Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake marktordening, doelmatigheid en beheerste kostenontwikkeling op het gebied van de gezondheidszorg (Wet marktordening gezondheidszorg) (30186)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 3476-3494

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

01-03-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 53, pagina 3476-3494

22-02-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30186Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake marktordening, doelmatigheid en beheerste kostenontwikkeling op het gebied van de gezondheidszorg (Wet marktordening gezondheidszorg) (30186)Pagina 3476-3494
Regeling van werkzaamheden (woensdag 22 februari 2006)Pagina 3476-3476
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 22 februari 2006)Pagina 3494-3495
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake marktordening, doelmatigheid en beheerste kostenontwikkeling op het gebied van de gezondheidszorg (Wet marktordening gezondheidszorg) (30186)Pagina 3451-3476
Presentie en opening (woensdag 22 februari 2006)Pagina 3451-3451

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 129 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regels inzake marktordening, doelmatigheid en beheerste kostenontwikkeling
op het gebied van de gezondheidszorg (Wet marktordening gezondheidszorg) (30186).De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Hoogervorst:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor haar inbreng in eerste termijn. Ik zal
trachten zo compleet mogelijk te antwoorden op de vele gestelde vragen. Ik
kondig nu alvast aan dat ik op de amendementen die hier en daar in beweging
zijn, schriftelijk vóór de tweede termijn zal reageren.De voorzitter:Ik zie dat de heer Vendrik naar de microfoon loopt. Ik dacht dat hij alleen
de microfoon wilde bijstellen: zo vroeg in het betoog van de minister kan
hij toch niet interrumperen?!De heer Vendrik (GroenLinks):Op zich heeft u een punt, maar de minister kondigt nu schriftelijk commentaar
op de amendementen aan. Is dat nog vanmiddag te verwachten,
of op een later moment?Minister Hoogervorst:Op een later moment.De heer Vendrik vroeg mij om wat meer algemene beschouwingen rond verleden,
heden en toekomst van marktwerking. Daar zouden wij heel lang over kunnen
discussiëren, maar hij heeft op zichzelf gelijk dat het aflopen van een
proces van marktwerking tot heel onverwachte effecten kan leiden. Bij marktwerking
controleer je niet alles van bovenaf en dan gebeuren er soms onverwachte dingen,
wat ook de bedoeling is van marktwerking. Tegelijkertijd is het bij liberalisering
van een complexe markt als de zorgmarkt van groot belang dat dat met grote
behoedzaamheid, dus geleidelijk gebeurt en dat je daarvoor de juiste randvoorwaarden
creëert. Daarom discussiëren wij vandaag over de creatie van de
NZa. De Kamer heeft mij leren kennen als iemand die vrij behoedzaam omgaat
met liberalisering, iets wat ik wil blijven doen. Dat neemt niet weg dat de
stappen die wij hebben gezet in de context van de zorg bepaald revolutionair
zijn te noemen. Dan heb ik het niet zozeer over de 10% vrije dbc's,
al zijn die vrij kleine liberaliseringen al een behoorlijk signaal geweest
voor de ziekenhuizen dat zij meer op prestaties worden afgerekend. In het
jaar waarin dat is gebeurd, zagen wij de doelmatigheid van ziekenhuizen ineens,
na jaren van stagnatie, met 4% toenemen. Ook als men niet concurreert
op de prijs, wordt er toch al hevig geconcurreerd op adherentie, heviger dan
in het verleden, ook omdat er gelukkig een veel ruimer aanbod aan ziekenhuiszorg
is dan in het verleden.Maar er zijn ook andere stappen gezet, zoals het opheffen van de contracteerplicht
in de extramurale AWBZ. In de Nota transparante en integrale tarieven heb
ik een langetermijntoekomstperspectief geschetst over hoe wij zorginstellingen
meer verantwoordelijkheid willen geven bij hun investeringsbeslissingen, iets
wat ook zonder pure marktwerking heel belangrijk is. Wij moeten stevig doorgaan
op deze weg, zij het dat wij nog langere tijd een gemengd systeem nodig zullen
hebben. Aan de ene kant van het spectrum staan deelmarkten, met elementen
van centrale aanbodsturing en tariefregulering en aan de andere kant deelmarkten
met vrije prijzen en vrije toetreding tot de markt, met daartussenin verschillende
mogelijke combinaties. Op sommige deelmarkten, zoals de zorg op grond van
de Wet medische verrichtingen, zal het aanbod altijd centraal worden gestuurd.
Dit zal een geleidelijk proces zijn, altijd met elementen van centrale aanbodsturing.De heer Vendrik verzuchtte ook een beetje: als je kijkt naar die nieuwe
Zorgautoriteit en de bevoegdheden daarvan, hoe nieuw is die dan? Het is toch
een opeenstapeling van bevoegdheden die wij uit het verleden kennen? Ik denk
dat hij daar op zichzelf gelijk in heeft. Op de keper beschouwt krijgt de
Zorgautoriteit heel veel bevoegdheden die uit het verleden stammen. Het tarievenorgaan
van het CTG, en de bevoegdheden die zien op het toezien op de uitvoering van
de Zvw en de AWBZ, de huidige taken van het CTZ, worden nu in één
toezichthouder, de NZa, ondergebracht. Daarnaast blijven nog veel andere toezichthouders
hun functie gewoon vervullen. De IGZ blijft toezien op de kwaliteit van de
zorg, de NMa ziet toe op de mededinging en houdt toezicht bij fusies en handhaaft
het kartelverbod en De Nederlandsche Bank let erop dat verzekeraars solvabel
zijn.Waarom hebben wij, als zoveel bij het oude blijft, dan toch die NZa nodig?
Daar zijn drie redenen voor. De eerste is om een betere samenhang in het toezicht
tot stand te brengen door bundeling en stroomlijning van het toezicht. De
tweede is om een betere informatievoorziening aan patiënten en verzekerden
te bevorderen. De derde, echt nieuwe taak is het creëren van een marktmeester
die het ontluikende proces van marktliberalisering begeleidt.Het is belangrijk dat het toezicht zo veel mogelijk in één
lichaam terechtkomt. De zorgmarkten kunnen moeilijk los van elkaar worden
gezien. Wat op de zorginkoopmarkt gebeurt, heeft bijvoorbeeld weer rechtstreeks
invloed op de verzekeringsmarkt. Wat er gebeurt op de tariefvrije deelmarkten
van de ziekenhuissector, het B-segment, heeft ook een direct gevolg voor het
tariefgereguleerde deel van het A-segment. Daarom is het ook zeer belangrijk
dat de kennis over het A-segment en de kennis over de tariefstelling in hetzelfde
lichaam aanwezig zijn dat ook op de marktliberalisering toeziet. Dat moet
niet in twee aparte organen zitten, zodat de een steeds kennis moet gaan opdoen
die de ander al heeft. Bovendien zou men de neiging kunnen hebben om met elkaar
te concurreren. Ik kom daar straks nog op terug als ik inga op het amendement
van de heer Omtzigt.Verder is het belangrijk om het toezicht van CTG en CTZ in één
nieuwe toezichthouder, de NZa, te verenigen. De heer Heemskerk en mevrouw
Schippers zeiden al dat er veel toezichthoudende lichamen zijn in de zorg.
Als wij het aantal zbo's en lichamen kunnen terugdringen, is dat een goede
zaak. Dat doen wij niet al te drastisch, maar hiermee komt er in ieder geval één
toezichthouder minder. Die twee toezichthoudende taken vullen elkaar ook mooi
aan. In de brief die ik onlangs aan de Kamer heb gestuurd met mijn visie op
het toezicht, heeft u kunnen lezen dat als samengewerkt moet worden met andere
toezichthouders die een eigen functie hebben, zoals de IGZ, er samenwerkingsprotocollen
worden opgesteld om overlappende taken te voorkomen en om de toezichtlast
van de ondertoezichtgestelden zo veel mogelijk te beperken.Waarom hebben wij een marktmeester nodig? De zorgmarkt was een markt die
zeer lang zonder al te veel liberale elementen heeft moeten werken. Als er
wordt geliberaliseerd moet dat op een zorgvuldige manier worden gedaan. De
marktmeester kan ervoor zorgen dat de markt echt op gang komt, bijvoorbeeld
door maatstafcompetitie, het intelligent vaststellen van bepaalde prijsvorming,
ook als die prijzen gereguleerd zijn. De marktmeester gaat optreden als de
markt het zelf niet af kan of als publieke belangen, zoals kwaliteit, toegankelijkheid
en betaalbaarheid, in gevaar dreigen te komen. Daarom gaat de NZa de marktontwikkeling
en het gedrag van verzekeraars en aanbieders monitoren.De NZa krijgt daar bepaald geen zuinig arsenaal aan instrumenten voor.
Men kan algemene regels opstellen die voor alle aanbieders of verzekeraars
op bepaalde deelmarkten gelden, bijvoorbeeld over de informatievoorziening
aan patiënten en verzekerden. Daarop is Kamerbreed aangedrongen. Men
kan regels stellen met betrekking tot de totstandkoming van zorginkoopovereenkomsten
en de voorwaarden daarin. Dat betreft zorginkoop door de verzekeraar bij de
zorgaanbieder. Bij restitutie betreft het ook inkoop door consument
bij zorgaanbieder. Men kan ook regels stellen aan de administratie van de
marktpartijen. Te denken valt aan kostprijsmodellen.Dit zijn de algemene mogelijkheden die men heeft. Dan zijn er specifieke
verplichtingen die aan partijen kunnen worden opgelegd met aanmerkelijke marktmacht.
Dat is op de zorginkoopmarkt alleen bij vrije tarieven en als de markt op
een andere manier niet op gang komt. Ik zal daar straks naar aanleiding van
de amendementen op ingaan. Die specifieke verplichtingen kunnen gaan over
het doen van een openbaar aanbod, non-discriminatie, het verbieden van koppelverkoop,
regels ten aanzien van de onderlinge levering van diensten en ook kostentoerekening.
Dat is ook het arsenaal waar de Opta over beschikt voor zijn taken. Zo zou
de NZa kunnen voorkomen dat marktpartijen misbruik maken van hun machtspositie.
Dat is een aanvulling op en voorafgaand aan het algemene mededingingstoezicht
van de NMa.De rol van de marktmeester is uitgespeeld als de zorgmarkt grotendeels
een normale markt is geworden. Als die markt goed op gang is en spelers het
marktspel spelen, heeft de marktmeester geen taak meer. Op delen van de markt
kan al een transparante markt zijn ontstaan, bijvoorbeeld op het deel van
de zorgverzekeraars die nu al fors met elkaar concurreren. Daar hoeft de NZa
niet op te treden. Aan het eind van de dag zal dan het algemene mededingingstoezicht
van de NMa voldoende kunnen zijn. Wij weten alleen nog niet precies wanneer
dat moment is aangebroken.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister heeft het over het moment waarop een deelmarkt in de zorg
een normale markt is geworden. Naar mijn mening is er geen enkele normale
deelmarkt in de gezondheidszorg. Dat zal waarschijnlijk nooit gebeuren, al
was het maar omdat zich daar de grootste concentratie bevindt van alle typen
marktfalen die wij kennen uit de economische literatuur. Is het überhaupt
denkbaar dat dit gebeurt? Zo ja, hoe ziet dat moment er concreet uit? Bepaalt
de minister van VWS dan dat het toezicht van de NZa stopt om vervolgens het
toezicht bij de NMa neer te leggen?Minister Hoogervorst:Ja, dat zal uiteindelijk een politieke beslissing zijn, natuurlijk nadat
de NZa daar eerst een oordeel over heeft uitgesproken. Dat oordeel zal ik
met de Kamer moeten bespreken. Waar dat precies ligt, is een kwestie van smaak.
Geen enkele markt in de wereld is helemaal normaal. Als wij alleen maar normale
markten hadden, hadden wij geen NMa nodig. Alle markten in de wereld hebben
een vorm van regulering. Op het gebied van mededinging hebben ze allemaal
toezicht. Helemaal toezichtvrij zal het dus zeker niet worden. Het is een
kwestie van gradatie. De vraag is hoeveel specifiek toezicht er op een gegeven
moment nodig is.De heer Vendrik (GroenLinks):Het initiatief om een deelmarkt als een normale markt te beschouwen, ligt
bij de NZa en dat wordt vervolgens getoetst door de minister. Kan het ook
andersom?Minister Hoogervorst:Ik denk dat het ook andersom kan, maar in dit soort zaken moet er eigenlijk
geen licht zitten tussen het oordeel van de minister en dat van de NZa. De
beslissing om de tarieven te liberaliseren, is een politieke beslissing. Daar
zal ik niet toe overgaan dan nadat ik het advies van de NZa zorgvuldig heb
gewogen.De heer Omtzigt (CDA):In uw inleiding geeft u aan dat u voor de Wet bijzondere medische verrichtingen
geen compleet vrije liberalisering voorziet. Tegelijkertijd zegt u dat de
NZa opgeheven kan worden wanneer alles geliberaliseerd is. Moet ik daaruit
de conclusie trekken dat de NZa een permanent of een tijdelijk karakter heeft?Minister Hoogervorst:Als wij alleen dat nog overhouden voor centrale aanbodsturing, dan is
er geen apart lichaam meer nodig dat daarop toeziet.De heer Omtzigt (CDA):Wat voor toezicht hebt u voor ogen over een jaar of vijf?Minister Hoogervorst:Zover kan ik niet vooruitkijken. Het moet geen scherpslijperij worden.
Naarmate de zorgmarkt meer is geliberaliseerd en min of meer genormaliseerd,
wordt de noodzaak van een specifieke toezichthouder geringer. Ik kan het niet
met een schaartje knippen. Ik weet niet wanneer de NZa kan invaren bij de
NMa. Dat het op een gegeven moment moet gebeuren, staat voor mij wel vast.Mevrouw Kant (SP):Hier schrik ik wel een beetje van. U zegt dat het moet gebeuren. U hebt
het ook al een paar keer gehad over het gros van de zorg op de markt. Ik had
even de indruk dat u na alle kritiek iets voorzichtiger was geworden, maar
daar blijkt vandaag niet zoveel meer van. U hebt het nu alleen nog over de
Wet bijzondere verrichtingen. Eerder had u het ook over acute zorg. Verder
bespeur ik niet veel beperkingen meer.Minister Hoogervorst:U hoeft u niet ongerust te maken, want er liggen geen wilde plannen. Wij
gaan het heel zorgvuldig doen. Dat zullen wij allemaal met u bespreken.Mevrouw Kant (SP):U gaat het wel doen.Minister Hoogervorst:Dat weet ik niet, want ik heb niet zo lang meer op deze positie.Mevrouw Kant (SP):U hebt het over het opheffen van de Zorgautoriteit. Die gaat op in de
NMa. U hebt ook al drie keer het gros gezegd.Minister Hoogervorst:U hebt in de wet geen jaartal zien staan. Het is dus aan mijn opvolgers
om te bepalen hoe voortvarend zij doorgaan op de ingezette weg. Stel dat u
minister van Volksgezondheid wordt, dan denk ik dat het heel anders zal lopen.Mevrouw Kant (SP):Dat denk ik ook. Over dat toekomstperspectief wil ik ook wel discussiëren,
maar daar is het nu niet het moment voor. Ik wil weten wat uw toekomstbeeld
is. Hoeveel van die zorg gaat de markt op? U hebt een tijdje geleden gezegd
dat u dat heel voorzichtig zou doen, maar u slaat nu heel andere taal uit.
Het kan met de verkiezingen te maken hebben, maar ineens is die voorzichtigheid
een beetje verdwenen.Minister Hoogervorst:U vraagt naar de bekende weg. Ik heb u veel nota's doen toekomen over
de voorwaarden en de mogelijkheden die ik zie op het gebied
van de electieve zorg. Daar zeg ik niets nieuws over.Mevrouw Kant (SP):De huisartsenzorg is voor mij bij uitstek een vorm van zorg waar geen
marktwerking moet komen. Dat hebt u eerder ook gezegd en ik neem aan dat u
dat nog steeds vindt. Wij hebben de acute zorg, de bijzondere verrichtingen
en de huisartsenzorg en zo kunnen wij nog meer voorbeelden noemen. Geeft u
eens een beeld van de omvang die u op dit gebied ziet? Wat is volgens u mogelijk?Minister Hoogervorst:Ik doel met name op de electieve zorg. Huisartsenzorg heb ik niet direct
voor ogen. Volgens mij kent u heel goed de randvoorwaarden die ik heb aangegeven.De heer Omtzigt heeft een amendement ingediend (stuk nr. 33) dat gaat
over de verhouding tussen de NMa en de Zorgautoriteit. Ik ben daar een beetje
verbaasd over omdat het marktmeesterschap bij de NZa wordt weggehaald. Dat
mag natuurlijk, maar het slaat wel een belangrijk fundament onder het wetsvoorstel
weg. Wat je overhoudt, is een samenvoeging van het CTG en CTZ. Dat is op zichzelf
geen slecht idee, maar als het marktmeesterschap wordt overgeheveld naar de
NMa, gaat de combinatie van markttoezicht, prijsregulering en toezicht op
de verzekeringswetten verloren. Er is ook geen sectorspecifieke toezichthouder
meer en dat lijkt mij toch een groot verlies. Vanaf 2003 heb ik duidelijk
gemaakt dat wij deze route zouden volgen en wij hebben al verschillende malen
over deze kwestie gedebatteerd. Ik heb nog nooit een indicatie gehad dat de
CDA-fractie zich niet kon vinden in dit fundament van dit wetsvoorstel. Het
zal duidelijk zijn dat ik aanneming van dit amendement ontraad.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb een paar vragen gesteld over dit amendement. Als het wordt aangenomen,
krijgt de NMa een rol die zij nog nooit heeft gehad, te weten het maken van
markten. De NMa is echter geen marktmeester, maar een marktwaakhond en heeft
zich gespecialiseerd in toezicht achteraf. Hiermee wordt toch en passant –
en daarom vroeg ik ook naar de mening van de minister van Economische Zaken
over dit amendement – het mededingingsrecht via een zijdeur op de schop
genomen?Minister Hoogervorst:Dat weet ik niet. Ik weet wel dat het een nieuwe taak voor de NMa is waarvoor
zij nog onvoldoende is toegerust. Verder is het ook niet zo dat wij dit voor
de poorten van de hel hebben moeten wegslepen in die zin dat de NMa koste
wat kost deze taak wilde hebben. Dat hebben wij echt niet hoeven bevechten
op de NMa. Het omgekeerde was eerder het geval. Een betreurenswaardig gevolg
van het amendement is vooral dat je en ouderwets tariefregulerend orgaan krijgt,
zoals het CTG altijd is geweest, terwijl het beleid om de tarieven te liberaliseren
bij een concurrerende instelling komt te liggen die niet beschikt over de
fantastische kennis van de tariefopbouw bij het CTG. Die kennis is onmisbaar
om tarieven te kunnen liberaliseren en te kunnen beoordelen wat er straks
in de markt kan gaan gebeuren.De heer Omtzigt (CDA):Er is sprake van een misverstand. In 2003 repte het regeerakkoord van
de oprichting van een zorgkamer. Dat lijkt in het verlengde van dit amendement
te liggen. In april 2004 bevestigde u dat nog, alleen zou die zorgkamer op
1 januari 2008 worden opgericht. Er zijn meerdere brieven over dit onderwerp
naar het parlement gestuurd. Op dit moment toetst de DTe zowel voor- als achteraf.
Deze organisatie zit wel bij de NMa. Ik zou graag willen dat de minister ingaat
op de transparantie van het toezicht. De CDA-fractie heeft het amendement
ingediend omdat zij vindt dat er door wat nu wordt voorgesteld, door de hele
box vol te laden, een soort toezicht ontstaat van iemand die alles kan doen
op een formele en informele manier. De heer Heemskerk gaat daar nog een behoorlijke
stap verder in dan u. Het voorstel is er juist voor bedoeld dat dit niet kan,
dat er heldere criteria komen voor aanmerkelijke marktmacht, dat het helder
is wanneer er vooraf en achteraf getoetst kan worden en dat het grijze gebied
weggehaald wordt. Ik zou willen dat de minister hierop ingaat bij de behandeling
van het amendement. Waarom denkt hij dat het in zijn wetsvoorstel beter gebeurt
dan in mijn amendement? Ik begrijp het toch goed dat de minister de voorkeur
geeft aan zijn eigen wetsvoorstel?Minister Hoogervorst:Ik kan mij voorstellen dat de heer Omtzigt bezorgd is over een te grote
stapeling van bevoegdheden in één instituut. Ik vind dat het
amendement van de heer Heemskerk wel erg ver gaat, met het geven van een machtspositie
aan de NZa. Maar de bevoegdheden van de minister ten opzichte van de NZa zijn
groter dan die ten opzichte van andere toezichthouders, zoals de AFM en De
Nederlandsche Bank. Die bevoegdheden perken de macht van de NZa enigszins
in. Het is bijvoorbeeld mijn bevoegdheid om te beslissen een tarief te liberaliseren.
De NZa gaat daar vervolgens mee aan het werk. Ik kan een beslissing van de
NZa ook voordragen voor vernietiging. Wat dat betreft zijn er dus al de nodige
checks en balances aanwezig. Bij het toezien op aanmerkelijke marktmacht kan
de NZa niet willekeurig optreden. Er staat immers duidelijk in het wetsvoorstel
dat men het instrumentarium van de NMa en dezelfde jurisprudentie als de NMa
moet gebruiken. Het is weliswaar een ingewikkelde zaak om aanmerkelijke marktmacht
vast te stellen, maar men kan daar bij de Zorgautoriteit niet maar zo eens
naar gaan kijken en zeggen: dit zijn toch wel erg hoge prijzen, dus is er
sprake van aanmerkelijke marktmacht. Zo zal dat niet gaan; men moet zich conformeren
aan de jurisprudentie en de regels die er al zijn en die bij de NMa bekend
zijn. Ik heb daarom veel sympathie voor het amendement van mevrouw Schippers,
om de verbinding tussen de NZa en de NMa wat te verstevigen. Dat lijkt mij
een heel goede zaak. Zowel de regelgeving van waaruit de NMa moet opereren,
als mijn bevoegdheden hebben de Zorgautoriteit dus behoorlijk ingekaderd.
Er is weinig ruimte voor willekeur.De heer Omtzigt (CDA):De CDA-fractie deelt de mening dat de minister van VWS door dit wetsvoorstel
een grote vinger in de pap heeft bij de NZa, zowel door de aanwijsbevoegdheid
als door het kunnen voordragen bij de Kroon voor vernietiging. Dat komt bijna
nergens elders voor. Maar als je al deze bevoegdheden in één
mandje gooit, kan er een vorm van informeel in plaats van formeel toezicht
ontstaan, waardoor de grip juist helemaal verdwijnt. Hoe denkt de minister
dat te kunnen voorkomen?Minister Hoogervorst:Ik denk niet dat het tot zo'n informeel toezicht kan komen. Als bijvoorbeeld
de Zorgautoriteit vindt dat er ergens iets niet helemaal in de haak is, maar
ze het niet goed kan bewijzen, zal het niet zo zijn dat men dan even een telefoontje
pleegt waarin men zegt: wij beginnen een aanmerkelijkemarktmachtprocedure,
maar ik geef je nu nog even de kans om ervan af te zien. Zoiets heeft geen
schijn van kans. Als zo'n telefoontje wordt gepleegd, weet de zorgaanbieder
al dat men er moeite mee heeft om de bewijslast rond te krijgen. Ik ben daar
dus helemaal niet zo bang voor. Ook de heer Vendrik heeft er al op gewezen
dat de praktijk voor de toezichthouders niet eenvoudig zal zijn. Het is niet
eenvoudig om dit soort zaken vast te stellen. Ik weet wel dat de Opta er toch
wel in geslaagd is om KPN het leven geregeld behoorlijk zuur te maken, dus
men zit er niet als een tandenloze tijger. Maar men kan zich ook echt niet
zo maar aan willekeurige acties schuldig maken.De heer Heemskerk (PvdA):Volgens mij is iedereen het er met elkaar over eens dat het instrument
van de aanmerkelijke marktmacht nuttig is. Concurrentie kan eventueel worden
belemmerd, en dat wil niemand. De vraag is, of het instrument aan de NMa of
aan de Zorgautoriteit wordt gegeven. Mijn fractie vindt dat het instrument
aan de Zorgautoriteit moet worden gegeven, maar daarmee kom ik op mijn eigen
amendementen. Maak het dan mogelijk om extra eisen te stellen in geval van
maximumtarieven. Het zijn helemaal geen gekke eisen; het gaat om het bekend
maken van informatie ingevolge artikel 42, of om gelijke behandeling in gelijke
gevallen. Ook dat staat in artikel 42. Waarom wilt u het instrument van aanmerkelijke
marktmacht niet ook inzetten op de maximumtarieven en op de zorgverzekeraarsmarkt?Minister Hoogervorst:De aanmerkelijke martkmacht is van toepassing op de zorginkoopmarkt, die
bestaat uit de markt tussen verzekeraar en aanbieder en de markt tussen patiënt
en aanbieder. Voor dat deel van de markt geldt al het instrument van de AMM.
Dan kom ik nu toe aan de vraag waarom AMM niet van toepassing is op markten
met gereguleerde tarieven. De AMM-bepaling is gericht op het bevorderen van
concurrentie. De ultieme concurrentiebevorderende maatregel is het loslaten
van tarieven. In een tariefgereguleerd deel is er slechts beperkt ruimte voor
concurrentie. Er kan wel concurrentie zijn – ik gaf u daarvan zojuist
een voorbeeld – maar de uitkomsten van het marktproces blijven grotendeels "vastgeprikt".
Ook in het tariefgereguleerde deel kan er ontzettend veel. De NZa heeft behoorlijke
bevoegdheden. Als die allemaal worden ingeschakeld, betekent dit al heel wat
voor marktpartijen. Zo kan de NZa regels geven over transparante consumenteninformatie,
over contractvoorwaarden en over de administratie van spelers, zoals de kostprijsregistratie.
Verder noem ik prijsregulering door middel van maatstafconcurrentie. Dit biedt
de mogelijkheid om te differentiëren tussen efficiënte en minder
efficiënte ondernemingen. Het wordt nog een heel interessante klus voor
de Zorgautoriteit om dit tot stand te brengen; het vaststellen van verschillende
prijzen voor verschillende typen ziekenhuizen. Er is sprake van overkill als
wij hierop ook nog aanmerkelijke marktmacht loslaten, terwijl wij al te maken
hebben met gefixeerde prijzen. Ik geef de heer Omtzigt wel gelijk dat wij
dan te maken krijgen met een wel heel erg dominante partij op de markt. Men
is dan al ingekapseld in een tariefregulerend systeem, maar kan ook nog heel
specifieke aanwijzingen krijgen van de NZa.De heer Heemskerk (PvdA):U maakt er een karikatuur van door te zeggen dat het overkill is. Het
doel is, meer concurrentie mogelijk te maken. Dat zou u zeer moeten aanspreken,
maar ik kan mij voorstellen dat spelers op de maximumtarievenmarkt zich zo
gedragen, dat een minister die risicomijdend is, de tarieven nooit durft vrij
te geven. Wij zijn het er met elkaar over eens dat aanmerkelijke marktmacht
een nuttig instrument is. Door in de voorfase dit instrument specifiek en
gericht in te zetten, helpt u dat om meer tarieven te laten vrijgeven. Doe
dit dus op de maximumtarievenmarkt, en doe het helemaal op de markt tussen
de verzekerden en de verzekeraars.Minister Hoogervorst:Ik heb net een opsomming gegeven van wat er sowieso al mogelijk is en
dan zit men ook nog eens met vaste prijzen. Ik kan mij er weinig bij voorstellen
wat wij dan nog moeten doen om een zorgaanbieder nogmaals door de wringer
te halen.De heer Heemskerk (PvdA):U hebt het nu over de zorgaanbieder. Maatwerk is mogelijk met dit instrument,
dus wij zouden het kunnen gebruiken. Waarom wilt u het niet inzetten op de
markt van zorgverzekeraars?Minister Hoogervorst:Dat is een andere zaak. Je moet met dit soort instrumenten zuinig zijn
en ze alleen inzetten wanneer de markt niet goed werkt. Wij hebben de zorgverzekeraars
al behoorlijk ingekaderd met allerlei voorwaarden waar ook de NZa op toeziet.
Ik noem de acceptatieplicht, de mogelijkheid om ieder jaar over te stappen,
de verplichting dat zorgverzekeraars met 850.000 verzekerden of meer landelijk
moeten opereren. Zorgverzekeraars kunnen zich door de wettelijke voorwaarden
in de Zvw nauwelijks onafhankelijk van de consument of concurrent gedragen.
Te hoge premies of slechte polissen worden onmiddellijk afgestraft. Dit is
inmiddels een van de meest transparante markten van Nederland geworden, waarin
de concurrentie woest is geweest. Op het ogenblik is de concurrentie heel
erg intensief.De heer Heemskerk (PvdA):Dat is een cirkelredenering. De markt werkt goed, dus wij hebben het niet
nodig. Oké, inderdaad, als de markt goed werkt, dan hebben wij het
niet nodig. Maar het zou ook zo kunnen zijn dat de markt niet helemaal goed
werkt en dan maakt het instrument van de aanmerkelijke marktmacht het mogelijk
dat mensen in gelijke gevallen gelijk behandeld worden, dat bepaalde diensten
los geleverd kunnen worden, dat eventueel een openbaar aanbod gedaan kan worden
op sommige terreinen. Dat zijn heel nuttige instrumenten als je twijfel hebt
of de verzekeraar, die 80% marktaandeel heeft in sommige regio's, zich
inderdaad wel netjes gedraagt. Je hoeft het niet te gebruiken, maar het kan
wel. Als de minister blijft zeggen dat de markt uitstekend werkt, ja, dan
hoef je het niet in te zetten. De vraag is of de zorgverzekeringsmarkt zich
zo gaat ontwikkelen.Minister Hoogervorst:Als de mededinging in gevaar is, dan hebben wij ook nog de NMa die haar
werk kan doen. Het optreden dat bij OZ en CZ nog niet kon,
is nu wel mogelijk.De heer Heemskerk (PvdA):Nu versmalt u het tot een fusietoetsing en dat doet inderdaad de NMa,
maar het gaat hier juist om alle andere voorbeelden. Ik herhaal: wij hoeven
het niet in te zetten, maar wij kunnen het gebruiken.Minister Hoogervorst:Ik denk dat wij verschillend inschatten wat er allemaal nodig is. Als
ik zie wat er allemaal in de wet staat, dan vind ik dat een heel zwaar arsenaal.Mevrouw Schippers (VVD):De voorbeelden die de minister noemt, gaan over de basisverzekering en
over ziekenhuizen, dus over het tweede compartiment. Hoe zit het met zorgkantoren,
die monopolisten zijn? Hoe zit het met AWBZ-aanbieders die geen contracteerplicht
hebben, maar wel maximum tarieven? Daar is wel degelijk aan de lopende band
van alles aan de hand. Nieuwe toetreders worden niet gecontracteerd en er
doen zich andere problemen voor, want dat heb je nu eenmaal met monopolisten
in een gesloten markt. Daar wil ik dan toch ook graag een reactie op.Minister Hoogervorst:Daar heb ik wat notities over, maar die kan ik op dit moment niet vinden.
U had deze specifieke vragen ook al in eerste termijn gesteld. Ik kom hier
later op terug.Het amendement van de heer Heemskerk op stuk nr. 10 verzoekt ten aanzien
van de aanwijzing van beleidsregels de voorhangprocedure te verlengen van
10 naar 30 dagen. Ik vind dat niet nodig, maar ik heb er ook geen bezwaar
tegen. Ik laat het oordeel over aan de Kamer.Mevrouw Schippers heeft twee amendementen ingediend over de taakverdeling
tussen de diverse organen. Beide spreken mij aan. Het amendement op stuk nr.
19 betreft de taakverdeling tussen AFM en Zorgautoriteit bij het beschermen
van verzekerden in geval van verkoop op afstand. Ik had ten aanzien van de
taakverdeling naar aanleiding van het advies van de Raad van State een wat
meer fundamentele benadering gekozen, maar dat is niet altijd goed. Als ik
het goed zie, kiest mevrouw Schippers met dit amendement voor een praktische
oplossing. Ik heb er nog eens goed over nagedacht en moet zeggen dat die praktische
insteek mij op zichzelf wel bevalt. Ik ben dus genegen om dit amendement over
te nemen.Het amendement op stuk nr. 20 gaat over de taakverdeling tussen de NMa
en de Zorgautoriteit. Zojuist heb ik al aangegeven dat ik daar positief tegenaan
kijk.Mevrouw Kant heeft drie amendementen ingediend die neerkomen op een taakuitbreiding
van de NZa in die zin dat die organisatie ook gaat toezien op toegankelijkheid
en zorgverschraling. Ik ontraad aanvaarding van die amendementen, niet omdat
ik die niet belangrijk vind, maar omdat die taken al belegd zijn. De IGZ ziet
toe op kwaliteit en de NZa op acceptatieplicht en zorgplicht. Dat heeft met
de toegankelijkheid te maken. De NZa ziet ook toe op de verhoudingen tussen
prijs en kwaliteit.Er zijn over dit laatste punt verschillende vragen gesteld. Daarbij ligt
primair het voortouw bij de IGZ, alsook het "natouw". De inspectie
moet dus toezien op een adequate kwaliteit van het zorgstelsel. De NZa meet
zelf geen kwaliteit. Anders zou die organisatie een monstrum worden. Daarvoor
is de IGZ. Stel echter dat er een markt is waar ineens enorm lage prijzen
worden aangeboden, dan is het wel zinvol dat de NZa even bij de IGZ nagaat
of de kwaliteit klopt en of de verhouding tussen prijs en kwaliteit in orde
is. Het kan zijn dat er alleen maar een lage prijs aangeboden kan worden,
omdat de kwaliteit belabberd is. In dat geval wordt er ingegrepen, samen met
de IGZ.Mevrouw Kant (SP):Nu de minister zegt dat mijn amendementen een taakuitbreiding betekenen,
ben ik blij dat ik ze ingediend heb. Wat de minister zegt, houdt in dat het
inderdaad niet de bedoeling is dat marktwerking gekoppeld wordt aan de publieke
borg. Daar schrik ik van. Natuurlijk is het de IGZ die bepaalt of de kwaliteit
al dan niet voldoende is bij een zorgaanbieder en bij een zorginstelling.
Bij deze amendementen gaat het er mij echter nadrukkelijk om dat er een relatie
wordt gelegd tussen de kwaliteit en de marktwerking. Het gaat mij dus om de
relatie tussen prijs en kwaliteit en tussen effecten van marktwerking en mogelijke
zorgverschraling. Het lijkt mij dat de Zorgautoriteit wel moet kijken naar
die effecten van de marktwerking. Het gaat erom dat er vanwege de publieke
borgen wordt nagegaan of marktwerking eventueel teruggedraaid moet worden
dan wel in bepaalde sectoren niet aangegaan moet worden.Minister Hoogervorst:Mijn antwoord komt erop neer dat deze taken goed zijn belegd, twee bij
de NZa en een bij de IGZ. Het is een gespecialiseerde toezichthouder en die
moet zich niet primair richten op iets wat bij een andere toezichthouder is
ondergebracht.Mevrouw Kant (SP):U gaat langs mijn punt heen. Het gaat er mij niet om dat de Zorgautoriteit
gaat kijken naar de kwaliteit van een instelling. Dat zeg ik ook niet in mijn
amendementen. De Zorgautoriteit vraagt om onderzoek te doen naar de kwaliteit
in relatie tot de prijs en de effecten van marktwerking. Er is ook heel onduidelijk
beschreven welke initiatieven de Zorgautoriteit kan nemen op het gebied van
die onderzoeken. Daar maak ik mij ook zorgen over. Vandaar mijn amendementen.
Daarmee wordt de relatie verduidelijkt.Minister Hoogervorst:Ik meen dat ik al een heel duidelijk voorbeeld heb gegeven van de werking
in de praktijk. Als dus het vermoeden bestaat dat de kantjes ervan afgelopen
worden bij de kwaliteit ter wille van een lage prijs, wordt de expertise van
de IGZ ingeroepen. Zo nodig kan daaraan een halt worden toegeroepen.Mevrouw Kant (SP):In een onderzoek moet dus een relatie worden gelegd met de effecten. Ik
wijs op de marktwerking in de kraamzorg in het verleden met bepaalde effecten
op de kwaliteit. Dat kan consequenties hebben voor het beleid voor het al
dan niet loslaten van de tarieven of het weer vaststellen van tarieven. Dat
is de essentie van datgene waar de Zorgautoriteit naar moet kijken. Als u
dat met mij eens bent, snap ik niet wat uw bezwaar is tegen mijn amendementen.
Daarmee wordt dit namelijk in de wet vastgelegd. Nu is dat onderdeel nog niet
geregeld.Minister Hoogervorst:Het gaat er mij om dat men niet zelf kwaliteitsonderzoeken gaat verrichten,
maar dat men de gegevens daarover betrekt van de IGZ.Mevrouw Kant (SP):Als u aanvaarding van de amendementen ontraadt, moet u wel weten wat daarin
staat. In mijn amendementen wordt de nadruk op de relatie gelegd.Minister Hoogervorst:Ik heb beloofd, schriftelijk commentaar te geven. Ik zal meer specifiek
op deze vraag van mevrouw Kant ingaan.Mevrouw Kant (SP):Dus het ontraden is even geparkeerd, begrijp ik.Minister Hoogervorst:Dat komt later.De heer Vendrik (GroenLinks):Het nadere oordeel over de toelichting op het amendement van mevrouw Kant
vernemen wij kennelijk nog. Eerlijk gezegd, ondersteun ik mevrouw Kant wel.
Al wil de minister het amendement van haar niet overnemen of de aanneming
ervan ontraden, hij blijft gehouden tot het precies omschrijven van de manier
waarop de gevoelige afweging tussen prijs en kwaliteit in de praktijk van
alledag zal worden gemaakt. Het is bepaald onvoldoende om te zeggen dat het
borgen van kwaliteit bij een andere club is neergelegd, namelijk de Inspectie.
Het gaat er namelijk om dat wij precies weten volgens welke procedure de prijs
tegen de kwaliteit wordt afgezet en wie over de conflicten gaat aangaande
het streven naar een betere kwaliteit tegen lagere prijzen. Dat vindt mijn
fractie belangrijk. Ik ben van mening dat dit het hart van het politieke debat
over zorg raakt: meer kwaliteit tegen een lagere prijs. Dat willen wij allemaal,
maar wij weten ook dat er geen "free lunch" is. Op een gegeven moment
ontstaat er dus spanning en komen er conflicten. Wil de minister duidelijk
maken wat in zijn wetsvoorstel de praktijk wordt? Dit is echt onvoldoende.Minister Hoogervorst:Er hoeft helemaal geen spanning te zijn tussen prijs en kwaliteit, sterker
nog: ik ben ervan overtuigd dat de meest doelmatige zorg, zorg van de hoogste
kwaliteit is én meestal de goedkoopste zorg.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij weten allen dat er een conflict is, maar dat wordt nu zo van tafel
geveegd. Ik vind dat echt onvoldoende.Minister Hoogervorst:U veronderstelt dat, maar kunt dat eigenlijk niet doen. Wij hebben nu
in Nederland overal gelijke prijzen, maar een ongelijke kwaliteit.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik sluit helemaal niet uit dat je voor minder geld beter uit bent, maar
de minister kan net zo goed niet uitsluiten dat het omgekeerde ook waar kan
zijn.Minister Hoogervorst:Inderdaad.De heer Vendrik (GroenLinks):Daar heb ik het over.Minister Hoogervorst:Daarom kan ik mij heel goed voorstellen dat de NZa er bij de IGZ op aandringt
dat die in kaart brengt hoe het met de kwaliteit van producten zit die tegen
een bodemprijs worden aangeboden, indien die NZa grote prijsverschillen constateert
zodra de markt wordt vrijgegeven.De heer Vendrik (GroenLinks):U zegt dat u zich dat kunt voorstellen. Dat is mij allemaal zwaar onvoldoende.
Het betekent namelijk dat de NZa in voorkomende gevallen zelf van u mag bepalen
of zij mogelijke kwaliteitsaspecten checkt die kleven aan een situatie die
zij aantreft en dat zij zelf maatregelen mag overwegen. Dat is mij te min.
Het gaat erom dat dit altijd geborgd moet zijn. Als de minister de amendementen
van mevrouw Kant niet over wil nemen, is het aan hem om duidelijk te maken
hoe dat volgens zijn wetsvoorstel in de dagelijkse praktijk zal geschieden.
Ik krijg daar geen antwoord op. De minister veegt de spanning van tafel en
zegt vervolgens: ik kan mij voorstellen dat enzovoorts. Dat vind ik onvoldoende.Minister Hoogervorst:De IGZ zal de kwaliteit sowieso moeten borgen in ons systeem, of er nu
concurrentie is of niet. De IGZ is de algemeen toezichthouder en moet vanwege
die functie de kwaliteit in de gaten houden. Dat doet de IGZ systematisch
en niet door steeds achter relletjes aan te lopen, zoals eigenlijk in de afgelopen
vijftig jaar altijd is gebeurd. Nu hebben wij een veel efficiënter en
systematischer ingericht toezicht. Hiermee kan vrij systematisch de kwaliteit
in de gaten worden gehouden. Misschien is het goed dat wij deze discussie
overdoen naar aanleiding van de kwaliteitsbrief die ik u heb gestuurd, want
daar staat precies in hoe ik dat met het veld wil gaan doen. Mijn plan is
zeer ambitieus en biedt geen plaats aan beunhazen die slechte kwaliteit tegen
een lage prijs leveren.Mevrouw Schippers (VVD):Dit misverstand vind ik erg belangrijk. Ik ben het helemaal met de minister
eens. Ik zou het dan ook op prijs stellen als hij hier in zijn reactie op
de amendementen van mevrouw Kant nader op inging. Het is echt een misverstand
dat de kwaliteit niet geborgd is als die niet is gekoppeld aan deze wet. De
kwaliteit wordt namelijk vastgesteld door de beroepsgroepen. Die zetten de
gouden standaard die vervolgens door de Inspectie wordt gehanteerd, wat er
elders ook gebeurt.Minister Hoogervorst:Ik zal hier in de schriftelijke advisering over de amendementen extra
aandacht aan besteden, voorzover ik niet helemaal duidelijk ben geweest. Over
overlapping met andere toezichthouders heb ik al gezegd dat wij die zo veel
mogelijk proberen te beperken.De heer Omtzigt antwoord ik dat er geen hiërarchie is tussen toezichthouders.
Als er wel sprake is van overlapping, ben ik degene die ingrijpt. Wij proberen
ervoor te zorgen dat de toezichthouders niet in elkaars vaarwater zitten.
De ene toezichthouder is niet hoger dan de andere, zelfs niet als wij van
de Zorgautoriteit een Hoog College van Staat zouden maken, zoals de heer Vendrik
wil.De heer Omtzigt (CDA):Ik dank de minister voor deze toezegging. Dat betekent dat hij vanuit
zijn regiefunctie ingrijpt als meerdere toezichthouders zich met hetzelfde
bezighouden. Wij zoeken hier allemaal naar een manier om de scheiding tussen
toezichttaken duidelijk te maken.Minister Hoogervorst:Voor die regiefunctie houd ik mij inderdaad verantwoordelijk.De heer Heemskerk wil in zijn amendement op stuk nr. 18 de WOB van toepassing
laten zijn op de WMG-gegevens. Ik wens de heer Heemskerk toe dat de WOB nog
eens op hem van toepassing mag zijn. Datgene wat hij vraagt, lijkt mij hier
toch niet verstandig. Het gaat vaak om bedrijfs- en marktgevoelige gegevens,
die niet via de WOB in handen van de concurrentie mogen kunnen komen. Daarop
moeten leveranciers van gegevens kunnen vertrouwen. Zo is het ook bij andere
toezichthouders geregeld, zoals bij de Belastingdienst. De NZa moet echt gevrijwaard
worden van het dilemma om gegevens te vragen die daarna via de WOB op straat
terecht zouden kunnen komen. In die situatie kan een toezichthouder niet goed
meer functioneren. Ik meen dat de WMG op zichzelf voldoende waarborgen biedt
dat de NZa de nodige informatie verstrekt die relevant is voor de consument.De heer Heemskerk (PvdA):Niemand wil dat er bedrijfsgevoelige geheimen of privacygevoelige informatie
op straat terechtkomen. De WOB regelt ook allemaal dat dit niet gebeurt. Overigens
werken Kamerleden permanent in de openbaarheid, dus is de WOB volledig op
ons van toepassing. Waarom schaft de minister de WOB eigenlijk af voor de
Zorgautoriteit en hoe is dit geregeld bij vergelijkbare toezichthouders, zoals
de Arbeidsinspectie of de Voedsel en Waren Autoriteit? Zij werken ook in een
hoge mate van openbaarheid.Minister Hoogervorst:Ik zal in de onderbouwing van mijn ontrading van de aanneming van dit
amendement nog precies ingaan op de wijze waarop dit bij andere toezichthouders
is geregeld.Dit brengt mij bij het idee om bij het bepalen van aanmerkelijke marktmacht
met vaste percentages te werken. Ik meen dat het interruptiedebat tussen de
heren Heemskerk en Omtzigt heel helder heeft gemaakt dat dit misschien niet
zo'n goed idee is, dat tot willekeurige situaties kan leiden. Ik heb al gezegd
dat het bepalen van aanmerkelijke marktmacht onderhevig is aan de Europeesrechtelijke
regels zoals die hiervoor bestaan en aan de jurisprudentie die op dit gebied
in de loop der jaren is gevormd. Daarmee heeft de NMa zeer ruime ervaring.
Ik geef toe dat het niet gemakkelijk is aanmerkelijke marktmacht vast te stellen.
Dat mag echter ook niet gemakkelijk zijn. Dit instrument is namelijk een heel
zware ingreep in de economische vrijheid.De heer Heemskerk (PvdA):Mijn amendement op stuk nr. 24 verandert helemaal niets aan de percentages
in de wet, die gewoon blijven zoals zij zijn. Het enige wat ik doe, is uitspreken
dat bij Algemene Maatregel van Bestuur in situaties die extra ingewikkeld
worden factoren en criteria kunnen worden aangewezen. Dat gebeurt dus allemaal
met parlementaire controle. De minister zit erbij. Het is ook niet een scheidsrechter
die de regels verandert, maar de minister. Dat is het enige wat ik toevoeg.
Wellicht is hierover verwarring ontstaan bij de interruptie van de heer Omtzigt,
maar ik verander helemaal niets aan die percentages.Minister Hoogervorst:U bedoelt dus dat het een lege AMvB is die ik zou kunnen vullen. Ik heb
daar eerlijk gezegd toch niet zo'n behoefte aan. Ik dacht ook dat u met uw
amendement de mogelijkheden die de NMa nu al heeft, zou willen schrappen.
Maar goed, dat kan ik verkeerd zien. Ik denk dat het niet zinvol is om nog
iets toe te voegen aan de al bestaande mogelijkheden en de jurisprudentie.De heer Heemskerk (PvdA):U hoeft die AMvB ook helemaal niet te gebruiken, maar wellicht is het
toch een keer nodig om iets extra's te doen. Dat wordt mogelijk met het amendement
en verder stel ik alleen nog voor om de verwijzing naar de Mededingingswet
in artikel 42 te schrappen, opdat dit niet tot extra juridisch gehakketak
kan leiden. Ik geef u wat extra mogelijkheden om regels vast te stellen rondom
de Zorgautoriteit.Minister Hoogervorst:Zoals u de Zorgautoriteit ook in de sfeer van de aanmerkelijke marktmacht
extra mogelijkheden wilt bieden. Ik heb daar gewoon niet zo'n behoefte aan.De heer Heemskerk (PvdA):Ik wel!De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter, de minister zei zojuist in een bijzin dat de NZa bij het bepalen
van een relevante markt gebruik kan maken van jurisprudentie van de NMa, maar
die is er helemaal niet. Volgens mij heeft de NMa in het kader van het toezicht
op fusies en overnamen nog nooit een relevante markt behoeven af te bakenen.
Dit instrument is nooit toegepast omdat dit een nieuwe wet is, maar de NMa
heeft ook nooit een relevante markt afgebakend. Dit maakt de ruimte die de
NZa heeft om een relevante markt af te bakenen, extra kritisch. Ik denk dan
ook dat het zelfs nog wel wat verder zou mogen gaan dan het amendement van
de heer Heemskerk, dat de NZa op voorhand meer ruimte zou moeten krijgen om
een oordeel te geven over wat naar haar mening een relevante markt is. Volgens
mijn informatie is het in ieder geval een lege verwijzing, als de minister
naar het mededingingsrecht verwijst.Minister Hoogervorst:Er wordt mij nu verzekerd dat er wél jurisprudentie is, maar ik
zal er nog wat preciezer op ingaan in mijn schriftelijke commentaar op het
amendement.De heer Omtzigt heeft een amendement op stuk nr. 35 ingediend dat over
sectorspecifieke fusiedrempels gaat. Dit wordt geregeld in de Mededingingswet
en ik vind het toch niet chic om het daarop vooruitlopend ook nog in dit wetsvoorstel
te regelen. Het lijkt mij allemaal een beetje voorbarig.De heer Omtzigt (CDA):Om een misverstand weg te nemen, het gaat in het amendement dan ook om
een tijdelijke bepaling. Het behoort inderdaad in de Mededingingswet thuis,
maar het zal nog een paar maanden of misschien wel langer duren voordat wij
de wijziging van die wet behandelen, dus ik zou u voor de tussentijd deze
mogelijkheid willen geven.Minister Hoogervorst:Oké, dan begrijp ik het beter.Voorzitter. In het amendement op stuk nr. 36 stelt de heer Omtzigt voor,
de evaluatie te vervroegen. Ik vind het voorgestelde tijdstip wat aan de vroege
kant, maar ik laat het oordeel over dit amendement aan de Kamer over.De heer Vendrik stelt in zijn amendement op stuk nr. 29 voor, de NZa rechtstreeks
aan de Tweede Kamer te laten adviseren. Dit betekent het verheffen van de
NZa tot een Hoog College van Staat. Ik vind de NZa wel belangrijk,
maar ik zie haar niet als een Hoog College van Staat, zoals de Raad van State
of de Algemene Rekenkamer. Ik vind het ook niet passen bij de ministeriële
verantwoordelijkheid. Bovendien is het overbodig, want de Tweede Kamer kan
altijd via mij vragen stellen aan de NZa. Ik heb nog nooit meegemaakt dat
de Kamer een dergelijk recht werd ontzegd. Het lijkt misschien Prinzipienreiterei,
maar dat is af en toe wel belangrijk...De heer Vendrik (GroenLinks):Zo ken ik deze minister, als pragmatisch minister van VWS, helemaal niet.
Afgezien daarvan is echter mijn vraag wat zich daar, in de praktijk van alle
dag, tegen verzet. Het gebeurt ten aanzien van meerdere organen, organen die
vergelijkbaar zijn met de NZa en die vergelijkbare functies hebben. Het hele
wetsvoorstel barst van de driehoekjes en dit is er ook zo een. Kortom, wat
verzet zich ertegen om expliciet in de wet vast te leggen dat de NZa zich
rechtstreeks tot het parlement kan wenden in termen van advisering en verslaglegging
en dat het parlement hier een actieve betrokkenheid bij heeft? Dat lijkt mij
helemaal geen kwaad kunnen.Minister Hoogervorst:Het past niet in de leer van de ministeriële verantwoordelijkheid.
De NZa is hiërarchisch ondergeschikt aan een minister en daarbij past
niet een rechtstreekse toegang tot de Tweede Kamer.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij hebben al vaker meegemaakt dat bijvoorbeeld de NMa in het parlement
verslag kwam doen.Minister Hoogervorst:Ja, na toestemming van de minister!De heer Vendrik (GroenLinks):Zullen wij die toestemming dan maar eens weghalen? Waarom zou het parlement
niet mans genoeg kunnen zijn om zelfstandig te besluiten tot het horen van
de Zorgautoriteit? Waarom hebben wij daar toestemming van de minister voor
nodig?Minister Hoogervorst:Ik begrijp wel dat u dit wilt, maar ik vind het geen correcte gang van
zaken.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat u het niet correct vindt, begrijp ik; kennelijk vindt u dat de NZa
hier pas mag verschijnen, als u er toestemming voor geeft. Dat vind ik echter
raar. U bent toch de man van openheid, transparantie, verantwoording en openbaarheid:
waarom dan die correctiemogelijkheid?Minister Hoogervorst:Het eindigt ermee dat op een gegeven moment situaties ontstaan waarin
instanties dingen tegen u gaan zeggen, waar ik dan ministerieel voor verantwoordelijk
ben. Als de NZa of welke instantie dan ook gewoon maar een beetje met de Tweede
Kamer kan gaan kletsen, kan ik daar geen verantwoordelijkheid voor dragen.
Het lijkt Prinzipienreiterei, maar het is voor de zuiverheid van de onderlinge
verhoudingen niet goed als het gebeurt.De heer Heemskerk (PvdA):Eerst was de minister mild, maar nu gaat hij volgens mij ertoe over alleen
maar bezwaren op te werpen tegen het feit dat de Tweede Kamer naar aanleiding
van het jaarverslag een gesprek zou kunnen hebben met de voorzitter van de
Zorgautoriteit. Wij hebben dat als Kamer al gedaan met de voorzitter van de
NMa en ook met de voorzitter van de AFM. Het is zelfs in de wetgeving betreffende
De Nederlandsche Bank geregeld dat ook daar de voorzitter naar de Kamer kan
komen. Verzet de minister zich tegen de mogelijkheid dat de Kamer bijvoorbeeld
naar aanleiding van het jaarverslag een gesprek voert met de voorzitter van
de Zorgautoriteit?Minister Hoogervorst:Als dat verzoek mij bereikt, kan ik mij niet voorstellen dat ik daar negatief
op zou reageren, maar ik vind het beter om het niet zo in de wet te regelen.De heer Omtzigt (CDA):De CDA-fractie zou dit graag schriftelijk toegelicht zien. Niet alleen
wat betreft de voorbeelden die collega Heemskerk noemde, maar ook als het
gaat om de Inspectie Werk en Inkomen is het mogelijk voor de Kamer om de voorzitter
uit te nodigen. Aan die wet heeft de minister in een vorig politiek leven
zelf nog meegewerkt.Minister Hoogervorst:De directeur van de Inspectie Werk en Inkomen is gewoon ambtenaar. Het
betreft geen zbo, maar een rijksdienst. Ik neem aan dat de minister toestemming
heeft gegeven dat betrokkene met de Kamer sprak, zoals ik toestemming kan
geven dat mijn directeur-generaal met u praat en dat mijn ambtenaren u een
technische briefing geven. Dat is allemaal heel normaal en daar ga ik niet
krampachtig mee om, maar je moet de dingen zuiver in de wet zetten.De heer Omtzigt (CDA):Vanwege die zuiverheid zou ik dit graag op een stukje papier zien. In
de SUWI-wetgeving staat bijvoorbeeld vast dat de Kamer zelfstandig het recht
heeft om de directeur van de IWI te horen zonder voorafgaande toestemming
van de minister.Minister Hoogervorst:Ja, het begint met dat soort kleine dingen en de staatsrechtelijke verloedering
gaat steeds verder. Nu, ik zal hier geen slapeloze nachten van hebben.Voorzitter. Ik kom bij de amendementen rond het reclametoezicht op zorgaanbieders,
op de stukken nrs. 16 en 21, van de heer Heemskerk en mevrouw Schippers. Ik
heb geen behoefte aan deze amendementen. Ik vind dat het reclametoezicht op
zichzelf goed belegd is bij de Reclamecodecommissie. Ik gevoel geen behoefte
tot wijziging van de bestaande situatie, maar als het toch zou moeten, dan
geef ik er de voorkeur aan het toezicht bij de IGZ onder te brengen in plaats
van bij de NZa. Dat zou dan een keuze voor het amendement-Schippers zijn.De heer Heemskerk (PvdA):Kunt u dat nader onderbouwen?Minister Hoogervorst:De IGZ heeft nu ook al een taak rond reclametoezicht bij geneesmiddelen.Er zijn twee amendementen ingediend, één door de heer Heemskerk
op stuk nr. 13, en één door mevrouw Schippers op stuk nr. 22,
waarin wordt voorgesteld toegang tot de rechter te geven voor patiënten-
en consumentenorganisaties. Ik wacht nog af of deze amendementen
in elkaar worden geschoven. Mijn algemene oordeel is dat ik, voorzover het
om algemene organisaties gaat, daar graag mee kan instemmen.Mevrouw Schippers heeft gevraagd hoe de NZa garandeert dat er geen kloof
ontstaat tussen de praktijk en de toezichthouder, als dat geïnstitutionaliseerd
overleg via de kamerstructuur van het CTG verdwijnt. De NZa wil dat anders
gaan inrichten dan in de traditionele kamers. De WMG bevat geen bepaling over
het kunnen instellen van dergelijke commissies door de NZa, maar dat neemt
niet weg dat de NZa wel verplicht is om belanghebbenden en deskundigen te
raadplegen. Dat is vastgelegd in de AWB. De NZa kiest zelf voor de wijze,
waarop aan deze verplichting wordt voldaan. Dat kan door al dan niet in commissieverband
deskundigen en belangenorganisaties te consulteren, maar ook door marktpartijen
gericht om een reactie te vragen. Ik denk dat de NZa echt wel weet hoe de
zaken lopen. Als men bijvoorbeeld het tarief van specialisten vaststelt, is
het niet wijs om dat te doen zonder met de Orde te praten.Mevrouw Kant heeft een amendement ingediend op stuk nr. 30, waarin zij
representatieve organisaties een rol geeft om landelijke tarieven te bepalen.
Ik heb begrepen dat wij daarmee weer teruggaan naar de oude situatie van de
WTG, waarin collectieve onderhandelingen de markt zwaar dichtmetselden. Dat
wil ik niet, maar mevrouw Kant kan erop rekenen dat de NZa dat gewetensvol
doet.Mevrouw Kant (SP):Als iets in een oude wet goed is geregeld, is er niets mis mee om dat
in een nieuwe wet over te nemen. In dit geval staat er nadrukkelijk "kan",
zodat het niet moet. De reden is dat er individuele beroepsbeoefenaren zijn
waarvoor het veel handiger zou zijn om op landelijk niveau afspraken te maken
over iets, die dan voor het hele land gelden. Waarom zou je dat niet doen
als het beter is? Dat is niet meer mogelijk als dit amendement niet wordt
aanvaard.Minister Hoogervorst:Het is wel mogelijk om representatieve organisaties op een adequate manier
te consulteren. Ik vermoed sterk dat dat gewoon gaat gebeuren. Men is verplicht
belanghebbenden en deskundigen te raadplegen, men kan niet zomaar op eigen
houtje opereren.Mevrouw Kant (SP):Daar gaat het niet om. Huisartsen mogen in groepjes onderhandelen met
al die verschillende zorgverzekeraars. Ik vraag mij nog steeds af, welk doel
dat dient. In mijn ogen dient dat geen doel. Als er landelijke afspraken kunnen
worden gemaakt over een aantal zaken, samen met Zorgverzekeraars Nederland,
en wij vinden dat als politiek een goed idee, dan moeten daarover toch landelijke
afspraken gemaakt kunnen worden? Nu kan dat niet.Minister Hoogervorst:Ik heb de afgelopen anderhalf jaar niets anders gezien.Mevrouw Kant (SP):Natuurlijk, er vindt overleg plaats, maar het gaat mij erom dat, als er
landelijke afspraken zijn, de individuele huisartsen niet op al die punten
aparte contracten met zorgverzekeraars moeten afsluiten. Daar worden zij helemaal
gek van, wat al vervelend is, maar dat het geen enkel doel dient, is nog veel
vervelender.Minister Hoogervorst:Ik denk echter dat de meeste en waarschijnlijk alle contracten wel een
doel dienen. Daar zijn afspraken over gemaakt tussen huisartsen en verzekeraars.
Voor het inkomen van de huisarts gelden vaste tarieven. Er wordt wel veel
geprotesteerd, maar het is allemaal redelijk goed geregeld.Mevrouw Kant (SP):Maar toch moeten zij individueel met al die verschillende zorgverzekeraars
een contract afsluiten en dat is zinloos.Minister Hoogervorst:In het Vogelaarakkoord hebben wij al allerlei afspraken gemaakt om in
ieder geval de bureaucratie rondom die contracten zo veel mogelijk terug te
dringen.De heer Omtzigt heeft een vrij ingrijpend en lang amendement ingediend
rond de bescherming van de consument. Dat ziet er in eerste instantie op de
considerans uit te breiden met "beschermen en bevorderen van de positie
van de consument". Daar heb ik geen bezwaar tegen.Ten tweede staat in het amendement dat de NZa de belangen van de consument
voorop moet stellen. Ik vind echter dat de NZa tot een evenwichtige belangenafweging
moet komen. Dat moet uiteindelijk wel altijd in het voordeel van de consument
zijn, maar men moet alle partijen evenwaardig kunnen behandelen. Dat zou hierdoor
in het gedrang kunnen komen.Ten derde wenst de heer Omtzigt het jaarverslag van de NZa uit te breiden
met een overzicht van de belangrijkste beleidsaanpassingen en besluiten van
de NZa en hoe deze aan de doelstellingen van de wet hebben bijdragen. Ik denk
dat verslag geven over hoe een en ander aan de doelstelling van de wet heeft
bijgedragen eerder mijn taak zou zijn dan die van de NZa.Ten vierde wil de heer Omtzigt van de NZa een klachteninstantie maken
voor individuele patiënten en verzekerden, die dan binnen twee weken
moet reageren. Ik ben ervan overtuigd dat er al genoeg klachtregelingen zijn,
bijvoorbeeld van instellingen zelf. Wij hebben de Wet klachtrecht cliënten
zorginstellingen en via de Zvw is er zo'n regeling voor verzekeraars. Als
wij daar nog klachtinstantie bovenop doen die bovendien ook nog een onrealistische
termijn krijgt om te antwoorden op die klachten, creëren wij wel weer
iets heel zwaars, een soort Nationale ombudsman voor de zorg. Daar heb ik
geen behoefte aan.De heer Omtzigt (CDA):In de toelichting op het amendement staat dat het bedoeld is om ervoor
te zorgen dat men bij het juiste loket terecht komt. De NZa hoeft dus niet
binnen twee weken een inhoudelijke visie te geven. Men moet binnen twee weken,
als er een recht is om een klacht in te dienen – dat ligt ergens anders
in de wet vast – zeggen wat het goede loket is, de Nationale ombudsman
of het klachteninstituut zorgverzekeringen of de straks op te richten consumentenautoriteit
of de WFT, als het amendement van mevrouw Schippers wordt aangenomen, of de
DNB, als het om de solvabiliteit gaat. De NZa bepaalt waar men moet zijn.
Het is dus de bedoeling dat de persoon met een klacht onmiddellijk weet of
hij bij de juiste instantie is. Daarna komt dan de beoordeling of deze persoon
het recht heeft om een klacht in te dienen. Bij de overheid komt het nog wel
eens voor dat men te horen krijgt: u bent aan het verkeerde adres. Die situatie
wil ik hiermee voorkomen. De NZa bepaalt het loket en dat loket
dient een inhoudelijke reactie te geven. Dat is de strekking van dit amendement.Minister Hoogervorst:Ik snap het nu wat beter, maar toch creëert u weer een extra loket.
Ik wil u vragen dit punt even aan te houden, want ik zal in het voorjaar komen
met een uitgebreide brief over de positie van de consument in de zorg. Ik
bekijk dan ook of er een aparte zorgconsumentenwet zou moeten komen. U krijgt
daar een brief over en dan kunnen wij deze kwestie wat meer fundamenteel bespreken.De heer Omtzigt (CDA):Ik leid hieruit af dat u wel het probleem ziet dat de zorgconsument niet
goed vertegenwoordigd wordt. Dat vind ik een belangrijke stap voorwaartsMinister Hoogervorst:Dat weet ik niet. Ik kan mij wel voorstellen dat het allemaal nog niet
even helder is.Ik heb de belangrijkste thema's besproken en kom nu toe aan een groot
aantal losse vragen. Mevrouw Schippers heeft de casus genoemd van de zorgverzekeraar
die een aanvullende verzekering met een minimumtermijn van vijf jaar aanbiedt.
Het is natuurlijk aan de consument om te bepalen of hij dat al dan niet wil
doen. Wat dat betreft, kan hij zelf een keuze maken. Er zijn genoeg zorgverzekeraars
die dat niet vragen. Daarbij komt dat de verzekerde die verzekering kan beëindigen
als blijkt dat er tussentijds sprake is van een premieverhoging. Ik heb dus
niet de indruk dat er wat dat betreft iets gebeurt waarover wij ons ernstig
zorgen moeten maken. Het kan een redelijk aanbod zijn. De verzekeraar geeft
de garantie dat de premie slechts enkele procenten per jaar zal stijgen. Hij
stelt daar tegenover dat hij die klant gedurende een langere periode behoudt.
Als dat op deze wijze kan worden beslist en er dus sprake is van vrije concurrentie,
zie ik daarin geen kwaad.Er is gevraagd naar aandachtige monitoring van verticale integratie. Ik
heb de NZa al gevraagd om daaraan speciaal aandacht te besteden. Ook ik ben
van mening dat verticale integratie veel positieve effecten kan hebben. Onder
andere in Amerika heb ik daarvan goede voorbeelden gezien. Het voordeel van
verticale integratie is dat ook de concurrentie keurig intact kan blijven.
Mocht zich een aanmerkelijke marktmacht ontwikkelen, dan is het mogelijk om
in te grijpen.Ik zeg toe dat ik alle visiedocumenten van de NZa direct aan de Tweede
Kamer stuur.Over de kwaliteit heb ik al gesproken en ik verheug mij op de discussie
met de Kamer naar aanleiding van de kwaliteitsbrief. In de publiciteit heeft
die brief niet veel stof doen opwaaien, maar daarin staat wel een aantal zeer
ingrijpende punten.De heer Van der Vlies heeft gevraagd om de druk op diegenen die onder
toezicht staan, zo veel mogelijk te beperken. Ik heb al gezegd dat wij dat
zo veel mogelijk zullen doen door het opstellen van samenwerkingsprotocollen
en door de vervorming van de NZa. De NZa moet om de kwaliteit te bevorderen
IGZ-gegevens gebruiken. Eerder in mijn betoog heb ik uitgebreid geantwoord
op de vraag van de heer Van der Vlies wat de NZa zal doen in geval van een
tekortschietende kwaliteit.Mevrouw Kant heeft gevraagd naar de ervaringen met de vrije prijzen op
de markt van de fysiotherapie. Het eerste jaar is wat moeizaam verlopen. Dan
doel ik met name op de start. Wij gaan nu het tweede jaar in. De sfeer tussen
fysiotherapeuten en verzekeraars is aanzienlijk verbeterd. Ik kan mij dat
overigens wel voorstellen als men er in het eerste jaar 12% bij krijgt
en in het tweede jaar nogmaals 8%. Dan neemt de feestvreugde toe. Door
de zorgverzekeraars worden nu meer gedifferentieerde contracten aangeboden
en de meeste hebben directe toegang tot de fysiotherapeut mogelijk gemaakt.
Ik heb ervoor gezorgd dat dit kon. De vrees van veel fysiotherapeuten dat
zorgverzekeraars dat blokkeren, is onterecht gebleken. Het KNGF was niet helemaal
tevreden over de brief die ik onlangs aan de Kamer heb gestuurd over het versterken
van de onderhandelingspositie van fysiotherapeuten. Daarover heeft gisteren
bestuurlijk overleg plaatsgevonden. Ik zal in een aparte brief meedelen welke
mogelijkheden er uit mededingingstechnisch oogpunt voor fysiotherapeuten zijn.
Tevens zal ik een en ander in die brief toelichten.HoogervorstMeer in het algemeen kan ik zeggen dat de Mededingingswet een behoorlijke
ruimte geeft bij het onderhandelen voor vrijeberoepsbeoefenaren. Als vrijeberoepsbeoefenaren
samen een maatschap vormen of een gezamenlijke onderneming beginnen, kunnen
zij gewoon onderhandelen, omdat zij niet meer onder het kartelrecht vallen.
De vrijeberoepsbeoefenaren die alleen willen samenwerken bij tariefonderhandelingen
en voor de rest helemaal niet, lopen wel tegen de bagatelbepaling op. Er maken
nog maar heel weinig vrijeberoepsbeoefenaren gebruik van de bestaande mogelijkheden.
De NZa krijgt hiervoor heel scherpe instrumenten. Als concurrentie onvoldoende
van de grond komt, kan de NZa het onderhandelingsproces op de zorginkoopmarkten
reguleren, bijvoorbeeld door het verbieden van het stellen van onredelijke
antwoordtermijnen om contracten te ondertekenen. Men kan de verzekeraars verplichten
tot het voorleggen van contracten via een openbare informatiebijeenkomst.
Men kan verplichten tot het aanbieden van een menu met verschillende contracten
om zorgaanbieders keuzemogelijkheden te geven. Met deze instrumenten zullen
de vrijeberoepsbeoefenaren minder het gevoel hebben dat het stikken of slikken
is.De heer Heemskerk (PvdA):De minister noemt de bagatelbepaling. Ik heb begrepen dat deze eventueel
aangepast kan worden in specifieke situaties. Klopt dat? Wie gaat dat doen?
Is dat een beslissing van de NMa of van de Zorgautoriteit?Minister Hoogervorst:Dat is een kwestie van de Mededingingswet. Die wacht naar aanleiding van
de evaluatie op plenaire behandeling in deze Kamer.Gevraagd is of ik bereid ben om binnen een maand een overzicht van de
administratieve lasten van het nieuwe zorgstelsel naar de Kamer te sturen.
Er komt een totaaloverzicht van de effecten op de administratieve lasten van
de invoering van de Zorgverzekeringswet. Dat wordt met het Actal afgestemd
en zal in april aan de Kamer worden toegezonden. Over de methodologie heb
ik geen discussie met het Actal.De heer Omtzigt stelde dat innovatie wordt belemmerd door vaste tarieven.
Hij gaf als voorbeeld huisartsenpraktijken die na 18.00 uur niet meer open
zijn omdat de tarieven in de spoedeisende sfeer na dat tijdstip veel aantrekkelijker
zijn. Het tarief dat huisartsen nu hanteren, geldt ook voor de avondspreekuren.
Ik denk dat de marktpositie van huisartsen zodanig is, dat men niet veel aandrang
voelt om na dat tijdstip gewoon te werken. In het kader van de vernieuwing
zou het mogelijk kunnen zijn dat zorgverzekeraars en huisartsen daar afspraken
over maken. Je levert op het één wat in en je krijgt wat meer
geld als je 's avonds gaat werken. Gelet op het aantal deeltijdhuisartsen
zou het toch een normale zaak moeten zijn dat dit soort dienstverlening zich
gaat ontwikkelen.De heer Omtzigt (CDA):Ik ben blij dat de minister het een normale zaak vindt dat niet-spoedeisende
huisartsenhulp ook in de avonduren beschikbaar komt. Dat geldt meer voor de
steden dan voor de plaatsen waar maar één huisarts gevestigd
is. Dat is vrij logisch. Het is de vraag hoe dat wordt bereikt. Wij zien het
in alle omliggende landen gebeuren. Ik noemde het Verenigd Koninkrijk als
voorbeeld, omdat het daar nog op een stalinistische manier opgelegd kan worden.
Zou de minister op dit punt en op de vraag hoe wij tot een meer innovatieve
zorgsector kunnen komen, willen reageren? Hoe zorgt hij ervoor dat er over
een jaar de juiste prikkels zijn? Een prikkel kan zijn dat er iets hogere
tarieven in de avonduren in rekening worden gebracht. Er kunnen allerlei redenen
voor zijn waarom men in de avonduren iets meer moet betalen dan overdag. Kan
de minister ervoor zorgen dat het CTG een dergelijk tarief vaststelt en dat
die prikkels er komen? Het zou mooi zijn als dat op 1 januari 2007 op
grote schaal geregeld is. Dan zullen de paar huisartsenpraktijken die nu vrijwillig
in de avonduren werken niet de witte raven zijn, maar dan wordt het de normaliteit.Minister Hoogervorst:Dat klinkt natuurlijk heel aanlokkelijk. Als ik bereid was om daar 100
mln. tegenaan te smijten, zou het nog lukken ook. Maar dat wilt u ook niet.
De afgelopen jaren hebben wij een omgekeerde beweging gezien in de zorgsector:
een sterke afname van beschikbaarheid, ook van huisartsen. Daar stond tegenover
dat er heel veel geld beschikbaar is gesteld om de avond-, nacht- en weekenddiensten
van de grond te tillen, met per saldo toch een mindere beschikbaarheid. Ik
voel er niet veel voor om met veel geld avonddiensten mogelijk te maken. Ik
vind dit een goed punt. Ik moet daar een slimme oplossing voor vinden, waardoor
het de samenleving als geheel geen extra geld kost.De heer Omtzigt (CDA):Ik ben het eens met uw idee om daar een slimme oplossing voor te vinden.
Ik ben er niet voor om daar een extra bak geld voor te reserveren. Wilt u
daar toch eens naar kijken en ons daarover informeren? Hoe kunnen deze twee
dingen bereikt worden? Wij signaleren hetzelfde. Er zijn meer parttimers.
Wij leven in een samenleving waarin veel mensen samen werken. Je moet vaak
een paar uur vrij nemen om naar de huisarts te gaan. Dan is het logisch dat
er in de vroege avond-uren, misschien maar tot half acht, wat meer capaciteit
beschikbaar is. Toch gebeurt het niet. Innovatie moet een kans krijgen. Ik
wil daar graag eens wat langer over praten, niet nu, maar ik zou graag zien
dat u die mogelijkheid biedt.Minister Hoogervorst:Ik zal hier graag eens naar kijken. Ik vind het wel een uitdaging. Ik
ben het met u eens dat het heel plezierig zou zijn als mensen niet een hele
ochtend vrij hoeven te nemen om naar de huisarts te gaan.Voorzitter. De heer Omtzigt heeft ook gevraagd naar experimenten met regelvrije
zones. Bij de hulpmiddelen is de WTG niet van toepassing en dat zal ook zo
blijven. Wij kijken nu met de zorgverzekeraars hoe wij die markt beter op
gang kunnen brengen.De heer Omtzigt (CDA):Het probleem bij de WTG is dat de tarieven gestapeld worden: een deel
verleningen en een deel hulpmiddelen. Het probleem ontstaat op het moment
dat de hulpmiddelen duurder worden. Daarmee wordt een ander deel van de zorg
overbodig. Er zit echter een lang WTG-traject aan vast. Dat betekent dat vernieuwende
hulpmiddelen in Nederland nauwelijks van de grond komen. Die middelen komen
dus iedere keer uit het buitenland en worden daar gecrediteerd. Wilt u dat
probleem meenemen in de brief over de huisartsen? Met regelvrije zones bedoel
ik dat men met een integraal tarief een tijdje kan experimenteren met een
hulpmiddel in een bepaalde zone en dan kijken of het werkt. Als er een landelijk
tarief wordt vastgesteld, gaat de vernieuwing wat sneller. Nu duurt het een
paar jaar tussen het ontwerp en het gebruik daarvan. Die tijd moet korter
worden.Minister Hoogervorst:Ik wil daar graag nog even over nadenken. Ik vind het op zichzelf ook
een zinnige suggestie.Voorzitter. Mevrouw Kant heeft gevraagd of de verzekeraars rond de datum
van 1 maart wat coulance kunnen betrachten. Dat zijn wel de berichten
die ik krijg. Ik denk niet dat een wettelijke verlenging van de termijn verstandig
is. Dat kan ook eigenlijk niet meer. Enige coulance is op zichzelf wel wenselijk.
Maar verzekerden kunnen zich nog tot 1 mei verzekeren.Mevrouw Kant (SP):Het is mooi dat die ruimte er in ieder geval is. Ik weet alleen niet of
het genoeg is, want verzekeraars mogen zich wel aan die termijn houden. De
aanleiding voor mijn vraag is het vergelijkende onderzoek van de Nierpatiënten
Vereniging Nederland naar de polissen. Er is gekeken wat vergoed wordt, maar
daar kan lang niet altijd duidelijkheid over gegeven worden.
De nierpatiënten moeten nu wel kiezen. Wat is uw reactie op deze situatie?De Zorgautoriteit is, naar ik aanneem, de instantie die hiernaar gaat
kijken.Minister Hoogervorst:Ja, de Zorgautoriteit moet bekijken of de zorgverzekeraars hun zorgplicht
nakomen en of aan de wettelijke aanspraken wordt voldaan.Mevrouw Kant (SP):De vraag is ook of de informatie zodanig vergelijkbaar is dat de patiënt
of de consument een keuze kan maken.Minister Hoogervorst:Daar kan men eisen aan stellen, ik vind ook dat dit niet zomaar willekeurig
moet geschieden. Als iets is gebleken uit het onderzoekje van de PvdA, is
het dat ruim 60% van de mensen het makkelijk vond om een zorgverzekering
te kiezen, zowel de basispolis als de aanvullende polis. De Zorgautoriteit
kan inderdaad nadere regels stellen als zij vermoedt dat de communicatie niet
duidelijk is.Overigens, nu heeft iedereen eens goed naar zijn polis gekeken. Ik denk
dat in de oude situatie voor veel mensen ook niet alles geheel helder was.
Maar daar moeten we geen genoegen mee nemen, dus waar nodig zal de Zorgautoriteit
kunnen ingrijpen. Ik denk niet dat het probleem heel groot is.Mevrouw Kant (SP):U denkt van niet, maar de Nierpatiënten Vereniging Nederland deed
het onderzoek niet voor niets. Ik heb eerder verwezen naar een zorgverzekeraar
die er geen duidelijkheid over kon geven. Maar voor een bewuste keuze moeten
mensen die duidelijkheid juist wél hebben. Zo'n uitkomst van 60%
zegt mij niet zoveel; als je niets mankeert, is die keuze allicht makkelijk,
maar ook nierpatiënten moeten een gewogen keuze kunnen maken.De Zorgautoriteit is er officieel nog niet. Wordt door haar voorganger
naar dit probleem gekeken?Minister Hoogervorst:Natuurlijk heeft het CTZ alle polissen bekeken; het heeft die moeten goedkeuren.
Klachten kunnen uiteraard worden bekeken.Mevrouw Kant (SP):Dus de Nierpatiënten Vereniging Nederland kan met haar inventarisatie
naar de voorloper van de Zorgautoriteit stappen en die gaat dat dan onderzoeken?
Is dat een toezegging?Minister Hoogervorst:Men kan zich in ieder geval tot mij wenden en ik zal het graag naar de
bevoegde instantie doorgeleiden.De heer Heemskerk (PvdA):Voorzitter. Ik snap het probleem met 1 maart niet zo. In feite heeft
iedereen toch tot 1 mei de mogelijkheid om een verzekeraar te kiezen?
Het enige wat men moet doen, is vóór 1 maart opzeggen;
men kan daarna rustig kiezen en zelfs terugkeren naar de vorige. 1 mei
is toch de echte deadline?Minister Hoogervorst:Dat is op zichzelf waar.Ik wil best kijken naar de mogelijkheid van een gratis nummer voor de
NZa, al lijkt vijf cent mij niet veel.Mevrouw Kant (SP):Daar horen we dus nog van?Minister Hoogervorst:Daar hoort u nog van.Ik wil niet per se van alle zbo's af, maar reduceer het aantal toch met
een. Ik moet zeggen dat ik op Sociale Zaken beter heb huisgehouden: daar heb
ik het aantal zbo's met zeven kunnen terugbrengen. Dat is me hier niet gelukt;
ze hebben alle toch een redelijk nuttige functie. Ik vind het belangrijk dat
de Zorgautoriteit een mate van onafhankelijkheid heeft, dus los van het departement
functioneert. Ik heb reeds aangegeven dat ik beschik over veel bevoegdheden
met betrekking tot de Zorgautoriteit. Maar als deze over veel individuele
bedrijven beslissingen moet kunnen nemen, is het goed als zij over een zeker
zelfstandigheid beschikt.Mevrouw Kant (SP):Onafhankelijkheid, natuurlijk! Maar de Inspectie voor de Gezondheidszorg
moet toch ook een onafhankelijke positie hebben? Toch valt die onder het ministerie.
Het hoeft dus geen probleem te zijn.Minister Hoogervorst:Nee, maar we hebben alle vereisten voor zbo-vorming nog eens bekeken en
daar voldeed de Zorgautoriteit helemaal aan. Het is verstandig om een instelling
die zoveel individuele besluiten neemt, op een zekere afstand van de minister
te plaatsen.Ik vervolg met de benoemingsprocedure en de brief van de ombudsman. Eigenlijk
vind ik dat de ombudsman wat onzorgvuldig heeft gehandeld. Hij heeft over
deze procedure de publiciteit gezocht zonder dat hij van alle feiten rond
de benoeming van de heer De Grave op de hoogte was. Als hij zich in een eerder
stadium van de feiten had vergewist dan had ik hem kunnen melden hoe het contact
met de heer De Grave tot stand is gekomen. Ik zag de man wekelijks en hij
heeft op een gegeven moment zijn belangstelling getoond. Ik heb toen gezegd:
prima, solliciteer, volg de bestaande procedure, volgens mij moet je hoge
ogen gooien. De enige manier waarop ik die situatie had kunnen vermijden,
was door niet met partijgenoten om te gaan. Dat is toch wel heel ingewikkeld.
De ombudsman had van mij kunnen horen dat, voordat ik wist dat de heer De
Grave belangstelling had, ik iemand anders voor de functie had benaderd die
een heel andere partijachtergrond heeft dan ik. Die persoon heeft om persoonlijke
redenen niet gereageerd. Er is geheel onnodig een illusie van vriendjespolitiek
gecreëerd door de ombudsman. Overigens zal de minister van BZK een standpunt
uitbrengen over benoemingsprocedures in het algemeen. De Kamer kan die kwestie
vervolgens met hem bespreken.Mevrouw Kant (SP):Ik vind dit nogal wat. De ombudsman doet zijn werk dus niet goed. Dat
is een tamelijk zware beschuldiging. Ik ben benieuwd hoe de ombudsman daarop
reageert, want ik neem aan dat hij geïnformeerd heeft naar de gang van
zaken. Natuurlijk komt u mensen tegen. Wij komen allemaal mensen tegen. Het
gaat alleen om de vraag hoe u dan over zaken spreekt. U had gewoon kunnen
zeggen: er is inderdaad een vacature, maar om de schijn van een partijpolitieke
benoeming te vermijden, praat ik daar met u verder niet over. Zo moeilijk
is dat niet als u weet dat dergelijke punten gevoelig liggen. Dat had u rustig
kunnen doen. De ombudsman zegt dat u de schijn van partijdigheid had kunnen
vermijden door niet slechts met één kandidaat een gesprek te
voeren. U zegt wel dat u ook andere kandidaten hebt gesproken,
maar in dit geval gaat het om een kandidaat die ook nog uw partijpolitieke
kleur heeft. U kunt toch aanvoelen dat dat op zijn minst een schijn van partijpolitieke
benoeming opwerpt?Minister Hoogervorst:Dat is echt totale onzin. De ombudsman zegt inderdaad dat ik niet met
de heer De Grave over deze positie had mogen praten. Hij weet niet goed hoe
de wereld in elkaar zit. Als je elkaar tegenkomt en een bepaalde positie ter
sprake komt, dan moet ik gewoon kunnen zeggen: goede zaak als jij daarop reageert
want als voormalig minister met een enorme staat van dienst en als iemand
met een grote financiële expertise en bekwaamheid in het openbaar bestuur
ben jij niet kansloos. Als dat soort gesprekken niet meer gevoerd kan worden,
dan gaan wij naar een heel kunstmatige wereld.Mevrouw Kant (SP):Uw beschrijving geeft mij inderdaad het idee van een partijpolitieke benoeming.
Ik ben er niet op uit om de deskundigheid van de desbetreffende persoon ter
discussie te stellen, maar hoezo: "als voormalig minister"? Is dat
een pre voor dit soort baantjes? Wat een flauwekul. U bevestigt het beeld
dat ik heb van de manier waarop partijpolitieke benoemingen plaatsvinden.Minister Hoogervorst:Als u vindt dat het ministerschap een diskwalificatie is voor het betrekken
van dergelijke functies, dan verschillen wij met elkaar van mening.De heer Heemskerk (PvdA):Ik ben het ermee eens dat het ministerschap een kwalificatie is van het
feit dat iemand zich heeft ingezet voor de publieke zaak. Als iemand een klacht
heeft over de overheid, dan wendt hij zich tot de ombudsman. De vraag is wat
u moet doen nu u een klacht heeft over de ombudsman. Is daar nog een ombudsman
voor?Minister Hoogervorst:Ik heb hem gewoon een brief gestuurd.De heer Heemskerk (PvdA):U zegt dat Remkes een algemene beleidslijn opstelt. Zijn er functies die
u daarvan uitsluit? Benoemingen bij het CVZ en het CTG zijn openbaar en moeten
naar mijn mening dus gewoon netjes geregeld worden.Minister Hoogervorst:Daar heb ik zo in het algemeen helemaal niet over nagedacht en ik ga er
ook niet over. Mensen die denken dat dit soort gesprekken te vermijden is,
komen van een andere wereld.De heer Vendrik (GroenLinks):Het kan zijn dat het ministerschap een pre is, tenzij iemand minister
is geweest voor de VVD natuurlijk. Dan ligt het heel anders. Ik wil de zaak
een iets andere kant op sturen, want ik denk dat de irritatie bij de minister
nu iets te veel de overhand heeft. Wij zijn het toch wel met elkaar eens dat
dit soort benoemingen in volstrekte onafhankelijkheid moet geschieden en dat
een minister die per ongeluk een partijgenoot tegen het lijf loopt zich daar
elk moment van moet vergewissen?Minister Hoogervorst:Ja.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister is het er toch ook mee eens dat hij geen invloed hoort te
hebben op de procedure, wie er ook solliciteert? Dat gaat toch de kabinetslijn
worden die de heer Remkes opstelt? Wij zijn het er toch over eens dat die
ook moet gelden voor andere toezichtsfuncties in de gezondheidszorg, het terrein
waar deze minister over gaat? De regel moet toch gewoon zijn dat er geen sprake
kan zijn van partijpolitieke benoemingen? De minister moet er toch alles aan
doen om de onafhankelijkheid van kandidatencommissies, selectiecriteria en
benoemingen maximaal te borgen? Daar zijn wij het toch over eens?Minister Hoogervorst:Helemaal. Vriendjespolitiek is niet aan de orde. Het gaat om de kwaliteit.De heer Vendrik (GroenLinks):Als wij het zo eens zijn over dit soort principes, kan de minister misschien
uitleggen hoe het is gegaan bij het CVZ.Minister Hoogervorst:De heer Vendrik zegt dat ik er geen invloed op zou moeten kunnen uitoefenen.
Zo is het natuurlijk niet, want het is uiteindelijk mijn benoeming geweest.
Ik heb deze wel aan het kabinet voorgelegd, maar ik geloof dat het mijn prerogatief
is. Deze procedure is via een kandidatencommissie gelopen bij wie iedereen
heeft gesolliciteerd. Het kan best zijn dat ik de kandidaat die wordt voorgedragen,
niet goed vind en dat ik kies voor een ander. Het is tenslotte mijn beslissing.
Ik kan daar dus invloed op uitoefenen, dat is zelfs mijn taak.Bij het CVZ is het volgens mij anders gegaan. De benoeming heeft nog onder
mijn voorganger plaatsgevonden. Ik meen dat er in dit geval een andere voordracht
was, maar dat weet ik niet zeker. De benoeming blijft echter een prerogatief
van de minister.De heer Vendrik (GroenLinks):De benoeming moet dus door de minister worden gedaan of bekrachtigd. Dan
klemt het des temeer dat de minister in het traject naar de uiteindelijke
benoeming de onafhankelijkheid van de procedure bewaakt. Wij weten allemaal
waar het over gaat, want wij hebben het vaker gezien. Ik herinner mij nog
goed hoe het ging bij het Hoge College van Staat de Algemene Rekenkamer. Niemand
sprak over een politieke benoeming, maar het ging uiteindelijk wel om de kleur
van de betrokkene. Als wij het erover eens zijn dat die geen rol mag spelen,
hoort de minister dat maximaal te borgen vanaf de eerste dag dat de vacature
open staat.Minister Hoogervorst:Daar ben ik het helemaal mee eens. Als al mijn benoemingen van de afgelopen
acht jaar zouden worden nagevlooid, zal duidelijk worden dat ik benoemingen
altijd op kwaliteit en deskundigheid heb gedaan.De heer Van der Vlies (SGP):Zo hoort het ook. Eén opmerking van de minister zette mij aan het
denken. In de ontmoeting tussen de heer De Grave en de minister in zijn functie,
kwam de vacature blijkbaar aan de orde. De minister zou tegen de heer De Grave
hebben gezegd dat hij hoge ogen zou gooien als hij zou solliciteren.Minister Hoogervorst:Natuurlijk.De heer Van der Vlies (SGP):Was dat een uitnodiging om te solliciteren of lag het initiatief bij de
betrokkene?Minister Hoogervorst:Ik heb heel eerlijk gezegd hoe het is gegaan. Het is toch duidelijk dat
iemand met een staat van dienst als die van de heer De Grave een grote kans
maakt? Er is uit de buitenwereld ook geen enkele reactie op de benoeming geweest
in de trant van dat het onbegrijpelijk was dat deze man op deze positie kon
worden benoemd, behalve natuurlijk van mevrouw Kant. Voor de rest heeft de
hele buitenwereld deze benoeming als heel vanzelfsprekend ervaren. Natuurlijk
heb ik tegen de heer De Grave gezegd dat hij hoge ogen zou gooien als hij
echt interesse zou hebben in deze functie. Dat is toch logisch?De KNMG en het CBP hebben de Kamer bericht dat de Zorgautoriteit zou moeten
toezien op de verwerking van persoonsgegevens. Ik heb een afschrift van deze
brief ontvangen. In deze brief wordt enigszins de indruk gewekt dat de NZa
niets zou doen. Dat is onjuist. Ik heb bij herhaling gezegd dat het CBP kan
meeliften op het toezicht van de NZa bij de verzekeraars. De NZa doet het
werk voor het CBP. Het resultaat van de NZa gaat dus naar het CBP. De NZa
kan iets signaleren. Waar nodig kan het CBP vervolgens sancties opleggen.
Het CBP moet hiervoor wel een checklist inleveren bij het NZa en zij moeten
samen afspraken maken. Naar mijn mening is dit goed geregeld.Verschillende woordvoerders hebben gevraagd naar het werkprogramma van
de NZa en hoe ik daarmee omga. De heer Vendrik heeft voorgesteld dat ik jaarlijks
zelf een soort werkprogramma zou moeten opstellen. Naar mijn mening moet het
voortouw toch echt bij de NZa zelf liggen. Als ik het niet eens ben met hun
prioriteitstelling, kan ik dat laten blijken. Omdat ik het werkprogramma moet
goedkeuren, kan ik enigszins meesturen. Ik hoop dat het allemaal min of meer
automatisch goed loopt, maar de goedkeuringsbevoegdheid is zeker van belang.
Ik meen niet dat het goed is dat ik in aanvulling daarop zelf nog eens een
werkprogramma voor de NZa zou schrijven. Het initiatief moet bij de NZa blijven
liggen, met goedkeuring door de minister.De heer Vendrik (GroenLinks):In andere markten waarin een toezichthouder met ruime bevoegdheden functioneert,
is deze figuur niet ongebruikelijk. De minister van Economische Zaken doet
het ook op deze manier. Omdat de minister, mede in relatie tot mijn amendement,
kennelijk zo hecht aan zuivere staatsrechtelijke verhoudingen, breng ik datzelfde
principiële argument nu ook in stelling. Het werkprogramma lijkt mij
inderdaad een verantwoordelijkheid van de NZa. De minister kan echter wel
degelijk een algemene visie vastleggen op wat het komend jaar in de zorg zou
moeten gebeuren en daarmee accenten leggen voor de werkzaamheden van de NZa.
Dat hoeft niet heel uitgebreid te zijn. Dat gebeurt op andere markten ook.
Het lijkt mij op dit terrein eerlijk gezegd niet geheel irrelevant, vooral
omdat de Kamer er met de minister over kan spreken wanneer er iets anders
dreigt te gebeuren dan een meerderheid van de Kamer wenst. Het zou de zuiverheid
van de verhoudingen ten goede komen. Het is gebruikelijk in andere markten.
Gelet op de ruime bevoegdheden van de NZa, zou ik het niet verkeerd vinden
als wij dit in principe met de minister zouden kunnen afspreken. Ik herhaal
dat het geen omvangrijk document hoeft te zijn. Het moet wel een stuk zijn
waarop wij de minister niet achteraf, maar vooraf kunnen aanspreken.Minister Hoogervorst:Voorzitter. Ik wil daar even over nadenken. Ik zal er nader op ingaan
wanneer ik de amendementen bespreek. Naar mijn mening hoeft dit niet per se
wettelijk te worden vastgelegd. Het zou ook een onderdeel van de begroting
kunnen zijn. Ik denk dus graag nog even na over de argumenten van de heer
Vendrik.De heer Van der Vlies heeft gevraagd wat wij zouden doen wanneer een kartel
wordt geconstateerd ten aanzien van de premies van verzekeraars. Op dit moment
liggen de premies dicht bij elkaar. Ik meen dat dit vooral een teken is van
een zeer transparante, goed functionerende markt, waarin zeer scherp is geprijsd.
Indien de Zorgautoriteit binnen een paar jaar tijd zou waarnemen dat de convergentie
in een hoog tempo naar boven gaat terwijl de zorgkosten niet navenant stijgen,
heeft men natuurlijk wel een vermoeden van kartelvorming. De NZa zou daarover
informatie kunnen doorgeven aan de NMa. De NMa moet in dat geval zo nodig
optreden.Kruissubsidiëring is in het bedrijfsleven een normale gang van zaken.
Op zichzelf is kruissubsidiëring helemaal geen ramp, behalve als zij
in combinatie met marktmacht leidt tot te hoge of te lage prijzen, die de
markt verstoren. Daarvoor is al een toezichtskader vastgesteld door CTG/ZAio.
Men heeft het wel in de peiling als dit gebeurt.De ChristenUnie kijkt ver in de toekomst en vraagt mij welke organisatie
het toezicht op de Zvw en de AWBZ moet overnemen als de NZa opgaat in de NMa.
Op dat moment zal een functiescheiding moeten plaatsvinden tussen rechtmatigheidstoezicht
en mededingingstoezicht. Het is nu een beetje te vroeg om daar al over te
speculeren.Acht ik het nog steeds waarschijnlijk dat wij de wet op 1 april 2006
kunnen invoeren? Het wordt heel moeilijk om die datum te halen, omdat wij
dit debat pas kort na het reces zullen afronden. Ik heb geen enkele reden
tot klagen, maar ik hoop dat het snel na het reces kan, zodat de NZa zo snel
mogelijk van start kan gaan. In de tussentijd zullen CTZ en CTG gewoon hun
taken naar behoren blijven uitvoeren.De heer Heemskerk (PvdA):Het is duidelijk dat wij 1 april niet halen. Nu wil de Eerste Kamer
in al haar wijsheid wetsvoorstellen nog wel eens lang op de plank laten liggen.
Dan helpt het als de minister zegt dat zijn volgende deadline bijvoorbeeld
1 juli is. Waar gaat hij voor, als wij 1 april niet meer halen?Minister Hoogervorst:Het lijkt mij verstandig om niet met nieuwe data te gaan leuren. Dat werkt
eerder uitstel in de hand dan dat er een versnelling uit voortkomt. Laten
wij nu afspreken dat wij het wetsvoorstel zo snel mogelijk na het reces afhandelen.
Dan ga ik naar de Eerste Kamer met het verzoek om een gedegen en grondige
behandeling, die hopelijk met enige spoed zal plaatsvinden.De heer Heemskerk (PvdA):Ik vind het belangrijk dat de Zorgautoriteit er komt. Die moet er nog
even wat middelen op maat bij krijgen. Ik zal aan de fractie van mijn partij
in de Eerste Kamer overbrengen dat het een teleurstelling zou
zijn als wij 1 juli niet haalden, maar die fractie luistert ook niet
altijd.Minister Hoogervorst:Dat vind ik eigenlijk al laat.Wat is de rol van de Zorgautoriteit bij hybride organisaties? Moet bijvoorbeeld
een maatschap van specialisten in een ziekenhuis transparant zijn? Voor de
NZa zal de totale organisatie het aangrijpingspunt zijn. In de WTZi-toelating
worden aan instellingen eisen gesteld ten aanzien van de transparantie van
de bedrijfsvoering. Ten behoeve van de tarifering zal zowel de organisatiestructuur
als de kostenstructuur van dit soort hybride organisaties volledig transparant
moeten zijn. De NZa zal daar bij de tarifering rekening mee houden.De heer Heemskerk vindt dat ik wel erg veel adviesorganen aan mijn fiets
heb hangen. Ik heb grondig bekeken in hoeverre die kunnen worden ingedikt.
Het CVZ bijvoorbeeld is echter geen adviesorgaan. Het adviseert wel over een
paar onderdeeltjes, maar het heeft een sterk uitvoerende functie bij de verevening
van de verzekering. Een andere uitvoerende functie is het pakketbeheer. Zulke
taken zijn niet eenvoudig bij andere lichamen onder te brengen. Op zichzelf
is overigens het aantal adviesorganen de laatste jaren redelijk verminderd.
Door de onderhavige operatie hebben wij in ieder geval een zbo minder.Mevrouw Schippers (VVD):Ik steun de heer Heemskerk hierin van harte. Wij hebben hiervoor al eerder
aandacht gevraagd. Waarom kan er niet een slag worden gemaakt met de vermindering
van adviesorganen? Er zijn er nogal wat: de Gezondheidsraad, de RMO, de RVZ
enzovoorts. Er draait nog behoorlijk wat om het ministerie heen.Minister Hoogervorst:Laat ik u toezeggen dat ik hieraan een nota wijd.De heer Heemskerk (PvdA):Er verschijnen heel wat onderzoeksrapporten. Al die organisaties hebben
een onderzoeksagenda. Zit daarin geen overlap? Wij hebben immers én
de RVZ én de RMO én de Gezondheidsraad. Ik noem nogmaals de
visiedocumenten van de NZa en de richtsnoeren van de NMa. Ik ben er niet op
uit om deze organisaties de nek om te draaien, maar enige efficiency en stroomlijning
zou deze minister toch moeten aanspreken.Minister Hoogervorst:Dat spreekt mij zeer aan. Ik heb er ook zeer grondig naar gekeken. Op
grond van mijn ervaring bij de Sociale Zaken dacht ik dat hier ook wel iets
af kon, maar dat viel toch tegen. Ik zal u graag een nota sturen met mijn
overwegingen in dezen. Misschien dat ik nog tot een andere conclusie kan komen.
Het denken houdt immers nooit op.Er is gesproken over het doorbelasten van kosten van toezicht aan verzekeraars
en aanbieders. Het MDW-rapport Maat houden is uitgangspunt voor het kabinetsstandpunt
over het doorberekenen van kosten. Dat rapport legt geen verplichting op om
kosten van preventief toezicht door te berekenen. Vanwege de grote complexe
veranderingen en de complexiteit van het stelsel hebben wij ervoor gekozen
om in ieder geval op dit moment die doorberekening niet te doen. Ik had dan
ook alle tarieven weer moeten aanpassen. Wij konden dat op dit moment niet
gebruiken. Dan kom ik bij de rol van de Zorgautoriteit bij het aanjaagteam bestrijding
bureaucratie. Het gaat hier om een aanbeveling van de commissie administratieve
lasten in de zorg. Er moeten wat mij betreft een voorziening en tevens een
meldpunt komen om overbodige bureaucratie op te sporen en snel aan te pakken.
Ik ben van plan om binnenkort met de partijen in het veld en met de zbo's
te spreken over deze en andere aanbevelingen van de commissie. Dan praten
wij ook over de vormgeving. Ik zal u nog berichten hoe wij denken dat te gaan
inrichten.De heer Omtzigt (CDA):Ik neem aan dat de reactie op het amendement over de bestrijding van bureaucratie
eventueel schriftelijk wordt gegeven.De minister had beloofd om voor 31 januari een schriftelijke reactie
te geven en met een voorstel te komen om formulieren te kunnen afschaffen
met een doorzendmachtiging. De minister is in februari gekomen met het idee
van aanjaagteams. Stel dat mensen een belang hebben bij een formulier om iemand
bijvoorbeeld niet binnen de deur te houden, schaft u dan het formulier alstublieft
niet af maar kom met de doorzendmachtiging. Daarom wordt in het amendement
voorgesteld, formulieren af te schaffen of de NZa te laten stroomlijnen. Ik
wil graag van de minister horen of de NZa dan wel het CVZ daarvoor het juiste
orgaan is. Ik vraag de minister alstublieft door te zetten. Door ons zal hij
worden aangemoedigd het zo te regelen dat niet iedereen elkaar met een formulier
kan doodgooien.Minister Hoogervorst:Ik wil echt het aanjaagteam niet op een vrijblijvende manier vormgeven.
Het moet een stevige positie krijgen. Vanuit die houding ga ik het met het
veld bespreken.De heer Vendrik sprak nog zijn zorgen uit over de rol van sociale verzekeraars.
Hij maakte een onderscheid tussen schadeverzekeraars en sociale verzekeraars.
Ik weet niet of dat zo is. Ook de van oudsher wat meer schadegeoriënteerde
verzekeraars zijn steeds beter bezig om te contracteren en daarmee interessante
dingen te doen, ook met de werknemerscollectieven. Wij zien dat door traditioneel
particuliere verzekeraars contracten worden gesloten met organisaties van
chronisch zieke patiënten. Ik geloof daarom dat die twee markten sterk
naar elkaar toe zullen groeien. Met het vereveningsstelsel hebben wij de voorwaarden
daarvoor geschapen. Verder wijs ik erop dat de sociale randvoorwaarden zo
stevig verankerd zijn dat in het geval men niet sociaal wil zijn men daartoe
gedwongen wordt.Voorzitter. Ik meen hiermee de belangrijkste vragen te hebben beantwoord.Mevrouw Schippers (VVD):U hebt mij zojuist nog beloofd iets te zullen zeggen over de zorgkantoren
en over de AWBZ-instellingen met vaste tarieven en vrije contracteerruimte.Minister Hoogervorst:Ik zal hierop schriftelijk reageren.Mevrouw Kant (SP):Ook twee vragen van mijn kant zijn niet beantwoord. Ook die mogen schriftelijk
worden beantwoord.Verder wijs ik erop dat ik over de status van het meld- en informatiepunt
vragen heb gesteld. U zou nog zeggen of het telefoonnummer gratis wordt. Ik
wil ook graag een reactie op de voorbeelden die ik heb gegeven.
Zij betroffen de gevallen waarmee mensen met dit meldpunt terecht zouden kunnen.
Ik vroeg of zij zich daarmee inderdaad tot het meldpunt kunnen wenden.Dan heb ik nog een punt dat meer principieel van aard is: wanneer gaat
de Zorgautoriteit optreden? U hebt in antwoord op schriftelijke vragen gezegd
dat die alleen het laatste redmiddel is. Als iemand echter minder waar voor
zijn geld krijgt, is dat voor mij ook een reden om de Zorgautoriteit te laten
optreden. Misschien wilt u ook hierop voorafgaande aan de tweede termijn schriftelijk
reageren.Minister Hoogervorst:Dat zal ik doen.De heer Omtzigt (CDA):Mijn fractie, maar ook die van de SGP, heeft vragen gesteld over de naturapolis.
Wij wilden weten op welke manier met die polis de zorg gegarandeerd is en
op welk niveau er gecontracteerd wordt. Wilt u op onze vragen nog reageren?
Dat hoeft niet morgen, maar er moet wel helder vastliggen wat er gecontracteerd
moet worden en hoe in het geval er niet genoeg gecontracteerd wordt direct
voor 100% wordt gerestitueerd.Minister Hoogervorst:Met de huidige praktijk is er geen enkele reden om ons daarover zorgen
te maken. Er wordt voor zeg 98%, 99% of 100% gecontracteerd.
Als er meer selectief gecontracteerd zal worden, voorzie ik een aanvulling
op het aanbod met eventueel een meer gunstige prijs. Ik kan niet precies aangeven
wanneer de verzekeraar niet aan zijn zorgplicht voldoet. Nu zijn wij nog heel
ver verwijderd van de grens die de zorgplicht aangeeft. Ook de naturapolissen
kennen de bepaling over de mogelijkheid van restitutie. Ik vind het daarom
moeilijk om precies aan te geven waar precies de zorgplicht eindigt. Op dit
punt heeft de NZa een rol. Die zal eventueel in de praktijk moeten vaststellen
of een verzekeraar zich niet aan de zorgplicht houdt.De heer Omtzigt (CDA):In het debat zijn op de vragen hierover verschillende antwoorden gegeven.
U zegt dat in het geval de zorgplicht niet wordt nagekomen, de mensen om restitutie
kunnen vragen. Het CVZ heeft modelpolissen opgesteld met een bepaling die
0% restitutie inhoudt. Tussen die twee lijkt dus licht te zitten. De
antwoorden die in de Eerste Kamer zijn gegeven, wijzen ook een andere richting
op. Daarom vraag ik u om met een integrale visie te komen en om te zeggen
waarop de mensen recht hebben. Ik vraag u ook om aan te geven dat in het geval
niet voldoende zorg is gecontracteerd het mogelijk is om op een laagdrempelige
manier die te kunnen krijgen. U stelt nu dat de mensen zich eerst maar moeten
verzekeren voor de zorg en dat later maar moet blijken of dat had gekund.
Als dat niet had gekund, moet de verzekernemer alles zelf betalen. Dat is
niet een erg bevredigende gang van zaken. Er zal altijd een grijs gebied zijn,
maar in normale gevallen moet duidelijk zijn of de volledige restitutie wordt
gegeven en, zo ja, wanneer die wordt gegeven.Minister Hoogervorst:Ik zal proberen wat preciezer te zijn, maar ik ben bang dit niet zwart-wit
aan te kunnen geven is.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. In eerste termijn heb ik de minister om een reactie gevraagd
op de algemene bewering van Zorgverzekeraars Nederland in een brief van afgelopen
najaar over dit wetsvoorstel. Daarin staat: wij vinden het wetsvoorstel WMG
zeer vaag en globaal. De heer Rouvoet verwees ook naar een opmerking uit deze
brief. De zorgverzekeraars missen eigenlijk een heldere operationele uitwerking.
Die zou moeten volgen op of vooraf moeten gaan aan de totstandkoming van dit
wetsvoorstel. Wat vindt de minister van deze kritiek? Die is toch ook van
de heer Wiegel, wel van de VVD, niet benoemd? Hoe is dat geland bij de minister?Minister Hoogervorst:Zo ziet u dat ik toch niet de hele wereld in de hand heb. Dan krijg ik
dit soort commentaar van mijn politieke vrienden.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat doet mij deugd. Het is toch geen malse kritiek van de beste vrienden
van deze minister. Die moet serieus worden genomen.Minister Hoogervorst:Ik ben het er toch niet mee eens.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat vermoedde ik al, want anders stonden wij hier niet. Ik zou een iets
meer inhoudelijke reactie toch zeer op prijs stellen.Minister Hoogervorst:Het klinkt wat goedkoop, maar mijn hele verdediging van deze wet tot nu
toe is mijn reactie op deze uitlatingen van de heer Wiegel. Ik heb duidelijk
aangegeven dat een specifieke sectortoezichthouder wel degelijk nodig is en
dat wij alles in het werk zullen stellen om de toezichtlast voor betrokkenen
zo veel mogelijk te beperken. Dat is heel goed mogelijk.De heer Vendrik (GroenLinks):De verzekeraars benoemen twee concrete punten in hun brief. Ik heb er
eentje naar voren gehaald, maar wil ze best alle twee noemen. Zorgverzekeraars
met een regionaal monopolie of een aanmerkelijke marktmacht in de regio zijn
interessant op de zorginkoopmarkt, want het kan efficiënter en goedkoper,
maar vanuit een marktoptiek is het misschien niet wenselijk. Welke kant gaan
wij op: polissen in natura of restitutiepolissen? In natura is uit een oogpunt
van kostenefficiëntie misschien logischer, leuker en prettiger, maar
uit het perspectief van keuzevrijheid voor de cliënt, de patiënt
of de verzekerde niet wenselijk. Dat zijn heel fundamentele vragen die Zorgverzekeraars
Nederland heel sterk naar voren brengt. Nogmaals, het zijn niet mijn grootste
vrienden. Het lijkt mij terecht dat zij daarop een antwoord willen, net als
ik.Minister Hoogervorst:Hoe moet ik daarop antwoord geven?De heer Vendrik (GroenLinks):Het is het wetsvoorstel van de minister.Minister Hoogervorst:Wilt u dat ik kies voor restitutie of natura? Nee toch? Ik ben het met
de verzekeraars graag eens dat je in je leven vaak voor moeilijke dilemma's
komt te staan.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit is mij te makkelijk. Het gaat om de vraag hoe de praktijk
van marktwerking, die moet worden geborgd door de nieuwe Zorgautoriteit, eruit
moet zien.Minister Hoogervorst:Ik ben ervoor om het instrumentarium van de Zorgautoriteit niet nodeloos
uit te breiden. Ik heb heel duidelijk gezegd dat men, bijvoorbeeld bij het
hanteren van het NMa-principe, dat niet zomaar uit de mouw kan schudden, maar
dat men dat zal moeten doen op grond van de geldende regels en de gevormde
jurisprudentie. Ik zal u daarover schriftelijke informatie doen toekomen.
Het is dus niet zo makkelijk. De zorgverzekeraars vrezen willekeur; dat is
de achtergrond van hun opmerkingen. Die zal er niet komen. Als die er wel
komt, is er altijd nog de rechter.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat gaat eraan voorbij dat het in essentie politieke vraagstukken zijn,
waarbij keuzes moeten worden gemaakt hoe markten moeten functioneren en welke
publieke belangen, voorzover zij strijdig zijn met elkaar, voorrang dienen
te hebben. Het antwoord van de minister lijkt erop te wijzen dat wij dat als
het ware buiten het parlement plaatsen en dat het aan de Zorgautoriteit en
alle spelers in het veld is om daaruit te komen. Het lijkt mij logisch dat
het politieke vragen zijn die door de chef in dit debat, deze minister, dienen
te worden beantwoord.Minister Hoogervorst:Alle zware politieke vraagstukken rondom toegankelijkheid en kosten zijn
in de wet geregeld.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb twee concrete conflicten benoemd die al voor een deel bestaan en
die in de toekomst, met de komst van de Zorgautoriteit, misschien heftiger
zullen spelen. Er moeten dan politieke keuzes worden gemaakt. Mijn vraag is
heel simpel welke politieke keuze deze minister maakt.Minister Hoogervorst:Er zijn twee voorbeelden gegeven; ik noem de positie van de zorgverzekeraars.
Dat zal de NZa namens mij moeten uitzoeken.De voorzitter:Mijnheer Vendrik, nog één keer!De heer Vendrik (GroenLinks):Het begint balletje-balletje te worden.Minister Hoogervorst:Dat houd ik langer vol dan u.De heer Vendrik (GroenLinks):Met zo'n voorzitter, die mij nog tot een interruptie dwingt waarna ik
moet afhaken...De voorzitter:Nu u het toch over de voorzitter hebt: de minister is helemaal niet de
chef in dit debat; dat ben ik. Maar gaat u door.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Op dat punt hebt u gelijk.De voorzitter:Oké.De heer Vendrik (GroenLinks):Maar ik houd toch aan. Het gaat om harde politieke keuzes welk publieke
belangen hier voorrang moeten hebben. Dat kunt u niet als het ware delegeren
aan de Zorgautoriteit, al was het maar omdat u uiteindelijk hier kunt worden
geroepen om een definitief oordeel te geven. Als verzekeraars bang zijn voor
willekeur, is dat hun zaak. Het gaat om heel fundamentele keuzes hoe de zorg
straks moet functioneren. Ik vind het vreemd dat de minister in dit debat
dergelijke politieke keuzes ontloopt.Minister Hoogervorst:Het zou kunnen dat een regionaal sterk dominante zorgverzekeraar een ziekenhuis
in de tang neemt en daar onredelijk lage prijzen bedingt. De NZa kan dan zeggen
dat het anders moet. Hoewel het voor de premie van de burger misschien op
korte termijn een aantrekkelijke zaak was, is het voor een faire marktontwikkeling
minder geslaagd. Het element van de kostenbeheersing staat dan even op de
tweede plaats. Het zou ook andersom kunnen. Het is nooit alleen maar de kosten
of alleen de faire marktverhouding. Omdat je dit niet bij wet kunt regelen,
heb je daar een autoriteit voor nodig. Anders deed ik het allemaal zelf wel
vanaf mijn bureau.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Mag ik nog één keer?De voorzitter:Nu u mij tot chef hebt verklaard, mag het.De heer Vendrik (GroenLinks):Chef, de minister is op het eerste voorbeeld ingegaan. De zorgverzekeraars
hebben dus gelijk: het wetsvoorstel is vaag en globaal, de uitkomst is ongewis.
Ik geef een tweede voorbeeld: restitutie versus natura. Wat moet er gebeuren?Minister Hoogervorst:In beide gevallen zal de zorgverzekeraar voldoende zorg moeten kunnen
aanbieden. Beide producten worden aangeboden en ik heb geen enkel teken dat
er niet voldoende zorg wordt aangeboden.Mevrouw Schippers (VVD):Ik begrijp de heer Vendrik niet. Dit bepaalt de consument toch? Hij kiest
toch voor een polis?De heer Vendrik (GroenLinks):De consument kan in eerste instantie kiezen. In tweede instantie is er
een NZa, die een aantal publieke belangen heeft te borgen en dus keuzes zal
moeten maken. Sterker nog, deze minister heeft een aantal voorkeuren voor
de wijze waarop verzekeraars straks gaan functioneren. Ik lees daarin een
impliciete voorkeur voor een naturapolis. Dat geeft veel meer macht, regie
en mogelijkheden voor zorgverzekeraars om goedkoop in te kopen en daadwerkelijk
iets te doen aan kostenbeheersing. Als tegelijkertijd de markt de andere kant
opgaat en de minister dus niet zijn zin krijgt, is het de vraag wat er dan
precies gaat gebeuren. Dit speelde ook al bij de debatten over de nieuwe Zorgverzekeringswet
en de invoeringswet. Ik noem de kwestie rond mevrouw Van Leeuwen. Bestaat
er nu wel of geen absoluut recht op vrije artsenkeuze? Dat is een onopgehelderd
mysterie, dat tot op de dag van vandaag dooremmert. Dergelijke kwesties worden
nu aan de markt overgelaten, maar er is wel een autoriteit die straks kan
beslissen wat in bepaalde situaties de voorkeur krijgt. En deze minister weet
van niks. Hij kan ook vandaag een uitspraak doen over de gewenste richting.
De consument is niet eindeloos vrij om te kiezen. Deze minister
heeft daar opvattingen over en stuurt daarom een Zorgautoriteit het veld op.Minister Hoogervorst:Wij hebben Nederland heel erg vermoeid met de discussies over vrije artsenkeuze
en natura versus restitutie, termen die de lading al helemaal niet meer dekken.
Het onderscheid is ongelooflijk gering. Verzekeraars die restitutie aanbieden,
hebben er belang bij om de kosten van de ziekenhuiszorg te beperken. Het is
volgens mij geen wezenlijke discussie.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik stel voor, de tweede termijn op een nader te bepalen moment na het
verkiezingsreces te houden. Dat geeft de minister ook de ruimte om de toegezegde
reactie op de amendementen en de overige toegezegde informatie aan de Kamer
te sturen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 17.14 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-3476-3494.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl