. Het ene kind is
al gealfabetiseerd, maar het andere niet. Dit hangt ook van de leeftijd af.
De scholen hebben die deskundigheid in huis.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Als dit laatste zo is, waarom kan dan niet gewoon met de bestaande achterstandsbekostiging
van de 1.25- en de1.9-regeling de scholen de keuze worden gelaten op welke
wijze wat extra's voor deze leerlingen wordt gedaan? Waarom moet het OALT,
waaraan nog wel meer haken en ogen zitten, in stand worden gehouden?Mevrouw Hamer (PvdA):In het verleden is besloten om buiten het gewone curriculum iets extra's
te doen. Ik mag hopen dat het geld in het kader van de 1.9- en de 1.25-regeling
besteed wordt aan het reguliere onderwijs. OALT is echter begonnen als iets
extra's, dus erbovenop. Ik heb een amendement ingediend waarin wordt voorgesteld
om dit extra's te laten bestaan, maar dan ook meer op autochtone kinderen
gericht. Zij hebben ook taalondersteuning nodig. Over het cultuurdeel zullen
wij het nooit eens worden. Laten wij in ieder geval de 70% taalondersteuning
behouden. Ik wil de invulling ervan aan de scholen laten. Als zij bij het
leren van Nederlands de moedertaal willen gebruiken, vind ik dat best.Voorzitter. Het scholenveld ondersteunt OALT in hoge mate. In een brief
aan de Kamer constateert het Onderwijsplatform G4 bijvoorbeeld dat de maatregelen
van de overheid niet meer zijn gericht op het aanbrengen van samenhang in
een multiculturele samenleving. Bovendien geeft het platform aan dat het vertrek
van de medewerkers de verbindingsschakel doorbreekt tussen scholen en de allochtone
ouders en de leerlingen die het Nederlands onvoldoende machtig zijn. Kan de
minister aangeven hoe zij dit gemis wil aanvullen? Tevens blijkt daaruit dat
door de uitleg in de eigen taal de lesstof toegankelijker wordt. De eigen
taal heeft dus, zoals ik al eerder betoogde, in dit geval een brugfunctie.
Door diverse onderwijsbonden, zoals de Algemene Onderwijsbond, de Algemene
Vereniging van Schoolleiders, de Besturenraad, de CMHF, de Onderwijsbond CNV,
het VBKO, de VBS en VOS/ABB is aangegeven dat er enorme waardering is voor
OALT taalondersteuning. In een petitie gaven zij aan, taalondersteuning te
zien als het instrument bij uitstek voor het verwerven van de Nederlandse
taal. Opheffen van de taalondersteuning zal er volgens deze organisaties toe
leiden dat de groep leerlingen met een allochtone achtergrond minder snel
Nederlands leert en dus minder snel kan integreren. Waarom gaat de minister
zo ver, terwijl zij, zo zegt zij steeds in de Kamer, zo sterk hecht aan dat
onderwijsveld? Waarom doet zij dat, ondanks deze dringende
oproepen uit de maatschappij van scholen die wel wensen door te gaan met de
taalondersteuning? Hoe verhoudt zich dat tot haar wens tot meer autonomie?Ten aanzien van de talen Spaans, Joegoslavisch, Grieks, Italiaans en Portugees...Mevrouw Sterk (CDA):Als ik de woorden van mevrouw Hamer goed beluister, is de OALT-wet een
groot succes geweest. Ik vraag mij dan af hoe het komt dat er ook scholen
zijn die ervoor hebben gekozen om de OALT-gelden bij hun GOA-beleid te voegen.
Zij hebben dus geen specifiek OALT-beleid. Hoe valt te verklaren dat een heleboel
ouders er geen behoefte aan hadden om bijvoorbeeld de culturele component
van de OALT te laten doceren aan hun kinderen?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb het ook helemaal niet over de culturele component gehad. Als u
mij goed beluistert, heb ik het steeds over OALT-taalondersteuning. Ik begrijp
zo langzamerhand dat u geen precies beeld hebt van wat er in de groepen gebeurt.
Men is daar zinvol, ook vanuit de moedertaal, met het Nederlands bezig.Mevrouw Sterk (CDA):Ik heb geen zin om hier een welles-nietesspelletje te spelen of een spelletje
wie het meeste verstand ervan heeft. Dat lijkt mij niet verstandig. Hoe verklaart
mevrouw Hamer dat scholen de OALT-middelen gewoon hebben laten terugvloeien
naar de GOA-middelen? OALT was toch een succes?Mevrouw Hamer (PvdA):Ook dat is een misverstand. Heel veel scholen zijn wijs geweest. De OALT-middelen
zijn op zich al niet zo veel. Als die worden samengevoegd met andere middelen,
ontstaat veel meer massa voor de taalondersteuning. Als mevrouw Sterk stelt
dat het geven van Turks of Marokkaans niet meer de manier is en dat al het
geld omgezet moet worden naar het taalachterstandenbeleid had zij mij wellicht
kunnen overtuigen. Dat is niet wat zij doet. Mevrouw Sterk heeft zo-even een
redenering opgehangen over schakelklassen. Dat is weer iets anders dan de
kopklassen blijkbaar. Uiteindelijk is daar maar 14 mln voor beschikbaar. Er
is echter meer dan 70 mln bezuinigd, naast de 100 mln voor onderwijsachterstanden.
Ik denk niet dat mevrouw Sterk in de positie verkeert om mij te vertellen
hoe belangrijk de onderwijsachterstanden zijn.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik vind niet dat mevrouw Hamer antwoorden geeft op de vragen van mevrouw
Sterk. Het rapport Taal lokaal van het Sociaal en Cultureel Planbureau laat
zien dat van de 129 gemeenten die op deze vraag antwoorden, slechts 14 gemeenten
zeggen dat er geen knelpunten zijn bij de OALT-taalondersteuning. De overgrote
meerderheid van de gemeenten geeft een waslijst aan knelpunten: de taalvaardigheid
van OALT-leerkrachten, de positie van de OALT-leerkrachten, weinig animo bij
schoolbesturen. Het is een rijtje van veertien knelpunten. Zijn dat de ingrediënten
voor het succes van deze regeling? Dat begrijp ik werkelijk niet.Mevrouw Hamer (PvdA):Voor een deel slaat dit op OALT-cultuur en niet op OALT-taalondersteuning.
Daar praat ik echter over. Wij hebben in de Kamer geconstateerd dat het op
een aantal punten niet goed gaat, met name de scholing. Ik vind het triest
dat de Kamer heeft besloten om deze mensen allerlei opleidingen te laten volgen
en dat wij ze vervolgens op straat zetten.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik corrigeer mevrouw Hamer. De genoemde knelpunten slaan wel degelijk
op taalondersteuning. Ik heb het niet over cultuureducatie. Dat is een gebed
zonder einde met nog veel meer knelpunten. Dit gaat wel degelijk om taalondersteuning.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik kan de cijfers die mevrouw Kraneveldt in de hand heeft niet beoordelen.
Ik weet niet precies waarover die gaan. Ik heb een aantal organisaties genoemd.
Bij debatten in de Kamer hebben wij de neiging om veel waarde te hechten aan
de mening van die organisaties. Het zijn geen organisaties van niks. Ik noemde
de schoolleiders, de onderwijsbonden, VOS/ABB. Over die organisaties spreken
wij vaak. In het verleden hebben wij ook verschillende petities aangeboden
gekregen van allerlei scholen. Die geven allemaal aan het wel belangrijk te
vinden. Over de knelpunten hebben wij overigens steeds gesproken, ook met staatssecretaris
Adelmund. De opdracht is gegeven om de knelpunten op te lossen. Dat is nog
geen paar jaar geleden. Ik neem aan dat het lijstje van mevrouw Kraneveldt
uit die tijd stamt. Wij vernemen nu dat de scholen druk bezig zijn om een
en ander te verbeteren. Zij willen graag doorgaan met de taalondersteuning.
Laten wij hen deze kans geven. Wij moeten duidelijk maken dat het doel uiteindelijk
het leren van de Nederlandse taal is. Men moet echter de ruimte krijgen om
dit, buiten het curriculum om, te doen op de manier die zij het beste achten.
Als zij inmiddels de knelpunten hebben opgelost, ga ik daarvan uit. Anders
zal men het zeker niet op die manier doen, maar zal men het op een andere
wijze proberen. Het punt dat ik hier vooral wil maken, is dat wij in totaal
ongelofelijk veel bezuinigen op taalonderwijs. Wij spreken daarmee geen vertrouwen
uit in wat de scholen willen.Ten aanzien van de OALT-talen Spaans, Joegoslavisch, Grieks, Italiaans
en Portugees heb ik begrepen dat wij zelfs een regeling in het kader van de
EEG overtreden. Het gaat om de EEG-richtlijn 77468 inzake het kosteloos onderwijs
aan kinderen van migrerende werknemers. Ik wil van de minister weten hoe zij
hier tegenaan kijkt. Klopt het dat zij eerder is gewaarschuwd voor de relatie
met de Europese regelgeving? Voor de talen Marokkaans, Turks, Vietnamees,
Somalisch en Chinees is er geen richtlijn. Er is echter wel een Europees beleid
ter bescherming van minderheidstalen. Dat beleid is vastgelegd in het kaderverdrag.
Ik wil graag van de minister weten hoe zij van plan is met dat kaderverdrag
om te gaan.Ten slotte hebben wij gisteren ook nog een brief ontvangen waarin staat
dat als gevolg hiervan het Hebreeuws op de Joodse school zal verdwijnen. Hoeveel
ruimte kan de minister hiervoor blijven bieden? Of is het inderdaad de bedoeling
dit te schrappen?Mijn fractie maakt zich zorgen over de problemen die voor scholen en voor
de betrokken personeelsleden ontstaan door het ontslag van de OALT-leraren.
Het sociaal akkoord, dat er na veel touwtrekken toch is gekomen, is niet gepubliceerd
in het gele katern. Wij vrezen dan ook dat er veel onbekendheid
is met de regeling. Kan de minister aangeven wanneer de scholen duidelijkheid
krijgen? Kan zij ons ook inzicht geven in de financiële gevolgen hiervan?Taalondersteuning is niet alleen nodig voor kinderen met een allochtone
achtergrond. Ook leerlingen van autochtone afkomst kunnen moeite hebben met
het leren van de Nederlandse taal. Te denken valt aan kinderen die zijn opgevoed
met de Friese taal. Ook zijn er veel kinderen van autochtone afkomst met een
dialect, zoals het Amsterdams, die met een taalachterstand beginnen. Al deze
kinderen hebben baat bij een gerichte ondersteuning. Mijn fractie is daarom
van mening dat bij het aanleren van de Nederlandse taal onderwijs in de eigen
taal soms nodig is om het Nederlands te leren. De PvdA-fractie kan zich daarom
niet vinden in de manier waarop het wetsvoorstel tot stand is gekomen. Wij
vinden dat met name voor de component van de taalondersteuning een deugdelijke
wettelijke basis nodig is.Bij de begrotingsbehandeling heeft de Kamer een motie van mijn hand aangenomen
om het geld dat is gereserveerd voor de kleutertoets, te investeren in onderwijsachterstandenbeleid.
Naar onze mening moet bij het taalonderwijs taalondersteuning hoge prioriteit
krijgen. Wij willen graag de taalondersteuning in de wet houden, in de zin
dat scholen zelf kunnen kiezen voor de wijze waarop zij taalondersteuning
willen bieden, naast het vastomschreven lesprogramma. Daarvoor zijn een wettelijke
basis en faciliteiten nodig. Ik heb getracht hiervoor een oplossing te vinden.
Aansluitend bij de huidige systematiek van het onderwijsachterstandenbeleid,
heb ik een amendement geformuleerd, waarin ik het cultuurdeel van OALT heb
laten vervallen. In plaats daarvan wordt OALT omgezet in taalondersteuning
voor allochtone en autochtone kinderen. Ik laat de scholen vrij om hier invulling
aan te geven. Het kan dus zijn dat men vanuit de moedertaal kinderen leert
het Nederlands te begrijpen en te beheersen, maar het kan ook zijn dat men
het Nederlands als basis gebruikt. Dit moet plaatsvinden naast de bestaande
activiteiten gericht op het leren van het Nederlands en naast het vaste curriculum.Mevrouw Kraneveldt (LPF):In uw amendement staat op de eerste bladzijde, bij artikel 168a, dat de
gemeente voor een periode van vier jaar voor een specifieke uitkering in aanmerking
moet komen. Gemeenten zijn vaak heel slecht op de hoogte van het aantal OALT-leraren
en van hun kwaliteiten, alsmede van het aantal leerlingen dat OALT volgt.
Evenmin weten zij hoeveel OALT-leraren een beroep doen op wachtgeld of langdurig
ziek zijn. Hoe wilt u dat soort knelpunten oplossen? In uw amendement geeft
u heel veel verantwoordelijkheid aan de gemeenten, maar met de regeling die
u voorstelt, wordt aan die knelpunten geen recht gedaan. U gaat daar helemaal
niet op in.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb hiervoor heel duidelijk aangegeven wat de bedoeling is van mijn
amendement, te weten het bieden van taalondersteuning, waarbij ik de vorm
waarin die wordt geboden, vrij laat. Met mijn amendement heb ik gekozen voor
de systematiek van het onderwijsachterstandenbeleid, maar ik had er zelf een
voorkeur voor om een en ander via de scholen zelf te regelen. Bij de ondersteuning
voor het opstellen van het amendement heeft men mij duidelijk gemaakt dat
het heel moeilijk is om daarvoor een titel te vinden. Daarom heb ik ervoor
gekozen om aan te sluiten bij de systematiek van het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid.
Met even veel liefde zoek ik verder door naar een mogelijkheid om het direct
naar de scholen te krijgen, alleen schijnt dat vanwege de huidige wetgeving
buitengewoon ingewikkeld te zijn.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Bij punt 4 onder artikel 168 a hebt u het over diploma's met betrekking
tot de beheersing van de Nederlandse taal. Zou het niet verstandig zijn om
een pedagogisch-didactische bekwaamheidseis toe te voegen aan uw amendement?
Aan die bekwaamheid ontbreekt het immers ook heel vaak bij OALT-leraren.Mevrouw Hamer (PvdA):Dit is niet een wet op zichzelf, maar slechts een amendement. Het amendement
verwijst naar wat er verder in de wet staat en daar is dat allemaal in geregeld.Mevrouw Vergeer (SP):Ik heb ook een vraag over artikel 168 a punt 4. Daar staat over taalondersteuning
aan allochtone leerlingen: bevoegd zijn leraren die de desbetreffende allochtone
levende taal beheersen. Betekent dit dat u deze taalondersteuning uitsluitend
wil laten geven door leraren die een allochtone taal beheersen?Mevrouw Hamer (PvdA):Nee, hoor. Ik begrijp dat u graag een punt wilt zien staan. Er staat bij:
én het Nederlands beheersen.Mevrouw Vergeer (SP):Betekent én in dit geval of?Mevrouw Hamer (PvdA):Nee, het betekent én.Mevrouw Vergeer (SP):Dus het kunnen alleen maar mensen zijn die van huis uit Turks of Marokkaans
of een andere allochtone levende taal spreken?Mevrouw Hamer (PvdA):Nee, het betekent dat het docenten zijn die deze talen beheersen, maar
in ieder geval ook het Nederlands.Mevrouw Vergeer (SP):Dan begrijp ik het toch goed. Het moeten dus mensen zijn die de allochtone
levende talen beheersen. Zij geven taalondersteuning.Mevrouw Hamer (PvdA):Als ik de scholen vrijlaat in de beslissing of zij het via de moedertaal
willen doen of direct vanuit het Nederlands, dan hoeven leraren die het direct
vanuit het Nederlands doen, niet bevoegd te zijn in een andere taal. Dat komt
overeen met de regelingen die wij hier in het verleden hebben vastgesteld,
met de eisen die wij stellen aan leerkrachten die dit soort onderwijs geven.
Ik heb daar niet in zitten rommelen. Dit zijn gewoon de oude artikelen waar
wij bij aansluiten.Mevrouw Vergeer (SP):Dan is het dus juist om te constateren dat u geen taalondersteuning wilt
laten geven door docenten die alleen maar Nederlands spreken?Mevrouw Hamer (PvdA):Jawel, dat zeg ik juist. Dat staat er: Nederlands beheersen.Mevrouw Vergeer (SP):En een allochtone taal.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik weet niet hoe ik het u moet uitleggen, want u wilt het volgens mij
gewoon niet begrijpen. Als zij besluiten om dat alleen vanuit het Nederlands
te doen, dan is het natuurlijk niet nodig om die andere eis te stellen. Mijn
punt is niet nieuw. Ik heb alleen de invulling van de activiteiten veranderd,
maar niet de eisen die wij in het verleden aan docenten hebben gesteld. Aan
de totstandkoming van deze eisen hebt u in het verleden zelf meegewerkt. Wij
hebben steeds gezegd dat er bepaalde eisen aan deze mensen gesteld mogen worden.
Die stel ik ook. Natuurlijk mag je dit geven als je lesbevoegdheid hebt in
de Nederlandse taal.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Mevrouw Hamer draait volledig om mijn punt heen. Zij wil middelen
ter beschikking stellen via de gemeente. Ik lees bij punt 4 dat zij die middelen
alleen maar ter beschikking wil stellen aan een bevoegd leraar die de desbetreffende
allochtone taal beheerst. Is dat zo of is dat niet zo? Naar dat tweede punt
vraag ik helemaal niet!Mevrouw Hamer (PvdA):U hoeft niet boos te worden, dat is nergens voor nodig. Dit is slechts
een amendement, een klein stukje uit een wet. Er is in de wet een aantal zaken
geregeld, de pedagogische kwaliteit bijvoorbeeld. Ik heb gevraagd hoe je een
amendement maakt. Daarbij wordt er een stukje uitgelicht om duidelijk te maken
wat de inhoud van de activiteiten is. Elders in de wet is geregeld dat mensen
die Nederlands geven, bepaalde diploma's moeten hebben, dus dat hoef ik in
dit amendement niet opnieuw te regelen. Als u van mij wilt horen dat het ook
mensen mogen zijn die alleen de bevoegdheid Nederlands hebben, dan zeg ik
daarop ja. Daarmee hebt u uw antwoord.Ik kom aan de afronding van mijn betoog. Ik herhaal wel dat het amendement
ertoe strekt om de taalondersteuning te behouden. Het onderwijsveld hecht
ook aan die ondersteuning. Ik sluit daarmee aan bij de voorstellen in het
advies van de Onderwijsraad.De heer Vendrik (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter. In dit debat heb ik de enorme behoefte om een
stukje te citeren uit het rapport van de Onderwijsraad, getiteld Samen naar
de taalschool. Er is nu namelijk even voor de vuist weg geredeneerd dat OALT
niet werkt en dat het naar de prullenbak moet.Op pagina 24 van het genoemde advies van de Onderwijsraad staat: onderzoek
biedt enige aanwijzing dat onderwijs in de eigen taal wel effecten heeft op
leermotivatie, zelfbeeld en welbevinden van leerlingen; het verband met identiteitsvorming
en zelfbewustzijn is tot op heden niet met onderzoeksgegevens onderbouwd;
een verband met emancipatie, participatie, integratie of interculturaliteit
kan in theorie wel aannemelijk worden gemaakt, maar dergelijke verbanden kunnen
in de praktijk onderzoeksmatig nooit hard worden gemaakt. En nu komt het:
de methodologische problemen voor een dergelijke onderneming zijn namelijk
te groot; dit gegeven speelt overigens niet alleen bij OALT, maar algemener;
overal waar in het onderwijs ruimere sociaal-maatschappelijke, culturele of
economische doelstellingen als rationalen worden aangevoerd voor meer of minder
majeure ingrepen in het onderwijs, is een evaluatie op grond van een vergelijkend
experimenteel controleontwerp welhaast onmogelijk; de introductie van de basisvorming,
het studiehuis of de uitbreiding van curricula met vakken zoals verzorging,
cultuur en economie, kunnen als voorbeeld gelden.Met andere woorden: iedereen die in deze zaal beweert dat op grond van
dit onderzoek OALT zonder verder bewijs maar in de prullenbak gegooid mag
worden, heeft dit advies niet goed gelezen. Die personen weten ook niet wat
de status is van de aanbevelingen van de Onderwijsraad en de wijze waarop
deze zijn kennis heeft verzameld.In plaats daarvan gaan wij als politiek in de Tweede Kamer even besluiten
hoe je het best de Nederlandse taal leert. Ik moet zeggen dat ik mij daar
toch enigszins aan stoor. Wij zouden ineens expert zijn geworden, werkelijk,
de grootste didactische, pedagogische experts in de wijze waarop er Nederlands
op school geleerd moet worden. Ik verzet mij daar dan ook met alle kracht
tegen. Er is namelijk een jarenlange expertise opgebouwd in het brede onderwijsveld
dat Nederland rijk is, van de wijze waarop Nederlandse taal verworven kan
worden. Dat kan ik dus onmogelijk matchen. Ik weiger vervolgens mijn politieke
verantwoordelijkheid te nemen voor het onderdompelen in de Nederlandse taal
van alle kinderen vanaf groep 1 in de basisschool. Dat kan niet de methode
zijn. De praktijk is namelijk een andere. De praktijk is diverser en verschillender.Volgens mij doet de politiek er veel beter aan, die diverse praktijk met
diverse leerlingen en diverse routes ruimte te geven. Daarin steun ik mevrouw
Hamer van harte. Dat is beter dan hier een politiek-ideologisch debat te voeren
over de dingen die in de scholen niet zouden deugen onder de titel van OALT.
Nogmaals, ik neem daar afstand van met alle kracht die ik in mij heb.Mevrouw Vergeer (SP):Dat zie ik, maar ik denk dat uw kracht niet groot genoeg is. Immers, de
voorstanders van OALT beroepen zich erop dat het wel degelijk effect heeft
om via de moedertaal een vreemde taal te leren. U hebt gelijk, als u zegt
dat wij ons daarover hier niet moeten uitspreken. De voorstanders van OALT
kunnen zich echter ook niet vasthouden aan de uitspraak dat het helpt. Ik
zeg dat deze kinderen ook moeite hebben met het leren van hun moedertaal.
Wat is uw reactie daarop?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb het over de gelden die in Nederland aan OALT worden uitgegeven.
Dit is overigens sinds een aantal jaren vooral aan ondersteuning van de Nederlandse
taal. Ik heb het dus niet over het apart houden van leerlingen om die op te
voeden en te laten groeien in de eigen taal. Ik herhaal dat het merendeel
van dat geld is bestemd voor het verwerven van de Nederlandse taal. Ik weiger
dan ook om hier als politiek een didactisch debat te voeren over de beste
route.Ik heb het over de praktijk. Onlangs was ik in Den Haag om de hoek bij
het Terra College. De directeur van die school vertelde mij dat daar ongeveer
70 nationaliteiten zijn in groep 1 tot en met groep 8. Hoe zorg je ervoor
dat de jongens en de meisjes op die school Nederlands leren, was mijn vraag.
Ik informeerde ook naar zijn ervaring wat dat betreft. Zijn
antwoord was: het slechtste wat ik kan doen, is om de jongens en de meisjes
onmiddellijk hun eigen taal afnemen als zij hier binnen komen. Dat is zijn
visie en die is gebaseerd op de door hem opgebouwde expertise. Hij gebruikt
daar ten dele OALT-geld voor. Ik hoor echter ook andere berichten.Mevrouw Vergeer (SP):Maar als er zeventig nationaliteiten op een school vertegenwoordigd zijn,
worden er dan ook zeventig moedertalen aangeboden? De redenering is zo krom
als wat. Ik denk dat 80% van de kinderen dan helaas niet langs de weg geholpen
kan worden die volgens u zo belangrijk is.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik kan u het adres van de school geven, dan kunt u een keer nagaan hoe
inventief men daar met het geld omspringt. In ieder geval roept men daar niet
dat elk onderwijs in een buitenlandse taal op een basisschool in Nederland
per definitie strijdig is met het leren beheersen van de Nederlandse taal.
Dat is een kulverhaal, zo werkt het niet. Ik zou de Nederlandse scholen alle
ruimte willen geven bij het uitvoeren van één heldere opdracht:
zorg ervoor dat de kinderen zo snel mogelijk Nederlands leren. Ik zit er niet
op te wachten dat zij de school met een taalachterstand binnenkomen, maar
ik constateer wel dat het zo is. Als wij het er nu over eens zijn dat dit
niet deugt, wil dat nog niet zeggen dat volgend jaar alle kinderen die groep
1 van de basisschool binnenlopen, meteen perfect Nederlands gaan leren. Zo
werkt het niet en zo zal het niet werken. De praktijk is dat er taalachterstanden
zijn en dat er op sommige scholen zeer goede resultaten geboekt worden met
ondersteuning via vormen van OALT bij het leren van de Nederlandse taal. Andere
scholen kiezen voor bepaalde groepen van leerlingen weer andere methodes en
soms schakelen zij tussen beide vormen en is het inderdaad een kwestie van
onderdompelen. Wat wij doen, is een onderwijskundige kwestie beslechten. Dit
komt ons niet toe, hier doen wij de kinderen geen recht mee, noch de praktijk
van het OALT.Voorzitter. Ik stoor mij er ook aan dat wij nu doen alsof het OALT twintig
of dertig jaar heeft stilgestaan. Dit is niet zo, er is een sterke evolutie
in de aanwending van de gelden geweest, in het politieke rationale dat eraan
ten grondslag lag. In de jaren zeventig was inderdaad het motto: "Zorg ervoor
dat ze hun eigen taal leren, dan kunnen ze vervolgens terug." In de jaren
tachtig zijn wij wijzer geworden en in 1997 of in 1998 hebben wij met een
wetswijziging nog vastgesteld dat het beheersen van het Nederlands prioriteit
heeft. En nu zouden wij OALT afschaffen omdat wij ineens beseffen dat al dit
geld wordt besteed aan het leren van een vreemde taal. Zo is de geschiedenis
niet. Mevrouw Hamer zei het al, een groot deel van het geld gaat al naar het
ondersteunen van het leren van de Nederlandse taal. Dit heeft mijn instemming.
Waarom schaffen wij OALT dan af? Waarom bezuinigen wij hierop? Ik word hier
echt een beetje opgewonden van.De voorzitter:Maar u bent zo vaak zo opgewonden en volgens mij is dat niet goed voor
u. Gaat u nu rustig terug naar de hoofdlijn van uw betoog. Het is ook niet
meer nodig om u te interrumperen. Wij hebben de minister gevraagd, hier op
korte termijn te komen. En natuurlijk bespreken wij een wetsvoorstel in de
Kamer zoals het moet, maar laten wij dit nu niet nodeloos rekken.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik neem uw opmerking ter harte dat ik mij iets minder moet
opwinden; het is de aard van het beestje. Maar dat ik de boel zou staan te
rekken, werp ik verre van mij.De voorzitter:Dat was een algemene opmerking na de interrupties tot nu toe. Ik zou nu
echt iets meer vaart willen hebben in het debat.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Voor zover het nog niet helder was, deze gang van zaken bevalt
mij niet. Daarbij komt nog dat het niet alleen gaat om het afschaffen van
OALT als een wettelijke bepaling of voorziening, maar ook om het verdwijnen
van de bijbehorende gelden. Er wordt meer dan 70 mln op bezuinigd, wat nog
bij de bezuiniging op het onderwijsachterstandenbeleid komt. Die is weliswaar
een jaar uitgesteld, maar ook op dat punt zijn wij buitengewoon kritisch over
het kabinetsbeleid. Dit is het slechtste wat wij leerlingen op de basisschool
kunnen aandoen: bezuinigen op gelden die bedoeld zijn om hun achterstand weg
te werken. Het zou beter zijn om voortdurend kritisch na te gaan of de bestaande
praktijk uitwijst dat het bij het onderwijsachterstandenbeleid, het voor-
en vroegschoolse educatiebeleid of het OALT-beleid om goed besteed geld gaat.
Mijn taxatie is dat de veroordeling van OALT, de bezuiniging op het onderwijsachterstandenbeleid
en het niet volvoeren van het VVE zoals was afgesproken, de leerlingen die
ons zo lief zijn, alleen maar verder achterop helpt bij het verwerven van
een goede beheersing van de Nederlandse taal. Wij spannen het paard achter
de wagen.Er is al het een en ander over het sociaal plan gezegd. Ik moet zeggen
dat het mij erg bevreemdt dat wij nu pas voor het eerst spreken over de afschaffing
van OALT, terwijl alles eigenlijk al in kannen en kruiken is. Ik vind dit
niet terecht. Verleden jaar tijdens de demissionaire periode van het kabinet-Balkenende
I hebben wij al geprobeerd, de andere fracties op andere gedachten te brengen.
Het is toch wel buitengewoon vreemd dat de minister de ruimte heeft gehad
en die ook heeft gebruikt om dit af te schaffen en als bezuiniging in te boeken.
Alles is al geaccordeerd, terwijl wij nu pas toe zijn aan een principieel
debat over nut en noodzaak van het afschaffen van OALT. Ik vind dat buitengewoon
onzorgvuldig.Hoezeer ik een sociaal plan voor de docenten die in het OALT werkzaam
zijn, toejuich omdat deze mensen een fatsoenlijke behandeling verdienen, het
ware natuurlijk veel beter geweest als wij dit eindresultaat van de bezuinigingen
hadden voorkomen en hadden gezorgd voor een beter benutten van de expertise
die in het OALT is opgebouwd. Ik vind dat nu sprake is van kapitaalvernietiging.
Voor een luizige 70 mln gooien wij een praktijk over de heg en houden bij
het gehele onderwijsveld bezig met een sociaal plan. Hoezeer ook terecht,
gelet op het besluit van het kabinet, wij hadden deze menselijke energie en
inspiratie van deze leraren zoveel beter kunnen benutten.Indien na de onverhoopte aanname van dit wetsvoorstel het buitenschoolse
onderwijs in de eigen taal en cultuur uit de publieke financiering
wegvalt, verdwijnt de behoefte eraan niet. Ik doel dus op het onderwijs dat
niet is gericht op het verwerven van de Nederlandse taal, maar op het kleine
beetje onderwijs dat nog wordt gegeven aan de leerlingen die graag onderwijs
krijgen in de eigen taal. Wie gaat het dan geven? Zijn wij er dan echt mee
opgeschoten? Ik stel deze vraag ook omdat Forum de vraag heeft opgeworpen
of echt sprake is van vooruitgang. Dat die behoefte buiten de school wordt
geplaatst, klinkt heel dapper, mijnheer Balemans, maar de vraag is of wij
er echt mee zijn geholpen dat wij die kennelijk legitieme behoefte niet meer
willen accepteren. Dan moet het onderwijs buiten de school plaatsvinden, met
alle consequenties van dien.Aan de kwestie van de taalscholen wordt in beide adviezen van de Onderwijsraad
aandacht besteed. Als ik het antwoord van de minister in de nota naar aanleiding
van het eindverslag goed lees, vindt zij het interessant maar heeft zij geen
geld en neemt zij geen initiatief ertoe. En ik laat mij graag corrigeren als
ik het niet goed lees; want dat kan natuurlijk. Ik vind dat doodzonde. Ik
zou wensen dat juist op dat punt het advies van de Onderwijsraad veel serieuzer
wordt genomen. Dan maken wij een moderne doorstart met het OALT en bieden
wij nog enig perspectief. Ik zou het doodzonde vinden als dat deel van het
advies van de Onderwijsraad hier ook sneuvelt.Voorzitter: EerdmansMevrouw Kraneveldt (LPF):Mijnheer de voorzitter. In het Strategisch akkoord van het kabinet-Balkenende
I werd overeengekomen dat de bekostiging van het OALT zou worden beëindigd.
De handtekening van de LPF staat onder dat akkoord. Het is dus niet verrassend
dat wij voor dit wetsvoorstel zullen stemmen.Als mensen met hun kinderen vanuit het vaak verre buitenland hierheen
komen om een beter bestaan op te bouwen, stappen zij wat de LPF betreft meteen
na toekenning van een voorlopige verblijfsvergunning aan boord van een supersnelle
drietrapsraket. De eerste trap is het goed leren van de Nederlandse taal.
De tweede trap is het volgen van passend onderwijs. De derde trap is het vinden
van een baan waarmee je in het levensonderhoud van jezelf en eventueel je
gezin kunt voorzien. Gaat het bij de eerste trap van het leren van de Nederlandse
taal al mis, dan gaat het bij de tweede en derde trap vaak ook fout en kom
je nooit zover als je had kunnen komen als je de Nederlandse taal wel goed
had beheerst.Wil deze drietrapsraket ergens kunnen landen, dan heeft hij brandstof
nodig. Wat stop je erin om het beste eruit te halen? Wij vinden de component
educatie in eigen cultuur, die 30% van de huidige OALT-lessen uitmaakt, onnodig.
Lessen in eigen cultuur zijn een privéaangelegenheid en dus de eigen
verantwoordelijkheid van de ouders en niet die van de overheid. De overheid
geeft ook een fout signaal door het te bekostigen. De inburgeraar en zijn
kinderen moeten Nederlands leren omdat het erg belangrijk is, maar de kinderen
krijgen ook les in de eigen taal en cultuur op kosten van de overheid. Als
ik nieuwkomer was, zou ik dat mooi vinden want dan blijft de band met mijn
land van herkomst langer bestaan en zijn de Nederlandse taal en cultuur blijkbaar
niet zo belangrijk. Dat signaal zou ik ervan oppikken. Het enige juiste signaal
is dat men Nederlands moet leren. Men moet als het ware worden ondergedompeld
in de Nederlandse taal en de overheid moet daarin ondersteunen. Het feit dat
het overgrote deel van de allochtone leerlingen thuis vrijwel uitsluitend
de taal van het land van herkomst spreekt, geeft al aan dat de leerlingen
beperkt in aanraking komen met de Nederlandse taal. Dus moet de school alles
zetten op die Nederlandse taal.Mevrouw Hamer (PvdA):Zou het mevrouw Kraneveldt helpen als dit onderwijs anders zou heten?
Wij weten dat 70% van de activiteiten taalondersteuning betreft en dat die
ondersteuning is gericht op het beter leren van Nederlands.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik kom nog te spreken over het aspect taalondersteuning. Nu heb ik het
onderdeel cultuureducatie besproken. Het is duidelijk wat wij daarvan vinden.
Ik zal dus nog aangeven waarom wij deze taalondersteuning geen goede zaak
vinden.Mevrouw Hamer (PvdA):Uit de manier waarop u over dit onderwijs spreekt, maak ik op dat u zich
eigenlijk ergert aan de naamgeving.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Nee hoor, het heet OALT en het heet zoals het heet. Daar heb ik geen negatieve
of positieve gevoelens bij.Wij hebben gehoord dat de meningen verschillen over de vraag of OALT wel
een positief effect heeft op het aanleren van Nederlands. Ik zou nu met iedereen
die voor het blijven bekostigen van OALT is daarover een discussie kunnen
voeren. Anderen mogen dat van mij, maar wij weten dat wetenschappelijk niet
onomstotelijk is aangetoond dat OALT werkelijk positieve effecten heeft op
de cognitieve vaardigheden van allochtone leerlingen. Leerlingen voor wie
het risico op achterstand groot is, kunnen het zich gewoon niet veroorloven
om lessen in het kerncurriculum te missen ten gunste van de lessen in de eigen
taal.Voorzitter. De LPF is geschrokken van het rapport van het Sociaal en cultureel
planbureau "Taal lokaal". Ik wil enkele conclusies van dat rapport noemen.Mevrouw Hamer (PvdA):Had u dan bewezen willen zien dat OALT wel een positief effect heeft?
Hoe had dat gemoeten? We weten dat de achterstanden van allochtone kinderen
in de afgelopen jaren minder zijn geworden. Ik ben het met u eens dat moeilijk
is vast te stellen waardoor deze vermindering is ontstaan. Wij weten niet
of die het gevolg is van activiteit A, B of C. Het gaat mij nu echter om de
vraag hoe dit onderwijs wetenschappelijk verantwoord had moeten worden.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik weet dat het nut ervan heel erg moeilijk is aan te tonen. Als dat mogelijk
was geweest, zou al onomstotelijk zijn bewezen dat het wel of niet heeft gewerkt.
Dan hadden wij deze discussie niet hoeven te voeren. Ik weet echter dat dit
moeilijk is aan te tonen. Het gaat hier echter om enorme budgetten waarmee
tientallen miljoenen euro's zijn gemoeid. Die moeten goed besteed worden.
Als er dan grote twijfels zijn aan de kwaliteit en het nut van OALT, meen
ik dat wij met het vrijmaken van 70 mln een grote gok doen.
Die gok willen wij niet.Mevrouw Hamer (PvdA):Zou het dan toch niet logischer zijn de resultaten in aanmerking te nemen?
Wij weten namelijk niet of de vooruitgang het gevolg is van activiteit A,
B of C. We zien echter dat allochtone kinderen meer vooruitgang hebben geboekt
dan autochtone kinderen. Moeten wij dan niet vooral op de resultaten letten
en die wetenschappelijke discussie achterwege laten? U gebruikt de wetenschappelijke
studie namelijk steeds als argument.Mevrouw Kraneveldt (LPF):U zegt net zelf dat het heel erg moeilijk is om het effect te meten.De voorzitter:Het punt is duidelijk.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar ik geloof dat mevrouw Kraneveldt niet begrijpt wat ik bedoel. Zij
zegt steeds dat wetenschappelijk het effect niet is bewezen. Is het echter
niet veel beter om na te gaan of kinderen met dit onderwijs het in het algemeen
al dan niet beter doen? U vindt zelf ook dat het nut niet wetenschappelijk
valt te bewijzen. Zou het dan niet beter zijn om er alleen maar op te letten
of kinderen met dit onderwijs het beter doen dan de kinderen die een aantal
jaren geleden het zonder deze activiteiten moesten doen?Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik ben ook zeer blij dat allochtone kinderen het in het onderwijs steeds
beter gaan doen en dat zij een steeds hoger opleidingsniveau bereiken. Dat
is fantastisch. Echter, het staat niet onomstotelijk vast dat OALT, waar veel
geld naar toe gaat, daarbij zijn betekenis heeft bewezen. Dan is het toch
volstrekt legitiem dat het nut daarvan in Frage wordt gesteld en dat hierover
wordt gediscussieerd. U draait alles om. Omdat niet is bewezen dat dit onderwijs
slecht is, moeten wij het maar goed vinden. Zo wil ik niet redeneren.Voorzitter. Zoals ik al zei: wij schrokken bij lezing van het Sociaal
en Cultureel planbureau "Taal lokaal". Enkele conclusies van het rapport wil
ik noemen. De gemeenten zijn vaak slecht op de hoogte en weten niet hoeveel
leraren OALT er zijn, wat hun kwaliteit is, hoeveel leerlingen OALT krijgen
en hoeveel OALT-leraren een beroep doen op wachtgeld of langdurig ziek zijn.
Ik baseer mij hierbij op cijfers in het CPB-rapport over de situatie in 2001/02.
Die cijfers gaan over de periode na de taalslag voor OALT-leraren.Verder staat er in het rapport dat er nauwelijks bevoegde OALT-leraren
zijn. Slechts 6% is bevoegd voor het basisonderwijs. De leraren die voor 1995
hun bevoegdheid voor OALT haalden, hoefden niet te voldoen aan de eis van
voldoende beheersing van het Nederlands. Het verbaast ons dan ook niet dat
veel OALT-leraren onvoldoende Nederlands spreken. Ook hun pedagogische kwaliteiten
blijven achter. Dat wordt door zowel de scholen als de gemeenten aangegeven.
Er is ook weinig echt overleg tussen de gemeenten, de doelgroepen en de OALT-leraren.
Er wordt verder in 29 taalgroepen aan bijna 32.000 leerlingen OALT gegeven
in de vorm van taalondersteuning. Ik vond het goed dat ik dat las. Ik zie
daar bijvoorbeeld Japans bij staan. Waarom moeten wij lessen bekostigen voor
de kinderen van Japanse werknemers van bijvoorbeeld Sony Nederland? Hebben
zij een leerachterstand, spreken zij überhaupt Nederlands, zitten zij
niet toevallig op een dure internationale school? Ook de Molukse eilanden
worden genoemd. Gaat het hierbij om achterstandsleerlingen? Of zijn zij en
hun ouders bijna allemaal in Nederland geboren? Die OALT-regeling was toch
bedoeld voor echte achterstandsleerlingen? Er maken nu ook kinderen gebruik
van die helemaal geen achterstand hebben. Toen ik die enorme hoeveelheid talen
zag, dacht ik: dit is echt ongelooflijk.Gelukkig is met de onderwijsbonden een akkoord bereikt over een sociaal
plan. Wij hopen dat zoveel mogelijk OALT-leraren voor het onderwijs behouden
kunnen worden, maar als ik lees dat maar 6% van hen een onderwijsbevoegdheid
heeft, dan stemt mij dat een beetje droevig. Heeft de minister inzicht in
het aantal OALT-leraren dat sinds hun aanstelling een onderwijsbevoegdheid
heeft gehaald? Hoe ziet de minister op dit punt de toekomst? Ik vind de cijfers
dramatisch.Ik stel tot slot een vraag over de Europese afspraken omtrent het faciliteren
van lessen in de eigen taal en cultuur voor ingezetenen van de landen van
de EU. Het afschaffen van OALT treft ook hen. Kan de minister aangeven hoe
de afschaffing van OALT zich verhoudt tot de Europese afspraken? Is dat niet
een knelpunt dat nog opgelost moet worden?De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. Het onderwijs in allochtone levende talen (OALT)
en de voorgeschiedenis ervan zijn in dit huis gevoelige onderwerpen gebleken.
Het is in staat emotie los te roepen en dat is niet zo verwonderlijk, want
het waren beproefde instrumenten in een zoektocht naar remedies in het onderwijsachterstandenbeleid.
Dat was er eerder dan OETC en OALT. Wij liepen daarmee klem. Wij zochten naar
middelen om het onderwijsachterstandenbeleid vlot te trekken, zodat de leerlingen
op een gemakkelijker manier accordeerden met het onderwijs in ons land.OETC en later OALT zijn de jaren door aangeraden, maar ook ontraden. Er
werd een middel in gezien tot harmoniëring, misschien zelfs integratie
van het thuis- en schoolmilieu, de thuis- en schoolcultuur. Wij hebben gediscussieerd
of het buiten of onder schooltijd moest of misschien half of half. Wij hebben
alle varianten zien langskomen. Ook mijn fractie heeft ermee geworsteld, maar
is akkoord gegaan vanuit de veronderstelling dat OETC en OALT een ondersteunend
karakter zouden hebben ten aanzien van de verwerking van de leerstof in het
onderwijs, eerstens het taalonderwijs. Die veronderstelling wordt gesteund,
maar ook betwist. Ik vind eerlijk gezegd dat wij daar geen welles-nietesspelletje
van moeten maken.De zaken liggen zoals ze liggen. Het eraan bestede geld rendeert naar
het inzicht van de mensen die daar verstand van hebben, te weinig. Dat is
de achtergrond van bijgesteld beleid. Die tweeledige doelstelling van het
onderwijs in allochtone levende talen (OALT) is voor de SGP-fractie altijd
aanleiding geweest tot een genuanceerd oordeel over deze vorm van onderwijs.
OALT als taalondersteuning, bedoeld om de beheersing van de Nederlandse taal
te bevorderen en daarmee de entree en de vordering in het Nederlandse onderwijsgebouw
te ondersteunen, heeft vanwege de doelstelling altijd onze warme steun gehad.
OALT als cultuureducatie kon echter steeds rekenen op kritiek
van de SGP-fractie, omdat het in stand houden van de cultuur van het land
van herkomst in alle verscheidenheid naar het oordeel van mijn fractie principieel
behoort tot de verantwoordelijkheid van de betreffende bevolkingsgroepen en
de overheid op haar best een taak op grote afstand heeft.Over OALT als middel voor het aanleren van de Nederlandse taal is voortdurend
discussie geweest. In de memorie van toelichting geeft de regering aan dat
uit recente onderzoeken opnieuw blijkt dat de effectiviteit van OALT als taalondersteuning
niet kan worden bewezen. Om die reden kiest de regering voor het afschaffen
van OALT. De vrijkomende tijd kan dan extra worden gestoken in directe educatie
van de Nederlandse taal. De SGP-fractie heeft, alles overziende, begrip voor
die keuze. Het is van groot belang dat allochtone kinderen zo spoedig en zo
goed mogelijk de Nederlandse taal leren beheersen. Daarop moet worden ingezet,
ook met financiële middelen. Maar daar zit een punt: de beleidsmatige
prioriteit voor het leren van de Nederlandse taal dient te sporen met de daarvoor
beschikbare middelen. Er is nu eenmaal een forse taakstelling te realiseren
op het geheel van het onderwijsachterstandenbeleid. Ook wij hebben daar in
het achterliggende najaar in kritische zin de vinger bij gelegd. Is het wijsheid
geweest om het zo in te richten en zal het wijsheid blijken te zijn als dat
qua resultaten kan worden gemeten? Kan de minister garanderen dat de prioriteitstelling
voor het leren van de Nederlandse taal ook in feitelijke zin hiermee niet
in het geding komt, sterker nog wordt ondersteund?De rechtspositionele effecten van het voorgenomen beleid verdienen uiteraard
zorgvuldige behandeling. Veel OALT-leerkrachten beschikken over een onderwijsbevoegdheid
en kunnen dus wellicht elders in het onderwijs aan de slag, hetzij als leerkracht
of in onderwijsondersteunende functies. Heeft de minister inmiddels een beeld
van de te verwachten personele effecten en kan zij de hoofdlijnen van het
binnenkort te sluiten sociaal akkoord aangeven?In het kader van OALT nemen de Joodse scholen, op historische gronden
aangehecht, een geheel eigen positie in. Het aanleren van de Nederlandse taal
vormt op die scholen geen probleem. De achtergrond van het voorliggende wetsvoorstel
is dan ook niet van toepassing op deze scholen. Ook worden de eindexamens
in het modern Hebreeuws door de overheid erkend. Ik vraag de minister, zich
rekenschap te geven van de unieke positie van de Joodse scholen en nader te
bezien of de bezuiniging op de bekostiging van deze scholen, waar zij aan
bij moeten dragen, vanuit de doelstelling van het voorliggende wetsvoorstel
terecht is en of daarin niet op een bepaalde wijze moet worden voorzien. Graag
verneem ik de reactie van de minister op dit punt.De vergadering wordt van 17.50 uur tot 18.00 uur geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik constateer dat er in deze Kamer brede steun is voor het
wetsvoorstel over de beëindiging van de bekostiging van het onderwijs
in allochtone levende talen. Ik verdeel de beantwoording over vier blokjes.
Ik zeg eerst iets algemeens. Daarbij kijk ik ook naar de historische context
en het amendement van mevrouw Hamer. Daarna ga ik in op het taalonderwijs
als zodanig en het belang dat dit kabinet hecht aan Nederlands. Vervolgens
zeg ik iets over de internationale dimensie. Ten slotte kom ik te spreken
over het flankerend beleid.Eerst iets over het algemene deel, de beëindiging van de bekostiging
van het onderwijs in allochtone levende talen. Aan de historische context
die door mevrouw Sterk, mevrouw Kraneveldt en de heer Van der Vlies werd neergezet,
heb ik niets toe te voegen. Zij hebben heel indringend geschetst hoe de beleidsontwikkelingen
met betrekking tot het onderwijs in allochtone levende talen hebben plaatsgevonden.
De dilemma's waarvoor Kamer en regering zijn gesteld, zijn ook aangegeven.
In de afgelopen 30 jaar zijn telkens andere keuzen gemaakt, in de hoop dat
die wel het effect zouden hebben dat wij graag zagen.Het is overigens niet de eerste keer dat dit onderwerp aan de orde is.
De Kamer moet niet doen alsof zij hierdoor is verrast, want dat is onzin.
In de regeringsverklaring van het kabinet-Balkenende I werd heel uitdrukkelijk
gesproken over de beëindiging van de bekostiging van het OALT. In de
regeringsverklaring van het kabinet-Balkenende II is deze kwestie wederom
aan de orde gesteld. In beide gevallen heeft de Kamer in meerderheid beslist
dat we op deze lijn zouden doorgaan. De Kamer heeft de begroting voor 2004
ook goedgekeurd. In die begroting staat dat de bekostiging wordt afgeschaft
per 1 augustus 2004. Dat betekent dat er geen geld is om het amendement-Hamer
uit te voeren, want de Kamer is akkoord gegaan met die bezuiniging.Ik kan uitgebreid ingaan op de effectiviteit van het onderwijs in de eigen
taal, maar de Kamer heeft het ook al aangegeven: de geleerden zijn het er
niet over eens. Dat is een feit. Omdat er geen consensus is, moet de politiek
dus zelf een keus maken. Wij hebben een keus gemaakt. Die komt erop neer dat
het onderwijs in allochtone levende talen wordt afgeschaft. Dat gebeurt ook
niet voor niets. Bij de uitvoering hebben zich grote problemen voorgedaan
en dat is nog steeds het geval. Een aantal leden heeft dat ook aangegeven.
Het kost gemeenten moeite om het te organiseren. Er zijn zeer grote verschillen.
Veel OALT-leraren blijken ongeschikt voor het geven van die taalondersteuning.
Dan moet je een keuze maken. Wij houden vast aan de prioriteit van het leren
van Nederlands op de basisschool. Dat is de voorwaarde voor succes in het
vervolgonderwijs en ook de voorwaarde voor succes van het perspectief op integratie
in de Nederlandse maatschappij.Kijken wij op basis daarvan naar de onduidelijke positie en de inhoud
van het OALT, ook door de steeds wisselende doelstellingen, de uitvoeringsproblemen
en het ontbreken van enig inzicht in de effectiviteit ervan, dan zien wij
voldoende redenen om ermee te stoppen. Dat betekent inderdaad dat daarmee
sprake is van een substantiële bezuiniging van 70 mln euro structureel.
Dat was overigens ook het uitgangspunt van de kabinetten-Balkenende I en II.
Dat is ook geaccordeerd door de Kamer. Ik ben blij met de steun van mevrouw
Vergeer voor dit wetsvoorstel. Ik heb dat tot nu toe nog nooit meegemaakt.
Ik vind het leuk om dat even te memoreren. Het amendement van mevrouw Hamer is financieel onhaalbaar, maar ik zou
het ook om twee inhoudelijke redenen willen afwijzen. De eerste reden is dat
het amendement blijft uitgaan van taalondersteuning, terwijl juist onvoldoende
helder is gemaakt dat die ondersteuning leidt tot datgene wat ons voor ogen
staat. Daarnaast zet het amendement de deur open om OALT te handhaven. Om
deze twee redenen en met inachtneming van mijn eerdere opmerking over de financiële
haalbaarheid, ontraad ik aanvaarding van dit amendement.Mevrouw Hamer (PvdA):Heb ik de minister dan al die tijd verkeerd begrepen dat zij het belangrijk
vindt dat kinderen de Nederlandse taal leren?Minister Van der Hoeven:Nee. Ik heb zo-even al aangegeven wat wij doen om kinderen de kans te
geven om de Nederlandse taal te leren.Mevrouw Hamer (PvdA):Misschien bent u dan ook bekend met de activiteiten die onder het kopje
taalondersteuning vallen. Dan zijn activiteiten gericht op het aanleren van
de Nederlandse taal. Daar gaat mijn amendement ook over. Ook in de toelichting
ervan staat dat het gaat om activiteiten gericht op het aanleren van de Nederlandse
taal, ook voor autochtone kinderen.Minister Van der Hoeven:Uw amendement is helder. Het geeft aan dat het via taalondersteuning gaat,
dus dat via de eigen taal het Nederlands geleerd wordt.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar dan bent u echt niet bekend met de activiteiten die onder taalondersteuning
plaatsvinden. Onder de 70% taalondersteuning vinden veel activiteiten plaats
waarbij helemaal niet meer gebruik wordt gemaakt van de moedertaal maar die
in feite extra lessen in het Nederlands zijn. Ik begrijp dus dat u daar tegen
bent?Minister Van der Hoeven:Het leren van de Nederlandse taal doe je op verschillende manieren. Taalondersteuning
betekent dat je op een andere manier ondersteunt om het Nederlands te leren.
Uw amendement geeft heel duidelijk aan dat die taalondersteuning via de eigen
allochtone taal gebeurt of via het eigen dialect.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik maak er echt bezwaar tegen dat mijn amendement anders wordt uitgelegd
dan wat er staat. Ik geef namelijk de ruimte aan de scholen om de taalondersteuning
op de eigen manier te doen, waarbij een van de mogelijkheden is dat sommige
dingen in de eigen taal worden uitgelegd. Het gaat echter absoluut om het
leren beheersen van de Nederlandse taal. Die 70% taalondersteuning gaat daar
ook over, want anders kent u het veld wel heel slecht.Minister Van der Hoeven:Ik ga niet in op allerlei suggestieve opmerkingen van mevrouw Hamer, omdat
dit tot niets zou leiden. In het amendement en in de toelichting erop staat
dat het de bedoeling is om scholen meer mogelijkheden te geven tot taalondersteuning.
Die ondersteuning is erop gericht dat de Nederlandse taal beter wordt beheerst.
Het geven van taalondersteuning betekent dat je dat op een bepaalde manier
iets anders doet om leerlingen het Nederlands bij te brengen. In het amendement
staat letterlijk: om het Nederlands beter te begrijpen en te beheersen, kan
onderwijs in de moedertaal nodig zijn. Op die manier wordt het via de achterdeur
mogelijk gemaakt om het onderwijs in allochtone levende talen, zij het dan
voor taalondersteuning, te handhaven in de toekomst. Dat betekent dat dit
amendement het hart uit het wetsvoorstel haalt. Dat is ook de reden waarom
wij op dit punt niet nader tot elkaar zullen komen.De heer Vendrik (GroenLinks):Is uw boodschap aan het onderwijsveld dat er eigenlijk maar één
methode is voor het verwerven van de Nederlandse taal, namelijk het onderdompelen?
Zegt u tegen het onderwijs: ik wil geen woord Turks of Marokkaans op scholen
meer horen, het is Nederlands, Nederlands en nog eens Nederlands?Minister Van der Hoeven:Het signaal is dat het onderwijs in het Nederlands moet worden gegeven.
Eén van de belangrijkste doelen is dat de Nederlandse taal wordt geleerd
als voorwaarde om aan het onderwijs te kunnen deelnemen. Het element van taalondersteuning
via de eigen allochtone taal wordt met dit wetsvoorstel afgeschaft. Als dat
de vertaling is van hetgeen u tegen mij zegt, is het antwoord daarop "ja".De heer Vendrik (GroenLinks):Kunt u mij het wetenschappelijk overtuigend bewijs leveren dat dit dé
taalmethode is voor alle kinderen in het primair onderwijs?Minister Van der Hoeven:Als er werkelijk wetenschappelijk overtuigend bewijs was voor het een
of het ander hadden wij het hier gemakkelijk. Dat is er echter niet. Deskundigen
spreken elkaar tegen en daarom moeten wij een keuze maken. Met dit wetsvoorstel
heb ik dat gedaan. Ik weet ook wel dat kinderen op een aantal manieren de
Nederlandse taal kunnen leren. Het gaat nu echter om de politieke keuze.Mevrouw Hamer heeft gevraagd waarom de scholen niet de vrije keuze krijgen.
OALT maakt geen deel uit van het onderwijspakket dat, na aanname van dit wetsvoorstel,
uit de WPO voortvloeit. Het Rijk financiert dit niet meer. Het staat de gemeenten
natuurlijk vrij om buiten het wettelijk geregelde schoolonderwijs onderwijs
in andere talen aan te bieden, bijvoorbeeld in het kader van de brede school.In een aantal gevallen worden locale voorzieningen voor de intermediaire
functie tussen scholen en ouders door de gemeenten aangeboden. Daarbij gaat
het om ouders die geen Nederlands spreken. In het kader van de inburgering
is overeengekomen dat het van groot belang is dat ook ouders Nederlands spreken.
Het is geen taak van de rijksoverheid om te voorzien in de intermediaire functie.
Hier dienen de betrokkenen zelf voor te zorgen.OALT-middelen kunnen niet meer worden toegevoegd aan het onderwijsachterstandenbudget.
Dit is in strijd met de bezuinigingsafspraken. Belangrijker is echter dat
de Kamer heeft geaccepteerd dat de OALT-middelen per 1 augustus 2004 verdwijnen.
Technisch gezien, zijn deze middelen er niet meer en daar moeten wij geen
doekjes om winden.Mevrouw Sterk wil dat een bepaald percentage ouders betrokken moet zijn
bij het onderwijs aan hun kinderen. Ouders zijn echter geen doelgroep in het
VVE-beleid. Er is ook geen bekostiging voor. Het doel van het
kabinetsbeleid is om alle volwassen nieuwkomers en oudkomers, dus alle ouders
die in Nederlands wonen, Nederlands te laten leren. Daarbij is het streven
100%. Een aparte doelstelling voor de VVE is niet nodig.Ik heb de vraag van de heer Vendrik over het leren van de eigen taal buiten
de school voldoende beantwoord.Mevrouw Hamer en de heer Van der Vlies hebben over het Hebreeuws gesproken.
Het onderwijs in deze taal is onder het OALT komen te vallen en het afschaffen
van de bekostiging daarvan heeft consequenties voor het aanbieden van het
Hebreeuws op Joodse scholen, met name op Cheider. Het wetsvoorstel niet aannemen
omdat er één probleem is, is onmogelijk. Er mag geen specifieke
uitzondering worden gemaakt, want dat leidt tot rare precedenten voor andere
scholen en andere taalgroepen. Ik zeg wel graag toe dat ik zal nagaan welke
andere oplossing hiervoor gevonden kan worden. Ik wil wel helder zijn dat
wij het dan over één school hebben en dat er geen precedentwerking
van mag uitgaan, want dan zetten wij de deur wagenwijd open. Dat beogen wij
juist niet met dit wetsvoorstel.De heer Van der Vlies (SGP):Dank voor dit antwoord. Mogen wij van uw onderzoek of er, zonder precedentwerking,
nog iets te regelen is, vernemen?Minister Van der Hoeven:Ja, natuurlijk.De heer Van der Vlies (SGP):Ik leg dat graag vast. Wij kunnen daar dan later op terugkomen. Dit spaart
mij in tweede termijn een motie uit.Minister Van der Hoeven:Wat er nu is, kan echter niet blijven.De heer Van der Vlies (SGP):Dat heb ik begrepen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit laatste wekt enige verbazing bij mij, maar daarvoor zal ik mijn tweede
termijn reserveren. Ik kom nog even terug op een van de consequenties van
het afschaffen van OALT, namelijk dat er buiten de school, buiten de publieke
sfeer onderwijs in een eigen taal wordt gegeven. Vindt de minister het wenselijk
dat de landen van herkomst zich hiermee indringend zullen bemoeien?Minister Van der Hoeven:Het gaat er niet om of ik dat wenselijk vind. Als er buiten de wettelijke
opdracht aan de school behoefte bestaat aan onderwijs in de eigen taal, onderwijs
in de eigen cultuur en welke andere activiteiten dan ook in het kader van
de brede school, is dat mogelijk. Ouders en maatschappelijke organisaties
kunnen daar zelf in voorzien en dragen daarvoor zelf verantwoordelijkheid.De heer Vendrik (GroenLinks):Bent u het met mij eens – ik vermoed van niet – dat dit inconsistent
is? Met het oog op integratie en het leren van Nederlands wilt u de school
geen plaats meer laten zijn voor onderwijs in een andere taal dan het Nederlands,
maar als het buiten de school gebeurt, en dan nog wel zonder controle van
de overheid, dan heeft u er ineens geen boodschap meer aan. Waar blijft dan
het perspectief op de door u zo gewenste integratie?Minister Van der Hoeven:Dat is niet inconsequent en ook niet inconsistent. Wij hebben het nu over
de wettelijke opdracht aan de school, die wij formuleren. Daarbij behoort
een bepaald budget. Er wordt aangegeven wat er wel en niet binnen de wettelijke
taak valt en wat er wel en niet wordt bekostigd. Als ouders vinden dat hun
kinderen iets toch moeten leren – het gaat nu over de eigen taal, maar
het kan ook over andere dingen gaan – is dat aan hen. De regering heeft
daar nooit invloed op. Je hebt ook geen invloed op allerlei andere activiteiten
die buiten schooltijd worden georganiseerd. Overigens, als de wet wordt overtreden,
is er altijd nog het strafrecht om in te kunnen grijpen. Dat kan echter geen
reden zijn om OALT te handhaven.Voorzitter. Ik kom nog even terug op de vragen die met name door de heer
Van der Vlies, maar ook door mevrouw Hamer, mevrouw Vergeer en de heer Balemans
zijn gesteld over het belang van het Nederlands. Ik heb eerder met de Kamer
gesproken over de bezuinigingen op de GOA-middelen. Op 3 december heb ik toegezegd
dat ik bij de uitwerkingsnotitie van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
op een aantal punten terugkom, onder andere op de uitwerking van de schakelklassen
en de motie over de kleutertoets die gold voor 2004. Daarnaast wil ik op dit
moment een aantal dingen melden. De structurele investering in VVE, naar aanleiding
van het amendement van de heer Jan de Vries van 13 november 2002, werkt goed.
Mevrouw Hamer heeft op die datum gevraagd om een sluitende aanpak voor een
totaalbeleid vanaf voor- en vroegschoolse programma's. Ik laat de Kamer begin
maart weten hoe wij het gaan doen. Dat loopt van voorschools en vroegschools,
inclusief ondersteuning in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs tot
en met de inburgering. Ik kom daarop terug. Ik geef dan ook aan wat wij doen
om het taalonderwijs te verbeteren en op welke manier de activiteiten zich
tot elkaar verhouden. Dat is met name gevraagd. Ik zal ook aangeven dat in
de integratie van taalonderwijs en vakonderwijs, ook een punt dat in de Kamer
aan de orde is geweest, een kansrijke benadering zit. Ik zal ook ingaan op
de ontwikkeling van methoden die nodig zijn, bijvoorbeeld het ontwikkelen
van een talige reken- en wiskundemethode. In maart kom ik dus graag op deze
punten terug bij de Kamer.Wij zijn overigens in het kader van het achterstandenbeleid met ingang
van het schooljaar 2001-2002 gestart met een postinitiële opleiding lesgeven
op achterstandsscholen. Daaraan hebben wij een aantal pilots vooraf laten
gaan. In die opleiding wordt ook de nadruk gelegd op taal, namelijk taalontwikkeling,
taaldidactiek en woordenschatdidactiek.Ik kom toe aan de internationale dimensie. Door mevrouw Sterk, de heer
Balemans, mevrouw Kraneveldt en mevrouw Hamer zijn daarover indringende vragen
gesteld. Die kwamen neer op de vraag of de beëindiging van de OALT-bekostiging
in strijd is met richtlijn 77486. Mevrouw Hamer vroeg ook nog naar strijdigheid
met het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden. Is beëindiging
van de bekostiging in strijd met de richtlijn? Het antwoord is nee. Die richtlijn
is namelijk van toepassing op leerplichtige kinderen van ouders die werknemer
zijn in en onderdaan van een andere lidstaat. Het is dus niet van toepassing
op landen die geen lid zijn van de Europese Unie. Ik haal twee artikelen uit
het verdrag naar voren om aan te geven dat er geen sprake is van strijdigheid.
Artikel 2 geeft recht op kosteloos en aangepast onderricht
in de officiële taal van de ontvangende staat. Beëindiging van bekostiging
van OALT is hiermee niet in strijd. Artikel 3 gaat over passende maatregelen
om te bevorderen dat in coördinatie met het normale onderwijs, onderwijs
in de moedertaal en cultuur van het land van oorsprong wordt verstrekt. De
richtlijn schrijft echter niet voor dat dit bekostigd moet worden en dus kosteloos
moet zijn. Ook om die reden is beëindiging van de bekostiging van OALT
niet in strijd met deze richtlijn.De vraag van mevrouw Hamer is die naar strijdigheid met het Kaderverdrag
inzake de bescherming van nationale minderheden. Dat verdrag is uitsluitend
gericht op traditionele minderheden. Overigens ligt het goedkeuringsvoorstel
in de Eerste Kamer. Dat ligt stil sinds 2000. Men weet dat de Eerste Kamer
geen uitbreiding wenst van het begrip "traditionele minderheden". In december
2003 heeft de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie voorgesteld om
dat begrip te beperken tot de Friezen. Ook op dit punt is het wetsvoorstel
dus niet in strijd met het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale
minderheden.Ik kom te spreken over het flankerend beleid, waarnaar iedereen heeft
gevraagd. Hoe zit het daarmee? Kan het niet een beetje sneller bekend worden
gemaakt, zodat er geen nodeloze onrust ontstaat? Ook uit de schriftelijke
behandeling kwam de zorg van de Kamer naar voren over de OALT-leerkrachten
en ander OALT-personeel. Daarover is op 3 december 2003 met de vakorganisaties
een akkoord bereikt. Ik vind het een goed akkoord omdat het erop gericht is
om zo veel mogelijk mensen te behouden voor het onderwijs. Wat omvat het akkoord?
Een bedrag van € 5000 als bijdrage in bijvoorbeeld de kosten van
scholing en outplacement. Ik teken hierbij aan dat dit veel verdergaat dan
hetgeen in het van toepassing zijnde BBWO geregeld is. Dit is extra. Verder
is de afspraak dat er een loonsuppletieregeling komt voor het geval een OALT-leraar
een functie gaat vervullen met een lager maximumsalaris dan waar in de oude
dienstbetrekking recht op bestond. Hoe zit het met die loonsuppletie? Ook
wat dat betreft zijn de mogelijkheden ruimer. De loonsuppletie is altijd afhankelijk
van de uitkeringsduur, dus afhankelijk van het arbeidsverleden. De hoogte
is gedurende de eerste helft 100% en voor de tweede helft 95%. Het gebruikelijke
percentage is 90, dus ook op dit punt worden de OALT-leraren tegemoetgekomen
zodat zij een kans hebben om iets anders te gaan doen. Deze afspraken zijn
bedoeld om zoveel mogelijk mensen in het onderwijs te houden. Zo'n 100 personen
zouden nu al aan de slag kunnen als tweetalig groepsleraar; dat is ongeveer
de 6% die mevrouw Kraneveldt noemde. Hierbij gaat het om personen die nu naast
de bevoegdheid als OALT-leraar een algemene onderwijsbevoegdheid hebben. Het
halen van deze algemene onderwijsbevoegdheid was in het verleden niet verplicht.
Sinds 2001 is voor het geven van taalondersteuning wel beheersing van het
Nederlands vereist. In dat licht is het eerste sociaal plan gemaakt, waarna
een grote groep aan de slag ging om Nederlands te leren. Men heeft gewacht
op het flankerend beleid; dat is waar. Nu dit er is, moet iedereen zo snel
mogelijk aan de slag om bijscholing te krijgen.Na het bereiken van het akkoord op 3 december zijn op 19 december de betrokkenen
ingelicht via een brief aan de gemeenten; de Kamer heeft een kopie daarvan
gekregen. Op dit moment worden de afspraken geformaliseerd in regelgeving.
Dit wetsvoorstel is noodzakelijk omdat daarmee een zekere grondslag wordt
gegeven. In artikel V wordt een voorziening getroffen om de noodzakelijke
afwijkingen in verband met de loonsuppletie te regelen. Dit kan in het Gele
katern worden vastgelegd indien deze Kamer en de Kamer aan de overkant definitief
besluiten dat dit wetsvoorstel wordt aangenomen. De regeling wordt ook besproken
met personeelsorganisaties, organisaties van schoolbesturen en de VNG. De
uitkomsten zullen zo spoedig mogelijk worden gecommuniceerd en gepubliceerd
in het Gele katern. Het is dus niet zo dat er geen informatie is verstrekt.
Een aantal mensen hoopte echter dat het wetsvoorstel toch niet zou worden
aangenomen, en in dat licht zegt men: wij weten het eigenlijk allemaal niet.
Men weet het wel, en na vandaag kan alles nog eens worden verhelderd. Ik kom bij de financiële consequenties van het sociaal plan. Voor
de periode tot 2010 is een bedrag van 60 mln euro beschikbaar. Indien veel
mensen inderdaad een functie krijgen in het onderwijs, op leraar- of assistentniveau,
is minder van dat geld nodig. Het geld is echter tot 2010 beschikbaar. Er
is gekozen voor dit jaar in het licht van het arbeidsverleden van mensen,
zodat tot 2010 die 100% en 95% als loonsuppletie kunnen worden uitgekeerd.Er zijn diverse vragen gesteld over de kwalificaties van OALT-leraren.
Vrijwel alle OALT-leraren beschikken over een bevoegdheid voor OALT; 1% niet.
Een kleine groep, de eerdergenoemde 100, heeft ook de bevoegdheid voor groepsleraar.
In 2001 beschikte ongeveer 65% van de OALT-leraren over voldoende beheersing
van het Nederlands om ook taalondersteuning te geven. Sinds 2001 hebben bijna
200 OALT-leraren met subsidie van OCW een NT2-cursus gevolgd om hun beheersing
van het Nederlands te verbeteren. Zo'n 50 OALT-leraren zijn begonnen aan een
opleiding tot groepsleraar. Ook daaraan is te zien dat een aantal stappen
al is gezet, om ervoor te zorgen dat men op termijn inderdaad als leraar aan
de slag kan binnen het regulier onderwijs.Mevrouw Hamer (PvdA):U had het over ongeveer 60% OALT-leraren die het Nederlands voldoende
beheersen. Daar is nu een aantal mensen bij gekomen?Minister Van der Hoeven:Neen, ik heb gezegd dat in 2001 ongeveer 65% van de OALT-leraren over
een voldoende beheersing van het Nederlands beschikte om ook taalondersteuning
te geven. Daarna zei ik dat sinds 2001 bijna 200 OALT-leraren een NT2-cursus
hebben gevolgd om hun beheersing van het Nederlands te verbeteren. Zo'n vijftig
OALT-leraren zijn begonnen aan een opleiding tot groepsleraar.Mevrouw Hamer (PvdA):Begrijp ik goed dat die 60% in staat is om taalondersteuning in het Nederlands
te geven?Minister Van der Hoeven:Zij beschikken over voldoende beheersing van het Nederlands om taalondersteuning
te kunnen geven.Mevrouw Hamer (PvdA):Taalondersteuning is toch voor het Nederlands?Minister Van der Hoeven:Nu gaan wij de discussie opnieuw voeren.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik probeer te begrijpen wat u zegt.Minister Van der Hoeven:Zij hebben voldoende beheersing van het Nederlands om taalondersteuning
te geven. Dat wil niet zeggen dat zij groepsleraar zijn.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is niet wat ik vraag, maar laat ik proberen het anders te formuleren.
Stel dat er huiswerkklassen zijn, gericht op het leren van het Nederlands.
Zouden deze mensen dit kunnen geven?Minister Van der Hoeven:Wij moeten twee zaken uit elkaar houden. Ik heb gezegd dat de mensen over
wie het gaat, voldoende beheersing hebben van het Nederlands om taalondersteuning
te geven...Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter...Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Mevrouw Hamer heeft mij een vraag gesteld, maar als zij mijn
antwoord niet wil horen, dan geef ik het niet; dat is ook goed. Als zij het
wel wil horen, wil ik graag kunnen uitspreken.De voorzitter:Het woord is aan de minister, om aan mevrouw Hamer uitleg te geven.Minister Van der Hoeven:Ik weet niet precies waar mevrouw Hamer naartoe wil, maar ongeveer 65%
van de OALT-leraren beschikt over voldoende beheersing van het Nederlands
voor het geven van taalondersteuning. Daarnaast vroeg mevrouw Hamer of deze
mensen ook aan huiswerkbegeleiding kunnen doen. Welnu, dat is niet het geval.
Het gaat om taalondersteuning en dat is geen huiswerkbegeleiding. Als een
school dit soort voorzieningen wil aanbieden, is dat niet mogelijk binnen
het bekostigde onderwijs. Als dit wetsvoorstel wordt aangenomen, wordt de
bekostiging van OALT afgeschaft.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik geloof dat u mij verdenkt van allerlei dingen waar het nu niet om gaat.
Het enige wat ik wil weten, is: wat kunnen deze mensen? U legt taalondersteuning
steeds uit als ondersteuning in een allochtone taal, terwijl ik ook het geven
van les in Nederlands daaronder versta. Daarom vraag ik, of deze mensen in
staat zouden zijn om taalles te geven in het Nederlands, om de kinderen te
helpen bij het beter leren beheersen van het Nederlands.Minister Van der Hoeven:Ik begrijp dat u dit vraagt. Ik heb er geen oordeel over. Vandaag schaffen
wij de bekostiging van het onderwijs in de allochtone levende talen af. Daar
heb ik een oordeel over. Als scholen huiswerkprojecten willen opzetten en
deze leraren daarvoor willen inzetten, is dat hun keuze, maar dit kan niet
gebeuren binnen het bekostigde onderwijs. Als de scholen deze mensen willen
inzetten als leraar, zullen de betrokkenen hun onderwijsbevoegdheid moeten
halen. Ook kunnen de scholen hen inzetten als onderwijsassistent. Het sociaal
plan voorziet daartoe in loonsuppletie, zodat er in elk geval gedurende een
bepaalde periode voor wordt gezorgd dat er geen financiële problemen
ontstaan.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De voorzitter:Mevrouw Sterk en de heer Balemans hebben te kennen gegeven geen gebruik
te willen maken van hun spreektijd. Mevrouw Vergeer zie ik op dit moment nergens,
dus geef ik het woord aan mevrouw Hamer. Ik verzoek u een spreektijd van ongeveer
twee minuten in acht te nemen.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. Ik zal kort zijn, maar wij behandelen hier een wetsvoorstel
en daarbij gelden geen spreektijden.Volgens mij is de kern van het debat of het nog lukt om activiteiten te
behouden die gericht zijn op het leren van het Nederlands. Zij gebeuren nu
via de taalondersteuning onder het OALT. Ik heb daar duidelijk een ander beeld
bij dan de minister. Wellicht gaat het soms om uitstapjes in de eigen taal,
maar het merendeel van de activiteiten is gericht op het leren van het Nederlands
en dient ter ondersteuning van het Nederlands. Daarom gebruikte ik het woord
"huiswerkbegeleiding", maar je zou het ook anders kunnen noemen. Ik heb heel
veel van de activiteiten gezien die er onder de titel OALT zijn en ik zou
ze heel graag willen behouden. Ik meen namelijk dat deze activiteiten ten
goede komen aan het doel dat ik hier iedereen hoor noemen: dat deze kinderen
de Nederlandse taal zo goed mogelijk gaan beheersen. Daar is mijn amendement
ook op gericht. De minister moet het begrip taalondersteuning ook op die manier
lezen en uitleggen, en niet op een andere manier. De minister zegt daar geen
middelen voor te hebben. Dat durf ik te betwijfelen. Een gedeelte van de middelen
die nu worden ingezet voor sociale plannen en voor uitkeringen kan worden
ingezet voor mensen die omgeschoold zijn of nog omgeschoold worden. Volgens
mij zit daar al een deel van de dekking, nog los van het feit dat wij bij
de begroting niet alle bedragen hebben wegbezuinigd.Ik zou graag willen dat er in dit debat wat meer respect wordt getoond
voor wat uit het onderwijs zelf komt. Ik ben het zeer met de heer Vendrik
eens dat wij de wijsheid niet hebben om over te methode te gaan. Wij gaan
wel over het doel, dat is het Nederlands leren. Of dat uitstapje wel of niet
in de eigen taal wordt gebruikt in een lessituatie of in een bijlessituatie
of hoe je het wilt noemen, moeten wij niet willen beslissen. Net zo goed als
wij niet meer over de lesprogramma's in de tweede fase moeten willen gaan,
moeten wij ook niet meer willen gaan over de methode waarmee het Nederlands
wordt gegeven. Ik vind het jammer dat dit toch dreigt te gebeuren in dit debat.
De minister zegt het weliswaar niet met zoveel woorden, maar je zou haar woorden
ook kunnen uitleggen als zou zij heel autoritair gezegd hebben: jij zult Nederlands
leren op mijn manier en anders maar niet. Dat lijkt mij niet de toon.Ik heb al iets gezegd over het begrip taalondersteuning. Ik hoop dat ik
nu voldoende heb uitgelegd wat ik daarmee bedoel. Laten wij oppassen dat wij
in dit debat niet bijvoorbeeld de schakelklassen gaan heilig verklaren. Ik
ben er namelijk van overtuigd dat er ook geen wetenschappelijk bewijs voor
gevonden zal worden dat de schakelklassen het nou echt helemaal
zijn. Dan zitten wij over een paar jaar weer met een probleem. Er zal nooit
echt een wetenschappelijk bewijs voor komen dat de ene methode beter werkt
dan de andere. Waar het om gaat is dat het Nederlands wordt geleerd en dat
activiteiten die een belangrijke bijdrage kunnen leveren, niet verloren gaan.Voorzitter. U kunt uit mijn verhaal opmaken dat ik mij erbij heb neergelegd
dat er in deze Kamer geen meerderheid is om de andere activiteiten te handhaven
die onder eigen taal en cultuur en OALT vallen. Ik kan ook tellen. Zonder
te zeggen dat wij dat niet hadden gewild, zal ik mij daar dus bij neerleggen.Toch doe ik via het indienen van een motie een uiterste inspanning om
die taalactiviteiten en die -ondersteuning die gericht zijn op het Nederlands,
nogmaals, niet verloren te laten gaan. Ik wil ook degenen die zich daarvoor
inzetten, zinvol aan het werk houden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het leren van de Nederlandse taal van het grootste belang
is voor de ontwikkeling van kinderen;overwegende dat bij de afschaffing van OALT-activiteiten – niet
zijnde eigen taal en cultuur – verloren gaan die juist gericht zijn
op een betere beheersing van het Nederlands;verzoekt de regering om in overleg met scholen en gemeenten taalonderwijs
voor het Nederlands voor zowel allochtone als autochtone kinderen te behouden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Hamer. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8(29019).Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter...Mevrouw Kraneveldt (LPF):Bedoelt u dat de taalondersteuning geheel in het Nederlands wordt gegeven
of komt daar nog de allochtone taalcomponent in voor?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb zojuist geprobeerd uit te leggen dat ik niet wil vastleggen dat
de mensen geen woord meer in het Turks of het Marokkaans mogen gebruiken om
het Nederlands uit te leggen. Het kan soms handig zijn om bijvoorbeeld met
gebruikmaking van de taalstructuur van de eigen taal, de ingewikkelde wijze
uit te leggen waarop in het Nederlands met werkwoorden wordt omgegaan. Dat
wil ik niet verbieden. Daarom noem ik het ook huiswerkbegeleiding of bijles.
Die ruimte wil ik bieden. De scholen zijn deskundig om te bepalen in welke
vorm zij dit willen gieten en op welke kinderen dit gericht is. Dat kunnen
wij hier ook niet bedenken. Het doel is wel steeds dat de kinderen Nederlands
leren.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Als ik de motie beoordeel, moet ik daarin het woord "taalondersteuning"
ruim interpreteren.Mevrouw Hamer (PvdA):Ja, maar die lessen zijn niet bedoeld om de kinderen Marokkaans of Turks
te leren. De taalondersteuning kan wel gebruikt worden om beter Nederlands
te leren. Het merendeel van de tijd zal natuurlijk aan het Nederlands besteed
moeten worden. Zo is de motie bedoeld. Zo zijn heel veel van die activiteiten
op het ogenblik overigens ook ingericht.Voorzitter. Ik ben blij dat de minister heeft aangegeven dat zij uitvoering
zal geven aan het sociaal plan en dat zij dit zo snel mogelijk zal publiceren.
Zo heb ik haar althans begrepen.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Degenen die hier een pleidooi houden voor het behoud van OALT,
zeggen dat dit taalondersteuning is, dus een manier om Nederlands te leren.
Daarbij is het niet de bedoeling dat men de eigen taal weer leert.Toch is dat een heel zwak argument. Immers, als men zegt dat de kinderen
door de taalondersteuning vooruit gaan, zegt men eigenlijk: alles helpt wel
een beetje. Het tegenovergestelde kan echter net zo goed gelden. Er zijn namelijk
heel veel berichten van scholen waaruit blijkt dat de OALT-docent de leerlingen
helaas niet erg vooruit helpt, omdat de docent zelf heel gebrekkig Nederlands
spreekt en een slechte uitspraak van het Nederlands heeft. Het is een omweg;
bovendien is het een verkeerde manier om op basis van een vertaling een taal
te leren. Dat is ouderwets; tegenwoordig gaan wij de leerlingen onderdompelen. Deze discussie gaan wij hier nu niet aan.Ik heb inburgeringscursussen gegeven. In de lessen heb ik nooit één
woord Engels mogen gebruiken; dit is de enige taal waarmee ik iedereen kon
bereiken. Ik mocht alleen maar Nederlands spreken. Er zijn volgens mij voldoende
toetsen van de inburgeringscursussen waaruit blijkt dat op die manier de vooruitgang
veel sneller gaat.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik begrijp dat uw beoordelingsvermogen behoorlijk wordt beperkt door uw
ervaringen. Daarom leek het mij verstandig om al onze deskundigheid hier buiten
te houden. Ik zal nog wel eens vertellen wat ik gestudeerd heb.De minister heeft zojuist gezegd dat er behoorlijk wat docenten bevoegd
aan het worden zijn of al zijn om ook NT2 te geven. Ik neem aan dat u die
niet op het oog hebt? U probeerde namelijk een karikatuur van mijn verhaal
te maken.Mevrouw Vergeer (SP):Daar gaat het niet over in deze discussie. Ik moet zeggen dat ik ook uit
eigen ervaring weet dat ik me bij sommige allochtone docenten die NT2 geven,
afvraag of zij wel een goed rolmodel zijn voor hun cursisten, omdat hun uitspraak
niet goed genoeg is. Ik denk dat wij daarop moeten letten.Mevrouw Hamer (PvdA):Dus u vindt dat Nederlands eigenlijk alleen nog maar door autochtonen
gegeven mag worden.Mevrouw Vergeer (SP):Dat zeg ik niet.Mevrouw Hamer (PvdA):Dat is wel wat u suggereert.Mevrouw Vergeer (SP):Ik suggereer wat u waarschijnlijk ook wilt, namelijk dat er perfect Nederlands
gesproken wordt, iets beter dan dat ik het spreek.Mevrouw Hamer (PvdA):U mag dus in ieder geval geen Nederlands geven, laten wij dat dan constateren.Mevrouw Vergeer (SP):Het is misschien al heel lang geleden dat u voor de klas hebt gestaan,
voor mij geldt dat niet. Ik weet wel dat er een groot verschil is met de tijd
waarin ik Duits en Engels op de middelbare school gaf, waarbij er een vreemde
taal geleerd werd op de ouderwetse manier, op basis van de grammatica. Dat
is gelukkig niet nodig voor mensen die wonen in het land waarvan zij de taal
leren.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik vat dit op als een te persoonlijke bejegening. Ik geef nog wekelijks
les, als u het wilt weten.Mevrouw Vergeer (SP):Dat is te waarderen, dan kom ik er nog eens met u over praten.U hebt ook nog een amendement ingediend om taalondersteuning in stand
te houden. Ik ben van mening dat u daarmee door een achterdeur toch het OALT
in stand wilt houden en dat u veel te veel waarde hecht aan de methode via
de eigen taal, die ik als een omweg beschouw.Ik heb in eerste termijn gezegd dat ik het wel heel erg jammer vind dat
het geld nu voor het onderwijs verloren gaat. De meerderheid van de Kamer
heeft hiertoe bij de begrotingsbehandeling besloten, mijn fractie was er geen
voorstander van. Wij willen dit geld heel graag inzetten voor onderwijsachterstanden
en ik dien daartoe een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat OALT wordt afgeschaft;van mening dat de OALT-middelen dienen te worden ingezet ter bestrijding
van onderwijsachterstanden;verzoekt de regering, een bedrag ter grootte van de voormalige OALT-middelen
in te zetten voor onderwijsachterstanden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vergeer. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(29019).De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar antwoorden, maar ik ben niet
echt tevreden. En ik ben nog minder overtuigd geraak van nut en noodzaak van
dit wetsvoorstel. Ik zal mijn fractie dan ook adviseren om tegen dit wetsvoorstel
te stemmen.De minister is in zekere zin consistent. Zij schaft de bekostiging van
dit type onderwijs af, althans de bekostiging van de leerkrachten die het
geven. Punt. Zij doet er nog niet echt een uitspraak over, wat nu de beste
methode is om een taal te leren. Sommige collega's doen dit wel, maar het
is niet aan ons, noch aan de minister om een definitieve uitspraak te doen
over de beste manier voor jonge kinderen om Nederlands te leren als zij met
een taalachterstand op school komen. Laat daarvoor de deskundigheid van het
onderwijs aan het woord, niet de zogenaamde deskundigheid in deze zaal. Hierover
zijn de minister en ik het dus eens.Mevrouw Sterk (CDA):De enige conclusie die ik heb getrokken, is dat kinderen in ieder geval
zo vroeg mogelijk Nederlands moeten leren. Bent u het daar niet mee eens?De heer Vendrik (GroenLinks):Daar gaat het helemaal niet om.Mevrouw Sterk (CDA):Het is wel een onderwijskundig concept dat kinderen vanaf hun geboorte
Nederlands leren, maar ik begrijp dat u het daar niet mee eens bent.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik zou het schitterend vinden om een wet te kunnen maken waarmee wij bewerkstelligen
dat alle kinderen die in Nederland geboren worden of die via een of andere
vorm van migratie dit land binnenkomen, de dag erna Nederlands spreken. Maar
dat is niet de realiteit, laten wij even wakker worden. Ook als wij de bekostiging
van het OALT afschaffen, is de taalachterstand van kinderen die zich bij de
basisschool aanmelden, niet ineens verdwenen. Ze hebben wél een taalachterstand;
dat is vervelend, dat is lastig en dat moeten wij aanpakken. Maar overigens
zijn het ook weer prachtige kinderen, dus laten wij elkaar ook weer niet gek
maken door te stellen dat dit werkelijk een ramp voor het land is. Wij moeten
er iets aan doen en OALT zoals het zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld,
kan hieraan een bijdrage leveren. Ik constateer alleen dat een aantal leden
van deze Kamer, zoals mevrouw Sterk, kennelijk de wijsheid
in pacht hebben als het erom gaat hoe kinderen Nederlands moeten leren. Zij
willen kennelijk absoluut niet meer dat er nog een woordje Turks of Marokkaans
op school gesproken wordt, maar daar ben ik het gewoon niet mee eens. De onderwijsinstellingen
moeten dit zelf uitmaken en ik zou het goed vinden als zij daar voldoende
geld voor kregen, want dan zouden wij in die kinderen investeren.Mevrouw Sterk (CDA):Ik probeer alleen duidelijk te maken dat mijn concept niet verschilt van
dat van de minister. Vanwege het ontbreken van een wetenschappelijke consensus
kiezen wij ervoor, de prioriteit te leggen bij het aanleren van de Nederlandse
taal en het kind daarin onder te dompelen. Ik begrijp niet goed waarop u doelt.
Dat was mijn vraag aan u.De heer Vendrik (GroenLinks):Je moet echt goed lezen wat de Onderwijsraad zegt over de wetenschappelijke
onderbouwing. En dan geldt het tegenovergestelde ook, dat er niet een taalmethode
is die zich kan meten in kwaliteit qua wetenschappelijke onderbouwing. De
deskundigen strijden met elkaar over de beste taalmethode. Laat dat debat
vooral doorgaan. De slechtste dienst die wij het onderwijs kunnen bewijzen,
is hier vaststellen dat er maar één methode is. Het doet mij
deugd dat de minister dat in elk geval niet zegt. Ik zou het een heel slechte
uitkomst van dit debat vinden als wij niet alleen de bekostiging van het OALT
afschaffen, maar als ook een meerderheid van de Kamer – de minister
doet er gelukkig niet aan mee – in de richting van alle scholen in Nederland
zou zeggen dat men in de school, in welk lesprogramma dan ook, altijd Nederlands
zal spreken.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik begrijp niet hoe u kunt concluderen dat de voorstanders van het afschaffen
van de bekostiging van het OALT hebben gezegd dat er maar een methode is.
Dat hebben wij helemaal niet gezegd. Wij hebben gezegd dat de meningen verdeeld
zijn en dat er voor geen enkele methode een afdoende wetenschappelijke onderbouwing
is dat zij goed is. Wij kiezen dus niet voor een methode. U doet het blijkbaar
wel. U wilt het OALT handhaven en daarvoor 70 mln uitgeven.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik constateer dat enkele collega's dit in eerste termijn wel degelijk
hebben gezegd. Ik constateer ook dat er nog wetenschappelijke onzekerheid
is. En daarop moet je niet de wetenschap aankijken. Het heeft te maken met
de methodiek van wetenschappelijk onderzoek, het ontbreken van een controlegroep
etc. Dat is nu eenmaal de makke van veel sociaal-wetenschappelijk onderzoek.
Als wij in het parlement op grond van dergelijke bevindingen definitief onze
besluiten nemen, kunnen wij wel inpakken. Dan kan driekwart van de rijksbegroting
meteen worden afgeschaft omdat wetenschappelijk onderzoek "niet heeft bewezen
dat". Ik vind het geen goede redenering.Ik wil aansluiten bij wat in de onderwijspraktijk gebeurt. Er zijn verschillende
methoden om kinderen Nederlands te leren. Laten wij proberen de pluriformiteit
maximaal te benutten. Ik ben niet in staat – en ik wil mij als politicus
namens mijn fractie in dit huis sprekende die rol ook niet aanmeten –
om wel die wetenschappelijke zekerheid te leveren. Het is namelijk schijnzekerheid.Mevrouw Sterk (CDA):De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet, want u baseert zich ook op
wetenschappelijk onderzoek. U zegt dat dingen niet zijn aangetoond. U baseert
zich op het boekje van de Onderwijsraad dat u zojuist citeerde. U doet dus
precies hetzelfde als wij doen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is niet om mijn stelling te onderbouwen. Ik wil geen stelling betrekken
in de discussie wat de beste methode is om leerlingen de Nederlandse taal
te leren. Daarover matig ik mij geen oordeel aan. Er zijn mensen die zeggen
dat er geen wetenschappelijke zekerheid is en dat het OALT dus moet worden
afgeschaft. Helaas laat de minister ook in de nota naar aanleiding van het
verslag doorschemeren dat er geen wetenschappelijke zekerheid is dat het OALT
in de zin van taalondersteuning bijdraagt aan een snelle verwerving van het
Nederlands. Dus wordt het maar afgeschaft. Ik heb gezegd dat je goed moeten
lezen wat er in het rapport van de Onderwijsraad staat. Dat is namelijk dat
je op die manier niet om een bedrijfsvoering kunt vragen. Het is nu eenmaal
de makke van dit soort sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Wij hanteren dus
een drogreden om het OALT af te schaffen. Als collega's in dit huis er aanstoot
aan nemen dat in de school Turks of Marokkaans wordt gesproken, laten zij
dat dan zeggen. Ik ben het er niet mee eens, maar zeg het dan. Probeer niet
via een schijnroute van zogenaamd ontbrekend wetenschappelijk bewijs aan te
tonen dat een bepaalde methodiek niet werkt. Laat dat oordeel aan de scholen
over.Mevrouw Vergeer (SP):Ik maak hier ernstig bezwaar tegen. U doet aan stemmingmakerij. U zegt
in feite dat wij beweren dat geen Turks of Marokkaans mag worden gesproken
omdat er iets mis mee is. Of zegt u dat niet?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik constateer dat sommige collega's een heel ingewikkelde route volgen
om inderdaad de stelling te kunnen betrekken, met bewijs, dat het OALT moet
worden afgeschaft, omdat het niet bijdraagt aan de verwerving van de Nederlandse
taal. Volgens mij is dat bewijs er niet.Mevrouw Vergeer (SP):Dat zei u zojuist niet.De heer Vendrik (GroenLinks):Volgens mij mag je het rapport van de Onderwijsraad ook niet op die manier
lezen. Kennelijk zijn er dus andere redenen. Als u zich aangesproken voelt,
hoor ik dat graag. Als dat niet het geval is, neem ik daarvan kennis.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Ik wil graag vaststellen dat niemand in deze Kamer heeft gezegd
dat het verkeerd is als kinderen op school Turks of Marokkaans spreken. Wij
hebben alleen gezegd dat dat niet leidt tot het leren van beter Nederlands.De heer Vendrik (GroenLinks):Nogmaals, wat mij betreft vellen wij geen oordeel over de vraag wat de
beste taalmethode is. Ik handhaaf mijn stelling dat het zonde is dat alle
opgebouwde expertise als het ware de gracht in wordt gegooid. Eigenlijk wacht
ik nog op een antwoord van de minister op mijn vraag waarom
wij niet verder zouden gaan met de taalschool. Dat heeft niets te maken met
de beheersing van de Nederlandse taal. Daarbij gaat het om het, zoals de Onderwijsraad
voorstelt, bieden van een faciliteit op gemeentelijk niveau, zodat zij die
dat willen andere talen kunnen leren. Het gaat daarbij dus om een voorziening
in den brede.Voorzitter. Ik vind dit een buitengewoon interessante optie. Wat gebeurt
er namelijk als wij niets meer regelen? Ik zie dat al voor me. In een maatschappelijke
behoefte, los van de vraag of dat nu het leren van Turks, Marokkaans of een
andere taal van ver over de grenzen is, wordt voorzien door het land van herkomst.
Is dat dan wat wij willen? Nee toch. Dan hebben wij toch geen zeggenschap
over het onderwijs en de kwaliteit van de leraren. Als dit gebeurt hebben
wij over vijf jaar een debat en zeggen wij: wat daar gebeurt, past niet bij
onze samenleving. Dan kunnen wij toch beter zelf iets organiseren. Waarom
zet de minister niet een stap vooruit en waarom maakt zij geen werk van de
taalschool? Dat kleine deel van het OALT-budget dat nu nog besteed wordt aan
het leren van het Turks, Marokkaans of een andere taal, dat wordt besteed
aan buitenschools onderwijs, zouden wij kunnen aanwenden voor de taalschool.
Het gaat bij OALT overigens om meer talen. Laten wij dat niet vergeten. Als
wij het onderwijs onderbrengen in de taalschool, hebben wij daar zicht op
en kunnen wij er controle op uitoefenen. Wij kunnen er dan voor zorgen dat
daar gekwalificeerde leraren worden aangesteld, uiteraard leraren die zelf
ook goed Nederlands spreken. Dat lijkt mij heel erg verstandig. Je moet dit
onderwijs niet afschaffen vanwege de kwaliteit van de leraren, maar daar juist
iets aan doen. Nu lijkt het er echter op dat wij alles over de heg willen
gooien. Als dat gebeurt hebben wij geen zeggenschap meer over het onderwijs,
wij kunnen er dan geen richting meer aangegeven en dat zou ik buitengewoon
onverstandig worden.Mevrouw Sterk (CDA):OALT bestaat uit twee componenten. Ik hoor de heer Vendrik vooral spreken
over de eerste component, die van de taalbeheersing. Betekent dat dat hij
die andere component, die van de cultuur, wil laten vervallen?De heer Vendrik (GroenLinks):Bij de taalschool gaat het echt om het verwerven van de eigen taal en
cultuur.Mevrouw Sterk (CDA):U vindt het dus ook belangrijk dat de component cultuur behouden blijft.
Daarvoor kan toch ook gezorgd worden door de betrokken organisaties, ook als
de taalbeheersing niet meer in het pakket zou zitten. Ik begrijp niet dat
u op dit punt een gevaar ziet. Nogmaals, als die culturele component ook belangrijk
is, kan die toch nu al door de betrokken organisaties worden verzorgd.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik constateer dat er bij ouders de maatschappelijke behoefte is om naast
het reguliere onderwijs de kinderen buitenschools ook de taal van het land
van herkomst te leren. Dat onderwijs in de taal van het land van herkomst
gaan wij niet meer publiek financieren. Dat betekent dat wij dat overlaten
aan de markt, aan de samenleving, aan elk particulier initiatief dat je je
maar kunt voorstellen. Niet voor niets is ook van de zijde van Forum hierover
een opmerking gemaakt. Ik acht de leden daarvan op dit punt hoog. Zij weten
wat er kan gebeuren. Zij hebben erop gewezen wat er gebeurt als dit type onderwijs,
onderwijs waaraan in de maatschappij behoefte is, het onderwijs in de eigen
taal en cultuur, wordt gegeven door de landen van herkomst. Daarvoor zouden
die landen een systeem kunnen opzetten en het op hun manier kunnen organiseren.
Zitten wij daarop te wachten? Volgens mij niet. Volgens mij doen we er goed
aan om dit onderwijs tot het publieke domein te laten behoren. Daarom heb
ik gezegd dat gevolg zou moeten worden gegeven aan het initiatief van de Onderwijsraad
ten aanzien van de taalschool. Geef dit onderwijs in die school een plek.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Mevrouw Hamer en ik hebben een ander beeld over taalondersteuning.
Haar amendement haalt het wetsvoorstel gewoon onderuit, het draait het wetsvoorstel
terug. Aanneming ervan betekent dat het wetsvoorstel niet door kan gaan.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik maak daar wederom bezwaar tegen. De minister geeft een invulling aan
mijn amendement die noch uit de tekst, noch uit de toelichting kan worden
opgemaakt. Mijn amendement haalt het wetsvoorstel niet onderuit, het geeft
het wetsvoorstel een andere richting, omdat het een andere invulling geeft
aan taalondersteuning.Minister Van der Hoeven:Het is een goede zaak in dit huis dat de één gaat over de
vragen, en de ander over de antwoorden. Er is mij gevraagd om een beoordeling
van dit amendement te geven, en dat doe ik. Die beoordeling is volledig voor
mijn rekening. Wat ik heb gezegd, is mijn mening, waarmee mevrouw Hamer het
niet eens hoeft te zijn. Als indiener van dit wetsvoorstel vind ik dat dit
amendement het wetsvoorstel onderuit haalt, en via een achterdeur OALT terugbrengt.
Daar hoeft mevrouw Hamer het niet mee eens te zijn, maar dit is mijn mening
over haar amendement. Ik ben in het kader van het medewetgeverschap verplicht,
de Kamer mijn mening over dit amendement te geven.Mevrouw Hamer heeft op stuk nr. 8 een motie ingediend. Ik vind dat zij
op deze manier een pleidooi houdt voor behoud van OALT. Daar is niets mis
mee, daarin is zij consistent. In artikel 9, lid 8 van de Wet op het primair
onderwijs wordt de mogelijkheid geboden, ook nu, om tijdelijk gebruik te maken
van de eigen taal, ter ondersteuning van het aanleren van het Nederlands voor
die leerlingen die niet of nauwelijks aanspreekbaar zijn. Dan gaat het om
een in tijd en omvang beperkt aanbod, dat overigens niet apart bekostigd wordt.
Schoolbesturen kunnen daarover beslissen. Dat artikellid werd tot nu toe niet
gebruikt, om de doodeenvoudige reden dat we OALT hadden. Het is een eerste
opvang, die tijdelijk moet zijn en gebruikt zou kunnen worden om de zij-instromende
leerlingen, zoals asielzoekers en vluchtelingen, te helpen. Het bevoegd gezag
beslist daarover.Ik vind dat deze motie hetzelfde beoogt als het amendement. Het amendement
zal het niet halen, omdat het niet voldoende wordt gesteund.
Ik kan mij voorstellen dat mevrouw Hamer dan een poging doet om via die motie
de taalondersteuning zoals zij dat ziet overeind te houden. Ik ontraad deze
motie.Mevrouw Hamer (PvdA):In de motie staat tussen gedachtestreepjes "niet zijnde eigen taal en
cultuur". Ik begrijp daarom niet hoe u kunt volhouden dat ik OALT wil handhaven.
Naar mijn beleving gebeuren er inmiddels ook onder OALT andere dingen die
vanuit het Nederlands gaan, die ik wil behouden. U moet mijn amendement en
motie niet over een kam scheren. Mijn amendement gaat verder, maar in mijn
motie staat wel degelijk: "niet zijnde eigen taal en cultuur". Dat kunt u
toch niet ontkennen?Minister Van der Hoeven:Dat staat er inderdaad. Dat betekent dat de eigen taal en cultuur niet
wordt aangeleerd. De OALT-activiteiten als zodanig, dus onderwijs en allochtone
levende talen, taalondersteuning, zijn erop gericht Nederlands te leren. Hoe
je het wendt of keert, je blijft dus met hetzelfde punt zitten, maar ik ben
het daar gewoon niet mee eens. Laten wij ook proberen zuiver te redeneren
en niet tot allerlei andere interpretaties te komen. Taalondersteuning, zoals
dat is gedefinieerd in de OALT-wetgeving houdt in: "het met behulp van de
allochtone taal Nederlands leren." Dat schaffen wij nu af. Daar gaat het debat
over. De bekostiging ervan schaffen wij ook af.Mevrouw Hamer (PvdA):Het is een goed gebruik in de Kamer dat, als er een bepaalde toelichting
op de motie wordt gegeven, die erbij hoort. Ik heb die toelichting gegeven.
Ik heb steeds gezegd dat het merendeel van de activiteiten plaatsvindt in
het Nederlands. Ik ga er niet over of men af en toe uitleg in een andere taal
geeft. Misschien gebeurt dat in het Engels of in het Spaans. U moet mijn motie
niet anders uitleggen dan die is. Dat respect moet u mij betonen.Minister Van der Hoeven:Ik heb geluisterd naar de toelichting op de motie. Ik heb aangegeven met
welke elementen ervan ik het niet eens ben. Daarom ontraad ik de aanneming
van de motie.Ik kom op de motie van mevrouw Vergeer op stuk nr. 9. Daarin wordt de
regering verzocht een bedrag ter grootte van de voormalige OALT-middelen in
te zetten voor onderwijsachterstanden. Dat kan niet. Je kunt per motie niet
ergens geld aan toevoegen. Dat geld is er ook niet. Dit soort moties kan niet.
Dat weet mevrouw Vergeer zelf ook. Ik zie dat aan haar gezicht.Mevrouw Vergeer (SP):Dan vergist u zich. Ik vind het jammer dat de middelen voor OALT zijn
wegbezuinigd, niet vanwege OALT, maar omdat wij die hadden willen inzetten
voor onderwijsachterstanden. Dat beoogt mijn motie. Wij willen die 70 mln
euro vrijmaken voor onderwijsachterstanden. De minister heeft dat bedrag inmiddels
wegbezuinigd. De regering maakt andere keuzen op dat gebied, maar de SP heeft
dat geld wel. Wij kopen namelijk geen JSF. Wij schaffen de OZB niet af. Als
men andere keuzen maakt, kan men ook andere zaken betalen. Vandaar dat ik
deze motie heb ingediend.Minister Van der Hoeven:Dit soort moties hoort thuis bij de bespreking van de miljoenennota. In
dat kader kan ergens geld voor worden vrijgemaakt. Ik heb er wel nota van
genomen dat de SP het geld graag ter beschikking had willen houden, maar dat
wist ik al langer. Ik ontraad de aanneming van de motie in deze vorm.De heer Vendrik heeft gesproken over de taalschool. Het advies van de
Onderwijsraad dateert van 2001, maar dat is inmiddels ingehaald door de kabinetten-Balkenende
I en II als gevolg van het afschaffen van het OALT, want dat doen wij in feite.
De heer Vendrik zou graag zien dat wij nog een keer goed kijken naar de taalschool,
maar dat houdt in dat het onderwijs in allochtone levende talen en de bekostiging
ervan overeind moeten blijven. Dat beogen wij met dit wetsvoorstel echter
af te schaffen. Dat wil zeggen dat het voorstel uit 2001 in feite is achterhaald
door de politieke ontwikkelingen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik voel aan mijn water welke kant het opgaat, dus ik stel maar een vraag.
We hebben een bijna hysterisch debat gehad over islamitische scholen, publiek
bekostigd. Daar gebeurden echter dingen waar we niets van wilden weten, dus
het moest anders. Nu gaat er eigenlijk een soort markt ontstaan voor onderwijs
in eigen taal. Daar doen wij niets mee. Dat vinden wij ook niet erg. Daar
voeren wij geen debat over. Zou het dan niet op z'n minst logisch zijn om
er over na te denken of de taalschool dan wel een variant daarop een oplossing
kan bieden?Minister Van der Hoeven:U kent mijn opstelling rond het debat over de islamitische scholen, hoewel
ik meen dat dit niet direct aan de orde is bij de bespreking van het onderhavige
wetsvoorstel. U sprak zo-even overigens over maatschappelijke behoeften. Een
maatschappelijke behoefte is dat mensen die hiernaartoe komen om er te blijven
en om er te wonen en te werken, Nederlands leren. Als je de taal niet spreekt
dan heb je geen kans op goed onderwijs en op een baan. Dat er daarnaast bij
een bepaalde groep behoefte is om onderwijs te krijgen in de taal die men
in het land van herkomst spreekt – overigens een land van herkomst waar
men niet naar terug wil – dan vind ik het logisch dat men dat zelf betaalt.
Dan praten wij niet alleen over Turks en Marokkaans maar ook over Japans,
Chinees, kortom, over alle talen in en buiten de Europese Unie. En dat behoort
thuis bij het particulier initiatief.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 19.15 uur tot 20.30 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-3427-3448.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl