Voortzetting gezamenlijke behandeling wetsvoorstellen:  - Regels inzake de reconstructie van de concentratiegebieden (Reconstructiewet concentratiegebieden) (26356);  - Wijziging van enkele wetten in verband met de inwerkingtreding van de Reconstructiewet concentratiegebieden (28025);  - Wet stankemissie veehouderijen in landbouwontwikkelings- en verwevingsgebieden (27835);  - Wet ammoniak en veehouderij (27836)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 753-765

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-01-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 15, pagina 753-765

15-01-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27835Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 27836Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28025Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26356Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting gezamenlijke behandeling wetsvoorstellen: - Regels inzake de reconstructie van de concentratiegebieden (Reconstructiewet concentratiegebieden) (26356); - Wijziging van enkele wetten in verband met de inwerkingtreding van de Reconstructiewet concentratiegebieden (28025); - Wet stankemissie veehouderijen in landbouwontwikkelings- en verwevingsgebieden (27835); - Wet ammoniak en veehouderij (27836)Pagina 753-765
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 15 januari 2002)Pagina 765-768
Behandeling van de concept-AMvB bouwvergunningvrije en licht-bouwvergunningplichtige bouwwerken op basis van de Wet tot Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734, EK 31d)Pagina 744-753
Gezamenlijke behandeling van de wetsvoorstellen: - Regels inzake de reconstructie van de concentratiegebieden (Reconstructiewet concentratiegebieden) (26356); - Wijziging van enkele wetten in verband met de inwerkingtreding van de Reconstructiewet concentratiegebieden (28025); - Wet stankemissie veehouderijen in landbouwontwikkelings- en verwevingsgebieden (27835); - Wet ammoniak en veehouderij (27836)Pagina 719-744
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2002 (28000 VII); - Wet toezicht Europese subsidies (27572); - Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met het vervoer van leerlingen (27884); - Achtste wijziging Comptabiliteitswet (27571)Pagina 719-719
Presentie en opening (dinsdag 15 januari 2002)Pagina 717-719
Lijst van besluiten (dinsdag 15 januari 2002)Pagina 765-765

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de gezamenlijke behandeling van:het wetsvoorstel Regels inzake de reconstructie van de concentratiegebieden
(Reconstructiewet concentratiegebieden) (26356);het wetsvoorstel Wijziging van enkele wetten in verband met de inwerkingtreding
van de Reconstructiewet concentratiegebieden (28025);het wetsvoorstel Regels inzake stankemissie van veehouderijen in ontwikkelings-
en verwevingsgebieden (Wet stankemissie veehouderijen in landbouwontwikkelings-
en verwevingsgebieden) (27835);het wetsvoorstel
Regels inzake ammoniakemissie uit tot veehouderijen behorende dierenverblijven
(Wet ammoniak en veehouderij) (27836).De beraadslaging wordt hervat.De voorzitter:Als wij binnen een tijdsbestek tot uiterlijk kwart voor acht kunnen blijven,
hoeven wij daarna niet door te gaan. Ik ga ervan uit dat de Kamer er behoefte
aan heeft om na de beantwoording van de regering een pauze in te lassen en
nog geen tweede termijn te voeren. Het is geheel in de handen van de beide
bewindslieden en van de collega's in de Kamer, die hun interrupties zodanig
dienen te beperken dat wij de ministers er redelijkerwijs aan kunnen houden
dat zij binnen hun tijd blijven. Ik geef de minister van Landbouw graag de
gelegenheid om te bewijzen dat het kan.Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter. De taakverdeling tussen collega Pronk en mij is
als volgt. Ik zal vooral de problematiek rond de Reconstructiewet behandelen,
net als bij de behandeling in de Tweede Kamer. Collega Pronk zal vooral spreken
over de randvoorwaarden die met stank en ammoniak te maken hebben.Allereerst benadruk ik dat er grote urgentie is om datgene in een wet
om te zetten waarover de Tweede Kamer in december 2000, meer dan een jaar
geleden, een unaniem besluit heeft genomen, namelijk om een Reconstructiewet
op te stellen. Daarmee verwijt ik deze Kamer niet dat zij langzaam is geweest,
maar ik geef het grote belang aan om tot een afronding te komen.De afgelopen paar jaar is het accent bij de vernieuwing van het plattelandsgebied
gelegd op het wegwerken van achterstallig onderhoud. Het mestoverschot is
nog niet helemaal weg, maar wij zijn op de goede weg om dat te bereiken. Wij
hebben twee succesvolle opkoopregelingen gehad in de afgelopen twee jaar.
Ik ben de Kamer erkentelijk voor de steun die zij daaraan heeft gegeven. Ik
ben de sector daar ook erkentelijk voor. Het is van groot belang dat deze
op gang zijn gekomen.Wij hebben per 1 januari een nieuw systeem van mestafzetcontracten. Dat
betekent dat voor het eerst op eerlijke wijze alle sectoren van de intensieve
veehouderij aan dezelfde normen worden onderworpen. Ik ben erkentelijk dat
de sector volop heeft meegewerkt om te zorgen dat de ruimte waarbinnen wordt
geproduceerd, op een eerlijke wijze wordt ingevuld. Het systeem van mestafzetcontracten
zal, zoals het er nu naar uitziet, gaan functioneren.Het systeem van MINAS is enige jaren geleden in deze Kamer aan de orde
geweest. Door de verfijningen is een heel goed managementinstrument tot ontwikkeling
gekomen.Hiermee wordt als het ware afgerekend met de problematiek van het verleden.
Wij staan nu aan de vooravond van een principiële vernieuwing, waarvoor
medewerking is vereist van de sector en van de decentrale overheden, zoals
de provincies. Het is van groot belang dat het Rijk het noodzakelijke wettelijke
kader geeft voor dynamiek, omdat het er niet alleen om gaat degenen die ophouden
met produceren, een goede positie te geven. Er is ruimte ontstaan, omdat er
circa 6000 varkenshouders zijn opgehouden. Daardoor kunnen nieuwe ontwikkelingen
tot stand worden gebracht. De Reconstructiewet biedt daarvoor het wettelijk
kader. Dat is niet alleen een kwestie van motivatie of het scheppen van momentum,
zoals weleens is gezegd, maar het is ook noodzakelijk voor de betrouwbaarheid
van de overheid, een belangrijk punt in deze Kamer. Datgene wat is toegezegd,
moet ook worden verwezenlijkt. Het proces loopt goed, de heer Hessing vroeg daarnaar. De provincies zijn
aan de gang. De Kamer heeft een interessante brief ontvangen van de heer Van
Geel, een van de voormannen van het reconstructieproces die ik ook serieus
neem. Het gaat goed, omdat ook verschillende pilots van de grond zijn gekomen.
Er worden op dit ogenblik tientallen miljoenen guldens ingezet. Het gaat ook
goed, omdat er sprake is van samenwerking tussen het Rijk en de provincies
via de Directie landelijk gebied. Er zijn dus talloze verwachtingen geschapen.Ik denk echter dat het hele proces weer heel snel in duigen zal vallen
wanneer dit proces onverhoopt heden niet tot wetgeving zou leiden, wanneer
de toegezegde signalen in de richting van dynamiek niet zouden worden verwezenlijkt.
De wettelijke verankering is essentieel. Immers, de kans op negatieve ontwikkelingen
is heel groot wanneer de nu planologisch opgezette ideeën niet kunnen
worden verwezenlijkt. Dan zullen oude bestemmingsplannen weer uit de kast
worden gehaald. Dan zullen de oude plannen die niets te maken hebben met het
nu verankeren in de nieuwe planologische structuren dat proces kunnen storen.
Al het geld dat wij op dit ogenblik zouden uitgeven, zou daarmee immers kunnen
worden beschouwd als "geld in de sloot" of "water naar de zee dragen".Ik ben het tegen die achtergrond geheel eens met de heer Rabbinge, die
zei dat de Reconstructiewet eigenlijk een soort landinrichtingswet is. Het
is een landinrichtingswet voor de kadergebieden, voor de concentratiegebieden,
zoals wij ook bijzondere inrichtingswetten hebben voor Midden-Delfland, Oost-Groningen
en de Groningse en Drentse veenkoloniën. Nederland heeft een prachtig
polderlandschap. In de Reconstructiewet zijn wat snellere procedures ingezet
om ervoor te zorgen dat die dynamiek ook gestalte krijgt. Daarom moet de Reconstructiewet
inderdaad worden gezien als een brede wet. De heer Rabbinge heeft gevraagd
naar de stand van zaken met betrekking tot de wijziging van de landinrichtingswetgeving.
Er is inderdaad sprake van een soort voortraject. De bedoeling is dat in het
voorjaar, dus nog voor de verkiezingen, een advies wordt gevraagd aan de Raad
van State. Dat zou dus kunnen betekenen dat een nieuwe wet snel in de nieuwe
Kamer kan worden behandeld, zodat zij zo spoedig mogelijk in werking kan treden.
Ook om die reden is het van belang. In die zin is het ook als het ware een
pilotproject voor de nieuwe landinrichting die in de komende jaren zou moeten
worden vormgegeven.Voorzitter. Het is zeker waar dat de Reconstructiewet in eerste instantie
een smallere invalshoek had en toegespitst was op de veterinaire risico's.
De vreselijke periode van de varkenspest was achter de rug. Dat betekent echter
niet dat de Reconstructiewet ook niet nu nog voor de veterinaire risico's
van belang is. De heer Van Bruchem sprak daar een beetje terzijde over en
verwees naar het onderzoek van ETIN. De varkensvrije zones geven inderdaad
geen sluitende structuur, maar een minimum van 1 km bandbreedte is wel noodzakelijk
om met name de varkenspestproblematiek terug te brengen. Zoals de heer Hessing
terecht heeft opgemerkt, ligt het voor de MKZ iets anders. Maar het invoeren
van behoorlijk brede zones draagt zeker bij tot een beperking van de verspreiding
van ziektes. Om die reden heb ik mij ook met kracht gekeerd tegen het voornemen
van de Tweede Kamer om van varkensvrije zones varkensluwe zones te maken.
Varkensluwe zones stellen helemaal niets voor. Daarmee worden veterinaire
risico's niet uitgesloten. Het is absoluut noodzakelijk, omdat die veterinaire
dimensie nog steeds onderdeel van het patroon is.Ik erken dat er sindsdien sprake is van een bredere aanpak dan oorspronkelijk
was voorzien. Het is daarmee een integraal wettelijk kader geworden voor de
hele heroriëntatie van het landelijk gebied. Tegen de achtergrond van
de plattelandsbrief die ik dezer dagen naar de Tweede Kamer heb gestuurd,
merk ik op dat het ook weer een signaal is in het bredere verband van de Europese
ontwikkelingen, waarbij de vernieuwing van het platteland ook te maken heeft
met een verschuiving van de eerste pijler, het prijs- en marktbeleid, in de
richting van de tweede pijler, het beleid inzake de vernieuwing van het landelijk
gebied.Ik zeg dit met zoveel nadruk omdat hier en daar de suggestie wordt gewekt
dat het niet uitmaakt of het een paar maanden korter of langer duurt. Er is
een proces in gang gezet. Men wijst op de verkiezingen en zegt dat het niet
een paar maanden zal duren, maar wellicht een heel jaar of jaren. Voorts is
niet bekend welke nieuwe situatie er na juni optreedt. Om die reden leg ik
veel nadruk op het punt van de betrouwbaarheid van de overheid. Het kan dus
geen nader uitstel meer verdragen.Verschillende, bijna alle afgevaardigden hebben vragen gesteld over de
financiering. Ik concentreer mij dan ook hierop in mijn tweede blokje. Het
aanvaarden van de Reconstructiewet kan ook in financieel opzicht tot verwezenlijking
leiden. Het gaat immers om uitvoering van concrete plannen. Het is meer dan
het aangeven van bestemmingsplannen of algemene oriëntaties. Als algemeen
punt wil ik zeggen dat het aan het geld niet zal leggen. De heer Van Gennip
heeft mij gevraagd om dit te concretiseren. Dat doe ik graag. Globaal gesproken
worden er drie soorten bronnen gebruikt.In eerste plaats gaat het om bronnen waarbij reconstructie als zodanig
herkenbaar is op de begroting van LNV, VROM of zelfs Verkeer en Waterstaat.
In tweede plaats gaat het om geld dat met de reconstructie te maken heeft
en daarvoor gebruikt kan worden. Ik denk daarbij aan gelden rond de commissie-Koopmans,
de uitplaatsing van melkveehouderijen of aan landinrichtingsgelden. In derde
plaats zijn er provinciale gelden. De provincies hebben zich niet voor niets
in het Pact van Brakkenstein gecommitteerd aan 1,1 mld gulden voor de ruimte-voor-ruimteregeling.
De heer Van Bruchem vroeg zich af of deze regeling, bijvoorbeeld, ook gebruikt
moet worden voor tuinbouwgebieden. Dat is nog niet erg zeker. Het is echter
een heel interessant instrument. Het is mijn overtuiging dat een instrument
dat gebruikt is inzake de opkoop van intensieve veehouderij ook hanteerbaar
kan zijn voor andere gebieden. Daarvoor is ruimte aanwezig. In de vierde plaats
komen in de komende periode de ICES-gelden aan bod. Ik houd de Kamer dan ook
voor dat het niet aanvaarden van de Reconstructiewet goed gehanteerd kan worden
door degenen die vanuit de verschillende departementen bij de kabinetsformatie
betrokken zijn bij de ICES-claims. Men kan erop wijzen dat de Eerste Kamer
blijkbaar niet erg hecht aan verwezenlijking van de Reconstructiewet.
Dat is een geweldig belangrijk argument voor degenen die bezig zijn om voor
het platteland geld bij elkaar te halen.Al deze zaken bij elkaar, maakt dat wij komen tot cijfers die de moeite
waard zijn om verder uit te diepen. Met de Regeling beëindiging veehouderijtakken
is 670 mln gulden gemoeid, deels nog niet uitgegeven. Met de ruimte-voor-ruimteregeling
is via de provincies 1100 mln gulden gemoeid. De bestaande reconstructie hangt
samen met voornamelijk ICES-gelden voor een totaal van 1225 mln gulden. LNV,
VROM en VW doen daaraan mee. De bestaande budgetten voor landinrichting en
grondverwerving tot en met het jaar 2010 bedragen ongeveer 1200 mln gulden.
De Europese bijdrage met de gelden voor de plattelandsontwikkelingsplannen
is in de periode 2000-2006 een bedrag van 372 mln gulden. Een bedrag van 250
mln is uitgetrokken voor overige doelen in het landelijk gebied voor de komende
vier jaar. De bijdrage van de provincies liggen, zeer conservatief geschat,
in de orde van grootte van 600 mln. Dit alles maakt deel uit van het flankerend
beleid. Hiermee komt men uit op een bedrag van enkele miljarden, tussen de
4 en de 6 mld. Dat zijn reële bedragen, die voor een deel nog moeten
worden uitgegeven. Het gaat hier om gelden die verwezenlijking van het majeure
opschoonplan, een deltaplan voor het landelijk gebied, mogelijk maken.De heer Rabbinge (PvdA):Ik heb in eerste termijn al verwezen naar de bedragen die hier en daar
worden opgesomd. Ik wil graag zekerheid hebben daaromtrent. Zo worden de ICES-gelden
hier opgevoerd. Hoe zeker zijn die ICES-gelden? Het gaat om een claim die
nog gelegd moet worden. Die claims zijn nog niet toegekend. Daarover wordt
nog gediscussieerd in het kabinet.Minister Brinkhorst:Dat is volstrekt juist. Wij praten over de nieuwe ICES-claims. De bedragen
die ik heb genoemd, zijn de bestaande bedragen. Ik sprak net van 1220 mln.De heer Rabbinge (PvdA):Dat is dus niet ICES-3, maar ICES-2.Minister Brinkhorst:Nogmaals, wij spreken over een majeur deltaplan voor de opschoning van
het landelijk gebied. Als er een sterke Reconstructiewet is die breed gedragen
wordt in de Tweede en de Eerste Kamer, kunnen de bewindslieden met meer kracht
en overtuiging de onderhandelingen voeren dan wanneer zij in de wankelmoedige
situatie verkeren dat de Reconstructiewet niet is aangenomen of wanneer zij
bungelen omdat er op andere gebieden nog geen dingen zijn verwezenlijkt. Dat
is een politiek punt van de eerste orde. Wij zijn nu bezig met de voorbereiding
van ICES-3. Er zijn drie categorieën en sommige categorieën zijn
wat harder dan andere. Het is waar dat de financiële mogelijkheden die
in ruime mate aanwezig waren tijdens Paars I en Paars II tijdens Paars III –
of iedere andere combinatie – wellicht minder zullen zijn. Als er geen
Reconstructiewet is, dan is het een posterioriteit. Mijn vraag is of deze
Kamer die verantwoording wil dragen.De heer Van Gennip (CDA):Ik heb twee specifieke vragen over het aanvaren van deze indrukwekkende
zilvervloot die voor de verdere behandeling van belang zijn. Op grond van
extrapolatie van berekeningen die de provincie Brabant heeft gemaakt, kwamen
wij tot een schatting van 11 mld gulden voor de komende tien tot twaalf jaar.
Hoe staat de minister tegenover dat bedrag, gegeven het feit dat er al het
een en ander over is gezegd? Wij hebben ook geconstateerd dat er een verschil
van mening is met de provincies. Kan de minister toezeggen dat er in de komende
drie jaar voor een vijfhonderdtal bedrijven een bedrag van 0,25 mld euro beschikbaar
is voor uitplaatsing, om de dynamiek waar de minister het over had te garanderen?Minister Brinkhorst:Wij zijn bezig met een langdurig proces van planning. Wij staan aan het
begin van dat proces en het zou dwaas zijn om nu een uitspraak te doen over
andere bedragen dan de harde bedragen die er al zijn. Ik wijs op de bedragen
die tot nu toe beschikbaar zijn gesteld. In het verleden schroomden de provincies
om eigen geld in te zetten voor de opkoopregeling, maar zij hebben nu niet
minder dan 1,1 mld ingezet. Ik kan mij dan ook niet voorstellen dat dit proces
niet zou doorgaan. De commissie-Koopmans heeft specifiek gelden gereserveerd voor de uitplaatsing
van melkveehouderijbedrijven naar andere gebieden dan de reconstructiegebieden.
In de veenkoloniën is een veranderingsproces aan de gang, waarvoor gelden
beschikbaar zijn. U vraagt mij om een specifiek bedrag te noemen voor vijfhonderd
bedrijven, maar die vraag is moeilijk te beantwoorden. Dat zal afhangen van
individuele bedrijfsbeslissingen en van de alternatieven die er zijn voor
uitplaatsing.De heer Van Gennip (CDA):De minister oefent druk uit op de Kamer. Hij wijst ons op onze verantwoordelijkheid.
Daarom wil ik hem een andere vraag stellen. Gegeven deze kaders hoeft het
toch niet zo verschrikkelijk moeilijk te zijn voor de regering om te zeggen
dat het per bedrijf neerkomt op ongeveer € 500.000 voor de uitplaatsing.
Laten wij even aannemen dat een vijfhonderdtal bedrijven gemotiveerd is om
aan dat proces mee te werken. Dan is het toch niet zo moeilijk om dat belangrijke
signaal af te geven. Waarom laat de minister de sector niet weten dat men
in de komende drie jaar kan rekenen op een bepaald bedrag? Dan mag de minister
zelf het bedrag invullen. Ik ga uit van een bedrag van 0,5 mln euro per uit
te plaatsen bedrijf.Minister Brinkhorst:Dat zou een zeer onredelijke benadering zijn. In de eerste plaats gaat
het om bedrijven van verschillende grootte. In de tweede plaats gaat het om
bedrijfsbeslissingen. In sommige gevallen zal het ƒ 250.000 zijn en
in andere gevallen zal dat bedrag hoger uitkomen. Ik wens mij op dit ogenblik
niet vast te leggen op een normbedrag. Het gaat om een bredere afweging. Het
gaat niet alleen om het belang van de sector. Ik heb altijd gezegd dat het
ministerie van LNV een ministerie van algemeen bestuur is. Het ministerie
is uiteraard sterk gericht op de belangen van de boer, maar tegen een bredere
achtergrond. Niet voor niets zijn wij een "ministerie van Voedsel en Groen"
geworden. Het zou dus dwaasheid zijn, uitsluitend ter wille van de primaire
sector binnen die 4 mld tot 6 mld gulden dit grote bedrag te reserveren. Ik
ben graag bereid aan te geven wat voor bedragen de komende tijd voor de primaire sector aan de orde komen. Ik ga mij echter niet vastleggen
op een normbedrag of op een aantal van 500 boerderijen. Er zijn 6000 tot 7000
boerderijen die op basis van heel andere bedragen eigen beslissingen hebben
genomen. De primaire sector is evenzeer een ondernemerssector; de heer Varekamp
zal dit ongetwijfeld onderkennen. Juist de sector waarin hij werkzaam is,
weet hoezeer het belangrijk is om een ondernemingsgerichte sector te worden.De heer Van Gennip (CDA):Ik bewonder de minister uiteraard om zijn complimenten voor ondernemerschap
ten aanzien van één bepaalde sector; ik ken nog wel een paar
sectoren die daarvoor in aanmerking komen.Minister Brinkhorst:Het was een pars pro toto.De heer Van Gennip (CDA):Zelfs in de varkenshouderij zijn boeren die van ondernemerschap getuigen.Minister Brinkhorst:Ik ben het geheel met de heer Van Gennip eens. Om die reden loof ik dagelijks
de heer Van Gisbergen over de politieke moed die deze voorzitter van de sector
varkenshouderij aan de dag legt bij het vernieuwen van zijn sector. De biologische
varkenshouderij werkt nu voor het eerst in jaren op basis van afzetcontracten
met supermarkten. Er is dus veel dynamiek. Mijn pleidooi vandaag is echter
dat de Eerste Kamer het wetsvoorstel inzake de reconstructie niet moet ophouden.
Dit zou betekenen dat het uitzicht op die vernieuwing en dynamiek, waar iedereen
de mond vol van heeft en waar in alle verkiezingsprogramma's over wordt geschreven,
schade wordt gedaan.De heer Van Gennip (CDA):Het pleidooi van de minister zal aan kracht winnen als hij het niet zou
hebben over een normbedrag, maar een heel duidelijk perspectief zou kunnen
bieden. Wanner hij de heer Van Gisbergen prijst, is hij vast ook bekend met
het indringende pleidooi van LTO-Nederland. Deze koepelorganisatie geeft aan
dat dynamiek in de sector alleen behouden blijft en het vertrouwen gewonnen
kan worden, als er een geoormerkt bedrag voor deze sector komt.Minister Brinkhorst:De heer Van Gennip moet toch weten dat wij met name voor het hele proces
dat geleid heeft tot het verdwijnen van het mestoverschot, een bedrag van
1,9 mld gulden hebben ingezet. Dat is geen kattenpis. Het is een bedrag dat
concreet is gericht op vernieuwing. Ik ben heel graag bereid om nader aan
te geven over wat voor bedragen wij spreken in het kader van de primaire sector.
Ik pleit echter evenzeer voor het algemeen belang. Het gaat ook om het grotere
belang van de vernieuwing van de landelijke gebieden als geheel.De heer Van Gennip (CDA):In mijn hele betoog heb ik geprobeerd de optelsom te maken voor de totaliteit
van het reconstructieproces. Ik heb de verschillende onderdelen daarbij nadrukkelijk
genoemd en geprezen. Dit ene argument heb ik naar voren gehaald, omdat het
essentieel is voor het vertrouwen in de dynamiek van de meest betrokkenen,
noem het de meest getroffenen.Minister Brinkhorst:Dat is een volstrekt legitieme vraag. Tegen die achtergrond heb ik de
bedragen van 4 mld tot 6 mld gulden genoemd. Een heel belangrijk deel van
dat bedrag zal gaan naar de primaire sector. Concreter kan ik het op dit ogenblik
niet maken. Ik geef hiermee echter wel een duidelijk signaal dat dit kabinet,
deze minister, deze bewindslieden zich gezamenlijk hebben ingezet voor de
vernieuwing. Ik werp de gedachte verre van mij dat als wij nu niet een bedrag
van ƒ 500.000 voor 500 bedrijven zouden noemen, er iets aan de financiële
onderbouwing zou worden afgedaan.De heer Varekamp (VVD):Ondanks het verzoek van de voorzitter om dat beperkt te doen, wil ik toch
interrumperen.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Dit gaat toch niet af van mijn spreektijd, maar van die van
de heer Varekamp?De voorzitter:Van ons aller spreektijd.De heer Varekamp (VVD):Minister Brinkhorst behandelde de wet en minister Pronk de randvoorwaarden.Minister Brinkhorst:Ik spreek de helft van de tijd: één wet voor mij, twee wetten
voor mijn collega.De heer Varekamp (VVD):Er wordt door de minister toch enige druk op deze Kamer gelegd om tot
een positieve beslissing over het wetsvoorstel inzake de reconstructie te
komen. Volgens mij zegt u: ook al zijn de randvoorwaarden waarover wij nog
te spreken komen niet helemaal naar genoegen van deze Kamer, dan toch laadt
u een grote verantwoordelijkheid op u als u deze Reconstructiewet niet aanneemt.
Is mijn interpretatie juist?Minister Brinkhorst:Het spreekt vanzelf dat een belangrijk politiek signaal is gelegen in
een positieve uitspraak van de Kamer over de Reconstructiewet in het perspectief
dat wij zeker de noodzakelijke oplossingen vinden voor de andere zaken. Ik
ben niet naïef. Ik weet dat voor de concrete uitwerking de stanknormen
en de ammoniakemissienormen wezenlijk zijn. Om die reden zijn wij daarmee
al ruim een jaar bezig nadat de Tweede Kamer unaniem de Reconstructiewet heeft
aangenomen. Het zou een politiek signaal zijn van goede trouw en het breed
gedragen zijn, wanneer wij zeggen: wij zijn voor de Reconstructiewet, maar
dat dwingt ons om op zo kort mogelijke termijn de noodzakelijke oplossingen
te vinden, als het kan nog vanavond. Collega Pronk zal straks nog in eerste
termijn spreken. Wij hebben er de hele avond de tijd voor. U weet dat wij
op Landbouw nachtzittingen gewend zijn. Wat mij betreft, kan het dus ook tot
morgenochtend doorgaan. Dat hangt van u af, voorzitter. Het zou in ieder geval
een signaal geven dat de dynamiek in de landbouw doorgaat.De heer Varekamp (VVD):Het is goed daarvan kennis te nemen, maar ik hoop dat duidelijk is begrepen
uit mijn eerste plenaire inbreng namens de VVD-fractie dat wij niet alleen
oordelen op basis van de ontwerp-Reconstructiewet zelf, maar zeker ook op
basis van de randvoorwaarden waarover wij nog komen te spreken. Duidelijk
moge zijn dat wij dat zien in een absolute samenhang, een soort trilogie.
Ik benadruk dit, omdat de minister zware woorden gebruikt, bijvoorbeeld te
goeder trouw. In mijn beleving is dat niet aan de orde. De VVD-fractie wil
graag te goeder trouw zijn, maar er moeten wel dusdanige wetten en wetsvoorstellen
zijn dat daarvan kan worden gezegd dat die als het ware ook
te goeder trouw zijn richting degenen die straks de uitvoering ervan moeten
verzorgen.Minister Brinkhorst:Er mag geen misverstand over bestaan, voorzover er al een misverstand
is: ik twijfel nooit aan iemands kwade trouw. Zeker in het geval van de heer
Varekamp niet. Het gaat over de goede trouw van de politiek als geheel die
zoals u weet in de afgelopen periode soms aan geloofwaardigheid heeft ingeboet.
U kunt mij niet kwalijk nemen dat ik als vertegenwoordiger van een betrouwbare
overheid verantwoordelijkheid wens te dragen voor een wetsvoorstel dat de
Tweede Kamer in december 2000 unaniem heeft aangenomen. Het is van groot belang
dat de behandeling van dat wetsontwerp wordt afgerond ter wille van de provincies,
ter wille van de boeren en ter wille van diegenen op het platteland die smachten
naar zekerheid over de landinrichting. Ik denk dat al diegenen die nu niet
in de Tweede Kamer zitten en van wie nog niet zeker is of zij op de bestaande
politieke partijen in deze Kamer zullen stemmen, zich afvragen wat zij moeten
doen wanneer het niet mogelijk is om dit soort van wetgeving te verwezenlijken,
terwijl iedereen zegt die tot stand te willen brengen.De heer Van Bruchem (ChristenUnie):Voorzitter. Ik begrijp dat de minister geen concrete toezeggingen kan
doen en geen concrete bedragen kan noemen. Hij zegt: het zijn ondernemers,
zij moeten zich aanpassen. Het gaat erom dat door deze wetgeving bepaalde
groepen ondernemers in een nadelige positie komen ten opzichte van collega-ondernemers.
De concrete vraag van verschillende fracties was: wil de overheid ondernemers
die in een relatief nadelige positie worden gebracht en daardoor in de problemen
komen specifiek helpen en daarvoor een budget beschikbaar stellen? Het hoeft
wat mij betreft niet te worden vastgelegd op een bepaald bedrag, maar het
is volgens mij wel de essentie.Minister Brinkhorst:Mijnheer Van Bruchem, u hebt niet goed geluisterd. Dat is onderliggend
aan mijn hele betoog. Er is zeer veel geld voor uitgetrokken. Er wordt dagelijks
geld voor ingezet. Het enige wat ik tegen de heer Van Gennip heb gezegd, is
dat ik niet kan zeggen: ƒ 500.000 per bedrijf voor 500 bedrijven. Het
spreekt vanzelf dat bij verplaatsing van bedrijven de mogelijkheid van vergoeding
bestaat. Misschien is er sprake van een misverstand.De heer Van Gennip heeft ook gezegd dat bij verplaatsing van bedrijven
moet worden uitgegaan van vergoeding op onteigeningsbasis. Zo is het natuurlijk
niet. Wij praten niet over onteigening. Er is geen gedwongen verplaatsing.
De voorspelbare ontwikkeling dat in bepaalde kwetsbare gebieden beperkingen
aan de groei zullen worden gesteld, geeft boeren uit ondernemersoogpunt wellicht
aanleiding zich ergens anders te willen vestigen om daar te kunnen doorboeren.
Het is niet zo dat er wordt onteigend. Er is geen enkele aanleiding om als
er niet wordt onteigend een vergoeding te geven op basis van onteigening.
De beslissing om ergens anders naartoe te gaan, hangt af van het ondernemerschap
van de betrokken boer. Dat element is van groot belang en staat los van de
grote bedragen die aanwezig waren en zijn voor de ruimte voor ruimteregeling,
de regeling Beëindiging veehouderij en de uitplaatsing van de melkveehouderij.
De sector heeft daar in belangrijke mate zeggenschap over. Een van mijn toezeggingen
aan LTO Nederland was dat de sector in belangrijke mate zelf zou mogen meespreken
wat betreft de zogenaamde commissie-Koopmansgelden. Ik denk dat dat een heel
belangrijk element is. Misschien dat wij zelfs boven de 0,25 mld van de heer
Van Gennip uitkomen!De heer Van Gennip (CDA):Ik heb gezegd dat dat voor mij geen normbedrag is, maar een ervaringsgegeven
uit de pilot. Wat betreft de onteigening wijs ik erop dat ik heb gezegd dat
de ondernemers zelf ook een behoorlijke eigen bijdrage moeten geven. Er is
altijd nog zoiets als een eigen ondernemersrisico. Er wordt echter een bepaalde
druk uitgeoefend en bij de uitplaatsingen is in het algemeen sprake van de
nodige beperkingen. Daarom ben ik van mening dat er schadeloosstelling moet
plaatsvinden op basis van onteigening, want er kan niet gesproken worden van
een vrije beslissing.Minister Brinkhorst:Het lijkt mij goed dat even wordt vastgesteld dat het geen onteigeningen
in juridische zin zijn. Ik denk overigens dat er in de praktijk niet zulke
grote verschillen zijn tussen hetgeen de heer Van Gennip en ik zeggen. Ik
hecht echter zeer aan de geloofwaardigheid van het kabinet en het zou onredelijk
zijn als ik nu concrete toezeggingen doe die in het kader van het totale reconstructieproces
niet kunnen worden waargemaakt. Ik kan ook geen concrete bedragen per hectare
noemen om de simpele reden dat de planvorming onder regie van de provincies
plaatsvindt. Verder zijn wij bezig met de formele afwikkeling van de reconstructie-
en de stankemissiewet. Dat de rijksoverheid stimuleringsbedragen betaalt en
dat bij gedwongen verplaatsingen waardebepaling kan plaatsvinden, zijn aanvaarde
feiten. Wij moeten nu de politieke stap durven zetten om het proces te versnellen,
al was het maar om de grote noden in het landelijk gebied te lenigen. Het
is van groot belang dat er een zekere vernieuwing plaatsvindt en dat er niet
alleen maar mensen worden uitgekocht.Voorzitter. In de memorie van antwoord staat dat de provincies zelf de
basis leggen voor de provinciale grondbanken. Ze hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid
en men weet dat diverse provincies hun eigen provinciale ontwikkelingsmaatschappijen
hebben.Vervolgens wil ik enkele opmerkingen maken over de opkoopregelingen en
de daaraan verbonden bedragen. De effecten van de laatste opkoopregeling op
de ammoniakemissie zijn om een aantal redenen moeilijk aan te geven. Er is
weliswaar sprake van een relatie tussen mestproductierechten en de ammoniakemissie,
maar dat is wel een indirecte relatie. Het hangt ondermeer af van de toegepaste
stalsystemen en de vraag hoeveel ammoniakreductie kan worden gerealiseerd
als tegelijkertijd de mestproductierechten zijn geformaliseerd. Er is al met
al een relatie en ik kan mij niet voorstellen dat het feit dat in de afgelopen
tussen de 6000 en 7000 bedrijven zijn gestopt geen belangrijke effecten heeft
gehad op de omvang van de ammoniakemissie.De voorzitter:Ik zie dat de heer Van Gennip weer wil interrumperen. Hij heeft
dat al diverse malen gedaan en ik vraag mij af of het niet beter is, de minister
even te laten uitpraten. Of kan hij mij duidelijk maken dat het zeer urgent
is dat hij opnieuw interrumpeert?De heer Van Gennip (CDA):Daar doe ik dan een poging toe. Kan de minister niet in principe toezeggen
dat degenen die min of meer gedwongen worden om mee te doen aan het proces,
schadeloos worden gesteld?Minister Brinkhorst:Voor onteigening gelden bepaalde regels. Als de ondernemers gebruik maken
van de door de overheid in het leven geroepen regelingen, krijgen zij vanzelfsprekend
een zekere tegemoetkoming. Het enige wat ik steeds zeg, is dat ik niet zulke
concrete bedragen kan noemen. Voorkomen moet worden dat de bedrijven worden
behandeld alsof zij worden onteigend. Dit zou namelijk oneerlijk zijn ten
opzichte van diegenen die niet in dezelfde situatie verkeren. Ik heb tijdens
mijn juridische opleiding geleerd dat er niet alleen sprake is van discriminatie
als men gelijke gevallen ongelijk behandelt, maar ook als men ongelijke gevallen
gelijk behandelt. Dit heb ik geprobeerd te schetsen. Ik hoop dat wij in deze
dialoog nader tot elkaar zijn gekomen.Aan mijn antwoord aan de heer Van Bruchem voeg ik nog toe dat de middelen
die beschikbaar zijn, met name de Koopmansgelden, mede worden beheerd door
LTO Nederland. Ik ben niet zo'n geweldige "polderman", maar bij dergelijke
bepaalde bedragen die een zware druk leggen op de sector, vind ik dat het
beheer in samenspraak met de sector zelf moet worden gevoerd. Het is van groot
belang dat wij de aanvullende ICES-gelden verkrijgen op basis van de wetgeving
die wij hebben vastgelegd. De besluitvorming daarover zal zwaar drukken op
het volgende kabinet.De Koopmansgelden zijn in eerste instantie bedoeld voor de extensivering
van de melkveehouderij. Door een slimme keuze van de te verplaatsen bedrijven
is het mogelijk met een gesubsidieerde verplaatsing meer dan een doel te dienen.
Je kunt dan zowel vermindering van de nitraatuitstoot bereiken, als een vermindering
van de ammoniakuitstoot, maar je kunt ook komen tot een varkensvrije zone
en in bepaalde gevallen de ecologische hoofdstructuur versterken. Verder kan
de verkaveling van de blijvende bedrijven worden verbeterd. Kortom: er zijn
talloze mogelijkheden. Het enige dat ik met veel hartstocht wil bepleiten,
is dat dit proces op basis van een wettelijke verankering in gang moet worden
gezet en niet op basis van uiteenlopende situaties per provincie en per gemeente.Een derde hoofdelement is de problematiek van de rechtsbescherming. In
de brief van de minister van Justitie van 29 november jl. wordt hierop het
antwoord gegeven. De Tweede Kamer heeft mij in eerste instantie gevolgd in
mijn voorstel om de bestuursrechter in te zetten, omdat dit het bestaande
beleid was. Ik heb dit voorstel uiteraard gedaan afhankelijk van de bredere
juridische voordelen voor het gehele bestuursrecht waarvoor de minister van
Justitie verantwoordelijk is en niet de minister van LNV of de minister van
VROM. In die brief van 29 november is aangegeven dat het titelbesluit een
besluit wordt van het bestuursorgaan. Het ruilplan blijft dus een bestuursrecht.
De schadeloosstelling zal worden bepaald door de civiele rechter. Als wij
die lijn volgen, kunnen wij een scheidslijn aanbrengen tussen het ruilplan
enerzijds en de lijst van de geldelijke regelingen anderzijds. Dit betekent
dan ook dat wij een wetswijziging zullen invoeren. Ik vraag hier echter om
de politieke toezegging dat u hiermee genoegen neemt, omdat de kwestie van
de schadeloosstelling in de praktijk ongeveer een jaar in beslag zal nemen
na de aanvaarding van de wet. Wij gaan nu aan de gang en de provincies zullen
in een periode van ongeveer negen maanden de plannen uitwerken. Het moet toch
wel heel gek gaan als het in de komende negen maanden niet mogelijk zou zijn
een wetswijziging tot stand te brengen, nogmaals geheel in het spoor van wat
mijn collega van Justitie en uw Kamer hebben aangegeven. Ik zal zo snel mogelijk
een wetswijziging langs de aangegeven lijnen entameren. De reden dat dit niet
eerder is gebeurd, is dat ik het debat in de Kamer wilde afwachten. Ik vind
het evident dat wij het voorstel uitvoeren dat de minister van Justitie aan
u heeft voorgelegd.Door de doorwerking van de Reconstructiewet in de bestemmingsplannen wordt
de Wet ruimtelijke ordening niet opzij gezet. Dit is echter het terrein van
de minister van VROM.Ik heb hiermee de drie hoofdpunten aangeduid. Ik wil het hierbij in eerste
instantie laten omwille van de planning van de voorzitter. Een aantal vragen
kan ik schriftelijk beantwoorden of in tweede termijn als de Kamer dat wenselijk
acht.De voorzitter:Ik maak uit de reactie van de leden op dat zij zich bij het voorstel van
de minister kunnen neerleggen. Een aantal vragen wordt daarmee niet op dit
moment beantwoord.Minister Pronk:Voorzitter. Wij behandelen vandaag een viertal wetten. Collega Brinkhorst
heeft met name gesproken over de Reconstructiewet en ik zal in het bijzonder
het woord voeren over de stankwet en de ammoniakwet. De politieke werkelijkheid
is dat deze laatste wetten gelden als randvoorwaarden voor de mogelijkheid
van aanvaarding en uitvoering van de Reconstructiewet. Deze wetten staan evenwel
op zichzelf en vormen een complement van de Reconstructiewet. De drie wetten
zijn in het proces van de afgelopen jaren geleidelijk aan in politiek opzicht
gekoppeld, overigens om begrijpelijke redenen. De wetten betreffen verschillende
aspecten van het totale beleid.Het proces is ingewikkeld geweest. Als ik samen met mijn collega ergens
actief heb "gepolderd", dan is het wel op dit terrein. De wetsgeschiedenis
waarover zo-even is gesproken in het kader van de Reconstructiewet, zou over
alle drie de wetten kunnen gaan. Soms ben ik met mijn collega van het kastje
naar de muur gestuurd; als er overeenstemming was bereikt met de landbouworganisaties,
ontstonden er problemen met gemeenten en provincies en als een en ander met
de lokale overheden was opgelost, dan ontstonden er weer problemen met een
aantal Kamerfracties. Als daarop met de Kamerfracties overeenstemming werd
gezocht, klommen de provincies in de hoogste boom. Een bijkomend aspect was
dat de fracties aan de overzijde ook wel van mening veranderden in de loop
van het proces. De geachte afgevaardigde van de fractie van
de VVD heeft gezegd dat de voorliggende wetgeving slecht is. Naar mijn mening
is het voorstel best mooi geworden, vooral in politiek opzicht. Uiteindelijk
is een goed evenwicht bereikt tussen het rentmeesterschap inzake natuur en
milieu en de dynamiek van het agrarisch ondernemerschap. De wijze waarop het
evenwicht moest worden gevonden, leidde tot een politieke keuze. Op een gegeven
moment hebben wij besloten om in de Kamer tot een afronding te komen. Wij
konden niet van het kastje naar de muur gestuurd blijven worden. Het proces
moest in de Kamer worden afgehandeld.Die afhandeling heeft met wisselende meerderheden plaatsgevonden. De stankwet
is met algemene stemmen aanvaard, maar een zeer grote minderheid van de Tweede
Kamer heeft tegen aanvaarding van de ammoniakwet gestemd. Het totaal inclusief
de Reconstructiewet is de Tweede Kamer gepasseerd. Ik heb de indruk dat zowel
de meerderheid van de Kamer aan de overzijde als de maatschappij uiteindelijk
hebben gezegd: dit is wat eruit is gekomen. Dat is toch een heel redelijk
evenwicht geworden als resultaat van een politiek proces. De verhoudingen
in dit huis zijn anders. Ik hoop dat in dit huis ook dat politieke proces
naar zijn waarde zal worden geschat, naast een beoordeling van de kwaliteit
van de wetsvoorstellen zelf. De kwaliteit kan niet worden losgekoppeld van
dat politieke proces. Het was polderen en een uitvoerig onderhandelingsproces
binnen de Kamer zelf. Wij – mijn collega en ik – werden geconfronteerd
met steeds wisselende opvattingen, zelfs voorafgaande aan de kabinetsformatie,
over de relatie tussen het depositiebeleid en het emissiebeleid. Eerlijk gezegd,
is het kabinet van mening veranderd. Het is overgestapt op een emissiebeleid,
terwijl het aanvankelijk een depositiebeleid voorstond, gegeven de politieke
verhoudingen die er waren in de coalitie. De heer Varekamp zei: het maakt
niet uit wat er in het regeerakkoord stond. Reken maar dat de heer Oplaat
ons voortdurend heeft gewezen op het regeerakkoord. Wil het kabinet daarvan
geen tittel of jota afwijken?Het tweede grote discussiepunt was de relatie tussen generiek beleid en
specifiek beleid. In eerste instantie hebben wij erg voor specifiek beleid
gekozen. Omdat de Kamer dat wilde hebben wij gekozen voor zoveel mogelijk
generiek beleid. Dat ligt ook voor de hand als je kiest voor een emissiebeleid.
Natuurlijk heb je dan extra beleid nodig voor specifieke gebieden, voor wat
extra kwetsbaar is. Toen kwamen wij te staan voor de vraag: om welke grootte
van gebieden en om welke mate van kwetsbaarheid gaat het? Reken maar dat wij
hard hebben onderhandeld aan de overkant over de vraag of het ging over alle
kwetsbare gebieden of de zeer kwetsbare gebieden daarbinnen. Daarover was
verschil van opvatting. Niet principieel, want het werd vaak gekoppeld aan
de relatie met een andere keuze: een dierstand-still of een emissiestand-still.
Het was soms uitruilbaar ten opzichte van elkaar, zeker ook als je de derde
pijler van dat beleid koos: hoe groot is de zone die u wilt vrijwaren? Wij
kozen in eerste instantie voor maatwerk. Specifiek werd gekeken naar specifieke
grondsoorten, natuurgebieden in afzonderlijke delen van het land. Het was
een redelijk ingewikkeld systeem, maar naar onze opvatting heel goed. Wij
hadden A- en B-gebieden binnen concentratiegebieden en andere gebieden. Dat
heeft de meerderheid van de Kamer aan de overzijde afgewezen. Toen moesten
wij een nieuw systeem verzinnen. Wij moesten komen met een wat meer uniforme
benadering, een robuustere benadering, waarbij je de detaillering, waarvoor
een aantal uwer kiest, weg moest laten. Dat was onze oorspronkelijke benadering,
maar je komt voor een nieuwe politieke werkelijkheid te staan. Bij die oorspronkelijke
benadering was er sprake van zones van 3 km. Wij zijn toen teruggegaan naar
500 m en dat is heel wat. Ook omdat ik wist hoe de meerderheid van deze Kamer
erover dacht, heb ik in de Tweede Kamer het wetsvoorstel zelf gewijzigd en
ben ik gekomen met een zone van 250 m. Dat is een zeer belangrijke handreiking
aan dit huis waarover tot mijn spijt niemand van de geachte afgevaardigden
iets heeft gezegd. Die handreiking is aan dit huis gedaan op grond van de
schriftelijk inbreng bij de voorbereiding van het wetsvoorstel inzake de reconstructie.De heer Walsma (CDA):Het is misschien wel goed dat er een Eerste Kamer is die in eerste instantie
wat minder politiek met deze problemen bezig is geweest. Het verbaast mij
dat er zo weinig inhoudelijk mee omgegaan is. De minister zal ook de diverse
rapporten gelezen hebben en dan kan toch niet op deze manier tot een wetsvoorstel
gekomen worden. Een wetsvoorstel gebaseerd op zaken waarbij zoveel vraagtekens
gezet kunnen worden, is slecht te verantwoorden.Minister Pronk:Ik begin altijd politiek en daarna praat ik over de inhoud. Het kan ook
andersom.De voorzitter:Ik zou geen tegenstelling tussen politiek en inhoud willen suggereren
in dit huis.Minister Pronk:Die wijsheid wil ik graag van u overnemen, voorzitter. Ik geef even de
politieke context aan, want het gaat nu immers om de vraag of uw Kamer ja
of nee gaat zeggen tegen deze wetsvoorstellen. Ik vind dat de Kamer in ieder
geval moet weten dat wij hard hebben gewerkt om een wetsvoorstel te formuleren
dat zowel de Tweede als de Eerste Kamer zou kunnen passeren. Uitgangspunt
daarbij was te komen tot een evenwicht tussen dynamiek in de sector en een
verantwoord beheer van natuur en milieu. Ik vind dat wij daarin geslaagd zijn.
Op een aantal inhoudelijk-analytische uitgangspunten kom ik straks uiteraard
terug.De heer Varekamp (VVD):Minister Pronk zegt hier in een bijzonder mooie en theatrale opvoering
dat wij bijna met tranen in onze ogen zouden moeten zitten omdat de wet geworden
is zoals zij geworden is. Ik ben hem uiteraard zeer erkentelijk voor al die
inspanningen.Wat de politieke invalshoek betreft, wijs ik hem op een destijds in de
Tweede Kamer aangenomen motie. Daarin werd gesteld werd dat er rondom zeer
kwetsbare gebieden sprake zou kunnen zijn van een zonering en dat specifiek
zoneringsbeleid aanvullend beleid is op hetgeen in het regeerakkoord is afgesproken,
namelijk uitsluitend emissiebeleid. Als ik dat als politiek uitgangspunt neem,
zie ik niet de relatie met hetgeen de minister zojuist heeft opgemerkt.Minister Pronk:De heer Varekamp mag natuurlijk zijn eigen oordeel daarover
geven. Het gaat om emissiebeleid, zonering, kwetsbaar en niet kwetsbaar, dierstand-still,
emissiestand-still en dergelijke, om een conglomeraat van overwegingen. Uiteindelijk
moet je een pakket vinden waar de meerderheid van de Tweede Kamer en de Eerste
Kamer zich achter kunnen scharen. Inderdaad is die motie destijds aangenomen.
Het ging toen echter niet om al die andere complementaire vragen waarop nu
ook een antwoord moest worden gevonden. Dit pakket leidde net tot een meerderheid
in de Tweede Kamer. Het uiteindelijke wetsvoorstel komt naar mijn mening in
zeer belangrijke mate tegemoet aan de zorg zoals bijvoorbeeld de heer Van
Gennip die heeft geuit. Onder de interim-wet werden in totaal 43.000 bedrijven
geraakt door het ammoniakbeleid. Wij zijn met een wetsvoorstel gekomen dat
14.000 bedrijven raakt. Wetend dat de Kamer nog een groot probleem had met
de zonering, heb ik in het desbetreffende debat een wijziging op het wetsvoorstel
aangebracht, waardoor het nu gaat om 7000 bedrijven. Wij zijn nu van 43.000
bedrijven die geraakt zouden worden door het ammoniakbeleid zoals het oorspronkelijk
op papier stond, teruggegaan naar 7000 bedrijven die geraakt worden door het
ammoniakbeleid. De Kamer wil dat nog minder bedrijven geraakt worden. Op een
gegeven moment is er echter een grens bereikt. Als je kiest voor een evenwicht
tussen dynamiek en natuurbehoud moet er ergens een grens getrokken worden.
Ik zal later nog ingaan op de mogelijkheden om nog iets verder te komen met
dit beleid, maar ik wil wel dat men inziet dat wij al in vergaande mate zijn
tegemoetgekomen aan de zorgen die in deze Kamer geuit zijn, zorgen van tweeërlei
aard. Ook de heer Van Gennip zal niet alleen maar kiezen voor de zorg met
betrekking tot de dynamiek in de sector. Hij staat natuurlijk, samen met zijn
collega, ook voor die andere zorg en dat is het rentmeesterschap. Hij zal
dus moeten bezien in hoeverre er wat dat betreft tot een behoorlijk evenwicht
is gekomen. Er zijn reeds grote stappen in zijn richting gezet, in de wetenschap
dat wij natuurlijk met andere politieke verhoudingen moeten rekenen.Voorzitter. Ik zeg eerlijk dat ook ik, als minister van ruimtelijke ordening,
de Reconstructiewet uitermate belangrijk acht. Ook ik ben van oordeel dat
het op dit politieke moment, gegeven de verwachtingen in de desbetreffende
sector, erom gaat die Reconstructiewet zo spoedig mogelijk, liefst vandaag,
geaccepteerd te krijgen. Dan ben ik bereid om dat als eerste prioriteit te
stellen. Voor mij is de ammoniakwet de tweede prioriteit en de stankwet de
derde. Het is goed om die prioriteiten te stellen, ook wanneer de drie wetten
aan elkaar gekoppeld zijn. Dan is het in ieder geval duidelijk op welke punten
een stap verder kan worden gegaan. Dat die Reconstructiewet de eerste prioriteit
is, is al een hele stap. Dat heb ik voortdurend duidelijk gemaakt, ook aan
de overzijde.Ik zal uitleggen waarom ik een verschil maak tussen de ammoniakwet en
de stankwet. De aard van het milieubeleid maakt dat de consequenties van ammoniak
voor natuur en biodiversiteit onomkeerbaar zijn. Wanneer het om stank gaat,
zijn de consequenties niet onomkeerbaar. Die hebben meer te maken met hinder
en leefomgeving dan met natuur en biodiversiteit. Er zijn door de Kamer een
aantal politieke voorwaarden gesteld, naast alle inhoudelijke analytische
opmerkingen die zijn gemaakt. Ik ben bereid om een stapje verder te gaan.
Tegen die achtergrond staat voor mij hetgeen wij voor elkaar hebben gekregen
in het politieke proces met betrekking tot het ammoniakbeleid iets meer vast,
vanwege het argument van onomkeerbaarheid, dan hetgeen wij voor elkaar hebben
gekregen met betrekking tot het stankbeleid. Ik begin met het ammoniakbeleid.
Ik ga eerst in op de opmerkingen die gemaakt zijn over de wetenschappelijke
onderbouwing. Ook ik behoor tot degenen die zich niet wensen te beperken tot
de inleiding en de uitleiding van een rapport. Ik lees ook de voetnoten en
de bronnen. Er is natuurlijk een zekere mate van onzekerheid. Ik heb daar
uitvoerig over gediscussieerd met de partijgenoot van degenen die deze zorg
hier hebben uitgesproken, de heer Meijer aan de overzijde van dit huis. Er
zijn in verschillende rapporten natuurlijk ook wel eens cijfers die op basis
van verdergaand onderzoek en voortschrijdend inzicht niet precies hetzelfde
zijn als eerder gepresenteerde cijfers. Maar uit alle wetenschappelijk onderzoek
staat een ding in ieder geval duidelijk overeind. Er is geen verschil van
mening over het feit dat wat de consequenties van de emissies betreft, voorzover
het gaat om de deposities, de depositie op de korte afstand het grootste is,
terwijl deze geleidelijk afneemt naarmate je verder van de bron komt. De consequentie
voor de natuur in de zin van kwetsbaar of minder kwetsbaar is vlak bij de
bron groter dan verder weg. Dat heeft te maken met de combinatie van afstand
en bron maar ook met de emissies op grotere afstand die ergens neerslaan.
Je kunt in het algemeen zeggen dat tot 250 m inderdaad iets meer dan 10% van
de bedrijfsemissie neerslaat en dat in de fase van 250 m tot 500 m ongeveer
5% van de bedrijfsemissie neerslaat. Dat betekent dat binnen 500 m ongeveer
15% van de bedrijfsemissie neerslaat en daarbuiten 85%. Over deze orde van
grootte bestaat geen verschil van mening, maar er zijn uiteraard marginale
verschillen in de verschillende onderzoeken. De consequenties van een en ander
hangen ook af van de buffercapaciteit van de grond, de grondsoort en de specifieke
vegetatie aldaar. Sommige vegetaties blijken daarvoor meer gevoelig te zijn
dan andere. Daaruit is een discussie voortgevloeid over kwetsbare en zeer
kwetsbare gebieden. Het politieke feit is dat de Tweede Kamer er na een zeer
lange discussie uiteindelijk voor heeft gekozen om alle kwetsbare gebieden,
dus niet alleen de zeer kwetsbare, te beschermen. Daar zal deze Kamer zich
rekenschap van moeten geven. Niet iedereen aan de overkant was het daarmee
eens. Maar de Kamer heeft het wetsontwerp als zodanig geaccepteerd. Dat is
het politieke feit dat aan deze Kamer wordt aangedragen. Als deze Kamer daar
anders over denkt en een eigen beoordeling wil, dan is dat mogelijk, maar
dat gebeurt toch niet altijd. Dat is nog geen strijk en zet, dat is een uitzondering.
Je zult dus zeer zwaarwegende redenen moeten hebben om na die lange discussie
in de Tweede Kamer daarvan te willen afwijken, zelfs wanneer er bepaalde onzekerheden
zijn. Dan geldt altijd de noodzaak om uit te gaan van het ALARA-beginsel.
Ik ben blij dat de heer Rabbinge daarover heeft gesproken. We hebben dat afgesproken
in het algemene milieubeleid. Ik herinner me dat heel goed. Ook de heer
Van Gennip heeft mij zeer geprezen bij de behandeling van de begroting en
bij de behandelingen van het NMP omdat wij voor de desbetreffende beginselen
kiezen. Ik spreek dan nog niet eens over het voorzorgsbeginsel. Ik weet hoezeer
de heer Van Gennip bij het denken over Rio en het Earth Charter altijd heeft
gekozen voor het voorzorgsbeginsel. De heer Lubbers heeft hier destijds als
premier zijn handtekening onder gezet in Rio de Janeiro. De Nederlandse regering
heeft onderschreven dat dit inhoudt dat er geen reden is om geen beslissing
te nemen, wanneer er geen volledige wetenschappelijke zekerheid is over een
bepaalde ontwikkeling. Dat is de letterlijke vertaling van het voorzorgsbeginsel,
die door Lubbers is onderschreven. Daar hebben wij het nu over. Die onzekerheden
zijn er. Je zult nog beter moeten meten en je zult het misschien een beetje
beter kunnen bijstellen bij de uitvoering, maar gegeven het doel dat is vastgelegd,
kiezen wij nu voor het voorzorgsbeginsel dat je met de beschikbare techniek
probeert te verwezenlijken.Dat doe je in eerste instantie zoveel mogelijk met generiek beleid. Wij
hebben ervoor gekozen om dat te doen met de stalsystemen. Wij hebben geprobeerd
om de sector zeer ter wille te zijn. Het gaat nu bij de melkveehouderij alleen
nog maar om de nieuwe stallen. Wij hebben de oude stallen eruit gehaald. Oorspronkelijk
zaten de oude stallen erin. Ik vraag de Kamer om er rekening mee te houden
dat wij dat allemaal hebben veranderd. Wij hebben een belangrijke uitzondering
gemaakt voor de melkveehouderij. Ik weet dat niet iedereen het daarmee eens
is, maar dat is ook gebeurd om de Kamer en anderen ter wille te zijn en de
zaak toch overeind te houden.Wij hebben ook de termijnen een klein beetje opgeschoven. Wij hebben deze
niet zozeer opgeschoven dat het generieke beleid van de stalsystemen voor
de nationale doelstelling van 128 kiloton ammoniak in gevaar komt, want die
is er ook nog. Die halen wij wel. Het zoneringsbeleid heeft hier weinig invloed
op, behalve wanneer bedrijven definitief stoppen, maar het gaat niet om stoppen,
maar om verplaatsen. Door het generieke beleid van betere stalsystemen kunnen
wij 20 kiloton verwezenlijken, schatten wij. Ook al is het gevoerde beleid enigszins verwaterd ten opzichte van de
oorspronkelijke doelstellingen, het maakt het mogelijk om de nationale ammoniakdoelstelling
van 128 als resultaatsverplichting te halen. Landbouw komt op 110-115 uit
en de rest op 10 à 20. Wij hebben op dit moment weinig extra maatregelen
nodig, wanneer het generieke beleid van de stalsystemen wordt uitgevoerd.
Daarom komen wij binnenkort met die complementaire algemene maatregel van
bestuur voor de stalsystemen, maar die is niet vandaag aan de orde.De heer Walsma (CDA):Ik heb de meettechniek een- en andermaal aan de orde gesteld. De minister
roerde deze zo pas even aan. Komt hij nog terug op het feit dat er slechts
acht meetplaatsen zijn in Nederland? Waarom wordt het resultaat van de computerberekeningen
niet geverifieerd? Dat is op een gemakkelijke wijze te doen. Dan kan de minister
redelijk goed te weten komen of met deze modelmatige aanpak de realiteit wordt
benaderd of niet.Minister Pronk:Laten wij niet vergeten dat wij hebben gekozen voor emissiebeleid en niet
voor maatwerk. Wij kozen eerst voor depositie en maatwerk, maar dat is politiek
afgewezen. Nu is het denken over een emissiebeleid. Er is natuurlijk een relatie
tussen emissie en depositie en consequenties voor de natuur en je moet ook
meten. Wij zijn begonnen met acht meetpunten. Er is terecht gezegd dat er
bij die acht meetpunten berekeningen kunnen worden gemaakt die leiden tot
betrouwbare uitspraken over de ammoniakconcentratieverdeling en over de gemiddelde
stikstofdepositie. Wanneer wij de stikstofdepositie op bedrijfsniveau, dus
op gedetailleerde schaal, zouden willen weten, dan zouden wij inderdaad tienduizenden
meetpunten nodig hebben. Maar wij kiezen niet voor een depositiebeleid. Wij
kiezen voor een emissiebeleid. Die politieke keuze hebben wij bewust gemaakt.
Als wij zouden kiezen voor een depositiebeleid, dan zouden wij kiezen voor
een groot aantal meetpunten. Nu wij voor een emissiebeleid kiezen en emissies
moeten relateren aan deposities in de meest ruime zin van het woord –
gemiddelden – kunnen wij volstaan met minder. Maar niet met acht uiteraard!De heer Walsma (CDA):Er hebben veranderingen plaatsgevonden en wij hebben nu gewoon ook van
doen met de depositie. De minister kan niet zeggen dat wat aan emissie gemeten
is, los staat van wat er aan depositie is.Minister Pronk:Wij kiezen dus niet voor alleen maar acht meetpunten. Er is terecht op
gewezen dat het verder wordt gevalideerd. Wij hebben wel op basis van deze
aanpak het volgende geconstateerd. Wij weten natuurlijk dat te veel ammoniakdepositie
schadelijk is. Wij weten ook dat die schadelijkheid vooral op korte afstanden
groter is dan op langere afstanden. Dat is beide onomstreden. Wij zullen dat
verder valideren. Wij zullen voorts proberen, goed na te gaan in hoeverre
wellicht een aantal gebieden nader kan worden bekeken. Dat heeft te maken
met datgene wat wij zouden kunnen bezien ten aanzien van specifieke gebieden.
Daar is iets over gezegd. Daar zou je met die extra metingen, waarin je kijkt
of er misschien bepaalde gebieden zouden kunnen worden uitgezonderd, nog iets
extra's aan toevoegen.Voor het algemene beleid hebben wij dat echter niet nodig, want wij voeren
een emissiereductiebeleid dat in eerste instantie generiek van aard is. Daarmee
wordt gekeken naar een aantal specifieke gebieden, waarbij wij op basis van
berekeningen en metingen weten dat de schadelijkheid op korte afstand groter
is dan op grotere afstand. Wij hebben gekozen voor een algemene grens. Die
grens is zo klein mogelijk. Die was 3 km en die is tot het minimum teruggebracht.
Een nog kleinere zone zou natuurlijk totaal ongeloofwaardig worden. Dat zou
de enige consequentie kunnen zijn van wellicht andere meettechnieken, tenzij
er wordt gezegd dat er met andere meettechnieken ook zou moeten worden gewerkt
aan een andere aanpak, namelijk aan een depositiebeleid in plaats van een
emissiebeleid.De heer Walsma (CDA):Van 2000 tot 2001 zijn metingen gedaan op 159 meetpunten. Ik ben nieuwsgierig
naar de resultaten van die meetpunten. Komen die overeen met de metingen
die op 8 punten gedaan zijn? Die resultaten zijn sinds september 2001 bekend.
Ik ben de uitkomsten daarvan nergens tegengekomen. Nogmaals, de vraag doet
zich voor of die resultaten enigszins overeenkomen met de modelmatige berekeningen
op basis van die acht meetpunten?Minister Pronk:Ik zal u de specifieke rapporten met de gedetailleerde gegevens graag
doen toekomen. Naar aanleiding van uw woorden heb ik die vraag natuurlijk
ook aan mijn medewerkers voorgelegd. Het antwoord daarop was bevestigend.
Het doet echter niets af aan de keuze die is gedaan. Eerlijk gezegd, zelfs
zonder die specifieke metingen, zijn de twee algemene constateringen –
ammoniakemissie is schadelijk, die is op korte afstand schadelijker dan op
grotere afstand en dat neemt geleidelijk af, algemeen bekend.De heer Rabbinge (PvdA):Voorzitter. Ik denk dat het goed is om nog even duidelijk te maken dat
het bij het emissiebeleid om een nationaal beleid gaat, waarmee wij onder
de doelstellingen blijven die ook voorzien en afgesproken zijn binnen Europa.
Wij zullen met dat generieke beleid onder die 128 kiloton komen. Het specifieke
beleid is slechts bedoeld om de eventuele effecten in de directe omgeving
te minimaliseren. Daar gaat het om. Het model dat wordt gehanteerd, heeft
tot gevolg dat de effecten niet geleidelijk maar exponentieel afnemen. Dat
is ook de reden dat te zien is dat het effect op een afstand van 250 m veel
minder is dan in de directe omgeving. Drie kilometer was dan ook een zone
die niet deugde.De voorzitter:Mag ik de leden tot matiging aansporen? De minister heeft nauwelijks meer
de tijd om zijn betoog te voltooien.De heer Walsma (CDA):Wij staan hier niet voor niets. Door collega Van Gennip is al gezegd dat
wij hier van doen hebben met boeren die getroffen worden. Wij moeten dan ook
goed weten wat wij doen. Men moet zich kunnen verantwoorden. Vandaar dat wij
er op deze manier mee bezig zijn.Minister Pronk:Ik ben blij met de correctie van de heer Rabbinge. Het gaat om een exponentiële
en niet om een geleidelijke afname. Dat versterkt de keuze voor de korte afstand
van 250 m. Aan de betreffende boeren is goed gedacht. Ik zou daarop graag
een keer een reactie horen van de kant van het CDA. Wij zijn teruggegaan van
43.000 naar 7000 bedrijven. Dat is om de genoemde reden gebeurd. Ik hoop dat
men dat wil erkennen. Wij hebben zeer veel zorg gehad op dit punt. Wij hebben
gekozen voor een bepaald evenwicht.De heer Varekamp (VVD):De heer Pronk wil de indruk wekken dat hij hier staat als een barmhartige
Samaritaan. Wij zijn immers van 43.000 naar 7000 bedrijven gegaan. De minister
hoort nu van zijn eigen fractiegenoot dat de zone van drie kilometer niet
deugde.De voorzitter:De minister heeft geen fractiegenoot in dit huis.De heer Varekamp (VVD):Ik bedoelde partijgenoot. Een ander punt dat de minister zeer positief
naar voren bracht is dat de melkveehouderijbedrijven van deze zaak uitgezonderd
zijn. Kan de minister zich voorstellen dat dit bij de intensieve veehouderij
in de concentratiegebieden een beetje schrijnend overkomt?Minister Pronk:Het is het een of het ander. Het waren de partijgenoten van de heer Varekamp
die aan de overzijde verzoeken hebben gedaan om bepaalde sectoren op een andere
manier te benaderen. Daarop hebben wij gereageerd op een bepaalde manier.
Als je iets doet voor een deelsector vanuit bepaalde overwegingen, heeft dat
weinig met barmhartigheid te maken. Het heeft te maken met rechtvaardigheid
en met specifieke situaties. Daarvan kan een andere deelsector enigszins de
dupe worden. Dat is voor een belangrijk deel het gevolg van het feit dat aan
de overkant niet is gekozen voor een maatwerkbenadering, maar voor een robuuste
benadering. Bij een robuuste benadering met een aantal specifieke uitzonderingen
krijgt men altijd dit soort verhoudingen. Dat is in de politiek niet anders.De vraag is of wij nog een stapje verder kunnen doen. Kunnen wij nog een
klein stapje verdergaan? Ik ben bereid, een klein stapje verder te gaan. Wij
hebben ons gebogen over de vraag of de multifunctionele bossen eventueel op
een andere manier kunnen worden behandeld. Het gaat dan niet alleen om natuur,
maar ook om recreatie en houtproductie. Het is gebleken dat het, gegeven de
techniek van de wet, niet kan zonder wetswijziging. Ik wil deze wet eerlijk
gezegd niet meer wijzigen. Wij hebben al heel veel stappen gezet. Ik denk
daarnaast niet dat wij dit halen aan de overzijde. Dan zijn wij nog verder
van huis.Is het mogelijk om iets te doen in de uitvoering? Wellicht. Het is mijn
bedoeling om zonder wetswijziging een bestuurlijk traject in te gaan, wanneer
de Kamer daar prijs op zou stellen. Dat betekent natuurlijk wel een bepaald
politiek "commitment". Ik ben alleen van plan om dat bestuurlijke traject
in te gaan, wanneer daar politiek iets tegenover staat, namelijk aanvaarding
van het desbetreffende wetsvoorstel. Anders heeft het geen enkele zin. Ik
stel voor om de ecologische hoofdstructuur op een zodanige wijze te begrenzen
of te wijzigen dat er een aantal gebieden kan worden uitgezonderd. Het gaat
om kwetsbare gebieden binnen de EHS. Ik ben er op geen enkele manier op uit
om de EHS te verminderen. De omvang van de EHS moet zo blijven als oorspronkelijk
was bedoeld. De ecologische hoofdstructuur is nog niet overal begrensd en
wij kunnen in overleg met de provincies komen tot een zodanige begrenzing
dat er rekening gehouden kan worden met enkele effecten. Wij kunnen op een
aantal plekken ook grenzen verleggen, maar dat betekent dat gebieden die nog
niet waren bestempeld als EHS onder de EHS worden gebracht, zodat de totale
omvang wordt gehaald. Dat zal een zekere compensatie inhouden en dat heeft
ook financiële consequenties.Dan is de vraag om welke gebieden het vooral gaat. Het kan gaan om delen
van die multifunctionele bossen, om de stukken die het minst gevoelig zijn
voor ammoniakdepositie en om kleine gebieden. Dan gaat het niet om alle gebieden
kleiner dan 10 ha, maar om een aantal gebieden kleiner dan 10 ha. Er zijn
dus drie categorieën: een aantal gebieden kleiner dan 10 ha, sommige
delen van multifunctionele bossen en een aantal in overleg als zodanig aan
te duiden minst gevoelige gebieden. Dan is het effect voor de bescherming
van de natuur hetzelfde, want er komen andere gebieden voor
in de plaats. Door grenzen te verleggen in bestuurlijk overleg kunnen wij
een aantal bedrijven extra vrijwaren zonder de wet te wijzigen. Op dit moment
kan ik niet vaststellen hoeveel het er precies zijn, maar ik wijs erop dat
wij al zijn teruggegaan van 43.000 naar 7000. Ik ben dus bereid om die stap
te zetten. Ik wil de wet om twee redenen niet wijzigen. Op een gegeven moment
ben je aan het eind met betrekking tot de formulering van een wet. Bovendien
is het einde zoek wanneer wij weer naar de overzijde van het Binnenhof moeten
gaan met andere politieke verhoudingen. Mijn voorstel geldt alleen als de
wet wordt aanvaard. Anders heb ik er geen enkele behoefte aan om dat traject
in te gaan.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dat heb ik goed begrepen en ik hoop de reactie van de CDA-fractie en de
VVD-fractie vanavond nog te horen. U hebt het over een bestuurlijk traject.
Daar wil ik toch iets meer van weten, want dat is nog een beetje onduidelijk.
Dat betekent dat u in overleg treedt met provincies en dat provincies bij
de voorbereiding van de reconstructie en alles wat daarmee te maken heeft
een belangrijke stem hebben in het verschuiven van de grenzen. In het kader
van de reconstructie kunnen provincies nader bepalen of zij zo met de grenzen
kunnen spelen dat het aantal bedrijven dat ernstige beperkingen ondervindt
verminderd wordt. Daar zijn wij overigens niet voor, maar ik wil even duidelijk
weten waar het u precies om gaat.Minister Pronk:Dit gebeurt inderdaad in het kader van de reconstructie, binnen een bestuurlijk
traject. De provincies mogen de EHS zelf vaststellen, maar dit moet wel in
overeenstemming zijn met de desbetreffende nationale wetgeving. Er moet dus
goed worden gemonitord vanuit Den Haag. Er wordt dan met een aantal provincies
tegelijkertijd gesproken, soms na een afzonderlijk voorbereidend overleg.
Dat is het bestuurlijke uitvoeringstraject waartoe ik bereid ben. Dat doet
niets af aan de betekenis van het wetsvoorstel zelf; de bescherming is hetzelfde.
Ik maak het niet mooier dan het is. Het komt een beetje extra tegemoet, na
alle grote tegemoetkomingen die al waren gedaan, aan de zorgen van de regeringsfractie-VVD
en de oppositiefractie-CDA.Ik kan ook nog iets doen met betrekking tot "stank".De heer Walsma (CDA):Voorzitter. Ik wil graag...De voorzitter:Ik vraag de leden, de minister te laten uitpraten zodat wij dan kunnen
vaststellen of wij nog tijd nodig hebben. Er is nog hooguit tien minuten beschikbaar.De heer Walsma (CDA):De minister sluit nu het onderwerp "ammoniak" af. Het wordt moeilijk om
daarop later weer terug te komen.De minister heeft in de nadere memorie van antwoord heel duidelijk gesteld
dat het wetsvoorstel niet toestaat dat er wijzingen worden aangebracht. Hij
probeert nu toch ruimte te vinden. Door het overleg met de provincies blijft
er onduidelijkheid bestaan.Ten aanzien van de multifunctionele bossen is onduidelijk om welke delen
het gaat. De minister spreekt over "andere gebieden". Zijn dat delen van die
bossen, dan wel van andere ecosystemen? Door deze onduidelijkheid krijgen
wij geen grip op het resultaat van de toezegging van de minister.Minister Pronk:Het gaat erom of de Eerste Kamer bereid is om er met ons uit te komen.
Het gaat om het elkaar vertrouwen. Ik probeer tot een zekere mate van overeenstemming
te komen; ik heb de Eerste Kamer eerlijk gezegd nodig. Collega Brinkhorst
versprak zich en zei dat hij altijd uitgaat van "wantrouwen". Hij gaat natuurlijk,
net als ik, altijd in beginsel uit van vertrouwen. U kunt ervan uitgaan dat
ik dit op een serieuze wijze, samen met mijn collega, zal proberen te leiden
in het kader van het desbetreffende bestuurlijke traject. Ik zal de Eerste
Kamer daarover uiteraard rapporteren. Dit wetsvoorstel, dat al door de Tweede
Kamer is aangenomen en dat behoorlijk evenwichtig is met betrekking tot natuur
en milieu en de dynamiek in de sector, moet natuurlijk wel passeren zodat
het wetsvoorstel inzake de reconstructie geen belemmeringen meer ondervindt.
Dat is ook in het belang van deze Kamer. Ik ben verder bereid om verdere belemmeringen
ten aanzien van het wetsvoorstel inzake de reconstructie weg te nemen in het
kader van de "stank" door het zetten van twee stappen.De heer Varekamp (VVD):Ik wil toch even kort hierop ingaan, voorzitter.De voorzitter:Neen, mijnheer Varekamp, ik geef u niet de gelegenheid daarvoor. Laat
de minister nu eerst uitspreken, want dan kan blijken wat het totale pakket
is dat hij aan de Kamer wil voorleggen. Als de Kamer vervolgens tijd wil hebben
om dat te bespreken, wil ik daar natuurlijk de gelegenheid voor geven, maar
het is goed om nu de minister te laten uitspreken, want na elke onderbreking
blijkt later dat hij toch al had willen zeggen wat u vroeg.Minister Pronk:Dat is niet altijd het geval als het om vragen van de heer Varekamp gaat!De voorzitter:Mijn voorstel is dus om de minister te laten uitspreken. De heer Varekamp
krijgt daarna de gelegenheid om erop terug te komen.Minister Pronk:Wat de stank betreft, ben ik tot twee stappen bereid. Ik heb aangegeven –
dat was overigens geen kwestie van een ambivalente houding – dat er
een mogelijkheid zou zijn, gegeven het feit dat de Kamer het betreffende amendement
in de wet heeft gebracht, om in een bestuurlijk traject door de provincies
iets meer de nadruk te laten leggen op de omvang van de ontwikkelingsgebieden.
Daarvan is gezegd dat dit eigenlijk niet zo de bedoeling is en die opmerking
is op zichzelf terecht, maar die mogelijkheid zou gekozen kunnen worden. Er
zijn nog twee andere mogelijkheden, waarvan de eerste het opstellen van een
novelle is. De heer Varekamp weet uiteraard dat dit niet kan nadat het wetsvoorstel
is afgewezen, maar alleen kan nadat de behandeling van het wetsvoorstel is
aangehouden. Dat is een politieke beslissing. Dat kost een paar maanden. In
tweede termijn moet nog blijken of de Kamer dat vraagt. Dat betekent dat het
gewenst is dat de tweede termijn zo gauw mogelijk wordt gehouden, dus vanavond.
Waarom niet? Als de Kamer het vraagt, zijn wij bereid om zo spoedig mogelijk
een dergelijke novelle op te stellen en aan de overzijde van het Binnenhof
te doen bespreken, maar wij zijn daarbij natuurlijk afhankelijk
van de bereidheid van de Tweede Kamer om tot spoedige behandeling over te
gaan. Aan ons zal het niet liggen.Deze eerste mogelijkheid houdt in dat het wetsvoorstel even wordt geparkeerd.
De tweede mogelijkheid is dat het wetsvoorstel eveneens wordt aangehouden,
maar wordt vervangen door een ander wetsvoorstel. Dat zou dan een stankwet
voor heel Nederland worden. De heer Meijer aan de overzijde had mij al gevraagd
te komen met een wet voor de rest van Nederland. Als wordt gevraagd om te
komen met een wet voor deze gebieden en een wet voor de rest van Nederland,
dan is het eigenlijk beter te komen met een wet voor heel Nederland. Daarin
kan dan worden teruggekomen op het uit de nu voorliggende wet halen van de
desbetreffende verwevingsgebieden. Dat zal aan de overkant van het Binnenhof
opnieuw moeten worden beoordeeld, maar dat geldt ook voor de novelle. Ik ga
nu maar niet op het pro en contra daarvan in. Ik heb daar wel opvattingen
over. U weet dat wij het oorspronkelijk niet hadden voorgesteld, maar dat
de Tweede Kamer het amendement heeft aanvaard. Niet vergeten mag worden dat
de stankwet vervolgens met algemene stemmen is aanvaard, zoals de heer Van
der Lans terecht memoreerde. Ik had daar overheen gelezen. Het is dus eventueel
te repareren.Ik ben ook bereid om de cumulatie eruit te halen, maar dat is de laatste
en ultieme stap. Ik had de cumulatiefactoren al enigszins teruggebracht. Wat
mij betreft, kan de cumulatie eruit, maar niet zomaar. Ik ben er alleen maar
toe bereid wanneer het pakket dan ook wordt aanvaard en dus de ammoniakwet
wordt aanvaard in de wetenschap dat wij het bestuurlijke traject op serieuze
wijze ingaan en met de toezegging van de regering over de cumulatie en de
verwevingsgebieden, waarbij wij uiteraard afhankelijk zijn van de houding
van de Tweede Kamer. Ik zou deze Kamer willen vragen de wetsvoorstellen los
te koppelen. De stankwet kan dan later in een nieuwe uitvoering worden behandeld.
Omdat de inzet duidelijk is, hoeft de uitvoering van de Reconstructiewet en
de ammoniakwet niet te worden gehinderd door het feit dat de stankwet dan
nog niet is aanvaard. Gegeven het feit dat men aan de overzijde van het Binnenhof
zozeer geïnteresseerd is in de Reconstructiewet en de ammoniakwet, heb
ik er alle vertrouwen in dat men bereid zal zijn om met betrekking tot de
stankwet de neus wat dicht te knijpen.Dat is het pakket dat ik heb. Ik kan nu nog wel ingaan op een aantal specifieke
vragen, maar ik geloof dat ik de hoofdlijn van de betogen van de verschillende
geachte afgevaardigden al in mijn beantwoording heb vervat. En daar gaat het
om, want het gaat, zoals de heer Van der Lans heeft gezegd, uiteindelijk om
ja of nee en niet meer om alle mogelijke analytische en inhoudelijke achtergronden
van bepaalde wetsontwerpen.Ik stel dit pakket voor, in de hoop dat al diegenen die zozeer geïnteresseerd
zijn in de dynamiek van de sector dit ook echt zullen zien als een handreiking
om datgene wat door de heer Stellingwerf aan de overzijde is beschouwd als
een goed evenwicht, hier nog van een flink uitroepteken te voorzien.De voorzitter:Gehoord het hele verhaal van de minister, moet ik de leden voorhouden
dat het aan hen is om te beslissen over het al dan niet inlassen van een dinerpauze
om vervolgens in tweede termijn nadere vragen over dit pakket te stellen.
Acht uur is namelijk een absolute cesuur. Op grond van onze afspraken terzake
met de Stenografische dienst moet ik de vergadering uiterlijk op dat moment
sluiten of schorsen. Dus als de leden van mening zijn dat zij tijd nodig hebben
voor nadere vragen over de omvang en diepte van het aangeboden pakket, wil
ik dat nu graag horen. Dan schors ik straks de beraadslaging en kunnen wij
na de dinerpauze doorgaan met de behandeling van de wetsvoorstellen. Het is
niet aan mij om te beoordelen of dat nodig is.De heer Van Gennip (CDA):Voorzitter. Alles gehoord hebbende, vraag ik namens mijn fractie om een
schorsing voor politiek beraad.De heer Van der Lans (GroenLinks):Betekent dit dat u volgende week weer wilt vergaderen? Het lijkt mij dat
wij op z'n minst vandaag een tweede termijn moeten hebben nu de ministers
zoveel toezeggingen hebben gedaan en de mensen in het land zitten te wachten
op duidelijkheid van een betrouwbare overheid!De voorzitter:Het lijkt mij dat wij nu niet moeten vervallen in een politieke discussie.
Er is nu een procedureel punt aan de orde. Ik heb van sommige leden begrepen
dat zij sowieso vandaag geen tweede termijn willen houden om nader beraad
in fracties te kunnen hebben. Mijn vraag was of zij ten behoeve van dat beraad
dit debat willen voortzetten om meer informatie van de bewindslieden te krijgen.
Als zij dat willen, moet ik nu een dinerpauze inlassen waarna er verder kan
worden gediscussieerd.De heer Varekamp (VVD):Wat mij betreft wordt er geen dinerpauze ingelast. Ik sluit mij graag
aan bij het verzoek van de heer Van Gennip die politiek beraad wil. De ministers
wil ik vragen om hun toezeggingen op papier te zetten.Mevrouw Van Leeuwen (CDA):Voorzitter. Als vice-voorzitter van de CDA-fractie – de fractievoorzitters
hebben andere verplichtingen – wil ik u vragen te bevorderen dat de
Kamer nog deze week over de Handelingen kan beschikken.De heer Rabbinge (PvdA):Voorzitter. De bewindslieden hebben een duidelijke uiteenzetting gegeven
en diverse toezeggingen gedaan. Wij hebben dan ook geen behoefte aan nadere
informatie.De voorzitter:U stemt er wel mee in dat de tweede termijn later wordt gehouden?De heer Rabbinge (PvdA):Voor ons is dat niet nodig. Wij zouden direct een tweede termijn kunnen
houden, maar wij hebben begrip voor het verzoek van andere fracties en stemmen
er dus mee in dat de tweede termijn later wordt gehouden.De heer Van Bruchem (ChristenUnie):Voorzitter. Daar kan ik mij ook in vinden, maar ik wil wel vragen om een
schriftelijk antwoord op de niet beantwoorde vragen. Dan kunnen wij de volgende
week of de week daarop verdergaan.De heer Hessing (D66):Voorzitter. Ik sluit mij graag aan bij de heer Rabbinge.Minister Brinkhorst:Voorzitter. Ik heb gezegd dat ik mij ervan bewust ben dat niet alle vragen
zijn beantwoord. Uiteraard zal ik de nog niet beantwoorde vragen alsnog schriftelijk
beantwoorden.De voorzitter:Dan stel ik mij voor dat de beraadslaging nu wordt geschorst en dat wij
over twee weken beginnen met de tweede termijn. Voor die tijd zal ons een
stuk van minister Brinkhorst bereiken waarin hij de nog overblijvende vragen
beantwoordt, terwijl minister Pronk zijn toezeggingen nog op papier zet. Wat
het laatste betreft, zijn wellicht de Handelingen ook toereikend.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik weet dat de Eerste Kamer niet het meest snelle orgaan ter wereld is,
maar ik zie niet in waarom niet volgende week de tweede termijn kan worden
gehouden.Minister Brinkhorst:Over twee weken heb ik helaas verplichtingen in het buitenland.De voorzitter:Over het tijdstip van de tweede termijn zal in het Seniorenconvent nog
overleg moeten worden gevoerd. Ik begrijp dat de leden er geen bezwaar tegen
hebben om al over een week die termijn te houden. Als dat het geval is, moeten
wij zoeken naar mogelijkheden daartoe. Ik stel vast dat beide ministers aanstaande
dinsdag aanwezig kunnen zijn en dan moeten wij daar maar op mikken. Ik verwacht
dus geen stuk meer van de minister van VROM, want wat hij gezegd heeft, komt
in de Handelingen te staan waarvan de voorlopige versie op korte termijn beschikbaar
kan zijn.De heer Van Bruchem (ChristenUnie):Voorzitter. Mijn verzoek met betrekking tot de niet beantwoorde vragen
gold ook de minister van VROM. Hij heeft een aantal van mijn vragen niet aangeroerd.De voorzitter:Ik vraag beide ministers na te gaan welke vragen zij niet hebben kunnen
beantwoorden en dit alsnog te doen.De heer Varekamp (VVD):Voorzitter. Voor mij zijn de Handelingen niet voldoende. Ik wil graag
op papier hebben welke toezeggingen de bewindslieden doen en hoe zij die denken
te vertalen. Bovendien dring ik erop aan dat het vervolg van dit debat over
twee of drie weken plaatsvindt. Ik vind dat er te weinig tijd is voor politiek
overleg en bestudering van de stukken als dit overleg volgende week plaatsvindt.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dit vind ik te gek voor woorden. Het politieke beraad kan makkelijk binnen
een week worden afgerond. In de Handelingen kan precies worden nagelezen wat
de bewindslieden hebben gezegd. Het lijkt mij – ook met het oog op allerlei
andere belangen die in het spel zijn – niet verantwoord hiermee nog
drie of vier weken te wachten. Ik stel daarom voor dat wij vasthouden aan
het besluit van de voorzitter.De voorzitter:Ik heb de heer Van der Lans gehoord en ik heb ook de heer Varekamp gehoord.
Wij zullen op de wijze waarop wij dit in dit huis plegen te doen in onderling
overleg een oplossing zoeken. De uitkomst kan zijn dat wij dit overleg volgende
week voortzetten, maar ook dat de omstandigheden dwingen dit op een later
moment te doen. De minister van LNV is over twee weken niet beschikbaar. Dit
beperkt onze mogelijkheden, want dan zou het overleg tot over drie weken moeten
worden uitgesteld. De leden krijgen zo snel mogelijk bericht over de uitkomst
van onze afwegingen. Het verzoek aan de bewindslieden om de overgebleven vragen
schriftelijk te beantwoorden, blijft overeind. De Handelingen worden rondgestuurd
en de leden horen op zo kort mogelijke termijn wat de voorzitter heeft beslist.De beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 19.57 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-753-765.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl