Voortzetting van de behandeling van:  - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1999 (26200 VI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 1322-1356

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 21, pagina 1322-1356

05-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26200-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 1999 (26200 XI), en over: - de motie-Van der Vlies over een breed maatschappelijk beraad ter wille van een weer verantwoord verbinden van economie en ecologie (26200, nr. 16); - en over een aantal motiesPagina 1321-1322
Behandeling van: - de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (26251, nrs. 2 t/m 8)Pagina 1299-1299
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1999 (26200 VI)Pagina 1322-1356
Behandeling van: - het wetsvoorstel Bepalingen inzake redenominatie van schuldtitels in verband met de deelname door Nederland aan de Economische en Monetaire Unie (Wet schuldredenominatie) (26078); - het wetsvoorstel Wijziging van de Muntwet 1987 (26120); - en één ander wetsvoorstelPagina 1299-1299
Presentie en opening (donderdag 5 november 1998)Pagina 1299-1299
Lijst van ingekomen stukken (donderdag 5 november 1998)Pagina 1379-1379
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1999 (26200 VI)Pagina 1299-1318
Stemmingen in verband met het voorstel van rijkswet Goedkeuring van het op 2 oktober 1997 te Amsterdam tot stand gekomen Verdrag van Amsterdam houdende wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen en sommige bijbehorende akten, met Protocollen (25922, R1613), en over: - en een aantal motiesPagina 1319-1320
Regeling van werkzaamheden (donderdag 5 november 1998)Pagina 1318-1319
Behandeling van: - het wetsvoorstel Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met een regeling over de behandeling van klachten door bestuursorganen (25837)Pagina 1356-1379
Bijvoegsel bij p. 1300: Schriftelijke antwoorden van de minister van Justitie op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Justitie voor 1999 (26 200 VI)Pagina 1380-1390

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 181 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1999 (26200 VI).De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Korthals:Voorzitter! Ik ga nog verder in op de capaciteit binnen het gevangeniswezen.
Geconstateerd kan worden dat wij in deze periode naar een evenwichtssituatie
toegroeien. Het aantal heenzendingen is de afgelopen jaren sterk gedaald.
Ook de werkvoorraad van delinquenten met een lopend vonnis is afgenomen. Dit
is vanzelfsprekend een positieve ontwikkeling. Het is echter zo dat het aanbod
aan preventief te detineren personen altijd een zekere fluctuatie vertoont.
Het gaat erom vraag en aanbod zo goed mogelijk op elkaar te doen aansluiten.
Dat geldt niet alleen in kwantitatieve zin, maar ook in kwalitatieve zin.
De bezetting van de penitentiaire inrichtingen wordt nauwlettend gevolgd.
Indien sprake blijkt te zijn van een structurele overcapaciteit voor een bepaalde
categorie delinquenten, kan deze worden herbestemd voor groepen ten aanzien
waarvan een tekort bestaat. Onder de nieuwe penitentiaire beginselenwet die
op 1 januari in werking treedt, zal dit nog efficiënter en dus sneller
kunnen plaatsvinden. Voor meer gedetailleerde informatie verwijs ik kortheidshalve
naar de antwoorden die ik heb gegeven op soortgelijke vragen van het lid Niederer
van de VVD. Ik heb deze antwoorden bij brief van 10 oktober jl. aan de Tweede
Kamer toegezonden. Daarin wordt specifiek aangegeven en geanalyseerd welk
soort detentiecapaciteit welke mate van leegstand heeft vertoond.Voorzitter! Dan nog een enkel woord over het vergoedingsniveau voor toegevoegde
advocaten.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Hoeveel lopende vonnissen zijn er nu nog?Minister Korthals:Het precieze aantal weet ik niet, maar dat kan ik u in tweede termijn
geven.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Is het nog mogelijk om een verbetering aan te brengen in het afstemmen
van de leegstand op het aantal lopende vonnissen, zodat het cellenbestand
optimaal wordt benut?Minister Korthals:In ieder geval worden de inspanningen geïntensiveerd om ervoor te
zorgen dat lopende vonnissen ten uitvoer worden gebracht. Daar wordt door
het openbaar ministerie hard aan gewerkt. Er is evenwel een probleem als het
gaat om de afspraken die in het verleden zijn gemaakt met degenen die de mensen
met een lopend vonnis moeten ophalen. De politie heeft aangegeven niet veel
extra te kunnen doen, omdat zij ook andere taken heeft. Dat is in convenanten
vastgelegd. Niettemin wordt er door het openbaar ministerie druk op de politie
uitgeoefend om de mensen die een lopend vonnis hebben en die in het verleden
niet zijn verschenen, op te halen, zodat zij hun straf kunnen uitzitten in
cellen die op het ogenblik leegstaan.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Niet al die mensen behoeven opgehaald te worden.Minister Korthals:Nee, dan is er ook geen probleem. Er wordt ook gewerkt aan maatregelen
gericht op het zelf melden. Die aanpak is geïntensiveerd, maar dat heeft
tijd nodig. Een heleboel mensen melden zich niet en die moeten
dan weer worden opgehaald. Er wordt in ieder geval hard aan gewerkt op het
ogenblik.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U zei vorige week tijdens het begrotingsonderzoek dat er 700 cellen leegstaan
en nu zijn het er rond de 500. Er blijft bij mij onduidelijkheid over aantallen
bestaan.Minister Korthals:Er zit natuurlijk enige fluctuatie in. Dat is een van de problemen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wilt u zeggen dat er in één week tijd 200 cellen zijn gevuld?Minister Korthals:Als die actie waar mevrouw Kalsbeek naar gevraagd heeft, goed is verlopen –
beter dan ik zelf gehoopt had – kan dat het geval zijn. Bovendien is
er meer leegstand in periodes direct na de zomervakantie. Volgens de laatst
informatie gaat het om 480 leegstaande cellen.Voorzitter! Dan nog een enkel woord over het vergoedingsniveau voor toegevoegde
advocaten. Een groot aantal fracties heeft mij hiernaar gevraagd.De heer Van de Camp (CDA):Ik heb de minister een vraag gesteld over de geestelijke verzorging in
relatie tot de komende bezuinigingen. Is daar al wat over te zeggen?Minister Korthals:Tijdens het mondeling overleg heb ik gezegd dat daar in het voorjaar van
1999 een notitie over zou verschijnen. Daarin wordt in het kader van de algehele
taakstelling voor het gevangeniswezen ook gesproken over de geestelijke verzorging.
Daarbij zal worden aangegeven of nog besparingen mogelijk zijn.De heer Van de Camp (CDA):Dat begrijp ik en ik ken dat antwoord ook. Het gaat mij nu echter over
de 25 mln. voor 1999, het zogenaamde sprokkelwerk.Minister Korthals:Voorzitter! De taakstelling van 25 mln. voor 1999 zal zoveel mogelijk
door middel van incidentele meevallers in zowel 1998 als 1999 worden ingevuld.
Het gaat daarbij dan voornamelijk om latere inwerkingtreding van de penitentiaire
beginselenwet, namelijk op 1 januari 1999, waardoor geraamde middelen voor
de uitvoering van penitentiaire programma's niet tot besteding komen. Het
gaat ook om lagere kosten voor arrestanten in politiecellen. Of hiermee het
volledige bedrag kan worden ingevuld, zal pas in de loop van 1999 duidelijk
worden. Een terughoudend uitgavenbeleid zal dan moeten zorgdragen voor de
invulling van de eventuele restproblematiek.De heer Van de Camp (CDA):Mag ik daaruit afleiden dat de geestelijke verzorging voor 1999 niet direct
gevaar loopt?Minister Korthals:Voor 1999 loopt die inderdaad geen direct gevaar.De heer Patijn (VVD):Ik heb de minister gevraagd of hij verwacht dat de taakstellende bezuinigingen
op de detentiecapaciteit uitsluitend door versobering en efficiëntievergroting
kunnen worden bereikt, dan wel of daar wijzigingen in het executiebeleid voor
nodig zijn. Als dit laatste het geval is, is hij dan bereid dit in een zeer
vroeg stadium te signaleren?Minister Korthals:Wij zijn bezig met een inventarisering van de mogelijkheden tot wijziging
van het gehele sanctiestelsel en betrekken daar alle modaliteiten bij. Op
het ogenblik is daar een ambtelijke werkgroep mee bezig, die op 27 oktober
voor het eerst heeft vergaderd. Tegen het einde van dit jaar zal deze werkgroep
een rapport uitbrengen. Dan wordt bezien of er nog door externe personen naar
gekeken moet worden. Van hetgeen daaruit voortkomt, hangt het af of er een
verschuiving moet komen in executiemodaliteiten, of dat de bezuinigingen ten
volle uit een versobering van regimes kan worden gehaald. Op dit moment kan
ik dus nog geen zuiver antwoord geven op de vraag van de heer Patijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Gaat de minister later in zijn betoog nog in op de TBS-inrichtingen?Minister Korthals:De vragen daarover heb ik grotendeels schriftelijk beantwoord.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb er toch nog een vraag over. Een paar weken geleden hebben wij een
algemeen overleg gevoerd over de long-stay-afdelingen. Bij verschillende partijen
bleek er behoefte te bestaan aan Korthalsduidelijkheid over het behandelperspectief
dat op de long-stay-afdelingen nog bestaat. Daarbij werd zeer nadrukkelijk
aangegeven dat er een behandelperspectief moest blijven bestaan. Vorige
week bleek uit een uitzending van Lopende zaken dat het behandelperspectief
niet meer bestaat. Daar wil ik graag meer duidelijkheid over.Minister Korthals:Ik weet niet in hoeverre deze berichten van Justitie afkomstig waren.
Ik meen dat ik tijdens het algemeen overleg heb gezegd dat de behandeling
zou doorgaan, zij het op een veel lager pitje. Het is niet zo dat wij in deze
samenleving een bepaalde groep ooit volledig zullen afschrijven. Dat was de
gedachte erachter. Dat is ook de beleidslijn die ik nog steeds voor ogen heb.
Ik denk dat ik daarmee de vraag van mevrouw Halsema heb beantwoord. Andere
inzichten die een televisieprogramma hierin heeft gegeven, lijken mij niet
juist.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Deze inzichten werden gegeven door een ambtenaar van Justitie. Mijn partij
heeft tijdens het overleg in ieder geval de wens te kennen gegeven dat het
niet alleen mag gaan om behandeling ter voorkoming van verslechtering, maar
ook om behandeling die meer perspectief zou bieden op uitplaatsing van de
long-stay-afdeling. Ik heb nu de indruk dat het toch niet om een dergelijke
behandeling gaat. Als de minister hier nu niet op kan reageren, verzoek ik
hem er schriftelijk op terug te komen.Minister Korthals:Ik ben bereid er schriftelijk op terug te komen. Ik vind het zelf van
het allergrootste belang dat niemand in Nederland ooit volledig wordt afgeschreven.
Wel zijn de kosten van een TBS-plaats erg hoog. Dat heeft altijd meegespeeld.
Na een periode van naar ik meen zes jaar zijn er bijna geen mogelijkheden
of kansen meer. Die mensen komen op een long-stay-afdeling. Vervolgens worden
zij nog wel behandeld, maar niet meer zo intensief als daarvoor. De behandeling
is er primair op gericht het verdergaan van verslechtering te voorkomen. Als
er mogelijkheden zijn om tot verbetering te komen, zal dat zeker worden geprobeerd.
Ik zal hierop nader terugkomen, want het mag niet zomaar ineens passeren.Voorzitter! Ik kom nu te spreken over de toegevoegde advocaten. Een groot
aantal fracties heeft mij hiernaar gevraagd. Mijn ambtsvoorganger heeft de
raden voor de rechtsbijstand verzocht onderzoek te doen naar de vraag in hoeverre
het aanbod van rechtsbijstandverleners toereikend is, zowel in kwantitatief
als kwalitatief opzicht. Daarbij wordt tevens gekeken naar de veranderingen
van vraag en aanbod in de tijd. De uitkomsten van dat onderzoek verwacht ik
medio volgend jaar. Op basis van de onderzoeksresultaten zal ik bezien of
maatregelen zijn aangewezen. Ons beleid is er in ieder geval op gericht dat
een blijvende betrokkenheid van de advocatuur bij het stelsel verzekerd is.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik had specifiek vragen gesteld over de asieladvocaten omdat
zij krachtens dat besluit 30% teruggaan. De uren tussen het achtste en vierentwintigste
uur worden niet meer vergoed. Dat staat in het Besluit vergoedingen rechtsbijstand.
Als de minister dit antwoordt, betekent dat dan ook dat het besluit niet doorgezet
wordt voor de vergoedingen aan asieladvocaten?Minister Korthals:Voorzover ik weet, gaat de staatssecretaris op dit punt in.Zoals ik heb beloofd, gaat het derde deel van mijn betoog over de veiligheid.
Het vergroten van de veiligheid is een zware opgave waar Justitie zich de
komende jaren voor gesteld ziet. Dat het kabinet dit als een gemeenschappelijke
taakstelling ziet, is al eerder in het debat over de regeringsverklaring en
ook onlangs nog bij de algemene politieke beschouwingen duidelijk geworden.
Veiligheid is een begrip en een gevoel. Alle initiatieven hebben hetzelfde
doel voor ogen: verhoging van veiligheid. Achtereenvolgens zal ik aandacht
besteden aan illegaal wapenbezit, het gebruik van DNA-profielen, de verhoging
van het ophelderingspercentage, het bevorderen van de verkeersveiligheid,
de aanpak van drugsgerelateerde criminaliteit en het tegengaan van gewelddadige
video's. Het laatste punt, de inzet van politie, is een principieel punt van
de heer Schutte.Vanzelfsprekend begin ik dit deel van mijn betoog met het geweld op straat.
De maatschappelijke discussie over geweld op straat heeft geleid tot lokale
debatten in diverse provinciehoofdsteden. De minister-president heeft maandag
jongstleden in Leeuwarden de uitkomsten vernomen. Al eerder is de Kamer medegedeeld
dat het kabinet een notitie zal opstellen over alle resultaten teneinde met
de Kamer te kunnen debatteren. Justitie draagt in belangrijke mate bij met
initiatieven die de veiligheid op straat moeten vergroten. Ik geef voor de
duidelijkheid een greep uit de initiatieven.De heer Van de Camp (CDA):Mij is ontschoten wanneer wij die notitie tegemoet kunnen zien.Minister Korthals:Ik neem aan dat dit de eerste maanden van het volgend jaar zal zijn. Het
is heel wat om alles wat er speelt bij elkaar te krijgen en te voorzien van
een standpunt van de regering. Het wordt dus waarschijnlijk begin volgend
jaar.De heer Van de Camp (CDA):Dat staat los van het integrale veiligheidsplan?Minister Korthals:Dat staat los van het integrale veiligheidsplan.De heer Van de Camp (CDA):Ik hoop niet te los?Minister Korthals:Natuurlijk niet. Alles hangt met elkaar samen.De heer Schutte (GPV):Een zekere aanduiding van de tijd lijkt mij niet onbelangrijk, want ik
meen mij te herinneren dat de notitie over hetzelfde thema van de ambtsvoorganger
nog ter behandeling bij de Kamer voorligt. Deze notitie zou aanvankelijk voor
het reces behandeld worden, maar dat is uitgesteld. Als die behandeling moet
wachten op een notitie die volgend jaar komt, komen wij in de problemen. Als
de vaste commissie daarover een besluit moet nemen, gaan wij de eerste notitie
behandelen. Het is belangrijk te weten wanneer het vervolg eventueel komt.Minister Korthals:Voorzitter! Ik ga ervan uit dat het vervolg er niet voor 24 november is.
Dat is de datum waarop het algemeen overleg met de Kamer is gepland. Het is
aan de Kamer of zij het overleg wil laten doorgaan. Dat overleg gaat over
een notitie waarvan de behandeling lang op zich heeft laten wachten. Als u
het mij vraagt, zou ik dat overleg dus gewoon door laten gaan en vervolgens
in een later stadium naar aanleiding van de nu toegezegde
notitie verder debatteren.De heer Schutte (GPV):De notitie die de minister vandaag toezegt, zal dus met name gaan over
de resultaten van de provinciale discussies.Minister Korthals:Precies.Ik zal nog een greep doen uit de initiatieven. Op lokaal niveau stimuleert
Justitie het overleg tussen gemeenten, horeca, politie, openbaar ministerie
en anderen om de veiligheid in uitgaanscentra te verhogen. Er wordt dus gewerkt
aan een modelplan van veilig uitgaan. In het kader van de nieuwe Drank- en
horecawet is een handhavingsplan leeftijdsgrenzen consumenten opgesteld. Dat
plan is op 7 april naar de Kamer gegaan met een brief van de minister van
VWS. Het is gekoppeld aan de herziening van de Drank- en horecawet op het
punt van de verkoop van alcoholhoudende dranken, aan de Tabakswet en aan de
wijziging van de Wet op de kansspelen in verband met het spelen op kansspelautomaten.
Ik haak hierbij nog even aan op een vraag van de heer Patijn om een quickscan
uit te voeren over de Drank- en horecawet. Deze quickscan heeft al plaatsgevonden,
en wel naar alternatieven voor de invoering van een bestuurlijke boete. Dit
is conform het regeerakkoord gebeurd. De uitkomst is dat een intensieve handhaving
gekoppeld aan een bestuurlijke boete de meest effectieve instrumenten zijn
om overmatig alcoholgebruik terug te dringen.Verder heeft de minister-president aangekondigd dat er nog een landelijk
platform geweld op straat komt. De mogelijkheden van cameratoezicht bij uitgaansgelegenheden
worden onderzocht. Ik wijs er in dit verband op dat er al veel experimenten
gaande zijn en noem daarbij uitgewerkte plannen in Ede, Arnhem, Leeuwarden,
Terneuzen en Breda. Dit lijstje is overigens niet volledig.Voorts is geweld op straat een van de speerpunten bij het opstellen van
de zogenaamde criminele kaart. Deze wordt door het openbaar ministerie gebruikt
om de jaarlijkse inzet te bepalen. Gegevens over het wie, wat, waar, wanneer,
hoe en waarom van de geweldscriminaliteit worden zo in kaart gebracht om heel
gericht in overleg met de politie en het lokale bestuur de problemen aan te
pakken. Dit leidt tot het optimaliseren van surveillance, het aanpassen van
de sluitingstijden van de horeca, enzovoorts.Voorzitter! Geweld op straat en groepsgeweld hangen uiteraard nauw samen.
Vrijdag aanstaande buigt de ministerraad zich over het voorstel om artikel
141 Wetboek van Strafrecht te wijzigen. Daarmee acht ik een wijziging van
artikel 306 Wetboek van Strafrecht op dit moment echter niet opportuun. Wij
gaan nu dus eerst artikel 141 wijzigen. Justitie kent een apart programma
jeugdcriminaliteit. Om de justitiële hulpverlening voor jongeren breed
toe te rusten zal, conform het regeerakkoord, in 2002 een bedrag van 75 mln.
beschikbaar zijn.Wat de aandacht van de media en enkele leden van de Kamer heeft getrokken,
is de uitspraak van de minister-president dat degene die aangifte doet van
geweld op straat, moet kunnen rekenen op bescherming van zijn persoonsgegevens
tot aan de terechtzitting. Ik ga hier graag wat nader op in, omdat ik heb
gemerkt dat hierover enkele misverstanden bestaan. Waar het om gaat, is de
aangiftebereidheid bij de burgers te stimuleren. De minister-president heeft
daarover gezegd dat het kabinet onderzoek zal doen naar de mogelijkheid om
als aangever tot aan de rechtszitting anoniem te blijven. In sommige gevallen
kan dit net een aansporing zijn om de politie in kennis te stellen van strafbare
feiten, zeker als het gaat om delicten als zinloos geweld. Aan de hand van
die informatie kan dan een opsporingsonderzoek in gang worden gezet of in
een stroomversnelling geraken. Iedereen kan ook nu aangifte doen van een strafbaar
feit en men is niet verplicht om bij de politie zijn naam op te geven. Als
de politie genoeg ander materiaal weet te verzamelen om een proces-verbaal
met een 'ronde zaak' aan de officier van justitie te zenden, zal de aangever
verder niets meer van het vervolg behoeven te vernemen. Dat is anders indien
er zonder zijn verklaring onvoldoende bewijs kan worden verzameld voor een
mogelijke bewezen verklaring. Dan zal de aangever ook als getuige moeten worden
gehoord, omdat zijn verklaring kan bijdragen aan het bewijs van het ten laste
gelegde feit.De heer Dittrich (D66):Hoorde ik de minister nu zeggen dat het nu al mogelijk is om anoniem bij
de politie een verklaring af te leggen?Minister Korthals:Ja.De heer Dittrich (D66):Dan is de vraag natuurlijk wat de betekenis is van de aankondiging van
de minister-president dat dit op grote schaal moet gebeuren. Het kan dus al.Minister Korthals:De mogelijkheid die wij nu onderzoeken, gaat verder. Thans wordt bezien
of het mogelijk is dat de aangever tot aan de terechtzitting anoniem blijft
en voordien niet wordt gevraagd voor de officier van justitie of de politie
te verschijnen, maar ook dat zijn naam niet aan de partij van de dader bekend
wordt gemaakt.De heer Dittrich (D66):Hoe gaat het dan in het kader van een gerechtelijk vooronderzoek? Dan
zal de rechter-commissaris onderzoekshandelingen moeten verrichten, bijvoorbeeld
getuigen horen. Ik neem aan dat de advocaat van de verdachte daarom zal vragen.
Dan moet de anonieme aangever toch in ieder geval een verklaring afleggen,
ook bij de rechter-commissaris, dus nog ruim voordat de zaak op de zitting
dient.Minister Korthals:Ik heb ook gezegd dat er een onderzoek wordt ingesteld. Over dit onderwerp
zijn natuurlijk veel vragen te stellen. Het idee erachter is om te bezien
of de rechter-commissaris met andere getuigen of feiten een ronde zaak kan
krijgen zonder dat hij de desbetreffende persoon hoeft te belasten. Als dat
onmogelijk is, zal de aangever uiteindelijk op de terechtzitting een verklaring
moeten afleggen.De heer Dittrich (D66):Hoe denkt de minister dat degene die anoniem een verklaring bij de politie
heeft afgelegd, reageert als hij uiteindelijk toch in de rechtszitting met
naam en toenaam moet worden gehoord? Dit zal geen extra stimulans zijn voor
het afgeven van een anonieme verklaring bij de politie.Minister Korthals:Er moet in dit soort zaken natuurlijk altijd een afweging worden gemaakt.
Enerzijds wil je een waarheidsvinding, ook al betekent dat
dat de wederpartij op de terechtzitting moet kunnen worden gehoord. Aan de
andere kant wil je de anonimiteit van mensen zo lang en zo goed mogelijk waarborgen.
Wij proberen nu in ieder geval een eerste zet te geven door onderzoek te doen
naar de mogelijkheid om de anonimiteit van de aangever te handhaven tot aan
de terechtzitting. Dit zou precies de stimulans kunnen zijn om aangifte te
doen.De heer Dittrich (D66):Wordt in dit onderzoek ook meegenomen wat uit de Europese jurisprudentie
lijkt voort te vloeien, namelijk zo weinig mogelijk anonieme verklaringen
afleggen en zoveel mogelijk op naam, opdat de andere partij zich goed kan
verweren?Minister Korthals:Dit speelt zich voornamelijk af op de terechtzitting en hangt nauw samen
met het onmiddellijkheidsbeginsel dat onder invloed van het Europese recht
ook steeds meer ingang vindt in de Nederlandse rechtspraak. Dit brengt inderdaad
met zich mee dat mensen misschien minder makkelijk anoniem kunnen blijven,
maar de Nederlandse regeling voor anonieme getuigen is naar mijn stellige
overtuiging niet in strijd met het Europese recht.De heer Van de Camp (CDA):Wanneer kunnen wij de resultaten van dit onderzoek verwachten? Het is
maandag vrij pregnant in het nieuws gekomen. Ik begrijp best dat er de nodige
haken en ogen aan zitten, maar ik wil wel graag boter bij de vis.Minister Korthals:Daar heeft de heer Van de Camp volledig gelijk in, maar je weet als je
iets onderzoekt tevoren nooit hoe ingewikkeld het onderzoek zal zijn. De regering
heeft echter de intentie dit zo snel mogelijk te doen. De Kamer moet mij ten
goede houden dat ik op dit moment geen termijn kan noemen, om de doodeenvoudige
reden dat ik nu niet kan beoordelen wat er allemaal aan vastzit. Wij hebben
hier nu enkele aspecten gehoord, maar er zijn er ongetwijfeld nog meer.De heer Van de Camp (CDA):Wellicht is het een goede suggestie de resultaten van dat onderzoek te
betrekken bij de bijzondere notitie over het geweld op straat die u in het
voorjaar uitbrengt. Dan ontstaat er een geheel.Minister Korthals:Uiteraard is het streven daarop gericht, maar het zou niet verstandig
zijn om de zojuist toegezegde notitie in het voorjaar al te lang te laten
wachten op de uitkomsten van het onderzoek. We proberen, als het enigszins
kan, de zaken in het voorjaar gelijktijdig te laten verlopen.Voorzitter! Getuigen kunnen alleen tijdens het voorbereidend onderzoek
aanspraak maken op anonimiteit, maar niet op de openbare terechtzitting.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mag anonimiteit worden toegepast wanneer dwangmiddelen worden gebruikt,
zoals voorlopige hechtenis?Minister Korthals:Als de verdachte in voorlopige hechtenis verkeert, heeft men die anonieme
getuige eigenlijk niet meer zo nodig. Dan zal een en ander niet uitsluitend
zijn gebaseerd op de verklaring van de anonieme getuige. Daar ga ik althans
van uit.Voorzitter! Nogmaals, geen anonimiteit op de openbare terechtzitting.
De getuigen moeten dan ook op naam worden beëdigd. Dan pas kan hun identiteit
niet meer worden gegarandeerd; wel kan er in voorkomende gevallen sprake zijn
van bescherming. Wij moeten er voorts tegen waken dat veroordelingen worden
gebaseerd op anonieme getuigenverklaringen die niet door de verdediging kunnen
worden weersproken. De wet kent reeds verschillende mogelijkheden om bedreigde
getuigen te beschermen door deze in bepaalde gevallen niet meer te verplichten
op de openbare terechtzitting te verschijnen. In andere gevallen kan beperkte
anonimiteit worden toegekend. Dit leidt ertoe dat de verdediging op de zitting
de getuige wel vragen kan stellen maar dat identiteit, personalia en/of uiterlijk
van de getuige niet aan de verdediging bekend worden gemaakt. Er zijn dus
mogelijkheden die kunnen worden benut. Dit is een greep uit de maatregelen
op het terrein van de veiligheid. Op 24 november zal uitgebreid met de Kamer
over dit thema worden gesproken.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):U geeft aan dat er nu al anoniem kan worden verklaard, maar volgens mij
is dat niet juist. Artikel 163 bepaalt dat, als er aangifte wordt gedaan,
een proces-verbaal wordt opgesteld dat moet worden ondertekend. Natuurlijk
kun je een onleesbaar krabbeltje neerzetten en op die manier anoniem blijven,
maar dat zal toch niet de bedoeling zijn.Minister Korthals:Je kunt de politie opbellen en op die manier anoniem blijven. De bedoeling
van dit voorstel is dat men na aangifte anoniem kan blijven tot aan de terechtzitting.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Ja, maar het proces-verbaal zélf is dus niet anoniem. Je ondertekent
het wél, maar de politie zegt: we zullen het niet verder vertellen.Minister Korthals:Precies.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Daarmee komen wij terug bij de discussie die wij de vorige week voerden
over de wijziging van de politieregisters. Toen werd de vraag gesteld of het
wel gewenst was dat een anoniem circuit werd opgebouwd in het BPS; daar zou
dit op neerkomen. Daarnaast zou dit ook voor de CID's gelden. Dat is een complicatie
extra. Ik had het anders begrepen.Minister Korthals:Hiermee is aangegeven, voorzitter, hoe ingewikkeld deze kwestie is. Het
doel dat wij nastreven, is dat de mensen een grotere bereidheid tonen om aangifte
te doen. Dat is duidelijk. Waar het gaat om de vorm waarin een en ander wordt
gegoten, heb ik enige indicatie gegeven, maar die mogelijkheden moeten verder
worden onderzocht.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):De volgende vraag stel ik mede namens mevrouw Halsema. Gelet op het antwoord
dat u haar zojuist gaf, vragen wij ons af of een situatie voorstelbaar is
waarbij twee of drie mensen anoniem aangifte doen van een strafbaar feit dat
zij hebben zien plegen – een strafbaar feit waarop voorlopige hechtenis
staat – en iemand op basis daarvan voorlopig gehecht wordt. Kan dat?Minister Korthals:Dat lijkt mij niet te kunnen. Als er met zo'n zaak is begonnen, zal zo
snel mogelijk een gerechtelijk vooronderzoek moeten worden
ingesteld om de kwestie snel ter terechtzitting te laten komen.De voorzitter:Ik bemoei mij er niet graag mee, maar wijs er toch op dat de minister
heeft gezegd dat ten aanzien hiervan nog nadere voorstellen volgen. Het is
natuurlijk verstandig om in dit beleidsdebat de minister de gedachten van
de Kamer mee te geven, maar ik zou toch graag enige voortgang in het antwoord
van de minister willen bevorderen. Niettemin zie ik dat de heer Dittrich nog
een vraag wil stellen.De heer Dittrich (D66):Hebt u dit besproken met de premier voordat hij zijn uitspraken in Leeuwarden
deed?Minister Korthals:Ik heb het niet met de premier besproken, maar u bedoelt te vragen of
er contact is geweest tussen het ministerie van Justitie en het minister van
Algemene Zaken voordat dit in de redevoering van de premier werd meegenomen.
Het antwoord daarop luidt: ja.Voorzitter! Mevrouw Kalsbeek beschreef een waar gebeurd voorval waarbij
scholieren moesten toezien hoe andere jongeren op een brutale wijze delicten
pleegden. De heer Van de Camp merkte op dat het niet meer mag voorkomen dat
men, geconfronteerd met geweldplegingen, zijn nek niet durft uit te steken.
Het meest treurige aspect van geweld in de uitgaanssfeer is inderdaad dat
omstanders veel afzijdig blijven. Dit berust deels op de terechte vrees dat
interventies grote risico's met zich brengen, maar ook speelt een rol dat
de individuele burger vaak niet goed weet wat zijn of haar rol eigenlijk is
ten opzichte van vechtpartijen tussen vreemden. Moet men zich daar wel of
niet bemoeien? In deze passiviteit van de omstanders manifesteert zich op
navrante wijze de onbeholpenheid van de moderne burger. Wat te doen in zulke
situaties? Omstanders zouden voorbereid moeten zijn op zulke situaties. Er
zouden hiervoor standaardreacties moeten bestaan. Burgers zouden elkaar hierop
moeten kunnen aanspreken. Ik denk bijvoorbeeld aan het alarmeren van de politie
door middel van een mobilofoon. Ook denk ik aan het als groep vaststellen
van signalementen van de daders. In sommige landen zijn mensen die vaak uitgaan
uitgerust met speciale alarmapparatuur. Te denken valt ook aan het tot uitdrukking
brengen van waardering voor burgers die adequaat hebben geïntervenieerd.Het vergroten van de veiligheid ziet op meer toe dan alleen op geweld
op straat. Er is sprake van een forse toename van geweldsdelicten, zoals ik
al in mijn inleiding aangaf. Het meest sprekend is het gegeven dat het wapengebruik
schrikbarend is toegenomen. Dit is daarmee een ander speerpunt geworden om
de leefomgeving veiliger te maken. Om dit te bereiken zal krachtdadig opgetreden
moeten worden tegen illegaal wapenbezit. Ik hecht eraan te benadrukken dat
het hier gaat om een zeer ernstig delict dat als een oorzaak gezien mag worden
van veel maatschappelijke onrust en in belangrijke mate bijdraagt aan het
gevoel van onveiligheid bij mensen. Dit vereist weer een veelomvattende aanpak.
Uiteraard dienen opsporing en vervolging aan deze delicten prioriteit te geven.
Dit moet tot stand komen onder meer door versterking van specialistische aandacht
aan vuurwapencriminaliteit. Ook aan de voorkant van deze problematiek is actie
nodig. In samenwerking met het ministerie van OCW zal gezorgd worden voor
goede voorlichting op scholen om aldaar illegaal wapenbezit onder jongeren
tegen te gaan. Ook zal de strafmaat worden verhoogd om op deze manier de ernst
van het delict tot uitdrukking te brengen.Nauw verbonden aan het illegaal wapenbezit is de vraag naar de mogelijkheid
om preventief te fouilleren. Ik heb advies gevraagd aan de raden van korpsbeheerders,
korpschefs en hoofdofficieren en ik wacht nog op enkele van deze adviezen.
Bij mijn afweging neem ik mogelijke bestaande bevoegdheden mee.De heer Van de Camp vroeg mij naar de wijziging van artikel 240a Wetboek
van Strafrecht met het oog op gewelddadige video's en de stand van zaken ten
aanzien van het experiment met de antigeweldchip. Dit experiment is nog steeds
actueel. In de haalbaarheidsstudie naar dit experiment is geconcludeerd dat
het uitvoeren van een veldexperiment zowel technisch als organisatorisch haalbaar
was. De kosten van dit experiment hebben er evenwel toe geleid dat nader onderzoek
is verricht naar een goedkopere technische voorziening. Naar verwachting zal
medio volgend jaar definitieve besluitvorming plaatsvinden inzake de haalbaarheid
van een veldexperiment met de antigeweldchip. Overigens blijf ik van mening
dat de bedrijfstak naast de ouders in belangrijke mate zelf verantwoordelijk
is voor de bescherming van jeugdigen. Vanuit deze gedachte kan de rol van
de overheid beperkt blijven tot het stimuleren van deze betere bescherming,
bijvoorbeeld door de uitvoering van het eerder gemelde veldexperiment.De heer Van de Camp (CDA):De regering heeft de Kamer dit nu al drie keer gemeld. De minister heeft
het zelf twee keer gedaan, maar zijn voorganger heeft het ook al een keer
gedaan. Maar goed, dat maakt op zich niks uit. Met de branche blijft het maar
duren.De voorzitter:En uw vraag is?De heer Van de Camp (CDA):Mijn vraag is of het in dit geval niet tijd wordt dat de minister op korte
termijn ingrijpt.Minister Korthals:Wij gaan via verschillende wegen aan de gang. Wij bekijken of wij op goedkopere
manieren iets kunnen doen met de antigeweldchip. Daarover komt medio volgend
jaar een reactie. Ik weet dat het veld zelf er het een en ander aan wil doen.
Ik ben bereid zo snel mogelijk met het veld in contact te treden. De stand
van zaken aldaar kan ik op dit moment niet melden. Desgewenst zal ik dat zo
snel mogelijk doen. Misschien is het een stimulans om ervoor te zorgen dat
men daar echt aan het werk is.De heer Van de Camp (CDA):Ik kom er in tweede termijn ongetwijfeld op terug. Carmaggedon II zou
aanvankelijk vrijdag aanstaande op de markt komen. Het is om allerlei redenen
uitgesteld tot volgende week vrijdag. Ik vraag de minister daar eens serieus
naar te kijken en desnoods het spelletje eens zelf te spelen. Hij zal ervan
walgen.Minister Korthals:In uw uitleg heeft u dat al heel duidelijk aangegeven. Overigens wist
ik dat al. Het is inderdaad walgelijk. Daar is geen enkel
verschil van mening over. De vraag is echter op welke wijze je dit soort zaken
kunt tegengaan. Ik vind de antigeweldchip een geweldig idee, maar het moet
wel tegen aanvaardbare kosten kunnen gebeuren. Dat is het probleem waar het
nu om draait. De mogelijkheid van goedkopere productie is wellicht aanwezig.
Daarom wordt die studie gedaan.De heer Van de Camp (CDA):Met alle respect, maar het zijn twee verschillende onderwerpen. De antigeweldchip
heeft betrekking op tv-programma's thuis, een later tijdstip waarop de ouders
niet thuis zijn, enz. Nu gaat het over een ordinair videospelletje dat in
homecomputers kan worden gebruikt.De heer Van der Staaij (SGP):Ik haak hier even op in. Hoe ziet de minister de verhouding tussen zelfregulering
en de verantwoordelijkheid die de overheid op dit punt heeft? Wordt hier niet
te veel verwacht van zelfregulering, al blijkt dat er geen duidelijke successen
worden geboekt?Minister Korthals:Als er geen successen worden geboekt en als wij dat politiek zeer belangrijk
vinden, zullen wij maatregelen moeten nemen. De vraag is echter in hoeverre
de overheid direct het initiatief tot maatregelen moet nemen, dan wel dat
de overheid het eerst moet overlaten aan het veld. Op dit moment is inderdaad
sprake van een dermate ernstige ontwikkeling dat wij hier snel mee moeten
zijn. Ik denk wel dat de branche dit inziet en dat zij niet staat te springen
om het soort videospelletjes waarover de heer Van de Camp spreekt.In het kader van de verbetering van opsporing en vervolging ga ik in op
het gebruik van DNA-profielen. Zoals u weet, is afgelopen maandag het wetsvoorstel
tot aanpassing van de regeling van DNA-onderzoek ingediend. De hoofdlijnen
daarvan zijn de Kamer inmiddels waarschijnlijk bekend. Ik stel in de eerste
plaats voor om het afnemen van wangslijmvlies in de plaats te stellen van
het afnemen van bloed. Daarmee is dit middel weliswaar zwaarder dan het afnemen
van een vingerafdruk, maar is het qua inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
minder belastend voor de verdachte. Op dit punt houd ik er een andere mening
op na dan de heer Dittrich: de verdachte die gedwongen kan worden om DNA-materiaal
af te staan, moet naar mijn oordeel verdacht worden van een misdrijf waarop
acht jaar gevangenisstraf staat, of van een van de misdrijven die in het voorstel
worden opgenomen. Dus in tegenstelling tot wat de heer Dittrich voorstelt,
wordt niet elke verdachte die in verzekering of in voorlopige hechtenis wordt
genomen hiertoe verplicht. De gedachte hierachter is dat DNA-onderzoek door
het afnemen van wangslijmvlies nog altijd belastender is dan een vingerafdruk.De heer Dittrich (D66):Ik zal hierop bij de behandeling van het wetsvoorstel uitgebreid ingaan,
maar een persoon die in verzekering en voorlopige hechtenis wordt gesteld,
wordt meestal verdacht van een misdrijf waar vier jaar of meer voor staat.
U stelt in uw wetsvoorstel acht jaar of meer voor; daar ligt dus een verschil.
Voor D66 mag dit ruimer.Minister Korthals:Wij komen nog uitgebreid te spreken over de DNA-profielen bij de behandeling
van het wetsvoorstel. Ik zal er in dit verband niet verder op ingaan.Voorzitter! Een ander punt is de zorg voor het lage ophelderingspercentage,
met name genoemd door mevrouw Kalsbeek. Het ophelderingspercentage is natuurlijk
een belangrijke indicator voor de justitiële politiezorg. Hierover heeft
deze zomer een belangrijke conferentie van politie en justitie plaatsgevonden.
De uitkomsten zijn zeer bruikbaar. Mij staan in ieder geval de volgende wegen
voor ogen ter verbetering van het ophelderingspercentage.1. Om de indicator effectiever in te kunnen zetten, moet uiteraard de
indicator zelf verbeterd worden. Het ophelderingspercentage is nu immers gebaseerd
op een ongenuanceerde telling van verdachten ten aanzien van een zeer divers
scala aan lichte en zware, weinig en veel voorkomende, haal- en brengdelicten.
Hierdoor herkent de politieman op de werkvloer zich nauwelijks in het percentage.
Zware delicten lost men immers met veel inzet op. Lichtere delicten die massaal
voorkomen en slechts selectief aangepakt kunnen worden, domineren echter het
percentage. De indicator ontbeert derhalve uitstralingseffecten intern, terwijl
de geloofwaardigheid naar buiten, de generaal-preventieve werking, haar negatieve
effect in de beeldvorming wel kent. Ik wil dan ook enkele belangrijke typen
delicten benoemen die apart in kaart dienen te worden gebracht. Bijvoorbeeld
voor de onderwerpen die zo verschillend van aard en betekenis zijn –
geweld op straat en fietsendiefstal – zou het ophelderingspercentage
apart kunnen worden berekend. Dit vergroot in principe de mogelijkheid om
met meer nuance te sturen op prioriteiten die de samenleving vraagt. Hiermee
kan tevens worden voorkomen dat het ophelderingspercentage van een relatief
onbelangrijke groep delicten een negatieve invloed heeft op het ophelderingspercentage
van een groep belangrijke delicten.2. De wijzen van doorrechercheren, het leegschudden van een veelvuldig
pleger, schijnen ook divers te zijn. Ik wil bezien hoe tot een beter evenwicht
kan worden gekomen tussen dadergericht en slachtoffergericht werken bij de
politie.3. De uitkomsten hiervan zal ik inbrengen in onder andere het overleg
met collega Peper ten behoeve van de verdere vormgeving van het referentiekader
resultaten politiewerk.Voorzitter! Ik vat kort samen. Het ophelderingspercentage is een belangrijke
indicator. Het is beter om een onderscheid te maken naar verschillende vormen
van delicten. Van daaruit moet worden geprobeerd om de ophelderingspercentages
te verhogen, zeker wanneer de prioriteit is gesteld van opsporing en vervolging
van bepaalde delicten. Daarbij mag niet het risico worden gelopen dat de ophelderingspercentages
van de andere delicten dalen.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Er valt veel over te zeggen, maar ik begrijp dat ik dat niet van u mag,
voorzitter. De minister noemt een aantal delicten waarvan het ophelderingspercentage
erg laag is, zoals fietsendiefstal. Hij noemt dat delict niet zo belangrijk.
Maar als je in de bijstand zit en je fiets wordt gejat, heb je echt een behoorlijk
probleem. Maar er zijn natuurlijk ook delicten met een ophelderings percentage
van 100, zoals het rijden onder invloed. Die delicten komen ook veel voor
en beïnvloeden het totale percentage natuurlijk weer gunstig. De tendens
is dat het ophelderingspercentage de afgelopen jaren, in enkele decennia,
spectaculair naar beneden is gegaan. En dat baart veel zorgen.Minister Korthals:Ik ben het volledig met u eens. Uw uitgangspunt is ook het streven waarop
ik mij richt, namelijk een verhoging van het ophelderingspercentage. Maar
een politieman die intensief heeft gewerkt aan de opheldering van een moordzaak,
ziet in de statistieken een dalend ophelderingspercentage omdat zoveel fietsendiefstallen
niet zijn opgelost. Dat geeft een niet zuiver beeld. Daarom wil ik een onderscheid
maken. Maar per saldo zal het ophelderingspercentage natuurlijk omhoog moeten.Voorzitter! In het regeerakkoord is voorts afgesproken dat de opbrengsten
van boete en transacties vanaf 1999 structureel met 60 mln. zullen worden
verhoogd. Ik heb de Kamer reeds kunnen melden dat ik deze taakstelling wellicht
op een andere wijze wens in te vullen dan louter via een algehele tariefsverhoging.
Ik heb hierover overleg gevoerd met het OM. Thans kan ik u melden dat ik voornemens
te komen tot met name verdere intensivering van de verkeershandhaving en wel
aan de hand van uitbreiding van de bestaande gebiedsprojecten. Uiteraard zal
ik dit eerst met mijn collega van Financiën bespreken.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Waarom eigenlijk? Ik ben erg gecharmeerd van hoge boetes. De mensen hebben
zelf in de hand of zij die oplopen. Als men zich gewoon aan de regels houdt,
is er niets aan de hand.Minister Korthals:Er zijn voor mij verschillende redenen. De belangrijkste is dat er een
relatie moet zijn tussen het gepleegde delict en de hoogte van de boete ten
opzichte van andere delicten. De ervaring leert dat het uiteindelijk de rechter
is die de straf oplegt. In dit soort gevallen is dat meestal de kantonrechter.
Verder leert de ervaring dat de kantonrechter niet gecharmeerd is van een
verhoging van de boetes voor deze delicten. Als je op een gegeven moment een
voorstel voor transactie doet en een paar zaken worden bij kantonrechters
aanhangig, bestaat de kans dat je verliest en al die zaken voorkomen. Daarom
willen we niet forceren. Uiteraard gaan we deze weg wel bewandelen, althans
als wij ons doel niet via de intensivering van de gebiedsprojecten kunnen
bereiken. Er geldt in dit verband nog een andere reden: het systeem moet worden
ingevoerd. Mij is gezegd dat de daarvoor gestelde termijn redelijk kort is.
De invoering schijnt niet zo gemakkelijk te zijn. We beginnen dus al later
in het jaar.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Oké, dat laatste zal het geval zijn. Ik snap ook dat naarmate je
selectiever bent met het verhogen van de boetes, je eerder kans hebt problemen
te krijgen. Daarom zou mijn voorstel zijn: wees minder selectief. Ik hecht
aan dit punt. We moeten vaak heel moeilijke beslissingen nemen als het over
financiële aangelegenheden gaat. Dit zou ik echter een gemakkelijke beslissing
vinden. Echt!Minister Korthals:Uiteraard zullen wij u over de uitkomst informeren. De intensivering van
de gebiedsprojecten zullen wij in ieder geval doorvoeren. Dat wil zeggen dat
een investering gedaan moet worden alvorens er opbrengsten zijn. Daarom moeten
we ook overleg plegen met het ministerie van Financiën. In het jaar 2000 –
in een indexering is voorzien – kun je waarschijnlijk de algemene tariefsverhoging
gemakkelijker bij de procedure betrekken. Mocht het volgen van de lijn die
ik nu voorstel niet lukken, dan staat ons geen andere weg open dan de 10%-verhoging
van de boetes.Voorzitter! In probleemwijken wordt de overlast en de onveiligheid vaak
met reden in verband gebracht met de drugsproblematiek. Het regeerakkoord
maakt duidelijk dat het beleid van het vorige kabinet zal worden voortgezet.
De lijn die daarin besloten ligt, krijgt internationaal steeds meer steun.
Ik verwijs graag naar het Koalitionsvertrag van de nieuwe Duitse regering,
waarmee drugsverslaving wordt gezien als een ziekte. Daarmee wordt de hulp
aan verslaafden in Duitsland verder opgevoerd. Ook in Duitsland zullen de
inspanningen erop gericht zijn verwervingscriminaliteit door middel van bijvoorbeeld
methadonverstrekking tegen te gaan en daarmee de overlast in de steden te
beperken.Bij een belangrijk deel van de verslaafden moet de aanpak erop gericht
zijn een diep ingesleten criminele levenswijze te veranderen. Daarvoor is
een aanpak nodig die elementen van strafrechtelijke dwang en hulpverlening
combineert. Op 6 mei van dit jaar is door mijn voorgangster een wetsvoorstel
ingediend voor de regeling van de maatregel strafrechtelijk opvang verslaafden,
de zogenaamde SOV. Met een voorloper hiervan zijn in Rotterdam reeds goede
ervaringen opgedaan. Zodra de wet in het Staatsblad staat, kan met de invoering
ervan in verschillende steden worden begonnen. De voorbereiding van deze invoering
is reeds in volle gang. Langs deze weg kan wederom een effectieve bestrijding
van overlast van drugsgebruikers worden bewerkstelligd.Een ander deel van de overlast en de onveiligheid wordt veroorzaakt door
criminele illegalen. Eveneens in Rotterdam is een begin gemaakt met betere
samenwerking tussen het OM, de politie en de vreemdelingendiensten bij de
aanpak van criminele illegalen.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik vraag mij af of de minister nog terugkomt op het drugsbeleid
als zodanig of dat hij zijn opmerkingen daarover hiermee afgesloten heeft.Minister Korthals:Ik was niet van plan door te gaan met opmerkingen over het drugsbeleid.
Zoals bekend, is een drugsnota verschenen. Die is door de Kamer geaccepteerd
en zij vormt ook voor mij het uitgangspunt voor het voeren van het drugsbeleid.De heer Rouvoet (RPF):Ik vroeg of er nieuwe accenten te verwachten waren, maar u zegt daarop
dat de drugsnota het uitgangspunt blijft. Ik heb het ook gevraagd, omdat ik
begreep dat in het land in een aantal plaatsen pas op de plaats wordt gemaakt,
bijvoorbeeld ten aanzien van de achterdeurproblematiek die de heer Dittrich
mij gisteren voorhield. Ook in regionale driehoeken wordt gezegd: wij wachten
af of de nieuwe minister op dat punt met nieuwe initiatieven komt.
Maar ik begrijp dat dat niet het geval zal zijn.Minister Korthals:Van mij zijn geen initiatieven te verwachten inzake de achterdeurproblematiek.De heer Schutte (GPV):In het programma Buitenhof kwam het ook aan de orde in relatie tot het
gedogen. Ik hoorde de minister daarin zeggen dat hij geen illusiepolitiek
wil voeren, maar hij zei ook dat hij tegenstander was van gedogen en dat hij
dit, waar mogelijk, bij het softdrugsbeleid wilde terugdringen. Wat bedoelde
hij daarmee?Minister Korthals:Toen hadden wij het over de voordeurproblematiek. Ik heb altijd gezegd
dat coffeeshops in Nederland zijn ingeburgerd. Nederland moet nu pas op de
plaats maken, ook vanwege onze internationale relaties. Ik vind dat wij de
voor- en nadelen van ons drugsbeleid goed in kaart moeten brengen, teneinde
die te kunnen uitwisselen met het buitenland. Op grond van die uitkomst kunnen
wij in gezamenlijk overleg met Europa eventueel verder tot drugsbeleid komen.
Dat houdt in dat ik op dit moment niet vooruit of achteruit wil gaan.De heer Schutte (GPV):Maar in die uitzending zei u toch dat u het gedogen van softdrugs waar
mogelijk wilde terugdringen zonder in illusiepolitiek te vervallen.Minister Korthals:Daar waar coffeeshops leiden tot extra overlast of waar men zich niet
houdt aan de AHOJ-G-criteria, moet worden opgetreden.Ik had het over de aanpak van criminele illegalen en over meer samenwerking
en afstemming tussen het openbaar ministerie, de politie en de vreemdelingendiensten.
Deze samenwerking is gericht op het uitzetten van de criminele illegaal waar
dat ook maar enigszins mogelijk is. Dit experiment heeft mijn bijzondere belangstelling.
De nagestreefde verbeteringen zal ik, zodra deze duidelijk zijn, landelijk
invoeren.De heer Dittrich (D66):In Amsterdam bestaat een groot probleem met criminele illegalen die zeggen
uit Algerije afkomstig te zijn maar die nauwelijks uit te zetten zijn. Mag
ik uit uw antwoord afleiden dat u zoveel mogelijk contact opneemt met de Algerijnse
autoriteiten om een laissez passer te verkrijgen om mensen te kunnen terugsturen?Minister Korthals:Ik weet niet of dat direct op mijn weg ligt. Ik zal in ieder geval mijn
ambtgenoot van Buitenlandse Zaken stimuleren om dat te doen, want ik vind
dat wij dat zoveel mogelijk met alle betrokken landen moeten regelen, opdat
degenen die zich hier crimineel gedragen, daadwerkelijk kunnen worden uitgezet,
zeker wanneer het illegalen zijn.Met dit overzicht heb ik naar mijn mening niet alleen de vragen beantwoord
die mij zijn gesteld, maar ook een breed palet van initiatieven voorgeschoteld.
Deze week werd mij verweten...De heer Van de Camp (CDA):Voordat u dat verwijt gaat behandelen, heb ik nog een vraag. Ik heb gisteren
een vijfpuntenplan ingediend met maatregelen om het geweld op straat te beperken.
Op drie punten daaruit heeft u gereageerd. Dan resteren nog de eventuele alcoholtest
in uitgaansgebieden en het administratief ophouden. Ik krijg daarop graag
nog uw reactie, voordat ik mijn tweede termijn moet houden.Minister Korthals:De heer Van de Camp heeft inderdaad gezegd dat het ook mogelijk moet zijn
mensen aan te houden om te bezien of zij een alcoholpromillage hebben van
tussen de 0,5 en 1. Wij kennen daar een wettelijke regeling voor, namelijk
dat mensen die zich overgeven aan openbare dronkenschap, kunnen worden aangehouden.
Van die mogelijkheid wordt wellicht te weinig gebruik gemaakt. Ik ben er echter
op het eerste gezicht niet zo'n voorstander van om hiermee te stringent te
worden, omdat dit alleen al uit handhavingsoverwegingen niet of nauwelijks
doenlijk is. Ik vind dat wij ons eerst moeten concentreren op de zaken die
wij nu al wel zouden kunnen doen en dat wij minder op dit soort initiatieven
moeten overgaan. Vandaar dat ik daar niet zo'n voorstander van ben.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Kan de minister nog wat zeggen over het administratief ophouden?Minister Korthals:Hoe bedoelt de heer Van de Camp dat?De heer Van de Camp (CDA):Het preventief hechten.Minister Korthals:Voorzitter! In het kader van Europa 2000 zullen wij kijken wat daarvoor
de mogelijkheden zijn. Ook wat dit betreft moet ik zeggen dat ik daar op het
eerste gezicht niet zo'n voorstander van ben. Als je mensen hun vrijheid ontneemt,
is dat een zeer zware zaak. Er moeten dus heel duidelijke aanwijzingen zijn
dat men bezig is met ordeverstoringen, wil er tot preventief hechten kunnen
worden overgegaan. Naar mijn gevoel moeten er eerst strafbare feiten zijn
gepleegd om dat te kunnen verdedigen. Met andere woorden, ook hiervan ben
ik vooralsnog bepaald geen voorstander.Mij werd deze week verweten dat mijn ambitieniveau rond het vriespunt
schommelt. Het is verleidelijk om aan het begin van een kabinetsperiode ambitieuze
beleidsvoornemens aan te kondigen en daarover de trom te roeren. Het is echter
maar de vraag of de samenleving daarmee is gediend. Ik denk dat dit op mijn
beleidsterrein niet zo is. Het apparaat is op onderdelen nog steeds overbelast.
Dit is daarom niet het geëigende moment voor grootse visionaire plannen.
Een zekere mate van zelfbeperking lijkt mij in deze situatie voor de verantwoordelijke
bewindspersonen meer op zijn plaats. Mij staat daarom een meer resultaatgerichte
aanpak voor ogen. De staatssecretaris en ik zullen gaan werken aan het beter
laten verlopen van de justitiezorg op alle onderdelen. De tot Justitie behorende
organisaties moeten in staat worden gesteld tot het leveren van meetbaar betere
prestaties over de gehele linie. Dit moge weinig revolutionair klinken, maar
mij lijkt dit een doelstelling waarbij de samenleving op het ogenblik het
meest is gebaat. Het is trouwens ook een doelstelling waaraan wij de komende
jaren de handen vol zullen hebben.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Voorzitter! Gaat de staatssecretaris dan in op mijn vraag over het jeugdbeleid?
Of moet ik die met de schriftelijke beantwoording als beantwoord beschouwen?Minister Korthals:Die moet mevrouw Kalsbeek als beantwoord beschouwen met de schriftelijke
beantwoording.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Dan heb ik nog een vraag. Er komt over enkele weken een plan van aanpak
voor de jeugdzorg. De kwestie van de justitiële jeugdzorg wordt daarin
meegenomen, neem ik aan. Ik heb het dan over de justitiële jeugdinrichtingen
en over de cellen. Er zijn echter ook sectoren die helemaal Justitie zijn,
bijvoorbeeld Justitie in de buurt – van daaruit zou een aantal provincieprojecten
kunnen worden gerund – of iets als de jeugdofficieren van justitie.
Worden die zaken ook meegenomen in het plan van aanpak, of komt daarover een
apart schrijven? Ook op die punten wil ik namelijk meetbare doelstellingen,
vanuit de nulsituatie.Minister Korthals:Het lijkt mij beter om daar in tweede termijn antwoord op te geven.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Als ik de Staatscourant goed heb gelezen, valt het algemeen
begrotingsbeleid nog steeds onder de minister. Ik heb in mijn termijn een
vraag gesteld over de financiële positie van de begroting van de minister
door de extra instroom van asielzoekers. Gaat de minister nog in op die vraag?Minister Korthals:Ik ben daar al bij het algemeen overleg op ingegaan. Wij hebben een begrotingsverdeling
voor 1999 gemaakt met het gehele kabinet. Er doen zich inderdaad ontwikkelingen
voor die toen in het geheel niet zijn voorzien, maar die worden gewoon meegenomen
bij de Voorjaarsnota 1999.De voorzitter:Het woord is aan de staatssecretaris van Justitie. Ik zie dat meneer De
Wit nog een vraag wil stellen; dat is wel erg laat. Ik neem aan dat hij een
vraag aan de minister wil stellen. Of is deze al op voorhand gericht aan de
staatssecretaris?De heer De Wit (SP):Nee, ik heb een vraag over de orde. Die heeft betrekking op de huidige
positie van de staatssecretaris bij de komende beantwoording en het verloop
van het debat. Buiten deze zaal gonst het van de geruchten over een kabinetscrisis.
Heeft de staatssecretaris in verband met het debat over de Bosniërs inderdaad
gedreigd met een aftreden?De voorzitter:Ik vind dit absoluut geen ordevraag. Het is een politiek inhoudelijke
vraag. Aangezien ik degene ben die dit hier bepaalt, zult u toch even uw vragen
moeten opzouten tot er zich een moment voordoet waarop u deze terecht kunt
stellen. Dat kan misschien hedenmiddag zijn. Dit is geen vraag die aan het
begin van een debat hoort. Dat is dus mijn 'ruling', zoals dat in goed Nederlands
heet. Wilde de heer Van de Camp hetzelfde proberen? In dat geval weet hij
het antwoord al.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Ik had niet de intentie om er een ordevraag van te maken.De voorzitter:Dat is heel slim, maar ik laat nu de staatssecretaris aan het woord. De
Kamer en de staatssecretaris weten beiden waar het over gaat. Er komt absoluut
een moment waarop u deze vraag bij interruptie kunt stellen. Meneer Van de
Camp, dat is op dit moment mijn orde. Het woord is aan de staatssecretaris
van Justitie.Staatssecretaris Cohen:Mevrouw de voorzitter! Er zijn twee onderwerpen die mij in deze kabinetsperiode
in het bijzonder zullen bezighouden, te weten de asielproblematiek en de reorganisatie
van de zittende magistratuur. Deze staan overigens naast enkele andere onderwerpen
die ook in deze Kamer op de nodige belangstelling kunnen rekenen. Ik concentreer
mij nu echter op beide eerdergenoemde onderwerpen.Een van de doeleinden van de reorganisatie van de rechterlijke macht is
verbetering van de efficiency van die organisatie die weer moet leiden tot
een bekorting van de doorlooptijden die nu ook door de gebruikers van de rechtspraak
als een groot knelpunt worden ervaren, en tot een betere inzet van mens en
materieel waardoor met gelijkblijvende middelen meer kan worden gedaan; als
er dan nog meer middelen bijkomen, kun je extra veel doen. De minister heeft
daarover ook gesproken. Het is wel een kwestie van de lange termijn, maar
het is en blijft een buitengewoon belangrijk doel van de beoogde reorganisatie.Een ander doel is een betere, daadkrachtiger en meer inzichtelijke besturing
van de rechterlijke organisatie, zowel lokaal als landelijk. Verder noem ik
meer servicegerichtheid, realisatie van een stelsel van rechtspraak op maat,
het zoveel mogelijk benutten van voorprocedures waaronder ook verstaan moet
worden alternatieve geschillenbeslechting, een sterkere oriëntatie op
de omgeving, een betere bereikbaarheid van de gerechten via moderne communicatiemiddelen,
meer aandacht voor de eenheid in de organisatie en de rechtsgelijkheid en
een evenwichtiger spreiding van de gerechten. Dat zijn de doeleinden die betrekkelijk
breed worden onderschreven. Ze staan niet alleen in het regeerakkoord, maar
ze zijn ook nog eens in het begin september gehouden algemeen overleg met
de vaste commissie voor Justitie van deze Kamer krachtig onderschreven. Ook
worden ze onderschreven door de rechterlijke macht zelf, hetgeen minstens
zo belangrijk is. Het is ook die rechterlijke macht die in dat gehele proces
van reorganisatie een wezenlijke rol gaat vervullen, waarbij een centrale
rol is weggelegd voor de presidenten van rechtbanken en hoven in het kader
van het project versterking rechterlijke organisatie, PVRO. Ik heb altijd
wat moeite met die afkorting, omdat de afkorting VPRO mij altijd nog wat gemakkelijker
uit de mond komt.In genoemd overleg van begin september heb ik toegezegd om tegen het eind
van dit jaar met een contourennota te komen. Die nota krijgt op dit ogenblik
gestalte. Er vindt momenteel ook een consultatieronde plaats met de betrokkenen
van binnen en buiten de rechterlijke macht. Daarna vindt de afronding van
de nota plaats en ten slotte bespreking in de ministerraad en toezending aan
de Kamer.Ik zal een aantal belangrijke punten uit de nota noemen die deel uitmaken
van de contouren van de nieuwe organisatie. In de eerste plaats is het de
bedoeling dat wij een beeld schetsen van de uiteindelijke inrichting van de
organisatie, met als belangrijkste punten: - integraal management
bij gerechten, met de bijbehorende bestuursvorm;- kantongerechten
die bestuurlijk worden ondergebracht bij rechtban ken, met
behoud van het karakter c.q. de voordelen van de kantonrechtspraak;- een raad voor de rechtspraak die voldoet aan constitutionele eisen, waarborging
van de rechterlijke onafhankelijkheid en ministeriële verantwoordelijkheid;- geen bevoegdheid tot het vaststellen van bindende richtlijnen of
beleidsregels anders dan waar het gaat over beleidsregels die te maken hebben
met het beheer.Het tweede onderdeel van de contourennota gaat over het project versterking
rechterlijke organisatie. Dat project wordt getrokken door de presidenten
van rechtbanken en hoven en de dagelijkse leiding is in handen van een kernteam
van drie presidenten. Daaruit vloeien weer allerlei projecten voor –
ik zal een aantal van die projecten noemen – waarin door leden van de
rechterlijke macht zal worden geparticipeerd. Dit is een substantieel onderdeel
van onze nota. Ik heb het over 'onze nota', omdat zij medeondertekend wordt
door de minister, aangezien er ook een aantal elementen in voorkomen die onder
zijn leiding zullen worden uitgevoerd. Die projecten vormen een substantieel
onderdeel van het tot stand komen van de modernisering van de rechterlijke
organisatie.Om welke deelprojecten gaat het? In de eerste plaats gaat het om personeels-
en opleidingenbeleid. Ik doel op invoering van functieprofielen en kerncompetenties,
daarop afgestemde formatie-, organisatie- en opleidingsplannen. Kortom, het
opzetten van het totale personeelsbeleid. In de tweede plaats gaat het om
herinrichting van werkprocessen, nieuwe inrichting van civiele en bestuursrechtelijke
procedures. Een en ander moet leiden tot een efficiëntere werkverdeling
tussen rechters, stafjuristen, secretarissen en het landelijk rolreglement.
Dit tweede deelproject hangt samen met de modernisering van het civiele procesrecht,
waar, zoals is aangekondigd, met kracht aan gewerkt zal worden. In de derde
plaats gaat het om een waarderingsonderzoek onder partners, justitiabelen
en personeel. In de vierde plaats is het de bedoeling dat er een landelijke
eenheid toekomst rechtspraak komt: een landelijk kristallisatiepunt voor kennis
en expertise, dat maatschappelijke ontwikkelingen signaleert, dat zoekt naar
vernieuwing en veranderingen in gang zet. Dit project is bedoeld als een soort
proeflokaal voor ICT.In het derde deel van de nota komen de beleidsvoornemens over de toegankelijkheid
van de rechtspraak aan bod. Ik heb al genoemd de modernisering van het civiel
procesrecht. Ik noem verder de herziening van het klacht- en tuchtrecht en
ik wijs op de alternatieve geschillenbeslechting als een belangrijk element.
Als dit laatste op een goede manier op gang komt, kan het de rechterlijke
macht ontlasten.Vervolgens komt het wetgevingsprogramma aan bod in de nota. Uiteraard
gaat het hierbij om integraal management, de invoering van het bestuur bij
de gerechten, taken en bevoegdheden van de besturen bij de gerechten en de
taken en bevoegdheden van de minister, klacht- en tuchtrecht, bestuurlijke
onderbrenging kantongerechten, wijziging van burgerlijk procesrecht en instelling
van een voorlopige raad voor de rechtspraak. Ik noem dit heel kort. De nota
zal eind december verschijnen en dan is er alle gelegenheid om hier verder
over te spreken.Ten slotte gaat de nota in op de onderverdeling van de 130 mln. Afgesproken
is dat tot uitdrukking wordt gebracht waaraan dit bedrag wordt besteed.Ik wil het hierbij laten als het gaat om de reorganisatie van de rechterlijke
macht. Ik ben in het algemeen ingegaan op een aantal vragen die hierover gesteld
zijn. Wij kunnen hierover verder discussiëren wanneer de nota is verschenen.De heer Rouvoet (RPF):De minister heeft al toegezegd dat er in de contourennota een overzicht
zal worden gegeven van de beschikbare financiën. Omdat de staatssecretaris
tijdens het algemeen overleg dat wij hebben gevoerd, hierover opmerkingen
maakte, heb ik hem gevraagd om tijdens dit debat te garanderen dat de inhaalslag
bij de rechterlijke macht niet ten koste zal gaan van de beschikbare middelen
voor de vernieuwing, waarna ik de uitwerking later graag tegemoet zou zien.
Ik vraag nogmaals om deze toezegging.Staatssecretaris Cohen:Ik dacht dat de minister deze toezegging al had gedaan en wie ben ik om
mij daar niet bij aan te sluiten. Het bedrag van 130 mln. dat er is, wordt
echt ingezet voor de vernieuwing, maar er zit dus ook geld bij voor verdere
uitbreiding, zoals de bedoeling was.De heer Patijn (VVD):De staatssecretaris heeft heel kort gesproken over de raad voor de rechtspraak.
Dit riep bij mij een soort intuïtieve parallel op met de wijze waarop
wij de publieke omroep besturen. Daarbij gaat het ook om een stuk van de maatschappij
dat wij zeer koesteren en dat onafhankelijk moet blijven. Daarom hebben wij
er zaken als de NOS en de Omroepraad aan toegevoegd. Dit wilde ik de staatssecretaris
als schrikbeeld meegeven.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Voor de beoogde raad voor de rechtspraak zal sprake zijn van
integraal management. Dit betekent dat de rechtspraak op die manier meer mogelijkheden
heeft om de eigen zaken te organiseren en dan is het van belang dat de onafhankelijkheid
ook tot haar recht komt in de relatie tussen de rechtbanken en het ministerie.
Tegelijkertijd is het nodig dat het ministerie zijn verantwoordelijkheid kan
nemen. Daar is de raad voor de rechtspraak voor bedoeld. Ik weet dat de heer
Patijn zal zeggen dat hij dit wel begrijpt, maar dat het hem daar niet om
ging. Hem ging het erom, aan te geven dat de raad geen bureaucratische kolos
mag worden, die alleen maar ergens tussen komt te staan en niets oplevert
wat wij nodig hebben. Ik hoop dat de heer Patijn uit het feit dat ik dit antwoord
geef, begrijpt dat ik aanvoel dat dit niet moet gebeuren.De heer Patijn (VVD):In de discussie over de publieke omroep staat de kwaliteitsverhoging ook
altijd voorop, maar wij zien de kwaliteit almaar omlaag gaan.De voorzitter:De discussie daarover voeren wij vandaag maar even niet.De heer Patijn (VVD):Ik kon het niet nalaten om deze nachtmerrie aan de staatssecretaris mee
te geven.Staatssecretaris Cohen:Ook al is het nu niet aan de orde, ik wil toch met kracht bestrijden dat
de kwaliteit van de publieke omroep alleen maar omlaag gaat. Ik kom toe aan het asielbeleid. Ik zie nog niemand naar de interruptiemicrofoon
komen.De heer De Wit (SP):Is het juist dat de staatssecretaris heeft gedreigd met aftreden naar
aanleiding van de interne discussie over het terugzenden van Bosniërs?
Als hij het niet heeft gedaan, heeft minister-president Kok dan gedreigd met
aftreden van de heer Cohen of van het gehele kabinet?Staatssecretaris Cohen:De vragen zijn een stuk langer dan de antwoorden: neen en neen.De heer De Wit (SP):Hoe kan het dan toch dat dit soort dreigementen in de pers en hier aan
de orde zijn alsof zij werkelijkheid zijn?Staatssecretaris Cohen:Ik vind het een buitengewoon interessante vraag, maar ik kan haar niet
beantwoorden.De heer De Wit (SP):Mag ik de staatssecretaris dan de suggestie doen om te stoppen met het
Torentjesoverleg? Daar wordt kennelijk het misverstand geboren.Staatssecretaris Cohen:Het enige wat ik daarop op dit ogenblik kan zeggen, is dat ik gisteren
niet bij dat Torentjesoverleg was.De heer De Wit (SP):Maar dit soort verhalen komt wel naar buiten naar aanleiding van dat overleg.Staatssecretaris Cohen:De heer De Wit reageert nu op berichten die ik niet kan verifiëren,
dus ik kan er ook niets over zeggen.De voorzitter:Het antwoord van de staatssecretaris is duidelijk.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil de vraag toch nog één keer anders formuleren. Ik
heb uit de krant begrepen dat er een motie-Dittrich ligt over het intrekken
van A-statussen. Klopt het dat dit voor de staatssecretaris politiek onaanvaardbaar
is?Staatssecretaris Cohen:Ik ken geen motie-Dittrich.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Er is in principe een Kamermeerderheid van CDA en VVD voor het intrekken
van A-statussen. Klopt het dat dit voor de staatssecretaris politiek onaanvaardbaar
is?Staatssecretaris Cohen:Wanneer die vraag aan de orde komt, zal ik haar beantwoorden. Zij is op
dit moment absoluut niet aan de orde.Mevrouw de voorzitter! Ik wilde het dus hebben over het asielbeleid. In
de eerste plaats stel ik vast dat het asielvraagstuk een vraagstuk is –
het is werkelijk een open deur – waarover de meningen sterk verdeeld
zijn. Dat geldt niet alleen hier, maar ook in de samenleving. Dezelfde televisiebeelden
die voor de een aanleiding zijn te pleiten voor een ruimhartiger toelatings-
en opvangbeleid, zijn voor de ander juist aanleiding om te pleiten voor een
aanscherping van dat beleid. In dergelijke omstandigheden is het aan de politiek
om keuzes te maken. Die verantwoordelijkheid ga ik niet uit de weg.De regering kiest ervoor het restrictieve toelatingsbeleid te handhaven.
Dat betekent dat wij staan voor een beleid waarin het Verdrag van Genève
en de mensenrechtenverdragen centraal staan. Dat is een restrictief beleid,
omdat daarmee tegelijkertijd wordt gezegd dat diegenen die om andere redenen
asiel vragen, dat in beginsel niet kunnen krijgen. Wij bevinden ons daarmee
in een traditie van veel andere landen. De fractie van de RPF, die mij vroeg
te herhalen dat de lat voor echte vluchtelingen niet hoger mag worden gelegd,
kan ik mededelen dat ik graag nog eens wil bevestigen dat er voor personen
die aannemelijk maken dat zij vervolging te vrezen hebben in hun land van
herkomst, in Nederland altijd plek is en zal zijn.De Nederlandse regering houdt onverkort vast aan het Vluchtelingenverdrag
en de individuele beoordeling op basis van de definitie van vluchtelingschap
in dit verdrag. De beslissing of bescherming uit hoofde van dat verdrag nodig
is, komt tot stand in een zorgvuldige procedure, inclusief het beroep bij
de onafhankelijke rechter. Die uitgangspunten staan er borg voor dat echte
vluchtelingen, zoals de heer Rouvoet het stelt, in Nederland daadwerkelijk
bescherming kunnen vinden.Willen wij dat een dergelijk beleid doeltreffend is, dan zal dat beleid
streng moeten worden uitgevoerd. Dat betekent dat degenen ten aanzien van
wie wordt besloten de aanvraag om toelating af te wijzen, ons land ook weer
dienen te verlaten. Een dergelijke heldere lijn draagt bij aan het maatschappelijk
vertrouwen inCohen Justitie in het algemeen en aan het noodzakelijke draagvlak
voor het te voeren vreemdelingenbeleid in het bijzonder. Wie ziet dat aan
een heldere, na een zorgvuldige afweging verkregen beslissing,
inclusief een rechterlijk oordeel concrete consequenties worden verbonden,
zal zich niet behoeven af te vragen wat de waarde van ons rechtssysteem is.
Dat zijn de uitgangspunten van de regering.Tegelijkertijd zien wij dat die uitgangspunten in de uitvoeringspraktijk
niet altijd volledig tot hun recht komen. Het gaat daarbij om de instroom
van asielzoekers, de doorstroom van de asielzoekers door de asielprocedure
en om de uitstroom. In mijn beantwoording van de gestelde vragencomplexen
zal ik mij nu in het bijzonder richten op de instroom en de doorstroom omdat
daarover verreweg de meeste vragen gesteld zijn. Overigens werp ik de suggestie
van de heer Van de Camp, dat de IND nu meer statussen zou verlenen in verband
met de hoge werklast, verre van mij. Ieder asielverzoek wordt op de eigen
merites beoordeeld.Mevrouw de voorzitter! In de tweede plaats wil ik dat de procedures sneller
verlopen. Voor een deel is dat een zaak voor Justitie. Ik wil er echter op
wijzen dat ook de asielzoeker zelf en zijn vertegenwoordiger hierin een verantwoordelijkheid
hebben. Rechtsbescherming is een groot goed, maar leidt aan de andere kant
tot een langere duur van de procedure. Daarmee raak ik aan het spanningsveld
tussen snelheid en zorgvuldigheid. Ik werk inmiddels met kracht aan een herziening
van de Vreemdelingenwet die ertoe moet leiden dat de procedures sneller kunnen
verlopen zonder dat daarbij de noodzakelijke rechtsbescherming in het geding
komt.De leden van de fracties van de Partij van de Arbeid, GroenLinks en de
SP hebben mij gevraagd naar de wijze waarop ik invulling wil geven aan het
wetgevings- en implementatietraject voor de nieuwe Vreemdelingenwet. Ik heb
deze Kamer in mijn brief van 3 november jl. daarover gemeld dat ik op dit
moment onderzoek op welke wijze dit zo snel mogelijk kan plaatsvinden zonder
afbreuk te doen aan de zorgvuldige totstandkoming van de wet. Deze afspraak
is gemaakt in het Torentjesoverleg van vorige week. De ervaring heeft geleerd
dat het herzien van een gecompliceerde wet met grote zorgvuldigheid moet geschieden.
Tegelijkertijd is met het maken van de wet haast geboden. Hoe eerder wij erin
slagen om een goede nieuwe wet te hebben, des te beter het is. Wat de invoering
van die wet betreft, zullen wij intussen rekening moeten houden met de nu
al bestaande hoge belasting van de totale vreemdelingenketen, hetgeen grenzen
stelt aan implementatiemogelijkheden. Wat de voorbereiding en implementatie
betreft, kan ik meedelen dat er inmiddels een projectteam in het leven is
geroepen, waarover de heer Andersen van het bureau Andersen, Elffers &
Felix de leiding zal hebben.In dit verband mag ook het onderwerp 'kwaliteit van de algemene ambtsberichten'
niet uit het oog worden verloren. De heer Patijn vroeg naar de stand van zaken
omtrent het rapport van de commissie-Wijnholt over de criteria voor algemene
ambtsberichten. Thans wordt de laatste hand gelegd aan dat rapport. Zoals
bekend, rapporteert de commissie aan de minister van Buitenlandse Zaken. Zodra
het rapport verschijnt, zal ik nader overleg voeren met de bewindspersonen
van Buitenlandse Zaken. De Kamer zal zo spoedig mogelijk daarna worden ingelicht
over de consequenties die de regering aan dat rapport verbindt.De heer De Wit heeft een vraag gesteld over de motie van de leden Dittrich
en Albayrak over het verstandig gebruik maken van de discretionaire bevoegdheid,
die tijdens de behandeling van de koppelingswet is ingediend. Die motie werd
door mijn ambtsvoorganger al als een ondersteuning van haar beleid gekarakteriseerd,
omdat het ook voor de indiening daarvan al praktijk was om in bijzonder schrijnende
individuele gevallen waarvoor binnen het beleid geen oplossing kon worden
geboden, gebruik te maken van die bevoegdheid. Dat is nadien niet veranderd.
Dat uitgangspunt sluit goed aan bij hetgeen de heer Patijn in eerste termijn
naar voren bracht als aandachtspunt voor het gebruik van mijn discretionaire
bevoegdheid.Ik wil ook nog kort ingaan op de vraag van de heer De Wit, of buitenlandse
vrouwen die een relatieafhankelijke verblijfsvergunning hebben en die binnen
drie jaar hun partner verlaten, niet in aanmerking moeten komen voor een aanvraag
voor verlenging van de vergunning. Mijn antwoord daarop luidt dat, indien
zich klemmende humanitaire omstandigheden voordoen, vrouwen met een afhankelijke
vergunning tot verblijf die binnen de drie jaar na verlening van die vergunning
hun relatie verbreken, in aanmerking kunnen komen voor een zelfstandige vergunning
tot verblijf. Daarbij spelen overwegingen een rol zoals aantoonbaar geweld,
seksueel geweld binnen de relatie dat tot verbreking heeft geleid, de situatie
van alleenstaande vrouwen in het land van herkomst, de vraag of er opvang
is in het land van herkomst, de maatschappelijke positie van betrokkene in
het land van herkomst en de zorg die betrokkene heeft voor kinderen die in
Nederland zijn geboren of daar een opleiding volgen. Wanneer de zelfstandige
vergunning tijdig is aangevraagd, geldt het verblijf als de aanvraag wordt
gehonoreerd als voortgezet verblijf.Mevrouw de voorzitter! De fracties van de VVD, het CDA en de SP vroegen
naar het Europese asielbeleid van het kabinet. Het kabinet zal zich in Europees
verband krachtig blijven inzetten om te komen tot een goede harmonisatie van
een Europees asiel- en immigratiebeleid. Het feit dat in Europa is gekozen
voor betrekkelijk open binnengrenzen, noopt daartoe. Daarnaast kan nog gewezen
worden op de onevenredigheid bij de verdeling van de instroom van asielzoekers,
die de noodzaak van harmonisatie extra ondersteunt. Voor Nederland staat daarbij
voorop dat het asielbeleid zowel procedureel als materieel wordt geharmoniseerd
en dat de lasten eerlijker over Europa worden verdeeld.Mede naar aanleiding van de vragen van de heer De Wit daarover, plaats
ik daarbij nog wel de kanttekening dat, ondanks het feit dat vorige week enige
vooruitgang is geboekt, niet op korte termijn grote resultaten verwacht mogen
worden. Harmonisatie op Europees niveau van het vreemdelingenbeleid is een
proces waarbij alle lidstaten van de Europese Unie op één lijn
gebracht moeten worden. Die unanimiteitsregel blijft ook na de inwerkingtreding
van het Verdrag van Amsterdam voor vijf jaar van kracht. Na die periode van
vijf jaar dient bij unanimiteit besloten te worden of de besluitvorming op
het terrein van asiel en immigratie voortaan bij gekwalificeerde meerderheid
kan geschieden. Tegelijkertijd geeft het Verdrag van Amsterdam
een opdracht aan de lidstaten en de Commissie om binnen die eerste vijf jaar
te komen tot resultaten op dit terrein. Men kan in feite spreken van een resultaatsverplichting.De suggestie van de minister-president inzake een speciale Europese raad
over de asiel- en immigratieproblematiek en de door mij genomen initiatieven
tijdens de informele JBZ-raad van vorige week, kan men ook zien als pogingen
om zo spoedig mogelijk resultaten te boeken. Ik voeg daaraan toe dat niet
verwacht mag worden dat via een Europees asielbeleid op simpele wijze de vluchtelingenstromen
in de richting van Europa kunnen worden omgebogen. Voor een groot deel onttrekt
het ontstaan van brandhaarden en nieuwe vluchtelingenstromen, ook van economische
vluchtelingen, zich aan zowel het Nederlandse als het Europees te voeren beleid.
Wij moeten niet de illusie koesteren dat het in onze macht zou liggen die
stromen te doen stoppen. Wij zullen er tevreden mee moeten zijn dat de stromen
in banen geleid worden en dat wij diegenen die bescherming behoeven, die bescherming
ook kunnen blijven bieden.Mevrouw de voorzitter! De CDA-fractie dringt er opnieuw op aan dat er
meer serieuze aandacht wordt geschonken aan de mogelijkheid tot grenscontroles
op basis van de uitzonderingsbepaling in artikel 2 van het Verdrag van Schengen.
Zij doet dat temeer nu naar haar oordeel maatregelen in Europees verband waarschijnlijk
lang op zich laten wachten. De heer Van de Camp vroeg of de informele top
inderdaad tot de conclusie heeft geleid dat niet eerder dan eind 1999 voorzichtige
voorstellen worden gepresenteerd. Ik wijs hem er allereerst op dat artikel
2, lid 2, van de Schengen-uitvoeringsovereenkomst bepaalt dat het uitvoeren
van controles aan de nationale grenzen mogelijk is indien de openbare orde
of nationale veiligheid daartoe nopen. Die mogelijkheid vormt een rechtstreekse
en ingrijpende restrictie van de letter en de geest van de Schengen-uitvoeringsovereenkomst –
namelijk de opheffing van de controles aan de binnengrenzen – waarvan
slechts zeer terughoudend en met hoge uitzondering gebruik kan worden gemaakt.
Een inbreuk of een bedreiging van de openbare orde of nationale veiligheid
moet direct zijn en bestaan uit een concreet gegeven wil er een gerechtvaardigd
beroep op artikel 2, lid 2, van die overeenkomst worden gedaan.De heer Van de Camp (CDA):Ik zag gisterenavond premier Jospin op de Nederlandse televisie die tijdens
zijn ontmoeting met de premier heeft gesproken over het Franse drugsbeleid.
Heeft Frankrijk wel officieel toestemming om de grensbewaking tussen Frankrijk
en België in stand te houden juist vanwege het Nederlandse drugsbeleid?Staatssecretaris Cohen:Die grensbewaking is het gevolg van een beoordeling van de Franse regering
van de inbreuk op of bedreiging van de openbare orde of nationale veiligheid.
De Nederlandse regering is van oordeel dat er in het kader van het asielbeleid
geen zodanige inbreuk wordt gemaakt, dat dit het niet toepassen van het Verdrag
van Schengen zou rechtvaardigen.De heer Dittrich (D66):Omdat de Europese politici in de JBZ-raad in beslotenheid vergaderen,
is het voor de nationale parlementen heel lastig daarover informatie te verkrijgen.
Acht de staatssecretaris een modus denkbaar waarin het Nederlandse parlement
discussieert over de onderscheiden posities in zo'n besloten overleg? Nu kan
de Kamer alleen beschikken over een geannoteerde agenda en een summier verslag
en ik vind dat onbevredigend. Ik zeg dit ook, omdat de staatssecretaris naar
aanleiding van het voorstel van Oostenrijk dat zoveel stof heeft doen opwaaien,
heeft gezegd dat hij niet tevoren met de Kamer van gedachten wil wisselen
over een informeel overleg, maar haar achteraf zal informeren. Kan er niet
een soort modus worden gevonden om de informatie aan de Kamer vooraf wat beter
gestructureerd vorm te geven?Staatssecretaris Cohen:Het lijkt mij goed om onderscheid te maken tussen informele en andere
raden. Een informele raad is ook in die zin informeel dat hij informeel wordt
voorbereid. Daar staat tegenover dat de bewindslieden die deelnemen aan de
JBZ-raad al eerder aan de Kamer hebben toegezegd dat zij er belang aan hechten
de Kamer tevoren zo goed mogelijk te informeren over de standpunten, punten
en stukken die aan de orde zijn in de formele raad. Op die manier kunnen wij
rekening houden met het oordeel van de Kamer. Het is de Kamer bekend wat daarbij
het probleem is: de stukken komen vaak laat. Samen met de vaste commissie
proberen wij hierop iets te vinden, opdat niet vlak voor de raad maar wat
eerder in de tijd kan worden gesproken over de onderwerpen en stukken die
aan bod komen en over de ontwikkelingen.De heer Dittrich (D66):Het verslag van een JBZ-raad aan de Kamer is altijd kort en bondig, terwijl
het zo belangrijk is te weten welk land welke positie heeft ingenomen. Daarom
vraag ik de staatssecretaris of hij de Kamer mag, kan en wil laten weten welke
de onderscheiden posities zijn geweest in de besloten vergadering van de JBZ-raad.Staatssecretaris Cohen:Ik weet niet of het verstandig is om op die manier te handelen. Voor de
Kamer is het van belang te weten hoe de Nederlandse regering zich opstelt.
Verder is er voortdurend sprake van onderhandelen. Ik weet niet in hoeverre
dat proces kan lijden onder een dergelijke uitvoerige bespreking, nog afgezien
van het feit dat in de informele JBZ-raad geen besluiten worden genomen. Ik
ben geneigd te zeggen dat het buitengewoon lastig zou zijn om het zo te doen.
Overigens doen wij het zo al enigszins; wellicht kan worden nagegaan of het
nog wat grondiger kan gebeuren.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter! Ik steun de staatssecretaris in zijn streven om het verschil
tussen formele en informele raden in stand te houden. Ik heb een suggestie
die de zaak wellicht kan brengen in de richting van de oplossing die wij voorstaan
om het gebrek aan informatie tegen te gaan. De geannoteerde agenda's voor
de formele JBZ-raden bevatten juist ten aanzien van de politieke punten weinig
of geen informatie. Er is geen geannoteerde agenda, juist ten aanzien van
de punten waarover wij geïnformeerd moeten worden waar het gaat om het
standpunt van Nederland en andere landen. Ik heb hierover al tijdens een AO
gesproken, maar er zit geen verbetering in. Kan de regering er zorg voor dragen
dat juist ten aanzien van de politiek gevoelige onderwerpen wél een
 geannoteerde agenda beschikbaar komt, zodat wij er ons zegje
over kunnen doen?Staatssecretaris Cohen:Ik vrees, voorzitter, dat ik hetzelfde antwoord moet geven. Ik weet niet
of het mogelijk is. Ik wijs erop dat de bedoelde stukken vaak pas zeer laat
beschikbaar komen. Daardoor is het lastig om de Kamer, vlak voor de desbetreffende
vergadering, voldoende informatie te geven. Bovendien zijn de standpunten
van andere landen voortdurend in ontwikkeling. Ik vind het lastig om daarover
vooraf aan de Kamer mededelingen te doen. Het is op dat moment niet zeker
dat die standpunten nog gelden. Echter, ik zeg toe dat wij ons best zullen
doen om de Kamer zo lang mogelijk van tevoren en zo goed mogelijk in te lichten
over de agendapunten die aan bod zijn. Dat is ook voor de regering zelf van
groot belang. Wij moeten ervoor zorgen dat wij ten aanzien daarvan zo goed
mogelijk kunnen handelen in de JBZ-raad.Voorzitter! Tijdens de bijeenkomst in Pörtschach is door de minister-president
de suggestie gedaan om tijdens het Finse voorzitterschap in de tweede helft
van 1999 een speciale raad te wijden aan de problematiek van asiel en immigratie.
Dit voorstel is overgenomen, maar dat betekent niet dat de werkzaamheden om
in Europees verband te komen tot een in de ogen van de Nederlandse regering
noodzakelijke grotere en intensievere samenwerking op dit terrein, tot die
tijd stil zouden liggen. Integendeel, ik heb tijdens de informele raad van
de vorige week, in Wenen gehouden, het voorstel gedaan om nu al een begin
te maken met de voorbereiding van de bedoelde Europese Raad. Daarnaast zijn
door Nederland voorstellen gedaan om tot een gezamenlijke analyse te komen
van de belangrijkste landen van herkomst. Zeer binnenkort zal ik de Kamer
meer in detail informeren over de uitkomsten van deze raad.De heer Patijn heeft gevraagd naar mijn inzet in de internationale discussie
over het asielbeleid. Waar zijn wél oplossingen te verwachten en waar
níét? Gevraagd is of de Kamer te zijner tijd hierover een notitie
kan verwachten. Voorzitter! Ik heb al het nodige gezegd over de Europese inbreng
van het kabinet en over wat daarvan mag worden verwacht. Concluderend kan
ik zeggen dat ik van plan ben om in het voorjaar van 1999 de Kamer een notitie
voor te leggen over de invloed van de inwerkingtreding van het Verdrag van
Amsterdam op het Nederlandse vreemdelingenbeleid. In dat stuk zal uiteraard
ook worden ingegaan op de Nederlandse inzet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De Kamer heeft om de Oostenrijkse nota gevraagd. In tegenstelling tot
de pers en het kabinet beschikken wij er nog steeds niet over, maar dit stuk
is blijkbaar nog wel onderwerp van discussie. Overigens rijst de vraag of
het gaat om de nota zoals die destijds is uitgelekt of om een herschreven
versie waarin afschaffing van het individueel asielrecht niet meer voorkomt.Staatssecretaris Cohen:Er is een tweede versie die onderwerp van debat is geweest. Op basis van
dat debat zal een nieuwe versie geschreven worden en ik heb er geen enkel
probleem mee om u die toe te sturen.In de afgelopen periode heb ik intensief met de Kamer overlegd over de
problemen die zijn ontstaan als gevolg van de instroom van asielzoekers en
de gevolgen daarvan voor de organisaties in de asielketen, te weten de IND,
het COA en de vreemdelingenkamers. Verschillende leden hebben mij over dit
onderwerp vragen gesteld. De heer Patijn vroeg mij of ik kan aangeven welk
effect ik verwacht van de door de regering op 9 oktober aangekondigd maatregelen
om de grote instroom van asielzoekers af te remmen. Hij doelde daarbij met
name op het aantal verwachte aanvragen, op de capaciteit van COA en IND en
eventuele aanvullende maatregelen voor de begroting voor 1999. Het inschatten
van effecten van beleidsmaatregelen in termen van instroom van asielzoekers
is buitengewoon lastig omdat er niet altijd een eenduidige relatie bestaat
tussen asielbeleid en instroom. De instroom van asielzoekers is immers ook
afhankelijk van de algemene humanitaire situatie in de wereld en die is, zoals
men weet, niet overal rooskleurig.Ik verwacht wel, maar weet dat natuurlijk niet zeker, dat de getroffen
maatregelen ertoe zullen leiden dat de instroom naar Nederland in relatie
tot de instroom naar andere Europese landen wat minder onevenredig wordt.
Ik kan daar nu geen effecten in termen van aantallen aan verbinden. Dat gaat
mij te ver. Op 9 oktober heb ik de Kamer van een aantal in voorbereiding zijnde
maatregelen op de hoogte gebracht. De effecten voor de opvang en de IND zijn
in beeld gebracht wanneer de gemaakte prognose op basis van ongewijzigde omstandigheden
bewaarheid wordt. In de halfjaarlijkse rapportage asielbeleid die nog dit
jaar uw Kamer zal bereiken, zal ik u nader informeren over de meest recente
stand van zaken.De heer De Wit vroeg hoe het met de registratie van alleenstaande minderjarige
asielzoekers staat. Met name werd aandacht gevraagd voor berichten over verdwijningen
en de opsporing van de verdwenen kinderen. Voordat ik inga op de feitelijkheden
van die vraag, hecht ik eraan te benadrukken dat dit een kwestie is die mij
in hoge mate bezighoudt. Ik zal daarom nadrukkelijk aandacht blijven schenken
aan die problematiek. Alleenstaande minderjarige asielzoekers worden in het
registratiesysteem van de aanmeldcentra geregistreerd en vervolgens in het
geautomatiseerde systeem van het COA overgenomen. Over de problematiek van
verdwijningen van AMA's in het algemeen is de Tweede Kamer in oktober 1996
geïnformeerd. In januari 1997 is de Tweede Kamer specifiek geïnformeerd
over strafrechtelijk onderzoek naar verdwijningen uit het opvangcentrum Eindhoven.
Sedert juni van dit jaar is in de politieregio Noord- en Oost-Gelderland een
speciaal team belast met onderzoek inzake verdwijningen van AMA's. Verder
kan ik u melden dat de politieregio Haaglanden recentelijk een soortgelijk
onderzoek heeft afgerond.De heer Van de Camp vroeg hoeveel mensen met onbekende bestemming vertrekken
in de eerst zes maanden van de procedure. Op basis van gegevens van het COA
meld ik het volgende. Van de asielzoekers die in 1998 naar Nederland kwamen,
is inmiddels 20% met onbekende bestemming vertrokken. Van die groep is iets
meer dan de helft in de eerste zes maanden van hun verblijf met onbekende
bestemming vertrokken.Mevrouw Albayrak stelde indringende vragen over de IND die ik graag van
commentaar voorzie. Allereerst haar vraag over de aanpassing
van de informatiesystemen van de IND om te komen tot een cohortsgewijze rapportagesystematiek.
Ook ik vind het buitengewoon belangrijk dat op die wijze gerapporteerd kan
worden. In die zin ben ik het met haar opmerkingen eens. Om die reden is de
IND op dit moment bezig met een eerste aanpassing van de informatiesystemen
op basis waarvan begin volgend jaar een eerste proeve kan worden gedaan met
een cohortsgewijze analyse. Ik meldde u dit al tijdens het begrotingsonderzoek
verleden week. Aan de hand van die proeven kan een beter inzicht worden verkregen
in de voor bredere implementatie benodigde aanpassingen van de IND-informatiesystemen
en de daarmee gepaard gaande investeringen. Vervolgens kan bezien worden of
bredere implementatie en daarmee bredere rapportage aan de Kamer op structurele
wijze mogelijk is. Ik hoop zeer dat dit zal lukken, maar de Kamer heeft tegelijkertijd
gemerkt dat ik mij voorzichtig heb uitgedrukt. Dat heb ik niet voor niets
gedaan. Desalniettemin hoop ik zeer dat dit in gang gezette beleid ertoe zal
leiden dat wij op niet al te lange termijn inderdaad beter dan nu over dat
soort cohortsgewijze gegevens zullen kunnen beschikken. Ik vertrouw erop dat
de Kamer het met mij eens is dat wij de uitkomsten van de proeven zullen moeten
afwachten. Ik zal de Kamer in ieder geval van de ontwikkelingen op de hoogte
houden.De volgende opmerking betreft het verblijf in de aanmeldcentra. Zoals
ik naar aanleiding van de discussie over de brief van 9 oktober jl. al meldde,
is de te grote toeloop naar de AC's, met als consequentie een wel eens nauwelijks
aanvaardbaar langdurig verblijf in aanmeldcentra, aanleiding geweest voor
het instellen van de wachtlijst. Door de instelling van die wachtlijsten is
de instroom in de aanmeldcentra weer beter in balans gebracht, met een maximale
verwerkingscapaciteit van die centra.Dan nu enige opmerkingen over de IND. Laat ik eerst op een paar feiten
wijzen. De IND is van 1988 tot 1999 gegroeid van 230 tot meer dan 2200 medewerkers.
Dat is een groei van 1000% in tien jaar. Dit jaar is de IND uitgebreid van
1600 tot 2200 medewerkers. Volgend jaar is, zoals de Kamer weet, opnieuw een
zeer forse groei voorzien. Om verloop zoveel mogelijk tegen te gaan, krijgen
medewerkers die geschikt zijn, zoveel mogelijk een vast dienstverband. Dat
is een nieuwe ontwikkeling, want in eerdere jaren lag dat anders. De ervaringen
die in het verleden zijn opgedaan, waren niet goed. Dat is de reden geweest
om zoveel mogelijk over te gaan tot een dergelijk vast dienstverband. Bij
nieuwe medewerkers in hun eerste baan – dat zijn er nogal wat binnen
de IND – zal een groot verloop er echter altijd wel zijn. Het grotere
aantal vaste dienstverbanden geeft de IND de mogelijkheid om in het kader
van werving en selectie ook andere doelgroepen te bereiken, met meer ervaring,
en andere leeftijdscategorieën. In het licht van meer ervaring en een
andere leeftijdscategorie hebben betrokkenen wellicht ook een andere vooropleiding.De heer Dittrich (D66):Het valt op dat mensen die goed zijn en die ingewerkt zijn, de IND snel
weer verlaten, bijvoorbeeld om de advocatuur in te gaan. Is er een concurrentiebeding
afgesproken, waardoor de IND mensen aan zich weet te binden? Het is immers
zonde als de IND alle opleidingen verstrekt, waar vervolgens elders van wordt
geprofiteerd.Staatssecretaris Cohen:Ik moet het antwoord op deze vraag schuldig blijven. Ik zal er in tweede
termijn op terugkomen. Ik wijs er wel op dat, als het om de eerste baan gaat,
het voor de hand ligt dat men na verloop van tijd iets anders gaat doen. Door
de enorme groei van de IND komt het ook vaak voor dat mensen die in een eerste
baan binnenkomen, binnen de IND doorstromen naar andere functies. Dan lijkt
het erop dat er een groot verloop is, maar dan moet je daarbij wel in acht
nemen dat men doorstroomt naar een andere functie.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De staatssecretaris heeft het grote verloop al een aantal keren genoemd
als een van de oorzaken van de redelijk grote organisatieproblemen bij de
IND.Staatssecretaris Cohen:Ik heb het niet als belangrijkste punt genoemd.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee, dat begrijp ik. Ik wil toch iets meer weten over de oorzaken van
het grote verloop. Ik kan mij voorstellen dat 'de eerste baan' een van de
redenen is. Ons bereiken echter ook berichten over een zeer negatieve werkcultuur
en een slechte communicatie als oorzaken van het hoge verloop. Zelfs als dat
slechts in gematigde vorm het geval is, wat gaat de staatssecretaris er dan
aan doen?Staatssecretaris Cohen:Misschien is het goed als ik even mijn voorbereide tekst vervolg, omdat
de Kamer dan kan zien dat er in de afgelopen tijd een aantal activiteiten
is ondernomen die moeten leiden tot de noodzakelijke kwaliteitsverbetering
binnen de IND. Ik heb gezegd dat ik hoop dat de veranderingen in werving en
selectie ertoe leiden dat de relatief hoge uitstroom van personeel zal afnemen.
Mevrouw Albayrak vroeg ernaar, maar knelpunten op het terrein van arbeidsvoorwaarden
doen zich volgens de IND niet echt voor. De arbeidsvoorwaarden lopen in de
pas met hetgeen elders geboden wordt.Mevrouw Albayrak (PvdA):Ik heb in mijn betoog al aangegeven dat ik met betere arbeidsvoorwaarden
niet alleen doel op hogere salarissen, maar ook op zaken als psychische begeleiding.Staatssecretaris Cohen:Ik kom daarover nog te spreken. De aandacht voor kwaliteitsverbetering
van de organisatie en personeel bij de IND is groot. Dat is noodzakelijk,
ook al leidt de voortdurende groei als gevolg van de hogere instroom in eerste
instantie eerder tot kwaliteitsverdunning dan tot kwaliteitsverbetering. Immers,
nieuwe medewerkers moeten door ervaren medewerkers worden opgeleid. Desalniettemin
heeft de IND in 1997 de noodzakelijke kwaliteitsverbetering ingezet met een
reorganisatie die ertoe leidt dat de IND in resultaatsverantwoordelijke eenheden
werkt. Daardoor kan beter worden gestuurd op resultaten van de diverse onderdelen.
De reorganisatie is begin 1998 geïmplementeerd. Verder is gestart met
een managementverbeteringsprogramma en met extra opleidingen voor personeel.
Ook is de kwaliteitsverbetering van het management, de opleiding en de training
van het personeel alsmede de kwaliteit van de besturing van de organisatie
in 1998 verder verdiept. Ook in 1999 zullen deze in gang gezette
maatregelen en ontwikkelingen verder worden uitgebouwd. Daartoe bestaat een
geactualiseerd verbeterprogramma. Hiermee heb ik antwoord gegeven op de vragen
van mevrouw Albayrak. Ik wijs erop dat het noodzakelijk is om dergelijke maatregelen
te nemen. Tegelijkertijd veroorzaken die een extra spanning op de organisatie,
omdat de verbetering van de kwaliteit voortdurend in strijd is met het voldoen
aan de eisen die telkens worden gesteld door de groeiende aantallen asielzoekers
die zich aanmelden. Desalniettemin steun ik het beleid van de IND waarmee
op de geschetste wijze aandacht wordt besteed aan de kwaliteitsverbetering.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik begrijp dat de kwaliteitsverbetering onder druk staat door de grotere
stroom asielzoekers. Ik wijs in dit verband op de formatiegroei vanaf, volgens
de minister, begin jaren tachtig. Er is in ieder geval vanaf 1994 een veel
groter aantal medewerkers. En dat aantal groeit nog steeds. Na zoveel jaren
ervaring met het asielbeleid bij de IND mag je toch verwachten dat het aantal
klachten dat binnenkomt bij de Nationale ombudsman niet langer toeneemt maar
afneemt? De toename kan toch niet alleen worden verklaard door het verloop
of ingewikkelde processen in de organisatie?Staatssecretaris Cohen:Natuurlijk niet. Maar ik wijs erop dat een groot deel van de klachten
die binnenkomen bij de Nationale ombudsman, afkomstig is van één
deel categorie asielzoekers. Vorig jaar is met de Kamer afgesproken dat de
behandeling van de procedure voor die categorie langer zou duren. Het is niet
onbegrijpelijk dat dit heeft geleid tot een heleboel klachten over de IND,
klachten die identiek van aard zijn. Een belangrijk deel van de toegenomen
klachten bij de Nationale ombudsman zijn daar een gevolg van. Daarmee zeg
ik niet dat er bij de IND geen problemen zijn. Maar ik vraag daar wel begrip
voor, gelet op datgene wat ik erover heb gezegd. Nogmaals, nieuwe werknemers
moeten door ervaren medewerkers worden ingewerkt. De ervaren medewerkers zijn
dus niet beschikbaar voor het eigenlijke werk. Dergelijke elementen dragen
ertoe bij dat de IND op dit ogenblik niet optimaal functioneert.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb er in mijn bijdrage bij stilgestaan dat dit ook al het geval was
in 1995 en 1996. In 1995 was er een rapport-Berenschot. Er is een regioplan,
een advies, uitgebracht. Er zijn veel aanbevelingen gedaan. Structureel is
gezegd: de IND functioneert niet goed, dat moet verbeteren. Nu zegt de staatssecretaris
opnieuw: het is een proces van kwaliteitsverbetering. Ik begin behoorlijk
somber te worden en vraag mij af of die verbetering ook werkelijk gestalte
krijgt. Een van de redenen waarom het steeds niet lukt, is volgens de staatssecretaris
de onverwacht hoge instroom van asielzoekers. Daarover verschillen wij dan
van mening. Immers, de instroom had kunnen worden voorzien. Ik vraag mij af
hoe wij er op korte termijn voor kunnen zorgen dat de IND goed functioneert.Staatssecretaris Cohen:Onverwachts of niet onverwachts: ik heb u ook gemeld dat dit jaar de IND
is uitgebreid van 1600 tot 2200 formatieplaatsen. In het komende jaar kan
nog worden voorzien met een uitbreiding met 600 plaatsen. Dat zijn enorme
getallen. Mede gelet op de situatie die ik eerder heb geschetst, is dan duidelijk
wat de problemen zijn. Ik vind het van het grootst mogelijke belang dat de
IND zegt: ondanks de groei, gaan wij door met de kwaliteitsverbetering. Daarvoor
is een aantal plannen genoemd. Ik heb u niet horen zeggen dat het onverstandig
is die plannen uit te voeren.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee, die plannen lijken mij uitstekend, alleen, ik ben er niet van overtuigd
dat zij ook effect zullen sorteren.Staatssecretaris Cohen:Maar u zult toch niet willen zeggen dat we dan maar beter die plannen
achterwege kunnen laten.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nee, dat wil ik niet zeggen. Ik wil alleen enige zekerheid over het effect
dat ze zullen sorteren. De afgelopen jaren heeft het namelijk gebarst van
de plannen en die hebben vrij weinig effect gesorteerd. Ik wil nog even vooruitlopen
op iets waarover u waarschijnlijk nog komt te spreken: het terugvallend aantal
beslissingen. In aanvulling op het begrotingsonderzoek heeft u ons een overzicht
gegeven van de stijging van het budget gerelateerd aan het aantal beslissingen.
Uit het gepresenteerde staatje blijkt dat ondanks de behoorlijke toename van
het budget, het aantal beslissingen relatief lager wordt. Ik vind dat zeer
verontrustend en ook onbevredigend. Nogmaals, ik vind de plannen prachtig,
maar ik ben er niet van overtuigd dat zij op korte termijn voldoende effect
zullen sorteren.Staatssecretaris Cohen:Laat ik u dan nog een keer uitleggen waardoor het komt dat de groei van
het budget niet in de pas loopt met het aantal beslissingen. De redenering
die daaraan ten grondslag ligt, vind ik overtuigend. Naar aanleiding van het
op 27 oktober met de commissie voor de Rijksuitgaven gehouden begrotingsonderzoek,
is een aantal vragen schriftelijk beantwoord. In mijn antwoord heb ik aangegeven
dat sinds 1995 een structureel bedrag van 67 mln. aan de begroting is toegevoegd
ten behoeve van activiteiten die niet direct gerelateerd zijn aan de productie,
maar die wel de kwaliteit van het werk in positieve zin beïnvloeden.
De belangrijkste posten die in dat verband genoemd kunnen worden, zijn: het
vertrekcentrum Ter Apel, de uitvoering van het stappenplan onthouding voorzieningen
voor uitgeprocedeerde asielzoekers en de uitvoering van het Schengenverdrag.
Verder is een bedrag van ruim 43 mln. eenmalig aan de IND-begroting toegevoegd
met als belangrijkste posten: de investeringsbijdrage voor de invoering van
het vijfde district en de koppeling van het vreemdelingenadministratiesysteem
aan de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens. Daarnaast is uit
de extra aan de IND toegevoegde middelen niet alleen asiel, maar ook extra
verwerking van reguliere aanvragen bekostigd: van 9500 in 1994 tot 60.000
beslissingen in 1998. De confrontatie van realisatie asiel met de budgetuitputting
zegt daarom weinig over de productiviteit van de IND als geheel. Het mag duidelijk
zijn dat ook deze investeringen hebben bijgedragen aan de noodzakelijke kwaliteitsverbeteringen
van de IND.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het klopt dat het aantal beslissingen in 1994 58.000 bedroeg en in 1998
62.000. In 1996 bedroeg het aantal beslissingen dat de IND nam echter 84.000,
en ondanks een toename van het budget met 40 mln. was er in 1997 een terugval
tot 50.000 beslissingen. Er deed zich dus een terugval voor van 35.000 beslissingen,
ondanks een toename van het budget. Dat kan toch niet alleen aan interne veranderingen
van de organisatie geweten worden.Staatssecretaris Cohen:Ik meen dat die terugval ook het gevolg was van een daling van het aantal
te nemen beslissingen. Nu gaat echter de discussie over de kwaliteit van het
werk van de IND, de maatregelen die in dat verband genomen zijn en uw vraag:
kan ik er zeker van zijn dat het beter zal gaan? Die zekerheid kan ik u niet
bieden. Ik ben overigens bang dat er in dit huis überhaupt weinig zekerheden
te bieden zijn, en al helemaal niet als het gaat over asiel. Ik vind dat u
het beleid van de regering moet toetsen aan de hand van de vraag of wij die
maatregelen hebben genomen die de beste kans bieden dat de IND zo goed mogelijk
gaat functioneren in de omstandigheden waarin hij verkeert.De heer Patijn (VVD):Voorzitter! Door de herhaalde vraagstelling van mevrouw Halsema en door
het zwijgen van de rest van de leden zou misschien het idee kunnen ontstaan
dat de Kamer een buitengewoon negatief beeld heeft van de IND. Ik wil in dit
verband in herinnering roepen dat ik bij het begrotingsonderzoek van vorige
week de staatssecretaris uitdrukkelijk een compliment heb gemaakt voor de
wijze waarop hij analytisch over de organisatie en de taakstellingen van de
IND in een zich wisselend veld sprak. Ik heb daarbij ook steun betuigd voor
zijn plannen. Wij weten allemaal dat de IND, gelet op in- en externe omstandigheden
als discussies in dit huis en de beslissingen van rechters, werkt in een veld
waar, eufemistisch gezegd, de wind uit wisselende hoeken waait. Dat is een
belangrijke factor in het geheel. Als wij zelf een bijdrage willen leveren
aan de oplossing van de problemen van de IND, moeten wij met kracht een nieuw
set regels creëren voor de wijze waarop wij politiek en bestuurlijk met
het asielbeleid moeten omgaan. Daarvoor is het regeerakkoord ook geschreven.
Het is erg belangrijk dat wij in het komende jaar het klimaat scheppen waarin
de rust rond dit onderwerp kan worden hersteld.De voorzitter:Dat scheelt alweer een stuk voor uw tweede termijn.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik ben enigszins verbaasd over het gemak waarmee de heer Patijn zich gerust
laat stellen, want mijn onrust blijft toch bestaan. De IND is een publieke
organisatie die na jaren van ervaring moet weten om te gaan met de fluctuaties
in de asielstromen en met het maatschappelijk klimaat...De voorzitter:U bent nu ook met uw tweede termijn bezig. De bedoeling is dat u interrumpeert
om verheldering te krijgen ten behoeve van de voorbereiding van uw tweede
termijn. Op deze manier komt er namelijk nooit een eind, maar ik geloof toch
wel dat dat een keer moet gebeuren, ook bij dit debat. Het woord is aan de
staatssecretaris.Staatssecretaris Cohen:Mevrouw de voorzitter! D66 vroeg naar wat zo mooi de keteneffecten van
de 600 extra IND-medewerkers heet, want het vele werk dat deze personen zullen
verzetten, zal verderop in de keten voor extra werk zorgen. Tegelijkertijd
vroeg de heer Dittrich of hiermee, wat de gerechten en de rechtsbijstand betreft,
ook rekening is gehouden. Omdat de IND als eerste wordt geconfronteerd met
de extra werklast naar aanleiding van de hoge instroom, zijn daar voorbereidingen
in gang gezet voor de uitbreiding met 600 FTE's, onder meer voor uitbreiding
van de aanmeldcentra. Uiteraard zullen de ketenpartners bij Voorjaarsnota
1999 worden meegenomen in de asielramingen. Er zullen in het kader daarvan
ook voor 1999 maatregelen worden genomen voor capaciteitsuitbreiding bij die
overige ketenpartners.De heer Dittrich (D66):Betekent dit dat ook voor rechtsbijstandverleners in 1999 extra middelen
worden vrijgemaakt? Naarmate er meer zaken komen, zullen er ook meer advocaten
moeten zijn die mensen moeten bijstaan.Staatssecretaris Cohen:Ik kom daar straks nog over te spreken, maar volgens de reguliere regels
is dat inderdaad het geval.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb een voorstel gedaan voor herinvoering van het overlegmodel. Komt
u daar nog apart op terug?Staatssecretaris Cohen:Ik kom daar graag in tweede termijn op terug.De fractie van de SP vroeg mij naar de uitspraak van de president van
de rechtbank in Arnhem inzake de maatregel om geen opvang meer te verlenen
aan asielzoekers ten aanzien van wie het voornemen bestaat om een Dublinclaim
te leggen. De president is van mening dat opvang moet worden geboden totdat
is vastgesteld dat een Dublinclaim zal worden gelegd. De uitspraak van de
president verandert niets aan de bestaande praktijk. In de regeling verstrekking
asielzoekers is immers bepaald dat geen opvang wordt geboden indien een Dublinclaim
is of zal worden gelegd. In de toelichting op die regeling is expliciet aangegeven
dat opvang zal worden geboden in het geval binnen de aanmeldcentrumprocedure
niet is vastgesteld dat een Dublinclaim zal worden gelegd. Meteen na de uitspraak
van de president in deze zaak heeft de IND ten overvloede nogmaals expliciet
bevestigd dat in de desbetreffende zaak een Dublinclaim zal worden gelegd.
De desbetreffende vreemdeling is dan ook niet tot de opvang toegelaten.De fractie van het CDA vroeg waarom niet nu al de begroting van Justitie
wordt aangepast voor de extra grote toestroom van asielzoekers naar Nederland
maar gewacht wordt op de Voorjaarsnota. Op 9 oktober jl. heeft de regering
de Kamer op de hoogte gebracht van de problematiek van de instroom en de in
reactie daarop getroffen maatregelen. Over die brief is op 14 en 15 oktober
met de Kamer gesproken. Behalve dat de raming voor 1998 is bijgesteld tot
een aantal van 47.000 instromende asielzoekers, is voor 1999 een prognose
van 65.000 afgegeven. Deze prognose, uitgaand van ongewijzigde omstandigheden
en ongewijzigd beleid, is opgenomen in de brief van 9 oktober teneinde de
Kamer te informeren over de zeer zorgwekkende ontwikkeling. In dat verband
heeft die een signaalfunctie. De werkelijke instroom zal mede afhangen van
de te nemen maatre gelen. Bij de Voorjaarsnota 1999 zal daar
meer zicht op bestaan. Dan is er ook meer zicht op de autonome ontwikkeling
van de instroom. De besluitvorming bij de Voorjaarsnota 1999 en de Kaderbrief
2000, het jaarlijkse geïntegreerde besluitvormingsmoment over alle begrotingen,
heeft als voordeel dat dan het totale budgettaire beeld kan worden bezien.
Een eventueel noodzakelijke bijstelling van de ramingen voor asielzoekers
kan dan ook worden meegenomen. In ieder geval zal ervoor worden zorggedragen
dat de behandelcapaciteit toereikend zal zijn. De in de ontwerpbegroting 1999
opgenomen middelen voor asiel geven geen aanleiding om te veronderstellen
dat het budgettaire kader al in de eerste maanden van dit jaar zal klemmen.
Ook uit dien hoofde is er geen dringende reden om de justitiebegroting op
dit punt nu al opwaarts bij te stellen. Verder is het van belang dat in de
ministerraad is afgesproken dat de extra benodigde middelen voor asielzoekers
uit de generale kaders komen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Toen de discussie speelde, is er gezegd dat de opvangcapaciteit
bij een verhoogde instroom omhoog zou moeten, wellicht naar 85.000 asielzoekers.
Ik kan mij voorstellen dat de staatssecretaris die nog niet paraat hoeft te
hebben aan het begin van het jaar, maar hij zal daarvoor wel alle voorbereidingen
moeten treffen. Kan dat in het kader van de begroting die er nu ligt?Staatssecretaris Cohen:Ja, in die zin dat het COA, dat daarvoor verantwoordelijk is, op dit ogenblik
zijn uiterste best doet om de capaciteit uit te breiden. Over de financiële
middelen heb ik zojuist gezegd dat zeker in de eerste maanden niet een zodanig
probleem ontstaat dat de begroting nu al om die reden moet worden aangepast.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat betekent dat het COA financieel gefacilieerd is voor de opvang van
85.000 asielzoekers?Staatssecretaris Cohen:Neen, maar het COA kan in de komende maanden wel doorgaan met de noodzakelijke
uitbreiding. Bij Voorjaarsnota zal op grond van de dan aanwezige gegevens
worden bezien wat door de regering noodzakelijk wordt geacht.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Ik begrijp niet goed wat de staatssecretaris nu zegt. Vooraf
merk ik overigens op dat het goed gebruik is om de uitgaven hier van tevoren
te autoriseren en niet achteraf. Ik heb van dit kabinet het beeld dat de Voorjaarsnota
een soort tweede begrotingsbehandeling wordt. Ik begrijp niet dat zowel de
uitbreiding van de IND als die van het COA kan worden gefinancierd uit de
begroting zoals die nu voorligt.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik heb gezegd dat de Voorjaarsnota 1999 het moment is waarop
in het licht van de dan aanwezige feiten en omstandigheden wordt besloten
over de financiële kant van een en ander. Voor het werk dat daaraan voorafgaat,
is dat geen punt, omdat dit geen financiële problemen met zich brengt.De heer Van de Camp (CDA):Ik begrijp best dat er marges zijn. Niemand in dit huis hoopt dat getallen
als 65.000 of 85.000 worden gerealiseerd. Het gaat dan echter over marges.
Als je de tabellen uit de begroting 1999 leest, dan gaat het over stijgingen
van 32.000 naar 50.000 en niet eens over het traject van 50.000 naar 60.000
of 85.000. Ik vind dat het eerste stuk van tevoren moet worden geautoriseerd.Staatssecretaris Cohen:Ik heb daarover gezegd wat ik erover kon zeggen. De regering zal ervoor
zorgen, met het oog op de prognoses zoals wij die nu kennen en rekening houdend
met de ontwikkelingen, zoals die gaan plaatsvinden, dat datgene wat noodzakelijk
is, de ingroei van de IND en die van het COA, kan worden gerealiseerd. Dat
is mogelijk op de manier die ik heb aangegeven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik deel de opvatting van de heer Van de Camp dat er eigenlijk vooraf autorisatie
zou moeten plaatsvinden, zeker, nu het hier gaat om het reeds genoemde bedrag
van 850 mln. dat kan oplopen tot 1 mld. Dat gaat dus om 10% van de justitiebegroting.
Dat is geen klein bedrag. Kan de Kamer ervan op aan dat dit bedrag door de
minister van Financiën bij de Voorjaarsnota ter beschikking wordt gesteld
of krijgen wij dan dezelfde discussie en maatschappelijke onrust, omdat er
geen geld, opvangmogelijkheden en dergelijke zijn?Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik heb al aangegeven dat in het kader van de behandeling van
de Voorjaarsnota en in het licht van de omstandigheden, zoals die dan zullen
zijn, besluitvorming zal plaatsvinden. Het lijkt op dit ogenblik niet erg
zinvol om daar nu op vooruit te lopen. Ik heb aangegeven wat op dit moment
de prognoses zijn en hoe wij daarmee omgaan.Ik ga nu in op vragen die zijn gesteld over de terugkeer van uitgeprocedeerde
asielzoekers. De heer Patijn vroeg of ik hem een evaluatie van het programma
van ontwikkelingssamenwerking voor vrijwillige terugkeer kan doen toekomen.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken zal in samenwerking met Justitie nog
voor de behandeling van de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken
een voortgangsrapportage over het genoemde terugkeerprogramma aan de Kamer
aanbieden. Daarnaast is in een evaluatie van de programma's voorzien. Over
de resultaten van die evaluatie zal de Kamer nog voor het zomerreces van 1999
worden geïnformeerd.De heer Patijn (VVD):Wat krijgen wij dan voor de begroting van Buitenlandse Zaken en wat krijgen
wij dan in het voorjaar van 1999? Het gaat mij om de mogelijke effecten van
het bestaan van zware financiële ondersteuning van programma's voor vrijwillige
terugkeer op de signalen die wij krijgen over gebrek aan medewerking als het
gaat om onvrijwillige terugkeer. Als er in november al op kan worden ingegaan,
is dat meegenomen. Zo dat niet lukt, dan in het voorjaar, maar dan wel behoorlijk.Staatssecretaris Cohen:Ik zal het bezien.De heer De Wit vroeg mij hoe ik denk over de inhoud van het artikel in
de Groene Amsterdammer van 28 oktober, waarin gesproken wordt over een publicatie
omtrent prognoses van het aantal asielzoekers, die door de minister-president
zou zijn tegengehouden. Ik ken dat artikel en zoals al op 23 oktober
door het COA is gereageerd op de opmerking als zou de minister-president die
publicatie hebben tegengehouden, herhaal ik dat dit niet het geval is. Met
de minister-president of zijn ambtenaren is nimmer contact geweest over dit
strikt lokale onderzoek. Dat onderzoek gaat bovendien over de wijze waarop
draagvlak gegenereerd kan worden voor het inrichten van een asielzoekerscentrum
en niet over prognoses van aantallen asielzoekers.De heer Dittrich vroeg mij hoe het zit met de vergoeding voor asieladvocaten.
Naar mijn mening is hierbij sprake van een misverstand. Op dit moment bedraagt
de gemiddelde tijdsbesteding van asieladvocaten 5,8 uur in procedures en 5,2
uur in het geval de rechtsbijstand beperkt blijft tot een advies. In het nieuwe
vergoedingenbesluit wordt de norm vastgesteld op 8 uur voor procedures en
5 uur voor adviezen. Voor adviezen geldt bovendien dat wanneer de feitelijke
tijdsbesteding van de advocaat meer dan 6 uur bedraagt, de normvergoeding
eveneens wordt gebaseerd op 8 uur. Nieuw is dat de spreekuurvergoeding voor
de werkzaamheden van de advocaat in de grondslag is opgenomen. Vandaar dat
de normvergoeding in procedures 2 uur hoger ligt dan de huidige gemiddelde
werkbelasting van 5,8 uur. In het nieuwe vergoedingenbesluit is verder rekening
gehouden met de reistijd die de advocaat zal moeten maken en is voorzien in
een regeling voor het bijwonen van zittingen. Per saldo zal de vergoeding
per uur gemiddeld uitkomen op ƒ 125. Dat niveau is gelijk aan de gemiddelde
vergoeding voor overige zaken. Gelet op de mij bekende cijfers, kom ik tot
de conclusie dat er wat dat betreft geen substantiële verandering zal
optreden in de hoogte van het niveau van vergoedingen voor asielzaken, laat
staan dat er sprake zou zijn van een verlaging met 30%.De heer Dittrich (D66):Kent de staatssecretaris de cijfers die onder andere door de Vereniging
sociale advocatuur Nederland en de Nederlandse orde van advocaten aan de Kamer
zijn toegestuurd, waaruit blijkt dat ingevolge het nieuwe besluit geen vergoedingen
meer worden toegekend aan advocaten die meer dan 8 uur besteden aan een asielzaak
en dat er pas vergoed wordt aan advocaten die meer dan 24 uur aan een asielzaak
besteden? Hier gaat het nu juist om de gedreven asieladvocaten, die vaak kunnen
zorgen voor goede resultaten, goede rechtsbijstand. Als dat niet meer uitbetaald
wordt, is het voor die advocaten moeilijk om hun kantoor nog draaiende te
houden.Staatssecretaris Cohen:Dit systeem gaat uit van gemiddelden. Dat geldt voor de gehele rechtsbijstand
en daar maakt de asieladvocatuur deel van uit. Daarover is overleg gepleegd
met de betrokken partners. U moet zich realiseren dat die 8 uur een gemiddelde
is. Er zijn ook zaken die veel minder tijd kosten dan die 8 uur. Die getallen
zijn op basis van onderzoek tot stand gekomen.De heer Dittrich (D66):U zegt nu dat dit in overleg is afgesproken, maar wij krijgen de protesten
te horen, en met berekeningen wordt aangetoond dat dit systeem funest kan
zijn voor de rechtsbijstand van asielzoekers. Dus daaruit leid ik af dat men
het er helemaal niet mee eens is.Staatssecretaris Cohen:Die berichten ken ik ook en die zijn van heel kort geleden, terwijl dit
systeem al veel langer geleden aan betrokkenen is toegezonden. Ik voeg eraan
toe dat hier mogelijkerwijs sprake is van een verschil tussen de gemiddelden
waar dit systeem van uitgaat en de ervaring van een aantal advocaten. Er wordt
bij dit systeem uitgegaan van een normvergoeding van 8 uur, of men nu 2 uur
aan een zaak heeft gewerkt of veel langer dan 8 uur. Op basis van de gegevens
van de afgelopen jaren is dit gemiddelde vastgesteld en ik meen dat het een
reëel gemiddelde is.De heer Dittrich (D66):Worden de werkzaamheden die samenhangen met het verlenen van rechtsbijstand
in een opvangcentrum vergoed?Staatssecretaris Cohen:Ik durf die vraag niet met zekerheid te beantwoorden, maar ik ga er –
behoudens tegenbericht – van uit dat deze werkzaamheden vallen onder
het systeem dat ik zojuist omschreven heb.De heer De Wit (SP):Mevrouw de voorzitter! In mijn bijdrage heb ik de staatssecretaris gevraagd
wat hij vindt van de verhoging van de uurvergoeding naar het bedrag dat genoemd
is door de commissie-Maan. Daar is hij nog niet op ingegaan. Voorts vraag
ik mij af of het probleem met de asieladvocaten niet juist ontstaat doordat
uitgegaan wordt in nieuwe voorstellen van budgettaire neutraliteit, waardoor
het aantal uren dat asieladvocaten aan zaken besteden niet geheel worden vergoed.Staatssecretaris Cohen:Ik geloof dat de minister ook al heeft gezegd dat dit de budgettaire mogelijkheden
zijn waar wij op dit ogenblik over beschikken.De heer De Wit (SP):Dat betekent dat u van ƒ 125 blijft uitgaan op dit moment?Staatssecretaris Cohen:Dat klopt.De vergadering wordt van 15.55 uur tot 16.03 uur geschorst.De voorzitter:Ik deel de Kamer mee dat ik het goed heb gevonden dat de heer Rouvoet
en mevrouw Halsema op de sprekerslijst van plaats hebben geruild.De heer Van de Camp (CDA):Mevrouw de voorzitter! In de eerste plaats dank ik beide bewindslieden
voor de uitgebreide beantwoording. De minister heeft er in zijn eerste termijn
ruim de tijd voor genomen om op een rustige toon de stand van zaken bij het
departement van Justitie weer te geven. Die rustige en overwogen toon wordt
door de CDA-fractie op prijs gesteld, meer dan het gekissebis binnen en buiten
deze zaal over zijn ambitieniveau, zijn lievelingsliteratuur en zijn dagbesteding.
Wij zijn echter pas aan het begin. Ik hoop dat de rustige toon in de komende
jaren gehandhaafd kan blijven en dat wij niet, zoals in de vorige kabinetsperiode,
in een eindeloze incidentenreeks verzeild raken. Daarbij zal de CDA-fractie
kritisch blijven kijken naar wat de minister allemaal gaat doen. Ik heb geturfd
dat de minister en de staatssecretaris een kleine twintig brieven en nota's
hebben toegezegd over beleid dat zij in de komende jaren willen voeren. De
woordvoerders voor justitie in dit huis kunnen hun borst natmaken
om dit allemaal tot een goed einde te brengen, want het is buitengewoon veel.
Als dit tot resultaat heeft dat het departement van Justitie en daarmee de
justitie in Nederland een krachtige positie in onze samenleving herwint, zal
ook de CDA-fractie er daadkrachtig aan meewerken dat al die beleidsvoornemens
in dit huis kunnen passeren.Voorzitter! In mijn tweede termijn zal ik over vier onderwerpen enkele
opmerkingen maken. Dat zijn achtereenvolgens het algemeen begrotingsbeleid,
de reorganisatie van het openbaar ministerie, de zittende magistratuur en
geweld op straat. Ik zal eindigen met enkele slotopmerkingen.De CDA-fractie blijft ontevreden over het algemeen begrotingsbeleid, zoals
uit onze interrupties kan worden afgeleid. Wij vinden het onverantwoord dat
de Kamer dit najaar stemt over een begroting van Justitie waarvan op voorhand
duidelijk is dat tussen de 850 mln. en 1 mld. niet gedekt is. Bij interruptie
hebben wij al aangegeven dat niet duidelijk is hoe groot de instroom van asielzoekers
zal zijn, maar het nu geprognosticeerde getal van 65.000 verhoudt zich op
geen enkele wijze tot het getal dat op 15 september is gepresenteerd, namelijk
32.000.Mevrouw Albayrak (PvdA):Overweegt de heer Van de Camp op dit punt een amendement?De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Ik ga een motie indienen, waarmee ik de positie van de CDA-fractie
en hopelijk die van de Kamer wil markeren.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de justitiebegroting voor 1999 door de nieuwe instroomramingen
van asielzoekers reeds voor de vaststelling in de Kamer door extra uitgavenposten
van mogelijk 1 mld. is achterhaald;overwegende, dat gelet op de grootte van het bedrag, mede in relatie tot
de totale justitiebegroting, niet kan worden volstaan met het afwachten van
de Voorjaarsnota;verzoekt de regering op dit punt een nota van wijziging op de begroting
in te dienen op een zodanig tijdstip dat nog voor 1 januari 1999 over de begroting
kan worden gestemd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van de Camp en Halsema. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21 (26200 VI).De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Mijn tweede blokje betreft de reorganisatie van het openbaar
ministerie. De minister heeft vanochtend een verstandige uiteenzetting gegeven
over de stand van zaken. Het viel mij daarbij op dat hij een onderscheid maakte
tussen het voldaan zijn aan de formele randvoorwaarden en hoe het nu in de
praktijk loopt. Ook de CDA-fractie voelt zich daarbij aangesproken door een
interruptie van mevrouw Kalsbeek en maakt zich zorgen over hoe het in de praktijk
gaat. Het gaat mij met name om de 'esprit de corps'. Zit dat nu goed? Je kunt
namelijk nog zulke prachtige formele voorwaarden formuleren – volgende
week zullen wij uitgebreid spreken over de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden –
maar er bereiken ons toch te veel signalen dat het OM niet goed in zijn vel
zit. Dat geldt zowel voor de houding ten opzichte van het departement, de
capaciteit als ten opzichte van de politie en opsporingsambtenaren.Wij hebben uitgebreid gesproken over de vacatures bij de zittende magistratuur,
maar zijn alle vacatures bij het openbaar ministerie thans vervuld? Ik doel
dan even niet op het gevoelige onderwerp van het college van PG's, maar op
de werkers in het veld.Het is mij niet duidelijk of de minister nu wel of niet gesproken heeft
met de hoofdofficier van justitie te Amsterdam, de heer Vrakking, over de
publicaties in de Volkskrant van afgelopen vrijdag. Ik zie de minister nee
schudden. De CDA-fractie zou het op prijs stellen als dat gesprek alsnog plaatsvindt
om allerlei commotie, onverwachte mededelingen en onheilstijdingen die een
heel weekeind voor allerlei ruis zorgen, te voorkomen. Dat bevordert niet
de degelijke naam van de Justitie in onze samenleving.Over de zittende magistratuur heeft de minister eveneens een heldere uiteenzetting
gegeven van de stand van zaken. Ook heeft hij gezegd hoe hij en de staatssecretaris
de problemen denken aan te pakken. De komende tijd zal moeten blijken of het
allemaal lukt. Ik heb signalen gekregen dat gepensioneerde rechters en officieren
van justitie bereid zijn op korte termijn in te springen. Door de inbreng
van collega Dittrich is er verwarring ontstaan over de vraag of er nu wel
of niet mensen zijn die dat zouden willen en kunnen. Volgens ons eigen onderzoek
is er een bronnetje – het gaat niet om tientallen of honderdtallen mensen –
aan te boren.Voorzitter! Ik kom nu toe aan de onderuitputting bij de zittende magistratuur.
Uit nadere gegevens die de fractie worden aangereikt, blijkt dat het niet
zo'n vastomlijnde discussie is als aanvankelijk door mevrouw Kalsbeek werd
ingebracht. Het schijnt hierbij vooral te gaan om onderuitputting van tijdelijke
middelen. Een gedeelte daarvan wordt aangeduid als de Bolkesteingelden. Bij
de structurele middelen voor de zittende magistratuur blijkt allerminst sprake
te zijn van onderuitputting.De heer Dittrich (D66):De heer Van de Camp zegt dat de Bolkesteingelden tijdelijke middelen zijn.
Ik heb altijd begrepen dat dit juist structureel geld is.De heer Van de Camp (CDA):Dan vergis ik mij. Dat sluit ik niet uit. Voorzover ik ben geïnformeerd,
zijn er andere tijdelijke middelen ingezet waarbij thans sprake is van een
onderuitputting. De onderuitputting zit 'm dus niet in de structurele middelen.
Kortom, ik hoor graag nog even een uiteenzetting van de bewindslieden over
de onderuitputting.De voorzitter:Mijnheer Van de Camp, bent u zich ervan bewust dat u heel erg ver over
uw tijd heen gaat? U heeft gezegd dat u meer tijd van uw fractie heeft gekregen.
Omdat ik niet weet hoeveel tijd dat is, kan ik u ook geen signaal geven.De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Ik zal Van de Camphet tempo opvoeren. Misschien kunt u mij
een seintje geven als ik vanaf dit moment vier minuten heb gesproken. Voorzitter! Het valt mij tegelijkertijd op dat in de eerste berekeningen
rond het rapport-Leemhuis slechts 50% van die 130 mln. ten goede komt aan
uitbreiding van de zittingscapaciteit. Zijn die berichten juist en verdwijnt
de andere helft in gebouwen, ondersteuning, computers en ga zo maar door?Voorzitter! Ik wil voorts een korte vraag stellen over de preventie in
het kader van drugsbeleid, met name in het zuiden van het land. In de steden
Breda, Roosendaal en Bergen op Zoom is het initiatief genomen om voorlichtingsmateriaal
te ontwikkelen ten behoeve van Franse jongeren die drugs komen kopen in die
drie steden. Ik verzoek de bewindslieden om serieus naar dit initiatief te
kijken en dat zo mogelijk te ondersteunen.Voorzitter! Een volgend punt is geweld op straat en geweld in onze samenleving.
Ik heb al eerder gezegd dat, wat de CDA-fractie betreft, preventie in dat
opzicht een groot aandachtspunt moet zijn. Ik heb in dat verband vragen gesteld
over de geweldchip, de geweldsvideo's en de gang van zaken rond het nieuwe
videospelletje Carmaggedon II. Ik vind dat de beantwoording van de bewindslieden
op dat punt te zwak is en leg de Kamer dan ook de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat met het videospel 'Carmaggedon II' de grenzen van het
acceptabele geweldsniveau worden overschreden;overwegende, dat uit het in de handel brengen ervan blijkt dat de zelfregulering
van de branche onvoldoende is;verzoekt de regering ervoor zorg te dragen dat dit spel uit de handel
wordt gehouden en de voorraden worden vernietigd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van de Camp, Rouvoet, Schutte
en Van der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22 (26200 VI).De heer Patijn (VVD):Voorzitter! Misschien heb ik niet goed opgelet tijdens de eerste termijn
van de heer Van de Camp. Heeft hij ook een suggestie voor een rechtsbasis
op grond waarvan dit gedaan kan worden?De heer Van de Camp (CDA):Ja.De heer Patijn (VVD):Zou het dan niet aardig zijn om die op te nemen in de motie?De heer Van de Camp (CDA):Voorzitter! Ik heb uit de stukken begrepen dat artikel 240a zich daar
op dit moment niet helemaal voor leent. Maar tegelijkertijd denk ik dat het
wel onder artikel 240a kan worden gebracht als het openbaar ministerie beseft
om wat voor soort videospelletje het hier gaat. Wij kunnen niet wachten op
de zelfregulering van de branche, want dat doen wij nu al drie jaar. Als ik
de motie daarvoor moet wijzigen, dan kan ik dat altijd nog in overweging nemen.De heer Patijn (VVD):Uw betoog is dat het door simpele interpretatie door het OM wel onder
artikel 240a kan worden gebracht? Of moet de wet worden gewijzigd?De heer Van de Camp (CDA):Nee, de wet moet niet worden gewijzigd, want dan zijn wij geruime tijd
verder. In optima forma zou de wet gewijzigd moeten worden, maar daar hebben
wij op dit moment geen tijd voor.Voorzitter! Ik kom nog even terug op de uitingen van de minister-president
met betrekking tot de anonieme aangifte. Ik ben niet onder de indruk van de
manier waarop dat gelopen is, gezien ook het feit dat de minister van Justitie
nu een onderzoek aankondigt. De minister heeft wel gezegd dat er contact is
geweest tussen beide departementen, maar hij heeft zich niet uitgelaten over
de aard van dat contact. Ik vind het buitengewoon jammer dat een dergelijk
serieus punt, dat eerst met veel tamtam wordt gebracht, nu weer in een onderzoeksfase
moet worden ondergebracht.Voorzitter! Ik wil nog een opmerking maken over de jeugdcoördinator.
In de schriftelijke antwoorden wordt gezegd dat er geen behoefte is aan een
jeugdcoördinator, omdat daar de bureaus voor jeugdzorg voor zijn. Maar
de bureaus voor jeugdzorg zijn in hoge mate coördinerende instellingen
op een bureau. De vraag is of wij niet meer mensen in het veld moeten hebben
die het coördinatiewerk verrichten.Dan kom ik op het vijfpuntenplan dat wij gisteren hebben ingediend met
betrekking tot de aanpak van het geweld op straat. Ik heb begrepen dat wij
voor artikel 306 de wijziging van artikel 141 moeten afwachten. Wij komen
hierop terug. Ik heb ook begrepen dat de voorstellen van beide ministers voor
het preventief fouilleren en administratief ophouden rond het EK 2000 moeten
worden afgewacht. Ik ga ervan uit dat wij deze op afzienbare termijn krijgen.
Ook hier komen wij op terug. Ik heb verder begrepen dat het verzoek om het
Amsterdamse initiatief Streetwise onder de wet-Mulder te brengen op zich niet
wordt afgewezen, maar dat ook hier wetswijziging in voorbereiding is die de
nodige tijd vergt. Wij komen hierop terug.Tot slot ga ik in op het promillage alcohol op straat. Ik vind de reactie
van de minister bepaald afwijzend. Ik dien daarom de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat geweld op straat veelal verband houdt met overmatig alcoholgebruik;verzoekt de regering de mogelijkheid te onderzoeken om te komen tot een
wettelijke basis om in risico-uitgaansgebieden een maximumalcoholpromillage
voor verblijf op de openbare weg in te voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van de Camp. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23 (26200 VI).De heer Van de Camp (CDA):Het heeft de CDA-fractie verbaasd dat de minister-president Van de Campgisteren
tijdens zijn ontmoeting met premier Jospin de kwestie Cees Priem aan de orde
 heeft gesteld. Vijf dagen geleden zei de minister van Justitie
dat hij dat niet zou doen. Dit is opnieuw een voorbeeld van de blijkbaar gebrekkige
communicatie binnen het kabinet. Ik vraag de bewindslieden en in het bijzonder
aan het kabinet in dit soort situaties met één mond te spreken.
Dit soort incidenten draagt niet bij aan het vertrouwen van de samenleving
in het ministerie van Justitie.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor hun heldere en uitgebreide
beantwoording. De rode draad in mijn bijdrage in eerste termijn was de tegenstelling
tussen de enorme problemen bij de rechtshandhaving, criminaliteitsbestrijding
en de ontwikkeling van de criminaliteit enerzijds en anderzijds de organisaties
die niet de indruk wekken dat zij altijd optimaal en adequaat reageren op
die maatschappelijke problemen. Dit is een grote bron van zorg. Het is enigszins
geruststellend dat de minister en de staatssecretaris dit erkennen en herkennen.
Dit geeft hoop, omdat het herkennen van deze problematiek een voorwaarde is
om er iets aan te kunnen doen. Dat dit een moeilijke klus zal zijn, staat
vast.De minister heeft gezegd dat Justitie in de buurt tot enthousiasme leidt.
Dat geloof ik graag, maar dat was niet mijn vraag. Ik vind nog steeds dat
als wij iets nieuws opzetten, wij dat moeten evalueren en vervolgens moeten
aangeven welk model wij willen implementeren. Het kan niet zo zijn dat er
drie, vier of vijf 'best practices' zijn. Het doel moet worden vastgesteld
en wat de beste methode is om dat te bereiken. Die vorm moet vervolgens worden
geïmplementeerd. Ik heb er begrip voor dat in Leeuwarden wellicht een
iets ander model nodig is dan in Amsterdam, maar daarbij moet het blijven.Het onderwerp jeugdcriminaliteit is in de schriftelijke beantwoording
afgedaan. Ik krijg allengs iets meer vertrouwen in de antwoorden. Ik houd
nog een antwoord tegoed op de vraag hoe de echt justitiële onderwerpen
kunnen worden gekwantificeerd. Ik reken erop dat bij de behandeling van het
plan van aanpak precies en in ronde getallen zal worden aangegeven hoe de
situatie is, hoeveel capaciteit er is, hoeveel er bijkomt dankzij de gelden
die daarvoor in het regeerakkoord zijn uitgetrokken en welke prestatie daarvan
mag worden verwacht.Mevrouw Halsema en de heer Schutte hebben gesproken over het KLPD. Ik
heb begrip voor de geuite bezwaren. Er is sprake van een lastige afweging.
Als parlement moet je jezelf een beetje serieus blijven nemen, ook als medewetgever.
Ik wil daarom gezegd hebben dat ik mij hierbij wel wat kan voorstellen.De reorganisatie van het OM zou in de loop van 1999 afgerond moeten zijn.
Alle zorgen zijn niet weggenomen. Ik denk dat ook de minister zorgen kent.
Het is een zeer belangrijk onderwerp. In eerste termijn heb ik al gezegd dat
het succes van deze minister in hoge mate zal afhangen van het succes, de
professionaliteit en de zelfverzekerdheid van het OM.De minister zei bijna tussendoor – het drong pas later tot mij door –
dat hij nu regelmatig spreekt met de hoofdofficieren van justitie. Voorzitter!
Dit lijkt mij een doorbraak te zijn ten opzichte van het reorganisatiemodel
waarover wij zo lang hebben gesproken. Immers, het college en het OM daaronder,
als één organisatie, zijn met betrekking tot individuele zaken
in hoge mate onafhankelijk. In beleidsmatige zin is uiteraard de minister
verantwoordelijk. Bovenaan vindt aansturing plaats tussen minister en college.
De minister schuift dit nu als het ware onderuit en praat rechtstreeks met
de hoofdofficieren. Ik zeg niet dat ik daartegen ben, maar ik signaleer wél
dat hiermee de structuur wordt doorbroken die wij steeds voor ogen hebben
gehad. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat dit niet geheel zonder
gevaar is. Straks zit je weer in een mistige situatie waarin een SG met een
PG onderhandelt; dat hebben wij al eerder gezien en dat beviel niet erg.Voorzitter! Ik heb in eerste termijn gesproken over zaken die bij de politie
terzijde worden gelegd omdat het OM daar op bezoek komt, hetgeen leidt tot
vervuiling van sepotcijfers. Dat is geen goede zaak en ik vraag de minister
om hierop alert te zijn. Het is van belang dat wij hier de werkelijkheid blijven
zien.Vervolgens richt ik mij op de zittende magistratuur. Ik vond de kwestie
van de te lange wachttijden, waardoor veel sepots dreigden, in bestuurlijk
en maatschappelijk opzicht buitengewoon schadelijk. Ik hoop dat de minister
in staat zal zijn om dit beeld te herstellen, ook via de media. Mijn conclusie
is voorts dat dit adequaat is opgepakt, ook al zal later moeten blijken of
de problemen inderdaad zijn opgelost. Ik herinner eraan dat minister Sorgdrager
enkele jaren geleden in Rotterdam iets vergelijkbaars aan de hand had. Toen
werden lichtere zaken geseponeerd. Zij gaf de verzekering dat iets dergelijks
nooit meer zou voorkomen, maar wij zijn nu nog maar een paar jaar verder en
nu komt het bijna voor in een categorie zwaardere zaken. Gelukkig is dit dankzij
de alertheid van de minister gestopt.De NVVR, die ook voor de heer Van de Camp de bron vormt, geeft aan dat
er sprake is van onderuitputting. Echter, doordat de begrotingsposten rechtspleging
onduidelijk zijn en daar van alles en nog wat inzit, kunnen wij niet precies
nagaan waar nu precies bij de zittende magistratuur onderuitputting voorkomt.
Met de NVVR ben ik voor een geschoond overzicht. Ik reken erop dat in het
kader van de contourennota niet alleen de nieuwe plannen maar ook de capaciteitsproblemen
voor de langere termijn goed worden aangepakt. Op korte termijn kan men een
beroep doen op de lopende begroting, zo heb ik begrepen.Er zijn nu 70 vacatures en vervulling daarvan vindt nauwelijks plaats
omdat horizontale doorstroming niet meer plaatsvindt. Dit schijnt ook te maken
te hebben met het feit dat alle salarissen voor de rechters in Nederland nu
gelijk zijn. Hier rijst een vraag in relatie met de kwantiteit van de werving.
Wanneer er per jaar maar 50 mensen worden toegelaten terwijl het aantal belangstellenden
1500 is of 1050, begin ik achter mijn oren te krabben. Ik stel voor capaciteit
aan de normale formatie bij de rechtbanken toe te voegen, zodat een aantal
RAIO's bovenop de formatie wordt gezet. Dit kan tot aanzienlijke verlichting
van problemen leiden.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn antwoord op mijn vragen. Hij
gaf het groene licht voor het wetsvoorstel over de herziening van Nederlandse
uitspraken na een uitspraak van het Europese Hof voor de rechten
van de mens. Ik hoop dat zijn streven lukt om dit wetsvoorstel in het begin
van komend jaar de behandelmolen in te duwen en ik zal hem op dit punt blijven
volgen. Ook kan ik mij zeer goed vinden in zijn opmerkingen over de informatieverstrekking
over de uitspraken van het Europese Hof voor de rechten van de mens.De staatssecretaris constateerde dat het uitgangspunt terzake van het
asielbeleid streng doch rechtvaardig moet luiden. Ik wil hieraan mijn interpretatie
geven. In Nederland moeten wij niet streng willen zijn omwille van alleen
het streng zijn. Volgens mij zijn de woorden 'streng doch rechtvaardig' niet
voor niets aan elkaar gekoppeld. Strengheid zal in mijn interpretatie te allen
tijde in dienst moeten staan van de rechtvaardigheid. Ik neem aan dat de staatssecretaris
deze interpretatie met mij deelt.De staatssecretaris sprak over prioriteiten die aan AMA's worden gegeven
en aan het onderzoek naar verdwijningen. Ik hoop dat hij in het onderzoek
de knelpunten meeneemt die zich voordoen bij het toezicht op de AMA's. Verder
hoop ik dat hij prioriteit geeft aan het opsporen van handel in kinderen.
Dit waren de belangrijkste punten van mijn betoog over alleenstaande minderjarige
asielzoekers.Ik ben er blij mee dat de staatssecretaris de suggesties over de arbeidsomstandigheden
van medewerkers bij de IND wil meenemen bij de reeds ingezette maatregelen.
Ik hoop er in ieder geval op dat het binnen korte termijn zal lukken andere
categorieën binnen het arbeidsaanbod aan te boren bij het werven van
IND-personeel.Op het punt van de cohortsgewijze informatieverstrekking heeft de staatssecretaris
tijdens het begrotingsonderzoek inderdaad gezegd dat de gegevens in het voorjaar
beschikbaar komen. Bij invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet zou het nieuwe
systeem echter zodanig opgezet worden dat deze gegevens structureel verzameld
kunnen worden. Uit zijn preciezere antwoord vandaag op mijn vragen begrijp
ik dat uit de nader toegezegde proeve kan blijken dat wij de nieuwe Vreemdelingenwet
helemaal niet hoeven af te wachten en dat het wel degelijk mogelijk is, met
aanpassingen, de informatie waarmee asielzoekers per cohort gevolgd kunnen
worden, te verwerken.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor hun antwoord. Toch ben ik er
wat teleurgesteld over dat ik geen reactie heb gekregen op mijn meer fundamentele
analyse over het gezagsverlies en de fundering van het gezag in relatie tot
mogelijkheden van herstel van dat gezag. Ik begrijp dat het hier niet de plek
is om uitvoerige politieke en filosofische beschouwingen te houden, maar tegelijkertijd
heb ik de indruk dat het goed is als in dit huis niet alleen concrete maatregelen
voor de korte en middellange termijn worden besproken, maar daarbij ook achterliggende
maatschappelijke ontwikkelingen en diepere oorzaken te betrekken, al kan daarvoor
niet direct per motie of amendement een oplossing worden gegeven. Misschien
kan de minister hierover in tweede termijn nog een opmerking maken.Met betrekking tot de gedoogcultuur trek ik de conclusie dat het in het
spoor van het vorige kabinet meer van hetzelfde zal zijn. Dat stelt mij teleur,
zeker omdat ik uit de woorden van woordvoerder Korthals over het gedoogbeleid –
waarbij hij hard en stevig sprak over het verschijnsel als zodanig –
een andere waardering had geproefd. Ik zal niet citeren, maar ik had gehoopt
dat het tot bijstelling van het gedoogbeleid op een aantal punten had geleid,
onder andere waar het om het drugsbeleid gaat. Wij mogen geen bijstelling
verwachten van het coffeeshopbeleid.Wel was ik er tevreden over dat de minister geen initiatieven wil nemen
voor een regeling van de achterdeur. Het is wel de vraag hoe de minister en
het college van procureurs-generaal omgaan met lokale initiatieven bij bijvoorbeeld
een experiment op dit punt. Ik heb begrepen dat onder andere in Haarlem en
Apeldoorn berichten naar buiten zijn gekomen, in die zin dat men zegt dat
men van het college te horen heeft gekregen maar even te wachten op een nieuw
kabinet. Hoe gaat de minister om met lokale initiatieven, met het aanvragen
van experimenten?Op mijn vragen over XTC heb ik een schriftelijk antwoord gekregen. Bij
mij gaat het niet zozeer om het gebruik. Daar is terecht een correctie op
aangebracht in de beantwoording. Het gaat er juist omdat er bij houseparty's
massaal gehandeld wordt. De opsporing en vervolging van de handel in harddrugs
heeft toch een hoge prioriteit, heb ik altijd begrepen. Ik vraag de minister
hier nog eens op in te gaan. Wij testen het spul zelfs. De facto wordt daarmee
het XTC-gebruik, het gebruik van harddrugs en, in dit geval, de handel gedoogd.Ik heb een reactie gemist op het punt van het gedogen van een overtreding
van artikel 240a van het Wetboek van Strafrecht. Daarbij gaat het om de seksshops.
Ik heb de suggestie gedaan daarvoor AHOJ-G-criteria te ontwikkelen, teneinde
op z'n minst enigszins greep te hebben op die zaak, dus op de vraag waar een
shop wordt gevestigd en hoe kan worden voorkomen dat wordt 'tentoongesteld',
zoals het heet, dus wordt aangeboden aan jeugdigen. Het laatste is volgens
artikel 240a van het Wetboek van Strafrecht niet toegestaan.Eenzelfde tegenstrijdigheid heb ik geproefd als het gaat om geweld in
de samenleving. Daar zijn in dit debat goede woorden over gesproken. Dat was
ook nodig, want de samenleving is zeer geschokt door het geweld. Als het gaat
om reëel geweld op straat, heerst er een sfeer dat alles uit de kast
moet worden gehaald om het te voorkomen. Gaat het echter om virtueel geweld,
zoals in het spelletje Carmaggedon II, dan zegt men: daar kunnen wij niks
aan doen, daar willen wij niet tegen optreden. De grens tussen reëel
en virtueel geweld wordt steeds dunner.De heer Patijn vroeg nog naar de rechtsgrondslag. Mij lijkt afzien van
een straffe handhaving van artikel 240a van het Wetboek van Strafrecht geen
goede zaak. Wij komen wel vaker creativiteit van het openbaar ministerie tegen
en daarom lijkt mij dat de opening gezocht moet worden in het aanzetten tot
geweld. Ik vraag de minister in die richting initiatieven te nemen.Het laatste punt betreft de modernisering van de rechterlijke organisatie.
De minister heeft gezegd dat het project VRO even belangrijk is als grote
structurele projecten. Hij sprak de hoop uit dat ze even rendabel
zouden zijn. Ik vond dat niet zo'n gelukkige opmerking, gelet op de discussie
die wij voeren over de Betuwelijn, die in dat perspectief al is aangeduid
als de miskleun van de eeuw. Dit project is wat mij betreft geen prestigeproject,
maar een zeer noodzakelijke moderniserings- en vernieuwingsslag. Ik vind dat
er alles aan gelegen moet zijn om dat te laten lukken.Mijn zorgen over de financiële ruimte zijn niet helemaal weggenomen,
maar ik zie de contourennota, met het financiële plaatje, met veel belangstelling
tegemoet.De heer Patijn (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik dank beide bewindslieden voor hun antwoord in
eerste termijn. Ik was tevreden met hun hele benadering en toonzetting, want
die was rustig. Voor mij is dat geen voorwerp van kritiek.Naar mijn gevoel was de benadering ook een goede bestuurlijke insteek.
Het is niet altijd hoger juridisch werk of wetgevend hogeschoolwerk. Justitie
is vooral een zaak van goed bestuur, met veel aandacht voor de kwaliteit van
de bemanning. Wij hebben gemerkt – de heer Van de Camp heeft het geturfd –
dat er enkele tientallen initiatieven, nota's en wetsvoorstellen zijn aangekondigd.
Er is dus veel brood op de plank. Wij zullen met genoegen met de minister
en de staatssecretaris meelezen en medewetgeven.Ik volg even de systematiek van de minister en daarom zal ik eerst een
paar opmerkingen maken over de juridische infrastructuur. Ik vond dat de minister
zich niet erg dik maakte in zijn rol ten aanzien van het bewaken van de kwaliteit
van de wetgeving van de rijksoverheid. In het schriftelijk antwoord op mijn
desbetreffende opmerkingen meldt hij trots in twee regels dat er een onderraad
voor justitie en binnenlands bestuur is gesticht. Helaas heb ik op dit punt
een vorig leven. Ik ben dan ook niet onder de indruk van deze mededeling van
het kabinet. Ik spoor de minister aan op dit punt wat meer intellectuele en
politieke ambitie te tonen. Ik doe daarom de suggestie het preventief optreden
tegen zwakke wetgeving maar gewoon als MDW-onderwerp op de agenda te zetten.
Laat dat onder leiding van de minister en van minister Jorritsma maar eens
bestuderen.Wat het justitiële apparaat betreft komen wij dit najaar of vroeg
in de winter nog uitgebreid te spreken over de wijziging van de Politiewet.
Wij willen een kwaliteitstoets aanbrengen op twee punten. Ik noem in dit verband
de bevoegdheid van de minister en het OM om de prioriteitenstelling door korpsbeheerders
en korpschefs te beïnvloeden. Tevens noem ik de beleidsondersteunende
analysecapaciteit van Justitie, daar waar het criminele inlichtingen betreft.De heer Van de Camp en ik hebben veel suggesties naar voren gebracht met
betrekking tot de veiligheid. Het is goed als die geordend en met een juridisch
realiteitsgehalte in een integrale veiligheidsnota worden opgenomen.Ik kom te spreken over de georganiseerde criminaliteit, met name de internationale
dimensie. Ik heb de minister uitdrukkelijk gevraagd naar zijn benaderingswijze,
naar zijn insteek in EU-kader. Er is op dit punt een uitvoerig nader schriftelijk
antwoord gekomen. Ik was er 'underwhelmed' door om het in goed Nederlands
te zeggen. Ik vond het wat ambtelijk. Ik wil dan ook enkele constateringen
neerleggen.1. Tot nu toe functioneert de Raad van ministers van justitie en binnenlandse
zaken in Brussel naar mijn waarneming redelijk rommelig. Er zijn gigantische
agenda's, er is veel incidenteel gooi- en smijtwerk. Ik noem de Dutroux-affaire,
de drugs- en mensensmokkel. Alle punten verschijnen op en verdwijnen van de
agenda. Op dit punt is de performance van de Europese instellingen relatief
zwak geweest. Dat heeft uiteraard te maken met het ontbreken van het initiatiefrecht
van de Europese Commissie. Er is puur een intergouvernementele dimensie.2. Met het Verdrag van Amsterdam en de inwerkingtreding van de Europolconventie
ontstaat er een zekere juridische en bestuurlijke ordening in de wijze waarop
de Europese Unie hiermee voortaan bezig kan zijn.3. Er is een duidelijke politieke vingerwijzing van de Europese Raad geweest,
meer dan eens en ook onlangs nog, dat dit onderwerp hoger op de agenda moet
worden getild.Voorzitter! Er is alle reden dat de ministers van justitie en binnenlandse
zaken dit nieuwe beeld op zich laten inwerken en nagaan hoe er beleidsmatig
mee moet worden omgegaan. Daarbij kan een sterkte-zwakteanalyse plaatsvinden
van datgene wat de Europese Unie kan toevoegen aan de Nederlandse rechtsorde
en rechtshandhaving. Tevens kunnen de doel- en prioriteitenstellingen daarbij
worden onderzocht. Ik nodig de minister uit hierop straks in te gaan.Wat het vreemdelingenbeleid betreft dank ik de staatssecretaris voor zijn
toezegging om een nota voor titel IIIA te produceren. Wij hebben hierover
gesproken in het begrotingsoverleg. Ik ben het met de staatssecretaris eens
dat het op dit moment niet zinvol is om te trachten het effect van ingezette
of nog in te zetten beleidsmaatregelen te kwantificeren. Het is moeilijk om
nu verheldering te geven inzake de instroomcijfers, de IND, het COA enzovoorts.
Ik voel dan ook niet veel voor de desbetreffende motie van de heer Van de
Camp, omdat dan geforceerd fictieve cijfers worden gegeven. Ik neem aan dat
wij het effect in het traject van de Voorjaarsnota wel enigszins gekwantificeerd
zien, in ieder geval in de onderbouwing van de aanvullende begroting die verband
houdt met de Voorjaarsnota.Voorzitter! Ik kom tot slot te spreken over de beleidsombuigingen en de
intensiveringen. Ik heb in eerste termijn een aantal vragen gesteld over enkele
onderwerpen: de gevangeniscapaciteit, de TBR-capaciteit en de funding van
de versterking van de zittende magistratuur. In bestuurlijk wetgevende zin
deel ik mede dat wij akkoord gaan met het eerst deel van de inzet, namelijk
voor de begroting 1999. Over de drie genoemde onderwerpen en de meerjarendoorwerking
en vertaling daarvan in intensiverings- en extensiveringscijfers voeren wij
graag nog overleg.De heer De Wit (SP):Mevrouw de voorzitter! In mijn bijdrage in eerste instantie heb ik centraal
gesteld: de rechtsstaat en de bedreigingen op dit moment. Dat thema heb ik
gekoppeld aan een aantal punten, zoals de ontstane achterstanden in rechterlijke
uitspraken, het tekort aan rechters en het recht op toegang
tot de rechter. In zijn beantwoording heeft de minister een visie gegeven
op de achterstanden, achterstanden die actueel zijn. Hij heeft in dat verband
plannen genoemd. Uit de woorden van de minister maak ik op dat het met de
achterstanden meevalt en dat er een duidelijk plan is om die weg te werken.
Op dit moment wil ik volstaan met te vragen of hij van zowel de voortgang
als de resultaten van de aanpak van de achterstanden de Kamer op de hoogte
wil houden.Met betrekking tot het recht op toegang tot de rechter is voor mij heel
essentieel de sociale advocatuur en de gefinancierde rechtshulp. Twee punten
heb ik aangestipt. De eerste is de eigen bijdrage. Ondanks het gestelde in
de schriftelijke beantwoording van de kant van de bewindslieden blijkt dat
mensen die, weliswaar in de ogen van de bewindslieden minder serieuze, problemen
hebben, door die eigen bijdrage worden afgehouden van procederen. Dat blijkt
ook uit het genoemde WODC-rapport.Wat de gefinancierde rechtshulp betreft is overduidelijk dat het gemiddelde
bedrag aan uurvergoeding beneden de maat is en juist de sociale advocatuur
op dit moment al bedreigt in haar voortbestaan. Daarom wil ik bij motie vragen
de uurvergoeding op te trekken tot ƒ 180.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de uurvergoeding die de overheid betaalt voor de gefinancierde
rechtshulp al jaren te laag is;overwegende, dat in het bijzonder de sociale advocatuur hierdoor in haar
voortbestaan wordt bedreigd;van mening, dat een verhoging van deze uurvergoeding naar ƒ 180,
zoals gesuggereerd door de commissie-Maan, een belangrijke bijdrage vormt
aan het in stand houden van de gefinancierde rechtshulp;verzoekt de regering per 1 januari 1999 de uurvergoeding te verhogen tot ƒ
180,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Wit. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24 (26200 VI).De heer De Wit (SP):Mevrouw de voorzitter! De staatssecretaris heeft geen opmerkingen gemaakt
over de wisselende aantallen in verband met de verwachte instroom. Ik heb
daarover in eerste instantie een aantal opmerkingen gemaakt. Op dit moment
wil ik vragen of er inmiddels nieuwe prognoses zijn, zowel voor 1998 als 1999.
Ik vraag dat vooral, omdat in de media alweer berichten zijn verschenen omtrent
het aantal asielzoekers dat in tenten verblijft. Dat zou lager zijn dan waarvan
de bewindslieden zijn uitgegaan.Ten slotte wil ik nog iets zeggen over de aanvragen van gescheiden vrouwen.
Daarover heb ik in eerste termijn ook een opmerking gemaakt. Van belang is
te weten of het verzoek dat die vrouwen doen, beschouwd wordt als een eerste
nieuwe aanvraag of als een aanvraag voor een verlengde vergunning. Daarover
is de staatssecretaris niet duidelijk geweest. Het gaat hierbij met name om
de vraag of men al of niet aanspraak kan maken op voorzieningen. In het eerste
geval kan men dat niet en in het tweede geval wel.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik wil graag zowel de minister als de staatssecretaris hartelijk
danken voor hun uitgebreide beantwoording. Ik wil nog even stilstaan bij een
van de hoofdthema's van deze justitiebegroting, namelijk het mogelijke capaciteitstekort
bij de rechtbanken en de gevolgen daarvan. De minister heeft eigenlijk gezegd:
het is geen budgettair probleem. Het zou gaan om de bemensing. De minister
zei dat er 70 vacatures zijn. Binnen een halfjaar zouden daarmee bij de rechtbanken
Amsterdam en Rotterdam twee strafkamers bezet kunnen worden. Wij hebben vandaag
een brief gekregen van het bestuur van de Nederlandse vereniging voor rechtspraak
met allerlei cijfers over onderuitputting, tijdelijke gelden, kortingen en
dergelijke. Ik vind die brief wat lastig te rijmen met de beantwoording van
de minister. Uiteraard moet hierop ook bij de contourennota worden ingegaan,
maar ik vraag hem om de Kamer nu al een brief te sturen waarin hij ingaat
op deze brief van de NVVR, zodat wij die bij onze eindafwegingen kunnen betrekken.
Overigens ben ik erg blij met de toezegging van de minister aan de fractie
van D66, dat de suggesties voor ophoging van de huidige maximumleeftijd voor
RAIO's van 30 jaar en voor verkorting van de opleiding voor juristen met veel
werkervaring in het onderzoek op dit punt worden meegenomen. Wij wachten de
nota daarover af.Minder tevreden ben ik over een ander onderdeel van de beantwoording van
de staatssecretaris: de sociale advocatuur. Ik had de indruk dat het antwoord
van hem niet helemaal klopte toen hij inging op mijn vraag of de vergoeding
voor advocaatwerkzaamheden in de opvangcentra al dan niet wordt afgeschaft.
Ik heb hierover een motie voorbereid die ik nu indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat ingevolge het aangekondigde Besluit vergoedingen rechtsbijstand
de gemiddelde vergoeding in asielzaken met circa 30% zal dalen, onder meer
als gevolg van het niet meer toekennen van een vergoeding voor gewerkte uren
tussen het achtste en vierentwintigste uur;overwegende, dat, wanneer dit onderdeel van het Besluit wordt ingevoerd,
veel asieladvocaten het zich financieel niet meer kunnen veroorloven om ingewikkelde
asielzaken te behandelen, hetgeen ten koste zal gaan van de rechtsbijstand
aan asielzoekers;verzoekt de regering de gemiddelde uurvergoeding voor asielzaken niet
te verminderen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door Dittrichhet lid Dittrich. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25 (26200 VI).De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik heb kort een vraag gesteld over grootschalige politiële
onderzoeken. Misschien dat ik het antwoord daarop in de veelheid aan antwoorden
heb gemist. Het gaat om het volgende. In de zaak van de Utrechtse serieverkrachter
zou aan honderden mannen kunnen worden gevraagd om op vrijwillige basis DNA-materiaal
af te staan. Dat is een grootschalige opsporingsmethode op basis van vrijwilligheid
waarvoor geen wettelijke grondslag bestaat. De positie van degene die weigert
daaraan mee te doen en de reactie van de politie daarop zijn niet vastgelegd.
Ik vroeg of het mogelijk is om daarvoor een wetsvoorstel in te dienen. Ik
heb gezegd dat wij daarbij zouden kunnen kijken naar de criteria die de rechtbank
van Alkmaar in de zaak-Stede Broec heeft aangereikt. In dat geval was een
jonge vrouw vermoord. Vermoed werd dat de dader uit Stede Broec kwam. Er was
één vingerafdruk op het lichaam van de vrouw gevonden. Toen
heeft de politie aan 500 jonge mannen uit Stede Broec gevraagd mee te werken
aan zo'n vrijwillig onderzoek. De rechtbank heeft toen gezegd dat dit onder
de volgende omstandigheden mogelijk was: - er is sprake van een
zeer ernstig delict;- er is grote onrust onder de bevolking;- normale opsporingsmethoden kunnen redelijkerwijs niet tot resultaat
leiden;- er moet een redelijke kans bestaan dat de dader in het te
onderzoeken gebied woont, zodat men met een redelijke kans op succes zo'n
grootschalige opsporingsmethode gebruikt.Dat lijken mij redelijke criteria, om dat woord nog maar eens te gebruiken.
Ik vraag de minister nogmaals of hij bereid is dat in zijn overwegingen te
betrekken.Mevrouw Kalsbeek heeft een tijd geleden samen met mij een motie ingediend
over strafmaatvergelijking, omdat wij vaak op basis van incidenten horen dat
de strafmaat omhoog moet. Wij vonden het nodig om daar een goed overzicht
over te krijgen. Ik wil nogmaals met klem aandringen op voortgang bij de uitvoering
van die motie. Het is bijvoorbeeld moeilijk uit te leggen waarom op verkrachting
een maximumstraf staat van twaalf jaar, terwijl er maar acht jaar staat op
seksueel misbruik van een weerloze verstandelijk gehandicapte door een professionele
zorgverlener in een tehuis. Wij krijgen daar brieven over, maar het is zo
moeilijk uit te leggen. Daarom vraag ik om voortgang met de uitvoering van
die motie.Dan een opmerking over de Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen.
Het komt regelmatig voor dat als iemand vanuit een psychische stoornis gevaarlijk
gedrag vertoont, de officier van justitie vordert dat deze persoon gedwongen
wordt opgenomen. De rechter toetst dit dan. Dat is een hele procedure. Vaak
hebben ouders en andere familieleden hard gewerkt om dat te bereiken. Als
iemand gedwongen wordt opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, komt het
voor dat de geneesheer-directeur, omdat hij vindt dat de patiënt niet
past bij de behandeling of niet in de groep past, zo iemand gewoon ontslaat
en de straat op stuurt. Dan is er echter helemaal geen toetsing. Daar komt
geen rechter of officier aan te pas. De geneeskundig inspecteur komt er ook
niet aan te pas. Ik denk dat het belangrijk is dat de Wet BOPZ op dit punt
wordt aangepast. Mijn vraag aan de minister is of hij dit in samenspraak met
de minister van Volksgezondheid zou willen doen.Ik rond af. Ik begrijp uit de antwoorden van beide bewindspersonen dat
er keihard moet worden gewerkt, omdat er talloze problemen op justitiegebied
op iedereen afkomen. Er moeten ook structurele oplossingen worden gevonden
voor al die problemen. Doordat er zo hard moet worden gewerkt, zal er weinig
tijd overblijven om te lezen, noch voor de minister, noch voor de staatssecretaris,
noch voor de Kamerleden; laat staan Russische literatuur! Daar zullen wij
geen tijd voor hebben, omdat wij de problemen keihard moeten aanpakken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Ook ik wil beide bewindslieden hartelijk danken voor de uitgebreide
beantwoording van alle vragen. Ik spreek voorts mijn waardering uit voor de
smaak van de minister wat betreft de literatuur. Ik hoorde hem afgelopen zondag
in het programma Buitenhof zeggen dat als het ging om Oblomov, iedereen een
Oblomov in zichzelf had. Ik moet zeggen dat ik dat in ieder geval herken.
Soms vind ik dat een zeer hard gevecht.Dan de juridisering. Wij hebben enkele opmerkingen gemaakt over de kwaliteit
van de wetgeving. Wij hebben voorgesteld om een onafhankelijke commissie te
laten bekijken hoe die kan worden verbeterd. Het verheugde mijn fractie zeer
te vernemen dat de kwaliteit van de wetgeving van de departementen door een
visitatiecommissie wordt getoetst en dat dit werk bij wijze van pilot al op
twee ministeries is begonnen. Het lijkt ons wel van belang dat de definitieve
vorm van de visitaties op een zorgvuldige manier tot stand komt. Daarom verzoeken
wij de minister om de Kamer te betrekken bij de evaluatie van pilotvisitaties.
De samenstelling van de visitatiecommissie kan daarbij ook aan de orde komen.Iets minder tevreden waren wij over de schriftelijke afdoening van onze
opmerkingen over de Europese samenwerking, met name wat betreft de grensoverschrijdende
Europese samenwerking en de wijze waarop die de rechtswaarborgen zou kunnen
uithollen. Wij zijn er vanzelfsprekend van op de hoogte dat Europolambtenaren
geen opsporingstaken hebben, in ieder geval niet zolang het Europolverdrag
niet is gewijzigd, zoals in het Verdrag van Amsterdam wordt gemeld. Niettemin
is het goed denkbaar – denk bijvoorbeeld aan de CID-functionarissen
in Nederland – dat ook ambtenaren die zich bezighouden met gegevensuitwisseling,
een interessante partij kunnen zijn voor de rechter. Mijn fractie acht de
opheffing van de immuniteit van Europolambtenaren daarom dringend gewenst.
Ik doelde overigens op nog iets anders, namelijk op de grensoverschrijdende
samenwerking waarvoor de minister toestemming moet geven. In de praktijk blijkt
geregeld dat buitenlandse opsporingsambtenaren die hier bij een zaak betrokken
zijn geweest, niet reageren op een oproep van de rechter om als getuige op
te treden. Dit kan de waarheidsvinding in de rechtszaak ernstig belemmeren.
Het wegblijven heeft echter geen consequenties, want buitenlandse opsporingsambtenaren
zijn daartoe niet verplicht. Om dit te voorkomen zou Nederland zijn toestemming
voor grensoverschrijdende acties moeten verbinden aan het op oproep verschijnen voor de rechter. Hierover dien ik een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat buitenlandse opsporingsambtenaren niet verplicht zijn
gehoor te geven aan een oproep om als getuige te verschijnen voor de nationale
rechter, hetgeen op gespannen voet kan staan met de waarheidsvinding als doel
van het strafproces en de rechtswaarborgen van verdachten;verzoekt de regering toestemming voor grensoverschrijdende justitiële
en politiële samenwerking in alle gevallen afhankelijk te maken van de
bereidwilligheid van buitenlandse opsporingsambtenaren om mee te werken aan
rechterlijk toezicht,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Halsema. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26 (26200 VI).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! In eerste termijn heb ik opgemerkt dat mijn fractie grote
bezwaren heeft tegen de feitelijke overdracht van het justitiebeheer over
de politie aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voordat
de wet daartoe is aangepast. Mevrouw Kalsbeek merkte al op dat de coalitiepartijen
zeker weten dat hiervoor een Kamermeerderheid zal zijn. Dat lijkt mij niet
uitgesloten, maar de fractie van GroenLinks vindt het onacceptabel dat, juist
als het gaat om een zo belangrijke institutie als de politie, de wetgevende
bevoegdheid van het parlement wordt uitgehold. Alleen omdat er in de beslotenheid
van de formatieonderhandelingen argumenten zijn gewisseld, zou de oppositie
de wenselijkheid van de overdracht niet mede mogen beoordelen. Dat vind ik
niet juist. Hierover dien ik mede namens de heren Rouvoet en Schutte een motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat de minister van Justitie voornemens is de in het regeerakkoord
overeengekomen overdracht van zijn beheersverantwoordelijkheden over de politie
aan de minister van BZK feitelijk reeds met ingang van 1 januari 1999 te doen
plaatsvinden, ook indien het wetsvoorstel dienaangaande alsdan nog niet in
het parlement zal zijn behandeld;overwegende, dat het van groot belang is dat het beheer over de politie,
die immers het monopolie op het gebruik van geweld bezit en ook overigens
verregaand kan ingrijpen in de uitoefening van grondrechten door burgers,
berust op een duidelijke en in de wet verankerde grondslag;tevens overwegende, dat hieruit volgt dat een ingrijpende beheersoverdracht
als waarvan sprake is, slechts na een zorgvuldig wetgevingsproces zal mogen
plaatsvinden;verzoekt de minister aan de feitelijke uitoefening van diens beheersverantwoordelijkheden
voor de politie niets te veranderen zolang wetswijziging niet heeft plaatsgevonden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Schutte en Rouvoet. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27 (26200 VI).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Ik heb nog een enkele opmerking over het asielbeleid. Voordat
ik daar inhoudelijk op inga, wil ik in ieder geval zeggen dat, met alle beroering
van de afgelopen weken, ik de wijze waarop de staatssecretaris de Kamer te
woord staat zeer waardeer. In mijn eerste termijn heb ik de staatssecretaris
de suggestie gedaan voor invoering van een overlegmodel in de eerste fase
van de asielprocedure. Dit model is in 1995 gedurende een korte periode geïntroduceerd
en toen zeer gunstig beoordeeld door de commissie-Meijers. Het komt erop neer
dat conceptbeslissingen van de IND worden voorgelegd aan de rechtshulp en
dan gezamenlijk besproken. Toen bleek dat de kwaliteit van de beslissing veel
hoger kwam te liggen. De staatssecretaris gaf aan hier in tweede termijn op
terug te zullen komen. Wellicht helpt de motie die ik hierover indien hem
daarbij.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat een aanmerkelijke kwaliteitsverbetering van de eerste
beslissing op een asielverzoek in het regeerakkoord is toegezegd;tevens overwegende, dat het overlegmodel tussen de rechtshulppartners
en de beslisambtenaren in de OC's in het verleden heeft geleid tot beter gemotiveerde
beslissingen;verzoekt de staatssecretaris het overlegmodel zo spoedig mogelijk in te
voeren in alle OC's,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Halsema. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28 (26200 VI).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mijn fractie houdt grote zorgen over het functioneren van de IND. Het
gaat hier om een publieke organisatie in de vuurlinie van het maatschappelijk
debat, die is belast met de behandeling van een van de kwetsbaarste groepen
in onze samenleving, namelijk de asielzoekers. Het kan niet zo zijn dat zo'n
organisatie telkens te lijden heeft onder interne problemen. Deze kennen wij
al jaren, ondanks onderzoeken die zijn gedaan, ondanks aanbevelingen, klachten
van de ombudsman, het terugvallen van beslissingen en ondanks grote investeringen
in middelen en personeel. Wij waarderen de Halsemaplannen voor kwaliteitsverbetering,
maar gezien de geschiedenis van de IND van de afgelopen jaren, zijn wij somber
over de effecten ervan. Wij achten het dan ook noodzakelijk
dat de Algemene Rekenkamer de organisatie opnieuw onderzoekt. Hierover dien
ik mijn laatste motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het functioneren van de Immigratie- en naturalisatiedienst
al sinds de instelling van het agentschap aan veel kritiek onderhevig is en
de gegevens hieromtrent van de staatssecretaris vele vragen onbeantwoord laten;tevens overwegende, dat aanbevelingen van diverse deskundige organisaties
na drie jaar nog niet tot een wezenlijke verbetering hebben geleid;tevens overwegende, dat voor een zorgvuldige en adequate behandeling van
verzoeken om toelating een onberispelijk functionerend apparaat is vereist;verzoekt de staatssecretaris het functioneren van de IND door de Algemene
Rekenkamer te doen onderzoeken en de Kamer over de resultaten te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Halsema. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29 (26200 VI).De heer Schutte (GPV):Hoeveel tijd krijgt de Rekenkamer voor dit onderzoek met deze opdracht?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wat mij betreft zo weinig mogelijk. Ik vind het echter zeer belangrijk
dat er ook grondig onderzoek plaatsvindt. Dat is dus de relativering die ik
aanbreng bij de tijdsdruk.De heer Van der Staaij (SGP):Mevrouw de voorzitter! Ook ik begin graag met een woord van dank aan beide
bewindslieden voor de uitgebreide beantwoording van de vragen. Ik maak nog
een aantal korte opmerkingen.Ik heb een reactie gemist op mijn vraag hoe de enorme stijging van schadevergoedingen
als gevolg van ten onrechte ondergane hechtenis kan worden gekeerd.De dejuridisering is een onderwerp dat veel aandacht heeft gekregen. Een
van de geneesmiddelen wordt gezocht in alternatieve geschillenbeslechting.
Dreigt niet het gevaar dat daarmee wordt geput uit een reservoir van zaken
die tot nu toe niet aan de rechter worden voorgelegd, zodat met het rücksichtslos
bevorderen van alternatieve geschillenbeslechting juist juridisering kan worden
opgeroepen?De minister sprak over versterking van de juridische infrastructuur, maar
hij gaf tegelijkertijd aan dat wij van het recht niet alles mogen verwachten.
Ook tegen de achtergrond van toenemende geweldsmisdrijven, herinner ik graag
aan een uitspraak die aan Plato wordt toegeschreven: wanneer in een samenleving
het evenwicht verloren is, verrijzen overal rechtbanken en ziekenhuizen. Daarom
wijs ik nadrukkelijk op de achterliggende morele infrastructuur, namelijk
de overdracht van normen en waarden, die toch ook moet worden versterkt.Met instemming hebben wij beluisterd dat de Kamer nog dit jaar een overzicht
tegemoet kan zien van actiepunten die moeten worden verwezenlijkt ter bestrijding
van seksuele exploitatie van kinderen. De ernst van die problematiek en de
blinde vlekken die er op dit terrein nog bestaan, vragen onzes inziens om
voortdurende aandacht voor dit onderwerp. Ik hoop dat bij de evaluatie van
artikel 240b Wetboek van Strafrecht die in het vooruitzicht is gesteld, ook
voldoende aandacht zal zijn voor de problematiek van de virtuele kinderporno.
Ook hoop ik dat tot een uitbreiding van de strafbaarstelling op dit punt zal
worden gekomen.De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! Ik dank beide bewindslieden voor hun antwoorden.
Ondanks de breedte ervan is toch op een aantal punten langs de essentie van
mijn vragen heengegaan. Ik kom daar nu even op terug.Ik heb als een van de thema's genoemd de prioriteit die in de begroting,
met name de toelichting, herkenbaar is op een groot aantal punten, versterking,
meer en dergelijke. Dus meer en beter is eigenlijk het motto. Daar zijn een
paar schriftelijke antwoorden op gekomen die helemaal langs de zaak heengaan,
alsof ik de zaken zelf ter discussie had willen stellen. Daar ging het mij
helemaal niet om. Terecht zijn er veel prioriteiten, maar de vraag was waarom
ik niets lees over de posterioriteiten die daar wellicht het gevolg van zullen
zijn. Wellicht niet als beoogd effect, maar het is haast onvermijdelijk als
er niet voldoende middelen beschikbaar zijn – niet alleen financiële
middelen – dat dit gebeurt. Is hierover gedacht? Bestaat er inzicht
in die posterioriteiten of moeten wij misschien over vier jaar constateren
dat dit helaas het geval is geweest?Van de internationale oriëntatie van het justitieel beleid heb ik
wat voorbeelden genoemd. Ook uit de antwoorden zou je kunnen afleiden dat
sprake is van internationale oriëntatie als het ons uitkomt. Bij één
voorbeeld wordt gezegd dat zelfs als geen land ter wereld ons volgt, wij toch
nog een voortrekkersrol hebben. Dat kan zijn, maar dat doet mij toch een beetje
denken aan de deelnemers aan een bergtocht die op een gegeven moment het spoor
bijster zijn geraakt en denken 'wat zijn wij toch lekker vooraan'.Over euthanasie heb ik een heel concrete vraag gesteld, namelijk hoe het
komt dat de uitwerking van de meldingsregeling voor levensbeëindigend
handelen zonder uitdrukkelijk verzoek zo lang achterwege blijft. Dat is bij
mijn weten – en uit de stukken blijkt het ook – nog steeds niet
bij het kabinet teruggekomen. Hoe is het daarmee? Hoe komt dat en vindt ook
de minister niet dat de principiële discussie die daarmee samenhangt,
eigenlijk vooraf zou moeten gaan aan de behandeling van het wetsvoorstel dat
er nu aankomt, om te voorkomen dat wij een principiële discussie gaan
koppelen aan een onderdeeltje van een wetsvoorstel?Komt de notitie over de verhouding tussen Europees en nationaal strafrecht
er nu wel of niet? Dat is een beetje de discussie. Eerst zou die er komen,
toen volgens het antwoord op de schriftelijke vragen niet en volgens de antwoorden
die wij vanmorgen hebben gekregen, komt die er weer wel, wellicht mede door de motie die vanmiddag door de Kamer is aangenomen. Dat zij
allemaal zo, maar wat mij betreft blijft in elk geval overeind dat er geen
juridische basis is voor Europees strafrecht en dat er op zichzelf geen redenen
zijn voor uniformering of harmonisering van strafrecht als zelfstandige doelstelling.
Hooguit zou je kunnen denken aan het in kaart brengen van hetgeen desondanks
toch op dit punt al gaande is in Europa. Als de motie die is aangenomen, zo
wordt uitgewerkt, ga ik daarmee akkoord.Over het beheer van de politie is een motie ingediend die mijn steun ook
heeft gekregen. Het gaat erom of wij het primaat van de wetgever serieus nemen.
Wij moeten te vaak constateren dat er een gewoonte dreigt in te sluipen om
eerst te reorganiseren, waarna de wetgever het later kan fiatteren of afdekken.
Dat is niet de wijze van werken.Ik wens ten slotte de staatssecretaris toe dat hij het strenge en humane
vreemdelingenbeleid dat wij met elkaar willen voeren, in de toekomst kan voeren
zonder dat hij daarvoor verdere bezoeken aan het Torentje hoeft te brengen.De vergadering wordt van 17.10 uur tot 17.15 uur geschorst.Minister Korthals:Voorzitter! Ik zou kort hebben willen zijn, maar er zijn mij toch nogal
wat vragen gesteld.Allereerst wil ik de woordvoerders danken voor de vriendelijke woorden
die zijn uitgesproken en dat doe ik in het bijzonder aan het adres van de
heer Dittrich, die uitermate vriendelijk is geweest jegens mij. Mijn tweede
opmerking is dat ik er voor alle duidelijkheid op wil wijzen dat als iemand
een boek mooi vindt, hij niet sowieso met de hoofdpersoon behoeft te worden
geïdentificeerd. Wanneer ik een toneelstuk mooi vind of een film, wil
dat nog niet zeggen dat ik mij volstrekt inleef in of ben zoals de hoofdpersoon.
Als ik de Stervende Zwaan als dansstuk prachtig vind, wil dat nog niet zeggen,
voorzitter, dat ik een stervende zwaan ben. Integendeel, zou ik bijna zeggen.Voorzitter! Dan nu nog een enkele vraag om te beantwoorden. De heer Van
de Camp vroeg mij naar het moment waarop het kabinet de beloofde notitie over
geweld op straat naar de Tweede Kamer zal sturen. Ik heb toen gezegd dat dit
vermoedelijk in het begin van het volgend jaar zal zijn. Mij is inmiddels
meegedeeld dat dit vóór het overleg van 24 november a.s. zal
zijn. Ik hoop dat het de heer Van de Camp niet ontgaan is; dat komt er dus
vrij spoedig aan.In eerste termijn reageerde ik naar aanleiding van een interruptie van
de heer Van de Camp reeds op zijn suggestie om de burgemeester de mogelijkheid
te geven risicogebieden aan te wijzen, waar voor aanwezigen op de openbare
weg een maximaal alcoholpromillage geldt. Ik wees toen op de bepaling in het
Wetboek van Strafrecht over dronkenschap. Daarop zou ik nog even willen voortborduren.
Wat aanspreekt in het voorstel, is het openbareorde-element. Ik vind dat het
bestuur instrumenten in handen moet hebben om de verantwoordelijkheid voor
de openbare orde waar te kunnen maken. Het is mijn indruk – maar u begrijpt
dat dit mijn bevoegdheden ver te buiten gaat – dat de Gemeentewet op
dit terrein behoorlijke mogelijkheden biedt. De kwestie die de heer Van de
Camp aansnijdt, zou dus, naar mijn indruk, ook in dat kader moeten worden
bezien. Dat vereist derhalve ook overleg met de minister van Binnenlandse
Zaken.De heer Van de Camp (CDA):Begrijp ik nu goed dat u wel bereid bent om daar nog een keer naar te
kijken?Minister Korthals:Ja, ik ben best bereid om daar naar te kijken, maar u heeft hier ook een
motie over ingediend en daar kom ik zo direct op. Ik vind niet dat we nu al
direct zouden moeten grijpen naar een wettelijke basis. Wel kunnen we onderzoeken
doen en daarom verwijs ik met name ook naar het debat met de minister van
Binnenlandse Zaken, naar onderzoeken in het kader van openbareorderegelgeving.
Dat is het antwoord op uw motie.Voorzitter! Dan het geweld op straat en het aanstellen van jeugdcoördinatoren
in het veld. Op dit punt zal worden teruggekomen bij de behandeling van de
politiebegroting op 16 november a.s.; dan zal ik daar nog eens uitgebreid
op ingaan. In ieder geval zitten de jeugdcoördinatoren op de JIB's; zij
kunnen er daar bij betrokken worden. Of je er nu een aparte jeugdcoördinator
voor nodig hebt, is de vraag, maar daar ga ik dan nog op in.Aangaande de anonieme aangifte heeft de minister-president twee dingen
gesuggereerd: onderzoek hoe anonimiteit tot aan de zitting beter geregeld
kan worden en hoe burgers beter over deze mogelijkheid geïnformeerd kunnen
worden. Ik wil gaarne benadrukken dat dit geenszins haaks staat op het beleid
van Justitie terzake; ik zou ook niet de indruk dat er een verschil in dezen
bestaat, willen laten voortbestaan.Voorzitter! De heer Van de Camp vroeg heel concreet naar de vacatures
bij het openbaar ministerie. Er zijn op dit moment nog ongeveer 30 vacatures
bij het openbaar ministerie. De heer Van de Camp heeft een vraag gesteld over
de reorganisatie van het OM en ook mevrouw Kalsbeek is daarop ingegaan. Er
is een verschil tussen woorden, wetgeving, wat op papier staat en wat er in
werkelijkheid tot stand wordt gebracht. Ik vind dat mevrouw Kalsbeek mij in
dezen zeer goed heeft aangevoeld, want ook ik voel het verschil. Wat dat betreft
zijn wij er nog lang niet en dat betekent dat wij consequent de vinger aan
de pols moeten houden. Misschien mag ik in dit verband meteen het overleg
met de hoofdofficieren bespreken. Ik erken het gevaar dat er langs de lijn
van het college wordt gelopen, maar ik denk toch dat het in dit stadium goed
is dat er drie of vier keer per jaar met de hoofdofficieren wordt gesproken.
Daarom hebben wij direct gezegd dat uiteraard het college van procureurs-generaal
erbij zit om juist dit soort punten aan te voelen en te horen hoe de situatie
is.De heer Van de Camp heeft nog een vraag gesteld over de onderuitputting
bij de zittende magistratuur en de middelen van de contourennota. Ik wil hem
wijzen op de uitvoerige informatie die ik in eerste termijn aan mevrouw Kalsbeek
heb gegeven. Ik meen dat ik tamelijk volledig ben geweest.Voorzitter! Mevrouw Kalsbeek vraagt mij wat ik ervan vind om eerst te
wachten op de wet voordat de beheersovergang KLPD een feit wordt. In feite
is dat de strekking van de motie van mevrouw Halsema. Ik ben bereid om hierover
na te denken, want ik begrijp dat dit gevoel bij velen in
de Kamer leeft. Uiteraard wil ik dat doen in samenspraak met mijn collega's
in het kabinet. De uitkomsten van dat beraad kunnen in een brief aan de Kamer
worden gezonden. Dat betekent wel dat ik mevrouw Halsema vraag om haar motie
aan te houden totdat die brief er is, want ik kan nu niet zeggen dat ik het
een goede motie vind.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Heeft u er enig zicht op wanneer u de Kamer er meer over kunt zeggen?
Kan dat volgende week al?Minister Korthals:Nee, ik kan dat niet toezeggen, want er moet goed over gesproken worden.
Ik zeg niet dat er verschillen van mening over bestaan, maar wij zullen alle
aspecten toch op een rijtje moeten zetten en onze gedachten daarover moeten
uitwisselen. Pas daarna kunnen wij die brief opstellen. Ik schat dat wij er
zeker twee, drie weken voor nodig hebben.Mevrouw Kalsbeek stelt voor om de RAIO's boven de formatie voor rechters
te plaatsen. Het voorstel als zodanig biedt geen oplossing. De problemen met
de RAIO-capaciteit liggen op verschillende niveaus. Het moeten potentieel
kwalitatief goede kandidaten zijn, zij moeten zich voor zes jaar verbinden,
zij moeten een goede opleiding krijgen en dat vraagt een grote inzet van ervaren
rechters. Wellicht zou die opleiding iets kunnen worden teruggebracht, maar
ik zal hierover met een notitie naar de Kamer komen. Inderdaad duurt de werving
en selectie te lang. Allereerst vindt die maar twee keer per jaar plaats en
wij zouden die frequentie kunnen verhogen. Bovendien heb ik begrepen dat het
redelijk lang duurt alvorens men hoort of men voor de RAIO-opleiding is aangenomen
of niet. Ik kan mij voorstellen dat iemand een andere baan kiest als hij negen
maanden op de uitslag moet wachten. Wij moeten dat zien te voorkomen.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Maar het ging mij vooral om de relatie tussen de 750 kandidaten en de
25 mensen die uiteindelijk de RAIO-opleiding gaan volgen. Er zijn 750 mensen
geïnteresseerd en daarvan gaat ongeveer de helft door naar een psychologische
test en uiteindelijk komen er 25 in aanmerking om die RAIO-opleiding te doen.
Dat vind ik zo'n wanverhouding.Minister Korthals:Ik weet niet of het helemaal juist is dat er van 750 sollicitanten maar
25 in aanmerking komen. Volgens mij gaan er in de loop van de procedure ook
een heleboel weg. Niettemin blijft het een laag aantal. Wij moeten eens bekijken
of er niet wat andere verwachtingen moeten worden gewekt.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Het zou kunnen zijn dat er maar capaciteit is voor twee keer 25 mensen
per jaar. Als er zo'n groot tekort aan rechters is, vind ik het heel raar
dat er zo weinig worden opgeleid.Minister Korthals:Als dat zo is, moet dat aantal in ieder geval verhoogd worden. Dat is
duidelijk.Ik ben het met mevrouw Kalsbeek eens dat er standaardisatie moet plaatsvinden
bij de JIB's. De experimentele fase is nu voorbij. Het moet gaan om het toepassen
van het strafrecht op locatie en niet om hulpverlening. Ik ben er trouwens
voorstander van om met Justitie niet alleen te werken aan experimenten, onderzoeken,
etc. De eerlijkheid gebiedt mij echter te zeggen dat wij ook nu veel onderzoeken
hebben toegezegd. Wij moeten echter sneller tot beslissingen komen. De experimenten
moeten geëvalueerd worden en dat moet uiteindelijk leiden tot standaardisatie.De heer Rouvoet heeft mij uitgedaagd het debat over de criminaliteitsbestrijding
en de rol van overheid en burgers in een breder perspectief te plaatsen. Ik
wil er kort iets over zeggen. Laat ik beginnen met hetgeen daarover in de
regeringsverklaring is gezegd. De staat is geen zedenmeester, in die zin dat
de staat de opvatting over goed en slecht van een beperkte groep in de samenleving
zou moeten uitdragen.Zoals ik in eerste termijn reeds opmerkte, zijn onze wetten wel mede gebaseerd
op diepgewortelde en betrekkelijk universele waarden. De overheid heeft de
verantwoordelijkheid om die waarden en de daaruit voortvloeiende normen te
vertalen in praktische gedragsregels; wetten. De overheid heeft vervolgens
tot taak deze te handhaven. De naleving van de wetten kan in een democratische
rechtsstaat, een samenleving die gebaseerd is op de vrijheid en autonomie
van haar leden, geen exclusieve overheidstaak zijn. Juist vrijheid en autonomie
brengen een eigen verantwoordelijkheid van de burger én van organisaties
mee, naast die van de overheid. Oftewel, de waarden en normen die uiteindelijk
door regering en parlement worden vertaald in wetten, moeten tegelijkertijd
door de burgers van dit land vertaald worden in innerlijke grenzen en regels
voor hun eigen gedrag. Dat is het uitgangspunt waarvoor wij ons gesteld zien.
Wij kunnen hierover nog lang en breed doorpraten. Dat zullen wij ook doen.
Ik heb u bij een algemeen overleg al eens toegezegd om in die zin daarover
te discussiëren, mijnheer Rouvoet. U weet dat nog wel, want u was er
zo verheugd over.De heer Rouvoet (RPF):Het was bij het algemeen overleg over kinderporno. Toen hebben wij gezegd
dat dat debat in een breder perspectief zou moeten worden gevoerd.Omdat wij allemaal spreken over het gezag van Justitie en van de overheid,
heb ik gevraagd of het iets te maken zou kunnen hebben met de gedachte dat
wij zélf de overheid dat gezag hebben gegeven en ons aan bepaalde regels
kunnen onttrekken als die ons niet aanstaan. Dat was vanmorgen mijn punt.
Maar misschien kunnen wij een keer een moment vinden om daarover nog eens
rustig door te praten.Minister Korthals:Dat zullen we doen.Mevrouw de voorzitter! De heer Patijn wil graag méér ambitie
met betrekking tot de wetgevingskwaliteit. Hij adviseert ons niet te blij
te zijn met het instellen van een onderraad. Hij heeft daarmee in zijn verleden
kennelijk niet al te plezierige ervaringen gehad. Daarvan lerend, kan ik u
zeggen dat wij met veel inzet en ambitie die onderraad te lijf gaan om die
goed te laten functioneren.Wat ik heb gezegd over de wetgevingskwaliteit, klinkt misschien niet erg
hemelbestormend. Wij zijn er natuurlijk niet met de instelling van een nieuwe
onderraad. Er is echter al het een en ander in gang gezet, dat in vergaande
mate tegemoetkomt aan de wensen van de heer Patijn. Ik wijs nog maar eens
op hetgeen ik in eerste termijn heb opgemerkt over mijn activiteiten
in MDW-verband. Justitie onderneemt juist nadrukkelijk een aantal acties om
uit een oogpunt van uitvoering, naleving en handhaving sleetse wetgeving op
te sporen. De opgespoorde wetgeving wordt in MDW-projecten onder de loep genomen.
Naar aanleiding daarvan worden aanbevelingen tot verbetering gedaan. De Kamer
wordt daarvan regelmatig op de hoogte gehouden. Daarnaast breng ik de recente
quickscan van wetgeving uit het regeerakkoord onder de aandacht. Ook daar
gaat het nadrukkelijk om handhaving van de wetgevingskwaliteit. Kortom, wij
zijn er geweldig mee bezig. Wij zullen met de steun van de Kamer op de ingeslagen
weg voortgaan.De heer Patijn (VVD):Mag ik uw nieren eens proeven? Gaat in de nieuwe onderraad de ministeriële
werkgroep MDW op? Of blijft hij apart, naast de onderraad, bestaan?Minister Korthals:Ik zie dat mijn ambtenaren verschillende gebaren maken.De heer Patijn (VVD):Er blijven dus twee verschillende gremia onder de ministerraad; de ene
onderraad wordt voorgezeten door minister Peper, en de ander door minister
Jorritsma. Nogmaals, ik vind uw verbale ambitieniveau lofwaardig, maar ik
heb scepsis. In het kabinet zijn, ter vergelijking, twee verschillende ministers
met een horizontale coördinerende functie: de minister van Financiën
voor financiële zaken en de minister van Justitie voor wetgevingszaken.
De minister van Financiën beschikt op basis van de Comptabiliteitswet
over een uitgebreid instrumentarium om zijn coördinerende bevoegdheid
vorm te geven, inclusief een aanwijzingsbevoegdheid.De voorzitter:Maar de meesten van ons weten dit wel, hoor!De heer Patijn (VVD):De minister heeft kennelijk...De voorzitter:Van de minister weet ik dat zeker.De heer Patijn (VVD):Maar hij heeft tijd nodig om op temperatuur te komen!De voorzitter:Maar u heeft niet zoveel tijd. U moet dus nu wat vlugger spreken!De heer Patijn (VVD):De minister van Justitie heeft geen enkele coördinerende bevoegdheid,
behalve dat hij aan het eind van het proces zijn handtekening mag zetten onder
de producten van zijn collega's. Zou hij het nu niet prettig vinden als hij
op dit punt een soort aanwijzingsbevoegdheid kreeg toebedeeld? Hij zegt dan:
als dat zou kunnen.Minister Korthals:Dat zou kunnen. Het is aan u om dat voor te stellen. Ik kan dat moeilijk
gaan uitlokken.De heer Patijn (VVD):U moet het willen, anders heeft het geen zin. Wij gaan natuurlijk niet
de verhouding regelen tussen u en uw collega-vakministers.Minister Korthals:Ik meen dat minister Hirsch Ballin indertijd geprobeerd heeft meer zeggenschap
en invloed te krijgen op de kwaliteit van de wetgeving. Dat is toen om begrijpelijke
redenen gestrand door tegenwerking binnen het kabinet, omdat de andere ministers
daarbij niet gebaat zijn. Wat dat betreft ben ik ambitieus, maar heb ik geleerd
van het verleden. Maar als ik steun kan krijgen, heb ik die gaarne.De heer Patijn (VVD):Mijn steun zeg ik graag toe!Minister Korthals:Maar nu nog van de anderen!Voorzitter! Ik kom toe aan de belabberde performance van de JBZ-raad.
Ik ben er nu één keer in een formele, en één keer
in een informele vergadering geweest. Het viel mij eerlijk gezegd wel mee,
maar ik heb wel de indruk dat die raad toch nog te veel een losvast geheel
is. Het is, zoals de heer Patijn ook weet, zeer afhankelijk van het voorzitterschap.
Toen Nederland voorzitter was, was het dacht ik een redelijk succes. Ik heb
op het ogenblik niet bijzonder te klagen over het Oostenrijkse voorzitterschap.
Maar wij moeten in ieder geval proberen met gelijkgestemde landen te zorgen
voor een stroomlijning van de JBZ-raad. Ik denk daarbij met name aan een land
als het Verenigd Koninkrijk. Wij zullen ons daartoe blijven inzetten. De door
de Kamer geuite waarschuwing is niet aan dovemansoren gericht.Voorzitter! De heer De Wit heeft informatie gevraagd over de voortgang
van de inhaalactie in de strafsectoren. Uiteraard zal ik de Kamer daarover
periodiek inlichten. Zeker als het goed gaat, zullen wij de resultaten de
Kamer onmiddellijk doen toekomen.De heer Dittrich heeft gesproken over het grootschalige politieoptreden
bij DNA-onderzoeken. Ik onderschrijf de criteria die zijn gesteld. Ik kan
ze nu noemen. De vraag is of op dit moment daarvoor al een wettelijke basis
nodig is. Ik denk dat wij op basis van de criteria die inderdaad door de rechtbank
te Alkmaar zijn opgesteld, door kunnen gaan. Op basis van andere jurisprudentie
kunnen wij dan eventueel uiteindelijk tot codificatie daarvan overgaan.Ik ben met de heer Dittrich van mening dat de strafmaatvergelijking belangrijk
is. Het onderzoek naar de strafmaxima wordt uitgevoerd door de universiteiten
van Leiden en Tilburg en het is bijna voltooid. De resultaten verwacht ik
in december. Daarna zullen ze zo spoedig mogelijk aan de Kamer gezonden worden.Voorzitter! Ook wij hebben de brief van de NVVR over de onderuitputting
gekregen. De inhoud daarvan is niet goed te plaatsen. Mevrouw Kalsbeek en
de heer Dittrich hebben mij gesuggereerd daar schriftelijk op te reageren.
Dat lijkt mij een goede werkwijze.Mevrouw Halsema vermoedde al dat ik het ten aanzien van de visitatiecommissie
niet bij het rechte eind had. Dat heeft zij goed gezien. De visitatiecommissie
was inderdaad dezelfde als de door haar genoemde legal audits. Mevrouw Halsema
wil graag dat deze commissie onafhankelijk wordt. Zij wil ook zo spoedig mogelijk
op de hoogte worden gesteld van de resultaten van de twee experimenten terzake.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Er zijn nu twee pilotprojecten gaande met een interne ambtelijke
commissie die zich bezighoudt met de wetgevingskwaliteit. Ik vraag de minister
om de resultaten van die pilotprojecten aan de Kamer voor te leggen, opdat
zij kan beoordelen of het zin heeft om een onafhankelijke commissie in te
stellen.Minister Korthals:Ik weet dat destijds alle departementen mee wilden doen in de visitatiecommissie,
al was het alleen maar omdat zij niet in het parlement geconfronteerd willen
worden met de uitkomsten van de pilotprojecten. De medewerking van de departementen
is uiteraard noodzakelijk. In het kabinet is afgesproken de visitatiecommissie
alle departementen te laten behandelen alvorens de Kamer in te lichten, en
niet al na twee projecten. Ik wil hier overigens best nog eens over overleggen.
Ik zal hier later op terugkomen.De heer Van der Staaij heeft opgemerkt dat het gebruik van de alternatieve
geschillenbeslechting de juridisering kan bevorderen. Voorzitter! De bedoeling
van deze regeling is natuurlijk het tegendeel. Er worden experimenten tot
stand gebracht om een dejuridiserend effect te bereiken.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! Ik heb nog een vraag gesteld over de Wet bijzondere opneming
psychiatrische ziekenhuizen. Het antwoord daarop heb ik gemist.Minister Korthals:Dat klopt. Die vraag kan ik vandaag niet beantwoorden. Ik zal hierop schriftelijk
reageren na overleg met de minister van VWS, die daarvoor als eerste verantwoordelijk
is.De heer Dittrich (D66):Dat laatste is volgens mij niet juist. Over veranderingen in de BOPZ wordt
altijd gezamenlijk met VWS overlegd. Ik meen zelfs dat de minister van Justitie
de eerste ondertekenaar van deze wet is. Ik vind het overigens prima dat u
na overleg de Kamer hierover schriftelijk informeert.Minister Korthals:Voorzitter! De staatssecretaris en ik hebben in eerste termijn een groot
aantal concrete beleidsvoornemens aangekondigd. Ik zal de belangrijkste kort
opsommen. Speerpunten binnen ons werkprogramma zijn de ingrijpende reorganisaties
van het openbaar ministerie en van de rechterlijke organisatie. Voor het OM
is in het bijzonder belangrijk op welke wijze meer inhoud kan worden gegeven
aan het gezag over de politie, met name met betrekking tot de prioriteitenstelling
van de recherche. Daarnaast zullen wij ons richten op het aanpakken van enkele
specifieke knelpunten. Ik noemde een reeks maatregelen met betrekking tot
het geweld op straat, zoals het modelconvenant veilig uitgaan en het handhavingsplan
leeftijdsgrenzen. Bevorderd zal worden dat omstanders hun verantwoordelijkheid
nemen, bijvoorbeeld door incidenten anoniem bij de politie te melden. De politie
zal meer prioriteit geven aan het opsporen van illegaal wapenbezit. De verkeershandhaving
zal sterk worden geïntensiveerd. De strafmaat voor het illegaal wapenbezit
zal worden verhoogd. De mogelijkheden om door middel van gebruikmaking van
DNA-profielen op te sporen, zullen worden uitgebreid. Ik verwacht de overlast
van criminele verslaafden te kunnen verminderen door een snelle invoering
van de strafrechtelijke opvang verslaafden. Ik zal op het gebied van het civiel
en bestuursrecht voorstellen doen om de te ver doorgeschoten juridisering
terug te dringen. Met betrekking tot het bestuursrecht zal dit geschieden
door middel van voorstellen in de lijn van de commissie-Van Kemenade.De staatssecretaris en ik stellen ons voor in de komende jaren zo concreet
mogelijk aan te geven wat we gaan aanpakken, met welke middelen en volgens
welk tijdschema en welke resultaten we daarmee verwachten te boeken. Concrete
maatregelen dus in plaats van abstracte plannen. Ik verheug me op de discussies
die wij in de nabije toekomst daarover zullen hebben.De heer Schutte (GPV):Voorzitter! Ik heb in tweede termijn een paar vragen uit de eerste termijn
indringend herhaald. De minister stopte bij de heer Van der Staaij. Ik weet
niet of hij daar nog aantekeningen van gemaakt heeft, maar ik zou het op prijs
stellen enige reactie te krijgen. Het ging onder andere over de meldingsregeling
euthanasie, de posterioriteiten en het Europees strafrecht.Minister Korthals:Voorzitter! Ik begin met de laatste vraag. Vanmiddag is de motie aangenomen.
Ik had al een tekst dat wij met een notitie zouden willen komen, maar ik hoefde
deze niet meer uit te spreken. Er was niet om gevraagd en verder was de motie
al aangenomen. Er komt echter een notitie. Op zich raakt dit niet direct onze
wetgeving. Dit neemt niet weg dat we op ontwikkelingen als deze goed voorbereid
moeten zijn en dat we daarover zullen moeten discussiëren.Mevrouw Albayrak (PvdA):Voorzitter! Kan de minister enigszins aangeven wanneer wij die notitie
hier kunnen verwachten, met het oog op de Europese top over dit onderwerp
volgend jaar in Finland? Het lijkt mij erg nuttig om voor de Europese top
in de Kamer met de minister over deze notitie te kunnen praten.Minister Korthals:Wij doen ons best. Ik kan het niet helemaal inschatten, maar ik geloof
dat het haalbaar is.De heer Schutte stelde een vraag over de prioriteiten en dus over posterioriteiten.
De gewoonte is altijd geweest om de prioriteiten aan te geven. Dat kunnen
we alleen maar doen als we ons bewust zijn dat andere zaken op een wat minder
hoog pitje staan. Op het moment dat je naast prioriteiten heel bewust posterioriteiten
gaat stellen, ben je in wezen in de richting van een gedoogcultuur aan het
gaan, zeker als het strafrecht betreft. Ik zou dat in ieder geval niet willen.De heer Schutte (GPV):Ik nog minder, maar er is ook een alternatief. U kunt daarbij in uw achterhoofd
houden wat kerntaken en wat niet zozeer kerntaken zijn, waardoor we daar wat
kalmer aan kunnen doen of eventueel kunnen kappen.Minister Korthals:Dat is waar. Waar wij vinden dat iets een kerntaak is van de centrale
overheid, stellen we ook prioriteiten. Niettemin kun je wat dat betreft niet
overal prioriteiten stellen. Ik vind een van de belangrijkste zaken, zeker
op het gebied van strafrecht, dat het wisselende prioriteiten zijn, omdat
anders juist de mensen die niet goedwillend zijn daarop gaan inspelen. Dat
is de lijn die ik zou willen blijven volgen. Over de euthanasie zal ik u zo
snel mogelijk inlichten.Voorzitter! Ik kom tot de moties. Ik ontraad aanneming van de motie van
de heer Van de Camp op stuk nr. 21. Ten tijde van de Voorjaarsnota bestaat
meer inzicht in de ontwikkeling van de instroom, inclusief de effecten van
eventuele beleidsaanpassingen. Een aanpassing in de omvang waarover nu wordt
 gesproken, vereist dat ook wordt bezien op welke wijze dat
binnen de rijksbegroting wordt opgevangen. De Voorjaarsnota is bij uitstek
het moment voor besluitvorming daarover. Ik ga er zonder meer van uit dat
het kabinet, evenals in het verleden steeds is gebeurd, de noodzakelijke extra
middelen bij de Voorjaarsnota beschikbaar zal stellen.Over de motie inzake overmatig alcoholgebruik heb ik al gesproken.De heer Patijn (VVD):Voorzitter! Het antwoord was niet erg helder op dat punt. In eerste termijn
heeft de minister al meteen vraagtekens gezet bij de handhaafbaarheid van
dit idee van de heer Van de Camp. Het idee is hartstikke sympathiek, maar
ik heb twijfels over de handhaafbaarheid ervan. Daarop wil ik graag het commentaar
van de minister horen.Minister Korthals:Ik heb gezegd dat ik het allemaal wat te ruim en te gemakkelijk geformuleerd
vind. Daarom ben ik er ook niet voor.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Ik wil nog even terug naar de motie van de heer Van de Camp
die ook door mij is ondertekend. Een belangrijk argument was dat zeker bij
zo'n groot bedrag autorisatie vooraf door de Kamer wezenlijk is. Ik heb de
minister daarover niet gehoord.Minister Korthals:Het moet in het kader van het kabinetsbeleid worden besproken. De cijfers
moeten over de hele linie bekend zijn. Daarvoor zijn een paar momenten in
het jaar geschikt, te weten de begrotingsvoorbereiding en de Voorjaarsnota.
De eerstkomende mogelijkheid daarvoor is de Voorjaarsnota.Ik kom bij de motie van de heer Van de Camp over Carmaggedon II. Mijn
eerste indruk is dat artikel 240a van het Wetboek van Strafrecht, waarin staat
dat verboden wordt de vertoning, verstrekking en aanbieding van afbeeldingen
die schadelijk te achten zijn voor personen jonger dan 16 jaar, een adequate
rechtsbasis biedt voor een verbod. Ik wil nagaan of het openbaar ministerie
dat wil onderzoeken en mij daarover wil berichten. Dat laat ik u dan weten.De heer Van de Camp (CDA):Zou de minister daarbij enige spoed kunnen betrachten, omdat het gaat
om vrijdag 13 november? Mijn ervaring met dergelijke zaken is dat je beter
van tevoren duidelijkheid kunt verschaffen. Als wij een brief van de minister
krijgen op de zestiende, dan is dat zo vervelend.Minister Korthals:Ik kan niet helemaal overzien wanneer er een advies over komt van het
openbaar ministerie, maar ik zeg u toe dat dit zo snel mogelijk zal gebeuren.De motie van de heer De Wit kost 130 mln. Wij hebben er op het ogenblik
geen geld voor. Straks komt er een onderzoek en dan zullen wij er verder naar
kijken. Ik wil aanvaarding van deze motie nu dan ook ontraden.De motie van mevrouw Halsema op stuk nr. 26 lijkt mij overbodig. Immers,
alle internationale rechtshulp is gebaseerd op verdragen die door het parlement
zijn goedgekeurd. Elk besluit is daardoor toetsbaar door de rechter van het
land dat een besluit neemt op grond van een verzoek. Het lijkt mij dat deze
motie overbodig is.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Ik heb niet veel vragen meer te beantwoorden. Mevrouw Albayrak
is nog ingegaan op een drietal punten. Ik wil er heel kort op reageren. Als
algemene kenschets van het vreemdelingenbeleid heeft zij gezegd: streng doch
rechtvaardig. U hoort mij dat nooit op die manier zeggen. U hoort mij zeggen:
rechtvaardig in beleid, streng in de uitvoering. Daarmee is de context precies
omgekeerd. Het gaat om de rechtvaardigheid. Van daaruit moet je vervolgens
streng zijn in de uitvoering.Mevrouw Albayrak heeft een paar opmerkingen gemaakt over de AMA's. Ik
zal die zeker meenemen in het verdere beleid.Mevrouw Albayrak heeft mij ten aanzien van de cohortbenadering goed begrepen.
Het is inderdaad misschien niet nodig om daarmee te wachten op de invoering
van de Vreemdelingenwet. Wij doen ons best. Ik kan geen garantie geven, maar
wij proberen het wel.De heer De Wit heeft gevraagd of er nieuwe prognoses zijn ten aanzien
van het aantal asielzoekers. Het antwoord daarop is 'nee'. Wij constateren
overigens dat niet iedereen die op de wachtlijst staat, ook werkelijk in Heumen
of Ermelo aanwezig is. De heer De Wit heeft opnieuw gevraagd naar de positie
van buitenlandse vrouwen met een relatieafhankelijke verblijfsvergunning.
Als de vergunning tijdig wordt aangevraagd, geldt dit als een aanvraag voor
voortgezet verblijf. Het recht op een uitkering blijft dan ook bestaan.De heer Dittrich is ingegaan op de mogelijkheid van een concurrentiebeding
bij de IND. Daarmee wordt bij de IND niet gewerkt. Het verloop is nu eenmaal
groot in een organisatie met veel medewerkers die in een eerste baan werkzaam
zijn. Ik hoop het verloop enigszins te verminderen door de kwaliteitsverbeteringen
en het nieuwe beleid waarbij meer vaste aanstellingen worden aangeboden. Het
instellen van een concurrentiebeding lijkt mij, vooral als het om eerste banen
gaat, niet het juiste instrument om aan de problemen tegemoet te komen. Ik
begrijp de gedachte, maar alles afwegende, vind ik het nogal hard om mensen
daaraan bij een eerste baan te binden.De heer Dittrich heeft een motie ingediend over de vergoedingen rechtsbijstand.
Ik stel voor dat ik daarover eerst een brief stuur aan de Kamer waarin ik
de zaak nog eens uiteenzet. Ik vrees dat een gevolg van aanneming van de desbetreffende
motie is dat de gehele systematiek van de commissie-Maan weer op de helling
wordt gezet en opnieuw tot onrechtvaardigheden leidt. Ik hoop dat de heer
Dittrich instemt met deze gang van zaken. Zo niet, dan ontraad ik aanvaarding
van deze motie.De heer Dittrich (D66):Wanneer denkt u de brief te versturen?Staatssecretaris Cohen:Dat kan snel gebeuren.De heer Dittrich (D66):Ik kan, als ik tevreden ben met het antwoord in de brief, de motie bij
de stemmingen intrekken.Staatssecretaris Cohen:Ik doe mijn best.Mevrouw Halsema heeft gevraagd naar de herinvoering van het overlegmodel.
Wat mij betreft, zal dat bij de herziening van de Vreemdelingenwet opnieuw
worden bezien. Ik ontraad dan ook aanvaarding van de door haar ingediende
motie, niet omdat ik er zo bijzonder op tegen ben, maar wel omdat daarin
wordt gevraagd om een zo spoedig mogelijke invoering. Dat is onmogelijk, gegeven
de huidige werkdruk bij de IND.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is nog steeds niet bekend wanneer de Vreemdelingenwet herzien zal
worden. Als daar zicht op is, kan ik de motie wellicht aanhouden of intrekken,
maar als dat nog twee à drie jaar duurt, wil ik de motie in stemming
brengen.Staatssecretaris Cohen:Invoering duurt sowieso langer dan alleen het opstellen ervan. Desalniettemin
ontraad ik aanvaarding van de motie, omdat het op korte termijn invoeren van
het overlegmodel onmogelijk is, gegeven de druk op de IND. Het lukt eenvoudig
niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Een van de argumenten van de commissie-Meijers voor het overlegmodel is
dat het de druk op de procedures vermindert. Ik vind het dan ook jammer dat
u invoering verbindt aan de herziening van de Vreemdelingenwet en dat u niet,
los daarvan, nagaat of het op korte termijn zinvol kan zijn, omdat daardoor
een ander probleem verminderd wordt.Staatssecretaris Cohen:Ik begrijp dat, maar voorzover ik weet, is dat uitgezocht. Het antwoord
is dat dit niet lukt. Ik vind de gedachte op zichzelf logisch, maar de uitkomst
tot nu toe is niet dat er sprake is van veel minder procedures. Ik zal daar
nog eens naar kijken. Mocht mijn inschatting niet juist zijn, dan zal ik u
daarover berichten. Ik vrees echter dat mijn antwoord juist is.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Kunt u mij daar dan ook zeer spoedig over berichten?Staatssecretaris Cohen:Dat zal ik doen.Mevrouw Halsema heeft een motie ingediend waarin zij vraagt om een onderzoek
door de Algemene Rekenkamer. Ook aanvaarding van die motie moet ik ontraden.
Het ingezette traject van de IND, waar ik uitvoerig over heb gesproken, moet
eerst worden doorlopen. Ik vrees niet alleen, maar ik ben er vrijwel zeker
van dat een gelijktijdig onderzoek door de Algemene Rekenkamer het efficiënt
functioneren van de IND niet zal bevorderen. Ik vrees dat het contraproductief
is en niet zal helpen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 18.00 uur tot 20.00 uur geschorst.Voorzitter: Weisglas 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-1322-1356.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl