Voortzetting van het debat over het Nederlandse drugsbeleid (24077)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 4240-4268

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-03-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 60, pagina 4240-4268

06-03-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24077Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (donderdag 6 maart 2008)Pagina 4211-4211
Voortzetting van het debat over het Nederlandse drugsbeleid (24077)Pagina 4240-4268
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 februari 2008 over de Landbouw- en Visserijraad (21501-32)Pagina 4284-4287
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 februari 2008 over het beleidskader overdracht tenuitvoerlegging van buitenlandse strafvonnissen aan NederlandPagina 4211-4213
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Waterschapswet in verband met de opneming van de eis van volledige rechtsbevoegdheid voor belangengroeperingen die deelnemen aan de verkiezingen (31319) en het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart ter implementatie van richtlijn nr. 2006/23/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 5 april 2006 inzake een communautaire vergunning van luchtverkeersleiders (PbEU L 114) (31221)Pagina 4211-4211
Spoeddebat over de eigen bijdrage AWBZ (31294)Pagina 4287-4299
Regeling van werkzaamheden (donderdag 6 maart 2008)Pagina 4238-4240
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 6 maart 2008)Pagina 4299-4300
Behandeling van de brief van de tijdelijke gemengde commissie subsidiariteitstoets inzake de lijst met Europese wetgevingsinitiatieven en overige voorstellen ten behoeve van de parlementaire subsidiariteitstoets (22112, nr. 621)Pagina 4211-4211
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 februari 2008 over Natura 2000Pagina 4273-4283
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Comptabiliteitswet 2001 houdende bepalingen inzake een nadere splitsing van de Rijksbegroting (Tweede wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (29833)Pagina 4268-4273
Debat over het Nederlandse drugsbeleid (24077)Pagina 4213-4238

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 200 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het Nederlandse drugsbeleid.De voorzitter:Wij zijn toe aan het antwoord van de regering in eerste termijn. Ik geef
het woord aan minister Klink. Zoals u weet, doen wij een poging om uiterlijk
om vijf uur klaar te zijn. Ik heb geprobeerd om afspraken te maken met de
leden. Ik zal weer proberen, de leden daaraan te houden.Ik heb begrepen dat het kabinet probeert om in een aantal blokken te antwoorden.
Als de ministers ons aangeven welke blokken dat zijn, kunnen wij aan het eind
van ieder blok een ronde interrupties plaatsen.Minister Klink:Mevrouw de voorzitter. Ik heb een viertal blokken. Ik wil beginnen met
een algemeen blok. Vanwege de samenhang wil ik daarin een aantal thema's meenemen:
de benadering die het kabinet kiest, hoe die zich vertaalt in onze internationale
inbreng volgend jaar, de vraag in hoeverre wij met een beleidsnota komen en
de indeling van de middelen over lijst 1 en 2 met daarbij de paddo's.Het tweede blok gaat over preventie, het derde over verslavingszorg en
het vierde over een aantal varia waaronder de rookvrije coffeeshop. U begrijpt
dat ik dat laatste zeg met een knipoog. Het gaat natuurlijk niet om een coffeeshop
die rookvrij wordt, maar voor de werknemer in elk geval veilig is in die zin
dat er geen gezondheidsschade kan optreden.Ik begin met mijn algemene inleiding en herhaal dat vier elementen hierin
een rol spelen: de algemene benadering van het kabinet, hoe zich dat internationaal
vertaalt in onze inbreng bij UNGASS en het daarbij spelende assessment, de
beleidsnota en omdat ook de indeling van de middelen aan de orde is, wil ik
de paddo's daarbij meenemen. Dat zal ongetwijfeld tot interrupties leiden,
dus dat lijkt mij een goede afsluiting van het eerste blok.Drugsbeleid krijgt veel aandacht van de burger, de media en de politiek.
Dat blijkt vandaag ook. Opvattingen over de te volgen aanpak liggen soms ver
uit elkaar en soms ook niet. Verwonderlijk zijn de verschillende inzetten
van de fracties en de verschillende opinies in de samenleving natuurlijk niet.
Wij hebben te maken met een gecompliceerde materie die onder meer raakt aan
vraagstukken rond individuele gezondheid en de volksgezondheid, rond opsporings-
en vervolgingsbeleid, veiligheid, overlast en internationale
verdragen. Het raakt ook direct aan de leefwereld van mensen. Vanmorgen is
niet ten onrechte telkens verwezen naar ouders met drugsverslaafde kinderen
en naar kinderen met drugsverslaafde ouders, want ook dat komt voor. Het zijn
situaties die iedereen raken en daarmee is het een moral issue naast een politiek
issue. Die twee lopen vaak in elkaar over.Gezien de complexiteit is het duidelijk dat voor de drugsproblematiek
geen eenvoudige oplossing voorhanden is. Er is geen panacee. Een drugsvrije
wereld is een illusie. Voor zover dat in 1998 in de internationale context
gesuggereerd werd, is dat inderdaad een illusoir. Ik ben het met de heer Van
der Ham eens: jede Konsequenz führt zum Teufel; idealisme kan ontzettend
nadelige gevolgen hebben op het moment dat je die laatste consequentie daarmee
wilt realiseren. Het zou onverstandig kunnen zijn om daarnaar in absolute
termen te streven. Wel is het onze bedoeling om de drugsproblematiek zo ver
mogelijk terug te dringen. Ik meen dat wij het in elk geval daar Kamerbreed
over eens zijn en dat de discussies over de aanpak gaan, niet over de doelstelling.De hoofddoelstelling van het Nederlandse drugsbeleid is al enkele decennia
het voorkomen van drugsgebruik en het beperken van de risico's voor het individu,
zijn of haar directe omgeving en de samenleving als geheel. Die hoofddoelstelling
noodzaakt tot een uitgebalanceerde, afgewogen aanpak van vraag- en aanbodbeperking
waarbij preventie, zorg en harm reduction samengaan met bestrijding van drugscriminaliteit
en -overlast. Het gaat ons dus niet om de vraag of wij ons meer moeten richten
op repressie of juist meer moeten investeren in vraagbeperking. Wel gaat het
om de vraag welke combinatie van maatregelen de beste is om specifieke problemen
effectief aan te pakken. Die uitgebalanceerde aanpak is wat ons betreft een
beproefd recept. In die zin zeg ik in de richting van mevrouw Azough dat wij
ons bepaald niet dociel zullen opstellen in de internationale discussies die
plaatsvinden in de richting van volgend jaar bij het assessment van UNGASS.
Immers, met name harm reduction is een ontzettend beproefd recept –
ik herhaal dat woord maar even – met betrekking tot het vermijden van
hiv, besmettingsgevaar enzovoort. Dat inzicht verbreedt zich gaandeweg, maar
het kan geen kwaad om dat te blijven benadrukken.Al met al denk ik dat wij redelijk succesvol zijn in het aanpakken van
een groot aantal knelpunten. De aanpak – dan kom ik even op het justitieel
terrein – van synthetische drugs is met de uitvoering van de nota Samenspannen
tegen XTC goed van de grond gekomen en zal ook de komende jaren worden gecontinueerd.
De cocaïnesmokkel via Schiphol is effectief aangepakt en ook met de aanpak
van de teelt van nederwiet zijn successen geboekt. Het feit dat bijvoorbeeld
de prijs van nederwiet is gestegen, is daarvoor een indicator. Door een goede
samenwerking tussen gemeenten, verslavingszorg, politie en justitie zijn er
op lokaal niveau goede voorbeelden te zien van succesvolle overlastbestrijding
en goede zorg. Utrecht is hiervan een prachtig voorbeeld. Met de minister
van Justitie bracht ik er afgelopen jaar een goed werkbezoek aan.Wanneer wij kijken naar de vraagkant, is het zinvol een vergelijking met
het buitenland te maken. Het jaarrapport van het Europees Waarnemingscentrum
voor drugs en drugsverslaving geeft een overzicht van de stand van zaken binnen
de Unie. Ten aanzien van de omvang van het gebruik onder de algemene bevolking
en scholieren, de prevalentie dus, scoren wij rond het Europese gemiddelde.
Positief is dat de schatting van het aantal problematische drugsverslaafden
laag is evenals de sterfte en het aantal infectieziekten als gevolg van drugsgebruik.
Ons stelsel van preventie, zorg en harm reduction is zeker debet aan deze
relatief gunstige cijfers. Ik kom zo meteen bij een aantal punten die aanvulling
behoeven, mede naar aanleiding van de verzoeken van onder meer de heer Van
der Ham. Ik zal dan preciseren waar ik een aantal aanvullingen noodzakelijk
vind. Desalniettemin gaat het hierbij om een algemene benadering. Die zullen
wij in elk geval niet verlaten.De relatief positieve resultaten laten onverlet dat er zeker terreinen
zijn die onze aandacht vragen. Veel van deze terreinen hebt u in uw eerste
termijn aan de orde gesteld. Wij zullen deze nalopen, maar wel binnen het
kader van preventie, zorg, harm reduction en bestrijding van de handel in
verboden middelen. Het voorkomen van drugsgebruik door een actief ontmoedigingsbeleid
is vanzelfsprekend een belangrijke pijler voor onze aanpak. Dat zal niemand
bestrijden, denk ik. De realiteit is echter dat ondanks al onze inspanningen
een kleine minderheid van de bevolking, met name jongeren, toch met illegale
drugs experimenteert en een kleine minderheid daarvan vervolgens verslaafd
raakt. Voorkomen is beter dan genezen. Wij zetten dan ook fors in op preventie.
Ik zal er naar aanleiding van uw vragen nog op terugkomen.Preventie zorgt voor bewustwording, maar geeft nog geen garantie dat men
niet gaat gebruiken. Daarom is behandeling van verslaafden van groot belang.
Daarbij moeten wij inderdaad wat meer differentiëren. Mevrouw Bouwmeester
heeft dat gevraagd bij het debat over de verslavingszorg; het is terecht dat
zij het nu weer aankaart. Ik kom er zo meteen op terug. Ook hier is de realiteit
dat het niet eenvoudig is om verslaving te behandelen. Sommige verslaafden
zijn goed te behandelen en blijven drugsvrij, maar bij anderen is de terugval
erg hoog.In beginsel is behandeling te prevaleren boven harm reduction, maar voor
veel verslaafden is het bereiken van een drugsvrij bestaan een lang proces
van vallen en opstaan. Dat maakt rehabilitatie een belangrijk punt van aandacht
voor dit kabinet. Het is ook onze verantwoordelijkheid om mensen bij wie verslaving
zich heeft ontwikkeld tot een chronische recidiverende aandoening te ondersteunen
en helpen en de gezondheidsrisico's te beperken. Wij hebben kwalitatief goede
verslavingszorg. Hierover hebben wij met u vorige maand al uitgebreid gedebatteerd.
De medicinale verstrekking van heroïne dient altijd gepaard te gaan met
behandeling, en met pogingen om mensen (weer) op een weerbare manier in de
samenleving te krijgen. Wij nemen ook verantwoordelijkheid voor de beperking
van risico's bij jongeren die niet verslaafd zijn, maar wel riskante drugs
zoals XTC gebruiken, ondanks alle waarschuwingen en gevaren. Harm reduction
is beter dan niets doen. Daarom is deze benadering eveneens een belangrijke
pijler van drugsbeleid.Natuurlijk vraagt een aantal aspecten onze aandacht. Een daarvan is de
discussie over de risico's van cannabis. Wat is de exacte relatie tussen cannabisgebruik
en psychische aandoeningen, hoe gevaarlijk is wiet, et cetera? Ik heb inmiddels
het RIVM opdracht gegeven de in The Lancet gepubliceerde Engelse studie in
Nederland te herhalen. Hieruit moet blijken wat de relatieve
risico's zijn van de verschillende middelen. Ik zeg dat met enige nadruk,
omdat ik vind dat wij als kabinet de feiten nooit uit de weg moeten gaan en
op basis van feiten moeten discussiëren. Eerst de feiten, dan de emoties.
Ik zal het CAM vragen een nieuwe risicoanalyse van cannabis te maken, mede
gebaseerd op de laatste stand van het onderzoek. Overigens wijzen de meeste
cijfers uit dat het gebruik onder jongeren afneemt. Het Trimbos-instituut
zal over een paar maanden de nieuwe cijfers van het peilstationonderzoek publiceren.
Vooralsnog concludeer ik dat er geen aanleiding is om ons beleid substantieel
te wijzigen. Ons imago in het buitenland wordt – ik meld dat ook met
het oog op het assessment – steeds beter. Enerzijds gaat het om de inspanningen
op het gebied van aanbodbestrijding, anderzijds nemen andere landen ons beleid
ten aanzien van preventie en harm reduction over. Op het gebied van kennis
van en onderzoek naar de drugsproblematiek nemen wij in Europa een vooraanstaande
plaats in. Uit de eerste indicaties van het peilstationonderzoek blijkt dat
er geen stijging is van het gebruik van cannabis. Er lijkt ook sprake te zijn
van een dalende tendens in het drugsgebruik. Minder jongeren experimenteren
met drugs. Deze resultaten zijn mede te danken aan de gebalanceerde benadering
van de afgelopen jaren.In hoeverre stond bij UNGASS repressie voorop? Formeel was het op alle
aspecten gericht, dus repressie en preventie. Bij "a drugsfree world"
als ambitie is gekozen voor een balanced approach, met supply reduction en
demand reduction. De aanbodzijde is vooral repressief ingevuld, maar er werd
vaak ook op een repressieve manier naar de vraagreductie gekeken. Wel zijn
er toen al guiding principals aangenomen, evenals een actieplan, die wezen
in de richting van risk reduction, wat in het verlengde ligt van wat wij verstaan
onder harm reduction. Het is onze inzet om daar volgend jaar zwaar op in te
zetten, ook al omdat het geen vrijblijvende zaak is. Wij hebben nu eenmaal
te maken met hiv-besmetting, wat niet stopt aan de grenzen. Wij hebben dus
geen plannen om ons beleid dienaangaande te wijzigen.Er is gevraagd of Nederland bij de discussie rond het assessment een pleidooi
gaat houden voor wijziging van internationale verdragen, zoals onder andere
bepleit in de resolutie van de heer Leers en anderen. Nee, dat gaan wij niet
doen, wij hebben niet de intentie ons beleid zodanig te wijzigen dat niet
meer wordt voldaan aan de internationale verdragen. Wij gaan dus niet aandringen
op verdragswijziging. Hieruit zou kunnen worden afgeleid dat wij het prima
voor elkaar hebben, maar toch is door de Kamer gevraagd om een evaluatie en
om een nieuwe integrale drugsnota. Die nota zeggen wij toe, zij het dat een
evaluatie over dertig jaar lopend beleid erg lastig is, al was het alleen
maar omdat wij geen nulmeting hebben en achteraf heel moeilijk allerlei factoren
kunnen isoleren. Wat wij wel kunnen en willen doen, is vergelijken met het
buitenland om te zien in hoeverre onze doelstellingen – zoals scheiding
van softdrugs- en harddrugsmarkt en bestrijding van cannabisgebruik –
zijn gehaald.Is daarvoor nu heel veel nieuw onderzoek nodig? Er wordt op dit moment
al heel veel onderzoek verricht, kwalitatief en kwantitatief. Ik wijs daarbij
op het DIMS, de THC-monitor en het trend watch-onderzoek. Bij dat laatste
onderzoek worden de trends in het uitgaanscircuit geïnventariseerd. Eerder
verwees ik naar het peilstationonderzoek. Ook is er nog het nationaal prevalentieonderzoek –
wij onderzoeken heel wat af in dit land – en het onderzoeksprogramma
van ZonMw. De resultaten ervan, die nu gebundeld en wel in een Nationale Drug
Monitor terugkomen, zijn redelijk snel in kaart te brengen. Vervolgens kunnen
wij dus uit dien hoofde conclusies trekken over de behaalde successen en over
eventueel bestaande leemtes. In dat kader wijs ik dus op het RIVM, dat in
lijn met The Lancet de verschillende middelen gaat verkennen en zal bekijken
in hoeverre de plaatsing op de lijsten, zoals wij die nu kennen, aan revisie
toe is. Ik wees er ook al op dat wij cannabis door het CAM zullen laten onderzoeken.Mevrouw Bouwmeester sneed al het punt aan van de sociale effecten van
verslaving. Dat lijkt mij een belangrijke aanvulling met betrekking tot de
onderzoeksvragen die wij nodig hebben voor die drugsnota. Bij sociale effecten
kan gedacht worden aan schooluitval en aan het eventueel aanhaken bij andere
verslavingen, schizofrenie, psychosen en psychiatrische aandoeningen. Daarbij
heb ik het meer over sociaalpsychologische effecten en over de vraag hoe die
effecten op elkaar inwerken, ook binnen de sociale context. Ik noem de sociale
context, omdat daarbij ook meespeelt de vraag of het nu de meest kwetsbaren,
bijvoorbeeld de licht verstandelijk gehandicapten of degenen met ADHD of een
andere aandoening zijn die vatbaar zijn voor verslaving. Als wij dat weten,
is de vraag wat dit dan betekent voor onze benadering van de drugsproblematiek.
Dat lijkt mij een buitengewoon relevante vraag. Wij willen die meenemen, naast
alle lopende onderzoeken, om vervolgens via een totaalbeeld met een drugsnota
te komen.De heer Teeven vroeg in hoeverre het kabinet een herclassificatie voor
ogen heeft op basis van inschattingen die het nu kan maken. Ik kom zo meteen
op de paddo's. Het CAM heeft onderzoek gedaan naar qat. Het vond dat er geen
reden was dit middel onder de Opiumwet te brengen. Onlangs is in EU-verband
bepaald dat de stof BZP (1-benzylpiperazine) – deze stof wordt overigens
in Nederland weinig aangetroffen – onder de controle wordt gebracht.
Op grond van deze Europese lijn moet Nederland de Opiumwet op dit punt aanpassen;
op dit moment wordt daaraan gewerkt. Mogelijk komen dergelijke vragen ook
nog aan de orde als wij via het RIVM naar de relatieve schade van verschillende
soorten drugs kijken. Dat zou dan best tot een nieuwe indeling kunnen leiden.Ik heb lang nagedacht over de paddo's. De heer Teeven heeft mij in een
eerder verband al min of meer lichtelijk gevraagd waarom het zo lang duurde.
Ik zeg lichtelijk, want als ik mij goed herinner, vroeg hij het met een knipoog.
Als ik die knipoog verkeerd heb opgevat, neem ik dat direct terug. Het is
echter ook niet niks. Het CAM-rapport – het CAM is een officieel orgaan
met wetenschappelijk inzichten dat onder het RIVM hangt – zegt dat er
eigenlijk wel aanknopingspunten zijn om de schadelijkheid van paddo's toch
op een bepaalde manier in te schatten, maar adviseert desalniettemin ze niet
te verbieden. Waarom doet iemand dat dan wel? Ik zal de overwegingen geven,
welke wij overigens in de brief al hebben toegelicht.De belangrijkste is misschien wel dat het gebruik van paddo's per definitie
risicovol is; ik kom daar zo meteen op terug. Bij alcohol is het misbruik
ervan risicovol. Het gebruik als zodanig van alcohol is niet
per definitie schadelijk. Paddo's kunnen onvoorspelbare reacties met zich
brengen. De gevolgen liegen er dan overigens niet om en zijn voor veel landen
mede aanleiding geweest om tot een verbod over te gaan. De gevolgen zijn behoorlijk
excessief. Mensen plegen zelfmoord of springen uit het raam. Een half jaartje
gelden vloog een Deense meneer in Amsterdam zijn vriend onverhoeds aan. De
betrokkene kon gelukkig geholpen worden, anders had het veel slechter kunnen
aflopen. De gevolgen zijn dus behoorlijk dramatisch. Wij kennen het voorbeeld
van het Franse meisje dat in Amsterdam de dood vond, alsmede het voorbeeld
van de hond die in een auto helemaal aan flarden gescheurd werd. Ik hoef het
allemaal niet al te beeldend te herhalen. Het is een effect dat nogal onvoorspelbaar
is op het moment dat men de paddo's gebruikt. Het CAM onderkent dit ook en
doet vervolgens de aanbeveling om voorzorgsmaatregelen te nemen vanwege die
onvoorspelbare reacties. Ik citeer uit het CAM-rapport: om een bad trip te
voorkomen, moet je alleen gebruiken als je je gezond en goed voelt, in een
rustige en ontspannen omgeving. Ik heb op internet gegrasduind en sites geraadpleegd
die over paddo's gaan. Deze aanbevelingen komen daarin in alle toonaarden
terug. De teneur is: zorg ervoor dat je in een rustige omgeving gebruikt en
dat er begeleiding is, want het kan zomaar gebeuren dat er een angstaanjagend,
hallucinerend effect optreedt dat tot risico's leidt. Het is moeilijk voor
te stellen dat wij een product in de vrije handel toelaten dat vanwege het
onvoorspelbare karakter ervan met zoveel zorgvuldigheid moet worden omgeven
en dat de dramatische effecten heeft die ik zojuist schilderde.Ik geef nog een aantal andere overwegingen. Het CAM-rapport meldt dat
uit onderzoek is gebleken dat vrijwilligers een kans van 31% hebben
op angstaanvallen en een kans van 17% op paranoia, zelfs als zij in
een veilige omgeving gebruiken. De onvoorspelbaarheid van de effecten wordt
nog groter als gebruikers niet bekend zijn met het gehalte aan werkzame stoffen.
Feit is dat het gehalte aan werkzame stoffen per definitie sterk kan fluctueren.
Het onvoorspelbaarheidsgehalte neemt dan, behalve vanwege de fysiologische
reacties, ook nog eens toe vanwege het gehalte aan werkzame stoffen. Bovendien
kan de dosis-effectrelatie, hoe een persoon op de paddo reageert, ook nog
eens sterk variëren.Verder duurt het na consumptie even voordat de effecten merkbaar zijn.
Je weet dus niet in hoeverre de effecten zich bij jou voordoen. Dit kan leiden
tot overconsumptie. Bovenstaande was voor mij een belangrijke overweging.
Bovendien is er weinig verschil in de gezondheidsrisico's tussen gedroogde,
dus bewerkte, en verse paddenstoelen. De effecten zijn nagenoeg gelijk. Het
enige dat verschilt, is de dosering en die is ook nog eens moeilijk in te
schatten. De gedroogde paddo hebben wij al op lijst 1 van de Opiumwet gezet,
de verse, die dezelfde effecten heeft, niet.De heer Teeven verwees al naar de Advisory Council of the Misuse of Drugs,
de ACMD. Dit is een Brits onderzoeksorgaan dat in 2005 aanbevolen heeft om
de paddo op de lijst van verboden middelen te zetten. Dat heeft voor mij ook
een rol gespeeld. Die aanbeveling is overigens aangevochten door het parlement.
Ik moet de heer Teeven daarin licht corrigeren: het was niet de regering die
het aanvocht, maar het parlement. De Britse regering heeft het advies namelijk
overgenomen. Vervolgens is er een reactie gekomen van de ACMD. Die heeft op
grond van precies dezelfde punten als die ik zojuist aangaf, gezegd dat zij
de aanbeveling van het parlement om erop terug te komen, niet zou overnemen.
Dat vond zij over de hele linie namelijk te gevaarlijk. Ik had overigens nog
geen kennis van het rapport van de ACMD toen ik mijn eigen punten formuleerde.De schadelijkheid en de effecten ervan – die overigens door de ACMD
worden onderkend – zijn dusdanig dat zij niet bij de harddrugs ingedeeld
dienen te worden, maar wel bij de softdrugs. Dat heeft ons er toch toe gebracht
om het op lijst 2 te zetten.De heer Van der Ham (D66):Er is ontzettend veel gezegd. Ik heb drie opmerkingen. Allereerst ben
ik erg blij dat de minister het RIVM er nog naar laat kijken. Het is wel van
belang om te weten wanneer het desbetreffende rapport gereed is. Als wij namelijk
onze internationale inzet gaan bepalen, is het van belang daar stevig in te
staan.Ten tweede zegt de minister over de internationale context dat de regering
de verdragen niet wil veranderen. Er zijn echter heel veel landen waar wel
degelijk, ook de afgelopen tien jaar, discussie is gevoerd. Bijvoorbeeld Portugal,
Canada en elf staten in Amerika zeggen dat zij het toch anders willen doen
dan het gros van de landen het doet. Zij zeggen, soms heimelijk, op ambtelijk
niveau, dat de verdragen eigenlijk aangepast moeten worden. Ik roep de minister
op een coalitie te smeden met die landen en met die mensen die wel degelijk
iets willen veranderen en die harm reduction op een hoger plan willen stellen.Ten slotte heb ik nog een vraag over de paddo's. De minister zegt dat
hij het RIVM een onderzoek laat doen. De paddo's zijn niet per definitie bij
het onderzoek van The Lancet meegenomen. Je zou de werking echter kunnen vergelijken
met LSD, en die drug stond ergens onderaan op het lijstje. Ik ben zeker niet
deskundig op dit gebied, dus ik ga niet vooruitlopen op het onderzoek. Als
de minister echter een onderzoek laat uitvoeren is het gek als er nu al op
vooruit wordt gelopen. Het lijkt mij dus zinnig dat de minister wacht met
het paddoverbod, in ieder geval tot die second opinion van het RIVM is gekomen.Minister Klink:In tweede termijn hoop ik te kunnen melden wanneer het RIVM-rapport gereed
is. Ik kijk nu naar mijn ambtenaren. Op het moment weet ik het niet. Als het
niet lukt, zal ik een educated guess doen. Ik kom terug op de internationale
context. Ik wil wel een coalitie sluiten met die landen, voor zover het om
de harm reduction gaat. Als het gaat om het wijzigen van ons beleid, de samenhang
die ik zojuist noemde, wil ik dat niet. Wij gaan niet tegen de grenzen van
het verdrag aanzitten, maar wij gaan wel de grenzen verkennen die te maken
hebben met de interpretatie van de regels voor harm reduction. Ik vind dat
van groot belang. Wij hebben daar in het kader van het verslavingsdebat ook
al over gesproken. Ik denk daarbij aan de medicinale verstrekking van heroïne.Het RIVM gaat komen met een classificatie van genotmiddelen, waaronder
de paddo's. Ik kan niet uitsluiten dat men met een soortgelijk advies komt
daar waar het bijvoorbeeld de paddo's betreft. Maar een ding geldt wel en
dat is dat de regering uiteindelijk een afweging maakt. Dat
doet zij uiteraard in nauw overleg met de Kamer, voor zover het de formele
wetgeving betreft. De regering heeft haar mind voor de paddo's opgemaakt.Er is een belangrijk criterium dat het RIVM moet meenemen. Ik heb dat
zojuist niet voor niets gezegd. Je kunt misbruik van alcohol maken, met ernstige
effecten tot gevolg. Maar het gebruik van een middel waarvoor veel veiligheidsmaatregelen
moeten worden genomen om de verstrekkende hallucinerende effecten te ondervangen,
vind ik dusdanig dat ik het mezelf niet toesta zo'n middel als legaal te kwalificeren.
De ernst van het effect, ook op derden, de onvoorspelbaarheid daarvan en de
mate waarin het simpele gebruik ervan tot onvoorspelbaarheid kan leiden, zijn
criteria die moeten worden meegenomen.De heer Van der Ham (D66):Over het RIVM horen wij nog nader. De minister zegt binnen de internationale
context op zoek te willen gaan naar harm reduction. De grenzen zijn echter
oud; ze zijn aan het begin van het vorige millennium opgesteld. Op een aantal
punten corresponderen ze niet meer met de praktijk. Als uit de second opinion
van het RIVM blijkt dat een aantal drugs op de verkeerde lijst staat, moet
dat leiden tot internationale aanpassing van de regels. Waarom sluit men dat
per definitie uit?Minister Klink:De feiten gaan wij niet uit de weg. Mochten er uit het RIVM-rapport feiten
naar voren komen waarover wij een keertje moeten nadenken, gaan wij dat zeker
doen. Als de heer Van der Ham vraagt of wij de coffeeshops gaan legaliseren,
kan ik hem melden dat wij dan natuurlijk per definitie tegen de internationale
grenzen oplopen en dat dat internationale onwil oplevert. Het is van mij te
veel gevraagd, ook maar de suggestie te wekken dat zoiets binnenkort gebeurt.
Over de feiten willen wij echter debatteren en dat zal implicaties opleveren
voor onze instelling en opstelling in het buitenland.De heer Van der Ham (D66):Dit is van belang. Wij gaan waarschijnlijk het internationale drugsbeleid
voor de komende tien jaar vastleggen. De minister hoeft tijdens het debat
niet direct alle verdragen open te breken, maar hij kan wel een voetje tussen
de deur houden om het debat met anderen internationaal aan te gaan. De minister
spreekt over de internationale context. Dat gaat vaak over landen. Je ziet
dat de lagere niveaus, zoals de gemeenten en burgemeesters, ook in de Verenigde
Staten, vaak veel meer geneigd zijn om het Nederlandse beleid te steunen dan
de nationale politie. Ik verzoek de minister ook met hen in gesprek te gaan.Minister Klink:Het laatste durf ik niet direct toe te zeggen. De heer Van der Ham overvraagt
mij. Met betrekking tot de uitkomst van het RIVM-rapport heb ik gezegd dat
wij de feiten niet uit de weg gaan en deze laten meewegen in onze beslissingen
en onze opstelling. Wij vragen zo'n onderzoek natuurlijk niet voor niets aan.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik dank de minister voor het toegezegde onderzoek en de evaluatie. Ze
lijken mij wel zinnig. Ik zie graag dat de kosten en baten van het softdrugsbeleid
worden meegenomen in de evaluatie. Ik noem met nadruk de kosten, omdat juist
door het niet gedogen van de achterdeur, hoge kosten ontstaan en ik heb daar
geen inzicht in. Het is niet specifiek het terrein van deze minister, maar
meer dat van de bewindslieden van Justitie en Binnenlandse Zaken. Ik krijg
graag de toezegging dat het een integrale evaluatie wordt.Het kabinet is voornemens de paddo's te verbieden. Ik maak mij zorgen
over het effect op de toeristen die naar Amsterdam komen en nog steeds denken
een interessant kort weekend te krijgen met een drugservaring. Daar komen
veel toeristen nu eenmaal voor. Als zij geen paddo's kunnen kopen, krijgen
ze misschien op straat een heel ander aanbod. Daarmee vervlakt de grens tussen
softdrugs en harddrugs en wordt het risico voor de volksgezondheid vergroot.
Ik wil graag een reactie op dat angstbeeld dat ik heb.Minister Klink:U sprak over de kosten en baten van het softdrugsbeleid van de afgelopen
jaren. De minister van Justitie zal daarop ingaan. Ik wil er wel bij aantekenen
dat het naar mijn beleving vrij lastig zal zijn om een vergelijking te maken.
Je moet het dan namelijk ook afzetten tegen de tijd voordat wij het gelegaliseerd
hadden. Als je softdrugs zou legaliseren krijg je andere fenomenen, want ik
neem aan dat u niet voor een bijna drempelloze verstrekking bent en dat er
geen enkel accijns op zou moeten zitten. Integendeel, uit preventief oogpunt
zult u de prijs ook wel op een zekere hoogte willen hebben. Dat lokt vervolgens
wellicht weer nieuwe markten uit, zoals wij ook bij tabak hebben gezien. Daar
moet je dan ook weer handhaven. Het is in mijn beleving dan ook een vrij lastige
afweging. Ik laat echter aan de minister van Justitie over of hij het al dan
niet wil meenemen in de inventarisatie.Wat betreft de paddo's heb ik mij uiteraard ook gerealiseerd dat die kant
er ook aan zit. Het kan het illegale circuit in gaan. Dan geldt overigens
wel wat de heer Van der Staaij heeft gezegd, maar dat geldt voor bijna elk
verbod. Ik verwees zo-even al naar tabak, waar de smokkel en de miljarden
die daarmee verdiend worden, soms buitengewoon groot zijn, bijna net zo groot
als bij drugs. Dat is altijd de keerzijde als je als overheid zegt dat iets
niet wordt gelegaliseerd, maar juist wordt verboden. Wij zullen dat moeten
afwachten.Mevrouw Van Velzen (SP):Nu u een knoop heeft doorgehakt en dit middel wil gaan verbieden, hoeven
wij niets af te wachten. Wij weten namelijk dat deze schaduwkant eraan vast
zit. Ik denk dat de risico's groter zijn dan de voordelen die u opsomt.Als het gaat om de evaluatie, stel ik voor dat u informeert bij de ons
omringende landen wat daar de kosten zijn voor politie en brandweer voor het
oprollen van plantages. Dat kunnen wij dan vergelijken met de kosten in Nederland.
Ik wil graag inzicht in de feiten. Op de conclusies komen wij later wel te
spreken.Minister Klink:Het eerste punt dat u noemde, laat ik over aan de minister van Justitie.
Ik weet niet in hoeverre het gemakkelijk internationaal kan worden vergeleken.
U sprak namelijk over het verder legaliseren van de handel in softdrugs.Als het gaat om de evaluatie ga ik uiteraard kijken wat de effecten zijn.
Wij debatteren nu over drugs en een eventuele herindeling van middelen, maar
dat zal in de komende jaren ongetwijfeld nog wel vaker gebeuren. Ik heb overigens
niet uit de internationale literatuur die ikverkend heb, kunnen
opmaken dat daar ineens een schaduwcircuit van paddo's ging ontstaan.De heer Van der Staaij (SGP):Als drugstoeristen zouden wegblijven, omdat wij hier zulke strenge maatregelen
hebben, lijkt mij dat prachtig. Maar dit terzijde.De minister heeft gezegd dat er een nota en een onderzoek komt. Dat vind
ik een prima toezegging. Aan de hand daarvan kunnen wij dan later verder spreken.
Wanneer kunnen wij die nota tegemoet zien? Ik mag aannemen dat maatregelen
die nu al zijn aangekondigd ten aanzien van de coffeeshops, afstand tot scholen
en dergelijke al ter hand zullen worden genomen.Minister Klink:Ik zal in tweede termijn terugkomen op de termijn waarop het onderzoek
ter beschikking zal komen. Er zal geen vertraging ontstaan als het gaat om
de voorgenomen maatregelen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ook mijn dank voor de toegezegde nota en het onderzoek. Ik ben benieuwd
of die inventarisatie naar bestuurlijke gedoogvormen in internationaal opzicht
daarbij betrokken wordt. Dat zou u kunnen gebruiken om het draagvlak voor
herziening van verdragen te vergroten.Wij hebben de neiging om vooral op Nederland gefocust te zijn, maar Nederland
is ook op internationaal niveau betrokken bij bijvoorbeeld de militaire strijd
tegen drugs in de Andesgebieden. Hoe kijkt u daar tegen aan? Mijn fractie
zet daar toch grote vraagtekens bij.Wat betreft het paddoverbod bent u nog niet ingegaan voorstellen van bijvoorbeeld
de burgemeester van Amsterdam om een wachttermijn in te stellen. Dat zou wellicht
veel van de problemen die u ook schetst uit de weg kunnen helpen, zonder dat
daarmee een illegaal, ondergronds circuit ontstaat van nog gevaarlijker paddo's.Minister Klink:De periode van drie dagen is voor mij een illustratie van de vraagtekens
die bij dit product te zetten zijn. Een dergelijke bezinningsperiode, opdat
mensen zich realiseren waaraan zij beginnen, illustreert de risico's. Het
is overigens een koud kunstje om via vrienden of kennissen of anderen een
bestelling te plaatsen en die drie dagen later op te halen.Ik heb een en ander overigens serieus overwogen. Het CAM is met een rapport
gekomen. Vervolgens is door Amsterdam een alternatief aangedragen. Ik ben
daarna niet over één nacht ijs gegaan. Ik heb de opstellers
van het rapport uitgenodigd voor een gesprek. Ik heb ook een tweede rapportage
gevraagd. Vervolgens is het kabinet tot een beslissing gekomen. Het is de
aard van het product en de onvoorspelbare werking, ook bij eerste gebruik,
die mij tot mijn beslissing hebben gebracht. Die beslissing blijft staan bij
een voorzorgsmaatregel van een bezinningsperiode van drie dagen.Het is wellicht flauw van mij om de drie dagen aan te pakken als illustratie
van de risico's. Zo is die periode immers niet bedoeld. Ik vind het product
als zodanig echter kwestieus. Dat vinden ook alle andere landen in Europa.
Ierland is twee jaar geleden tot een verbod overgegaan. Engeland drie jaar
geleden. Daarvoor was het binnen alle andere Europese landen al verboden.
Bovendien staat het middel dat wordt bedoeld op de VN-lijst. Dat middel zit
in zowel de gedroogde als de verse paddo's.Mevrouw Azough (GroenLinks):De minister weet dat de wachttermijn van drie dagen vooral gericht is
op het uitselecteren van toeristen die drie dagen in Nederland verblijven.
Daarmee gebeuren helaas de fatale incidenten. Ik heb ook gevraagd naar een
recente inventarisatie van bestuurlijke gedoogbeleidsvormen in de VS en de
Europese lidstaten. Dat is ook goed voor het door de minister toegezegde onderzoek.
Ik vraag nogmaals naar de betrokkenheid van Nederland bij de militaire bestrijding
van drugs. Ik doel op de "war on drugs" in het Andesgebied.Minister Klink:Ik kom daarop terug in tweede termijn. Ik kan dat nu niet overzien. De
minister van Justitie zal er ook op ingaan.Het is relevant of er in andere landen gaandeweg een gedoogcultuur komt.
Ik zag vanmorgen een overzichtje van Zwitserland, Nederland en Zweden. Merkwaardig
is dat in Zweden het cannabisgebruik vele malen lager is dan in Nederland.
Daar wordt een repressief beleid gevoerd. Het aantal drugsdoden daar is echter
hoger. Daar moet een keuze worden gemaakt. Het aantal drugsdoden is immers
ook een punt van overweging.Mevrouw Azough (GroenLinks):Is dit een toezegging?Minister Klink:Ja.Mevrouw Joldersma (CDA):Wacht de minister met de invoering van het paddoverbod tot de nieuwe drugsnota?
De minister zet de paddo op lijst 2, wat begrijpelijk is gezien de discussie
over de precieze risico's. Betekent dat ook een gedoogbeleid, zoals voor cannabis
op lijst 2? Een verbod betekent toch geen paddo's meer in souvenirwinkels
of smartshops? Zeven jaar geleden is discussie gevoerd over de paddo's. Toen
is geopperd om die op lijst 2 van de Opiumwet te plaatsen. De regering heeft
indertijd echter gezegd dat daarvoor belemmeringen bestaan. Zijn die belemmeringen
er niet meer?Minister Klink:Voor zover ik de juridische complicaties kan overzien, is het niet mogelijk
de verse paddo op lijst 2 te plaatsen en de gedroogde paddo op lijst 1 te
handhaven. Ik sprak zo-even over de ACMD uit Engeland. De voorzitter daarvan
zegt dat de logica van de indeling van de stoffen op de lijsten in Engeland
zoek is. De paddo's staan daar op lijst A, onze lijst 1. Uit Duitsland krijg
ik vergelijkbare berichten. Wij staan voor de vraag of het op lijst 1 of lijst
2 moet komen te staan. Omdat de effecten niet te vergelijken zijn met die
van cocaïne enzovoort, kiest het kabinet voor lijst 2. Wij gedogen het
niet.De heer Teeven (VVD):De minister heeft mijn knipoog goed ingeschat. Blijven de stoffen in de
gedroogde paddo's op lijst 1 te staan?Minister Klink:Nee, ook de gedroogde paddo komt op lijst 2.De heer Teeven (VVD):Laat ik de vraag dan maar heel concreet stellen. Binnen het kabinet is
niet gezegd: we zetten het nu op lijst 2 en dan kijken wij over een paar jaar toch nog naar de regeling die burgemeester Cohen voorstelt
met dat reguleren? Het is dus niet een tussenstapje?Minister Klink:Ik heb die inventiviteit niet bij mijn collega's aangetroffen!Mevrouw Joldersma vroeg of het afstandscriterium ook niet van toepassing
zou moeten zijn op basisscholen. Wij zijn daar eigenlijk niet voor. Dat zou
betekenen dat er nog maar weinig coffeeshops zouden overblijven, in sommige
steden zou het het feitelijk afschaffen van ons stelsel van coffeeshops zijn.
Ikzelf ben bevreesd dat dit zal leiden tot een ongecontroleerd aantal verkooppunten
van cannabis, tot dealers op scooters op elke straathoek – de heer Van
der Ham had het daar ook al over – en bij schoolpleinen, verkoop onder
de toonbank of vanuit woonhuizen. Het artikel in Der Spiegel dat ik vanmorgen
las, wees ook in die richting van die scooters bij het schoolplein. Bovendien
kunnen wij nu nog eisen stellen aan de coffeeshop, bij sluiting verdwijnt
bijvoorbeeld de mogelijkheid van het stellen van een leeftijdsgrens. Een en
ander zou naar onze mening leiden tot een oncontroleerbare overlast. Het belangrijkste
is echter dat er op de basisschool nauwelijks cannabis wordt gebruikt. Ten
eerste natuurlijk al niet vanwege de leeftijd, maar ook feitelijk zien wij
niet dat het gebruik zich daar op dit moment aftekent en gelukkig maar.Mevrouw Bouwmeester vraagt of wij regels kunnen stellen op scholen en
welke instrumenten er met betrekking tot regels aanwezig zijn om drugsgebruik
te beperken. Schoolregels rond gebruik van genotmiddelen zijn in het belang
van iedereen. Het schept duidelijkheid en draagt bij aan overzichtelijk leef-
en leerklimaat binnen de school. Vanuit VWS financieren wij schoolpreventieprojecten,
waaronder "de gezonde school en genotmiddelen", waarin een module
beschikbaar is waarin aandacht wordt besteed aan de veiligheidsaspecten rondom
drugsgebruik en het dealen op scholen. Onder andere via het instellen van
een werkgroep van docenten, ouders, leerlingen, de GGD en instellingen voor
verslavingszorg en de politie wordt dan een genotsmiddelenreglement opgesteld.
Het is ook de taak van zo'n werkgroep om die vervolgens te communiceren en
te bepalen wie toezicht houdt op naleving van die regels.Gegeven dat preventieproject dat vanuit VWS gefinancierd wordt, moge duidelijk
zijn dat wij drugsgebruik onder scholieren een probleem vinden dat echt aandacht
vraagt. Of gebruik van drugsspray past binnen preventie is met name aan het
schoolbestuur zelf. Vooralsnog zijn wij niet echt van plan om dat nu zwaar
te gaan stimuleren. Het is nog vrij onduidelijk wat de spray precies aantoont.
Het geeft geen inzicht in de omvang van de drugsproblematiek op een school,
want hoe lang blijven sporen achter om die te kunnen detecteren, hoe worden
ze verspreid en wat betekent het als op een leerling bijvoorbeeld cocaïnesporen
worden aangetroffen? Die hoeven niet te komen van betrokkene zelf. De test
van Netwerk toont niet zonder meer aan dat de betreffende scholen ook echt
een groot drugsprobleem hebben. Ik zal een illustratie geven. Door de Duitse
tv werden de toiletten van het Europees Parlement in Brussel onderzocht; op
90% van de toiletten werden sporen van cocaïne gevonden. In het
jaar 2000 werd ook zo'n test gedaan in de Duitse Bondsdag en daar werd op
80% van de toiletten cocaïne gevonden. Met andere woorden: je
kunt dit moeilijk herleiden naar personen en je kunt zo moeilijk de omvang
inschatten. Het geeft wel een indicatie dat er gebruikt wordt, maar je kunt
er vervolgens weinig mee.Het is aan de scholen zelf om te bepalen of en in hoeverre zij hiervan
gebruikmaken. Dit geldt overigens ook voor urinetesten. In Amerika schijnt
dit wel vaker te gebeuren.De heer Van der Ham vroeg naar onze mening over het voornemen om poliklinieken
voor drugshulpverlening op scholen op te zetten. Wij zijn enthousiast over
lokale initiatieven waarbij problematisch drugsgebruik in een vroeg stadium
wordt gesignaleerd en tegengegaan. Een nauwe samenwerking tussen en doorverwijzing
van scholen en verslavingszorg vinden wij een goede ontwikkeling. In sommige
andere regio's is deze vorm van vroegsignalering al van de grond gekomen.
Ik hoop dat andere regio's dit ook zullen doen. De term polikliniek is als
zodanig nogal zwaar. Die doet veronderstellen dat er een zware, bijna medische
ingreep wordt gepleegd. Dit kan de drempel van deze vorm van hulpverlening
verhogen.Verschillende leden hebben gevraagd om een onderzoek naar het gebruik
van verdovende middelen door jongeren. Er wordt al om de vier jaar onderzoek
gedaan naar het gebruik van verdovende middelen door 12- tot 18-jarigen. Deze
zomer worden de nieuwe resultaten van het peilstation bekend. In dat onderzoek
wordt ook aandacht besteed aan de vraag hoe jongeren aan drugs komen. Uit
het laatste onderzoek in 2003 bleek dat er sprake was van een lichte daling
van het gebruik van cannabis, cocaïne en XTC. Volgens het peilstationonderzoek
in 2007 waarvan ik al een lichte indicatie heb gegeven, lijkt dit naar voorlopige
inzichten niet te zijn toegenomen. De Kamer wordt hierover nog uitvoerig geïnformeerd.De ontwikkeling van het drugsgebruik onder jongeren zal ik natuurlijk
betrekken bij de drugspreventienota die in het najaar aan de Kamer wordt toegezonden.
Het voorgestelde actieplan met vier punten: onderzoek naar de omvang van de
problematiek, hulpverleneraanbod, vergroten van de kennis van de professionals
en de effectmeting, zal ik meenemen bij de voorbereiding van de drugspreventienota.
Als daaruit zou voortvloeien dat je inderdaad een vrij gerichte aanpak nodig
hebt, zal ik het verzoek om een actieplan honoreren.De heer Van der Staaij heeft gevraagd wat drugspreventie onder jongeren
op dit moment inhoudt. Er wordt veel voorlichting gegeven om het gebruik van
drugs te ontmoedigen en gezondheidsschade te voorkomen. Via preventieprogramma's
worden kinderen, jongeren en hun ouders geïnformeerd over de risico's.
Ik noem onder andere het programma De gezonde school en genotmiddelen. 55%
van de basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs doen hieraan mee.
Er wordt voorlichting op maat gegeven via de drugsinfolijn en jaarlijks zijn
er massamediale campagnes. Door middel van het project Uitgaan en drugs worden
gemeenten ondersteund bij het ontwikkelen van een gezonder uitgaansleven.
Dan heb ik het nog niet over de initiatieven voor harm reduction in het uitgaansleven.
Hier kom ik later nog op terug.Mevrouw Bouwmeester heeft gevraagd wanneer wij de aangekondigde drugspreventienota
aan de Kamer zullen toesturen. Wij zullen dit vrij snel na het zomerreces
doen. Wij zullen een overzicht geven van de huidige inspanningen
en ik zal mijn beleid presenteren voor drugspreventie in de komende jaren.
Er wordt aangesloten bij de bestaande uitgangspunten van het drugsbeleid:
wetenschappelijke onderbouwing en preventieve interventies, preventie, harm
reduction, innovatie en uitvoering op lokaal niveau.Wij willen de instellingen voor verslavingszorg meer stimuleren om innovatieve
projecten te ontwikkelen en die wetenschappelijk te onderbouwen. Verder willen
wij meer "inzoomen" op risicogroepen. Dit heb ik ook tijdens het
algemeen overleg over de verslavingszorg gezegd. Ik denk dan aan kinderen
van verslaafde ouders, mensen met een licht verstandelijke handicap en het
uitgaansgebied. Wij zullen bekijken op welke manier beginnende problemen zo
snel mogelijk kunnen worden opgepakt.De heer Van der Ham heeft gevraagd in hoeverre er op dansfeesten sprake
is van een toenemende mate van repressie. Ik onderschrijf de gedachte dat
drugsdealers moeten worden opgepakt en opgespoord. Het is aan de lokale driehoek
om het beleid op dansfeesten te bepalen. Inderdaad zijn er wel signalen dat
er in enkele gemeenten een repressief beleid wordt gevoerd. Het primaire doel
van ons drugsbeleid is het voorkomen en beperken van de risico's. Het beschermen
van de gezondheidszorg is een belangrijk uitgangspunt. Het is niet denkbeeldig
dat repressie ongewenste neveneffecten kan hebben. Jongeren kunnen voordat
zij naar een dansfeest toegaan, veel te veel middelen innemen. Dit kun je
ook terugzien in de cijfers van de EHBO. Wij houden nauwlettend in de gaten
in hoeverre dit gebeurt. Dan ontstaat inderdaad het risico dat de gezondheid
van deze personen in het geding komt.Ik kom te spreken over het tegengaan van verslaving onder kwetsbare groepen
jongeren. Ik heb zojuist gezegd dat het gebruik redelijk stabiel lijkt. De
laatste jaren bereiken ons wel signalen uit het veld dat de verslavingsproblematiek
toeneemt onder bepaalde groepen kwetsbare jongeren, zoals de licht verstandelijk
gehandicapten. Het gebruik van verslavende middelen door deze jongeren is
des te riskanter, omdat zij door een verstandelijke beperking niet goed in
staat zijn om maat te houden en de consequenties van hun handelen te overzien.
Ik heb het Trimbos-instituut daarom subsidie gegeven om een onderzoek uit
te voeren naar de aard en omvang van de problematiek. Ik verwacht de resultaten
van het onderzoek dit voorjaar. Voor deze groep jongeren is ook drugspreventiemateriaal
ontwikkeld. In het kader van de drugsnota – niet te verwarren met de
drugspreventienota – wil ik onderzoek doen naar de mate waarin juist
de sociaal kwetsbare groepen vatbaar zijn voor drugsgebruik en welke effecten
dat op hen heeft. Ik let daarbij niet alleen op de fysiologische, maar ook
op de psychische effecten – denk aan schizofrenie – en op hun
sociale functioneren. Ik doel daarmee op schooluitval, vrienden, peer group
enzovoorts.Op het punt van de behandelingscapaciteit voor jongeren heeft VWS aan
de sector ruimte geboden om de behandelcapaciteit voor jongeren uit te breiden.
In totaal hebben nu vier instellingen ruimte gekregen voor 84 behandelplaatsen.
Tot op dit moment zijn er 300 plaatsen voor jeugdig verslaafden aangevraagd
en deze zullen in de toekomst ook beschikbaar komen. Volgens GGZ Nederland
is dat voldoende voor de bestaande vraag. De inschatting is dus dat met deze
behandelplaatsen ruimschoots kan worden voldaan aan de behoefte.Ik kom te spreken over de privéklinieken. Sinds de invoering van
de modernisering van de AWBZ in 2003 en de inwerkingtreding in 2006 van de
WMG, Wet marktordening gezondheidszorg, zijn er meer zorgaanbieders op de
markt gekomen. Privéklinieken als zodanig zijn niet toegestaan; commerciële
initiatieven mogen ambulante verslavingszorg en ggz aanbieden. Dit gebeurt
dan in combinatie met een hotel waarvan de kosten wel worden betaald. Men
moet voldoen aan de Kwaliteitswet zorginstellingen, waar de inspectie op dit
moment de privéklinieken op controleert. Ik heb eerder gezegd dat deze
privéklinieken zijn ontstaan door het gebrek aan differentiatie van
de behandelingen in de richting van specifieke groepen, namelijk de licht
verstandelijk gehandicapten en de kinderen van verslaafde ouders. Ook hiervoor
geldt dat sommigen nog een sociaal netwerk hebben en nog functioneren. De
verslavingszorg is nog te weinig gericht op deze doelgroep. Aangezien wij
een laagdrempelige verslavingszorg willen waarbij mensen zo snel mogelijk
worden geholpen, zullen wij die laagdrempeligheid ook in termen van differentiatie
van het aanbod aangrijpen en proberen te verbeteren.Mevrouw Joldersma (CDA):Ik stel graag nog een vraag over de preventie. Het betreft de vrijwilligersinitiatieven
op scholen en het clean college. U hebt gesproken over school en genotsmiddelen,
en dat is allemaal prima. Moedige Moeders die op de scholen willen komen spreken,
worden soms echter gewoon tegengehouden. Ik verzoek u om dergelijke vrijwilligersinitiatieven
te bevorderen en mee te nemen in uw drugspreventienota.Minister Klink:Ik was die vraag inderdaad vergeten te beantwoorden. Dat punt wordt zeker
meegenomen.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Voorzitter, let op. Ik ga deze minister een dik compliment geven voor
de toezeggingen die hij heeft gedaan op het punt van differentiatie in de
verslavingszorg met oog voor de meest kwetsbaren. Dat is heel hard nodig.
Ik heb het idee dat de minister zich daar vol voor in gaat zetten. Ik ben
daar echt heel blij mee. Ik maak graag nog één opmerking. Ik
dacht dat de minister zei dat ik hem heb gevraagd om met regels te komen voor
scholen over hoe zij moeten omgaan met preventie. Dat was nadrukkelijk niet
mijn bedoeling. Ik vraag mij wel af welke taak de minister voor zichzelf ziet
weggelegd om te stimuleren dat drugsgebruik en drugspreventie op scholen besproken
wordt. Als zoiets vanaf deze plaats wordt opgelegd, dan werkt dat op scholen
zeker niet goed.Minister Klink:Ik gaf zo-even al aan dat 55% gebruikmaakt van hetgeen het ministerie
van VWS aanbiedt op het punt van de gezonde school. Het glas is dus half vol
en half leeg, want 45% doet dat kennelijk nog niet. Het kan best zijn
dat er sprake is van een spreiding die te maken heeft met lokale inkleuring
en dat problematiek soms minder speelt, bijvoorbeeld in kleine dorpen. Ik
kan dat niet helemaal overzien, maar zal dat wel even nagaan. Mocht blijken
dat er belangrijke witte vlekken zijn, bijvoorbeeld locaties waarvan je al
aan de postcode kunt zien dat het belangrijk is om daar aan preventie te doen,
dan zullen wij proberen die nader in te vullen via de lokale
overheden, schoolbesturen en besturenorganisaties.De heer Van der Ham (D66):Ik kom nog even terug op die feesten. Het is fijn dat u in de gaten houdt
dat repressie niet gaat inhouden dat er allerlei neveneffecten optreden. Er
zijn 23 plekken beschikbaar voor die XTC-testen. Daarvan zijn er negentien
in handen van de verslavingszorg. Heel veel mensen gaan daar gewoon niet heen,
omdat zij niets te maken willen hebben met de junks die daar komen. Dit terwijl
zij daar testen kunnen doen om gezondheidsschade te voorkomen. Kunt eens kijken
of daaraan op een andere manier vorm kan worden gegeven?Minister Klink:Ik kom daar graag in tweede termijn op terug.De voorzitter:De minister gaat door met het blokje verslavingszorg. Ik heb even laten
informeren naar de spreektijd van de andere bewindslieden en voorzie dat wij
een tijdprobleem krijgen. Ik verzoek de bewindslieden om te bezien of zij
beknopter kunnen antwoorden.Minister Klink:Ik had al een aantal punten met betrekking tot de verslavingszorg behandeld.
De heer Anker vroeg of wij willen inzetten op meer verplichtende vormen van
hulp bij verslaving. Dat gebeurt op dit moment binnen de justitiële kaders.
Wij hebben onlangs een algemeen overleg gehad waarbij justitie in het kader
van forensische zorg zelf de inkoop gaat doen en daarbij het disciplinerende
kader van justitie gebruikt om die verslavingszorg vervolgens aan te bieden.
Dat is dus de stok achter de deur. Als een verslaafde buiten de justitiële
kaders dusdanig ernstig verslaafd is dat het denken, willen en handelen van
een persoon wordt belemmerd, kan inmiddels ook de Wet BOPZ van toepassing
zijn. Dat betekent dat er dwang kan worden toegepast. De perioden van gedwongen
opname dienen natuurlijk zo veel mogelijk gebruikt te worden om een persoon
te motiveren om zich na het gedwongen kader te laten blijven behandelen. Dat
geldt natuurlijk met name ook binnen de justitiële kaders.De heer Van der Ham vroeg of er aanpassing van wetgeving nodig is om personen
eerder te kunnen behandelen voor verslaving. Dat is niet het geval. In het
verleden werd de Wet BOPZ niet gebruikt binnen de verslavingszorg. Ik zei
zo-even al dat dit op dit moment wel kan en daarvoor is ook een richtlijn
ontwikkeld.Mevrouw Van Velzen vroeg naar het voorschrijven van harddrugs op recept.
Wij hebben daarover eerder in het kader van de verslavingszorg gesproken.
Toen hebben wij ook gesproken over de inclusiecriteria. De Kamer heeft van
mij in elk geval de verkenning naar het eventueel verlagen van de leeftijd
van 35 jaar tegoed. Wellicht wordt dit ingepast in het eventueel verlengen
van de duur dat de betrokkene verslaafd dient te zijn, want ik wil toch voorkomen
dat wij te snel overgaan – opgeven is niet het goede woord, omdat wij
blijven behandelen – tot het verstrekken van harddrugs op recept bij
jonge mensen.Voorzitter. Ik kom nu toe aan enkele varia. Wij hebben gesproken over
de toegenomen hulpvraag bij cannabis. Hetzelfde geldt voor differentiatie
in de verslavingszorg en privé-initiatieven. Het gaat nu dus snel.
Ik kan inmiddels iets zeggen over het onderzoek en de termijnen. De RIVM-classificatie
komt begin 2009 en de CAM audit inzake cannabis is er voor het einde van 2008.
De bredere drugsnota, dus niet de drugspreventienota, beogen wij de Kamer
in het voorjaar van 2009 te doen toekomen.Mevrouw Bouwmeester heeft een vraag gesteld over de relatie tussen cannabis
en psychoses. Cannabisgebruik kan bij sommige personen onder sommige omstandigheden
inderdaad leiden tot een acute psychose. Deze is meestal van voorbijgaande
aard. Bij schizofrene patiënten kan cannabisgebruik leiden tot psychotische
symptomen. Opmerkelijk is dat juist schizofrene patiënten een kwetsbare
groep vormen, omdat zij sneller verslaafd zijn. Dat komt waarschijnlijk omdat
blowen verlichting brengt in de negatieve symptomen die zij in eerste aanleg
zelf ervaren. Daarom zei ik juist ook iets over kwetsbare groepen die sneller
verslaafd zijn dan andere.Er is nog geïnformeerd naar de vervuiling van cannabis. Afgelopen
jaren zijn er diverse signalen geweest over het versnijden van wiet. Daarbij
zou het gaan om zand-, zetmeel- en glasbolletjes. Begin 2007 is in het kader
van een THC-monitor een honderdtal monsters onderzocht. Daarbij werd nauwelijks
of geen glaspoeder aangetroffen of andere verontreinigingen. Het RIVM heeft
daarnaast nog monsters onderzocht die uit coffeeshops werden aangeboden. Sommige
daarvan bleken glaspoeder of kalk te bevatten. Kalk is onschadelijk en glaspoeder
wordt uitgehoest. Beide brengen dus geen gevaar voor de gezondheid met zich.
De omvang van de verontreiniging was dus niet zorgelijk.Ik kom te spreken over de rookvrije coffeeshop. In de debatten die wij
hebben gevoerd over de rookvrije horeca heb ik verschillende keren gemeld
dat het niet mijn bedoeling is om via "de achterdeur" (in dit geval
een toepasselijke beeldspraak) de coffeeshops af te schaffen. Integendeel.
Voor zover wij dat willen, moet dat gebeuren via de koninklijke weg, dus via
debatten in de Kamer. Ik heb die ambitie dus niet, in elk geval niet via de
Tabakswet.Een ding geldt wel: de coffeeshops zullen aan dezelfde bepaling moeten
voldoen als de reguliere horeca. De coffeeshops kunnen ook dezelfde faciliteiten
creëren: een rookruimte. Het belangrijkste is dat het personeel in een
rookvrije omgeving werkt. Aangezien ook het inhaleren van cannabis schadelijk
is voor de werknemer, omdat het met tabak gemengd wordt, is er alle reden
om daarvoor geen uitzondering te maken. Anders gaat het op wat de heer Teeven
zei: het is merkwaardig dat je in de ene locatie wel kunt roken en niet in
de andere.Er zijn verschillende mogelijkheden. Men kan een gebruiksruimte inrichten.
Het gaat ons om de scheiding tussen consumptie en verkoop. Het gaat ons er
niet om, het roken in een coffeeshop onmogelijk te maken. Integendeel. Het
gaat erom dat de verkoop gescheiden is van de locatie waarin geconsumeerd
wordt. Uit voorbeelden blijkt dat dit bereikt kan worden door het aanbrengen
van een glazen scheidingswand. Op die manier kan er nog toezicht worden gehouden
op de mensen die in de zaak aanwezig zijn. Afhaalcentra vormen een ander voorbeeld.
Dit is onder andere in Amsterdam het geval. Op het moment dat iemand een rookruimte
wil creëren, wat echter niet mogelijk is qua locatie, zie ik dat er een
probleem kan ontstaan. Het is dan ook belangrijk dat wij daarover in de VNG
overleg hebben met de gemeenten. Daarbij kunnen wij met de gemeenten
nagaan in hoeverre een andere locatie gewenst is. Dit zal ik dus zeker met
mijn collega van Binnenlandse Zaken bekijken.Ik heb in een brief aangegeven dat ik na een halfjaar een onderzoek zal
doen om na te gaan in hoeverre de praktijk zich gevoegd heeft naar datgene
wat wij willen en in hoeverre daarbij onoverkomelijke problemen zijn ontstaan,
ook met het oog op de overlast. Zo nodig zullen wij actie ondernemen.Mevrouw Van Velzen (SP):Een vegetariër zal niet snel een werkplek in een slachterij opeisen.
Iemand die iets tegen roken heeft, zal niet snel in een coffeeshop gaan werken,
omdat daar gerookt wordt. Dat is het idee van een coffeeshop. Tegen deze achtergrond
is in 2003 al de motie-Kant/Schippers door de Kamer aangenomen, waarin het
kabinet de opdracht krijgt om met voorstellen te komen voor een regeling waarbij
de inzet is dat roken in coffeeshops mogelijk blijft en dat daarvoor nadrukkelijk
geen aparte ruimtes gecreëerd moeten worden. Gaat de minister die motie
uitvoeren?Minister Klink:Ik heb zojuist gezegd dat wij de consumptie, in dit geval het roken, en
het werken in een coffeeshop willen scheiden met het oog op de gezondheid
en de veiligheid van de werknemer. Ik snap het argument dat je rookt, als
je in een coffeeshop gaat werken. Dit kan leiden tot de volgende redenering
over een rookvrije werkplek: als een werkgever het maar eens wordt met een
werknemer dat beiden roken, zal een en ander moeten worden toegelaten. Daar
hebben wij niet voor gekozen. Over de hele linie hebben wij daarvoor dus geen
uitzonderingen gecreëerd. Dat wil ik in dit geval ook niet doen.De voorzitter:Ik zie dat mevrouw Van Velzen wil interrumperen. Ik merk op dat ik er
nauwlettend op herhalingen toezie. Ik geef toe dat het lastig is om dat te
vermijden.Mevrouw Van Velzen (SP):Ja, let u goed op. Ik heb dus niet gezegd dat degene die in een coffeeshop
werkt, rookt. Ik heb gezegd dat die van tevoren weet dat daar gerookt wordt.
In de horeca is de situatie heel anders. Daar ga je naartoe om iets te drinken.
Naar een coffeeshop ga je om iets te roken. Het is daarom helemaal niet gek
om daarvoor een uitzonderingsbeleid te maken. Sterker, de Kamer roept de minister
daartoe op. Mijn vraag is slechts: minister Klink, voert u aangenomen moties
gewoon uit.De voorzitter:Dit was toch echt een herhaling.Minister Klink:U zou mij zelf nu ook bijna gaan herhalen, maar ik zal het niet doen.
Wij staan ook niet toe dat iemand zich op voorhand afficheert als werkgever
die roken toestaat om wellicht op de arbeidsmarkt een streepje voor te hebben.
De mate van vrijwilligheid speelt in dezen gewoon geen rol, of het nu om vrijwilligheid
gaat en of die op voorhand nu kenbaar is, doet daar geen afbreuk aan. Daarom
kennen wij de rookvrije werkplek. Wij doen in feite niets anders dan de rookvrije
werkplek voor iedereen verplicht stellen. Wij stellen die over de gehele linie
gelijk. Dit geldt ook voor deze Kamer, waar vroeger veel werd gerookt. Nu
kan dat niet meer. Ik herhaal dat wij gelijktijdig daaraan een gebruiksruimte
mogelijk maken, anders zouden wij te ver doorschieten en zouden consumptie
en werknemersschap beleidsmatig niet worden gescheiden. Onder die conditie
willen wij dit verbod opleggen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. In hoeverre heeft de minister onderzoek laten doen naar de
problemen die dit verbod mee kan brengen? Hij had het al over overlast, maar
coffeeshops hebben inderdaad ook een informerende, voorlichtende functie.
U zegt dat het allemaal kan omdat wij gewoon een gebruikersruimte instellen.
Als dat niet gebeurt, wat dan?Minister Klink:Ik meen het wel serieus. Ik ga samen met mijn collega zeker met de gemeenten
spreken, met de VNG, om na te gaan in hoeverre het mogelijk is om op andere
locaties een coffeeshop te openen, indien men echt te smal behuisd is enzovoort,
dus als het echt niet anders kan. Ik had het ook over het alternatief van
afhaalcentra. Die bestaan in Amsterdam al. Je kunt via glas verkoop en consumptie
van elkaar scheiden. Laten wij eerst maar eens kijken hoe het zich feitelijk
aftekent.Mevrouw Azough (GroenLinks):U bent zich er in ieder geval van bewust dat dit tot meer overlast kan
leiden en dat dit het draagvlak voor het coffeeshopbeleid uiteindelijk juist
kan ondergraven? U zegt dat u dat niet wilt, maar het zou wel eens het gevolg
kunnen zijn van dit soort maatregelen.Minister Klink:Eerlijk gezegd, heb ik zo veel vertrouwen in de creativiteit en het oplossingsgerichte
vermogen van mensen dat ik eerst nog maar eens moet zien of dit echt zo dramatisch
uitpakt. Ik geloof dat eerlijk gezegd niet.De heer Van der Ham (D66):Net zei de minister dat hij begin 2009 het RIVM-rapport bekendmaakt. Daar
heb ik een vraag over. Hij zei er namelijk bij dat hij over wiet een CAM-rapport
laat uitbrengen. Daarover zat ik te malen. Hij zei eerst namelijk dat het
RIVM alles gaat bekijken wat The Lancet heeft gedaan. Daar zit ook wiet bij.
Wat doet hij dan precies extra met wiet? Dat moet de minister even uitleggen.
Kunnen wij het rapport van het RIVM dat in 2009 verschijnt, wel betrekken
bij de evaluatie die volgend jaar plaatsvindt en eigenlijk nu al begonnen
is?Minister Klink:Het RIVM gaat een classificatie van alle genotmiddelen opstellen. Die
gaan wij tegen het licht houden. Het CAM gaat een risicoschatting van cannabis
maken. Dat zijn twee onderscheiden dingen. Dat laatste gaat iets verder. Je
gaat de diepte in en nog eens goed analyseren wat de risico's zijn. Het RIVM
bestudeert in hoeverre de huidige classificatie van genotmiddelen, gegeven
de stand van de wetenschap over het risicogehalte, toereikend is.De heer Van der Ham (D66):Ecstasy is volgens mij nog nooit aan zo'n uitgebreide test van het CAM
onderworpen. Hoe gaat u dat dan precies beoordelen? In hoeverre is voorts
het onderzoek naar wiet anders dan het RIVM-rapport over de schadelijkheid
en hoeveelheid THC in wiet, dat twee jaar geleden is verschenen?Minister Klink:Ik vind het belangrijk dat de jongste inzichten in de psychische stoornissen
ten gevolge van cannabisgebruik worden verkend. Als er nog
nooit een verkenning naar ecstasy is geweest en het noodzakelijk is om ecstasy
door het RIVM goed in de classificatie op te laten nemen, vraag ik het CAM
daar ook naar. Dit zeg ik u toe.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik zal mijn antwoord in vier blokjes indelen. Het eerste gaat
over het algemene handhavingsbeleid inzake drugs, het tweede over de growshops,
het derde over de handhaving van de AHOJG-criteria en het additionele afstandscriterium
ten opzichte van scholen en het vierde over coffeeshops in de grensstreken
en andere internationale aspecten. Ik begin met het algemene handhavingsbeleid
inzake drugs. Ik sluit mij uiteraard geheel aan bij de opmerkingen van collega
Klink over de nieuwe nota die wij zullen voorbereiden, waarmee wij ook een
suggestie van de heer Anker hebben opgepikt. Daarbij zullen wij ook de wens
van een onderzoek betrekken, dat vooral gericht is op de vraag hoe wij verder
kunnen en minder op de geschiedenis, hoe interessant die ook mag zijn.Ik verwijs in dit verband ook naar de algemene aspecten van de manier
waarop wij de handhaving willen aanpakken. Samen met onder meer de collega's
Ter Horst en Albayrak heb ik op 6 november jongstleden een brief aan
uw Kamer gestuurd over het project Veiligheid begint bij voorkomen. Daarin
past het ook dat wij aandacht hebben voor de onderliggende en achterliggende
sociale problematiek, inclusief de aspecten van drugsgebruik die verweven
zijn met maatschappelijk onwenselijk gedrag, probleemgedrag, schooluitval
en dergelijke. Vanuit de optiek van het handhavingsbeleid en van het veiligheidsproject
dat ik zojuist noemde onderschrijf ik met de meeste nadruk wat collega Klink
zojuist zei over het verdisconteren van de sociale dimensie van het onderwerp
drugs in de manier waarop wij nu verder tegen het beleid aankijken en waarop
wij de nieuwe brief vormgeven. Het is buitengewoon belangrijk om dit ook onder
ogen te zien. Dit zou wel eens het meest verwaarloosde onderdeel kunnen zijn
van de manier waarop in het verleden over en weer is gesproken over dit onderdeel
van het drugsbeleid.Ik onderstreep uiteraard de aanpak van de drugshandel bij de georganiseerde
misdaad, waarover wij in december jongstleden een brief aan uw Kamer hebben
gestuurd, inclusief de aanpak op Schiphol van cocaïne en de vertakkingen
naar landen op het westelijk afrond. Ik zal daarop nu niet verder ingaan,
maar uiteraard geldt ook dit volop bij de manier waarop wij het drugsbeleid
benaderen, inclusief het programma versterking aanpak georganiseerde misdaad
in verband met het witwassen.Ten slotte merk ik nog op dat ik samen met mijn collega van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties de instelling voorbereid van een taskforce hennepteelt,
waarmee een aantal problematische aspecten aan de orde zal komen die aan de
hennepteelt verbonden zijn. Mevrouw Van Velzen stelde in dit verband vragen
over de voordeur en de achterdeur van coffeeshops.Dit betekent al met al dat wij die aspecten van hennepteelt zullen betrekken
in het werk van deze taskforce, maar uiteraard ook in de nieuwe drugsnota
die in voorbereiding is. Daarbij kwam ook het Manifest van Maastricht van
inmiddels enige jaren geleden aan de orde. Uit de manier waarop wij hierover
spreken zal men begrijpen dat wij zeer wel zien dat dat manifest de vinger
legde bij een aantal inderdaad problematische aspecten van de situatie zoals
die in het kielzog van het gedoogbeleid zijn ontstaan. Dat onderkennen wij
ook, maar wij slaan onze eigen weg in, die in het verlengde ligt van de reactie
die destijds door het kabinet is gegeven op die problemen. Die eigen weg zullen
wij uiteraard, overeenkomstig het coalitieakkoord verder vormgeven in de nieuwe
nota die wij gaan voorbereiden.Op de aspecten in verhouding tot het Europees en internationaal recht
zal ik in het laatste blokje van mijn beantwoording ingaan, inclusief de kwestie
van de verdragen.De vraag die in verband met het handhavingsbeleid is gesteld of het coffeeshopbeleid
misschien ook goede diensten zou kunnen bewijzen voor onze buurlanden zal
ik eveneens betrekken bij de discussies die in verband met Maastricht zijn
ontstaan. Wel wil ik nog specifiek iets zeggen over de plaats van de drugstesters
in het verkeer, een punt dat de heren Van der Ham en Van der Staaij hebben
aangesneden. Hoe staat het daarmee? Dit is een onderwerp dat ik uiteraard
behandel samen met collega Eurlings. Op dit moment is het vooral gericht op
een betrouwbare vormgeving van het verbod van drugsgebruik in het verkeer.
Het is evenmin als met het drugsbeleid zelf de bedoeling om te ver terug te
gaan in de geschiedenis van mensen. De heer Van der Ham heeft daarnaar gevraagd.
Het gaat om de aanwezigheid van de werkzame stoffen op het moment dat men
aan het verkeer deelneemt. Daar gaat het om. Dat is een toetsingscriterium
voor de drugstesters.Mevrouw Azough vraagt om een inventarisatie van het justitieel-bestuurlijk
beleid op het punt van gedogen of anderszins. Ik heb wel eens de indruk dat
wanneer kranten daarover berichten, een en ander heel sterk wordt bepaald
door de optiek van waaruit men bepaalde ontwikkelingen in het buitenland waarneemt.
Het is altijd heel moeilijk om betrouwbare vergelijkingen te maken met het
beleid in het buitenland. Dat hebben wij ook gezien bij de ontwikkeling van
het beleid in België. Op het moment dat de beleidsverandering daar plaatsvond,
werd dat door sommigen geprezen, maar door anderen afgekeurd als een navolging
van het Nederlandse gedoogbeleid. Intussen weten wij beter. Dat is ook aan
de orde bij de situatie die zich bijvoorbeeld in Maastricht voordoet. Er is
wat dat betreft sprake van significante verschillen tussen het Nederlandse
en het Belgische beleid. Wij moeten dus niet te snel concluderen dat iets
in het buitenland lijkt op wat er in Nederland is. Mijn voorganger heeft de
Kamer in 2005 een brief gestuurd over de hoofdlijnen van de uitkomsten van
een vergelijking. Sindsdien hebben wij geen majeure wijzigingen geconstateerd
in de andere lidstaten van de Europese Unie.Ik hoop dat ik met mijn opmerkingen tijdens mijn inleiding enigszins ben
ingegaan op de vraag van mevrouw Bouwmeester over de systematische aanpak
van wietteelt. Met die verwijzing wil ik wat dat betreft vooral naar de toekomst
kijken en naar wat er staat in het programma Versterking aanpak georganiseerde
misdaad dat wij op 13 december 2007 aan de Kamer hebben gestuurd. Daarin
worden de hoofdlijnen beschreven van de aanpak van de georganiseerde criminaliteit
in de wietteelt. Andere vormen van wietteelt worden via de taskforce hennepteelt
systematisch in beeld gebracht.De heer De Roon heeft een aantal meer algemene opmerkingen gemaakt. Ik
hoop dat uit het geheel van mijn antwoord blijkt hoe wij de zaken beoordelen
die hij naar voren heeft gebracht. Ik hoop dat hij daarin een krachtige, maar
wel doordachte aanpak wil onderkennen. De benadering die hij voorstaat en
de bewoordingen die hij daarbij gebruikte, waren alleszins krachtig, maar
ik denk dat wij bij een zo complex onderwerp als het drugsbeleid wat preciezer
moeten zijn in wat wij aanpakken en op welk moment en in welke situaties.
Ik hoop een beeld daarvan te kunnen geven in het geheel van mijn antwoorden
in dit debat.Daar hoort ook bij de ontneming van criminele winsten. Ik kan daar kort
over zijn. Zoals wij al vaker hebben geconstateerd, zijn de heer Teeven en
ik op dit onderwerp geheel eens van zin. Ik verwijs verder naar de brief van
december 2007.De heer Van der Staaij vraagt of de coffeeshops niet te veel geïnternationaliseerd
zijn door de presentie op internet. De handhaving van het afficheringsverbod
op internet is een regulier onderdeel van het lokale beleid. Je kunt coffeeshops
wel afficheren op internet, maar je kunt ze niet distribueren via internet.
Dat is een verschil met andere verboden waren die wel via internet kunnen
worden gedistribueerd, zoals kinderpornografie. De aflevering van drugs vereist
altijd een fysiek proces. Dat betekent dat wij in dit geval handhavingmogelijkheden
hebben, ook bij handel via internet. Het afficheringsverbod wordt ook gehandhaafd
ten aanzien van deze manier van het te koop aanbieden van de waar.Dan nog iets over de effectiviteit van het beleid als het soms onmogelijk
blijkt te zijn om hennepkwekers uit hun woning te zetten. Wij weten dat dit
voorkomt, als is de precieze omvang niet bekend. Mijn collega van Binnenlandse
Zaken zal nader ingaan op dit punt.De heer Van der Ham (D66):Over drugstesten merkt minister Hirsch Ballin terecht op dat je niet eindeloos
moet teruggaan in iemands drugsgebruik. Hij zei dat iemand niet meer onder
invloed moet zijn. Ik hoop dat hij goed beseft dat je sporen van cocaïne-,
wiet- of zelfs alcoholgebruik nog vrij lang kunt terugvinden in iemands gestel.
Het is wel belang om een goede marge in te bouwen, zodat je mensen niet ten
onrechte uit het verkeer haalt omdat zij niet meer onder invloed van deze
middelen verkeren. Deze vraag parkeer ik bij de minister.Zijn ambtsvoorganger heeft over het Manifest van Maastricht gezegd dat
hij zich er intellectueel wel iets bij kon voorstellen. Eigenlijk zegt de
huidige bewindsman dat ook en meent hij dat men wel een punt van terechte
kritiek op het huidige gedoogbeleid had. Hij heeft hierover gezegd: mocht
de teelt een beetje aan banden gelegd zijn, dan kun je hierover beginnen na
te denken. Heeft hij deze opvatting nog steeds? Ik heb deze vraag eerder schriftelijk
gesteld. Ik hoop dat de minister als doel voor ogen houdt dat de teelt gereguleerd
wordt. Dat hoeft niet direct morgen.Minister Hirsch Ballin:Ik heb de teksten van mijn voorganger niet paraat. Het is waarschijnlijk
dan ook het beste dat ik zeg hoe ik er zelf tegenaan kijk. Hierbij zou ik
geen onderscheid willen maken tussen theoretische en praktische aspecten van
het onderwerp, maar het uitsluitend willen bezien in het perspectief van het
beleid dat wij te voeren hebben. Ik heb zo-even gezegd dat de beschouwingen
in het manifest de vinger leggen bij een aantal inderdaad problematische aspecten
van het huidige beleid. Sindsdien – wij hebben het over een paar jaar
geleden – is er wel het een en ander gebeurd. Hieraan wil ik niets afdoen.
Wij moeten het manifest hierin ook serieus nemen. De vraag is vervolgens welk
beleid je in reactie hierop formuleert. Mijn voorganger, mijn huidige collega's
en ikzelf hebben op dit punt verdere stappen gezet, bijvoorbeeld wat de wijzigingen
van de Opiumwet betreft teneinde de teelt aan de pakken. In het vervolg van
mijn betoog zal ik iets zeggen over de aanpak van growshops. Ik heb het een
en ander gezegd over de bestrijding van de internationale aspecten en ik zal
nog nader ingaan op de negatieve aspecten die zich voordoen in de grensregio's.
In reactie op hetgeen toen geschreven is, onderkennen wij dat er inderdaad
onder ogen gezien moet worden dat dingen niet over de gehele linie goed functioneren.
Mijn collega heeft het zo-even ook al gezegd en het is ook een van de redenen
dat wij de genoemde nota van belang achten. Het is tevens een gemeenschappelijke
conclusie in de bijdragen van de Kamerleden aan dit debat. De reactie hierop
is niet het volgen van de aanbevelingen van het manifest, maar ons eigen beleid.
Zo simpel is het.De heer Van der Ham (D66):In het regeerakkoord staat: geen experimenten. De minister van Justitie
gaat nu een nota schrijven en een onderzoek doen om te bezien hoe het huidige
beleid verbeterd kan worden. Het zou toch wel eens zo kunnen zijn dat experimenten
een uitkomst kunnen zijn, ook al omdat vanuit het veld door mensen die er
dagelijks mee te maken hebben, wordt geroepen dat hiernaar gekeken moet worden?
Als de minister die voor zijn nota een open houding wenst aan te nemen, zich
nu al strikt houdt aan de grenzen van het regeerakkoord, komen wij nooit een
stap verder. Dingen zijn hierin immers al afgekaart. Kan de minister toezeggen
dat hij dit soort signalen serieus neemt in zijn nota en niet bij voorbaat
al niet ter discussie wil stellen?Minister Hirsch Ballin:Ik kan kort zijn. In het coalitieakkoord staat: geen experimenten. Naar
ons oordeel is dat ook de juiste lijn. Wel kiezen wij voor nieuwe elementen
in het beleid. Zo kom ik straks te spreken over de growshops. Een en ander
zal aan de orde komen in de nota.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik dacht een toezegging binnen te hebben gehaald van minister Klink, maar
ik geloof dat de minister van Justitie deze weer onderuit haalt. Ik doel op
de inventarisatie van de bestuurlijke en justitiële gedoogbeleidsvormen.
Deze minister zegt dat dit heel ingewikkeld en moeilijk en bijna niet te doen
is. Ik had van minister Klink begrepen dat bij het onderzoek dat het RIVM
gaat doen, deze aspecten op een gedegen manier uitgebreid onderzocht zullen
worden op internationaal niveau, niet beperkt tot Europa.Minister Hirsch Ballin:Mijn collega sprak over het inventariseren van verschillende modaliteiten
die aan de orde zijn. Hieraan doe ik uiteraard niets af. Ik heb gezegd dat
wij niet moeten overgaan tot een nieuw rechtsvergelijkend onderzoek al zo
kort na het vorige. Uiteraard kunnen wij wel bij die nota betrekken wat wij
weten uit het reeds uitgevoerde rechtsvergelijkende onderzoek. Wij kunnen
de uitkomsten daarbij betrekken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dan zal ik daarover waarschijnlijk een motie indienen. Er lag nog een
vraag over de kosten van de politiële en justitiële inspanningen
voor het niet-gedoogde onderdeel van het softdrugsbeleid.Minister Hirsch Ballin:Mijn collega Ter Horst doet de kosten van de politie.Mevrouw Azough (GroenLinks):Prima. Hartstikke fijn. Daarnaast had ik een vraag over de betrokkenheid
bij de militaire bestrijding, de letterlijke "war on drugs".Minister Hirsch Ballin:Daarover kom ik te spreken in mijn vierde blokje. De internationale aspecten
had ik voor het laatste blokje gereserveerd. Ik wil deze vraag ook wel nu
beantwoorden, mevrouw de voorzitter.De voorzitter:Ik zou uw eigen volgorde aanhouden, als ik u was.De heer Van der Staaij (SGP):De minister zei zo-even dat het afficheringsverbod ook voor internet geldt.
Ik heb al het voorbeeld gegeven van online winkels: uw bestelling wordt thuisbezorgd.
Er zijn meerdere sites met zulke winkels te vinden. Via het internet vind
je ook wervende beschrijvingen van diverse coffeeshops, met allerlei opwekkende
gebruikerservaringen. Kennelijk kan dat allemaal wel bestaan. Wil de minister
bezien of dit soort sites in de praktijk aangepakt kan worden? Kan hij berichten
wat daarvoor de mogelijkheden zijn?Minister Hirsch Ballin:Ik zal dit betrekken bij onze algemene aanpak van criminaliteit op het
internet. Mocht er aanleiding zijn om in het vervolg op deze specifieke verschijningsvorm
in te gaan, dan zal de Kamer dat horen. Het gaat om het monitoren van het
internet. Ik heb de Kamer al eerder een brief daarover toegezegd.Dan kom ik op het onderwerp dat in het bijzonder mevrouw Joldersma aan
de orde heeft gesteld. Hierover zijn instemmende opmerkingen naar voren gebracht
ter ondersteuning van wat zij zei. Het gaat om de uitvoering van de motie
van de heer Van Haersma Buma inzake een verbod op growshops. In deze motie,
die hier in november van het vorig jaar is aangenomen, wordt gevraagd om concrete
voorstellen voor het verbieden van growshops. Daarbij werd een mogelijkheid
aangegeven om dat te regelen. Ik ben voornemens om een wijziging van de Opiumwet
te bevorderen, die goed samengaat en zal worden gecombineerd met een intensivering
van de bestuurlijke en strafrechtelijk inzet op dit terrein. Via deze wijziging
van de Opiumwet zullen wij dit regelen door middel van een zelfstandige strafbaarstelling
van het te koop aanbieden, verkopen, afleveren, verstrekken, vervoeren, vervaardigen
en aanwezig hebben van stoffen, voorwerpen en gegevens waarvan men weet dat
deze bestemd zijn voor de productie van cannabis. Het gaat dus om een strafbepaling
met deze brede omschrijving van activiteiten die betrekking heeft op alles
wat dienstbaar is aan de productie van cannabis en deze faciliteert. De reikwijdte
van deze nieuwe bepaling is niet beperkt tot het telen. De bepaling richt
zich op de hele keten van telen, bereiden, bewerken, verwerken, te koop aanbieden,
verkopen, afleveren, verstrekken en vervoeren. De hele keten wordt hiermee
bestreden. Ik denk dat wij daarmee een solide uitvoering geven aan de motie-Van
Haersma Buma die door de Tweede Kamer is aangenomen. Ook de mogelijkheden
om nieuwe niches van straffeloosheid op te zoeken, zullen wij hiermee effectief
afdichten.De voorzitter:Is dit alles wat u over growshops wilde zeggen?Minister Hirsch Ballin:Ik zou nog een opmerking kunnen maken over artikel 10a van de Opiumwet,
maar misschien is het het beste dat ik eerst de interruptie van de heer Teeven
op dat punt afwacht.De heer Teeven (VVD):Die hangt daarmee natuurlijk een beetje samen. De minister kiest nu voor
de zelfstandig strafbaarstelling voor growshops. Daarmee voert hij concreet
de motie uit. Daar is dus niets tegen in te brengen. Waarom beperkt hij zich
bij dit onderwerp tot cannabis? Waarom heeft hij het niet meteen over andere
middelen die ook op lijst 2 staan? Waarom verklaart hij niet gewoon artikel
10a mede van toepassing op lijst 2? Dan laat hij ook de growshops daaronder
vallen.Minister Hirsch Ballin:Als de heer Teeven denkt aan het uitstrekken van artikel 10a naar softdrugsdelicten,
dan wil hij eigenlijk iets de andere kant op uitbreiden. Dan krijg je een
buitengewoon brede aanpak, die het hele systeem van het onderscheid in lijst
1 en lijst 2 doorkruist. De gevolgen daarvan zijn niet goed te overzien. Die
zouden wel eens verder kunnen reiken dan wat de heer Teeven redelijkerwijs
kan wensen. Ik denk dat deze gerichte aanpak, naast het bestaande artikel
10a, een zeer effectieve benadering is ten aanzien van de softdrugs waar het
in feite om gaat, de cannabisproducten. Dit zou ik willen zeggen over dit
onderwerp. Uiteraard leidt dit allemaal tot een wetsvoorstel dat hier in behandeling
zou moeten komen.De heer Teeven (VVD):Kan de minister nog wat explicieter aangeven welke consequentie het volgens
hem heeft wanneer je lijst 2 onder de werking van artikel 10a brengt? Het
is mij helemaal niet helder. Kan de minister een voorbeeld geven van waaraan
hij denkt?Minister Hirsch Ballin:Ik zou liever hebben dat de heer Teeven een voorbeeld geeft dat duidelijk
maakt waarom hij het nuttig vindt om zijn benadering te kiezen en niet de
specifieke en heldere strafbaarstelling die mij voor ogen staat van de activiteiten
gericht op de zaken waarover de motie gaat. Dit is de aanpak van de growshops.
Hennepbeurzen vallen er bijvoorbeeld ook onder. De heer Teeven heeft de hele
reeks van activiteiten gehoord die onder deze aanpak vallen. Hij kan zich
ongetwijfeld voorstellen dat dit ook zeer bruikbaar is voor het formuleren
van tenlasteleggingen voor een verscheidenheid van situaties. Een fenomeen
als de hennepbeurs kunnen wij evenzeer aanpakken met die strafbepaling. Mijn
vraag is dus eigenlijk eerder omgekeerd: wat wil de heer Teeven nog meer?
Wat denkt hij nog te kunnen doen zonder dat wij het hele systeem van het onderscheid
tussen de substanties op lijst 1 en lijst 2 laten verbleken met strafbaarstellingen
die soms verder gaan voor de voorbereidingshandelingen dan voor de handelingen
gericht op de productie en op de handel? Je krijgt een heel merkwaardig patroon
als je het aanpakt op de manier die de heer Teeven zojuist schetste.
Ik leg bij hem graag de uitdaging neer, die hij misschien ook bij de behandeling
van het wetsvoorstel wil substantiëren, om aan te geven wat door het
wetsvoorstel dat ik zal voorbereiden niet wordt gedekt, maar wel moet worden
aangepakt.De heer Teeven (VVD):Laat ik de minister nu alvast iets voor de gedachtevorming meegeven. Dit
kan op het departement misschien worden meegenomen in het denken. Stel eens
voor dat organisaties die zich bezighouden met cannabisteelt zich gaan concentreren
op marihuana. Als dit in Nederland geteeld kan worden en geperfectioneerd
wordt, kan dit ook bijeffecten krijgen die wij allemaal niet willen.De voorzitter:Het punt is helder.Mevrouw Van Velzen (SP):Het punt is mij niet helemaal helder. Marihuanateelt en cannabisteelt
zijn voor mij hetzelfde. Misschien moet de heer Teeven toch nog eens wat uitleggen.De minister komt met een verbod op allerhande zaken die te maken hebben
met de teelt van cannabis. Ik maak mij er hard voor dat de meeste zaken die
je daarvoor nodig hebt ook toepasbaar zijn in alle andere vormen van teelt
van allerlei mooie plantjes en andere zaken. Ik ben dus benieuwd hoe de minister
de bewijslast in de wet gaat neerleggen. Dat zullen wij netjes afwachten.
Wij zijn nu al een paar uur aan het praten. Gaandeweg verwondert het mij meer
en meer dat de minister deze kant zo wil vastleggen. Eigenlijk wil hij een
heksenjacht op de teler ontketenen. Als de teler door dat hele circuit netjes
onder de wet en door alle mazen gedoken is, staat aan het einde een coffeeshop
te wachten en een reeks van duizenden mensen die het product graag willen
kopen. De minister doet hier dan niets aan. Vindt hij dit met mij niet bijzonder
hypocriet?Minister Hirsch Ballin:De laatste aanduiding is in ieder geval misplaatst. Wij zijn heel helder
in onze doelstellingen. Ik heb verwezen naar de uitgangspunten van ons beleid.
In de nieuwe drugsnota gaan wij daar uiteraard verder op in. Het is niet een
beleidsdoel om de aanvoer van handelswaar in de coffeeshops te faciliteren.
Wij constateren dat dit fenomeen zich voordoet en dat er problemen zijn. De
Kamer heeft zich daarover uitgesproken. Mevrouw Van Velzen zal toch niet bepleiten
dat wij een motie van de Kamer naast ons neerleggen? Wij geven uitvoering
aan de motie door deze aanpak van de growshops. Wij hebben daarin de substitutie-effecten
die kunnen optreden als je een bepaling te krap opzet, meegevangen. Uit de
gedragingen zal moeten blijken dat men zich richt op dit doel. Dit wordt op
deze manier strafbaar gesteld.De heer Van der Ham (D66):Ik wil even checken of ik het goed begrijp. Telers met vijf plantjes,
wat volgens de richtlijnen mag, hebben er geen hinder van en kunnen nog steeds
terecht bij zo'n growshop? De grote telers, de grote jongens, de echte criminelen
kunnen toch gewoon bij de tuincentra terecht? Zij kunnen op allerlei andere
plekken terecht. Op basis van artikel 13b van de Opiumwet kan toch allang
tot bestuurlijke sluiting worden overgegaan wanneer het vermoeden van grootschalige
misbruik bestaat? Ten slotte sluit ik mij van harte aan bij de opmerking van
mevrouw Van Velzen. Het is toch wel heel gek dat op alle punten zelfs kleinschalige
teelt onmogelijk wordt gemaakt, terwijl aan de voordeur nog wel cannabis wordt
verkocht. Daar moet in een volgende nota concreet naar worden gekeken, in
plaats van hierover alleen ideologie te bedrijven.Minister Hirsch Ballin:Dat is het laatste wat past bij wat collega Klink en ik net hebben gezegd.
Wat wij hier verdedigen, is erop gericht de problemen effectief aan te pakken.
De maatregelen die ik net aankondigde, zijn complementair aan de bestaande
maatregelen, gericht op de bestrijding van de georganiseerde grootschalige
hennepteelt, waarbij ik ook verwijs naar mijn brief van december 2007. Die
maatregelen bestrijden een fenomeen dat een te grote vlucht heeft genomen,
en waarbij de growshops een rol spelen.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ik ben het helemaal met deze minister eens dat moties van de Kamer altijd
moeten worden uitgevoerd. Als ik het goed heb begrepen, blijft het voor de
kleine teler mogelijk om een growshop te bezoeken, maar de grote onwillende
crimineel gaat de minister met dit wetsvoorstel aanpakken. Daar zijn wij helemaal
voor, want je moet de goedwillenden scheiden van de kwaadwillenden. Maar wij
hebben altijd gezegd niet alle growshops te verbieden, maar ze vergunningsplichtig
te maken. In de APV is het nu al mogelijk om daaraan voorwaarden te stellen,
maar toch zijn er heel veel gemeenten die dat niet doen. Blijven de growshops
open? Zo ja, wat is dan de relatie met de APV en hoe is het mogelijk dat daarvan
meer gebruik wordt gemaakt?Minister Hirsch Ballin:Ik reageer op de onvoorwaardelijkheid waarmee u zei dat moties van de
Kamer moeten worden uitgevoerd. Het is denkbaar dat er situaties intreden
waarin het kabinet gemotiveerd aan de Kamer uiteenzet, waarom het de uitvoering
van een motie niet verantwoord acht. Dat is bij deze motie niet het geval.
Deze motie voeren wij graag uit. Daarin is gevraagd om het verbieden van growshops,
waarbij wij geen onderscheid maken tussen growshops met meer of minder slechte
bedoelingen, het gaat om het verbieden van growshops. Daarom zijn de activiteiten
concreet omschreven in het wetsvoorstel dat wij in voorbereiding
hebben genomen. Maar ik voeg wel aan toe dat dit complementair is aan andere
maatregelen, waar trouwens een bij de georganiseerde misdaad passend zwaar
sanctiepakket bij hoort.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Gaan de growshops nu allemaal dicht, of niet?Minister Hirsch Ballin:Dat is wel de bedoeling van het verbieden daarvan. Het is ook exact waar
de motie om vroeg: het verbieden van growshops.Ik kom toe aan de AHOJG-criteria en het schoolcriterium. Ik begrijp de
vraag van mevrouw Joldersma daarover. In de richtlijn van het OM wordt een
definitie van het begrip "overlast" gegeven die al zo ruim is geformuleerd,
dat naar mijn indruk daarmee wordt voldaan aan dat wat mevrouw Joldersma als
wenselijkheid uitsprak. Zij noemde parkeeroverlast rond de coffeeshops, geluidhinder,
vervuiling en/of rondhangende klanten. Er is een ruime mogelijkheid om strafrechtelijk
op te treden bij overtreding van het criterium. Ik zie daarom geen noodzaak
voor een verdere verscherping. Gemeenten geven hier zelf, afhankelijk van
de situatie, invulling aan. Wij onderzoeken op dit moment hoe het staat met
de feitelijke hantering van dat criterium. Wij hopen half juli daarin meer
inzicht te hebben, wat wij uiteraard ook zullen betrekken bij de nota die
mijn collega reeds heeft toegezegd, en waarover ik het al had uit een oogpunt
van handhaving.Mevrouw Joldersma en de heer Anker spraken over het afstandscriterium
voor scholen. Op dit moment hanteert 77% van de gemeenten met een coffeeshop
al het afstandscriterium. Een van de drie afspraken uit het coalitieakkoord
houdt in dat alle gemeenten uiterlijk in 2011 een minimale afstand moeten
hanteren tussen scholen en coffeeshops. Het doel van dit beleid is helder.
Mevrouw Joldersma en de heer Anker hebben het ook voluit onderschreven in
hun vragen op dit punt; het ging hen om de realisering van dit onderdeel van
het coalitieakkoord. Dat betekent dat wij nu in het kielzog van het bestuursakkoord
tussen Rijk en gemeenten met de VNG in gesprek zijn over de manier waarop
die doelstelling wordt gehaald. Gemeenten moeten op dat punt het eigen beleid
kunnen bepalen om de afstand tussen scholen en coffeeshops af te bakenen.
De ervaringen van gemeenten die al over een afstandscriterium beschikken,
zullen daarbij zeker van grote waarde zijn. Het is dus niet onze bedoeling
dat er vervolgens afstand ontstaat tussen het coalitieakkoord en de realisering
ervan.De heer Van der Staaij (SGP):Waarom pas in 2011 dat resterende deel van het afstandscriterium? Waarom
kan dat bijvoorbeeld niet in 2009 of 2010 gerealiseerd zijn?Minister Hirsch Ballin:Dat heeft te maken met wat ik net zei over het uitgangspunt van het kabinet
om rekening te houden met de wens van gemeenten om met de lokale situatie
rekening te kunnen houden; dat is ook naar voren gekomen in het overleg met
de VNG. Dit heeft te maken met twee zaken: de spreiding van scholen over de
gemeente en de feitelijke aanwezigheid van scholen in die gemeente. Als wij
aan het eind van deze kabinetsperiode moeten constateren dat aan de voorwaarden
niet wordt voldaan, dan is uiteraard vervolgens de vraag hoe wij daarop kunnen
reageren, waarbij de mogelijkheid van een aanvulling van de AHOJG-criteria,
met iets wat specifiek betrekking heeft op dit punt, in beeld komt. Het lijkt
mij echter wenselijk dat wij gemeenten eerst ruimte geven voor het ontwikkelen
van lokaal beleid, in de wetenschap dat lokale factoren daar een belangrijke
rol bij spelen en dat 77% van de gemeenten reeds over een afstandscriterium
beschikt. Het kabinet heeft zich dat voorgenomen en heeft dat ook zo besproken
met de gemeenten.De heer Van der Staaij (SGP):Ik vraag het nog één keer. Wat is dan het probleem om dat
al een jaar eerder of zo rond te hebben? Dan kan ook dit kabinet nog gewoon
kijken of de eigen doelstelling gehaald is. Bij de termijn die u voorstelt,
kan aan het eind van de kabinetsperiode gesteld worden dat het jammer genoeg
niet gelukt is, maar dan moet een volgend kabinet bekijken wat ermee moet
gebeuren. Als het eerder gecheckt wordt, heeft het kabinet meer zelf de mogelijkheid
te bekijken wat er nog aan gedaan kan worden om het meer in overeenstemming
te brengen met zijn doelstellingen.Minister Hirsch Ballin:Afgaande op het verkiezingsritme heeft het kabinet een kabinetsperiode
van vier jaar en een paar maanden. Het coalitieakkoord heeft betrekking op
die volle periode. Voor sommige onderwerpen geldt dat je deze van de ene op
de andere dag kunt realiseren, maar voor andere geldt dat een periode van
voorbereiding nodig is.Een van de situaties waarin dat laatste het geval is, is bij zoiets als
het realiseren van voldoende afstand tussen scholen en coffeeshops. Coffeeshops
kunnen gesloten worden; scholen moeten noch gesloten nog verplaatst worden
wegens de aanwezigheid van coffeeshops. Er moet dus ruimte zijn in het gemeentelijk
beleid om rekening te houden met de manier waarop scholen over een gemeente
verspreid zijn. Ik zei al dat 77% van de gemeenten zo'n beleid heeft.
Als u kijkt naar de kaarten van sommige gemeenten die nog niet zo'n criterium
hebben geformuleerd, dan zult u zien dat daar gemeenten bij zijn waar de scholen
op zo'n manier over de gemeente verspreid zijn, dat het knap lastig is om
een afstandscriterium met reëel effect te realiseren. Desalniettemin
willen wij ook bij die gemeenten dit beleid realiseren. Het heeft geen zin
dat wij ons dan voornemen dat wij dat per heden of per eind 2008 doen, als
wij weten dat dat een ruimere periode van overleg vereist. Die ruimte hebben
wij ook aan de gemeenten gegund.De heer Anker (ChristenUnie):Ik begrijp heel erg goed dat het eerste driekwart wel redelijk snel te
halen is. Waarschijnlijk zitten de echte problemen in de overige procenten.
Het zou zo jammer zijn als wij aan het einde van deze kabinetsperiode niet
verder komen dan de constatering dat het gewoon toch erg lastig te realiseren
was. Ik zou dus graag ook tussentijds op de hoogte worden gehouden over wat
precies de inzet van een gemeente is op dit punt.Ik weet niet of mijn tweede vraag, over de openingstijden van coffeeshops,
beantwoord kan worden door de minister van Justitie of dat dit door de minister
van Binnenlandse Zaken moet gebeuren. Ik vind het heel waardevol om de coffeeshops
uit de logische routes van bijvoorbeeld scholieren te houden. Ik doel dan
voornamelijk op de wat oudere scholieren die richting de 18
jaar gaan, dus van een jaar of 16, 17. De coffeeshop moet niet tijdens schooltijd
open zijn. Het moet niet mogelijk zijn dat die scholieren in een tussenuur
of na schooltijd of als ze aan het spijbelen zijn naar een coffeeshop gaan.
Ik vraag mij af welke bewindspersoon hierop gaat reageren.Minister Hirsch Ballin:Voor zover het gaat om de criteria waaronder coffeeshops worden geaccepteerd,
zal ik dit onderdeel van de vraag graag beantwoorden. Ik kan niet ingaan op
vragen over schooltijden en dergelijke. Ik geloof ook niet dat wij die moeten
aanpakken in het kader van dit beleid. Er zijn uiteraard problemen rondom
de scholen die voor een deel onderwerp zijn van het ordebeleid op de scholen.
Dat is echter een andere kwestie.Het huidige AHOJG-beleid bevat een overlastcriterium waarop wordt gehandhaafd.
Dat criterium is zeer breed, zoals ik al zei in antwoord op de vragen van
mevrouw Joldersma. Relaties tot de scholen spelen ook nu al een rol in dat
brede overlastcriterium. Daarom betrok ik dit onderdeel bij de beantwoording
van de vragen over het AHOJG-beleid. In feite gaat het bij dit onderdeel van
het coalitieakkoord om een uitwerking en een toespitsing van de O en de J
in AHOJG.Het overlastcriterium en het leeftijdscriterium van het bestaande beleid,
zoals dat door mij en mijn voorgangers steeds is verdedigd en toegelicht aan
de Kamer, worden ondermijnd wanneer coffeeshops te dicht bij scholen zitten
en er feitelijk leerlingen van die scholen naar de coffeeshop worden getrokken.
Dat kan voor een deel worden tegengegaan door strikt toe te zien op de leeftijd
van de klanten. In de praktijk van het leven zijn er echter ook situaties
waarin een meerderjarige klant doorverkoopt aan leerlingen. Ook is het bezwaarlijk
dat bepaalde voorbeelden en gedragspatronen kunnen worden meegegeven aan leerlingen
die de leeftijdsgrens naderen. Er zijn soms ook leerlingen die de leeftijdsgrens
al gepasseerd zijn.Daarom hebben wij in het coalitieakkoord het afstandscriterium voor de
scholen opgenomen. Dit is niet bedoeld om de AHOJG-criteria af te schaffen,
maar als versterking, ondersteuning en aanvulling ervan. Daarom bespreek ik
het afstandscriterium in het kielzog van de AHOJG-criteria. Een en ander betekent
dat wij de ruimte willen geven aan de gemeenten om dit goed uit te zoeken,
rekening houdend met de lokale situatie. Dit betekent ook dat wij de gemeenten
daarin niet willen forceren, omdat het mede een kwestie is van het ruimtelijk
beleid van de gemeenten en het vestigingsbeleid ten aanzien van coffeeshops.
Het sluitstuk is en blijft echter – ik hoop dat de implicatie duidelijk
is – het handhavingsbeleid met de AHOJG-criteria, inclusief de mogelijkheid
dat in de toekomst daarin scherper rekening wordt gehouden met het punt van
de scholen.Mijn volgende punt betreft de 23%. De heer Anker vraagt om meer
duidelijkheid hoe dit gerealiseerd gaat worden. Hij ziet uiteraard en begrijpelijkerwijs
niet graag dat er vlak voor de volgende verkiezingen geconstateerd moet worden
dat het helaas een beetje heeft tegengezeten bij dit onderdeel van het coalitieakkoord.
Dat is ook absoluut niet onze bedoeling. Wij willen daar geen ruimte voor
geven. Wij willen wel ruimte bieden voor goed overleg met de gemeenten. Ik
zeg graag toe dat wij de Kamer zullen informeren over de voortgang die wordt
geboekt op de route van 77 naar 100. De eerste gelegenheid daartoe is de nota
die mijn collega reeds in het vooruitzicht heeft gesteld.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb de indruk dat bij het criterium voor de afstand tussen scholen
en coffeeshops sprake is van enige willekeur. Het wordt aan de gemeenten overgelaten
maar ook de 300 metergrens heeft geen wetenschappelijke onderbouwing. Deskundigen
van het Trimbos-instituut zeggen dat daar nooit onderzoek naar is gedaan en
dat het wenselijk is te onderzoeken of het überhaupt effecten heeft.
Is de minister bereid daar nog eens naar te kijken? Op 350 meter staat net
zo goed een coffeeshop. De minister spreekt met name over meerderjarige scholieren
die doorverkopen. Anders is het een kwestie van handhaving. Naar mijn inschatting
zijn die scholieren best bereid die 350 meter per fiets of te voet te overbruggen,
als het maar lucratief is. Ik vrees dat de minister geen onderbouwing kan
geven. Kan hij het Trimbos-instituut een opdracht geven te onderzoeken wat
wel werkt?Minister Hirsch Ballin:Wat mevrouw Van Velzen zegt, is zoals gewoonlijk fel realistisch. Het
maatschappelijk effect van 300 meter afstand is niet overal hetzelfde. Om
die reden komen wij dan ook niet met een centrale regel, die vervolgens wordt
toegevoegd aan de AHOJG-criteria. De uitwerking laten wij over aan de gemeenten,
die een realistische inschatting moeten maken, zoals mevrouw Van Velzen ook
beoogt, van een goede afstand vanaf de scholen. Wij laten dat niet over aan
het Trimbos-instituut.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik houd de minister een ander realistisch scenario voor. Ik neem als voorbeeld
de gemeente Emmeloord. Voor zover ik weet, is daar geen enkele coffeeshop.
Ik noem geen getallen, maar ik durf te wedden dat het gebruik onder middelbare
scholieren daar niet veel afwijkt van dat onder scholieren in een stad als
Den Haag. Wat gaat de minister daaraan doen? Heeft hij het idee dat het op
afstand houden van een coffeeshop ook maar enig effect heeft op het softdrugsgebruik
door scholieren?Minister Hirsch Ballin:Niet alleen. Ik zei aan het begin van mijn antwoord al dat het drugsbeleid
een complex onderwerp is. Ik heb dan ook geprobeerd mij te onthouden van elke
simplificatie. Dat geldt ook voor het punt dat mevrouw Van Velzen naar voren
brengt, namelijk het afhouden van scholieren van de aankoop van softdrugs.
Als je alleen maar de coffeeshops op afstand houdt, bijvoorbeeld in een gemeente
zonder coffeeshops, en vervolgens het optreden tegen handel buiten de coffeeshops
verwaarloost, ben je niet goed bezig. Dat zou zeer wel het fenomeen kunnen
verklaren waarop mevrouw Van Velzen duidt. Het is overigens een goede zaak
een dergelijke gemeente mee te nemen in het percentage gemeenten dat nog geen
afstandscriterium heeft.Hetzelfde geldt voor de growshops. Het feit dat wij optreden tegen bepaalde
uitwassen, betekent niet dat er ook maar iets wordt afgedaan aan andere elementen
van ons beleid. Ons beleid is gericht op praktische resultaten. Generaliserende
uitspraken alsof het drugsbeleid met een toverformule is op te lossen, heeft
de Kamer vandaag niet vanachter deze tafel gehoord.Ik kom op de coffeeshops in de grensstreek en andere internationale aspecten.
De aanleiding daarvoor was het ongenoegen dat ons van Belgische zijde heeft
bereikt naar aanleiding van het plan van de gemeente Maastricht. Mevrouw Joldersma
heeft daarover al gesproken. Dat plan had zelf ook een aanleiding en dat is
het ongenoegen dat daar heerst over de voor de burgers nadelige effecten van
de drugstoeristen die de coffeeshops bezoeken in het centrum van de gemeente.
Er is een spanningsveld tussen het begrijpelijke ongenoegen in de stad en
de wens van onze Belgische buren en collega's om niet geconfronteerd te worden
met de effecten van ongewenste aankopen in ons land als gevolg van de verplaatsing
van de coffeeshops.Wij moeten onder ogen zien dat dat spanningsveld er is en dat wij samen
naar een oplossing moeten zoeken. Dat was ook de inzet van het overleg dat
ik, samen met mijn collega, en marge van de Raad van ministers van Justitie
en Binnenlandse Zaken van de Europese Unie, heb gevoerd met onze Belgische
collega's. Dat heeft inmiddels ook in nadere contacten met hen, een vervolg
gekregen. Wij hebben ook overlegd met de autoriteiten in Maastricht. Dat heeft
geleid tot een paar afspraken. Aan de ene kant is er overleg van het lokaal
bestuur, de burgemeester van Maastricht in het bijzonder, met de relevante
lokale Belgische autoriteiten over de best mogelijke locatie van de coffeeshops
in de gemeente Maastricht. Aan de andere is er een overleg van de hoofdofficier
van justitie te Maastricht, de justitiële en politiële diensten
met hun Belgische counterparts over de vraag hoe het drugstoerisme beter en
effectiever kan worden bestreden. Dit vanuit de overtuiging dat met het drugstoerisme
niemand is gediend, aan geen van beide kanten van de grens. Ik heb daarover
gesproken met de betrokken Belgische collega's. Zij hebben dit bericht van
onze kant, met instemming ontvangen en zij hebben dat aan hun autoriteiten
doorgegeven. Dat overleg wordt nu opgestart.De heer Anker heeft gevraagd of er al zicht is op de resultaten met betrekking
tot de poging om een ingezetenencriterium te hanteren bij de coffeeshops.
Daarover heb ik nog geen mededelingen, tenzij de uitspraak van de bestuursrechter
van de rechtbank van Maastricht zojuist is binnengekomen. Op het moment dat
ik mij voorbereidde op dit debat, was dat nog niet het geval. Ik kan dus nog
niet melden hoe de rechtbank daarover heeft geoordeeld.De heer Van der Ham heeft gevraagd naar de verplaatsingseffecten van teelt
naar buurlanden. In andere landen worden inderdaad meer cannabisplantages
aangetroffen. Of dat een geheel nieuwe ontwikkeling is of dat het een versterking
is van aanwezige autonome tendensen, is op dit moment moeilijk te zeggen.
Verschillende zuidelijke politiekorpsen en het bureau Euroregionale samenwerking
van het Openbaar Ministerie werken op dit punt concreet samen met de buurlanden.
Die buurlanden zullen overigens niet blij zijn met de suggestie van de heer
Teeven om de coffeeshops op de grens te plaatsen. Dat zou ook afwijken van
de afspraken die inmiddels zijn gemaakt, en waar ik zojuist naar verwees,
over de manier waarop wij het probleem gaan aanpakken. Dat is gericht op het
minimaliseren van de problemen voor zowel de burgers van Maastricht als die
van de aangrenzende Belgische gemeenten. Mevrouw Azough had een vraag over de militaire aanpak van de drugsbestrijding
in de Andes. Wij zijn ons zeer bewust van wat daar speelt – overigens
niet alleen daar, maar ook in Afghanistan – en van de rol die militaire
en paramilitaire organisaties spelen bij het kweken van en handelen in drugs,
en van de terroristische activiteiten die daar worden gefinancierd. Ik zou
daarover nu echter geen beschouwing willen geven. Ik wil wel onderstrepen
dat de kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba, waaraan ook wordt
deelgenomen door Nederlandse militairen en politieambtenaren, in ieder geval
bij de export van drugs uit die regio een actieve rol speelt.De heer Teeven (VVD):De VVD constateert dat de regering zich heel druk maakt over de inwoners
van Maastricht, dat is mooi, en over de Belgische buurgemeenten en de Belgen,
dat is ook mooi, maar de inwoners van de omliggende gemeenten van Maastricht
laat zitten. Daar heeft u het namelijk niet over gehad. De drugsboulevard
in Maastricht komt nu op de grens tussen Maastricht en Eijsden te liggen.
Al die schoolkinderen uit Eijsden en de randgemeenten van Maastricht, waar
de regering zich zo druk over maakt, moeten nu allemaal via die weg naar school.
Kan de minister uitleggen waarom hij het probleem legt bij de inwoners van
de buurgemeenten van Maastricht en niet bij de drugstoeristen die ons land
vanuit het zuiden binnenkomen?Minister Hirsch Ballin:De constatering van de heer Teeven is niet juist. De gemeente Maastricht
is over dit onderwerp voortdurend in gesprek geweest, ook met de buurgemeenten.
Dit onderwerp is ook aan de orde in de regionale driehoek. De door de heer
Teeven veronderstelde verplaatsing naar nieuwe locaties is ook geen onderwerp
waarover wij in dit debat uitspraken kunnen doen, ook niet van regeringszijde.
Het overleg met de Belgische counterparts moet nog beginnen. Ik wijs er bovendien
op dat de doelstelling helemaal niet is om de omzet van de coffeeshops in
de gemeente Maastricht te maximaliseren. Als het eind van het liedje is dat
er noch voor de klandizie uit de buurgemeenten over de grens, noch voor de
klandizie vanuit de Nederlandse buurgemeenten een gemakkelijk bereikbaar aanbod
van drugs is, is daar vanuit het oogpunt van ons beleid helemaal niets tegen,
integendeel.De heer Teeven (VVD):Dan adviseer ik de minister om snel contact op te nemen met de regionale
driehoek in Maastricht en met de burgemeesters van die randgemeenten, want
zij hebben helemaal niet het idee dat er enig overleg is met Maastricht en
dat zij ergens bij worden betrokken.Minister Hirsch Ballin:Er is van onze kant haast voortdurend contact met de driehoek. Dat was
ook de basis van wat ik zojuist zei over de mededelingen die wij konden doen
aan onze Belgische counterparts. Wij hebben ook afgesproken dat wij het verdere
overleg over dit onderwerp volgen. Het wordt dus niet overgelaten aan de lokale
autoriteiten. Zowel de betrokken Belgische ministers als wij volgen wat er
verder gebeurt in dat overleg. Natuurlijk letten wij daarbij ook op de buurgemeenten
waar de heer Teeven op wees.De heer Van der Ham (D66):Ik heb twee vragen over het internationale aspect. Op dit moment valt
cannabis vanuit het oogpunt van de WHO onder een regime dat steviger is dan
het regime van cocaïne. Als Nederland in z'n eentje een verzoek zou doen
aan de WHO om dat te veranderen, zou dat in het internationale drugsdebat
van dit en volgend jaar een rol kunnen spelen. Wilt u dat toezeggen? De International
Narcotics Control Board heeft een uitgebreide correspondentie met de regering
over de werkingskracht van de internationale regelgeving voor de Nederlandse
situatie. Wij hebben eigenlijk geen inzicht in wat daar precies gebeurt. Aangezien
de VN-verslagen wel allemaal openbaar zijn, lijkt het mij goed om die briefwisseling
tussen de regering en de INCB openbaar te maken, zodat zij ook voor ons inzichtelijk
wordt. Dan kunnen wij die informatie meewegen in het debat over de internationale
drugsverdragen. Ook op dat punt krijg ik graag een toezegging.Minister Hirsch Ballin:Ik zal de door de heer Van der Ham aangesneden punten samen met collega
Klink opnemen met onze collega van Buitenlandse Zaken. Daar zal een nader
bericht over volgen. Als de conclusie is dat wij op dit punt nadere informatie
kunnen geven, nemen wij die mee in het bericht dat collega Klink al heeft
toegezegd.De heer Van der Ham (D66):Even voor de goede orde: wij krijgen dus een bericht over hoe dat overleg
met het WHO en de INCB gelopen is.Minister Hirsch Ballin:Ja, u krijgt daar op de een of andere manier een bericht over.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ik ben erg blij dat de minister heeft toegezegd dat hij heel serieus bezig
is met het overleg, zowel met onze buren uit België als met betrekking
tot de situatie van Maastricht en Eijsden. Ik snap heel goed dat Maastricht
de coffeeshops wil verplaatsen om overlast te gaan. Dat is prima, maar ik
snap ook heel goed dat de gemeente Eijsden kiest voor een nuloptie, geen zin
heeft in een coffeeshop aan de rand van de gemeente en dus zegt: hoepel op
met die coffeeshop. Dat snap ik allemaal. De provincie heeft hier een rol
in, de gemeenten hebben een rol en u als minister hebt een rol. Overleg is
goed, maar wie heeft uiteindelijk doorzettingsmacht? Wat zijn de mogelijkheden
van de verschillende bestuurslagen?Minister Hirsch Ballin:Wij hebben beide gouverneurs – de gouverneur van de Belgische provincie
Limburg en de gouverneur van de Nederlandse provincie Limburg, met als officiële
functieaanduiding "Commissaris der Koningin" – gevraagd om
een wakend oog te laten gaan over deze gesprekken. Wij onderkennen dat er
ook een spanningsveld aan de Nederlandse kant is, maar het zou voorbarig zijn
om te zeggen dat dat spanningsveld niet oplosbaar is. Dat moet hierin natuurlijk
worden meegewogen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik blijf vasthoudend op dit punt. Ik doel op de militaire acties in de
Andes waarbij Nederland betrokken is. Bij die acties in de bronlanden worden
chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt waarvan mensen veel hinder ondervinden.
Als de minister harm reduction centraal wil stellen bij de volgende UNGASS-overleggen,
moet dit punt toch serieus genomen worden? Dit kan toch niet zomaar opzij
geschoven worden?Minister Hirsch Ballin:Ik heb zo-even gezegd waar Nederland in dat deel van de wereld bij betrokken
is. Er is samenwerking met de landen in de Caribische regio om de drugssmokkel
te bestrijden. Het betreft ook de inzet van de kustwacht voor de Nederlandse
Antillen en Aruba en de inzet van de Koninklijke Marine voor het tegenhouden
van drugstransporten en de stationering van liaisonofficieren van de KLPD
in deze regio. Bij dat laatste gaat het vooral om het vergemakkelijken van
rechtshulp. Daarnaast zijn er zaken in Afghanistan aan de orde. Daar hebben
mijn collega's al uitgebreid over gesproken met de Kamer. Ik reken het niet
tot mijn taak om dat debat over te doen.De heer Anker (ChristenUnie):De zaak omtrent Maastricht vind ik vervelend. Een opeenhoping van coffeeshops
kan immers wat betekenen voor de AHOJG-criteria. Dat moeten wij scherp krijgen.
Ik kan mij herinneren dat er prejudiciële vragen zijn gesteld aan het
Europese Hof van Justitie over de pilot voor het weigeren van toegang voor
niet-ingezetenen. In eerste termijn heb ik naar de stand van zaken gevraagd.Minister Hirsch Ballin:Die vraag heb ik al beantwoord. Er is nog geen uitspraak van de rechtbank,
laat staan dat het gaat om prejudiciële vragen. Die worden vermoedelijk
pas bij een hoger beroep gesteld. In dat verband is in eerdere berichten de
mogelijkheid van prejudiciële vragen genoemd.Gemeenten hebben een eigen beleid. Je mag van gemeenten verwachten dat
die met elkaar rekening houden. Justitie voert landelijk beleid en kent een
regio die de betrokken gemeenten omvat. Overlast doet zich ook voor als de
ene gemeente effecten heeft op de andere gemeente.Mevrouw Joldersma (CDA):Een aantal elementen die de minister noemt, heb ik in eerste termijn samengevat
als een aanpak van de grensregio. De minister heeft voor volgend jaar een
drugsnota toegezegd. Kan daarin niet als thema de grensregio meegenomen worden?
Het gaat om drugstoerisme, de coffeeshops en het bundelen van de overlast.
Het gaat ook over het opsporingsonderzoek. Volgens een aantal onderzoeken
verschilt het opsporingsonderzoek per regio. De kleinhandelaren uit Frankrijk
ontspringen daardoor elke keer de dans. Is de minister bereid om deze onderwerpen
als één thema in de drugsnota te behandelen?Minister Hirsch Ballin:Wij zoeken praktische samenwerking met andere landen. Onlangs heb ik met
de Franse minister van Justitie, mevrouw Dati, een overeenkomst ondertekend
die is gericht op de vergemakkelijking van de vorming van gemeenschappelijke
onderzoeksteams bij drugs en andere onderwerpen. Een bericht over de stand
van zaken zal ik graag een plaats geven in de nota.Minister Ter Horst:Voorzitter. Ik antwoord de aan mij gestelde vragen in willekeurige volgorde.Mevrouw Azough vraagt naar een inventarisatie van de kosten gepaard met
drugsbestrijding. De productie van en handel in drugs wordt krachtig bestreden
door het kabinet. Wij vinden het van belang om er veel energie in te steken.
De handel in cocaïne en heroïne en de productie en handel in synthetische
drugs heeft de belangstelling van het kabinet, het Openbaar Ministerie en
de regiokorpsen. Het ene korps kan daar meer capaciteit in stoppen dan het
andere. Het zou veel energie en mankracht kosten om dat overzicht te krijgen
en de vraag is of dat wel zo de moeite waard is.Mevrouw Bouwmeester vroeg hoe het zit met de bevoegdheden van de burgemeester
in het kader van de overlast. Een van de bevoegdheden van de burgemeester
is om toezicht te houden op het coffeeshopbeleid en om de criteria te handhaven
die hier regelmatig aan de orde zijn geweest. Verder heeft de burgemeester
c.q. de gemeente een regierol bij de integrale aanpak van de hennepteelt en
bij bestrijding van de overlast. Misschien is het goed om wat dat laatste
betreft nog enkele recente ontwikkelingen te noemen. U weet wellicht dat artikel
13b van de Opiumwet in november verleden jaar in werking is getreden. Daardoor
kunnen gemeenten panden – woningen of andere panden – sluiten
waarin drugs worden verhandeld. In het verleden moest overlast worden aangetoond
voordat tot sluiting kon worden overgegaan, maar sinds die wijziging van de
Opiumwet kan het ook uitsluitend op basis van het feit dat er gehandeld wordt.
De gemeenten zijn van die wijziging op de hoogte gesteld. Zoals altijd helpen
wij en de VNG desgewenst bij het uitvoeren van die maatregel.Dit sluit mooi aan op een vraag van de heer Anker, namelijk hoe het zit
met dat blowverbod. Misschien is het wel aardig om te vertellen dat een aantal
gemeenten dat blowverbod ook daadwerkelijk heeft ingevoerd: Amsterdam, Haarlemmermeer,
Dordrecht en Doetinchem. Rotterdam en Maastricht hebben in de APV openbaar
drugsgebruik verboden. Er zijn dus nogal wat gemeenten die er gebruik van
maken. Mijn voorganger heeft de gemeenten hierover geïnformeerd. Wij
hebben niet de indruk dat wij daar nog expliciet aandacht aan moeten besteden.
Ik zeg u in ieder geval toe dat wij de VNG zullen vragen of zij de indruk
heeft dat het blowverbod wel tussen de oren van de gemeenten zit of dat er
op dat punt nog wat stimulerende werkzaamheden zouden kunnen worden verricht.De heer Van der Staaij vroeg hoe het zit met de effectiviteit van het
beleid om hennepkwekers uit hun woning te zetten. Dat is niet altijd simpel.
Woningbouwcorporaties kunnen dat doen, veel corporaties maken ook afspraken
met gemeenten in welke gevallen zij degenen die de woning of garage of anderszins
gebruiken voor het kweken van hennep eruit kunnen verwijderen. Veel corporaties,
de meeste, nemen dat ook op in het huurcontract. Om een beeld te geven: vorig
jaar hebben 350 uithuiszettingen plaatsgevonden. Het is een eigen beoordeling
of dat nu veel of weinig is, maar ik heb de neiging te zeggen dat het in ieder
geval substantieel is. In het kader van de integrale aanpak van hennepteelt
hebben wij op ambtelijk niveau regelmatig overleg met de woningbouwcorporaties.
Wij zullen polsen of er problemen zijn met het uit huis zetten van mensen
die zich schuldig hebben gemaakt aan hennepteelt. Verleden jaar is er ook
een strafverhoging is gekomen voor hennepteelt. De maximale straf is verhoogd
van vier jaar naar zes jaar en dat is niet mis. Voorzitter. Ik denk hiermee de mij gestelde vragen te hebben beantwoord.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik had maar een vraag aan deze minister, namelijk of zij zicht
heeft op de kosten van inzet van politie en brandweer bij het oprollen van
wietkwekerijen.Minister Ter Horst:Nee, maar dat was ook zo'n beetje de vraag van mevrouw Azough al formuleerde
zij het iets algemener. Het is een regionale taak. Op landelijk niveau maken
we wel afspraken over het belang ervan. Wij geven zowel aan de politie, als
aan de burgemeesters en natuurlijk ook het OM, duidelijk aan dat het een prioriteit
is van dit kabinet. Het is per regio verschillend hoeveel capaciteit erin
wordt gestopt. Daarom zei ik al dat het niet simpel is om dit eruit te halen.
Dit zou betekenen dat je alle activiteiten van een politiekorps moet turven,
dat je daar een elementje uit moet halen en dat bij elkaar moet optellen.
Dat hebben wij niet voorhanden. Het zou erg veel energie en dus ook weer veel
tijd kosten om dit op een rij te zetten. Wij kunnen onze energie en tijd nu
ook wel voor andere dingen gebruiken.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb opgeroepen om het beleid te evalueren en dan is het belangrijk
om kosten en baten van het Nederlandse gedoogbeleid neer te zetten. De kosten
zitten nadrukkelijk aan die kant: het oprollen van de aanleverlijnen waar
de vraag bestaat en ook door coffeeshops wordt gefaciliteerd. Ik vind het
heel belangrijk om dit in beeld te krijgen. Ik het er begrip voor als de minister
dan zegt dat dit met terugwerkende kracht moeilijk kan worden aangeleverd,
maar is zij bereid om dit een paar maanden te volgen en in beeld te brengen
wat de kosten zijn van het beleid dat nu wordt gevoerd?Minister Ter Horst:Ik heb begrepen dat de collega's hebben gezegd dat wij het drugsbeleid
zullen evalueren. Wij kunnen bezien of dit element daarvan onderdeel kan uitmaken.
Ik probeer te bedenken waarom mevrouw Van Velzen dit wil weten. Je zou dan
eigenlijk te voren een hypothese moeten formuleren zoals: hoeveel uren inzet
vind je veel en hoeveel weinig. Het zou zo maar kunnen zijn dat mevrouw Van
Velzen als zij die cijfers krijgt, zegt dat zij het erg veel vindt en de vraag
stelt of dit het wel waard is. Het is goed om te voren een beeld te hebben
van wat veel is en wat weinig. Iemand die van mening is dat er te weinig wordt
gedaan aan de aanpak van de hennepteelt zal als hij de cijfers ziet, al snel
zeggen dat het te weinig is. Met andere woorden: wat helpt dit ons in de discussie
die wij nu voeren?Mevrouw Van Velzen (SP):Mijn hypothese is kort gezegd dat waar wij coffeeshops gedogen, de vraag
consistent zal blijven. Waar een plantage wordt opgerold, zal weer een nieuwe
wietplantage worden ingericht. Handhaving is dus alleen maar een loze kostenpost.
Ik wil graag inzicht hebben in die kosten om die te vergelijken met de situatie
in het buitenland waar coffeeshops niet worden gedoogd. Ik wil kunnen zien
wat het Nederlandse gedoogbeleid nu eigenlijk inhoudt, kosten en baten. Ik
krijg graag een toezegging op dit punt en anders overweeg ik een motie in
te dienen.Minister Ter Horst:Dat klinkt wel heel dreigend. Ik zeg toe dat wij zullen
nagaan of het mogelijk is om dit met niet al te veel inspanning op een rij
te zetten. Als het antwoord is dat de kosten en de baten van die inspanning
niet tegen elkaar opwegen, zal ik dat aan de Kamer melden. Mevrouw Van Velzen
kan dan alsnog beslissen om een motie in te dienen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik wijs erop dat mijn vraag geen betrekking had op het bestrijden van
alle drugs, dus ook de harddrugs. Het ging mij juist om het softdrugsbeleid
en de handhaving van het niet gedoogde deel. Mijn insteek is dat juist regulering
zou kunnen leiden tot een grote kostenbesparing. Als ik getallen hoor als
100.000 manuren in Maastricht dan schrik ik daarvan. Het lijkt mij dat die
tijd ook op een andere manier goed kan worden gebruikt. Als Maastricht kan
zeggen: 100.000 manuren per jaar, moet dit soort schattingen toch niet al
te moeilijk te maken zijn voor het nationale beleid?Minister Ter Horst:Wij moeten de discussie zuiver houden. Je kunt altijd zeggen: dit kost
zo veel inspanning en laten wij het geld en de energie aan andere dingen besteden.
Dit is afhankelijk van de beoordeling van het alternatief. De beoordeling
van het alternatief van mevrouw Azough, namelijk reguleren, is niet de keuze
die het kabinet maakt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Nee, maar als minister Klink zegt dat wij moeten uitgaan van cijfers en
feiten, dan lijkt mij dit een feit of een cijfer waarover de Kamer zou moeten
kunnen beschikken om dit soort dingen beter te kunnen beoordelen. Het lijkt
mij dat het niet al te ingewikkeld hoeft te zijn om daaraan tegemoet te komen.Minister Ter Horst:Wij zullen zien wat wij kunnen doen. Ik heb alleen willen zeggen dat mevrouw
Azough die informatie zal gebruiken om haar standpunt te onderbouwen, namelijk
dat er gereguleerd zou moeten worden, terwijl het omgekeerde voor het kabinet
niet zal gelden, omdat het voor ons geen kwestie is van de vraag of er veel
of weinig capaciteit mee is gemoeid. Voor ons is dit een principieel punt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Die discussie kunnen wij dan voeren.Minister Ter Horst:Zeker.De heer Anker (ChristenUnie):Ik ben blij met de toezegging dat er nog eens met de VNG zal worden gesproken
over het blowverbod om het tussen de oren te krijgen. Ik vind het belangrijk
dat gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen op dit punt en echt een drugsbeleid
voeren waardoor de jeugd van hun gemeenten uit de buurt van drugs kan blijven.
Ik heb u daarom ook de suggestie gedaan om eens te kijken naar de openingstijden
van coffeeshops en te bezien of deze niet samenvallen met schooltijden.Minister Ter Horst:Ik sluit mij aan bij de minister van Justitie die zei dat de neiging om
iets te doen aan de openingstijden niet zo groot is. Het kabinet wil geen
coffeeshops in de directe omgeving van scholen. Daarvoor heeft 77%
van de gemeenten al een regeling getroffen; dat is een mooie score. Ik weet
niet of het een goed idee is om daar nu verder in te gaan. Ik neem als voorbeeld
uw suggestie om geen coffeeshops toe te staan langs voor de hand liggende
looproutes van scholieren. Dat is lastig te realiseren, want scholieren laten
zich niet aan bepaalde looproutes houden. Verder kan iemand ook gewoon in
de buurt van een coffeeshop wonen. Het kabinet is met u eens dat je moet regelen
wat je kunt regelen, maar je moet niet overdrijven. Het heeft ook te maken
met de manier waarop ouders met hun kinderen omgaan. Zij moeten duidelijk
maken dat zij hun kinderen niet in die coffeeshop willen zien. Het is onmogelijk
om via gemeentelijke regelgeving bepaald onwenselijk gedrag te voorkomen.De heer Anker (ChristenUnie):De minister heeft mij verkeerd begrepen. Ik sprak niet over de "looproutes"
maar over de "logische route". Daarmee bedoel ik dat een scholier
uit school komt en volgens een logische route zijn weg kiest. Het is niet
mijn bedoeling om een looproute op te leggen, hoewel het idee van coffeeshopvrije
gemeentes heel mooi is. Er zijn gemeenten waar de coffeeshop pas open gaat
als de school uit is. Almere is daar een voorbeeld van. Ik vind dat heel verstandig
bedacht. Overdag kunnen scholieren niet de coffeeshop in. Dat is een heel
slimme suggestie en een manier waarop gemeenten kunnen omgaan met hun coffeeshopbeleid.
Ik geef dat graag mee.Minister Ter Horst:Ik weet niet of het een voorwaarde betreft die de gemeente heeft gesteld.
Mogelijk gaat de coffeeshop gewoon later open dan de school dichtgaat. Er
is geen bezwaar tegen het stellen van een dergelijke voorwaarde ten aanzien
van coffeeshops. De vraag is echter of dat landelijk moet worden afgedwongen.
Ik meen dat dat niet moet gebeuren. In het overleg met de VNG kan het punt
zeker als suggestie worden neergelegd. Overigens wijs ik erop dat steeds meer
scholen van acht tot acht open zijn, en soms nog later dan dat. Het is lastig
om de openingstijden van coffeeshops daarop af te stemmen. Ik beloof evenwel
dat ik de suggestie meeneem in het overleg met de VNG.De voorzitter:Ik zie dat mevrouw Bouwmeester wil interrumperen. Weet u zeker dat u dit
wilt? Er is nog een half uur voor de tweede termijn.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ik weet het zeker. Ik kom namelijk uit de mooiste gemeente van Nederland:
Almere. Daar ligt de blowboot. Die ligt in de buurt van een school, maar niet
in de looproute.De voorzitter:In de zwemroute.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ja, dat wel. Op die boot wordt een pasjessysteem gehanteerd en er is een
glazen scheidingswand tussen verkoop- en consumptieruimte. Eigenlijk wordt
daar alles gedaan volgens de door ons gewenste manier. Er is wel een coffeeshop,
maar die wordt heel strikt gecontroleerd.De voorzitter:Wat is uw vraag?Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Nou, het zou mooi zijn als er meer van dit soort coffeeshops komen. Nee,
dat is heel flauw. Ik ondersteun het beleid van dit kabinet.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter. Ik vond het een goed debat. Het is op een redelijk niveau
gevoerd, zonder elkaar allerlei dingen aan te wrijven. Er is gekeken naar
waar de problemen zitten en ik ben heel erg blij dat eruit is gekomen dat
er een onderzoek komt. Het is goed dat naar de classificatie van drugs wordt
gekeken. Op die manier kan op feiten gebaseerd beleid worden opgesteld. Mijn
fractie is daar blij mee. Ik maak mij wel zorgen over de opmerking dat de
uitkomst van een en ander binnen de grenzen van het regeerakkoord moet blijven.
Ik maak mij daar zorgen over. In 1976 is er een onderzoek uitgevoerd waarbij
de onderzoekers op afstand van de regering stonden en waarbij over de engtes
van regeerakkoorden heen werd gekeken. Men liet zich niet op voorhand op resultaten
vastleggen. Ik wil dat het nieuwe onderzoek in alle vrijheid wordt uitgevoerd
en dat daar niet op voorhand taboes op liggen. Ik hoop op een toezegging op
dat punt. Ik hoop overigens ook dat juist het punt van de XTC en de marihuana
en de wiet die in de eigen regio worden geproduceerd, wordt meegenomen in
het onderzoek. In relatie daarmee moet een weging van ons drugsbeleid plaatsvinden.
Dit is heel belangrijk bij het tegengaan van criminaliteit. Graag krijg ik
ook op dat punt een toezegging. Ik hoop dat in het onderzoek ook zaken als
het Manifest van Maastricht echt onder loep worden genomen en dat wij dit
zo snel mogelijk krijgen.Over het paddoverbod zullen wij nog uitgebreid discussiëren. Hulpverleners
zeggen nu echter al dat de run op LSD toeneemt. Ik maak mij daarover zorgen
en plaats dan ook een vraagteken bij het paddobeleid. Die marktwerking moeten
wij goed onderzoeken om een goed en rationeel beleid te kunnen voeren. Anders
wordt het contraproductief.De voorzitter:Als u moties hebt, moet u die nu voorlezen.De heer Van der Ham (D66):Dan ga ik nu over naar de moties en bewaar ik mijn slotopmerking voor
straks. Mijn eerste motie gaat over het VN-verdrag.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat steeds meer landen hun drugsbeleid willen enten op het
beperken van gezondheidsschade, harm reduction;overwegende dat de huidige internationale verdragen een beleid gericht
op harm reduction in de weg kunnen zitten;verzoekt de regering, bij haar inbreng tijdens de UNGASS review te bepleiten
dat harm reduction als uitgangspunt voor drugsbeleid leidend dient te zijn;verzoekt de regering voorts, binnen de internationale gemeenschap het
initiatief te nemen om een coalitie aan te gaan met gelijkgestemde overheden
om de drugsverdragen hiertoe te herzien,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Ham, Azough en Van Velzen.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 212(24077).De heer Van der Ham (D66):Bij interruptie heb ik net iets over de INCB gezegd. Wij krijgen daar
nog een brief over, maar ik wil er wel een motie over indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat twijfels bestaan over de vraag of de INCB binnen de grenzen
van haar mandaat opereert;overwegende dat de geheime status van de correspondentie en overige stukken
van de INCB het parlement en deskundigen de mogelijkheid beneemt om het functioneren
van deze organisatie adequaat te beoordelen;verzoekt de regering, haar correspondentie met de INCB openbaar te maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Ham en Azough. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 213(24077).De heer Van der Ham (D66):Ik vond het een goed debat, maar soms werden er vreemde dingen geopperd.
Zo werden de growshops tussen neus en lippen door verboden. Het viel mij daarbij
op dat de PvdA-fractie zo stil was. Ik heb misschien te veel werk gestoken
in interrupties, maar de PvdA-fractie toonde weinig energie en moed om haar
afwijkende geluid te laten horen. Dat geldt voor het Manifest van Maastricht,
maar ook voor allerlei andere zaken. De PvdA-fractie bleef stil. Ik heb nog
eens in de geschiedenisboekjes gekeken.De voorzitter:U hebt echt geen tijd meer voor zo'n uitgebreide toelichting. Uw tijd
is meer dan op.De heer Van der Ham (D66):Voorzitter, ik kan het in één zin afsluiten. Heel vaak hebben
voorgangers van de huidige PvdA-fractie moedige standpunten ingenomen. Ik
denk daarbij aan de heer Apostolou, maar ook aan anderen. In dit debat was
de PvdA-fractie echt afwezig en dat is jammer, want wij hebben haar juist
zo ontzettend hard nodig.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik sluit mij aan bij de slotopmerkingen van de heer Van der
Ham. Ik kan mij de tijden nog herinneren dat wij hier debatteerden met de
heer Weekers van de VVD-fractie en mevrouw Albayrak van de
PvdA-fractie. Zij hadden in ieder geval een duidelijke consistente lijn. De
VVD-fractie is van standpunt veranderd. Dat kan, het is goed om dat te erkennen.
De PvdA-fractie kiest er blijkbaar voor om maar wat minder woorden te gebruiken
en minder standpunten in te nemen.Er is een hypocriet beleid, waarbij het product wel mag worden geconsumeerd
maar niet geproduceerd. Dat valt eigenlijk niet te verdedigen. Growshops worden
nu aangepakt en verboden, coffeeshops niet. Dat is raar. Er ligt een volledig
uitgewerkt voorstel uit de gemeenteraad van Tilburg om de achterdeur te legaliseren
en de wietproductie binnen de gemeentegrenzen te regelen. Dit lijkt ons nog
steeds een goed voorstel, maar het coalitieakkoord staat in de weg. Wij willen
nog wel weten wat de kosten en baten van het huidige gedoogbeleid zijn. Ik
ben blij met de toezegging van minister Ter Horst om serieus te kijken naar –
hoewel zij de uitkomsten niet direct zal benutten – de kosten van de
inzet van politie en brandweer bij het oprollen van de productiekant.Mijn fractie ziet nog steeds de ratio niet achter het verbieden van de
verkoop van paddo's. Dit stimuleert de illegale handel, waarin ook andere
soorten drugs worden aangeboden. De toeristen blijven toch komen, omdat er
in Amsterdam nu eenmaal aanbod is. De gevolgen van die illegale verkoop kunnen
veel negatiever zijn dan van de huidige beperkte negatieve consequenties van
de consumptie van paddo's in Amsterdam.Mij moet van het hart dat minister Hirsch Ballin van Justitie wel erg
willekeurig omgaat met zijn uitroep "De Kamer wil toch dat aangenomen
moties worden uitgevoerd". Ja, dat klopt. Ten aanzien van de growshops
is er een motie aangenomen, nadrukkelijk niet met de steun van mijn fractie,
maar de motie is aangenomen en die voert de minister uit. Dat siert hem. Met
het rookverbod is het een heel ander verhaal. Er ligt een motie van mijn fractie
en de VVD-fractie om het rookverbod niet te laten gelden voor coffeeshops.
Daar zit een logica in. Een coffeeshop is een ruimte waar gerookt wordt. Mensen
die daar werken, weten dat ook.De voorzitter:Als u nog een motie hebt, moet u die nu gaan voorlezen.Mevrouw Van Velzen (SP):Dank u, voorzitter. De mensen solliciteren naar een baan in een coffeeshop,
omdat zij weten dat daar gerookt wordt. Daar gaan zij dus mee akkoord. Dat
is een wezenlijk andere situatie.Ik heb mijn handtekening gezet onder de motie die de heer Van der Ham
zojuist indiende, omdat ik de indruk heb dat er nog steeds internationale
verdragen in de weg staan. Dat geldt niet alleen voor het legaliseren van
de achterdeur – daar is nu geen animo voor – maar ook voor de
aanpak en de reductie van schadelijke gevolgen van drugsgebruik, de zogenaamde
harm reduction. Internationale verdragen staan dat in de weg en moeten aangepast
worden. Ik hoor graag dat het ook de inzet is van het kabinet om die verdragen
op dat punt aan te passen. Graag hoor ik hierop een reactie.De voorzitter:Ik zag een papier en dacht dat u een motie wilde indienen.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik wil de bewindslieden danken voor de beantwoording en voor
een aantal toezeggingen. Ik zal ze niet herhalen. Belangrijk is wel dat dit
debat, dat zonder een duidelijke beleidsbrief begon, is uitgemond in de toezegging,
volgend jaar tot een integrale beleidsnota te komen. Daarin kunnen inderdaad
allerlei dingen worden verwerkt, waaronder het punt van het afstandscriterium –
dat een aantal gemeenten nog niet hebben – ten opzichte van scholen.
De minister heeft de heer Anker toegezegd, in te willen gaan op de vraag hoe
het daarmee staat. Voor mijn fractie is het dan ook van belang om te weten
hoe gemeenten, die het criterium nog niet hebben, daarmee bezig zijn en of
er daadwerkelijk beleid in voorbereiding is.Ten aanzien van het coffeeshopbeleid blijken de meningen nog altijd te
verschillen. Dat is niet verwonderlijk, maar het zou goed zijn als in de toegezegde
nota ook de mogelijkheid verkend zou worden – ik zeg het maar heel voorzichtig –
van een solide drugsbeleid zonder coffeeshops. Dat lijkt wel eens een doelstelling
in zichzelf te zijn geworden. Daarom dien ik daarover de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het Nederlandse softdrugsbeleid uitgaat van gedoogbeleid
voor het kopen van drugs en een verbod op de aanvoer van drugs;van mening dat een eenduidig drugsbeleid van belang is voor de bescherming
van de volksgezondheid;voorts van mening dat gedogen van coffeeshops geen definitieve bevredigende
oplossing kan zijn voor het drugsbeleid;verzoekt de regering, in de toegezegde integrale drugsnota de mogelijkheden
van een solide drugsbeleid zonder coffeeshops te verkennen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Staaij. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 214(24077).De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik wil graag nog even terugkomen op het verbod op affichering.
Ook daarover wil ik een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Van der Staaijconstaterende dat één van de AHOJG-criteria een verbod op
affichering is;van mening dat het belangrijk is dat reclame voor coffeeshops en presentie
van coffeeshops op internet een ongewenste uitwerking hebben op terugdringing
van het gebruik van drugs in Nederland;constaterende dat op internet diverse online-winkels reclame maken voor
hun softdrugsproducten en dat tevens wervende beschrijvingen van coffeeshops
te vinden zijn op internet;verzoekt de regering, afdoende maatregelen te nemen om het afficheringsverbod
ten aanzien van coffeeshops ook op internet ten volle te handhaven en daartoe
zo nodig de regels rond affichering aan te scherpen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Staaij. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 215(24077).De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Tot slot heb ik in mijn eerste termijn bij het punt van de
affichering op internet al aangegeven dat wij zelfs coffeeshops met de naam
Tweede Kamer tegenkomen. Ik heb dan ook het voorstel gedaan om in het Presidium
te bezien of wij niet stelling moeten nemen tegen het misbruik van de naam
Tweede Kamer. Inmiddels heb ik een telefoontje gekregen dat er in een andere
plaats ook een coffeeshop bestaat met de naam Eerste Kamer. Vanzelfsprekend
geldt daar hetzelfde voor.De voorzitter:Dank u wel. Ik zal met mijn collega bellen.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Voorzitter. Ik werd net stil genoemd. Ik denk dat er heel veel mensen
binnen en buiten de politiek zijn die denken: mevrouw Bouwmeester stil? Geweldig,
moet ze vaker doen! Ik vat het dus op als compliment.Ik denk dat de PvdA-fractie heel duidelijk is geweest, ook over de gevoelige
onderwerpen. Wij zijn tegen een verbod op de paddo's en wij zijn tegen een
verbod op growshops. Wij geloven namelijk in reguleren en controleren. En
ja, wij staan achter het Manifest van Maastricht. Dat manifest is opgesteld
in een periode dat D66 deel uitmaakte van de regering. D66 heeft er geen meerderheid
voor gekregen. Die is er nu ook niet. Het gaat in de politiek helaas om meerderheden.
In het regeerakkoord hebben wij inderdaad een afspraak gemaakt. Wij maken
het softdrugsbeleid niet strikter. Wij maken het evenmin soepeler. Om die
reden focust de PvdA de aandacht op de vraag wat er wel kan. Wij willen de
oplossing vinden voor de problemen die vandaag spelen. Ik ben blij met de
toezegging die mij is gedaan op het gebied van zorg. Er zal worden geïnvesteerd
in de zorg. Het gaat er om dat de meest kwetsbare mensen in de samenleving
worden beschermd.Daarnaast maken wij een punt van handhaven. Waar sprake is van overlast
en criminaliteit, moet worden opgetreden. De minister heeft verklaard dat
de gemeenten over voldoende bevoegdheden beschikken. Dan moeten de gemeenten
wel optreden. Het eerste telefoontje dat ik krijg van een boze inwoner van
een gemeente, zal ik linea recta naar de gemeente terugverwijzen. De gemeenten
hebben de middelen. Dus moeten zij ook optreden. Het is voor ons heel belangrijk
dat wij uitzoeken waar het mis gaat. Wij moeten er voor zorgen dat de oplossingen
die wij vandaag bespreken, aansluiten bij de praktijk en bij de problemen
van vandaag. Wij kunnen er wel over nadenken wat wij over een aantal jaar
willen doen, maar het gaat om het hier en nu. Het gaat om het beperken van
de schadelijke gevolgen voor de gezondheid en overlast.Soms is het goed om weinig woorden te gebruiken. Dan ben je krachtig.
Je kunt een vraag tien keer stellen. Dat wil niet zeggen dat je dan een ander
antwoord krijgt.De heer Van der Ham (D66):Toch wil ik een interruptie plaatsen. Ik zal eerst een opmerking maken
en daarna een vraag stellen. Mevrouw Bouwmeester stelt dat in de vorige kabinetsperiode
niets is bereikt. Er is toen een motie van mijn hand aangenomen over de achterdeur.
Alle criteria daaromtrent zijn uitgewerkt. Minister Donner zei, namens het
kabinet waarvan ook D66 en de VVD deel uitmaakten, dat geen regeling voor
de achterdeur zou worden getroffen, maar dat hij mijn standpunt wel begreep
en zich er intellectueel iets bij kon voorstellen. Dat is meer dan de huidige
minister van Justitie, die door mevrouw Bouwmeester wordt gesteund, nu uitspreekt.
Ik beveel haar aan om de verslagen van de debatten van toen nog eens goed
na te lezen.Mijn vraagt betreft de motie over de UNGASS en het zoeken van coalities
die ten doel hebben om de verdragen te herzien. Mevrouw Bouwmeester zal deze
motie toch zeker wel steunen?Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ik heb zojuist in mijn inbreng gezegd dat wij van mening zijn dat harm
reduction het leidend principe moet zijn in internationaal beleid en dat elke
lidstaat zelf moet kunnen kiezen voor welk beleid men gaat. De minister heeft
verklaard zich daarvoor te zullen inzetten. Dat is prima. Laten wij vooral
overleggen en de kansen grijpen die zich voordoen. Daar gaat het om.De heer Van der Ham (D66):Het gaat erom dat verdragen worden herzien. De PvdA heeft daarvoor in
het verleden gepleit. Dat kan de uiteindelijke consequentie zijn. Vindt mevrouw
Bouwmeester ook dat deze consequentie moet kunnen worden getrokken door het
kabinet?Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Ik acht het hartstikke goed dat deze minister heeft toegezegd dat hij
zich hard zal maken voor harm reduction. Dat is een nieuwe lijn. Daarmee ben
ik absoluut heel tevreden.Ik wil ook nog even reageren op de opmerking van de heer Van der Ham.
Deze minister voert hetzelfde beleid als de vorige minister. D66 heeft het
in de periode dat deze partij deel uitmaakte van het kabinet niet voor elkaar
gekregen dat de achterdeur open gaat. Evenmin zal de Partij van de Arbeid
dat in deze periode voor elkaar kunnen krijgen. Ik bepleit dat wij ons focussen
op hetgeen wij wel kunnen bereiken. Wij kunnen heel lang discussiëren
over de vraag wat wij het liefst zouden willen. Daarmee lossen wij echter
de problemen in de wijken en de volksgezondheidsproblemen die zich op dit
moment voordoen, niet op.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat doet mevrouw Bouwmeester ook niet. Zij zegt dat er geen soepeler beleid
komt, maar ook geen strikter beleid. Coffeeshops krijgen te maken met een
rookverbod. Er gelden afstandscriteria. Nu is sprake van een absoluut verbod
op growshops, ongeacht de vraag of zij zich aan de wet houden. Dat acht ik
wel degelijk een strikter beleid. Mevrouw Bouwmeester kan het daar dan wel
niet mee eens zijn, maar zij gaat er wel in mee.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Het uitgangspunt voor de Partij van de Arbeid is dat de praktijk van de
coffeeshop niet mag worden aangetast. Overlast van coffeeshops is gewoon onacceptabel.
Gemeenten worden geholpen om die aan te pakken. Afstandscriteria leggen wij
hier helemaal niet vast. Ik heb meer dan eens gezegd dat deze flexibel moeten
zijn. In dat verband moet gekeken worden naar de openingstijden van scholen
en de coffeeshop, de afstand, de toegang en het straatbeeld. Het is een ontzettend
goede zaak dat er serieus wordt gekeken naar het voorkomen van overlast. Wij
leggen verder helemaal niets op. Mensen kunnen gewoon naar de coffeeshop gaan.
Wanneer mensen te maken krijgen met verslaving, moeten wij optreden. Daar
staan wij voor.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat zijn allemaal dooddoeners. Dat kan al. Dat moet al gebeuren.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Maar het gebeurt niet.Mevrouw Azough (GroenLinks):Wat dat betreft is het beleid dat dit kabinet voert alleen maar strikter
geworden. Het voert eerder het CDA-beleid uit dan PvdA-beleid.Mevrouw Bouwmeester (PvdA):Dit kabinet staat voor een beleid dat aansluit bij de praktijk. Als nu
niets wordt gedaan aan de overlast bij scholen, gaan wij de gemeenten helpen
om dat wel te doen. Dat is een winstpunt, want dit is de afgelopen jaren niet
gebeurd. Er is niet geïnvesteerd in jongeren met een probleem op het
punt van het gebruik van middelen. Kijkt eens naar de toezeggingen van minister
Klink. Die zijn geweldig en betekenen een innovatie in de zorg. Dit is een
verbetering en daarop ben ik trots.Mevrouw Joldersma (CDA):Voorzitter. Wie na de eerste termijn dacht dat de partijen in dit parlement
eindelijk naar elkaar toegroeiden, ziet nu een tweede termijn, waarin partijen
weer uit elkaar lijken te groeien. Ik ben blij met de reactie van de regering
in de eerste termijn. Zij stelt voor om niet de dertig jaar gedoogbeleid te
evalueren, maar om praktisch te zijn. De regering brengt volgend jaar de drugsnota
uit. Daarvoor doet zij nu de relevante onderzoeken. Verder wordt de aanpak
van de grensregio's daarin opgenomen en zal aandacht worden besteed aan vrijwilligersinitiatieven,
ook op scholen. Op dit laatste punt komt minister Klink in zijn drugspreventienota
op terug. Ik ben ook blij dat er eindelijk aandacht komt voor de meest kwetsbaren.
Het maakt mij niet uit waar het mee te maken heeft, maar laten wij ervoor
zorgen dat wij de meest kwetsbaren van de drugs kunnen weghouden. Ik ben ook
blij met wat minister Klink zei over het rapport over cannabis en CAM en ben
zeer benieuwd wat dit zal opleveren.Wij hebben gezegd dat er ook eens gekeken moet worden naar wat de privéklinieken
nu eigenlijk toevoegen. Een reactie hierop heb ik gemist. Met name een aantal
mensen uit de wereld van de Anonieme Alcoholisten zegt ons: ik ben in de gewone
verslavingszorg nooit op mijn eigen verantwoordelijkheid aangesproken. Minister
Klink liet doorklinken dat hij de chronisch verslaafden niet wil afschrijven.
De CDA-fractie is dit met hem eens. Toch merken wij ook dat in de gewone verslavingszorg
mensen soms van alles worden voorzien. Zij worden afgeholpen van hun schulden
en overal van ontdaan. Zij worden echter niet op hun eigen verantwoordelijkheid
aangesproken. Het is goed dat in het Minnesotamodel wordt gesteld: je bent
verslaafd en je hebt een ziekte, maar je moet er ook zelf aan werken. Die
benadering van de chronisch verslaafden zou ik graag meer willen zien. Dat
is niet afschrijven, maar mensen ook aanspreken op hun verantwoordelijkheid.Wij zijn zeer tevreden over de manier waarop minister Hirsch Ballin de
growshops wil aanpakken. Het lijkt ons prima dat dit niet via artikel 10a
gaat, maar via een ander artikel. Volgens ons is het echt een innovatie als
wij in Nederland de hennepbeurs niet meer zullen hebben. Over het overgangscriterium
heeft de minister aangegeven dat er een soort feitelijk inzicht in komt. Dit
wachten wij graag af.De heer Teeven (VVD):Volgens mij is mevrouw Joldersma blij met een lolly van de minister. Zijn
toezegging stelt niet veel voor. Straks gaat de georganiseerde misdaad zich
bezighouden met grootschalige teelt. Die gaat het materiaal niet kopen bij
de growshop, maar elders. In die situatie doen wij daartegen in de voorbereidingssfeer
helemaal niets. De minister staat dan met de strafbaarstelling van de growshops
met lege handen, en mevrouw Joldersma ook. Het lijkt heel aardig, maar het
leidt niet tot wat de CDA-fractie wil.Mevrouw Joldersma (CDA):Volgens mij hebt u de minister verkeerd begrepen. Hij zei juist: ik ga
niet het verschijnsel growshop in de wet zetten, maar ik ga de dingen die
de growshops doen expliciet strafbaar stellen. Hij denkt dan aan het bevorderen
van de teelt en van de handel. Op die manier doet hij hetzelfde als wat in
artikel 10a staat. Daarin gaat het over harddrugs. De minister stelt voor
om een soortgelijk artikel over voorbereidende handelingen rond de cannabis.
Dat lijkt ons een goede manier om de growshops aan te pakken. Men biedt daar
namelijk een soort fullservicepakket en misbruikt legale middelen om illegale
activiteiten te vergroten. Daarom kunnen de growshops nu niet worden aangepakt.
Daarin herken ik de aanpak die mijn fractie voorstaat. Wij zullen echter het
wetsvoorstel afwachten. Aan de hand daarvan zullen wij over dit onderwerp
opnieuw discussiëren.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Ik ben tevreden over het verloop van dit debat. Een van de
belangrijkste dingen is het gegeven dat er een nieuwe drugsnota komt. Dat
is goed. Ik ben ook blij dat er meer en meer aandacht is voor drugsgebruik
onder jongeren. Wat mij betreft komt er een apart hoofdstuk over jongeren
in de nota, hoewel ik uiteraard niet over de lay-out ervan ga. Ik vind
het echter belangrijk dat de problematiek rond jongeren een expliciete plaats
in de nota krijgt.Ik heb het gehad over het blowverbod en de openingstijden van de coffeeshops.
Ik wil niet dat dit een beetje wegloopt. Het was mijn bedoeling om voor te
stellen, gemeenten een soort gereedschapskist te geven. Als men daar een lokaal
drugsbeleid wil neerzetten, krijgt men dingen aangereikt die mogelijk zijn.
Dat is het idee. Als dit overeenkomt met wat de minister zei over het tussen
de oren krijgen bij de VNG, kan ik daarmee goed leven.In verband met de verslavingszorg heeft mevrouw Joldersma nog de Minnesotamethode
genoemd. Ook de VWS-woordvoerder van onze fractie heeft mij expliciet gevraagd,
te letten op dit soort methoden die in de praktijk erg veel hebben opgeleverd.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Ik ben blij met de toezegging van de bewindslieden om een
onderzoek in te stellen en een drugsnota op te stellen. Vooral een onderzoek
naar het effect van het drugsbeleid in de afgelopen decennia weegt voor ons
zwaar. Ik heb begrepen dat de toezegging wél in die zin opgevat moet
worden, dus misschien kan minister Klink hier nog even op ingaan, want ik
hoorde mevrouw Joldersma toch iets anders zeggen.Minister Klink zei het goed: een drugsvrije wereld is een illusie, feiten
moeten de basis vormen voor beleid. Hier ben ik het van harte mee eens, maar
ik moet zeggen dat wetenschappelijke onderbouwing er na deze woorden op veel
punten nauwelijks meer toe leek te doen. Dan gaat het dus vooral om emoties,
zoals afstandscriteria voor coffeeshops, een rookverbod in coffeeshops, een
absoluut verbod van growshops of een paddoverbod. Deze maatregelen hebben
geen stevige, feitelijke onderbouwing, want overlast aanpakken kan en moet
al en het is de vraag, welke risico's een paddoverbod zal opleveren. Wij maken
ons hier zorgen over, dit leidt wellicht tot verschraling van het coffeeshopbeleid,
een beleid dat minister Klink in eerste instantie stevig en duidelijk ondersteunde.
Hij zei dat de regering dit beleid straks met volle overtuiging bij de UNGASS
zal verdedigen, dus het gaat niet alleen om beperking van de schade, maar
juist ook om het softdrugsbeleid, inclusief het coffeeshopbeleid. Ik vraag
hem of hij ook daarvoor staat, want vanmiddag kreeg ik toch een andere indruk
van de bewindslieden. Minister Hirsch Ballin wekte de indruk dat de regering
toch een wat schamele nadruk op het coffeeshopbeleid legt. Wij vinden dit
triest, want coffeeshops moeten goed in de gaten gehouden worden en er moet
natuurlijk gehandhaafd worden als er problemen zijn, maar er zijn ook mogelijkheden
in de vorm van voorlichten, informeren van oudere jongeren en volwassenen
om ervoor te zorgen dat zij softdrugs op een goede manier gebruiken. Niet
elk gebruik van softdrugs is per se slecht, het gaat om misbruik, dat moeten
wij aanpakken.Voorzitter, ik dien twee moties in, waarvan de eerste over het rookverbod
in coffeeshops gaat.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat door de invoering van het rookverbod de kans bestaat dat
coffeeshops hun klanten niet binnenshuis kunnen laten blowen als ze hun personeel
geen rookvrije werkruimte kunnen bieden;overwegende dat het rookverbod in coffeeshops ertoe kan leiden dat de
AHOJG-criteria niet langer gehandhaafd kunnen worden, de overlast op straat
toeneemt en het toezicht op een verantwoorde geïnformeerde consumptie
van cannabisproducten wegvalt;verzoekt de regering, voorafgaande aan de invoering van het rookverbod
voor coffeeshops onderzoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheden van bestaande
coffeeshops om een afzonderlijke rookruimte te realiseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Azough en Van der Ham. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 216(24077).Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. De tweede motie betreft het gedoogbeleid in "de rest
van de wereld", waarover wij een aantal interruptiedebatjes hebben gevoerd.
Mij is nog niet duidelijk wat de regering nu gaat doen met het gevraagde onderzoek
door het RIVM, vandaar deze motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het Nederlandse gedoogbeleid ten aanzien van de verkoop
en het gebruik van softdrugs inmiddels door verscheidene andere landen in
de praktijk wordt gebracht, zonder dat dit in alle gevallen in officieel beleid
bestendigd is;overwegende dat hierdoor het draagvlak voor het Nederlandse softdrugsbeleid
althans in de dagelijkse praktijk van veel andere landen groter lijkt te worden;verzoekt de regering, een onderzoek in te stellen naar de mate waarin
en de manier waarop andere Europese lidstaten en de afzonderlijke staten van
de Verenigde Staten van Amerika (elementen van) het Nederlandse softdrugsbeleid
in de praktijk brengen, en daarover de Kamer te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Azough. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 217(24077).Mevrouw Azough (GroenLinks):Deze laatste motie is wat mij betreft een instrument, een wapen voor het debat dat wij nog zullen voeren over de UNGASS, over de verdragen
en over een beter drugsbeleid in Nederland.De heer Teeven (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie is blij met de toezeggingen van het kabinet,
met name met de toezegging van minister Klink om opnieuw een onderzoek te
laten uitvoeren naar de classificatie van drugs. Daarvoor geldt een lijst
1 en een lijst 2. Er komt dus een algemeen onderzoek om te achterhalen wat
het gevaar is van een bepaalde drug en of middelen van lijst 1 naar lijst
2 kunnen, maar ook of middelen van lijst 2 op lijst 1 kunnen worden geplaatst.
Dat vinden wij de winst van vandaag. Ik vind dat dit de eerste basale voorwaarde
is om vervolgstappen te kunnen zetten met het Nederlandse drugsbeleid. Wij
hopen dat het onderzoek vooraf zal gaan aan het opstellen van de meerjarenvisie.
Wij zijn met het opstellen van die visie ook blij. Het kabinet zal namelijk
een nieuwe drugsnota opstellen, waarmee voor meerdere jaren het beleid wordt
uitgezet. Dat is winst. Toen ik vanmorgen aan het debat begon, was ik sceptisch,
maar met deze twee toezeggingen kan de VVD-fractie heel goed uit de voeten.Ik wil nog wel een paar kleine nuances aanbrengen. Mevrouw Van Velzen
herinnerde aan een motie van collega Kant van de SP en collega Schippers van
de VVD. Die betrof het roken in coffeeshops. Zij vergat er bij te vertellen
dat dat een motie was uit een serie moties die alle het rookverbod in horecagelegenheden
betroffen en dat je bij de beoordeling de onderlinge samenhang van de moties
in aanmerking zou moeten nemen. De VVD-fractie kan heel goed leven met de
toezegging van de minister van Volksgezondheid. Hij vindt dat er zowel in
cafés als in coffeeshops ruimten moeten komen voor rokers. Ik snap
dan niet zo goed waarom wij nu heel veel geduld zouden moeten hebben met de
coffeeshops. Dat geduld hebben wij namelijk niet gehad met de cafés.
Wij moeten de coffeeshops dan ook niet op een andere manier behandelen. De
minister van Volksgezondheid zegt tegen coffeeshopeigenaren dat zij een ruimte
moeten creëren waar mensen die de shop bezoeken kunnen roken. Dat vindt
de VVD-fractie thans voldoende. De gemeenten zorgen natuurlijk voor handhaving
van het beleid en zij kunnen anticiperen op voorgenomen maatregelen. Zij weten
wat er vandaag is gewisseld. Ik meen dat bedoelde maatregelen in juli zullen
gaan gelden en dus hebben de gemeenten een groot aantal maanden de tijd. Ook
de coffeeshops kunnen anticiperen op het voorgenomen beleid en daarom zie
ik geen problemen voor de praktijk.Mevrouw Van Velzen (SP):Deze houding van de VVD verbaast mij. De fractie van de SP en de fractie
van de VVD hebben destijds nadrukkelijk samen de motie ingediend en die motie
werd aangenomen. Wat er in alle andere moties staat, doet er niet doe, want
deze motie staat op zichzelf. Bovendien dienen aangenomen moties uitgevoerd
te worden. De basishouding was destijds: als je naar een café gaat,
doe je dat om een biertje te drinken, een glaasje cola te nemen enzovoorts,
maar dan is niet je voornaamste doel: gaan roken. Daarentegen is een coffeeshop
een horecagelegenheid met als hoofddoel gelegenheid bieden om te roken. Daarom
is het logisch voor coffeeshops een uitzondering te creëren. Dat was
ook de mening van de fractie van de VVD. Ik zie niet in waarom zij plotseling
van mening veranderd zou moeten zijn.De heer Teeven (VVD):Ik verwachtte al dat u hierover een vraagje zou stellen en daarom heb
ik even gebeld met collega Schippers om te kunnen achterhalen hoe dat nu precies
zat met die motie. Ik was er namelijk niet bij toen die in 2003 werd ingediend.
U wel en daarom wilde ik de feiten kennen. Mij is gebleken dat de houding
van de VVD-fractie wat minder ideologisch is dan die van de SP als het gaat
om het roken van een sigaretje in een café. De VVD vond dat dat in
een rookvrije ruimte heel goed moest kunnen. Wij vonden ook dat cafés
niet heel rigide aan een rookverbod gehouden moesten worden. Nogmaals, de
motie was er één van een serie. Wij vonden dus niet dat je cafés
en coffeeshops geheel verschillend zou moeten behandelen. Het zou toch te
gek zijn als een willekeurige Nederlander zijn sigaretje niet kan opsteken
in een café en als cafés geen tijd zouden krijgen om een geschikte
ruimte te creëren, terwijl coffeeshops daarvoor tot eind 2009 de tijd
gegeven zou worden. Ik meen dat de minister van Volksgezondheid voor een heel
goede lijn heeft gekozen. Volgens mij voert hij met die lijn ook de motie
uit. Ik heb hem vandaag namelijk niet horen zeggen dat er in een coffeeshop
helemaal niet gerookt mag worden. Als mevrouw Van Velzen dat wel heeft gehoord,
moet zij op dat punt een motie indienen. Ik kan met het antwoord van de minister
goed leven. Ik vind dat daarmee de motie wordt uitgevoerd. Mevrouw Van Velzen
stelt zich meer ideologisch op. Dat mag, maar dat is niet mijn keus.Voorzitter. Dan wil ik nog een enkele opmerking maken over de grensstreek.
Zeker omdat hij een achterban in Zuid-Limburg heeft, raad ik de minister van
Justitie aan om navraag te doen en om zo te achterhalen of goed overleg is
gepleegd met vertegenwoordigers van de grensgemeenten onder Maastricht. Daarbij
denk ik niet alleen aan Eijsden, maar ook aan andere gemeenten. Ik heb van
deze kwestie echt werk gemaakt. Ik zal niet meer spreken over signalen, want
dan zegt de minister dat ik meer concreet moet zijn. Ik raad hem echter aan
om te gaan praten met de besturen van die gemeenten. Volgens mij komen die
echt in de knel te zitten. Zij hebben enerzijds te maken met hetgeen burgemeester
Leers van Maastricht wil en anderzijds met wat de minister wil. De minister
probeert de Belgen een beetje te vriend te houden. Als de VVD moet kiezen
tussen de inwoners van België en de inwoners van de Zuid-Limburgse gemeenten,
dan kiezen zij voor de laatsten.Minister Klink:Mevrouw de voorzitter. Tegen de heer Van der Ham zeg ik dat wij aandacht
zullen besteden aan de classificatie.Gevraagd is in hoeverre wij de grenzen van het regeerakkoord oprekken
bij de beleidsindicaties die uit de overwegingen met betrekking tot de herclassificatie
voortkomen. Dat moeten wij afwachten. Ik neem wat dat betreft een open houding
aan. Dat geldt echter niet voor de internationale kaders. Ik voorzie niet
dat wij die zullen oprekken. Dat is niet onze beleidsintentie.Minister Hirsch Ballin zal de vragen over het eigen grondgebied en de
teelt voor zijn rekening nemen.Ten aanzien van de paddo's, de marktwerking en de run op de LSD heb ik
al aangegeven dat het een afweging is. Er zullen ongetwijfeld nieuwe evaluaties
komen. Misschien komt daar iets anders uit. Vooralsnog sluiten wij ons echter
aan bij de rest van Europa door de paddo's te verbieden. Ik heb al gezegd
dat ik geen signalen heb ontvangen – ik ben zelfs in de literatuur gedoken –
waaruit blijkt dat er in Engeland en andere landen waar dat verbod onlangs
is ingegaan, een enorme verschuiving is ontstaan. Ik zeg dat wel met enige
voorzichtigheid, want het is niet meer dan een impressie.Mevrouw Van Velzen is ingegaan op de kosten en de baten. De minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft daarover in relatie tot die
opmerkingen het een en ander gezegd. Ook ik heb dat in eerste termijn gedaan
en ik voeg daaraan toe dat het niet mogelijk is om zomaar een vergelijking
te maken. Er zijn kosten gemaakt die betrekking hebben op ons huidige drugsbeleid.
Dan moet je dus weten wat het alternatief is en daaruit vloeien ook kosten
voort. Als dat een enorme accijnsverhoging is op grond van het feit dat je
toch ergens een drempel wilt realiseren, brengt dat ook kosten met zich mee.
Dat zal zeker het geval zijn als men zal proberen om onder die accijnsverhoging
uit te komen. Bij een gewild product vergt dat ook weer handhaving, nog afgezien
van het feit dat Nederland wellicht een eiland wordt dat het beginpunt is
van drugssmokkel. Met deze woorden probeer ik aan te geven hoe lastig het
is om een afweging over de kosten te maken.Mevrouw Joldersma heeft gesproken over de meest kwetsbaren. Dat is een
punt dat ik van harte onderschrijf. Het Minnesotamodel wordt in Nederland
ook gebruikt. Die vorm van verslavingshulpverlening wordt dus aangeboden.
Gelukkig kennen wij gaandeweg een cultuur van evidence based behandelingen.
Er vindt dus een ontwikkeling plaats naar kwaliteitsindicatoren. Ook tegen
de heer Anker zeg ik dat, als dit model werkt, het zichzelf op een gegeven
moment zal bewijzen. Hopelijk zal het daarna breder worden ingezet.Mevrouw Azough heeft gezegd "eerst de feiten en dan de emoties".
De feiten zijn inderdaad belangrijk. Ik heb zelf gezegd dat daarna de emoties
een rol spelen. Dat wil niet zeggen dat de feiten dan worden weggepoetst.
Ik ben het dus niet eens met de strekking van de opmerking van mevrouw Azough
dat wij geen recht doen aan de feiten. Onder andere ten aanzien van de paddo's
heb ik aangegeven op welke feiten ik mij wil baseren en de minister van Justitie
heeft gesproken over de afstand tot scholen. Ook heeft hij wat dat betreft
argumenten gegeven.Er is gesproken over coffeeshops en harm reduction. Het laatste heeft
met spuitenomruil en dergelijke te maken. Met ons coffeeshopstelsel kunnen
wij niet direct zeggen dat daardoor evident sprake is van een scheiding op
de markt tussen harddrugs en softdrugs. Ik vind dan ook dat wij, anders dan
bij harm reduction, minder recht van spreken hebben. Naar mijn idee kunnen
wij dus niet tegen andere landen zeggen dat wij het op het terrein van de
coffeeshops zo geweldig doen. Ik ben dus minder gedreven om dat op het internationale
toneel helemaal naar mij toe te trekken.Ik ben blij dat de heer Teeven zijn motie heeft toegelicht. Eerlijk gezegd
had ik die zo wel geïnterpreteerd. De motie heeft betrekking op het bredere
kader van de behandeling van het rookverbod.Voorzitter. Ik ben toegekomen aan de behandeling van de moties. Ik begin
met de motie nr. 212 van de leden Van der Ham, Azough en Van Velzen. Harm
reduction is een belangrijk beginsel dat ik serieus zal uitdragen in het kader
van de UNGASS en de assessment. Het is echter de vraag of het leidend moet
zijn. Ook andere punten zijn leidend, zoals preventie en het bestrijden van
de handel in drugs. In de motie wordt de regering verzocht binnen de internationale
gemeenschap het initiatief te nemen om een coalitie aan te gaan met gelijkgestemde
overheden om de drugsverdragen hiertoe te herzien. Ik heb zo-even aangegeven
dat ik de drugsverdragen eigenlijk niet wil herzien, maar dat ik binnen de
kaders van die drugsverdragen aan harm reduction wil werken. Tegen deze achtergrond
ontraad ik aanvaarding van deze motie.Op de motie nr. 213 kan ik nog niet ingaan, omdat ik eerst wil nagaan
of het openbaar maken van de stukken van de INCB niet in strijd is met de
internationale afspraken. Die zaak moet ik eerst bespreken met de minister
van Buitenlandse Zaken. De Kamer zal hierover bericht ontvangen.Dan kom ik bij de motie van de heer Van der Staaij, nr. 214, waarin de
regering wordt verzocht in de toegezegde integrale drugsnota de mogelijkheden
voor een solide drugsbeleid zonder coffeeshops te verkennen. Ik ontraad aanvaarding
van deze motie, omdat het niet mijn inzet is om de coffeeshops te verbieden.
Bij de discussie over de drugsnota kan dit vraagstuk weer aan de orde worden
gesteld.Mevrouw Azough verzoekt de regering in de motie nr. 216 om voorafgaande
aan de invoering van het rookverbod voor coffeeshops onderzoek te laten uitvoeren
naar de mogelijkheden van bestaande coffeeshops om een afzonderlijke rookruimte
te realiseren. Ik ontraad aanvaarding van deze motie. Ik wil eerst kijken
wat er mogelijk is. Creativiteit leidt vaak tot veel. Zo-even hoorde ik van
mevrouw Bouwmeester dat in Almere met glas gewerkt wordt. Het gaat erom de
consumptie van het roken te onderscheiden. Wij zullen dat overigens wel evalueren
in overleg met de VNG.Voorts heeft mevrouw Azough op nr. 217 een motie ingediend om onderzoek
in te stellen naar de mate waarin en de manier waarop andere Europese lidstaten
en de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika het Nederlandse
softdrugsbeleid in de praktijk brengen en daarover de Kamer te informeren.
Ik heb toegezegd dat er een internationale vergelijking zal plaatsvinden voorafgaand
aan de nota. Ik zal dit punt daarin meenemen. Het oordeel over deze motie
laat ik aan de Kamer over.De heer Van der Ham (D66):Ik heb nog een vraag naar aanleiding van mijn motie nr. 212. De minister
zegt dat hij open staat voor het beginsel "harm reduction", maar
dat er wel afspraken zijn gemaakt in het regeerakkoord. Als het goed is, zal
het plan dat hierop betrekking heeft ook na deze kabinetsperiode nog waarde
hebben. Het is heel goed mogelijk dat in dat rapport iets staat dat niet binnen
de grenzen van het regeerakkoord past, maar dat aan het oordeel van een volgend
kabinet wordt overgelaten. Dan doel ik op de mogelijkheden van het reguleren
via de achterdeur, ook wanneer het gaat over internationale verdragen. Dat
is de inzet van die motie. De minister zegt dat hij niet van
plan is de drugsverdragen te herzien."Herzien" kan een interpretatie
van de verdragen betekenen, maar het kan ook zijn dat het een aanzet is tot
een discussie met een aantal landen om de verdragen open te breken op specifieke
punten. Daartoe roept deze zeer genuanceerde motie op. Naar mijn idee hoeft
de minister aanvaarding ervan niet te ontraden. Hij kan het meenemen en er
zijn voordeel mee doen.Minister Klink:Ik lees de motie anders, eerlijk gezegd. Er staat dat harm reduction als
uitgangspunt voor drugsbeleid leidend dient te zijn. Daar heb ik mijn nuancering
bij gegeven. Vervolgens staat er dat wij de drugsverdragen hiertoe zouden
moeten herzien. Ik heb aangegeven dat het binnen de kaders van de huidige
drugsverdragen kan. Naar aanleiding van de opmerking van de heer Van der Ham
over het regeerakkoord zeg ik dat nieuwe feiten tot nieuwe afwegingen kunnen
leiden, anders heb je geen nieuwe feiten nodig. Nu staan wij echter voor de
huidige afweging op basis van de kennis van zaken die wij nu hebben. Die geeft
mij geen aanleiding om de drugsverdragen te knellend te vinden en ook niet
om te zeggen dat het regeerakkoord knellend is. Maar nogmaals, zeker in het
laatste verband meen ik dat nieuwe feiten tot nieuwe afwegingen kunnen leiden.
Daar gaan wij niet aan voorbij.De heer Van der Ham (D66):De lezing van de indiener van de motie is geldend. Mijn lezing is iets
anders dan de interpretatie van de minister.De voorzitter:Ja, dat is zo, maar de minister heeft dat ook gehoord.De heer Van der Ham (D66):Dan hoop ik dat hij die woorden meeneemt.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. Ik kan kort zijn. Op verzoek van mijn collega van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties geef ik meteen een antwoord op het
punt dat aan de orde werd gesteld door mevrouw Van Velzen en mevrouw Azough
over politie-inzet. Mijn collega Ter Horst heeft in eerste termijn gezegd
dat wij zullen bekijken of wij dat op een enigszins redelijke en hanteerbare
manier in kaart kunnen brengen. Zij heeft niet gezegd dat wij al weten dat
dit kan. Als dat helder is, hoeft daarover geen misverstand te bestaan. Wij
wilden dat graag nog even preciseren. Dat is tenslotte belangrijk in een debat
zoals dit. Wij hoeven het niet eens te zijn, maar wij moeten elkaar wel goed
begrijpen.Ik had het gevoel dat dit bij de heer Van der Ham even een beetje mis
ging. Wij hoeven het niet eens te zijn, maar ik had niet de indruk dat de
heer Van der Ham een erg goede karakteristiek gaf van de reactie van de regering
over het drugsbeleid. Hij maakte een vergelijking en toonde zich als het ware
gelukkiger met een theoretisch onderschrijven van bepaalde gedachten zonder
dat dit praktische consequenties had in vergelijking met hetgeen de regering
nu doet. Naar ik meen sprak hij toen over iets wat ik had gezegd over het
Manifest van Maastricht en over hetgeen mijn collega's hadden gezegd. Ik had
eigenlijk de gedachte dat hij ook had kunnen horen dat wij de problemen die
zijn beschreven rondom het drugsbeleid en het Manifest van Maastricht serieus
nemen. Wij volgen echter onze eigen lijn in de manier waarop wij daarop beleidsmatig
reageren. Deze is uitgezet in het coalitieakkoord. Dat hebben mijn collega's
en ik net toegelicht. Dat is absoluut geen gesloten benadering van wat dan
ook. Wij hebben nieuwe initiatieven genomen. Wij pakken het probleem dat bijvoorbeeld
in het manifest wordt genoemd, van de vervelende bijverschijnselen van de
huisteelt van hennep, aan. Ook de growshops worden ter hand genomen. Als het
beleidsmatig anders is dan de heer Van der Ham had gedacht, dan is dat prima,
maar ik heb niet graag dat hij naar huis gaat met de gedachte dat wij op een
of andere manier dit soort onderwerpen en de reële problemen niet serieus
onder ogen zien. Ons beleid is erop gericht om de reële problemen op
een praktische manier onder ogen te zien. Daarop reageren wij. Inderdaad doen
wij dat met een krachtig handhavingsbeleid waar nodig en met een aanpak van
problemen bij de oorzaken waar dat is vereist. Ik had echt gehoopt dat ook
de fractie van D66, met een andere geschiedenis op dit onderwerp dan sommige
andere fracties, bijvoorbeeld had opgepikt wat mijn collega en ik zeiden over
het belang van het onder ogen zien van de maatschappelijke effecten van drugsgebruik.
Op dat vlak is er nieuw beleid. Het is dus geen gesloten kader, noch theoretisch,
noch praktisch. Het is het onder ogen zien van de reële problemen. Ik
hoop dat de heer Van der Ham dat, wellicht bij een nadere terugblik op dit
debat, nader zal onderkennen. Ik kan op dit punt dus alleen maar onderschrijven
wat mevrouw Joldersma heeft benadrukt. De aandacht voor de meest kwetsbaren
en de maatschappelijke problemen rondom het drugsbeleid is een belangrijk
element dat degenen die achter de regeringstafel staan zich ter harte hebben
genomen. Ik hoop dat wij daarmee echt een goed en belangrijk nieuw gezichtspunt
hebben geopend in het drugsbeleid.Dan kom ik op de opmerking van de heer Teeven. Uiteraard neem ik graag
ter harte dat niet in plaats van, maar óók naar de Nederlandse
buren van Maastricht moet worden gekeken. Ik voeg daaraan toe dat ook gekeken
moet worden naar de inwoners van Maastricht zelf. Bij het tegengaan van drugstoerisme
moet dus rekening worden gehouden met alle overlasteffecten voor alle betrokken
gemeenten aan beide kanten van de grens.Wat ik net heb gezegd, geldt eigenlijk ook voor de opmerking van mevrouw
Azough. Ik proefde bij haar iets meer begrip voor de manier waarop wij tot
een paar relevante gezichtspunten zijn gekomen. Naar ik meen heb ik er in
de eerste termijn op gewezen dat wij in een nota de problemen rondom de coffeeshops
wel degelijk onder ogen zien.Wij zullen in de nota over handhaving op internet ook aandacht besteden
aan het onderwerp van de motie van de heer Van der Staaij. Daarom lijkt deze
motie mij op dit moment niet nodig. Misschien zou hij willen overwegen om
deze aan te houden totdat wij die nota bespreken.De heer Van der Ham (D66):In het Manifest van Maastricht stonden een aantal heel goede en behartigenswaardige
dingen, waaronder repressie, veel voorlichting, maar ook een experiment met
regulering. Het is prima dat de minister wat aan repressie en voorlichting
doet. Dat is maatschappelijk allemaal oké, maar hij
wil geen experiment starten om te reguleren. Hij winkelt selectief.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. Ik heb al in eerste termijn gezegd dat wij geen
experimenten willen, maar wel de echte problemen willen aanpakken.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. De minister zegt aan de slag te gaan met het afficheringsverbod.
De heer Van der Staaij sprak over verslagen van toeristen die een coffeeshop
hadden bezocht en daarover in lyrische bewoordingen schreven op internet.
Valt dat ook onder het afficheringsverbod dat de minister voor ogen heeft?Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. Als dat niet door de coffeeshops op het web wordt
gezet, valt het er niet onder. Als de coffeeshops daar aanbevelingen van hun
klanten neerzetten, vallen deze er wel onder, lyriek of niet.De heer Van der Staaij (SGP):In de motie is een koppeling aan een soort advertentie voor een coffeeshop
bedoeld, met allerlei opwekkende gebruikerservaringen erbij, in de beperkende
zin zoals de minister deze net uitlegde.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Ik zou willen dat minister Hirsch Ballin wat dichter bij mijn
fractie kwam. Ik heb de indruk dat hij kiest voor een wat schralere status
quo bij het coffeeshopbeleid. Dat vinden wij heel jammer.Minister Hirsch Ballin:In het woord "schraal" herken ik niet de manier waarop wij het
beleid hier uitzetten, maar ik verval in herhalingen als ik dat weer nader
ga toelichten.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de leden van zowel het kabinet als de Kamer voor de medewerking
aan het uiteindelijk redelijk vlotte verloop van dit debat. De stemmingen
over de moties zijn volgende week dinsdag.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-4240-4268.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl