Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 1995 (23900-IXA); Wijziging van hoofdstuk IXA (Nationale Schuld) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1993 (Slotwet; rekening) (23842); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 1995 (23900-IXB)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 438-461

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-12-1994

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 12, pagina 438-461

21-12-1994

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23900Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23842Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23843Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23844Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23023Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23046Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23940Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23941Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23942Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23943Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23952Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23962Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Overgangsregeling voor de heffing van motorrijtuigenbelasting inzake motorrijtuigen met een tenaamstelling van het kentekenbewijs van voor het kalenderjaar 1988, en vervanging van het wisseldisconto van De Nederlandsche Bank N.V. door de voorschotrente van De Nederlandsche Bank N.V. in de Wet op de accijns en de Wet op de belasting van personenauto's en motorrijwielen 1992 (23981)Pagina 461-463
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 1995 (23900-IXA); Wijziging van hoofdstuk IXA (Nationale Schuld) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1993 (Slotwet; rekening) (23842); Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 1995 (23900-IXB)Pagina 438-461
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Coördinatiewet Sociale Verzekering, de Ziekenfondswet en de Wet aanpassing uitkeringsregelingen overheveling opslagpremies in verband met de invoering van een premievrije voet voor het werkgeversdeel van de procentuele premie voor de ziekenfondsverzekering (Wet invoering franchise ZFW-premie) (23964)Pagina 407-419
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Werkloosheidswet en enkele andere wetten (aanscherping referte-eisen WW) (23985)Pagina 422-433
12de vergadering; 21 december 1994Pagina 407-407
Stemming in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Coördinatiewet Sociale Verzekering, de Ziekenfondswet en de Wet aanpassing uitkeringsregelingen overheveling opslagpremies in verband met de invoering van een premievrije voet voor het werkgeversdeel van de procentuele premie voor de ziekenfondsverzekering (Wet invoering franchise ZFW-premie) (23964)Pagina 437-437
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs, de Wet op het basisonderwijs en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 ten behoeve van een betere toerusting van het basisonderwijs met capaciteiten en faciliteiten van (delen van) het speciaal onderwijs (Weer samen naar school) (23486)Pagina 433-436
Stemming in verband met het wetsvoorstel Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet, de Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (23957)Pagina 436-437
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet, houdende uitbreiding van de loonkostensubsidieregeling (23784)Pagina 419-422
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de wetsvoorstellen inzake belastingen op milieugrondslag, te weten:de motie-K. Zijlstra c.s. over de milieukundige rechtvaardiging van een heffing op de winning van grondwater (23935, nr. 117d)Pagina 437-438
Stemming in verband met het wetsvoorstel Wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met het beperken van de duur waarvoor concessies voor omroepverenigingen, zendtijdtoewijzingen voor kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag en toestemmingen voor commerciële omroepinstellingen kunnen worden verleend, tot een periode van vijf jaren (23978)Pagina 437-437

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 123 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: 
 
 Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale
Schuld (IXA) voor het jaar 1995 (23900-IXA);
 
 
 Wijziging
van hoofdstuk IXA (Nationale Schuld) van de begroting van de uitgaven en de
ontvangsten voor het jaar 1993 (Slotwet; rekening) (23842);
 
 
 Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 1995 (23900-IXB);
 
 
 Wijziging van hoofdstuk IXB (Ministerie van Financiën)
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1993 (Slotwet;
rekening) (23843);
 
 
 Wijziging van de begroting van
de lasten en de baten en van de kapitaaluitgaven en -ontvangsten van het Staatsmuntbedrijf
voor het jaar 1993 (Slotwet; rekening) (23844);
 
 
 Wijziging van de inkomstenbelasting (kapitaalverzekeringen en periodieke uitkeringen)
(23023);
 
 
 Wijziging van de Wet op de loonbelasting
1964, de Wet op de vermogensbelasting 1964, de Successiewet 1956, de Wet op
de inkomstenbelasting 1964, de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, de Invorderingswet
1990 en de Coördinatiewet Sociale Verzekering naar aanleiding van de
herziening van het fiscale regime voor onderhoudsvoorzieningen en bepaalde
spaarvormen in de inkomstenbelasting (Aanpassing van de Wet op de loonbelasting
1964 en andere wetten aan Brede Herwaardering) (23046);
 
 
 Wijziging van de vermogensbelasting (wijziging ondernemingsvrijstelling) (23940);
 
 
 Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting
1964, de Wet op de loonbelasting 1964 en de Algemene Ouderdomswet in het kader
van de invoering van een ouderenaftrek (23941);
 
 
 Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964, de Wet op de loonbelasting
1964 en de Wet van 24 december 1993, Stb. 733, in het kader van het belastingplan
1995 (23942);
 
 
 Wijziging van de Wet op de loonbelasting
1964 en van een aantal andere wetten houdende aanpassing van het regime voor
werknemersspaarregelingen (23943);
 
 
 Wijziging van
de Wet op de omzetbelasting 1968 in verband met de invoering van een bijzondere
regeling voor gebruikte goederen, kunstvoorwerpen, voorwerpen voor verzamelingen
en antiquiteiten (23952);
 
 
 Wijziging van de Wet
op de inkomstenbelasting 1964 en de Wet op de vennootschapsbelasting 1969
(onbeperkte voorwaartse verrekening van ondernemingsverliezen en vaststelling
van verliezen bij beschikking) (23962).
 
 
 
 
 
 (Zie vergadering van 20 december 1994.)
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt hervat.
 
 
 
 
 Voorzitter: Heijne Makkreel
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Toen ik gisteren de betogen in eerste termijn hoorde, was
ik even bang dat er voor mij weinig vragen te beantwoorden zouden zijn. Gelukkig
hebben enkele leden de gelegenheid aangegrepen nog iets te zeggen over de
algemene financiële beschouwingen. Ik ga dan ook graag op de gemaakte
opmerkingen in.
 
 De heer Schinck vroeg zich af of in plaats van een ouderenaftrek het verhogen
van de AOW niet eenvoudiger zou zijn. Om een aantal redenen geeft de regering
de voorkeur aan de ouderenaftrek. De eerste reden is de systematiek van de
WKA, waarin wettelijk is vastgelegd welke uitkeringen volgens deze systematiek
worden aangepast. Deze systematiek is gewoon gevolgd. De tweede reden is,
zoals de heer Schinck zelf opmerkt, dat er sprake is van een zekere toespitsing
bij de ouderenaftrek op ouderen met een wat lager inkomen in de eerste schijf.
Om deze twee redenen hebben wij voor de ouderenaftrek gekozen.
 
 De heren Schinck en Schuyer hebben gesproken over het spaarloon en de
indirecte effecten die zich daarbij voordoen, waardoor alles bij elkaar opgeteld
de budgettaire schade geringer zou zijn. Er zijn natuurlijk veel maatregelen
die allemaal effecten veroorzaken. Een van de effecten van loonmatiging is
derving van loonbelasting. Wij moeten dus niet alleen onze zegeningen tellen.
In ons voorstel hebben wij rekening gehouden met één indirect
effect. Dat is al een beetje zondig, omdat wij normaal gesproken bij autonome
maatregelen louter en alleen het effect van de eerste orde meetellen. Ik doel
nu op een effect van de tweede orde in de vennootschapsbelasting, die direct
met het spaarloon samenhangt. De overhevelingstoeslag leidt, los van het effect
op de loonvorming, tot extra vennootschapsbelasting. Wij hebben daarmee rekening
gehouden. Voor het overige zijn wij toch wat voorzichtig.
 
 Wij weten dat bepaalde maatregelen een gunstig effect op de economische
ontwikkeling hebben. Dat aspect verwaarlozen wij niet. Bij de budgettaire
verantwoording en afwikkeling staan wij huiverig tegenover het meetellen van
allerlei indirecte effecten, al was het maar omdat je zonder Centraal planbureau
nooit meer een budgettaire opstelling zou kunnen maken. Ik voel veel liefde
voor het Centraal planbureau, maar het is ook weleens prettig als je zonder
dat bureau kunt.
 
 Voorzitter! De heer De Boer heeft een vraag gesteld over de dekkingsproblematiek
bij het onderwijs. Ik heb daarover zoëven aan de overzijde iets mogen
zeggen. De conclusie was dat er geen dekkingsproblematiek is. Daarmee heeft
de opstelling het goedkeuringsstempel van de minister van Financiën kunnen
krijgen.
 
 Ik ben de heer De Boer erkentelijk voor de drie complimenten die hij heeft
uitgedeeld. Hij zei daarvan zelf dat dit niet erg gebruikelijk is. Die complimenten
betroffen de budgetdiscipline, het realiseren van onderuitputting en de heldere
memorie van toelichting. Voor die eerste twee punten gaat het krediet ook
naar het vorige kabinet en naar mijn ambtsvoorganger op deze post. Voor de
heldere taal in de memorie van toelichting is de staatssecretaris
verantwoordelijk.
 
 De heer De Boer heeft de invoering van de kapitaaldienst aangekaart. Aan
de overzijde is daarover ook gesproken. Ik heb de schriftelijke vragen van
de heer Rabbae van dezelfde partij op dat punt mogen beantwoorden. Er zijn
enkele kanttekeningen te maken bij de benadering die Arthur Anderson kiest.
Er zijn keuzen gemaakt die ook anders hadden kunnen zijn. Ik ben overigens
wel gelukkig met de zorg die uit het betoog van de heer De Boer spreekt over
het netto-vermogen van de Staat en dus impliciet met zijn zorg over de staatsschuld
en het financieringstekort. Dat is een verfrissend geluid. De zorg die de
minister van Financiën traditioneel heeft, wordt dus gedeeld door de
fractie van GroenLinks.
 
 De bedrijfseconomische benadering staat ook bij het kabinet voorop. Er
zijn enkele manieren waarop wij daaraan trachten vorm te geven. De lease-brief
is al genoemd. Wij proberen ook bij de financiering van de infrastructuur
de bedrijfseconomische benadering voorop te stellen. Wij zijn nog niet toe
aan een baten- en lastenstelsel. Wij doen daar onderzoek naar. Wij kijken
naar de ervaringen, met name in Nieuw-Zeeland waar men een dergelijk systeem
heeft. Wij hebben ook contact met onze Engelse collega's die overwegen een
dergelijk systeem in te voeren. Een dergelijke stelselherziening van de comptabiliteit
zal op zijn vroegst aan het einde van de kabinetsperiode meer contouren krijgen.
Voorlopig is mijn eerste prioriteit, ervoor te zorgen dat de afspraken die
over het uitgavenplafond en de ombuigingen zijn gemaakt, worden gerealiseerd.
 
 De heer De Boer heeft een kritische kanttekening gemaakt bij het begrip
collectieve-lastendruk. Dat begrip komt in de Miljoenennota eigenlijk niet
meer voor, behalve op een plek waar wordt uitgelegd, dat dit een ongelukkig
begrip is. Daarin kunnen wij elkaar dus vinden. Vanwege de aspecten die de
heer De Boer noemde, heeft het kabinet voor deze benadering gekozen. Je kunt
namelijk weleens contraire effecten krijgen vanwege de macro-economische verwevenheid.
Het kabinet heeft ervoor gekozen, de micro-lastendruk en mutaties in tarieven
en grondslagwijziging voorop te stellen en het begrip collectieve-lastendruk
en het macro-economische begrip niet meer centraal te stellen in het beleid.
 
 Bij de kwestie van de vergrijzing, de kwestie van de AOW en de herijking
van de sociale zekerheid die voorzien is voor 1996 gaat het om de vraag: hoe
gaan wij met de sociale zekerheid om op lange termijn. Dat is het moment om
de oudedagsvoorziening meer in haar algemeenheid te doordenken en de wijze
waarop wij de vergrijzing tegemoet kunnen treden.
 
 Ten aanzien van de VUT toont de heer De Boer zich wat conservatief. Veranderingen
dienen volgens hem ten minste zes à zeven jaar van te voren te worden
aangekondigd. Het kabinet kijkt daar wat anders tegenaan. In ieder geval hebben
wij het voornemen, de VUT-regeling voor ambtenaren in deze periode af te schaffen.
Wellicht komen dan ook in overleg met de vakbonden vormen van flexibele pensionering
aan de orde.
 
 Het bankgeheim en de Europese Unie zijn ook aangekaart. Er is geen richtlijn
in de maak voor het bankgeheim. Er is wel een relatie met voornemens die de
Europese Commissie heeft voor bronbelasting. De Nederlandse positie is dat
wij daar niet zo op gesteld zijn. Wij zijn van mening dat een onderlinge uitwisseling
van gegevens beter is. Ik denk daarbij aan rente die in andere landen wordt
genoten. Die uitwisseling van gegevens staat in onze positiebepaling in Brussel
meer centraal. Andere landen hebben daarover een andere mening. Landen als
Oostenrijk en Luxemburg voelen niets voor een dergelijke regeling. Dit dossier
maakt niet veel voortgang.
 
 Er is voorts gesproken over het basisinkomen en de negatieve inkomstenbelasting.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Voorzitter! De minister verbindt het bankgeheim met de bronbelasting.
Hij zegt daarvoor niet erg geporteerd te zijn. Bedoelt hij daarmee nu de bronbelasting
of het bankgeheim?
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Wij zijn niet zo geporteerd voor de bronbelasting. Wij zien meer in het
onderling uitwisselen van gegevens. Wij hebben bijvoorbeeld de Nederlands
renseignering. Wij hebben de zaak redelijk goed op orde. Ik herhaal daarom
dat wij meer zien in gegevensuitwisseling tussen landen dan in een invoering
van een bronbelasting. Zoals ik al gezegd heb, zijn de belangentegenstellingen
binnen Europa zo groot dat op dit vlak naar mijn mening weinig voortgang zal
worden geboekt.
 
 De heer De Boer vroeg of ik wat pro's en contra's kan noemen van het invoeren
van een basisinkomen. Ik wil dat graag doen. De vraag die hij stelde over
invoeringsstrategie, hoe hoog dat inkomen moet zijn en wat er gebeurt met
de aanvullende bijstand kan ik niet beantwoorden, omdat er geen voornemen
is om een basisinkomen in te voeren.
 
 Het invoeren van een basisinkomen heeft een aantal voordelen. Een belangrijk
voordeel is wat wij noemen de armoedeval. Als je nu bijstandsgerechtigd bent
en een aantal uren gaat werken, wordt het daarmee verdiende geld, zeker als
het werk langdurig is, volledig gekort op de uitkering. Dat betekent dat weinig
inkomen valt te behalen als je uit een uitkeringssituatie weer op de arbeidsmarkt
probeert te komen. Dit geldt in het bijzonder voor laag gekwalificeerden,
omdat de verdiencapaciteit van hen vaak niet veel hoger ligt dan de uitkering
die zij hebben. Dit werkt dus erg ontmoedigend.
 
 Bij een basisinkomen ligt het anders. Dan krijgt men een bedrag al dan
niet via de belastingdienst uitgekeerd en als men daarna gaat verdienen, gaat
men er vanaf de eerste gulden op vooruit, zij het dat het gewone belastingtarief
wordt geheven. Dus ook een kleine baan is dan al lonend. Dat is een voordeel
van een basisinkomen.
 
 Een tweede voordeel is dat het volstrekt geïndividualiseerd kan zijn.
Dat ligt ook in de rede. Het betekent dat geen controle meer nodig is op leefvormen
en samenlevingsvormen.
 
 Een derde voordeel is dat het kan leiden tot een aanzienlijke reductie
van de loonkosten aan de onderkant, omdat gestart wordt met een basisinkomen.
Om tot een redelijk inkomen te geraken, is minder bruto loon nodig.
 
 Een volgend voordeel is in mijn ogen, maar misschien niet in de ogen van
de heer De Boer en zeker niet in de ogen van de mensen van de sociale diensten,
dat de uitvoeringsorganisatie kan worden opgeheven. GAK's, GMD's en GSD's
vervullen dan geen rol meer. 
 
 Er zijn natuurlijk ook bezwaren aan verbonden. Ik denk aan het bezwaar
dat je een basisinkomen aan iedere Nederlander in een bepaalde leeftijdscategorie
uitkeert en daarmee ook groepen bereikt waarvoor het uit een oogpunt van behoefte
niet direct nodig is. Het betekent daarmee dat het duur is. Dat houdt in dat
het moet gaan om een zeer sober basisinkomen dan wel dat stijgende marginale
tarieven moeten worden geheven, hetgeen ook bezwaren heeft.
 
 Ook een bezwaar is dat het de emancipatie niet zal bevorderen. Op het
eerste gezicht lijkt het emancipatoir: je geeft iedereen ongeacht zijn status
een basisinkomen. Dat leidt er echter toe dat de participatie van vrouwen,
vooral vrouwen met een partner, waarschijnlijk negatief beïnvloed wordt,
omdat de noodzaak om de arbeidsmarkt te betreden vanuit het gezinsinkomen
geringer wordt. Als het marginale tarief op werken omhoog gaat, is er sprake
van een extra ontmoediging.
 
 Er zitten buitengewoon veel aspecten aan dit vraagstuk, ook internationale.
Wat betekent dit bijvoorbeeld voor de internationale arbeidsmigratie? Er zitten
ook allerlei uitvoeringsaspecten aan. Het CPB heeft een studietje gemaakt
betreffende de effecten. Daaruit is een heel overzichtelijk boekje voortgekomen.
Daarin komen de effecten tot uitdrukking die het gevolg zijn van het invoeren
van een basisinkomen van ƒ 900 per maand. Die effecten laten een aanzienlijke
toename zien van de werkgelegenheid voor laag gekwalificeerden en een aanzienlijke
reductie van de werkloosheid. Ook laten zij zien dat er sprake zal zijn van
minder totale werkgelegenheid in arbeidsjaren, omdat mensen die nu al werken
minder gaan werken, ofschoon men dit ook als een voordeel kan zien. Ik denk
dat het laatste zeker voor de heer De Boer geldt. Er zal ook sprake zijn van
minder produktie.
 
 Uit een oogpunt van economische aspecten heeft het dus plussen en minnen.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Is ook niet een vereiste dat het basisinkomen zodanig laag moet zijn dat
een prikkel overblijft om je nog te melden op de arbeidsmarkt? Het probleem
is dat voor degenen die dat niet met succes doen het perspectief van armoede
weer een rol gaat spelen.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Er zijn mensen die geen mogelijkheid hebben om inkomen te
verwerven, bijvoorbeeld gehandicapten. Als zij een partner hebben, is de zaak
al minder dramatisch, want met twee basisinkomens die 50% van het minimumloon
bedragen, komt men aan het sociaal minimum. Je kan ook denken aan een regeling
voor vroeggehandicapten. Ik begin echter al te fantaseren, alsof wij er binnenkort
mee gaan beginnen. Verder kan iedereen zichzelf natuurlijk bijverzekeren voor
calamiteiten.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Ik doel met name op het adagium dat werken niet alleen een lust maar ook
een last is. Iedereen moet meehelpen de maatschappij draaiend te houden. Een
basisinkomen moet voldoende laag zijn om daartoe te prikkelen.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Daarmee ben ik het eens.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Maar daarmee is het armoedeprobleem niet opgelost.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Dat geldt voor een selecte groep. Iedereen is in staat een paar uur tomaten
te plukken of een krantenwijk te nemen. Alleen loont dit nu niet voor een
werkloze, omdat het daarmee verdiende geld van zijn uitkering afgaat. Dus
doet hij dat niet. De mogelijkheid om iets bij te verdienen is denk ik voor
velen weggelegd. Op dit moment is de eis voor toetreding tot de arbeidsmarkt
alleen bijzonder hoog. Je moet ten minste ƒ 35.000 voor de baas meebrengen
aan produktie wil hij je aannemen. En dan loont het nog niet, omdat je dan
alleen je sociale minimum hebt gerealiseerd dat je toch al had via de bijstand.
Er blijven echter groepen over. Ik denk aan alleenstaanden die geen enkele
verdiencapaciteit hebben. Er is bij alle partijen belangstelling voor dit
onderwerp. Ik denk dat er geen enkele grote partij is waarin hierover niet
gediscussieerd wordt. Dat is ook het charmante. Het dilemma ligt bij de hoogte
van het basisinkomen. Of het wordt te hoog en onbetaalbaar of het wordt te
laag en dan zijn de sociale nadelen dominant. Wij zijn er dus niet zo snel
uit. Wellicht dat wij dit in de lange-termijnvisie van het kabinet naast andere
mogelijkheden op een rij zetten.
 
 Voorzitter! De heer Schuyer heeft gewezen op de economische zegeningen
van het spaarloon. Daarop ben ik al ingegaan.
 
 Hij heeft gevraagd: kan de regering een overzicht verschaffen van de maatregelen
die zijn genomen voor zwakke groepen? Dat is niet eenvoudig. Je zou kunnen
zeggen: wij hebben de hele sociale zekerheid in het leven geroepen voor zwakke
groepen. Het is maar net welk ijkmoment je neemt. Als gedoeld wordt op alle
regelingen die ten behoeve van zwakke groepen zijn genomen, kunnen wij de
hele rijksbegroting en de sociale-verzekeringsbijbel sturen. Dat zal niet
de bedoeling zijn. Wellicht is de bedoeling welke maatregelen sinds het aantreden
van dit kabinet nog additioneel ten opzichte van de stelsel dat wij al hadden
zijn genomen om zwakke groepen tegemoet te komen.
 
 
 
 
 
 De heer Schuyer (D66):
 
 Dat ook en tevens fiscaal georiënteerd, dus niet zozeer in de subsidiesfeer
van de premies, maar in de fiscale sfeer.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Op fiscaal terrein ligt het hele plan voor 1995 van dit kabinet op tafel.
Dat betreft vooral de ouderenaftrek en de verlaging van het tarief van de
eerste schijf, hetgeen relatief gunstig is voor lage inkomens in vergelijking
met andere maatregelen. Dat zijn de twee meest in het oog springende voorbeelden.
Wellicht dat de staatssecretaris nog andere zwakke groepen in zijn belastingplan
heeft ontdekt. Als dat zo is, zal hij dit ongetwijfeld kenbaar maken.
 
 
 
 
 
 De heer Schuyer (D66):
 
 Ik had een wat andere bedoeling. Ik heb het ook gekoppeld aan de wet-Van
Otterloo. Waarom het mij gaat, is dat er inmiddels drie partijen in de Tweede
Kamer zijn die zich met het ouderenbeleid bezighouden. Dat is een wat Poujadistisch
verschijnsel in mijn visie. Het komt omdat er allerlei elementen in zitten
van achterstand. Ik heb een beetje de indruk dat de partijen daarvan wat geschrokken
zijn en nu die groep overbelichten, terwijl geheel andere groepen daarmee
niet in aanraking komen. Het gaat mij vooral om de verdeling.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Er is inderdaad méér dan het fiscale beleid
alleen. Ook het premiebeleid speelt hierbij een belangrijke rol, naast de
ziekenfondsfranchise die relatief gunstig uitwerkt voor lagere inkomensgroepen.
Mijns inziens vormen de voornemens voor het jaar 1995 enigszins een kunststukje.
Hoewel er sprake is van een algemene bevriezing van de uitkeringen, zien wij
toch dat er, in termen van koopkracht van de uitkeringsgerechtigden, relatief
goed wordt gescoord. Dat komt vooral door het aanvullende beleid dat zowel
in de sfeer van de premies als in de fiscale sfeer wordt gevoerd. Het zal
niet eenvoudig zijn om dat kunststukje te herhalen maar de noodzaak daartoe
zal ook wat minder groot zijn omdat voor de komende jaren een halve koppeling
op de rol staat in plaats van een bevriezing.
 
 De heer Schuyer vraagt aandacht voor de belastingmeevallers, tussen 1,7
en 3 mld. voor 1994. Terecht stelt hij dat het weinig zin heeft, allerlei
discussies te voeren over de besteding daarvan als je nog niet weet in hoeverre
dergelijke meevallers blijvend zijn. Niettemin noemt hij drie mogelijke aanwendingen;
met twee daarvan kan ik het eens zijn en met één niet. De eerste
twee zijn geheel in lijn met het regeerakkoord en met het betoog van de D66-woordvoerder
aan de overzijde. Ik doel hierbij op de keuze tussen verlaging van de lastendruk
en het financieringstekort. Zijn derde keuze heeft betrekking op het temporiseren
en terugdraaien van bezuinigingen. Die zaken komen niet in het plan voor.
De bezuinigingstaakstellingen die bewindslieden op zich hebben genomen, zullen
ook moeten worden gerealiseerd.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Welk gedeelte van de meevallers is veroorzaakt door meevallende vennootschapsbelastingopbrengsten?
Dit aspect is in een andere discussie aan de orde gesteld.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Bij de meevallers, zoals wij die met grote marges beschrijven –
de maand december is doorslaggevend – is de vennootschapsbelasting in
belangrijke mate betrokken. Echter, daarvoor geldt niet per definitie dat
het om een structurele component gaat op basis van winstverbetering. De belastingdienst
is goed op stoom gekomen en is sneller en nauwkeuriger bezig met het opleggen
van aanslagen. Daarmee is een belangrijke verklaring gegeven voor de extra
belastingopbrengsten. De bijstellingen met betrekking tot het economische
beeld in 1994 geven een extra groei aan van 0,2%. Als in relatie daarmee 0,2%
extra belastingopbrengst wordt verwacht, gaat het om ongeveer 300 mln. Daaruit
blijkt dat de omvang van de meevallers niet kan worden verklaard op grond
van de economische ontwikkelingen. Wij moeten dit alles in februari goed uitzoeken.
Wij zullen dan nagaan op welke aanslagjaren die vennootschapsbelasting slaat
enz. Vervolgens proberen wij te analyseren welk gedeelte blijvend is en welk
gedeelte samenhangt met de versnelde activiteiten van de belastingdienst.
 
 De heer Barendregt vraagt welke voorwaarden en eisen de minister heeft
gesteld voordat hij tot het kabinet toetrad. Voorzitter! Ik geloof niet in
eisen; ik geloof in overtuigen. Ik heb dan ook geen eisen ingediend bij mijn
toetreding tot het kabinet. Het regeerakkoord lag er al en dat was niet amendeerbaar
voor potentiële kandidaten. Ik zal het dus verder moeten proberen met
overtuigingskracht. Ik dank de heer Barendregt overigens voor het feit dat
hij mij volharding en standvastigheid heeft toegewenst.
 
 Voorts is gevraagd naar de voordelen van de uitgavennorm ten opzichte
van het klassieke begrotingsbeleid, zoals het in de afgelopen 15 jaar is gevoerd.
Voorzitter! Een voordeel is dat deze norm meer stabiliteit en zekerheid biedt,
ook bij de begrotingsvoorbereiding. In het verleden was het zo dat bij belastingmeevallers
de uitgaven stegen; waren er tegenvallende ontwikkelingen dan gingen de uitgaven
weer omlaag als gevolg van bezuinigingen. Voor de discipline en de helderheid
is de uitgavennorm plezierig. Bij dit systeem bestaat er een goed zicht op
de oorzaken van zowel de tekorten als de lastendruk. Men kan niet èn
het tekort verkleinen èn de lastendruk verminderen zonder dat er met
de uitgaven iets wordt gedaan. Dat is per definitie de driehoek: tekort plus
lasten maakt het uitgavenniveau. Het beste is, de oorzaken van tekort en lastendruk
aan te pakken en die te normeren. Welke positieve resultaten hiervan precies
kunnen worden verwacht, durf ik nu niet te zeggen. Wij zullen het moeten afwachten.
Ik ga mijn best doen om hieraan de hand te houden en om mijn collega's ervan
te overtuigen dat het verstandig is om hieraan met z'n allen de hand te houden.
 
 Er zijn ook vragen gesteld over de president van DNB en de Ecofin. De
president zou hebben gezegd dat de doelstellingen niet ambitieus genoeg zijn
waar het gaat om tekorten en staatsschuld. Voorzitter, daarop behoort een
president van DNB, normaal gesproken, altijd te wijzen. Het zal niet snel
voorkomen dat de president van DNB zegt dat de regering té ambitieus
is met betrekking tot deze doelstellingen. Overigens ligt deze zaak in het
regeerakkoord vast. Wat de staatsschuld betreft hebben wij te maken met de
paradox van de behoedzaamheid. Omdat wij voor de economische groei behoedzame
uitgangspunten hanteren, wil dat cijfer betreffende de staatsschuld niet mooi
worden. Als men over de economische groei optimistischer uitgangspunten neemt,
ontstaat er al snel een veel fraaier patroon voor de staatsschuld. Een en
ander is neergelegd in het convergentieprogramma dat aan de EU is voorgelegd.
Nog afgezien van de wijze waarop de belastingmeevallers zullen worden aangewend,
heb ik goede hoop dat wij al met ingang van 1995 een dalende lijn zullen zien
met betrekking tot de staatsschuldquote.
 
 Voor het jaar 1995 speelt overigens nog een bijzonder statistisch puntje
mee: de kwestie van de woningwetleningen annex de subsidies aan woningbouwcorporaties.
De bedoeling was dat deze zaken in één klap zouden worden verrekend.
Ik doel hier op de uitstaande leningen en de subsidieverplichtingen van het
Rijk. Het is wat vervelend dat de woningbouwcorporaties al in hoog tempo bij
ons de leningen hebben ingeleverd terwijl die subsidies nog moeten worden
afgekocht. Dat geeft een vertekening in de schuldontwikkeling in de periode
1994-1995. Als er wat dit betreft een correctie plaatsvindt, blijkt dat men
ook nu al, volgens de huidige inzichten, op een reductie van de schuld in
1995 uitkomt.
 
 Wanneer kan een sluitende begroting worden verwacht? Voorzitter! Ik durf
daarover geen uitspraken te doen maar het zou inderdaad mooi
zijn als wij dat weer eens hadden. Zeker in een tijd van hoogconjunctuur zou
dit realiseerbaar moeten zijn. Echter, hierover zijn geen afspraken gemaakt.
 
 Wat brengt deze minister ertoe om negatief te doen over de afdracht aan
de EU? Voorzitter! Ik meen dat de heer Barendregt op deze vraag zelf al het
antwoord heeft gegeven. Het kan niet zo zijn dat wij in een periode, waarin
wij nationaal met de uitgaven neerwaarts gaan, tegendraads de EU-uitgaven
steeds omhoog zien gaan waardoor de afdrachten aan de EU steeds toenemen.
Een ander aspect is dat het mij niet direct als redelijk voorkomt dat een
land dat qua welvaart tot de middengroep behoort, de hoogste netto-betaler
is. Oorzaken van de toenemende afdrachten zijn vooral gelegen in de herziening
van het landbouwbeleid. Tot 1991 profiteerden wij daarvan nog aanzienlijk
maar door de MacSharry-hervormingen is het aandeel van de landbouw binnen
het totaal afgenomen. Bovendien profiteert Nederland relatief weinig van de
MacSharry-voorstellen in vergelijking met andere landen. Het gaat dus vooral
om de terugloop in de landbouwontvangsten.
 
 Tegelijkertijd zijn de structuurfondsen gegroeid en ook daarvoor geldt
dat Nederland slechts een klein aandeel heeft. Dat ligt ook voor de hand omdat
die fondsen vooral voor de wat armere lidstaten zijn bedoeld. Het is in dit
opzicht wat vervelend voor Nederland dat het geen echt arme regio's heeft.
Italië is gemiddeld zeer welvarend maar trekt veel via de arme regio's.
Wij moeten de Flevopolder als "arme regio" naar voren schuiven en dat is toch
wat minder overtuigend dan Sicilië.
 
 Wanneer verschijnt de novelle betreffende het Fonds economische structuurversterking?
Voorzitter! Ik meen dat het wetsontwerp tot aan deze Kamer is gekomen. Ik
hoop dat wij de novelle in de eerste maanden van het volgende jaar aan de
Tweede Kamer kunnen aanbieden. Er zijn enige problemen met de interpretatie
van het regeerakkoord, moet ik eerlijk zeggen, met name op het punt van de
ecologische hoofdstructuur. Er zijn tal van "theologen" die zich erover buigen
hoe de passage daarover moet worden uitgelegd. Wij zullen ook nog moeten proberen
om er in het kabinet overeenstemming over te bereiken. Dat is de politieke
verklaring van het oponthoud.
 
 Het kabinet wil twee vliegen in één klap slaan: het tekort
verminderen en de lasten verlagen. Wij denken ook dat dit mogelijk is. De
vermindering van het tekort lijkt wellicht wat gering, maar dat komt natuurlijk
ook doordat de begroting voor 1994 wat vertekend is, zoals uit de Miljoenennota
blijkt. Als je het geheel voor de incidentele dekking corrigeert, dan blijkt
er een tekort in het startjaar van 4,3% van het BBP in 1994. Dat zou ten minste
teruggebracht worden tot 2,9% en bij wat betere economische vooruitzichten
ten minste tot 2,7%. En het kan nog lager worden als verdere meevallers gedeeltelijk
of geheel aan de vermindering van het tekort ten goede komen. Er is dus op
dit gebied sprake van een behoorlijke inspanning en wat de lastenverlichting
betreft geldt de taakstelling van 9 mld.
 
 De heer Barendregt vraagt zich af of de maatregelen gelet op de begroting
voor 1995 niet te veel in de sfeer van de lastenverlichting gezocht zijn.
Hij noemt daarbij een bedrag van 5 mld. Het is inderdaad wel fors, maar dit
vormt natuurlijk ook een zeer goede ondersteuning voor het economisch herstel
en voor de loonkostenmatiging, die goed op gang is gekomen. Je kunt ook niet
zeggen dat het tekort niet gereduceerd wordt, want dat is wel degelijk zo.
En in vergelijking met de taakstellingen uit het regeerakkoord was het financieringstekort
in de Miljoenennota voor 1995 alweer 2 mld. lager, dus ook op dat vlak hebben
wij een stapje vooruit kunnen zetten.
 
 Op zichzelf is privatisering zonder kostenbeheersing en zonder verantwoordingsplicht
mogelijk, maar dan moet het echte privatisering zijn: een bedrijf dat echt
in de markt staat. Het kabinet ziet niets in – het heeft dit onlangs
nog in een brief aan de Tweede Kamer bevestigd – pseudo-privatisering:
privatisering in de vorm van het creëren van een bedrijf met een monopolie,
dat vervolgens tarieven kan bepalen, salarissen kan verhogen en kosten kan
ontwikkelen. Als een bedrijf niet echt in de markt wordt geplaatst, dan kun
je het beter een overheidsdienst noemen. Dan moet je verzelfstandigen binnen
de overheid, zodat de politieke verantwoordelijkheid volledig intact blijft.
Je kunt dan beter de agentschapsformule gebruiken dan de privatiseringsvorm.
 
 De heer Hilarides heeft nog gesproken over het vermogen van het ABP. Ik
heb nooit beoogd, dit vermogen af te trekken, maar het is ook weer niet als
een irrelevante factor aan te merken. Op zichzelf heeft hij er gelijk in dat
er tegenover een vermogen verplichtingen staan, maar bij een internationale
vergelijking van overheidsschulden zie je dat men in andere landen wel de
verplichtingen op dit vlak, maar niet het vermogen heeft. Bij een internationale
vergelijking is het fonds dus wel degelijk een relevante factor. Dit is overigens
in vele miljoenennota's, ook in die van mijn ambtsvoorganger Ruding, bij internationale
vergelijkingen van de staatsschulden in voetnoten geïllustreerd. Ook
het vorige kabinet heeft dit standpunt ingenomen, dus er is een grote continuïteit
in het beleid.
 
 Of meevallers aan stimulering van de groei besteed moeten worden, moeten
wij ook naar mijn mening nog maar even aankijken. Wat dit betreft is de mening
van dit huis vrijwel unaniem, denk ik. Ik kan de veronderstelling van de heer
Hilarides dat structurele meevallers alle aan reductie van het tekort besteed
zullen worden, echter niet bevestigen. Als ik dat deed, zou ik namelijk in
strijd komen met het regeerakkoord, waarin vermeld wordt dat dit van jaar
tot jaar afgewogen zal worden. Ik heb wel begrepen wat zijn voorliefde is.
 
 Ik ben blij met de steun van de heer Hilarides voor de lease-contracten.
De criteria die hij noemt, sporen met het beleid. Leasing moet puur bedrijfseconomisch
bekeken worden, niet als een handigheidje om zaken uit te stellen en zo de
begroting op korte termijn te ontlasten.
 
 Ten slotte heeft de heer Hilarides in het verband van het belastingplan
nog gesproken over de renteaftrek. De staatssecretaris zal ongetwijfeld alle
complicaties opsommen die wij daarbij voorzien. Ik kan alleen niet nalaten,
een van zijn argumenten te weerspreken. Hij stelt dat door het schrappen van
de aftrek de besparingen omlaag zullen gaan, omdat er mensen zijn die tegelijkertijd
lenen en sparen. Hierdoor zou de rente opgedreven worden. Ik geloof dat dit
argument niet valide is, want het gaat natuurlijk om het saldo van beide.
Als de aftrek van rente op consumptief krediet wordt afgeschaft, dan zal er
per saldo toch wel minder geleend en meer gespaard worden. En voor zover er
een effect op de rente zal zijn, zal het een verlagend effect zijn, maar ik
denk dat het gelet op het internationale karakter van de kapitaalmarkt verwaarloosbaar
zal zijn.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Voorzitter! Ik begin met een woord van dank voor de plezierige ontvangst
in deze Kamer en voor de woorden van waardering. Die scheppen natuurlijk verplichtingen.
 
 De heer Stevens heeft mij uitgenodigd, nog eens kort aan te geven welk
fiscaal beleid wij voorstaan. Hij heeft verwezen naar de Miljoenennota en
naar hoofdstuk IXB, waar hij wel iets heeft kunnen vinden, maar hij zou nog
een nadere toelichting willen horen. Nu is het zeer gevaarlijk om dit aan
mij te vragen, want ik heb de neiging om dan college te gaan geven over mogelijk
fiscaal beleid. Dit is niet de bedoeling, dus ik zal volstaan met het kort
belichten van enkele onderdelen, al doe ik daarmee vanzelfsprekend geen recht
aan het beleid dat wij willen voeren.
 
 De grootste zorg in de economie is op dit moment natuurlijk het gebrek
aan werkgelegenheid. Het kabinet heeft dan ook alles gezet op vergroting van
de arbeidsdeelname, die door een samenstel van maatregelen moet worden bevorderd.
Een van de maatregelen ligt in de fiscale sfeer en in de premiesfeer. Daarnaast
zullen er in de komende jaren enkele initiatieven worden ontplooid op het
gebied van de fiscale wetgeving. Ik noem in dit verband de verlaging van het
tarief in de eerste schijf. Ik ga daar verder niet op in, want de achtergronden
daarvan zijn bekend. Ik zal nu verder ook niets zeggen over de ouderenaftrek,
want daar komen wij straks nog over te spreken. Buitengewoon belangrijk voor
het verstevigen van fiscale infrastructuur – een van de speerpunten
van het beleid – zijn enkele wetsvoorstellen die nu aan de orde zijn,
zoals de onbeperkte voorwaartse verliescompensatie, een belangrijk wetsvoorstel,
de vervanging van de "overall-methode" door de "per country-methode" en de
wijziging van de behandeling van dividenden bij dooruitdeling. Dit zijn typisch
wetsvoorstellen die internationaal bijdragen tot een versteviging van de fiscale
infrastructuur. Ik heb ook al eerder gezegd, ook in een andere functie, dat
dit hard nodig is in relatie tot de toenemende internationale fiscale concurrentie.
Verder is verlaging van de administratieve lasten ook een speerpunt. Een commissie
onder leiding van de heer Van Lunteren ontwikkelt concrete voorstellen daartoe.
Het is een gemengde werkgroep, waarin ook het bedrijfsleven ruim vertegenwoordigd
is. Vanmorgen heb ik het eerste interimrapport van deze commissie ontvangen
en als ik vandaag nog tijd heb, zal ik er een brief over schrijven aan de
Tweede Kamer, die vervolgens natuurlijk ook hier terecht zal komen. Daaruit
zal blijken dat de commissie al een aantal voorstellen heeft gedaan die kunnen
leiden tot een verlaging van de administratieve lasten. Die voorstellen kunnen
in 1995 of 1996 hun beslag krijgen.
 
 Voorts zijn wij bezig met een fiscaal-technische herziening van de loon-
en inkomstenbelasting. Een groot aantal mensen uit de praktijk werkt daaraan.
Ik heb begrepen dat zij mogen blijven schrijven in de vakpers. Bij hun aanstelling
heb ik ook gezegd: laat u zich er niet van weerhouden om over dat beleid ook
kritisch te zijn in de fiscale vakpers. En ik heb al verschillende kritische
beschouwingen gezien. Ik hoef mij er dus geen zorgen over te maken dat het
werken in zo'n commissie de mensen ervan weerhoudt om kritisch getinte beschouwingen
te houden.
 
 Ik herhaal hier uitdrukkelijk dat het daarbij vooral gaat om het wegnemen
van knelpunten en punten van irritaties, alsook het aanbrengen van verduidelijkingen
en vereenvoudigingen in de loon- en inkomstenbelasting.
 
 Een belangrijk punt dat ook door de heer Stevens aan de orde is gesteld,
is de flexibilisering, met name in de fiscale behandeling van pensioenen.
Ook daarover verwacht ik begin volgend jaar een concreet advies. Externe experts
en mijn medewerkers zijn bezig met de voorbereiding daarvan in de vorm van
concrete voorstellen die vrij snel ingevoerd kunnen worden.
 
 Nog een belangrijk punt is de versterking van de fiscale rechtsbescherming.
Dat is hier en aan de overkant in het verleden al aan de orde gesteld. Een
kleine externe werkgroep, bestaande uit de heren Geppaart en Flinterman, is
bezig met een advies daarover. Dat verwacht ik in de loop van 1995.
 
 Voorts noem ik de maatregelen die in meer algemene zin moeten bijdragen
aan versterking van de fiscale infrastructuur. Mijn voorganger heeft daartoe
een commissie ingesteld die moet rapporteren over mogelijke maatregelen ter
zake. Die commissie zal in de loop van 1995 met voorstellen komen. Als daarvoor
budgettaire middelen beschikbaar zijn, kunnen die leiden tot een versterking
van het Nederlandse vestigingsklimaat.
 
 Vrij binnenkort doe ik een voorstel aan de Tweede Kamer over het ruling-beleid.
Dat is ook van belang voor een versterking van de fiscale infrastructuur.
Ik heb al aangekondigd dat ik met de Tweede Kamer van gedachten ga wisselen
over een aanpassing van dat beleid in die zin dat het nog meer gericht is
op de uitvoeringspraktijk en in internationaal verband op, waar mogelijk,
versterking van de positie.
 
 Dit waren heel globaal en in hoog tempo een aantal elementen uit het fiscale
beleid. Natuurlijk gaan wij verder met het ingezette beleid bij de belastingdienst
over de compliance-gedachte. Ik noem in dit verband nog de uitvoering en de
fraudebestrijding. Deze elementen zijn ook in hoofdstuk IXB beschreven.
 
 Er is voorts een veelheid van concrete vragen gesteld. De heren Barendregt,
Schuyer, Stevens en De Boer hebben naar aanleiding van het belastingplan 1995
vragen gesteld over het belastingdeel in de eerste schijf. Zij vragen zich
af of er geen sprake is van een merkwaardige verhouding tussen het belasting-
en premiedeel. In de stukken zijn wij al ingegaan op de historische achtergrond
daarvan. Inderdaad is die verhouding, op de keper beschouwd, problematisch,
maar gezien de historische achtergrond is dat te verklaren en geldt het probleem
in mindere mate.
 
 De vraag is dan ook of er mogelijkheden zijn om tot een andere verhouding
te komen. Daartoe zijn ook suggesties gedaan, zoals verlenging van de schijf.
De heer Schuyer vroeg zich af of er misschien een schijf tussengevoegd moest
worden. In het regeerakkoord is in het volgende voorzien. Met onze plannen
voor de toekomst is het niet uitgesloten dat als gevolg van
een aantal maatregelen die verhouding vanzelf wijzigt. Zo kan er door maatregelen
in de premiesfeer een verlichting ontstaan en het belastingdeel oplopen. Dit
sluiten wij niet uit in de meerjarencijfers. Er ontstaat vanzelfsprekend een
wat beter beeld.
 
 De vraag is ook of het wel verstandig is om weer een grote operatie in
gang te zetten voor de eerste schijf. Voor het beleid op wat langere termijn
kunnen wij best fundamenteler bekijken of die verhouding de meest gelukkige
is. Op het ogenblik zijn wij overigens niet voornemens daarover voorstellen
te doen.
 
 De heer Schuyer heeft een aantal interessante suggesties gedaan. Een daarvan
is om de 60%-schijf af te schaffen en een nieuwe tweede schijf in te voeren.
Ik ben in voor creatieve gedachten, zeker als die kunnen bijdragen tot een
aantrekkelijker fiscaal klimaat. Ik wijs erop dat met een dergelijke operatie
globaal enkele miljarden gemoeid zijn. Ik hoor van de zijlijn iemand roepen
dat er 9 mld. beschikbaar is. Maar de heer Schinck weet dat er uitdrukkelijk
afspraken gemaakt zijn over de invulling van die lastenverlichting. Nogmaals,
de gedachte van de heer Schuyer over het fiscale systeem is op zich heel creatief,
maar die kost wel geld. Ik moet altijd van de minister zeggen dat wij geen
geld hebben. Vandaar dat ik dat hier herhaal. Dat maakt het leven voor mij
soms wel buitengewoon moeilijk, als je aardige ideeën hebt. Het prikkelt
echter wel om budgettair neutraal te opereren. Het is dus niet de verwachting
dat wij op korte termijn aan die verhouding gaan sleutelen.
 
 De aftrekbaarheid van de rente op consumptief krediet is onder anderen
aan de orde gesteld door de heren Stevens, De Boer, Schuyer en Schinck. Aan
de overzijde heb ik al aangegeven wat wij in dit opzicht doen. Allereerst
inventariseren wij de bezwaren en de voordelen. Je moet ook nooit het wiel
voor de tweede keer willen uitvinden. Vandaar dat wij een overzicht maken
van buitenlandse systemen ter zake. Aan de hand van de verzamelde informatie
zullen wij een beslissing nemen en eventueel een voorstel doen.
 
 De heer De Boer heeft opgemerkt dat uit de CBS-statistieken een toenemende
aftrek van hypotheekrente blijkt. Hij vraagt zich af waarom die rente buiten
beschouwing is gebleven. In antwoord op vragen daarover in de Tweede Kamer
heb ik al uitdrukkelijk gezegd dat de aftrek van de hypotheekrente niet ter
discussie staat en daar dus buiten blijft. Laat ik er helder over zijn: ik
kom daar niet op terug; het is op het ogenblik niet aan de orde.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 Dat het niet aan de orde was, had ik al uit het regeerakkoord begrepen.
Dat hoeft u niet opnieuw uit te leggen. De kwintessens van mijn vraag was
echter, dat het wel aardig was als u zou uitleggen waarom dit zo'n heilige
koe is dat dit niet aan de orde is. Wat is dus het motief? Men moet toch bereid
zijn om aan te geven waarom een belangrijk aspect van de rente-aftrek in Nederland
buiten beschouwing wordt gelaten? Dat moet toch meer zijn dan "wij hebben
afgesproken om het daar niet meer over te hebben"? Daar moeten toch motieven
voor zijn? Eerlijk gezegd, vind ik dat niet passen bij het niveau van het
paarse kabinet. U heeft gezegd: wij gaan een uitgebreide discussie met de
samenleving aan, wij zijn voorstander van een dualistische politiek. Je kunt
dan niet zeggen dat dit een lastig probleem binnen de boezem van het kabinet
is. U hoeft mij niet uit te leggen waar dat lastige in zit. Wij moeten echter
wel de discussie blijven voeren. Om hier te roepen "ik heb al meegedeeld dat
wij het daar niet meer over hebben" vind ik vrij dun van het kabinet.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik zal het anders formuleren. In het verleden is hierover wel eens van
gedachten gewisseld. Dat gebeurde overigens in breder verband dan alleen in
beide kamers der Staten-Generaal. Er is ook bij de totstandkoming van verkiezingsprogramma's
over gesproken. Ik herinner mij uit die discussie een aantal elementen die
nu ongetwijfeld nog van belang kunnen zijn. Wij moeten ons wel realiseren
dat het vaak gaat om langlopende verplichtingen die men is aangegaan. Wij
moeten ons ook realiseren dat de effecten van een discussie, zeker als het
gaat om lang lopende verplichtingen van een dergelijke omvang, niet mogen
worden onderschat. Ik kan mij herinneren dat er in het verleden discussie
over was dat er repercussies, negatieve ontwikkelingen, te zien waren op de
bouwmarkt. Men kan dus niet gemakkelijk zeggen dat wij maar eens een heel
uitgebreide discussie moeten voeren. Wij moeten ons realiseren dat een uitgebreide
discussie over een dergelijk onderwerp repercussies heeft. Het denken staat
natuurlijk niet stil, maar het is toch heel simpel: het is niet aan de orde.
Het is niet zo dun als de heer De Boer zegt. Er is wel degelijk over nagedacht,
gelet op de discussies die in het verleden gevoerd zijn.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 De reden is natuurlijk dat er binnen de partijen die dit kabinet vormen,
grote meningsverschillen over bestaan. Dat is de feitelijke reden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Dat moet ik weerspreken. Bijvoorbeeld in het verkiezingsprogramma van
mijn partij staan geen voornemens aangekondigd om beperkingen aan te brengen
in de sfeer van de aftrek van hypotheekrente.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 Dat vind ik ook vrij betreurenswaardig.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Daar neem ik kennis van.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 Ik vind het ook niet logisch. Ik noem drie punten. U zegt: wij gaan kijken
hoe het internationaal zit met de aftrek van consumptief krediet. Twee jaar
geleden hebben wij hier bij de algemene beschouwingen een uitgebreide discussie
gevoerd om te bekijken hoe internationaal wordt omgegaan met het eigen-woningbezit,
de aftrek van hypotheekrente, etcetera. Daarin zitten nogal wat verschillende
benaderingen, al was het alleen maar in Europa. Als je dan toch kijkt naar
de systematiek van consumptief krediet, lijkt het mij voor de hand te liggen
dat je ook kijkt naar de systematiek van de aftrek van hypotheekrente.
 
 Ten tweede geef ik onmiddellijk toe dat het gaat om iets voor de langere
termijn. Men hoort mij ook niet zeggen dat de aftrek over twee jaar afgeschaft
moet worden. Als men echter een poging wil wagen om die heilige koe werkelijk
bespreekbaar te maken in Nederland, moet men de discussie aangaan om op een
termijn van – laten wij het ruim nemen – acht jaar
een andere stap te zetten. De discussie moet gevoerd worden, ruim voordat
het zo ver is. Men kan de mensen er niet mee confronteren.
 
 Op het derde punt kom ik straks nog even terug, want ik vind dat de minister
daar eigenlijk niet op geantwoord heeft. Het kabinet zegt: wij moeten geen
discussie voeren, want het ligt allemaal gevoelig en het heeft repercussies.
Dan kan ik bij een aantal andere themata, bijvoorbeeld in de sfeer van de
sociale zekerheid, ook wel zeggen dat ik wil dat er zorgvuldiger mee omgegaan
wordt. De argumentatie die het kabinet nu geeft voor de aftrek van hypotheekrente,
geldt dan kennelijk veel minder. Er worden allerlei discussies over de AOW
gevoerd, waarvan ik vind dat ze eigenlijk proefballonnen zijn. Ik wil echter
geen proefballonnen, ik wil zorgvuldige discussies. Het is mij te weinig als
er gezegd wordt: wij hebben afgesproken dat wij het de komende vier jaar niet
meer hebben over de aftrek van hypotheekrente. Dat is mij te mager.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik neem daar kennis van. U zei op een gegeven moment dat er in het kabinet
verschil van opvatting over zou bestaan. Ik deel u mede dat er over dit punt
binnen het kabinet géén verschil van opvatting bestaat. Dat
lijkt mij heel helder.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Daar komt nog een element bij, namelijk dat nu duidelijk blijkt dat er
oneigenlijk gebruik in het spel is ten aanzien van de hypotheken.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Wie zegt dat?
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 U bent dat niet van mening?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik weet het niet. Wie zegt dat er sprake is van oneigenlijk gebruik?
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Ik maak het op uit allerlei publikaties. In die publikaties wordt geconstateerd
dat het zo is. Ik begrijp echter dat het kabinet die mening niet is toegedaan.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik zie alleen de cijfers. Ik weet niet of er sprake is van oneigenlijk
gebruik. Ik roep niet onmiddellijk dat er sprake is van oneigenlijk gebruik.
Op basis van een dergelijk krantebericht kan ik niet zeggen of er sprake is
van oneigenlijk gebruik.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Het is dan zeker zaak om daar onderzoek naar te doen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Natuurlijk kijken wij ernaar. Ik wil niet zomaar zeggen dat er sprake
is van oneigenlijk gebruik. Ik weet dat namelijk niet. Het zou zeer onzorgvuldig
zijn als ik dat zei.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Ik denk dat de term "oneigenlijk" in dit geval misplaatst is. Geld dat
in hypothecair verband geleend wordt voor een woning, wordt ook gebruikt voor
andere doeleinden. Dat geldt niet sinds de laatste cijfers van het CBS, maar
zolang ik mij herinner.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik ben de heer Schinck dankbaar voor deze toelichting.
 
 De heren Stevens, Barendregt en Hilarides hebben gesproken over het bevorderen
van het investeringsklimaat. De heer Stevens vroeg naar de prioriteiten op
dat punt. Hij vroeg eigenlijk wat nu de overhand krijgt. Gaat het dan enerzijds
om het faciliëren voor bepaalde bedrijfstakken of bedrijfssectoren dan
wel anderzijds om een verbetering van de fiscale infrastructuur in meer algemene
zin? Zo vat ik zijn betoog op. De heer Hilarides vroeg in dit verband bijzondere
aandacht voor een vergelijking met het buitenland. Hij wees daarbij op het
wensenlijstje, zoals ik het noem, van het VNO en het NCW, dat vorige week
is gepresenteerd en dat ook door anderen is aangehaald. Ik zal een heel concreet
antwoord geven op de vraag van de heer Stevens. Beide sporen worden gevolgd.
In het begin van mijn antwoord gaf ik kort de hoofdlijnen van het fiscale
beleid aan. Daarin ging het om maatregelen in meer algemene zin en om specifieke
maatregelen. Een van de specifieke maatregelen die op het lijstje staan, met
name van mijn collega van Verkeer en Waterstaat, is het op enigerlei wijze
stimuleren van de zeescheepvaart. Dat is hier ook genoemd. Vrij recentelijk
hebben wij hierover een rapport ontvangen. Het is een typisch specifiek gerichte
maatregel. Het is dus heel simpel: beide lijnen, beide sporen worden gevolgd.
Dat blijkt ook uit de opdracht die is gegeven aan de werkgroep Fiscale infrastructuur,
die meer in den brede kijkt naar buitenlandse ontwikkelingen, zeg ik ook in
antwoord op de vragen van de heer Hilarides. Ik vind het buitengewoon belangrijk
dat wij buitenlandse ontwikkelingen volgen. Ik heb echter veel liever dat
wij buitenlandse ontwikkelingen vóór zijn. Je ziet vaak de trend
al aankomen. Je moet dan niet achteraf reageren. Je moet als het ware de ontwikkelingen
vóór zijn. Dat betekent dat de slagkracht van je economie en
de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsplaats concurrerend zijn
en blijven.
 
 Gelet op het wensenlijstje van het VNO en het NCW wijs ik erop dat er
een groot aantal maatregelen op het lijstje staan die ons aanspreken. Verschillende
maatregelen die kunnen bijdragen aan een verbetering van het vestigingsklimaat,
spreken ons aan. Ik maak er uitdrukkelijk de kanttekening bij dat wij beperkte
budgettaire middelen hebben om hieraan tegemoet te komen. Als het gaat om
specifieke maatregelen, is er in het regeerakkoord vooralsnog een bedrag van
500 mln. uitgetrokken voor maatregelen in de sfeer van het midden- en kleinbedrijf.
Het zal de heer Barendregt duidelijk zijn dat er keuzen moeten worden gemaakt
uit een dergelijk pakket. Gezien de budgettaire kaders is het niet goed te
doen om het pakket volledig uit te voeren.
 
 De heer Stevens heeft een trend gesignaleerd van individualiseren, flexibiliseren
en liberaliseren. Dat zijn inderdaad typeringen die je terugvindt in de huidige
maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Ook de liberalisering en de
vergroting van de marktwerking dwingen ertoe, heel nauwkeurig de fiscale concurrentiepositie,
ook internationaal, in beeld te brengen en te houden. Ik heb in verband met
de flexibilisering al gewezen op onze voornemens voor de pensioenen. In verband
met de individualisering wijs ik erop dat bij de Tweede Kamer op dit ogenblik
het initiatiefwetsvoorstel van de leden De Korte en Van Rey in behandeling
is. Wij dragen hieraan bij met het verlenen van ambtelijke ondersteuning en
een constructieve gedachtenwisseling. 
 
 Een andere prioriteit die de heer Stevens in het beleidspakket onderscheidt,
is de vergroening van het fiscale stelsel. Dat het een trend is, is tot op
zekere hoogte juist. In het licht van alle fiscale trends moeten wij de vergroening
echter niet overschatten, gezien de bedragen die ermee gemoeid zijn. Ik heb
dit ook gisteren in het debat over de verbreding van de milieugrondslag naar
voren gebracht. Wij zijn op dit moment met een verkenning van de regulerende
energieheffing bezig, waarover in het regeerakkoord afspraken zijn gemaakt
voor een invoeringstraject.
 
 De heer Barendregt heeft mijn aandacht gevraagd voor harmonisatie van
belastingen in Europees verband. Hij zei dat wij er niet al te veel van moeten
verwachten en dat naar zijn waarneming elk land een eigen fiscaal beleid voert.
Hij vraagt zich af of dit ook voor de BTW en voor de ecotax geldt. Zijn waarneming
bevat een kern van waarheid: wij worden in toenemende mate geconfronteerd
met een verscherping van de fiscale concurrentie, ook in Europees verband.
Je ziet dit vooral op het terrein van de directe belastingen en minder op
dat van de BTW. In de sfeer van de indirecte belastingen en de accijnzen is
er in de afgelopen twintig jaar al veel geharmoniseerd. Bij de directe belastingen
is dit veel minder gebeurd. Daar zie je dan ook een verscherping van de concurrentie,
vooral door het introduceren van specifieke fiscale faciliteiten voor het
aantrekken van internationale vestigingen.
 
 Vrij recentelijk heeft de Europese Commissie een voorstel voor een richtlijn
inzake fiscale harmonisatie voor rente en royalty's ingetrokken, omdat er
geen overeenstemming over mogelijk bleek in Europees verband. Dat is een teken
aan de wand. Over zo'n voorstel is lang gesproken en met veel trekken en duwen
is geprobeerd, overeenstemming erover te bereiken. Dat is niet gelukt, wat
veel zegt over de problemen met harmonisatie op het terrein van de directe
belastingen.
 
 De heer Stevens en de heer De Boer hebben naar de voortgang in de Ecofin
met de bronbelasting gevraagd. Deze vraag kan ik laten liggen, omdat de minister
de laatste stand van zaken op dit punt kenbaar heeft gemaakt. Zijn antwoord
over dit dossier was heel duidelijk: er is niet te verwachten dat er enige
relevante voortgang wordt geboekt.
 
 De heer Stevens, de heer Schuyer en de heer De Boer hebben aandacht gevraagd
voor onze toezegging om opeenhoping van fiscale en financiële voorstellen
aan het einde van het jaar te voorkomen. Wij hebben een buitengewoon plezierig
gesprek gehad met de commissie voor financiën in dit huis. Wij zullen
met al onze inspanningen pogen, de toezegging die wij toen gedaan hebben,
na te komen.
 
 De heer De Boer vroeg naar de stand van zaken in de discussie over het
kostwinnersbeginsel. Ik verwijs hem naar mijn antwoord over het wetsvoorstel-De
Korte/Van Rey dat nu bij de Tweede Kamer ligt. Op het ogenblik vindt er technisch
overleg over plaats, met ambtelijke ondersteuning zowel van het departement
van Financiën als van dat van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat proces
loopt en er zijn afspraken over gemaakt. Ik zeg er uitdrukkelijk bij dat het
eerste initiatief hiervoor bij de indieners van het wetsvoorstel ligt. Ik
weet uit eigen ervaring dat het buitengewoon plezierig is om een eigen initiatief
te mogen verdedigen, zowel in de Tweede Kamer als hier. Beide initiatiefnemers
willen het ook graag.
 
 Afschaffing van het reiskostenforfait is niet aan de orde. Het ligt niet
in ons voornemen, met voorstellen op dit punt te komen. Ik zeg er nadrukkelijk
bij dat het mij en iedereen die in de praktijk werkzaam is, is opgevallen
dat het reiskostenforfait nogal wat administratieve rompslomp meebrengt. Ik
zie dat er wordt geknikt door mensen die ervaring met het reiskostenforfait
hebben. Die ervaring is ook ons bekend. In het kader van de fiscaal-technische
herziening zal zeer zeker ook naar de werking van het reiskostenforfait gekeken
worden. Ik heb niet voor niets gevraagd om mensen uit de praktijk ons te laten
adviseren. Ik wacht de adviezen op dit punt af. Het denken staat dus niet
stil.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 Het is niet aan de orde, maar het denken staat niet stil.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Inderdaad. Dat is een cruciaal verschil.
 
 De heer Barendregt vroeg of het familiebedrijf moet worden vergeleken
met een gezinsbedrijf, zoals de kruidenier die met vrouw en kinderen de winkel
doet of de agrariër die met het hele gezin de pieken in de bedrijfsvoering
verwerkt. Hij vroeg ook of 2500 van de 5000 grootste bedrijven in Nederland
tot de categorie familiebedrijf worden gerekend en hoe ik deze ontwikkeling
beoordeel. Er kan geen definitie van een gezinsbedrijf of familiebedrijf worden
gegeven. Het beeld in de Nederlandse samenleving is zeer divers, zeker in
het midden- en kleinbedrijf. Ik heb eens een congres over familiebedrijven
bijgewoond, waar een grote discussie ontstond over de vraag wat al dan niet
onder een familiebedrijf of gezinsbedrijf moet worden verstaan. Ik wil mij
dus ver houden van een poging om ook maar een begin van een definitie te geven.
De bedrijven waarop de heer Barendregt doelt, los van de definitie, vormen
een onderdeel van het midden- en kleinbedrijf, waarvoor het kabinet in deze
regeerperiode 0,5 mld. aan stimuleringsmaatregelen heeft uitgetrokken. De
categorie bedrijven die genoemd is, valt dus in beginsel onder dit pakket.
 
 De heer Stevens en de heer De Boer hebben mij gewezen op BTW-constructies
in de sfeer van het onroerend goed, zowel bij lagere overheden als bij woningbouwverenigingen.
Ik kan er een heel kort antwoord op geven: die zullen worden aangepakt. Dit
geldt niet alleen voor de constructies van de woningbouwverenigingen die de
heer De Boer noemde, maar ook voor andere constructies.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Met ingang van welke datum gebeurt dat? Ik heb nog de vorige week meegemaakt
dat zo'n constructie met behulp van een inspecteur door een lagere overheid
werd toegepast.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Dat betreur ik.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Het is wel in tegenspraak.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik herhaal wat ik heb gezegd. Er is een heldere vraag gesteld, over de
woningbouwverenigingen en meer in het algemeen over BTW-constructies. Die
constructies zullen wij aanpakken.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Het wordt dus aangepakt, lees: onmogelijk gemaakt. Met ingang
van welke datum denkt de staatssecretaris? Blijft alles wat tot nu toe is
afgesloten dan buiten schot?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Voorzitter! Het wordt aangepakt en ik geef geen enkele garantie met betrekking
tot het accepteren van welke constructie dan ook op dit moment. In antwoord
op de vraag wanneer kan ik meedelen, dat het op de kortst mogelijke termijn
zal gebeuren.
 
 Voorzitter! De heer De Boer heeft ook nog vragen gesteld over de samenwerking
tussen Justitie en Financiën in het kader van de zogenaamde kaalplukteams
ofte wel de BFO-teams. De Tweede-Kamerleden De Graaf en Giskes – beiden
D66 – hebben op 29 november 1994 aan de ministers van Justitie en Financiën
vragen gesteld over de samenwerking tussen Financiën en Justitie in het
kader van de kaalplukteams. Naar verwachting zullen de antwoorden op deze
vragen vandaag naar de voorzitter van de Tweede Kamer worden gezonden. Daarmee
wil ik volstaan. Het antwoord komt dan ook hier terecht en het lijkt mij niet
verstandig om nu het antwoord voor te lezen, terwijl de leden aan de andere
kant het antwoord niet hebben gezien. Het heeft in ieder geval onze aandacht
en ook die aan de overkant, gezien de vragen die daarover zijn gesteld.
 
 De heer Stevens heeft ook een vraag gesteld over een truc. Hij heeft gevraagd
of het waar is dat rijke particulieren door inschakeling van commanditaire
vennootschappen gebruik maken van de Vamil-regeling. Ook hierover zijn vragen
gesteld door de heer Poppe van de SP. De antwoorden op die vragen zijn wel
uit. Ik heb daarop geantwoord dat, voor zover mij thans bekend, dergelijke
constructies zich niet hebben voorgedaan. Ik moet een voorbehoud maken en
wel voor zover het mij op dit moment bekend is.
 
 De heer Schuyer heeft gevraagd of een meer samenhangende wetgeving niet
een heel positief effect zou hebben op de perceptiekosten. Die vraag is terecht,
want je moet altijd kijken naar de kosten van de uitvoering. Bij het opstellen
van de wetgeving is het een goed gebruik, dat iedere keer specifiek wordt
gekeken naar de perceptiekosten die samenhangen met de invoering. Er wordt
ook verantwoording over afgelegd. Het is ook gebruikelijk dat bij dergelijke
wetsvoorstellen altijd een beeld wordt gegeven van de perceptiekosten. Op
zichzelf is het natuurlijk juist. Het is ook de heer Schuyer bekend, dat het
vaak gaat om specifieke wetsvoorstellen, die als geheel wel tot een samenhang
leiden maar in de uitvoering eigen perceptiekosten met zich kunnen brengen.
Om die reden wordt iedere keer een raming van deze kosten gegeven.
 
 De heer Barendregt vraagt zich af wat de reden van het kabinet is om de
gemeenten te verbieden nieuwe heffingen of belastingen in te voeren. Is het
de vrees voor verhoging van de collectieve-lastendruk of voor een stijging
van de lokale tarieven en welke plafonds zullen worden verhoogd of verruimd
op gemeentelijk niveau? Ik verwijs in dit verband naar het overleg, dat ik
samen met mijn collega Van de Vondervoort van Binnenlandse Zaken heb gevoerd
over de voorstellen van de commissie-De Kam. Ik trad daarin op als een van
de beheerders van het Gemeentefonds. In dat kader heb ik gezegd geen voorstander
te zijn, ook in het licht van dat rapport, van het introduceren van nieuwe
gemeentelijke heffingen. Het woord "verbieden" is in dit verband minder juist.
Wij zijn er geen voorstander van, gezien ook de ruimte die gemeenten hebben
om op dat punt nieuwe heffingen in te voeren. Dat moet worden gezien in het
licht van de discussie aan de overzijde over het rapport-De Kam. Daarin zijn
voorstellen ontwikkeld voor een verruiming van het gemeentelijk belastingbeleid.
In dat kader is die opmerking gemaakt.
 
 Het is wel denkbaar te bezien, maar dan ook in samenhang met de herziening
van het Gemeentefonds, of wat meer differentiatie in de onroerend-zaakbelasting
kan worden toegelaten. Die discussie wordt echter nog aan de overzijde gevoerd.
 
 De heer Stevens heeft een vraag gesteld die verband houdt met de administratieve
lasten voor het bedrijfsleven en heeft dat gekoppeld aan de schattingen, die
ondernemers moeten maken over de commerciële en fiscale winst. Het is
de heer Stevens bekend, dat in het kader van de voorlopige-aanslagregelingen
de fiscus juist meer aandacht schenkt aan die schattingen. Ik heb aan de overzijde
deze discussie ook gevoerd naar aanleiding van vragen door leden van de Tweede
Kamer. In een aantal gevallen is er inderdaad sprake van grote verschillen
tussen de schatting en de realisatie. Ik ben mij bewust van de buitengewone
moeilijkheden om een enigszins goede schatting te maken, maar het valt wel
op dat die verschillen soms erg groot zijn. Door het in toenemende mate werken
in de actualiteit kan dat ertoe leiden, dat meer actuele schattingen worden
gegeven. Ik zie echter niet in waarom dat zou moeten leiden tot een extra
administratieve last. Naarmate de fiscus meer werkt in de actualiteit lijkt
het mij toch niet zo problematisch om daarop aan te sluiten. Overigens is
de hele problematiek van de administratieve lasten onderwerp van bespreking
in de werkgroep-Van Lunteren.
 
 Voorzitter! De heer Stevens heeft een intrigerende vraag gesteld over
de memorie van toelichting. Het was hem opgevallen dat daarin stond, dat gesproken
wordt over een fiscaal belang en een fiscaal risico. Hij vroeg zich af hoe
nu het profiel van een belastingplichtige wordt vastgesteld. Toen ik hem zo
zag praten, keek de minister mij aan en zei: dat intrigeert mij ook wel. Ik
denk, dat hier sprake is van een misverstand. Het is niet de bedoeling, dat
wij een fiscaal profiel vaststellen. Wel wordt in het kader van de aanslagregeling
gekeken naar criteria, die betrekking hebben op zowel kwalitatieve als kwantitatieve
aspecten die verbonden zijn aan de belastingplicht. Het is niet de bedoeling
dat voor elke belastingplichtige een bepaald belastingprofiel wordt vastgesteld.
Op basis van die kwalitatieve en kwantitatieve aspecten worden vervolgens
criteria vastgesteld voor de mate waarin aandacht moet worden besteed aan
de zogenaamde noodzakelijke behandeling van de aangifte. Voorzitter! Het lijkt
mij, dat ik hier buitengewoon helder ben geweest. Het lijkt mij overigens
meer dan voldoende als toelichting.
 
 De heer Stevens heeft gevraagd hoe de standaardisatie van de jaarstukken
van ondernemingen zich verhoudt tot de verandering van de administratieve-lastendruk.
Die problematiek wordt eveneens besproken in de commissie-Van Lunteren.
Ik zag, in snelheid, in het eerste rapport, dat er inderdaad aandacht aan
wordt besteed.
 
 In antwoord op de desbetreffende vraag van de heer Stevens kan ik hem
mededelen dat de toepassing van de renterenseignering geen indicatie is van
de invoering van het Deense model. In het Deense model staan de beschikbare
gegevens van de belastingplichtigen voor de inkomstenbelasting, zoals loongegevens
en rentegegevens, voorgedrukt op het aangiftebiljet. Die belastingplichtige
behoeft daar dus niets zelf in te vullen, alleen maar te controleren. In Nederland
worden de rentegegevens uit die renseignering evenals de loongegevens gebruikt
als contra-informatie bij de controle van de aangifte van de belastingplichtige.
Dat is dus wat anders dan het Deense systeem.
 
 De heer de Boer heeft gevraagd hoe groot de fraude in Nederland is. Dat
weet ik niet. Het is ook buitengewoon moeilijk om daar achter te komen, want
er is niemand die bij ons aankomt en aangeeft voor welke bedragen hij of zij
fraudeert, of zelfs aangeeft of men fraudeert. De heer De Boer wijst terecht
op studies, ook van de ISMO-commissie, waarin een buitengewoon globaal beeld
is gegeven, op basis van inschattingen. Dat onderzoek kwam inderdaad uit rond
de 20 mld.
 
 Inmiddels hebben, mede naar aanleiding van het ISMO-rapport, verschillende
kabinetten maatregelen getroffen om zowel in de sfeer van de belastingen als
in de sfeer van de sociale zekerheid misbruik en oneigenlijk gebruik tegen
te gaan.
 
 Ook zijn er verschillende voortgangsrapportages geweest waarin is aangegeven
welke voortgang op dat terrein wordt geboekt. Ik wijs de heer De Boer op de
meest recente voortgangsrapportage, van juli 1994, waarin een beeld wordt
gegeven van het beleid. Ik wil best erkennen dat het heel moeilijk is om aan
te geven tot welke concrete bedragen dat in meer algemene zin heeft geleid.
Meer specifiek geven wij wel aan wat bijvoorbeeld een bepaalde actie oplevert.
Er zijn verschillende branche-acties geweest. Dan is er wel een raming naar
buiten te brengen van de effecten van een dergelijke actie. Maar in meer algemene
zin gerelateerd aan die 20 mld. is het mij niet mogelijk om er nu echt een
goed beeld van te geven. Ik zou moeten gokken en daar heb ik geen zin in.
 
 Verschillende leden hebben gevraagd naar de vermogensbelasting. De heer
Hilarides heeft gevraagd hoe het nu verder gaat met de vermogensbelasting,
of die mag worden afgeschaft. Hij vroeg daarbij ook naar de prioriteitsstelling
die wordt gehanteerd. Ik wijs hem erop dat hieraan allereerst een budgettaire
problematiek is verbonden. Ik herinner eraan dat in het regeerakkoord geen
bedrag is uitgetrokken voor een verlaging van de vermogensbelasting. Laten
wij dat in de eerste plaats vaststellen. Wel hebben wij in de Tweede Kamer
mede naar aanleiding van het wetsvoorstel over de verruiming van de ondernemingsvrijstelling
gezegd dat wij ook in het licht van de Europese ontwikkelingen en de Europese
context de vermogensbelasting in meer algemene zin moeten bezien en niet uitsluitend
moeten kijken naar de vrijstelling voor het ondernemingsvermogen die nu verhoogd
wordt. Wel heb ik daarbij in de Tweede Kamer opgemerkt dat wij ons moeten
realiseren dat wij op dat punt niet aan illusiepolitiek moeten doen. Als je
op dat punt echt wat wilt doen, kost dat wel geld. Dat vraagt dus om een afweging
van prioriteiten. De prioriteiten van dit kabinet zijn vastgelegd in het regeerakkoord
en zijn vooral gericht op het verlagen van de lastendruk op arbeid. Dat is
het kenmerk van het beleid.
 
 Ik heb al gezegd dat wij nu eens, ook internationaal, in beeld gaan brengen,
mede in verband met dit wetsvoorstel, wat de plaats en positie van de vermogensbelasting
is. Maar ik ga hier niet zeggen dat wij met voorstellen komen om de vermogensbelasting
af te schaffen. Dat kan ik ook helemaal niet.
 
 Bovendien moet wij de positie van de vermogensbelasting in een wat breder
verband zien, ook in relatie tot de technische herziening van de loon- en
inkomstenbelasting. Ik doel daarbij op die aspecten, die samenhangen met inkomsten
uit vermogen. Ik denk dat de vermogensbelasting niet geïsoleerd moet
worden bezien, maar in een breder verband, in relatie tot de fiscale behandeling
van inkomsten uit vermogen.
 
 De afgelopen jaren zijn hierover ook in verschillende vakbladen interessante
suggesties gedaan. Ook is hierover in de Tweede Kamer een discussie gevoerd,
waarbij aandacht werd besteed aan de eventuele wenselijkheid van een analytisch
stelsel. Dat soort zaken kunnen daarbij aan de orde komen.
 
 De heer Hilarides heeft ook gevraagd of er concrete plannen voorliggen
voor de verlaging in 1995 van de tarieven van het successierecht. Het antwoord
op deze vraag luidt ontkennend, waaraan ik wel moet toevoegen dat wij wel
zullen kijken naar knelpunten die kunnen optreden bij de bedrijfsopvolging
in de familiesfeer. Dat is misschien nog wel belangrijker. Want daarbij komt
het successierecht nadrukkelijk in beeld. Erkend moet worden dat het in de
praktijk problemen kan opleveren. Dat punt staat hoog op onze agenda, maar
niet in de zin van een meer algemene verlaging van de tarieven. Ons beleid
is dus toegespitst op het wegnemen van knelpunten in de sfeer van het familiebedrijf.
 
 De heer De Boer heeft kenbaar gemaakt dat lastenverlichting voor vermogenden
niet zijn eerste zorg is. Ik neem kennis van zijn standpunt.
 
 Dan de boeiende vraag van de heer Stevens over de ondernemingsvrijstelling
en het Bupo-verdrag in relatie tot wetsvoorstel 23940, dat hier ook vandaag
aan de orde is. Hij vroeg zich af of de 68%-vrijstelling een Bupo-norm is
geworden. Dat is echter niet het geval. De heer Stevens heeft in zijn betoog
al aangegeven voor welk moeilijk afwegingsproces wij zijn geplaatst, toen
wij geconfronteerd werden met een toch sterk afwijzend advies van de Raad
van State. Er zijn verschillende adviezen over uitgebracht, maar het laatste
advies was het sterkst afwijzend, om het zo maar eens te formuleren. In de
stukken hebben wij aangegeven dat dat mede een rol heeft gespeeld bij de afweging
die wij bij wetsvoorstel 23940 hebben gemaakt. Ook budgettaire overwegingen
hebben daarbij een rol gespeeld.
 
 Wij zijn nu bezig met een analyse in meer algemene zin van artikel 26
Bupo. Dit betekent niet dat de 68%-vrijstelling die wij nu hebben gekozen
de Bupo-norm is. Wij zijn nu bezig artikel 26 Bupo meer algemeen in relatie
te brengen met de fiscale wetgeving, toegespitst op de vrijstelling van ondernemingsgebonden
vermogen. Daar is het laatste woord nog niet over gezegd. Ik wil nu niet vooruitlopen
op die analyse, maar ik heb in de Tweede Kamer en ook in de
stukken de toezegging gedaan dat wij dat in relatie met de inkomsten uit vermogen
bekijken.
 
 De heer Barendregt heeft in dat verband een vraag gesteld over een gelijke
verlaging van de vermogensbelasting. Hij stelde voor een verlaging door te
voeren van 50% ondernemingsvrijstelling en 50% vrijstelling van privé-vermogen.
Ik wijs er wel op dat dat in feite betekent dat de ondernemingsvrijstelling
wordt verlaagd. Dus stelt de heer Barendregt eigenlijk voor de lastendruk
op het midden- en kleinbedrijf te verhogen. Ik wil uitdrukkelijk zeggen dat
wij geen voorstander van die suggestie zijn.
 
 Voorzitter! Ik kom nu bij de werknemersspaarregelingen. De minister is
daarop reeds kort ingegaan. De heer Barendregt vraagt in dit verband of er
wellicht sprake geweest is van een overhaaste reactie van het kabinet.
 
 Nee, voorzitter, dit kabinet reageert niet overhaast. Dit kabinet opereert
zorgvuldig en weloverwogen, zeker als het gaat om de financiële onderbouwing.
Wij mogen geen risico lopen. Op het moment dat wij de beslissing hadden genomen,
werden wij geconfronteerd met een inschatting van een tegenvaller. Dan brengt
een solide beleid mee dat je maatregelen treft en jezelf niet rijk rekent.
Er is geen sprake van een overhaaste reactie. Nee, het is een weldoordachte,
weloverwogen reactie.
 
 De heer Barendregt heeft ook nog gewezen op de vrees dat het voorliggende
wetsvoorstel zal leiden tot een tegengestelde uitwerking, omdat er nu een
heffing van 10% over spaarloon wordt ingevoerd en tegelijkertijd het tarief
voor winstdeling verlaagd wordt van 35% naar 20%. Wij moeten het eindresultaat
bezien en niet uitsluitend de maatregel die nu getroffen wordt om de budgettaire
problematiek te ondervangen. Nee, het wetsvoorstel zoals het er nu ligt en
de regeling zoals die in 1995 gaat gelden, moeten wij bezien als faciliteit.
Elk bedrijf dat niet meedoet aan een dergelijke regeling doet zichzelf te
kort, ook in financieel opzicht. Los van het arbeidsvoorwaardenbeleid, doen
bedrijven zichzelf te kort als zij niet meedoen met een dergelijke regeling.
In het overgrote deel van de gevallen is het een voordelige regeling. Een
verlaging van het tarief over de winstdeling is een extra stimulans om over
te gaan op winstdeling. Ik verwacht niet dat die heffing invloed zal hebben
op welk overleg dan ook.
 
 De heer Barendregt merkte ook op, dat wij ons baseren op indicaties over
tegenvallers. Ik merk uitdrukkelijk op dat dit niet helemaal juist is. Wij
beschikken natuurlijk wel over een evaluatie-onderzoek van medio 1994. Mede
op basis van dat evaluatie-onderzoek hebben wij onze beslissing genomen. Het
ging om betrekkelijk harde gegevens met betrekking tot de ontwikkelingen die
reeds hadden plaatsgevonden en ontwikkelingen die mogelijk nog zouden plaatsvinden.
Die cijfers gaven daarvoor voldoende aanleiding.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Ik heb niet verzonnen dat het om een indicatie ging. Dat heeft de staatssecretaris
zelf in de Tweede Kamer gezegd.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Dat klopt. Het ging echter om een indicatie die mede gebaseerd was op
het zogenaamde evaluatie-onderzoek. Wij moeten natuurlijk ergens indicaties
aan ontlenen. Die ontleenden wij mede aan het evaluatie-onderzoek.
 
 Vervolgens vroeg de heer Barendregt, of wij een vermindering verwachten
van de voorgestelde heffing van 10% als gevolg van de positieve effecten die
het wetsvoorstel heeft op de economie en de werkgelegenheid. De minister heeft
deze vraag reeds beantwoord.
 
 De heer Schuyer vraagt naar de toezeggingen aan de Tweede Kamer met betrekking
tot de ingediende moties over de spaarloonregeling. Het is gebruikelijk dat
moties naar de strekking worden uitgevoerd. Ik heb daarbij echter wel de kanttekening
geplaatst in de Tweede Kamer, dat zich daarvoor wel de budgettaire mogelijkheid
moet voordoen. Het is allemaal in het licht van de budgettaire mogelijkheden.
De minister heeft reeds aangegeven dat de door de indieners verwachte ontwikkelingen
ook moeten plaatsvinden. Het moet dus wel zo gaan zoals in de moties wordt
verondersteld. In de motie van de heer De Korte werden middelen aangewezen,
namelijk extra VPB-opbrengsten. Die moeten zich dan ook daadwerkelijk voordoen
en kunnen worden toegeschreven aan die ontwikkeling. In algemene zin is het
zo dat wij aangenomen moties naar letter en geest uitvoeren.
 
 De heer Schinck vroeg, of het allemaal wel zo verstandig en nodig was.
Wij hebben natuurlijk een afweging gemaakt van de voor- en nadelen. Ik moet
eerlijk zeggen dat het niet mijn leukste opdracht was die op dat moment aan
de orde was. Niettemin denk ik dat het, gegeven de feitelijke omstandigheden,
een overdacht besluit was. Het moet ook bezien worden in relatie tot andere
maatregelen die wij hebben moeten nemen en dat mis ik wel eens. Er vinden
pijnlijke ombuigingen plaats. Er moeten prioriteiten worden gesteld. Een van
de prioriteiten was het budgettaire beeld. Wij moesten de zaak op orde brengen.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Het kabinet voert een beleid waarin lastenverlichting heel hoge prioriteit
heeft. Nu constateert men dat werkgevers en werknemers daarop een groter voorschot
hebben genomen dan werd gedacht, namelijk 400 mln. Wat is dan logischer dan
te stellen, dat de mensen reeds meer dan verwacht geprofiteerd hebben van
de lastenverlichtingen en het te verrekenen in plaats van een nieuwe regeling
te bedenken?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik wil daarbij een kanttekening plaatsen. Het ging hier om een specifieke
lastenverlichting. Ik heb die benadering die de heer Schinck voorstelt, ook
in de Tweede Kamer gehoord. Dan had het misschien afgehaald moeten worden
van de algemene lastenverlichting die nu wordt toegepast aan de onderkant.
Ik denk echter dat dit een minder evenwichtig beeld zou hebben gegeven, want
dat betreft de hele linie, terwijl het hier gaat om een specifieke lastenverlichting.
 
 Er wordt ook wel gezegd, dat wij in deze regeerperiode met lastenverlichting
komen voor het midden- en kleinbedrijf. Had het daarvan dan niet afgehaald
kunnen worden, zo wordt wel gevraagd. Als wij het daarvan afgehaald hadden,
zouden wij naar mijn mening heel veel kritiek gehad hebben. Dat is natuurlijk
allemaal in de afweging betrokken. Ik vind dat wij de juiste afweging hebben
gemaakt.
 
 De heer Schuyer is teruggekomen op de dekking die aan de spaar regelingen
ten grondslag lag. Het ging niet uitsluitend om een geschenkenregeling. Het
ging ook om een beperking van de jubileumregeling en een afschaffing van de
winstdelingspaarregeling. Die lagen er ook aan ten grondslag.
 
 De heer Stevens vroeg zich af, of een spaarloon dezelfde effecten kan
hebben als een verhoging van het arbeidskostenforfait. Ik weet niet of hij
daarvoor een voorkeur had, want hij sprak over administratieve rompslomp.
Ik moet hierbij een kanttekening plaatsen. Ik heb nooit begrepen – en
ik heb enige ervaring met deze regeling, ook in de praktijk – dat er
sprake is van administratieve rompslomp. Als dat echt het geval zou zijn,
zouden er geen 2 miljoen mensen aan meedoen. Ik merk gewoon dagelijks dat
de regeling buitengewoon populair is. Daarom sta ik hier ook om haar aan te
passen. Het is echt niet zo ernstig als de heer Stevens veronderstelt. Ik
heb begrepen uit het advies dat men buitengewoon tevreden is over de regeling.
Het kan ook niet vergeleken worden met het forfait. Het forfait geldt in principe
voor iedereen, dat moeten wij ons wel realiseren. Over forfaits wordt niet
onderhandeld, zoals de heer Stevens weet. Het is hem bekend – het staat
ook in de stukken – dat spaarloonregelingen, winstdelingsregelingen
en premiespaarregelingen een belangrijke rol hebben gespeeld in CAO-overleg.
Er zijn analyses, zoals ook genoemd in de Kamer, die kenbaar maken dat de
regeling heeft geleid tot loonmatiging en heeft bijgedragen tot behoud van
werkgelegenheid, etcetera. Ik ben het op dat punt dan ook oneens met de heer
Stevens, wanneer hij die vergelijking maakt en bovendien opmerkt dat de regeling
administratief bewerkelijk zou zijn. Het hangt helemaal af van de vormgeving
die het bedrijf kiest.
 
 Ik kom bij de pensioenproblematiek, ook in het kader van de brede herwaardering.
De heer Hilarides heeft een vraag gesteld over het afkoopregime in andere
landen. Laat ik beginnen met een meer algemene opmerking. Het is natuurlijk
de bedoeling – dat is het kenmerk, het karakter van zo'n regeling –
dat een pensioenregeling tot uitkering komt. Er worden geen pensioenregelingen
ontworpen in dit land of waar ook ter wereld om afgekocht te worden. Het is
altijd de bedoeling dat het pensioen keurig regulier tot uitkering komt. Ik
zeg dit, omdat ik in toenemende mate in de vakpers allerlei beschouwingen
lees over de voordelen van afkoop en over constructies die erop gericht zijn
om afkoop mogelijk te maken. Als je kijkt naar de fiscale begeleiding van
de pensioensystemen in het buitenland, krijg je een buitengewoon divers beeld.
In Duitsland zie je bijvoorbeeld geen opbouw van een fiscale claim. Engeland
kent een systeem met een heffing bij het pensioenfonds. Als je Nederland vergelijkt
met het buitenland, dan zie je dat wij in de opbouwfase een soepel fiscaal
regime hebben met een relatief ruime faciliëring. Als je in de opbouwfase
een ruime faciliëring biedt, dan ligt het ook voor de hand dat je verwacht
dat het tot uitkering komt en vervolgens bij de uitkering onderworpen is aan
belastingheffing. Dat is ons systeem. Je moet natuurlijk streven naar een
zeker evenwicht. Die benadering is ook gekozen in de fiscale begeleiding.
Dat willen wij graag zo houden.
 
 Dan zie ik hele beschouwingen over de vraag wat er fiscaal gebeurt als
er afgekocht wordt. Afkoop is verboden, tenzij het toegelaten is. Ik heb dan
ook geen behoefte aan al die beschouwingen wat er daarna gebeurt. Het is gewoon
verboden, punt uit. Ik zal het straks hebben over de vraag of je het goedvindt,
maar op dit moment geldt een afkoopverbod.
 
 De heer Stevens heeft een zin geciteerd van 208 woorden. Inderdaad, het
ging over artikel 5, onderdeel b. Hij heeft gelijk dat wij moeten streven
naar goed leesbare en heldere teksten. Ik had de tekst overigens niet voor
mij liggen, maar ik kon hem buitengewoon goed volgen. Ik wist ook waar het
over ging toen hij het voorlas. Hij droeg het zo goed voor dat ik opeens voor
mij zag wat hij bedoelde. Ik kende de regeling ook nog, dus ik dacht dat het
allemaal wel meeviel. Ik vond het ook een kunststukje dat hij de hele tijd
de klemtoon op de goede wijze legde. Maar alle gekheid op een stokje, het
is niet de bedoeling. Ik hoef de heer Stevens echter niet uit te leggen dat
ik nog nooit heb gemerkt dat de adviespraktijk met deze bepaling problemen
heeft gehad. Het gaat namelijk om een subjectieve vrijstelling. Ik kan u verzekeren
dat men daar nooit problemen mee heeft in de adviespraktijk. Bovendien heeft
dit kabinet andere prioriteiten dan het aanpakken van alle zinnen van meer
dan 50 woorden.
 
 De heer Stevens, de heer Hilarides en de heer Schuyer hebben vragen gesteld
over de relatie tussen de PSW en de fiscale wetgeving. Deze problematiek is
aan de overzijde uitvoerig aan de orde geweest, ook in een gezamenlijk optreden
met mijn collega van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer Linschoten.
Wij hebben toegezegd dat wij die relatie tussen de PSW en de fiscale wetgeving
zullen bezien. Wij hebben voorts gezegd – het staat ook in de stukken –
dat wij een integrale benadering niet afwijzen. Nu is mij op een prikkelende
wijze voorgehouden: bent u niet bevreesd dat uw collega van Sociale Zaken
maatregelen neemt die fiscale consequenties hebben? Dat proef ik uit het betoog:
dat je opeens wakker wordt en dat de collega van Sociale Zaken maatregelen
heeft genomen die fiscale consequenties hebben. Ik heb aan de overzijde al
gezegd dat ik het mij niet kan voorstellen. Het overleg is zo goed en de afstanden
zijn zo klein dat ik het mij gewoon niet kan voorstellen dat de collega van
Sociale Zaken maatregelen neemt die fiscale consequenties hebben. Er vindt
afstemming plaats. Wel is de PSW op dit moment onderwerp van onderzoek. Wij
zijn ook bezig de relatie in beeld te brengen en eventuele knelpunten op te
lossen. Ik heb in ieder geval niet de vrees dat de collega van Sociale Zaken
maatregelen met fiscale consequenties neemt.
 
 De heer Stevens heeft gevraagd naar de terugwerkende kracht bij het afschaffen
van de lineaire methode. Het verheugt mij dat hij het in ieder geval met mij
eens is dat er geen sprake is van formele terugwerkende kracht. Iets anders
is of in de toekomst nieuwe fiscale consequenties mogen worden verbonden aan
feiten die ook met het verleden te maken hebben. Als dat niet zou mogen, dan
zijn wij natuurlijk buitengewoon snel klaar. Dan moet ik nooit meer komen
met welke fiscale wetgeving dan ook. Je zal maar ondernemer zijn, je zal maar
starter zijn. Dan denk je dat de zelfstandigenaftrek een bepaald bedrag is.
Je bent helemaal gestart, je bent druk bezig en vervolgens kan het voorkomen
dat de zelfstandigenaftrek een paar jaar later om welke reden dan ook wordt
verlaagd. Dat is dus geen terugwerkende kracht. Hetzelfde geldt
voor tariefwijzigingen, etcetera. Het geldt voor talloze maatregelen. Er zijn
uitvoerige debatten over gevoerd, ook in dit huis, waaruit duidelijk blijkt
dat het hierbij gaat om de formele terugwerkende kracht. Formele terugwerkende
kracht was en is volgens dit huis niet acceptabel. Ik verwijs naar de Handelingen
van de Eerste Kamer van 2 oktober 1990, blz. 1-20 en volgende. Toen is heel
duidelijk die discussie gevoerd. Ik zie dat er enige verwarring bestaat in
dit huis, omdat ik citeer uit de Handelingen.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 Daar kijken wij nooit naar.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 O, is dat het probleem. Dan is het een voordeel dat ik dat wel doe, als
het mij uitkomt. Ik zal het nog een keer voorlezen, want ik vind het buitengewoon
verrassend. Ik verwijs de heer Stevens naar de Handelingen van de Eerste Kamer
van 2 oktober 1990, blz. 1-20 en volgende. Toen is gediscussieerd over deze
problematiek en de criteria die gehanteerd worden. Ik ben van mening dat het
wetsvoorstel in overeenstemming is met de criteria die daar geformuleerd worden.
 
 Bovendien heeft de heer Stevens een suggestie gedaan voor een andere methode
dan de gekozen bevriezingsmethode. Het zal hem duidelijk zijn dat zijn methode
duurder is. In feite zegt hij: laat reservering toe tot een bepaald punt is
bereikt. Ik heb laten becijferen wat zijn suggestie kost; de minister hoeft
niet mee te luisteren, want anders loopt hij weg. Het kost in 1995 op structurele
basis zo eventjes 140 mln. Daar zijn wij niet voor. Mijn minister zegt mij
dat dat zonde van het geld is en dat is ook zo, zeker ook gezien het feit
dat het wetsvoorstel dat er nu ligt enerzijds dekking geeft, en anderzijds
leidt tot een verruiming van de ondernemingsvrijstelling. Ik denk niet dat
de heer Stevens beoogt, op dat punt een gat te schieten in de budgettaire
dekking. Dat betekent ook dat we geen voorstander zijn – ik zeg dat
nadrukkelijk – van de methode die hij suggereert.
 
 De heren Schuyer en Stevens hebben een vraag gesteld over de achterstelling
van pensioenrechten, waarbij zij gewezen hebben op de mogelijke problematiek.
Deze kwestie is natuurlijk al eerder aan de orde geweest. Wij hebben op dat
punt in de wetgeving maatregelen getroffen in artikel 11c, eerste lid, onderdeel
b, van de Wet op de loonbelasting. Het is natuurlijk heel duidelijk –
dat weet de heer Stevens ook – dat het niet zo kan zijn dat de fiscale
claim die rust op de pensioenopbouw, op enigerlei wijze verdwijnt, bijvoorbeeld
naar de bank. We moeten daar dus maatregelen voor nemen. Dat is ook een beetje
de achtergrond van die bepaling. Er is gevraagd om een toezegging op dat punt,
maar daar ben ik buitengewoon voorzichtig mee. Wij moeten in ieder geval voorkomen
dat de zaak weer wordt opgerekt voor gevallen die op zichzelf weinig reële
betekenis hebben. We moeten voorkomen dat er oneigenlijk gebruik optreedt.
Wel zeg ik toe dat ik bereid ben, in de praktijk die ontwikkeling te volgen.
Als het echt noodzakelijk is, ben ik bereid dat in de uitvoeringssfeer nader
te bezien. Verder wil ik niet gaan; dat zou niet juist zijn, ook gezien de
discussie in de Tweede Kamer op dat punt.
 
 De heer Stevens heeft een vraag gesteld over de proceskostenvergoeding
en het gemeenschapsrecht, waarbij hij verwees naar het arrest-Frankovich en
het Marshall-arrest. Ik heb dat bekeken, en naar mijn oordeel gaat er van
die arresten geen effect uit op de regeling die wij in Nederland hebben getroffen
voor de proceskostenvergoeding. Ik wijs erop dat het in deze arresten ging
om vergoedingen in de sfeer van het niet goed of te laat implementeren van
wetgeving. Ik denk ook niet dat je dat zonder meer kunt doortrekken naar de
wetgeving die wij hebben in de sfeer van de proceskostenvergoeding.
 
 Overigens ben ik van mening dat wij niet al te gemakkelijk die arresten
heel ruim moeten uitleggen en er onmiddellijk gevolgen aan moeten verbinden
voor het nationale recht. Het valt mij op dat dat nogal eens gebeurt als het
gaat om het wegnemen van wat wordt gezien als minder noodzakelijke beperkingen.
Die arresten krijgen dan een uitleg alsof ze op zichzelf adequate Nederlandse
regelgeving oprekken. Ik vind dat we voorzichtig moeten zijn met het zonder
meer doortrekken.
 
 
 
 
 Voorzitter: Tjeenk Willink 
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 16.10 uur tot 16.25 uur geschorst.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Voor de tweede termijn van de zijde van de Kamer is ingeschreven voor
een spreektijd van 45 minuten. Ik zou erop aan willen dringen dat een ieder
iets korter spreekt dan opgegeven, wat volgens mij mogelijk is.
 
 
 
 
 
 De heer Stevens (CDA):
 
 Voorzitter! Ik wil de bewindslieden graag bedanken voor hun zeer uitgebreide
beantwoording van alle vragen die zijn gesteld. Ik had soms zelfs de indruk
dat er vragen werden beantwoord, die niet gesteld waren. Kortom, het was voor
ons een boeiende en leerzame introductie van de gedachten die leven in dit
kabinet, ook op fiscaal gebied. Ik zou de bewindslieden met de voornemens
die zij hebben, of dat nu gaat per commissie of buiten commissies, buitengewoon
veel succes willen toewensen. Wij zullen graag de vruchten van hun inspanningen
nauwlettend blijven volgen. Ik heb dan ook maar enkele heel korte reacties
op de punten die naar voren zijn gebracht. Ik zou in algemene zin iets willen
zeggen over de wijziging van de vermogensbelasting, waar het gaat om de ondernemingsvrijstelling,
en ik wil nog een enkele kanttekening maken bij de brede herwaardering.
 
 In de memorie van antwoord is aan de orde gekomen de toepassing van de
vrijstelling voor AB-pakketten. De staatssecretaris heeft daarbij opgemerkt
dat hij ter zake een heel eind kan meegaan met de conclusies van Blokland
in het Weekblad voor Fiscaal Recht van 8 december 1994. Ik wil graag van de
staatssecretaris een nadere verduidelijking hebben op dat punt. Meer is niet
nodig. Als ik Blokland goed interpreteer en als ik de conclusie van zijn artikel
over artikel 8, lid 6b, van de Wet op de vennootschapsbelasting kort samenvat,
zijn systeem en strekking van de wet als volgt. Uitgezonderd van de vrijstelling
zijn belangen in beleggingsinstellingen, als beschreven in artikel 28 van
de Wet op de vennootschapsbelasting, en belangen in materiële beleggingsmaatschappijen,
als bedoeld in artikel 8, zesde lid, onderdeel b, van de Wet op de vennootschapsbelasting.
Uit de wetshistorie blijkt dat de uitzondering wat de materiële
beleggingsmaatschappijen betreft, beperkt is tot NV's en BV's, die zijn opgericht
om particuliere beleggingen te omvatten en die ook niets anders willen doen.
Deze NV's en BV's – dat zijn veelal bancaire groeifondsen en identieke
groeifondsen waarvan men grootaandeelhouder is – zijn uitgezonderd van
de vrijstelling, plus uiteraard de boven zulke lichamen staande holdings.
Alle andere lichamen – dat zijn dus alle andere werkmaatschappijen en
holdings – kwalificeren wel voor de vrijdom ondernemingsvermogen vermogensbelasting.
De staatssecretaris heeft gezegd dat hij een eind mee kan gaan met deze conclusie
van Blokland, zoals ik hem samenvat. Ik zou graag vernemen of hij deze conclusie,
die gebaseerd is op systeem en strekking van de wet, nog steeds onderschrijft.
Ik heb voor mijzelf eens geprobeerd, die conclusie te illustreren aan de hand
van een enkel voorbeeld uit de praktijk. Neem een werkmaatschappij die "excess
cash" of reserves heeft die niet rechtstreeks nodig zijn voor de bedrijfsvoering.
Als de vennootschap deze behoudt kwalificeert de werkmaatschappij, indien
direct gehouden, of de holding die daarboven staat, voor de vrijstelling,
zo is mijn interpretatie. Zou die werkmaatschappij nu de reserves uitdelen
aan de holding die ze als dividend al dan niet tijdelijk aanhoudt, dan kwalificeert
de holding voor de vrijstelling. Stel dat de holding het dividend van zijn
werkmaatschappij belegt in een aparte materiële beleggingsmaatschappij,
dan verliest de holding niet haar vrijstelling voor haar belang in de werkmaatschappij.
Zou zij het dividend reserveren voor haar "kriegskasse", bijvoorbeeld voor
toekomstige overnemingen, maar geen geschikt investeringsproject kunnen vinden,
dan vervalt de vrijstelling niet. Dit was een korte toelichting op de toepassing
van de vrijstelling, ten einde te voorkomen dat er nog discussies komen over
de vraag of er meerdere categorieën zijn die niet onder de vrijstelling
zouden vallen, dan de twee die ik heb genoemd: beleggingsinstellingen als
bedoeld in artikel 28 Wet-Vpb en de materiële beleggingsinstellingen
die bedoeld zijn in artikel 8, zesde lid, onderdeel b, van de Wet-vennootschapsbelasting.
 
 Ik ga nu over naar de brede herwaardering. Er waren een drietal onderwerpen
waar ik aandacht voor had gevraagd. De staatssecretaris heeft mij erop gewezen
dat er een dermate goed contact bestaat met het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid, dat hij zich niet kan voorstellen dat uit die hoek maatregelen
zouden kunnen worden genomen met fiscale consequenties, waar hij niet vooraf
een stokje voor heeft gestoken. Ik neem dat graag voor kennisgeving aan. Ik
had uiteraard ook niet anders verwacht, maar ik wil toch herhalen dat het
de bedoeling is dat er geen oneigenlijk gebruikt wordt gemaakt van de PSW
om een niet bedoeld gebruik van pensioenfaciliteiten in de belastingwetgeving
tegen te gaan. Daarvoor hebben wij de belastingwetgeving en daar horen dat
soort maatregelen thuis. Ik begrijp dat de bewindsman deze visie onderschrijft.
Als dat niet zo is, hoor ik dat nog graag van hem.
 
 Verder heb ik aandacht gevraagd voor de overgang naar het actuariële
systeem voor directeur/grootaandeelhouders die tot nu toe de lineaire methode
hebben gevolgd. Ik heb de mogelijkheid aangereikt om een optie te introduceren
voor betrokkenen om gebruik te maken van hetzij de bevriezingsmethode, hetzij
de methode die onzerzijds is voorgesteld, waarbij men, weliswaar op basis
van de actuariële methode toch reeds mag beginnen met dotaties na 1 januari
1995. De staatssecretaris wijst erop dat hier dan sprake zou zijn van een
groot budgettair gat – dat betreft een bedrag van 140 mln. in 1995 –
en meldt dat de minister dat niet goed zou keuren. Ik hoor nu een gelach opkomen
vanachter de regeringstafel. Dat is een duidelijk en eerlijk antwoord en dat
stel ik bijzonder op prijs, want dat is toch wel heel wat anders dan de discussie
over formele of materiële terugwerkende kracht. Dit is heldere taal.
Ik moet toch zeggen dat de gehele budgettaire invulling van de vrijstelling
voor mij nu langzaam maar zeker in nevelen is gehuld. Ik heb begrepen dat
toen de staatssecretaris en zijn collega van destijds, de heer Vreugdenhil,
begonnen aan een initiatiefvoorstel, er 250 mln. nodig was om de gehele vermogensbelasting
af te bouwen. Nu zou het 140 mln. kosten om over te gaan op een beperkt systeem
van toepassing van de actuariële methode. De rekenkunde ontgaat mij op
dit moment, maar het antwoord is duidelijk. Onze optie, die ongetwijfeld sympathiek
bij de staatssecretaris is overgekomen, is om budgettaire redenen niet uitvoerbaar.
 
 Het voorwerp worden van zekerheid vind ik een belangrijk punt. Ik heb
de indruk dat er misverstanden zijn. Ik hoop dat wij die weg kunnen nemen.
Wat is er aan de hand? Artikel 11, lid 1, onderdeel c, van de Wet op de loonbelasting
bepaalt dat indien op enige tijdstip een aanspraak ingevolge een pensioenregeling
of VUT wordt afgekocht, vervreemd, dan wel formeel of feitelijk voorwerp wordt
van zekerheid, belastingheffing gaat plaatsvinden, aangezien de aanspraak
dan zal worden aangemerkt als loon uit vroegere dienstbetrekking. Wat is de
situatie op de dag van vandaag? Alle midden- en kleinbedrijven worden geconfronteerd
met financiers die maximale zekerheden vragen en pensioenen en pensioenreserves
voorwerp van zekerheid maken.
 
 Wij krijgen nu de situatie dat door deze heel harde, vrij meedogenloze
regel, althans zoals die nu is geformuleerd, nieuwe starters op een achterstand
komen wat hun financiering betreft met starters en oudere ondernemers die
vóór 1 januari al financieringsafspraken hadden gemaakt met
hun financiers. Bovendien is er een andere realiteit, waar ik toch de aandacht
voor wil vragen. Er zijn natuurlijk afspraken gemaakt met banken. Veel van
die afspraken houden hoofdelijke aansprakelijkheid in voor de directeur/grootaandeelhouder.
Mijn interpretatie is dat iemand die een dergelijke brief tekent, eigenlijk
al voldoet aan de bepaling van artikel 11, lid 1, onderdeel c, van de Wet
op de loonbelasting en daarmee al meteen in de strafsanctie valt. Dat kan
echter nooit de bedoeling zijn van dit artikel, maar het is volgens mij wel
de consequentie. Ik zie twee mogelijkheden. Iemand kan worden gedwongen zijn
pensioenvoorziening mede tot zekerheid te stellen om financiering te krijgen
om zijn bedrijf op te bouwen, uit te bouwen of in stand te houden. Als dat
goed gaat, krijgt hij een pensioen. Hij gaat niet weg en koopt het niet af.
Hij krijgt pensioen, wanneer hij met pensioen gaat. Einde oefening! Of het
gaat slecht en de man gaat failliet. De pensioenvoorziening is dan weg. Als
hij deze tot zekerheid had gesteld, wordt hij zelfs nog geconfronteerd
met die heffing van artikel 11, lid 1, onderdeel b. Ik hoor graag de visie
van de staatssecretaris hierop. Hij heeft een beperkte toezegging gedaan,
in die zin dat hij de praktijk wil volgen en als er hardheid optreedt, zeker
bereid is daarnaar te kijken. Ik stel dat bijzonder op prijs, maar ik wil
hem toch verzoeken om het nauwlettend te volgen. Ik heb namelijk de indruk
dat hier toch een barrière wordt geschapen voor startende ondernemers,
die wel eens groter zou kunnen zijn dan wij op dit moment vermoeden. Verder
ben ik het met de staatssecretaris eens dat wij moeten voorkomen dat er misbruik
wordt gemaakt. Ik kan niet zo snel verzinnen wat dat misbruik zou kunnen zijn.
Op dat punt volg ik de staatssecretaris volledig en zonder voorbehoud, maar
laten wij proberen de starters in dit land kansen te geven, ook ten opzichte
van de bankiers.
 
 
 
 
 
 De heer Schinck (PvdA):
 
 Voorzitter! Ik sluit mij graag aan bij de woorden van waardering door
de vorige spreker geuit aan het adres van de minister en staatssecretaris
voor de wijze waarop zij niet alleen uitputtend, maar ook inhoudelijk gedegen
antwoord hebben gegeven op de vragen. Dat ik nog een aantal opmerkingen maak,
heeft veeleer te maken met de verheldering van standpunten, zoals die in eerdere
termijnen naar voren zijn gebracht.
 
 Bij de ouderenaftrek heb ik een kritische kanttekening geplaatst, ingegeven
door het feit dat de overheid wel eens tegengeworpen wordt dat men niet voor
ieder probleem een oplossing en een nieuwe regeling moet bedenken. Is dat
hier nu ook niet gebeurd, gelet op het feit dat de groep waarvoor het bedacht
is, geen homogene groep is, als wij een voor de belastingwetgeving zeer belangrijk
criterium in ogenschouw nemen, namelijk de draagkracht? Dat was namelijk de
achterliggende gedachte. Oud is gelukkig niet per definitie arm. De heer Schuyer
dacht uit onze bijdrage in de schriftelijke voorbereiding onze wens voor een
verfijning te kunnen halen. Niets is echter minder waar. Oud is niet per definitie
arm en arm is niet per definitie oud. In de discussie in de Tweede Kamer heeft
de heer Rabbae een motie ingediend, waarin hij de gehandicapten naar voren
bracht. Dat geeft al het hellende vlak aan, waarop wij ons hier bevinden.
Hoe terecht het is dat sommige groepen hun problemen naar voren brengen, het
kan niet zo zijn dat wij steeds een nieuwe regeling bedenken, waarvan het
nog maar de vraag is hoe lang die zou moeten gelden.
 
 Ik heb over de werknemersspaarregeling nog één vraag, hoewel
ik mij kan voorstellen dat de staatssecretaris die niet kan beantwoorden.
Het is mij bekend dat werknemersspaarregelingen in nogal wat bedrijfstakken
niet gebruikt worden om in CAO-onderhandelingen loonmatiging te bevorderen,
maar om de beloning te flexibiliseren. Er is een hele discussie op gang gekomen
om werknemersspaarregelingen te gebruiken om het ziekteverzuim te drukken.
Met andere woorden, de premie wordt afhankelijk gesteld van het aantal dagen
dat je afwezig bent op je werk. Als daar gegevens over zijn, wil ik die graag
vernemen.
 
 Over het belastingplan en de studie naar de mogelijkheid om de aftrekbaarheid
van consumptieve rente te beperken, het volgende. De conclusie is de volgende.
Ook in deze Kamer is de relatie naar voren gebracht tussen consumptieve rente
en hypotheekrente. Als de staatssecretaris zegt dat de aftrekbaarheid van
de hypotheekrente niet aan de orde is, sluit hij de discussie over de mogelijkheden
van de aftrekbaarheid van consumptieve rente. Sterker nog: in mijn eerste
termijn heb ik al gezegd in dat geval geen studie nodig te hebben. De burger
maakt ook geen verschil. Bij interruptie heb ik gezegd dat dit altijd al zo
geweest is, maar nu in verhevigde mate. De fiscus zou dat onderscheid ook
niet moeten willen maken. Hij moet dat ook niet willen controleren, omdat
dat onbegonnen werk is. Wetstechnisch stuit je op het bezwaar dat een zelfde
goed in het ene geval wel aftrekbaar is en in het andere niet.
 
 Ik noem hetzelfde voorbeeld als de heer Schuyer, namelijk de geluidsinstallatie.
Als de rente op consumptief krediet wordt afgeschaft dan betekent dit dat
als mijn zoon zo'n geluidsinstallatie koopt, de rente niet meer aftrekbaar
is. Sommige mensen willen in geen enkele lokaliteit zonder muziek zitten.
Bouw je die geluidsinstallatie voor enige tienduizenden guldens in een bestaand
of nieuw huis – ik ken die mensen – dan is de rente wel aftrekbaar.
Er is ook een politiek bezwaar, namelijk dat de staatssecretaris de verplichting
heeft, de burgers in dit land uit te leggen, waarom een tweede woning wel
aftrekbaar is, maar niet een tweedehands autootje. Ik wens hem daarbij veel
succes.
 
 Het woord aftrekbaarheid van hypotheekrente viel weer. De verleiding is
dan groot daarover nog iets te zeggen. Ik ben daarin zeer terughoudend. Ik
heb daarover voor het eerst in 1987 iets gezegd naar aanleiding van de pogingen
van het toen zittende kabinet om de subsidies in Nederland eens onder de loep
te nemen. De fractie van de Partij van de Arbeid heeft toen gevraagd dat bij
alle subsidies te doen, niet een uitgezonderd, dus ook niet de aftrekbaarheid
van de hypotheekrente.
 
 De aftrekbaarheid van de hypotheekrente is voor de tweede keer aan de
orde geweest bij de discussie over het huurwaardeforfait. Toen is alles op
tafel gekomen wat er op dat gebied aan kennis en aan regelingen in Europa
bestaat. Een krant schreef toen dat de heer Schinck een steen gooide door
de ruiten van het laatste heilige huis dat wij in Nederland hadden. Alles
is dus al gezegd. Toch wil ik nog een paar opmerkingen maken.
 
 Als wij in Europa alle regelgeving harmoniseren – wij bespreken
dat ten minste een keer per maand in dit huis – waarom dan niet de aftrekbaarheid
van de hypotheekrente? In Europa is niet aangetoond dat limitering van de
aftrekbaarheid van hypotheekrente zou leiden tot ernstige effecten voor het
eigen-woningbezit. Sterker nog: het eigen-woningbezit binnen de Europese Unie
is nergens zo laag als in Nederland. Dat heeft ook te maken met andere incentives
van de Nederlandse overheid, met name voor huurders. Je hebt naar mijn mening
meer te maken met aankondigingseffecten. Niemand heeft ooit beweerd, de aftrekbaarheid
van de hypotheekrente te willen afschaffen. Wij denken alleen aan limitering.
Je zou moeten werken met lange overgangstermijnen en met eerbiedigende werking.
Andere landen hebben ook mogelijkheden om het eigen-woningbezit fiscaal te
bevorderen zonder de nadelige effecten van ons systeem. Naar die mogelijkheden
zou ook gekeken moeten worden.
 
 Voorzitter! Nou heb ik toch weer gezondigd.
 
 
 
 
 
 De heer De Boer (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ook ik dank de heren achter de regeringstafel voor de beantwoording.
Zij was helder en tamelijk volledig. Dat heeft het voordeel dat de tweede
termijn zeer bekort wordt. Het heeft het nadeel dat zo'n antwoord wel heel
lang duurt. Het is altijd schipperen.
 
 Ik stel vast dat de thema's kapitaaldienst en het overgaan op een systeem
van baten en lasten wel op de agenda staan, maar op dit moment niet zo'n hoge
prioriteit hebben. Ik geloof dat ik dat wat jammer moet vinden.
 
 Ik heb de vraag gesteld of het netto-vermogen van de Staat nu feitelijk
op 180 mld. negatief gesteld moet worden of op 70 mld. zoals in de stukken
staat. Ik zag graag voor de geschiedschrijving bevestigd dat de afgelopen
13 jaar circa 150 mld. – dat is de daling van het netto-vermogen –
aan lasten is doorgeschoven naar de volgende generaties. Het is wel belangrijk,
dat vast te leggen.
 
 Ik wil graag onderschrijven wat collega Schinck gezegd heeft over het
specifiek selectieve karakter van de ouderenaftrek. Ook ik vind dat een probleem
voor andere groepen die op achterstand staan in deze samenleving.
 
 Ik heb een pleidooi gehouden om grote operaties waarbij zeer veel mensen
betrokken zijn, met name mensen in kwetsbare situaties, niet meer via het
circuit van de proefballonnen te laten verlopen, zeker niet van regeringswege.
Dat zou moeten gebeuren door zorgvuldig na te denken om vervolgens met goed
overwogen concrete plannen naar buiten te komen. Ik neem aan dat de regering
dit ook van plan is. Ik onderstreep het nog maar even. Dat zou bijvoorbeeld
moeten gebeuren bij de AOW. De minister heeft gezegd dat de AOW ongetwijfeld
bij de herijking van de sociale zekerheid aan de orde zal komen. Wij wachten
die discussie af.
 
 De minister heeft gezegd voornemens te zijn de VUT voor ambtenaren in
deze regeringsperiode af te schaffen. Ik heb gevraagd naar de VUT in het algemeen,
maar de regering spreekt speciaal over de ambtenaren. De bonden zullen daarover
nog wel wat te pruttelen hebben. Voor dit debat vind ik het belangrijk dat
er duidelijkheid geschapen wordt over de vraag of er nog aan een overgangsperiode
gedacht wordt. Wordt iemand van 59 plotseling geconfronteerd met het feit
dat de VUT niet doorgaat, waarvoor hij door zijn werkgever al naar een cursus
is gemotiveerd om te leren hoe hij zich daarna in het leven moet ophouden?
Naar mijn smaak behoort er een redelijke tijd te liggen tussen het definitieve
plan en de feitelijke effectuering, zodat de mensen daarmee rekening kunnen
houden. Een duidelijke overgangsregeling zouden wij ook op prijs stellen.
 
 Ik dank de minister voor zijn beschouwing over een basisinkomen. Bij de
discussie over de toekomst van de sociale zekerheid zal dat basisinkomen volop
ter sprake komen. Ik houd mijn opvattingen daarover tot dat moment voor mij.
Zij zullen trouwens ook wel een beetje bekend zijn.
 
 Ik vond de uitspraken van de staatssecretaris over de BTW-constructies
belangwekkend. Het lijkt mij voor de belanghebbenden en dat zijn vooral gemeenten
en woningbouwcorporaties goed om de conclusies nog eens even helder vast te
leggen.
 
 1. De constructie wordt aangepakt. Lees: onmogelijk gemaakt, tenminste
als het aan de regering ligt.
 
 2. Dat zal snel gebeuren.
 
 3. Het zou buitengewoon onverstandig zijn als gemeenten en woningbouwcorporaties
nu nog op zo'n constructie gaan bouwen.
 
 4. Het zou zelfs mogelijk zijn dat er met enige terugwerkende kracht gerepareerd
gaat worden. Denkt de staatssecretaris daaraan? Als ik dat goed heb begrepen,
hoe gaat dat dan in zijn werk? Hij kent de opvatting van deze Kamer over alles
wat met terugwerkende kracht te maken heeft.
 
 Als laatste noem ik de discussie over de hypotheekrente. Van mij mag de
heer Schinck soms zoveel zondigen als hij wil. Ik zal hem daartoe zelfs aanmoedigen
als dat zo te pas komt. De discussie over de hypotheekrente komt naar mijn
smaak geen steek verder. Ik vind dat buitengewoon betreurenswaardig. Als aan
de financiële onderzijde van de samenleving door allerlei maatregelen
grote groepen op het minimumniveau gebracht worden of blijven, als bij die
positie mensen in zeer matige woonsituaties moeten leven, want dat hoort helaas
vaak bij die zwakkere positie en als het vrij normaal is dat bij die lage
inkomenspositie mensen vaak meer dan 40% van hun inkomen uit moeten geven
aan woonlasten, dan kan ik niet uitleggen – ik vind dat persoonlijk
ook tamelijk gênant – dat ik met mijn inkomen buitengewoon riant
kan wonen en met een hypotheek van vier ton in het huidige systeem uitkom
op een netto-woonlast van nog geen ƒ 1200 per maand. Ik ben niet zo'n
heilige dat ik geen gebruik maak van de fiscale mogelijkheden. Maar op dit
punt schaam ik mij, dat deze bevoordeling van mensen die het in deze samenleving
zeer goed hebben, door een blokkade niet ter discussie kan komen, ja dat zelfs
het denken daarover wordt stilgezet. Ik vind dat van een niveau dit paarse
kabinet onwaardig. Ik begrijp die blinde vlek niet. Het is mij volkomen onduidelijk
dat men absoluut niet inziet dat, als men een draagvlak wil creëren voor
een herijking van de sociale zekerheid – en dat wil men – en als
men meer eigen verantwoordelijkheid en eigen initiatief in de sociale zekerheid
wil brengen, de aftrek van hypotheekrente boven een bepaald plafond –
wat mij betreft boven twee ton – daarbij een belangrijk ijkpunt is.
Als de aftrek van die subsidie voor de beter gesitueerden onbespreekbaar is,
hoe wil men dan bij de groepen met lagere inkomens een groter draagvlak creëren
voor een andere inrichting van de sociale zekerheid? Dat is mij niet uit te
leggen. Ik vind zoiets kortzichtig, onrechtvaardig en eerlijk gezegd ook beschamend.
 
 
 
 
 
 De heer Schuyer (D66):
 
 Voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor hun beantwoording. Als dit de
stijl is waarin wij in de komende jaren gaan discussiëren, kan het ook
voor niet-financiële specialisten in deze Kamer een interessante tijd
worden. Dat werd mij in ieder geval gisteravond meegedeeld.
 
 Ik wil op vijf punten ingaan, twee regarderen de minister en drie de staatssecretaris.
Ik begin met de beschouwing die de minister heeft gehouden over de negatieve
 inkomstenbelasting. Hij heeft heel nadrukkelijk gesteld –
en ik denk dat dit voor niemand een verrassing was – dat wij daar de
komende jaren nog helemaal niet aan toe zijn. Hij heeft erbij gezegd dat het
een boeiend verschijnsel is dat alle grote partijen in dit land er zich mee
bezighouden. Als zodanig heeft zo'n bijdrage van de minister over voor- en
nadelen natuurlijk betekenis. In dat opzicht vraag ik hem of hij niet iets
te gemakkelijk het element verzekeringen daarbij hanteert. Het is theoretisch
zeker denkbaar, maar ik zie nog niet in dat het praktisch uitvoerbaar is om
het wegvallen van inkomen bij het verlies van werk via het betalen van een
verzekeringspremie te compenseren. Als dat wel uitvoerbaar is, is het een
element van grote betekenis. Als de minister dat mogelijk acht, denk ik dat
hij de discussie een heel eind verder kan brengen wanneer hij daaraan een
iets fundamentelere beschouwing besteedt en aan een aantal mensen uit de verzekeringswereld
vraagt om dat vorm te geven.
 
 Mijn volgende punt betreft de opmerking van de minister dat hij het met
twee van mijn voorstellen ten aanzien van de meevallers wel eens is en met
het derde niet. Ik zou hem kunnen vragen, het met tweeëneenhalf voorstel
eens te zijn. Ik denk dat hij geen verdedigingslinie heeft om dat niet te
doen, want in het regeerakkoord wordt een slag om de arm gehouden ten aanzien
van de defensieprioriteitennota. Daarom gaat het mij echter niet. De minister
moet mij niet misverstaan. Er is ook met ons daarover op dit moment helemaal
niet te praten. De universiteiten, om maar eens wat te noemen, doen alles
om het gelijk van de politiek te bewijzen. Er is helemaal geen reden om dat
op dit moment aan te kaarten. Wel wijs ik erop dat je regelmatig hoort: zijn
wij in het regeerakkoord ten aanzien van die bezuiniging niet te kort door
de bocht gegaan? Ik ben er helemaal niet aan toe om te zeggen dat dit het
geval is, maar als het moment komt dat je dat vindt, moet je dat ook ruiterlijk
toegeven en moet je op dat punt de zaken bijstellen. Dit maakt het wat minder
makkelijk om oppositie te voeren en dat is een nadeel, maar het zou wel een
bepaalde stijl geven, als je ook in de politiek zegt: wij hebben ons vergist
en laten wij daarnaar kijken. Nogmaals, zover zijn wij niet.
 
 Voorzitter! Mijn eerste opmerking in de richting van de staatssecretaris
heeft te maken met zijn uitspraak: als je gaat sleutelen aan allerlei schijven
of de vermogensbelasting waarin 1,2 mld. omgaat, moet je constateren dat dit
geld kost; ik ben zeker niet iemand die zegt dat wij dan maar moeten komen
tot lastenverlichting of bezuiniging van de kant van de overheid, want zo
goedkoop zijn die zaken meestal niet te verwerven. Dat is juist. Het boeiende
is dat wij gisteren een omslag gemaakt hebben in het denken. Het is heel goed
denkbaar in dat kader dat wij qua belastingen meer in de richting gaan van
de indirecte sfeer en dat wij zeggen: wij creëren daardoor meer verlichting
in de directe sfeer en wij kunnen die inzetten. Ik denk dat het verstandig
is de som der belastingen als uitgangspunt voor de discussie te nemen en dat
wij niet zo gemakkelijk moeten zeggen: de overheid kan het wel goedkoper of
iets dergelijks.
 
 Ik meen dat de hele discussie over de consumptieve rente daarvan onderdeel
uitmaakt. De heer Stevens heeft in de commissie die zijn naam droeg na een
jaar of twee droog opgemerkt: D66 is de enige die deze opvattingen nog aanhangt.
In de tijd verglijdt alles, dus ik weet niet of ik dat nog voor de volle 100%
kan waarmaken, maar er zitten wel enkele componenten in die in deze discussie
heel waardevol zouden kunnen zijn. Ik denk met name aan het systeem van hypotheekrenteaftrek.
Ik kan mij voorstellen dat gezegd wordt: wij maken een onbeperkte aftrek mogelijk
van hypotheekrente, maar dan op basis van de eerste schijf. Dan ben je al
een heel eind. Ik vind het jammer dat die discussie niet kan worden gevoerd.
Zo'n element geeft aan dat je ook anders naar de vermogensbelasting en de
belastingschijven kan kijken.
 
 Voorzitter! Mijn derde opmerking aan het adres van de staatssecretaris
sluit aan bij wat de heer Stevens ter zake heeft gezegd. Ook ik maak mij ongerust
over de achterstelling van de pensioenen. Ik heb niet helemaal in beeld hoe
het precies in zijn werk gaat. Ik heb uit hetgeen staat op blz. 5 van de memorie
van antwoord begrepen dat alleen al het simpele feit van de zekerstelling
door een bank betekent dat men geconfronteerd wordt met een naheffing. Als
dat waar is, denk ik dat dit geen goede zaak is. Ik heb al gezegd dat ik de
zaak niet wil oprekken ten aanzien van misbruik. Misschien is het terecht –
ik geef een mogelijkheid aan, maar die zal wel afgeschoten worden, want ik
ben in dit opzicht een amateur – te zeggen: bij faillissement zien wij
daarvan af. Naar dat soort elementen moet men toch eens kijken. Het mag echt
niet gebeuren dat men, wanneer men die zekerstelling heeft en naar eer en
geweten een bedrijfje gerund heeft maar het niet gered heeft, ook nog de rekening
gepresenteerd krijgt van deze achterstelling. Ik wijs de staatssecretaris
erop dat zijn opmerking dat hij daarnaar wil kijken mij wat mager lijkt.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Gevraagd naar de voorwaarden die hij stelde bij
zijn toetreden tot het kabinet, zegt de minister dat hij geen enkele voorwaarde
heeft gesteld omdat het regeerakkoord er al lag. Ik vind het geweldig dat
de formateurs het beleid, dat nu door de minister en de staatssecretaris wordt
gevoerd, kennelijk al op papier hadden voordat de bewindslieden werden gevraagd.
Dat kan ik mij bijna niet voorstellen maar het zal wel zo zijn. Ik zou tot
de minister willen zeggen: ga zo door, met de standvastigheid die u hebt aangegeven
en probeer er inderdaad de hand aan te houden. Ik denk overigens dat het nog
moeilijker is om de anderen ìn de hand te houden. Hoe dan ook, voorzitter,
stabiliteit is hèt kenmerk van het beleid dat wij voorstaan en wat
dit betreft kan ik mij in de werkwijze van de minister vinden. Voor zover
dat mogelijk is, zal ik hieraan graag medewerking verlenen.
 
 Ik dank de bewindslieden hartelijk voor hun uitvoerige beantwoording.
Niet alleen is vrijwel alles behandeld, de beantwoording is inderdaad zeer
uitvoerig geweest. Ik stel het op prijs, te onderstrepen dat ik daarvoor veel
waardering heb.
 
 Een zaak waarop de minister niet heeft gereageerd, is mijn opmerking over
het Europese werkgelegenheidsplan. Ik vind dit een zeer belangrijke kwestie,
mede gelet op de bedragen die daarmee gemoeid zijn. Daarmee zouden 15 miljoen
banen moeten worden "geschapen" voor de 18 miljoen werklozen die er nu binnen de EU zijn. Welke gevolgen heeft dit plan voor òns
land?
 
 Verder heb ik aandacht gevraagd voor de privatisering van de grote projecten
in ons land. De gedachte is gelanceerd om dergelijke projecten bij afzonderlijke
wetgeving te regelen. Ik zie dat als een vrij scherpe wijziging van het tot
nu toe op dit terrein gevoerde beleid. Wat is de visie van de minister hierop?
 
 Voorzitter! Wat de inbreng van het ABP betreft heb ik niet alleen gezegd
dat de heer Duisenberg bepaalde bezwaren heeft, maar ik heb er ook op gewezen
dat de heer Duisenberg van oordeel is dat die mogelijkheid slechts betrekking
kan hebben op eenderde van het ABP-vermogen dat in deze zin zou kunnen worden
aangewend. Onderschrijft de minister deze stelling?
 
 De staatssecretaris geeft, sprekend over de eerste schijf, als zijn oordeel
dat de verhoudingen nu niet zo zijn als de regering het graag zou willen maar,
zo zegt hij, het komt vanzelf weer goed. Voorzitter, ik denk niet dat het
zo is, tenzij de regering nog zulke belastingverzwaringen in petto heeft dat
langzamerhand het percentage van de eerste schijf weer gaat stijgen. Ik kan
mij niet voorstellen dat dàt de bedoeling is omdat dit in strijd zou
zijn met het beleid dat men voorstaat. Een andere mogelijkheid is dat de belastingen
in de sfeer van het milieu fors omhoog gaan en er in die zin wordt gezorgd
voor een hoger percentage in de eerste schijf. Waarop de staatssecretaris
precies doelt als hij zegt dat het wel weer goed komt, ontgaat mij in elk
geval.
 
 Naar aanleiding van het wensenlijstje van VNO en NCW spreekt de staatssecretaris
over beperkte middelen terwijl hij toch onderstreept dat getracht moet worden
om tegemoet te komen aan de fiscale concurrentie die in de EU zozeer is toegenomen.
De bewindsman vermeldt in dit verband dat 0,5 mld. is toegezegd. De vraag
rijst of het half miljard dat voor het MKB beschikbaar is gesteld, inderdaad
moet worden ingezet om de Nederlandse concurrentiepositie binnen de EU te
verbeteren. Als bij dat bedrag ook fiscale tegemoetkomingen ten behoeve van
het MKB betrokken zijn, is 0,5 mld. niet veel voor een zo grote sector.
 
 Wat de Vamil betreft, voorzitter, vind ik dat de regering erop moet toezien
dat voorkomen wordt dat regelingen worden opgesteld die in feite zijn toegesneden
op het systeem "wie het eerst komt het eerst maalt". Dat kan toch geen systeem
zijn voor door de overheid geboden tegemoetkomingen. Ik zou het kwalijk vinden
wanneer men hiermee op grond van budgettaire overwegingen zou stoppen met
als gevolg dat degenen die later komen, niets krijgen.
 
 In verband met de vermogensbelasting heb ik de 50-50-norm aangedragen
voor beide hierbij in het geding zijnde vermogensgroepen. De staatssecretaris
blijkt hiervan geen voorstander te zijn maar onduidelijk is of hij dit standpunt
inneemt op beleidsmatige gronden of om budgettaire redenen. Ik hoor graag
welke argumenten in dit verband voor hem gelden.
 
 De spaarregeling was wèl doordacht en weloverwogen. Ik denk, voorzitter,
dat hierover maar kort is nagedacht... Overigens hoef je niet altijd lang
te denken om iets goeds te bedenken. Hoe dan ook, ik heb erop gewezen dat
door dergelijke ontwikkelingen het wantrouwen van de burger ten opzichte van
de overheid zal worden gevoed. De staatssecretaris werpt die gedachte ver
van zich af maar ik verzoek hem niettemin om hierover nog eens na te denken.
Ik denk dat het negatieve effect op dit terrein groter is dan uit zijn antwoord
blijkt.
 
 Voorzitter! Dat ik nu voor het laatst aan deze debatten meedoe, spijt
mij. Dit is een van de fijnste debatten geweest die ik met bewindslieden van
Financiën heb mogen voeren en daar ben ik dankbaar voor. Het is ook de
laatste vergadering van onze Kamer in 1994. Wij leven nu naar het kerstfeest
toe. Bij dat feest gedenken wij de geboorte van de Here Jezus. Deze dagen
hebben wij veel over baten en schulden gesproken. Welnu, Hij is gekomen om
de mensen van hun schuld en zonden te verlossen. Ik wens allen hier aanwezig
een gezegend kerstfeest toe.
 
 
 
 
 
 De heer Hilarides (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor de wijze waarop
zij zijn ingegaan op de vragen en opmerkingen van mijn fractie. Die beantwoording
was van dien aard dat ik graag voldoe aan uw verlangen dat men zich in tweede
termijn wat beperkt. Ik laat het bij een enkele vraag en een enkele opmerking.
 
 In eerste instantie ben ik vrij uitvoerig op de meevallers ingegaan. Daarbij
gaf ik een zekere voorkeur aan, hetgeen de minister niet zal zijn ontgaan.
Ik weet dat hij gebonden is aan het regeerakkoord, waarin wordt gesteld dat
structurele meevallers worden aangewend voor reductie van het financieringstekort
en lastenverlichting. Waarom hebben wij een sterke voorkeur voor reductie
van het financieringstekort? Voorzitter! Gelet op het toetreden tot de EMU
moeten wij ervoor zorgen dat de schuldquote tijdig wordt verlaagd.
 
 Naar aanleiding van de problematiek van de werknemersspaarregelingen is
door de staatssecretaris gezegd dat de opbrengst van de vennootschapsbelasting
wordt meegeteld. Echter, de indirecte effecten worden niet meegeteld. Voorzitter!
Ik kan mij daarbij wel iets voorstellen maar die indirecte effecten zijn er
natuurlijk wèl. Het gaat eigenlijk om het volgende. Wij hebben nog
maar weinig ervaring met de spaarloonregeling in haar huidige vorm. Het aantal
deelnemers aan de regeling is natuurlijk van groot belang, waarbij het om
twee aspecten gaat. In de eerste plaats noem ik de overeenkomsten die bedrijven
afsluiten met financiële instellingen met betrekking tot de verschillende
spaarregelingen en in de tweede plaats is van belang de mate waarin de werknemers
daarin participeren. Het is nog zeer onduidelijk, wat het uiteindelijke aantal
deelnemers aan de verschillende regelingen zal zijn. Ik adviseer de bewindslieden
dan ook, niet te snel wijzigingen voor te stellen en eerst wat ervaring op
te doen met de nieuwe regeling die wij vandaag zullen vaststellen. Het is
namelijk voor het bedrijfsleven erg vervelend als er jaarlijks wijzigingen
in de verschillende regelingen worden aangebracht.
 
 Het antwoord van de bewindslieden over de internationale concurrentiepositie
van ons land is duidelijk. Ook ik vind dat wij op de goede weg zijn. Ik ben
het ook van harte met de staatssecretaris eens dat wij de ontwikkelingen in
het buitenland vóór moeten zijn. In de afgelopen jaren hebben
wij een achterstand opgelopen, wij hopen minimaal op hetzelfde niveau als
dat van andere landen uit te komen. En het zou van belang zijn,
maatregelen te nemen waardoor ons land weer een koppositie kan innemen, al
geef ik toe dat de budgettaire mogelijkheden beperkt zijn. Niettemin heeft
de regering een bepaald bedrag uitgetrokken voor lastenverlichting. Ik zou
het bijzonder waarderen als de verbetering van de internationale concurrentiepositie
een belangrijke rol kon spelen bij het bepalen van prioriteiten bij de mogelijke
uitgaven op dit vlak. De wetsvoorstellen die wij vandaag behandelen, vormen
eigenlijk al een stap in de goede richting, maar er zullen er ongetwijfeld
nog meer moeten volgen.
 
 Ook de vermogensbelasting is uitvoerig aan de orde geweest. Ook op dit
punt is er geen bedrag uitgetrokken, zoals in het regeerakkoord is aangegeven.
Toch beluister ik in het betoog van de bewindslieden een ondertoon waaruit
enige bereidheid blijkt om toch iets aan de vermogensbelasting te doen. De
regering let op bepaalde ontwikkelingen in Europa en zij wil een en ander
ook in breder verband bekijken. De bewindslieden willen hierbij bijvoorbeeld
ook de successiebelasting betrekken, met name als het gaat om knelpunten,
specifiek bij familiebedrijven. Mochten er financiële mogelijkheden ontstaan,
dan zou naar mijn mening moeten worden bekeken of hieraan iets kan worden
gedaan.
 
 Beperking van de aftrek van rente op consumptief krediet is een dankbaar
onderwerp. Ik heb er in eerste instantie een aantal opmerkingen over gemaakt;
ik had niet om een antwoord gevraagd, maar ik heb het wel gekregen. De staatssecretaris
loopt daarmee in feite vooruit op een discussie die wij nog moeten voeren.
Ik wil er alleen nogmaals op wijzen dat het hierbij om een complexe materie
gaat. In een van de wetsvoorstellen komt de datum 1 januari 1996 voor. Ik
vraag mij af of het mogelijk zal zijn, deze datum te halen. Wij moeten hierbij
niet overhaast te werk gaan, wij zullen er ruim de tijd voor moeten nemen,
want het zou natuurlijk buitengewoon vervelend zijn om later weer reparatiewetgeving
te moeten toepassen.
 
 Ten slotte nog een opmerking over de Pensioen- en spaarfondsenwet. Ik
heb nog geen antwoord gekregen op mijn vragen over het in de verschillende
wetten op elkaar afstemmen van het gebruik van het fiscale begrip "pensioen",
met name in de situatie die per 1 januari zal ontstaan, en over de overgangsmaatregel
die naar het oordeel van mijn fractie noodzakelijk is.
 
 Voorzitter, wij gaan uiteraard graag akkoord met de wetsvoorstellen. Ik
wens de bewindslieden prettige feestdagen en een goede jaarwisseling.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! De heer Schinck heeft ons ervoor gewaarschuwd, dat wij ons
op het stuk van de ouderenaftrek niet op een hellend vlak moeten begeven door
voor ieder probleem een nieuwe fiscale regeling te bedenken. Dit is inderdaad
niet onze bedoeling, ofschoon de creativiteit van de staatssecretaris bijna
onuitputtelijk is. Maar de ouderen zijn in de fiscaliteit altijd al als een
aparte categorie beschouwd; er is een apart tarief voor 65-plussers in de
eerste schijf en ook in de aftrek van buitengewone lasten geldt voor hen al
enige tijd een forfait, dus in die zin is er geen sprake van een nieuwe categorie
in de belastingheffing. Het is ook geen tijdelijke maatregel, wij zullen dit
instrument waarschijnlijk ook in de komende jaren gebruiken om de koopkracht
van ouderen te ondersteunen, liefst geïntegreerd met het forfait voor
de buitengewone lasten.
 
 De heer De Boer heeft mij terecht nog eens gekapitteld, met name op het
punt van de positie van de staatsbalans. Volgens de laatste balans die wij
hebben opgemaakt, is er een negatief vermogen van 172 mld. Arthur Anderson
heeft op een aantal punten een andere waardering van bepaalde posten. Je kunt
het afschrijvingsregime baseren op vervangingswaarde, evenals de waardering
op de balans; dat doen wij. Je kunt ook de historische kosten als basis nemen;
dat doet Arthur Anderson. Het is eigenlijk de oude strijd tussen de Amsterdamse
en de Rotterdamse school; de regering is op dit punt Amsterdams, dus ook de
Miljoenennota.
 
 Verder voert Arthur Anderson ook een post als de milieuschuld op. Dat
is een heel moeilijk te taxeren post. Natuurlijk proberen wij de milieuschuld
zoveel mogelijk op de betrokken bedrijven te verhalen en deze niet te zien
als een staatsschuld. Daarnaast kun je nog de aardgasbel noemen, die niet
aan de kant van de activa op de balans is opgenomen. Ook kun je denken aan
de belastingclaim op uitgesteld loon, in casu pensioen. Als je dit allemaal
doet, denk ik dat je al snel op een overschot uitkomt, dus voorlopig houd
ik het maar bij de waarderingsmethode uit de Miljoenennota, maar dat beeld
is niet vrolijk, want het negatieve vermogen neemt van jaar tot jaar toe.
 
 Wat de VUT betreft kan ik alleen maar verwijzen naar het moeilijke overleg
dat de minister van Binnenlandse Zaken met de ambtenaren zal voeren. Of de
inzet van de regering ook de uitkomst van die onderhandelingen zal zijn, moeten
wij maar afwachten.
 
 De heer Schuyer heeft mij uitgedaagd, in het kader van de negatieve inkomstenbelasting
wat meer te zeggen over verzekeringen. Hij vraagt zich af of werkloosheid
wel verzekerbaar is. Dat zal niet eenvoudig zijn, maar een verzekering is
natuurlijk niet de enige mogelijkheid. Je kunt ook sparen of in CAO's afspraken
daarover maken, en zo zijn er nog wel enkele modaliteiten te bedenken. Die
onderwerpen zullen nog wel weer op de agenda verschijnen, maar op zichzelf
kan dit een bezwaar zijn.
 
 Dan heeft de heer Schuyer mij nog op vriendelijke wijze gekapitteld over
de derde optie voor een belastingmeevaller. Wij zijn het tot op grote hoogte
met elkaar eens, maar ik denk dat het toch goed is om in de gaten te houden
dat afspraken over bezuinigingstaakstellingen moeten worden nagekomen. Het
is ook een misverstand om te veronderstellen dat collega Voorhoeve inmiddels
een bezuiniging van 0,25 mld. kwijtgescholden zou zijn, want die is gewoon
nog niet ingevuld. Verder is het onduidelijk of dat wel helemaal precies ingevuld
moet worden met het oog op de claim op een intensiveringsruimte, internationale
samenwerking geheten, waar ook Defensie eventueel voor in aanmerking komt.
In ieder geval wordt dat alles ingepast in het uitgavenkader.
 
 Natuurlijk hebben wij ook een afspraak over een totaal uitgavenkader.
Belastingmeevallers staan dus geheel los van het uitgavenbeleid. Dit neemt
niet weg dat wij wel eens het geluk hebben dat er dank zij de economische
ontwikkeling meevallers op het gebied van de uitgaven komen, bijvoorbeeld
door meer werkgelegenheid en minder uitkeringen, een lager
tekort en dank zij de belastingmeevallers minder rente-uitgaven. Dan is er
onder het uitgavenplafond een zekere ruimte. Aanwending van die ruimte voor
structuurversterkende maatregelen heeft daarbij de voorkeur. Het kwijtschelden
van ombuigingen komt voorlopig niet voor in ons woordenboek.
 
 Ik dank ook de geachte afgevaardigde de heer Barendregt voor zijn vriendelijke
woorden. Ik ben inderdaad vergeten om te antwoorden op zijn vragen over het
Europese werkgelegenheidsplan. Ik denk dat ik hem gerust kan stellen. Er is
geen sprake van een plan dat in Brussel is uitgebroed en dat via richtlijnen
op ons afkomt. Het witboek van Delors is een discussiestuk waar regeringen
op een eigen wijze mee om moeten gaan en waarop zij hun beleid moeten afstemmen.
Het werkgelegenheidsbeleid is dus een nationale zaak.
 
 In het kader van dat witboek vormen de transeuropese netwerken evenwel
een uitzondering. In de sfeer van de EG is daar ook geld voor uitgetrokken.
Op dit moment gaat dat om 2,4 miljard ecu, dus een dikke 5 mld. Bovendien
is die 5 mld. over zes jaar gespreid en geldt voor heel Europa, dus niet alleen
voor Nederland. Inderdaad is op de top in Essen voorgesteld om dat bedrag
verder op te hogen met 1,2 miljard ecu. De Nederlandse regering achtte dat
echter niet zo nodig; zij was er niet voor. Er is geen sprake van een of andere
grote coup uit Brussel om de werkgelegenheid aan de nationale soevereiniteit
te onttrekken en via grote uitgavenprojecten in Brussel vorm te geven.
 
 Er is nog gesproken over aparte wetgeving voor grote projecten, zoals
de Deltawet. De Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid heeft een
advies uitgebracht naar aanleiding van de vraag of dit niet in meer gevallen
moet gebeuren. Bij mijn weten, is de regering daar nog niet uit. Als wij daar
in het kabinet al toe zouden hebben besloten, is mij dat althans ontgaan.
Volgens mij is dit onderwerp in studie gegeven aan de ministers van Ruimtelijke
Ordening en van Verkeer en Waterstaat. Ook Economische Zaken hoort daar enigszins
bij. Zij gaan kijken of dat echt nodig is en of je veel opschiet met dit soort
aparte wetten voor grote projecten.
 
 De heer Barendregt heeft terecht opgemerkt dat ik ook niet ben ingegaan
op het punt van Duisenberg over 1/3 van het ABP. Ik ken dat punt niet, behalve
uit het betoog van de heer Barendregt. Ik kan mij weliswaar voorstellen dat
de heer Duisenberg zegt dat je het niet moet doen, maar ik begrijp niet dat
ik het voor 1/3 mag doen, terwijl ik het helemaal niet wil. Ik moet het antwoord
dus schuldig blijven.
 
 De heer Hilarides heeft er nog eens de nadruk op gelegd dat zijn voorkeur
is om meevallers aan te wenden voor het verkleinen van het tekort, vooral
in het kader van de EMU. Er zijn diverse overwegingen aan de orde inzake lastenverlichting
versus tekort. Pro-lastenverlichting is natuurlijk het werkgelegenheidsaspect.
Pro-tekort vind ik met name de onzekerheid. In onzekerheid kan je namelijk
beter wat conservatief zijn, zo zeg ik als minister van Financiën. Wij
weten niet of de conjunctuur die nu zo mooi omhoog gaat, straks weer neergaat.
Dit is voor mij en voor de collega's, zo neem ik aan, een speciale afweging
om enigszins terughoudend te zijn.
 
 Voorts wordt er aandacht besteed aan de internationale concurrentiepositie,
ook in de sfeer van de uitgaven. Het Fonds economische structuurversterking
is apart gezet en valt buiten het uitgavenkader. Plannen van nationale importantie
worden daaruit gefinancierd.
 
 Ik wens tot slot alle leden een gezegende Kerst en een prettig nieuwjaar
toe.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Voorzitter! Allereerst dank ik de woordvoerders voor de door hen uitgesproken
waardering aan mijn adres.
 
 De heer Schinck heeft een vraag gesteld over de toepassing van de werknemersspaarregelingen
in relatie tot de bestrijding van het ziekteverzuim. Creativiteit kent geen
grenzen in dit land. De genoemde regelingen zijn bekend. Als kamerlid heb
ik in het kader van de voorlichting een aantal sessies mogen meemaken waarin
dit aspect ook aan de orde is geweest. Ik ken die regelingen dus. Voor zover
die voldoen aan de wettelijke eisen ter zake is dat mogelijk. Ik weet niet
in welke mate die regelingen voorkomen; ik weet alleen dat ze bestaan.
 
 De geachte afgevaardigde is nog even ingegaan op de problematiek van aftrek
van consumptieve rente en van hypotheekrente. Eerlijk gezegd, deel ik zijn
conclusie daarover niet. Ook in andere landen bestaan namelijk verschillende
systemen naast elkaar. Mijn stelling is: als dat in een ander land kan, waarom
dan niet hier? Ook in andere landen is er sprake van verschillende fiscale
behandeling van consumptieve rente en van rente van leningen ten behoeve van
het eigen huis. Daar gelden vaak verschillende fiscale systemen voor. Uit
gegevens ter zake uit andere landen in Europa blijkt dat men daarvoor noodzakelijkerwijs
geen gelijke systemen hoeft te hanteren. Dit zeg ik, omdat de heer Schinck
in dit verband een uitstapje naar Europa maakte.
 
 Ik ben het met de heer Hilarides eens, als hij zegt dat dit een buitengewoon
complexe materie is. Hij heeft mij niet uitgenodigd om er verder op in te
gaan. Dat doe ik ook niet. Het feit dat het een complexe materie is, wil niet
zonder meer zeggen dat er geen oplossing gevonden kan worden.
 
 De heer De Boer heeft voor zichzelf een aantal boeiende conclusies getrokken
uit de aanpak van de BTW-constructies. Het is de heer Schinck overigens gebleken
dat een dergelijke opzet recentelijk is goedgekeurd. Ik kan de heer De Boer
meedelen dat ik in de schorsing van zoëven een brief heb getekend, waarin
de belastingdienst wordt uitgenodigd om die constructies nog duidelijker te
bestrijden. Die brief is nu uit.
 
 De heer De Boer heeft terecht een opmerking gemaakt over de terugwerkende
kracht. Formele terugwerkende kracht is zelfs technisch niet mogelijk; het
gaat immers om de BTW. Maar de belastingdienst hoeft ook niet zonder meer
constructies te accepteren die strijdig zijn met het doel en de strekking
van de wet. Vandaar mijn brief, waarover ik zojuist sprak, aan de belastingdienst
waarin staat dat die constructies bestreden moeten worden. Vervolgens sluit
ik niet uit dat ik met wetgevingsvoorstellen moet komen.
 
 Voor de rest onderschrijf ik nagenoeg helemaal de conclusies van de heer
De Boer.
 
 De heer Stevens is nog eens ingegaan op de ondernemingsvrijstelling en
de aanmerkelijk- belanghouders in relatie tot holdings. Hij
heeft daarbij verwezen naar het waardevolle artikel van de heer Blokland in
weekblad Fiscaal recht van 8 december jongstleden. Hij heeft ook de memorie
van antwoord geciteerd, waarin ik de conclusie van de heer Blokland in hoofdlijnen
(!) onderschrijf. De heer Stevens is zo vriendelijk geweest om de wettelijke
bepaling nog eens aan te geven. Welnu, met het oog op het gecreëerde
wettelijke regime is de ondernemingsvrijstelling in ieder geval van toepassing
op de persoonlijke ondernemer en de directeur-grootaandeelhouder van een holding,
als die holding ondernemingsactiviteiten ontplooit in relatie tot de werkmaatschappij.
Daar zijn wij het over eens.
 
 Hier moet nog even vastgelegd worden dat er geen ondernemingsvrijstelling
geldt voor een particuliere belegger en de grootaandeelhouder van een holding
met een beleggingskarakter.
 
 De heer Stevens heeft mij nog een aantal casusposities voorgelegd. Zo
ken ik hem weer. Ik sta hier niet als adviseur, maar dat vraagt de heer Stevens
ook niet. Ik moet mij er altijd toe dwingen om niet onmiddellijk op die casusposities
in te gaan. Ik heb dus enige aandrang om dat wel te doen, maar ik weet dat
ik het niet moet doen. Ik doe het dus ook niet! Ik zal even zeggen waarom
niet. De heer Stevens zal mij voorhouden: geachte staatssecretaris, het is
voor de wetsgeschiedenis buitengewoon belangrijk dat u er wèl op ingaat.
Hij gaf een aantal casusposities die ik buitengewoon moeilijk kan beoordelen.
Ik ken de achtergrond ervan niet. Hij weet net zo goed als ik dat het bij
casusposities gaat om het geheel van feiten. Wat de heer Stevens geeft, is
een deel van de feiten. De casusposities komen ongetwijfeld uit de praktijk.
De heer Stevens kennende zijn het typisch situaties die in de praktijk voorkomen
of zouden kunnen voorkomen. Misschien komen ze in de praktijk voor. Daarom
legt de heer Stevens ze aan mij voor. Ik ken echter niet het feitencomplex
dat achter de casusposities zit. Ik kan er, eerlijk gezegd, dus heel moeilijk
op antwoorden of de conclusie van de heer Stevens juist is. Omdat ik het feitencomplex
niet ken, moet ik het antwoord schuldig blijven. Bovendien hebben wij buitengewoon
bekwame inspecteurs in dit land. Zij weten van de uitvoering veel meer dan
de staatssecretaris!
 
 
 
 
 
 De heer Stevens (CDA):
 
 Het laatste trek ik in twijfel. De casusposities zijn niet gebaseerd op
feitelijke situaties uit de praktijk. Ik heb ze verzonnen, uitgaande van het
voorstel dat op tafel ligt. Ik kan mij best voorstellen dat de staatssecretaris
zegt dat hij er nu niet op kan ingaan. Ik heb alleen willen constateren –
ik neem aan dat de staatssecretaris dit onderschrijft – dat er eigenlijk
twee categorieën zijn die buiten de boot vallen wat de vrijstelling betreft,
namelijk de fiscale beleggingsinstellingen van artikel 28 Vpb en de materiële
beleggingsmaatschappijen, als bedoeld in artikel 8, zesde lid, onderdeel b,
van de Wet op de vennootschapsbelasting, met uiteraard de holding erboven.
Dat was de hoofdlijn die ik wilde vastleggen. Ik denk dat de staatssecretaris
die onderschreven heeft. Ik heb er alle begrip voor dat hij de casusposities
op dit moment niet wil beantwoorden. Voor mij zelf was het opstellen van de
casusposities een exercitie om eens door de problematiek heen te lopen. Als
wij het op dit punt in algemene zin eens zijn, ben ik tevreden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik maak hierbij opnieuw de kanttekening dat een grootaandeelhouder van
een holding met een beleggingskarakter erbuiten valt. Ik neem aan dat de heer
Stevens dit met mij eens is.
 
 
 
 
 
 De heer Stevens (CDA):
 
 Die staat in de categorie die ik genoemd heb, namelijk de materiële
beleggingsmaatschappij, in de zin van artikel 8, zesde lid, onderdeel b, van
de Wet op de vennootschapsbelasting.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Voorzitter! Een ander punt dat de heer Stevens aan de orde stelde, heeft
minder met de casuïstiek te maken, maar meer met een probleem dat ook
door de heer Schuyer is aangekaart. Het gaat daarbij om het achterstellen
van pensioenrechten en de mogelijke problematiek bij de financiering in het
kader van het midden- en kleinbedrijf en de starters. Eén ding moet
mij van het hart; ik kan mij bij starters veel voorstellen, maar niet dat
wij daarbij al geconfronteerd worden met de pensioenproblematiek. In het algemeen
heeft een starter in dit land weinig om in zekerheid te stellen, vooral als
het gaat om pensioenrechten. Wat dat betreft is de problematiek dus geringer,
als het gaat om de financiering.
 
 
 
 
 
 De heer Stevens (CDA):
 
 Ik onderschrijf dit. Met "starters" bedoel ik eigenlijk alle mensen die
geconfronteerd worden met het nieuwe regime, na 1 januari 1995. In die optiek
heb ik graag een reactie van de staatssecretaris. Ik weet dat de heer Schuyer
en de heer Hilarides er ook graag een reactie op hebben.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Als de heer Stevens het begrip zo opvat, ligt het anders.
 
 De eerste opmerking die ik maak, is dat de heer Stevens een buitengewoon
ruime uitleg gaf. Misschien is dat al een tegemoetkoming. De heer Stevens
sprak over het voorwerp van zekerheid worden door het enkele feit van hoofdelijke
aansprakelijkheid. Dat is echter niet het geval. Men kan de hoofdelijke aansprakelijkheid
niet gelijkstellen met de zekerheidsstelling in dat kader. Omdat de heer Stevens
die gedachte had, is er op dat punt al een deel van de kou uit de lucht. Er
komt nog iets bij. Aan het adres van de heer Schuyer zeg ik dat het niet de
bedoeling is dat wij een bedrijf in een faillissement drijven. Dat is uitdrukkelijk
niet de bedoeling. In eerste termijn heb ik al gezegd – in de Kamer
werd gesproken over een hardheid – dat ik dit punt nauwgezet zal volgen.
Als er een hardheid optreedt in de uitvoeringssfeer, is het altijd mogelijk
om een aanwijzing te geven. Gelet op de interpretatie die de heer Stevens
van de hoofdelijke aansprakelijkheid gaf, en gelet op de praktijk, is er al
een deel van de kou uit de lucht. Van de andere kant ben ik blij dat men vindt
dat ook in deze sfeer misbruik en oneigenlijk gebruik moeten worden voorkomen.
Daarover zijn wij het eens. Wij zijn het er ook over eens dat wij de financiering
niet moeten bemoeilijken. Toch zeg ik ook nadrukkelijk dat wij de betrokken
bepaling niet voor niets hebben opgenomen in het voorliggende voorstel.
 
 De heer Hilarides had over de PSW een vraag gesteld die ik niet beantwoord
zou hebben, namelijk over de overgangsproblemen. Ik heb gezegd dat de relatie
tussen de PSW en de fiscaliteit opnieuw aan de orde komt. Wij hebben er aandacht
voor. Ik wil inderdaad niet met fiscale gevolgen geconfronteerd
worden. Op dit punt onderschrijf ik de visie van de heer Stevens. Ik wijs
de heer Hilarides op de toezegging, die ook in de stukken staat, dat men in
het geval van aanpassingen aan de PSW de tijd heeft tot 1 januari 1995, althans
zolang er geen dotaties plaatsvinden. Dit punt is ook in de Tweede Kamer aan
de orde geweest. Ik neem aan dat het probleem kan worden opgelost met deze
ruime overgangsregeling voor aanpassingen.
 
 De heer Barendregt stelde een paar vragen over de eerste schijf. Ik heb
niet gezegd dat alles vanzelf goedkomt. Het komt zelden vanzelf goed, zo is
mijn ervaring, ook in de sfeer van de belastingen. Ik heb alleen in verband
met het meerjarenbeeld van het voorgenomen programma gezegd dat er eerder
een andere verhouding zal optreden dan thans. De kans is aannemelijk dat het
belastingdeel stijgt en het premiedeel daalt. Dit gebeurt niet vanzelf, maar
er ligt een voorgenomen beleid aan ten grondslag.
 
 De heer Schuyer noemde in verband met een beleid om iets aan de schijflengten
en de tarieven te doen, twee elementen. Het eerste is het gebruiken van de
inkomsten uit indirecte belastingen. Ik heb in eerste termijn al gezegd dat
er in de sfeer van de indirecte belastingen, zoals BTW, al een sterke harmonisatie
heeft plaatsgevonden. Daarin hebben wij dus minder mogelijkheden dan wij misschien
wenselijk vinden. Ik moet dat hier gewoon melden.
 
 Het tweede element is de omslag, het introduceren van een milieugrondslag
en het gebruiken van de opbrengst hiervan. Ik heb in een eerdere functie becijferingen
en optimistische schattingen gemaakt. Deze kwamen erop neer dat je de mogelijke
bedragen niet moet overschatten. Ook in een van de onderdelen van het rapport
van de commissie-Stevens is dit punt redelijk goed bekeken. In het rapport
wordt gewaarschuwd voor al te veel optimisme, in de zin van grote bedragen.
Alle studies die ik ken en mijn eigen waarnemingen en verkenningen stemmen
op dit punt minder optimistisch dan sommigen wenselijk vinden. Hiermee druk
ik mij heel voorzichtig uit. Niettemin zijn er mogelijkheden; wij hebben nu
600 mln. in die sfeer. Ik wijs erop dat het heel problematisch was. Ik herinner
aan het debat van gisteren, waaruit bleek welke bezwaren eraan kleven. Wij
moeten er dus niet al te optimistisch over zijn.
 
 Hetzelfde geldt voor de tax credit die de heer Schuyer noemde. Ook hierover
zijn boeiende discussies gevoerd naar aanleiding van het rapport van de commissie-Stevens.
Het is overigens niet juist dat dit rapport geen rol meer zal spelen. Bij
de instelling van de commissie voor de technische voorziening heb ik kenbaar
gemaakt dat zowel dat rapport als de bouwstenennotitie van mijn voorganger
niet voor niets zijn geschreven. Een aantal elementen eruit zal dus ongetwijfeld
een rol spelen bij de technische herziening, omdat er voorstellen in zijn
opgenomen die gewoon het overwegen waard zijn.
 
 De heer Barendregt vroeg of wij het half miljard van het midden- en kleinbedrijf
gaan inzetten voor het wensenlijstje van NCW en VNO. Nee, dat is niet het
geval. Het pakket voor het midden- en kleinbedrijf wordt op de eigen merites
beoordeeld; zie ook het regeerakkoord. Wij hebben ook een wensenlijstje van
het RCO gekregen, waarin een invulling aan dat pakket is gegeven. Als wij
het advies van het RCO volgen, wordt het pakket volledig in fiscale zin ingevuld.
 
 Ik wijs erop dat in de discussie in dit huis over de Vamil uitdrukkelijk
gezegd is dat er een goede budgettaire afgrendeling moet zijn. Wij doen niets
anders dan de wet op dat punt uitvoeren. Er is een meldingsprocedure en er
is een budget vastgesteld. Ons is gewoon de bevoegdheid gegeven om op het
moment dat er een budgettaire overschrijding dreigt, de Vamil te stoppen.
Hiervan hebben wij gebruik gemaakt, gewoon conform de wet.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Mijn zorg is dat dan geldt: wie het eerst komt, het eerst maalt.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Aan de andere kant staat elk jaar op zichzelf. Wij hebben nu het besluit
genomen om de Vamil voor dit jaar te beëindigen. In 1995 is er weer een
budget voor de "Vamil 1995". Als de Vamil weer in werking treedt, kan er weer
gewoon een beroep op gedaan worden. Dat zit in het systeem. Het is geen beleidsmatig
aspect, maar niets anders dan de wettelijke regeling die door de Staten-Generaal
is aanvaard. Hierin zit de mogelijkheid voor het kabinet om de regeling te
beperken, ook budgettair.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 Worden in 1995 de overgeschoten aanvragen uit 1994 het eerst gehonoreerd?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Nee. Op dat moment is er weer de normale procedure die in de wet is opgenomen.
 
 De heer Barendregt kwam op de spaarregeling terug, vanuit de optiek van
de burger, en noemde de consistentie van het beleid. Ik heb al in de Tweede
Kamer gezegd dat wij vanuit bestuurlijk oogpunt geen schoonheidsprijs verdienen;
ik wil dat best erkennen. Wij hebben echter in het kabinet een afweging moeten
maken, waarop ik nu niet verder inga, maar waarbij ook andere overwegingen
een rol hebben gespeeld. Ik hoor de minister zeggen: het regeerakkoord. Dat
is juist.
 
 Ik dank de heer Barendregt voor het gezegende kerstfeest dat hij ons heeft
toegewenst. Ik wens hem dat eveneens toe.
 
 De heer Hilarides sprak over de internationale ontwikkelingen en het inlopen
van achterstanden. Akkoord. Ik heb er net als hij een voorkeur voor om een
koppositie te bereiken.
 
 Aan de andere kant zijn er volgens hem weinig budgettaire middelen beschikbaar.
Hierbij plaats ik een kanttekening. Het gaat lang niet altijd om budgettaire
middelen, maar bijvoorbeeld ook om het verminderen van de administratieve-lastendruk.
Als je deze kunt beperken, ontstaat er op zichzelf al ruimte door minder uitgaven,
minder rompslomp en meer flexibiliteit. Dat levert op zichzelf al dynamiek
en kostenbesparing op. Een van de eerste maatregelen heb ik inmiddels ontvangen
van de commissie-Van Lunteren, hetgeen uitkomt op 100 mln. aan lastenverlichting
in de sfeer van de administratie. Dat is een eerste begin.
 
 
 
 
 
 De heer Barendregt (SGP):
 
 U wilde mij nog een antwoord geven op mijn vraag met betrekking tot de
ondernemingsbelasting 50-50%.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Dat zal ik direct doen. De heer Barendregt vroeg zich af of ik gewoon
tegen de 50-50% was, zonder nadere motivering. Ik ben nooit ergens voor zonder
motivering en ook nergens tegen zonder nadere motivering. Ik
ben tegen het voorstel van de heer Barendregt uit beleidsmatige overwegingen.
De heer Barendregt stelt namelijk voor om het ondernemingsvermogen extra te
belasten, terwijl ik er juist een voorstander van ben om het ondernemingsvermogen
minder te belasten. Dat is puur beleidsmatig. Het is mijns inziens niet in
het belang van de werkgelegenheid om het ondernemingsvermogen zwaarder te
belasten. Ook om die reden ben ik tegen het voorstel.
 
 Ook ben ik uit budgettaire overwegingen tegen het voorstel, omdat het
toch een behoorlijk beslag legt op de budgettaire middelen.
 
 Voorzitter! Ik wens iedereen plezierige en gezegende feestdagen!
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 
 De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De aanwezige leden van de fractie van GroenLinks wordt conform artikel
121 van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht willen
worden zich niet met wetsvoorstel 23940 te hebben kunnen verenigen.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19941995-12-438-461.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl