Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 46-58

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-10-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 2, pagina 46-58

02-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26734Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 46-58
Installatie van mevrouw A. Broekers-KnolPagina 23-23
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 2 oktober 2001)Pagina 59-59
Benoeming leden stembureau voor de verkiezing voorzitter en ondervoorzitter der KamerPagina 24-24
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk gezag van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd partnerschap (27047)Pagina 39-46
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met kwijting aan bestuurders en commissarissen (27483)Pagina 26-27
Noot 1 (zie blz. 23): Rapport van de commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrief van mevrouw A. Broekers-KnolPagina 60-60
Verkiezing van de eerste ondervoorzitter der KamerPagina 24-26
Verkiezing van de voorzitter der KamerPagina 24-24
Presentie en opening (dinsdag 2 oktober 2001)Pagina 23-23
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Waarborgwet 1986 met betrekking tot de uitoefening van toezicht op de naleving (26258)Pagina 27-28
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734)Pagina 28-39
Lijst van besluiten (dinsdag 2 oktober 2001)Pagina 58-59

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet naar aanleiding van enerzijds
de evaluatie van die wet en anderzijds het project Marktwerking, Deregulering
en Wetgevingskwaliteit (bouwvergunningprocedure en welstandstoezicht) (26734).De beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Remkes:Mijnheer de voorzitter. Ook mijnerzijds hartelijke gelukwensen met uw
benoeming tot voorzitter van deze Kamer. Het moet een groot genoegen zijn
om gelijk op de eerste middag van uw voorzitterschap stil te staan bij het
wel en wee van de honderdjarige dame die Woningwet heet.Vanzelfsprekend dank aan de verschillende fracties voor hun opmerkingen
en vragen over deze wetswijziging. Ik heb goed begrepen dat, al worden sommige
onderdelen door sommige fracties op een verschillende wijze gewaardeerd, de
meerderheid van deze Kamer kan instemmen met de hoofdlijnen van het wetsvoorstel.
Voordat ik op de afzonderlijke opmerkingen en vragen reageer,
zal ik voor het goede begrip nog enkele algemene opmerkingen maken over een
paar zaken waaraan de Eerste-Kamerfracties in meer algemene zin de meeste
aandacht hebben besteed. Dat betreft het welstandstoezicht inclusief de stadsbouwmeester
en het vergunningvrij bouwen inclusief de belangen van de buren.Voorzitter. Dit wetsvoorstel vloeit voort uit de constatering in zowel
de evaluatienota Woningwet en bouwbesluit uit 1996 als het MDW-rapport bouwregelgeving
uit 1997, dat de basis van de bouwregelgeving weliswaar goed is maar dat op
onderdelen verbetering nodig is. Het vorige kabinet was het met die constatering
eens en heeft de Tweede Kamer begin 1998 geïnformeerd over de manier
waarop uitwerking aan dat kabinetsstandpunt wordt gegeven. In het regeerakkoord
is bij dat voornemen aangesloten en is aangegeven dat het kabinet ernaar streeft,
de bouwregelgeving drastisch te vereenvoudigen. Met dit wetsvoorstel wordt
een eerste stap gezet op weg naar die vereenvoudiging, in het bijzonder waar
het gaat om de bouwvergunningsprocedure en het welstandstoezicht.De huidige wettelijke driedeling van bouwwerken wordt vervangen door een
tweedeling: bouwvergunningvrij en bouwvergunningplichtig. De huidige meldingsplichtige
categorie komt te vervallen. De bouwvergunningvrije categorie wordt verruimd
op basis van het uitgangspunt dat wat nu meldingsplichtig is in beginsel bouwvergunningvrij
wordt. Naast de bestaande reguliere vergunningprocedure wordt een lichte procedure
in het leven geroepen met een beperkte preventieve gemeentelijke toets en
kortere beslistermijnen. Daarnaast worden de maximale beslistermijnen in de
reguliere vergunningprocedure verkort van 26 naar 18 weken. Aanvragers van
een reguliere bouwvergunning krijgen de mogelijkheid om die vergunning gefaseerd
in bezit te krijgen. De indieningsvereisten voor aanvragen van een bouwvergunning
worden landelijk geüniformeerd en gelimiteerd. Last but not least: het
wettelijk kader voor het welstandstoezicht wordt aangescherpt.Als gemeenten welstandstoezicht willen blijven uitoefenen, zullen ze een
welstandsnota moeten opstellen waarin de welstandscriteria zo concreet mogelijk
zijn neergelegd. De gemeenteraad kan ervoor kiezen om externe welstandsadviezen
door hetzij een welstandscommissie dan wel een stadsbouwmeester te laten uitbrengen.
Bij de welstandstoets van een bouwplan zullen B en W en welstandsadviseur
alleen aan die criteria mogen toetsen. De politieke en bestuurlijke verantwoordelijkheid
voor het uitvoeren van die toetst kom explicieter bij B en W te liggen, onder
meer omdat zij kunnen afwijken van een welstandsadvies. Aan het adres van
de heer De Beer merk ik op: dat geldt over en weer. Als de welstandscommissie
positief adviseert en B en W besluiten de bouwvergunning niet te verlenen,
zal dat goed moeten worden gemotiveerd. Op die manier komt ook duidelijker
tot uitdrukking dat de welstandsadviseur uitsluitend een adviserende functie
heeft. Vergaderingen en adviezen van de welstandscommissie en de stadsbouwmeester
zullen openbaar zijn. Negatieve adviezen zullen schriftelijk worden uitgebracht
en degelijk moeten worden gemotiveerd. Er is in dit verband ten principale
geen onderscheid tussen een welstandscommissie oude stijl en de stadsbouwmeester
die de functie van welstandscommissie vervult. Je zou het kunnen vergelijken
met de kantonrechter; er is helemaal niets op tegen dat de voorstellen in
het openbaar worden besproken.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik kan mij er weinig bij voorstellen. Hoe moet een stadsbouwmeester in
zijn eentje in het openbaar vergaderen?Staatssecretaris Remkes:De stadsbouwmeester kondigt bij advertentie een openbare zitting van de
welstandscommissie aan, hij functioneert dan dus in de rol van welstandscommissie.De heer Van der Lans (GroenLinks):En hij praat in zichzelf!Staatssecretaris Remkes:Neen, want de aanvrager kan daar een toelichting geven op zijn aanvraag,
er kan in het openbaar worden gediscussieerd, de stadsbouwmeester kan in die
functie vragen stellen, enz. Dat kan dus ook in die setting een openbaar proces
zijn.De heer Van der Lans (GroenLinks):Het heeft dus meer weg van een hoorzitting? De stadsbouwmeester organiseert
een hoorzitting, terwijl het idee juist was dat een commissie in de openbaarheid
over een bepaalde aanvraag kan oordelen op basis van de heldere criteria,
terwijl het in het geval van de stadsbouwmeester toch meer een soort meeting
is waarin iedereen zijn zegje kan doen. Het is een bepaalde voorstelling van
zaken maar ik blijf het toch een beetje vreemde vertoning vinden!Staatssecretaris Remkes:Je kunt dat ongelijksoortig waarderen, maar ten principale is er wat mij
betreft geen onderscheid. Ik lees zo af en toe ook wel artikelen in de krant
en ik weet ook wel dat sommigen daar een wat andere ambitie bij hebben, maar
als het gaat om het welstandstoezicht, dan heeft dat uitsluitend die betekenis.
Je kunt natuurlijk voor meer doeleinden een stadsbouwmeester aanstellen, maar
voor een stadsbouwmeester die een veel ruimere functie heeft, geldt precies
hetzelfde als het gaat om zijn onafhankelijkheid, een eis die aan de stadsbouwmeester
in zijn hoedanigheid van welstandscommissie wordt gesteld. Ik hoop hiermee
dat ik deze figuur al relativerende weer wat terug heb gebracht, met beide
benen op de grond. Daarom zei ik ook dat de keuze wordt gemaakt op gemeentelijk
niveau en dat ik eerlijk gezegd niet verwacht dat dit een grote vlucht zal
nemen. Ik zeg u in ieder geval graag toe dat wij de ontwikkelingen op dit
punt in de praktijk nauwgezet zullen volgen en bij de evaluatie zullen betrekken.De heer Van der Lans (GroenLinks):Eigenlijk zegt u daarmee dat gemeenten er verstandig aan doen om deze
keuze niet te maken, maar dat is mijn interpretatie.Heeft u al enig idee wat wij van deze mensen moeten verwachten? Zijn dat
toparchitecten? Ik denk dat maar weinig toparchitecten in staat zijn om bijvoorbeeld
in de gemeente Boxmeer stadsbouwmeester te spelen. Het blijft een rare figuur.
Welke kwaliteiten moeten die mensen volgens u hebben om deze mogelijkheid
in de wet ook daadwerkelijk te realiseren? Ik heb er geen idee van en denk
ook niet dat zij er zijn.Staatssecretaris Remkes:Ik ben het op dit punt met mevrouw Meindertsma eens dat gemeentebesturen
zeer wel in staat zijn om daar een goede onderbouwing aan te geven. Het is
niet aan deze staatssecretaris om bij wijze van spreken bij deze gelegenheid
allerlei functie-eisen te formuleren. Dat is de gemeentelijke autonomie.De heer Pastoor (CDA):Mijnheer de voorzitter. De staatssecretaris vergeleek de stadsbouwmeester
met een kantonrechter en wilde het zo ietwat relativeren. Ik vraag mij af
of dat is gelukt, maar geloof eerder dat hij het zo nog meer vervaagt. Een
kantonrechter en een stadsbouwmeester zijn toch onvergelijkbare grootheden;
ze hebben andere uitgangspunten bij wat ze moeten en wat ze willen. Als de
staatssecretaris de kantonrechter had aangehaald in een bepaalde functie,
namelijk pachtbeoordelingen, dan is er wel een vorm van commissoriaal verband,
zoals ook wel gezegd is, en is het ook een beoordeling van iets, meer dan
in de andere functie van de kantonrechter. Zoals de staatssecretaris het nu
vergeleek maakt het er voor mij niet helderder op. Misschien kan hij er nog
wat meer vorm aan geven?Staatssecretaris Remkes:Mijnheer de voorzitter. Natuurlijk heeft de heer Pastoor gelijk dat die
vergelijking in veel opzichten mank gaat. Het gaat mij erom dat er bij een
kantonrechter ook sprake is van een openbare zitting door één
persoon. Daarom heb ik ook gezegd dat het toch iets minder merkwaardig is
als door sommigen uit uw Kamer werd gesuggereerd.In beide gevallen zal ook sprake moeten zijn van een jaarlijks verslag
aan de gemeenteraad over het uitgeoefende welstandstoezicht. Ik wil er ook
nog op wijzen – daar is wat minder aandacht aan geschonken – dat
de samenstelling van de welstandscommissies op een iets andere leest zal worden
geschoeid, omdat niet alleen deskundigen, maar ook geïnteresseerde burgers
als lid kunnen worden benoemd. Ik kom op de onafhankelijkheid straks nog even
terug. Voorzitters en leden van een welstandscommissie en een stadsbouwmeester
zullen door de gemeenteraad worden benoemd. Hun zittingsduur wordt beperkt.
In het algemeen wordt het wettelijk kader voor het welstandstoezicht dan ook
behoorlijk aangepast. Helaas zijn die aanpassingen nodig. Nut en noodzaak
van de aanscherping van het wettelijk kader zijn namelijk dat sommige gemeenten,
de goede gemeenten daargelaten, op het terrein van het welstandstoezicht er
in redelijke mate een rommeltje van gemaakt hebben. Men leze het advies Welstand
op nieuwe leest.Voor de duidelijkheid zeg ik erbij dat dé welstandscommissie niet
bestaat. Ook op dit punt is er in ons land sprake van een grote mate van veelkleurigheid.
Soms functioneert een en ander goed, maar soms ook niet. Als een verkeerde
situatie gesignaleerd wordt, dan is het de vraag wat de wetgever te doen staat.
Ik wil bij deze gelegenheid wel aangeven dat het mij een lief ding waard zou
zijn als welstand niet in wetgeving geregeld zou hoeven te worden en dat gemeenten
het gewoon zonder wetgeving op een fatsoenlijk manier zouden regelen, overwegingen
van rechtsgelijkheid daargelaten. Dat is echter helaas niet in alle gevallen
aan de orde. Naar mijn zienswijze heeft de wetgever daarom een belangrijke
verantwoordelijkheid.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik ben het geheel eens met de staatssecretaris dat het een interessante
gedachte is om de welstand niet bij wet te regelen; gemeenten zouden zichzelf
een verplichting op dit punt kunnen opleggen. De staatssecretaris stelt dat
deze wetgeving desalniettemin nodig is. Ik constateer evenwel dat in het wetsvoorstel
staat dat de gebieden van gemeenten die niet binnen 18 maanden voldoen aan
het maken van een welstandsadvies, vergunningvrij worden. Deze bepaling vormt
toch geen prikkel om tot een goed welstandsbeleid te komen? Integendeel.Staatssecretaris Remkes:Ik kom straks nog terug op de termijnen en de tijd die gemeenten hebben.Bij de mondelinge behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer
heb ik een kop geciteerd die vorig jaar boven een ingezonden artikel in Cobouw
stond: "Welstand lijkt op een rechter die zijn eigen wetboek schrijft". De
auteur van het artikel, jurist en architect, zette de meest voorkomende ergernissen
over het huidige welstandstoezicht op een rij. Kort samengevat: welstandscommissies
zijn te subjectief en opereren te veel vanuit een ivoren toren. Hetzelfde
beeld wordt geschetst door de reacties op de internetsite van het ministerie
van VROM. Een van die reacties was dat het een grondrecht behoort te zijn
dat een eigenaar van een pand zijn of haar smaak tot uiting laat komen; de
buurt is natuurlijk ook de eigen woonomgeving en daarom mag de overheid wel
grenzen stellen, maar deze moeten democratisch worden bepaald en niet in achterkamertjes
van smaakdeskundigen. Ik zal niet alle reacties voorlezen. De teneur is dat
mensen welstandstoezicht in het algemeen een goede zaak vinden, maar dat er
momenteel grote onduidelijkheid bestaat over de criteria op grond waarvan
vaak wordt besloten.Er wordt ook geklaagd over de manier waarop welstandscommissies met indieners
van bouwplannen omgaan. Wie de bekroonde documentaire van Jort den Hollander
indertijd op de televisie heeft gezien, zal zich waarschijnlijk nog het onbegrip
en de terechte frustratie van de architect voor de geest kunnen halen, toen
hij op tamelijk arrogante en onbuigzame wijze van de welstandscommissie te
horen kreeg dat discussie niet aan de orde was en hij het schriftelijk oordeel
van de commissie over zijn plan maar moest afwachten. Door dat schriftelijke
advies word je vaak ook triest gestemd. Dit jaar werd in de Haagsche Courant
met betrekking tot een bouwplan geschreven: "Het negatieve welstandsadvies
is vervat in het gebruikelijk jargon, dat vooral tot doel lijkt te hebben
de kloof tussen belanghebbende stadsbewoners en professionele beoordelaars
zo groot mogelijk te houden."Duidelijk is dat de praktijk van het welstandstoezicht te veel is geïsoleerd
van politiek en samenleving. Dat ligt overigens niet alleen, zo zeg ik er
maar voor de duidelijkheid bij, aan de welstandscommissies, maar ook aan de
gemeenten. Die hebben het gewoon laten gebeuren.Het welstandstoezicht moet dus worden vernieuwd en het voorliggende wetsvoorstel
vormt daarvoor de eerste stap, om het wettelijk kader voor het welstandstoezicht
aan te scherpen. Doel daarvan is de transparantie, de toetsbaarheid en de
openbaarheid te vergroten. Welstandsbeleid moet democrati scher
tot stand komen. Welstandsbeleid moet de burger vooraf, bij het opstellen
van het bouwplan, zoveel mogelijk zekerheid geven over de specifieke eisen
waaraan het bouwplan moet voldoen. Dat betekent dat gemeenten niet meer kunnen
volstaan met een handjevol uiterst abstracte criteria, zoals nu, vaak geïnspireerd
door de model-bouwverordening van de VNG, in de meeste gemeentelijke bouwverordeningen
het geval is. Anders gezegd – ik put nogmaals uit het artikel in Cobouw –
de indiener van een vergunningsaanvraag moet in de toekomst bij zijn bezoek
aan de welstandscommissie niet langer het gevoel hebben in een Russische roulette
verzeild te zijn geraakt.Bij dit alles blijft overeind dat de burger voldoende ruimte moet hebben
om zijn primaire verantwoordelijkheid voor het uiterlijk van zijn bouwwerk
te kunnen waarmaken. Het is ook goed om er nog eens op te wijzen, dat beperkende
overheidsbemoeienis in de vorm van welstandstoezicht in dit verband alleen
een vangnetfunctie heeft. Het ambitieniveau kan niet verder reiken dan het
voorkomen dat bouwwerken in strijd met redelijke eisen van welstand zijn.
Welstandstoezicht is dus nadrukkelijk geen instrument voor een hoogstaande
architectuur. Welstandscriteria zijn nadrukkelijk geen opstapje naar plannen
van grote ruimtelijke kwaliteit. Mevrouw Meindertsma en ik zijn het met elkaar
eens, dat daar een andere beleidsinvalshoek op de voorgrond behoort te staan.
Bij wettelijk welstandstoezicht gaat het er niet om of iets mooi is, maar
alleen of het niet te lelijk is. Daarbij maakt het niet uit of een welstandsadvies
door een welstandscommissie of door een stadsbouwmeester wordt uitgebracht.
Commissie en stadsbouwmeester hebben op grond van de wet eenzelfde functie.
Zij moeten burgemeester en wethouders van advies dienen over de vraag of een
bouwplan niet in strijd is met de criteria die de gemeenteraad in de welstandsnota
heeft opgenomen.Zoals uit het voorlopig verslag van de Kamer blijkt, kunnen er vragen
worden gesteld bij de introductie van de stadsbouwmeester als eenpersoonswelstandscommissie.
Dat is op zichzelf heel begrijpelijk, want die wettelijke verankering is nieuw
en bovendien pas in een laat stadium door een amendement in het wetsvoorstel
opgenomen. De misvatting dat de stadsbouwmeester in een keer een heel andere
figuur is dan de figuur die de welstandscommissie is mag niet bestaan.Ook op een ander punt moeten wij niet te veel koudwatervrees hebben. Wij
moeten namelijk niet bang zijn om in bepaalde gebieden af te zien van welstandstoezicht
of te volstaan met niet al te intensief toezicht. Wij moeten, anders gezegd,
niet bang zijn om de burger meer ruimte, zeggenschap en keuzevrijheid te geven,
bijvoorbeeld door verruiming van de bouwvergunning vrije categorie. Zoals
in de memorie van toelichting al is opgemerkt blijkt immers onder meer uit
door de BNA en de Federatie Welstand begeleid onderzoek, dat de welstandskwaliteit
door de bouwvergunning vrije bouwwerken in de praktijk niet significant slechter
is dan in de tijd dat die bouwwerken nog aan preventief welstandstoezicht
waren onderworpen. Ik vond dat overigens niet verrassend. Mensen willen kwaliteit
en zijn dan ook bereid daarin het nodige geld te investeren. Ze tuigen hun
woning in het algemeen niet op met allerlei rare frutsels die risico's opleveren
voor de economische waarde van hun bezit. Dat betekent echter niet dat de
burger na de wetswijziging maar zijn gang kan gaan. Er zijn nu eenmaal –
en dat ben ik eens met degenen die daarop wezen – kwetsbare situaties
die bescherming verdienen en er moet in redelijkheid rekening worden gehouden
met belangen van buren. Bij het opstellen van het wetsvoorstel en de daarmee
samenhangende AMvB is over dit soort zaken uitgebreid overlegd, met name met
de VNG en de Federatie welstand. Dat overleg heeft geresulteerd in een aantal
waarborgen.Evenals onder de huidige wet zullen monumenten en door het Rijk aangewezen
beschermde stads- en dorpsgezichten uitgezonderd zijn van vergunningvrij bouwen.
Ook worden in de AMvB waarmee de bouwvergunningvrije typen bouwwerken worden
aangewezen, randvoorwaarden aan het vergunningvrij bouwen gesteld. Een vijftal
typen bouwwerken zal alleen maar vergunningvrij kunnen worden gerealiseerd
wanneer dat gebeurt aan de achterkant of de niet aan de weg of openbaar groen
grenzende zijkant van een gebouw. Die voor- en achterkantbenadering zal gelden
voor aan- en uitbouwen, bijgebouwen, overkappingen zoals carports, dakkapellen,
kozijn- en gevelwijzigingen en erfafscheidingen van meer dan één
meter hoog. Verder kan de gemeente repressief optreden wanneer een vergunningvrij
bouwwerk als welstandsexces moet worden aangemerkt. Die waarborgen zijn niet
alleen relevant uit ruimtelijk oogpunt, maar ook uit een oogpunt van burenbelang.
In aanvulling daarop en in aanvulling op het burenrecht van het Burgerlijk
Wetboek, wordt ter specifieke bescherming van de belangen van buren in de
AMvB ook nog een afstandscriterium opgenomen. Aan- en uitbouwen aan de zijkant,
maar ook bijgebouwen en overkappingen aan de zij- of achterkant van een gebouw,
mogen vergunningvrij alleen maar op minstens anderhalve meter van het zijerf
van de buren worden gerealiseerd. Dit alles bij elkaar opgeteld, meen ik dat
aldus een verantwoord evenwicht wordt bereikt tussen enerzijds meer keuzevrijheid
en zeggenschap voor de bouwende burger en een vermindering van de bureaucratische
rompslomp rond kleinere bouwingrepen en anderzijds bescherming van het ruimtelijk
meest kwetsbare en bescherming van de belangen van de buren.Een meer gedetailleerde gedachtewisseling over vergunningvrij bouwen kan
alleen plaatsvinden aan de hand van de voorhang-AMvB. Het zal duidelijk zijn
dat ook ik het liefst had gezien dat de gedachtewisseling over vergunningvrij
bouwen hier vandaag mede aan de hand van die voorhang-AMvB had kunnen plaatsvinden.
Dat is helaas echter niet gelukt. Op dit moment kijkt de commissie Administratieve
lasten ernaar. Ik hoop de voorhangprocedure zo spoedig mogelijk te kunnen
starten. Ik ga ervan uit dat de commissie, gegeven de effecten zoals wij die
nu zien, een positief advies zal willen geven.Vooruitlopend op de behandeling van de voorhang-AMvB maak ik nog twee
meer algemene opmerkingen. Zoals ik eerder zei, wordt met dit wetsvoorstel
een belangrijke stap gezet op weg naar de door het kabinet nagestreefde vereenvoudiging
van de bouwregelgeving. Vereenvoudiging is uiteraard geen doel op zich. Het
kabinet staat een evenwichtige benadering voor, waarbij niet alleen wordt
gekeken naar mogelijkheden voor vereenvoudiging maar ook naar
de handhaafbaarheid, naar verbetering van de handhaving van de bouwregelgeving
in de praktijk. Daar schort namelijk nog wel eens het een en ander aan. Ook
dat is belangrijke achtergrondmuziek voor het kabinet bij het streven naar
vereenvoudiging van regelgeving. Immers, regelgeving zal ook gehandhaafd moeten
worden, want anders is het niet meer dan een papieren tijger.Er zal voorts moeten worden gekeken naar voldoende waarborgen voor essentiële
maatschappelijke zaken als veiligheid. Wat dat laatste betreft wil ik nog
opmerken dat wij naar aanleiding van de cafébrand te Volendam de concept-AMvB
nog eens kritisch hebben bezien op met name de brandveiligheidsaspecten. Dat
heeft ook geleid tot een aanpassing van de AMvB ten opzichte van de versie
die u toegestuurd hebt gekregen, in die zin dat aan- en uitbouwen, bijgebouwen
en overkappingen maar ook kozijn- en gevelwijzigingen, altijd door de gemeente
preventief op brandveiligheid getoetst zullen gaan worden, als zij aan of
bij bedrijfsgebouwen worden gerealiseerd. Die typen bouwwerken zullen dus
alleen bij woningen vergunningvrij kunnen worden gerealiseerd.Ik kom nu toe aan de beantwoording van een aantal specifieke punten ...De heer Van der Lans (GroenLinks):Mag ik dan van de gelegenheid gebruik maken, mijnheer de voorzitter, nog
even een vraag te stellen over de voorkant- en de achterkantbenadering?Staatssecretaris Remkes:Daar kom ik bij de beantwoording van de vragen vanzelfsprekend nog op
terug.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ook op de bureninformatieplicht?Staatssecretaris Remkes:Ja, zeker.Ik begin evenwel, mijnheer de voorzitter, bij de vraag die de heer Pastoor
heeft gesteld, een vraag die eigenlijk op het volgende neerkwam: waarom regel
je het vergunningvrij bouwen niet in de wet zelf, maar doe je dat in de algemene
maatregel van bestuur? Laat ik daar het volgende van zeggen. Eén document
lijkt op zich inzichtelijker voor de burger, maar als het zo geregeld zou
worden, heeft dat ook nadrukkelijk een aantal nadelen. Het betekent dat in
een aantal gevallen de burger vaak het totale, ingewikkelde document moet
raadplegen, wat, als het gaat om de afweging vergunningplichtig of vergunningvrij,
niet altijd voor die burger, ten opzichte van regeling in de algemene maatregel
van bestuur, per definitie inzichtelijker zal zijn. Wij hebben ervoor gekozen
om het op een eenduidige wijze te regelen in de algemene maatregel van bestuur,
die mijns inziens ook makkelijk voor de burger te raadplegen is.Een tweede punt hierbij is dat de maatschappelijke veranderingen vaak
snel gaan en dat inzichten zich snel wijzigen. Een aantal inhoudelijke opmerkingen
van de zijde van uw Kamer getuigde daar ook van. Een algemene maatregel van
bestuur is dan aanzienlijk sneller aan te passen dan een wet. Om die reden
en om de betrokkenheid van de beide Kamers voldoende te waarborgen, is ervoor
gekozen om bij derde of vierde nota van wijziging de zware voorhangprocedure
in het wetsvoorstel aan te brengen. Ook aan de overzijde waren daar namelijk
toch een paar misverstanden over en dat is op die manier nu goed geregeld.Mijn stelling is derhalve dat alles in de wet regelen óók
kan leiden tot ondoorzichtigheid. In de afweging van die overwegingen hebben
wij gekozen voor regeling bij algemene maatregel van bestuur. Daarbij is nog
in overweging genomen dat het nu ook al zo is dat de meldingsplichtige bouwwerken
geregeld zijn in een algemene maatregel van bestuur. Het is een bijkomende
overweging. De andere overwegingen tellen wat mij betreft zwaarder.Er is gevraagd of het niet verstandig zou zijn in de AMvB een bureninformatieplicht
op te nemen of om toestemming van buren op een adequate wijze te regelen.
Met name die laatste variant was in de Tweede Kamer aan de orde. Op grond
van de volgende argumenten is daarvoor niet gekozen.1. Het zou leiden tot behoorlijk gedetailleerde regelgeving en tot aanzienlijke
administratieve lasten voor de gemeente.2. In een aantal gevallen kan het leiden tot rechtsonzekerheid want de
burger weet vooraf niet waaraan hij toe is. Hij is afhankelijk van de toestemming
van buren. 3. Het houdt een risico van gemarchandeer in.Dat laatste argument vind ik misschien nog wel het belangrijkste. Ik zie
het al voor mij. Mijnheer X wil graag een dakkapel aanbrengen of op 1,5 meter
afstand van de erfscheiding een beperkt schuurtje bouwen en heeft daarvoor
toestemming nodig van de buren. Ja, in een aantal gevallen kunt u de rest
waarschijnlijk wel invullen!Daarom heeft het kabinet gekozen voor de weg van het afstandscriterium.
Het wordt eenduidig geregeld op basis van wet- en regelgeving waardoor de
risico's op het ontstaan van dit soort situaties zo klein mogelijk zijn.Bovendien is er een wetstechnische overweging. Hetgeen geregeld moet worden,
draagt uit de aard der zaak eigenlijk een privaatrechtelijk karakter. Dat
hoort zeker niet thuis in de AMvB.Ik ben wel bereid om na inwerkingtreding van het wetsvoorstel de ontwikkelingen
nauwkeurig te volgen en eventueel, zoals mevrouw Meindertsma suggereerde,
dit punt nader te overwegen bij de volgende wetsronde maar wel op basis van
de ervaringen in de praktijk. Ik wijs er wel op dat ook nu bij toetsing van
bestemmingsplannen in zijn algemeenheid toestemming gegeven wordt om zaken
op de grens van de erfscheiding toe te staan. Er moet dus geen al te rooskleurig
beeld geschetst worden van de bestaande praktijk. "De rijdende rechter" is
even ten tonele gevoerd. Ik kijk af en toe ook naar dat programma. Mij valt
op dat het heel vaak gaat om situaties waarbij de verhoudingen tussen buren
al verstoord zijn. Dat los je natuurlijk niet op via deze weg.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik zou de staatssecretaris willen vragen even mee te gaan in de volgende
redenering. Met betrekking tot de voorkant van een pand vragen wij mensen
zich te verstaan tot collectieve waarden. Zij kunnen niet zomaar hun gang
gaan, zij moeten zich confirmeren aan het publieke of algemene belang. Daartoe
worden zij verplicht. Aan de achterkant van een pand – het private deel –
maken wij iets vrij terwijl daar sprake is van een veel dichtere vorm van
betrokkenheid van buren dan aan de voorkant. Wij verplichten dus tot een abstracte
daad maar het meest voor de hand liggende, namelijk het moeten informeren
van de buren, wordt achterwege gelaten. De redenering die voor de voorkant
wordt toegepast, zou eigenlijk ook voor de achterkant moeten worden gevolgd.
Aan de voorkant verhoud je je ten opzichte van de gemeenschap, aan de achterkant
verhoud je je ten opzichte van de buren. Ik zie niet in waarom de staatssecretaris
die redenering niet volgt.Staatssecretaris Remkes:Deze redenering volgend zou er helemaal niets veranderen. Ik kies voor
de invalshoek van de publieke ruimte.De heer Van der Lans (GroenLinks):In mijn redenering dien je op zijn minst naar de buren te gaan om het
te melden. De rest zou kunnen, maar dit hoort erbij.Staatssecretaris Remkes:Bij welstand gaat het om datgene wat nodig is vanuit de invalshoeken die
ik heb geschetst. Wat is daarbij het belang van de kwaliteit van de openbare
ruimte? Deze redenering volgend kom je logischerwijs uit bij meer beperkingen
aan de voorkant dan aan de achterkant. Ik wil graag aan die invalshoek vasthouden.Ik zeg er iets bij. Er heeft uitvoerig overleg plaatsgehad met VNG en
met de federatie welstand, waarbij grote verschillen van mening bleken te
bestaan. Op grond van de voor- en achterkantredenering is op een gegeven moment
met instemming van de VNG en de federatie welstand voor deze lijn gekozen.
Die overeenstemming is voor mij een zwaarwegend gegeven om aan het voorstel,
dat straks vertaald zal worden in een AMvB, vast te houden.De heer Van Bruchem heeft gevraagd hoe het zit met het repressieve element,
dat bij amendement aan het wetsvoorstel is toegevoegd. Zorgt dat niet voor
onzekerheid? In theorie is dat het geval, maar het is de vraag of dat in de
praktijk ook zo zal zijn. Immers, artikel 19 bevat een regeling die alleen
maar op excessen is gericht. In verreweg de meeste gevallen realiseren burgers
geen excessief lelijke bouwsels. In die gevallen zal in de praktijk geen onzekerheid
bestaan. Bovendien zal de gemeente vooraf duidelijkheid kunnen geven door
in de welstandsnota heldere criteria op te nemen.Voor welke categorie van bouwwerken geldt dit? Gemeenten kunnen ervoor
kiezen om geheel af te zien van welstandsbeleid ten aanzien van typen bouwwerken.
Ook kunnen zij ervoor kiezen om gebieden welstandsvrij te laten zijn. Een
gemeente kan ook de keuze maken dat wordt volstaan met repressief toezicht,
een excessenregeling dus. De keuze is aan de gemeente.Mevrouw Meindertsma en de heer Van Bruchem hebben ervoor gepleit om de
bevoegdheid van B en W om gevoelige gebieden uit te sluiten aan de gemeente
te laten. Op dit punt kan ik duidelijk reageren: hier ben ik zeer tegen. Vóór
1 oktober 1992 waren B en W bevoegd zelf beleid te voeren op het thema vergunningvrij
bouwen. Dat is niet gebeurd. Het gevolg daarvan is geweest dat alles vergunningplichtig
is. Na 1 oktober 1992 was er een landelijke categorie vergunningvrij bouwen,
evenals de bevoegdheid om gebieden uit te sluiten van welstand. Ook daarvan
is in de praktijk nauwelijks gebruikgemaakt. Gevolg: praktisch alles welstandplichtig.
Het pleidooi om gemeenten die discretionaire bevoegdheid wel te geven, zal
ertoe leiden dat er wederom niets verandert. Dat is mij dus een stap te ver
of misschien wel twee stappen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Dit begrijp ik echt niet. Er wordt nu een wet voorgesteld waarin wordt
geregeld dat gemeenten welstandsbeleid moeten gaan formuleren. Als zij dat
niet doen, is per definitie alles welstandsvrij. Daarover maak ik mij overigens
grote zorgen, maar dat terzijde. Er komt nu een wet op basis waarvan de gemeenten
welstandsbeleid moeten gaan formuleren. Welnu, dan moeten zij in dat beleid
ook gaan differentiëren. Mijn voorstel was niet gericht op de totale
gemeenten. Ik heb ook echt de indruk dat de zorg van de staatssecretaris dat
gemeenten bij het vaststellen van hun welstandsbeleid hun gehele gemeentegebied
onder de beschermende werking zouden brengen, in de praktijk absoluut niet
gerechtvaardigd is. Op grond van ervaringen met gemeentelijke monumentenverordeningen
is mij voldoende bekend dat de betrokkenheid van de burgers daarbij dermate
groot is, dat dit voortdurend tot discussie en goede afweging leidt, hetgeen
in de gemeenteraad ten hoogste leidt tot aanwijzing van specifieke gebieden.
Ik zou de staatssecretaris dan ook willen verzoeken om specifiek in te gaan
op mijn voorbeeld van wijken uit de twintiger en dertiger jaren. Als de mogelijkheid
niet toegestaan wordt om sommige gebieden aan te wijzen, kan dat voor gemeenten
tot gevolg hebben dat zij al die afzonderlijke panden op de gemeentelijke
monumentenlijst moeten plaatsen. Dat moet toch ook de staatssecretaris niet
willen?Staatssecretaris Remkes:Voor wijken uit de twintiger en dertiger jaren gelden de algemene criteria
die vastgelegd gaan worden in de algemene maatregelen van bestuur. Hierbij
geldt in zijn algemeenheid dat burgers ten aanzien van hun eigen woonomgeving
ook geen enkele behoefte hebben om allerlei lelijke dingen te realiseren.
Ik ben dan ook van mening dat er in de discussie over dit punt sprake is van
veel te veel koudwatervrees. Natuurlijk is dit aspect vrij uitvoerig aan de
orde geweest in het polderoverleg met de VNG en de Federatie Welstand. Mede
op grond van de keuze voor de voor- en achterkantbenadering is met instemming
van de VNG en de Federatie Welstand evenwel bepaald dat daaraan binnen dit
model geen behoefte is.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Misschien kan de staatssecretaris nog eens uitleggen waarom in artikel
43 behalve de rijksmonumenten en de beschermde dorps- en stadsgezichten die
volgens de rijkswet aangewezen zijn, wel de gemeentelijke monumenten meegenomen
zijn en niet de gebieden die soms in eenzelfde gemeentelijke monumentenverordening
behoren tot een totaal? Het gaat helemaal niet om honderdduizenden of heel
grote aantallen. Ik snap niet waarom de een wel uitgezonderd is en de ander
niet.Staatssecretaris Remkes:Mij is vanuit de gemeentelijke beleidspraktijk in ieder geval niet bijgebleven
dat dit op de gemeentelijke werkvloer ervaren wordt als een springend punt.
Wij hebben zorgvuldig afgewogen wat strak beschermd moet worden en wat vrijer
kan worden gelaten. Ik zeg nadrukkelijk vrijer en niet vrij.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik bedoelde het breder dan cultureel- historisch waardevol
erfgoed. Wij hopen dat gemeenten in toenemende mate samenhangende buurten
zullen bouwen. Zij moeten dan de mogelijkheid hebben daarvoor een specifiek
regime te voeren.Ik doelde met het voorbeeld in mijn betoog op wijken uit de jaren twintig
en dertig. De gemeenten hebben meestal niet alle panden uit zo'n straat tot
gemeentelijke monument verheven. Iedereen kan zien dat de voor- en achterkant
een samenhangend beeld vormen. Vaak zijn de tuinen heel klein. Als je dan
50% bebouwing van het totale oppervlakte toestaat, krijg je zo'n ander beeld
dat ik mij daar ernstig zorgen over maak.Staatssecretaris Remkes:Ik deel die zorgen in veel mindere mate. De overwegingen daarbij heb ik
genoemd. Ik kan ook niet alles overzien wat er gaat gebeuren, daarom ben ik
bereid mevrouw Meindertsma toe te zeggen met name in dat type wijken de komende
paar jaar goed te volgen wat zich daar in de praktijk voltrekt. Op basis van
die evaluatie zal een fatsoenlijk gesprek met de VNG en de Federatie Welstandstoezicht
plaatsvinden over de vraag of er aanvullende maatregelen nodig zijn. Daarvoor
wil ik mijn ogen niet om dogmatische redenen sluiten.De heer Van Bruchem (ChristenUnie):De staatssecretaris noemt in zijn argumentatie het polderoverleg dat onder
andere is gevoerd met de Federatie welstandstoezicht. Wij hebben begin augustus
een brief van deze federatie gekregen en ik vermoed dat de staatssecretaris
die brief ook wel gelezen zal hebben. In die brief wordt erop gewezen dat
het beleid voor monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten netjes geregeld
is, maar dat andere zaken daar nog buiten vallen. De federatie maakt zich
daarover zorgen en vraagt onze speciale aandacht daarvoor.Staatssecretaris Remkes:Ik weet niet of wij over dezelfde brief praten, maar in de Handelingen
van de Tweede Kamer hebt u kunnen lezen dat ik over nagezonden post van de
Federatie welstandstoezicht een paar opmerkingen heb gemaakt. Ik heb bestuurlijk
overleg gevoerd. Ik ben geneigd, resultaten van bestuurlijk overleg als uitgangspunt
te nemen als je gezamenlijk tot conclusies komt. In het bestuurlijk overleg
is mij dit niet als een bijzonder punt gemeld.De heer Van Bruchem (ChristenUnie):Het kan een kwestie zijn van voortschrijdend inzicht, maar als de leden
van dit huis dergelijke informatie krijgen en onze aandacht wordt gevraagd
voor een bepaald probleem dan moeten wij daarmee iets doen.Staatssecretaris Remkes:Natuurlijk. Daarom zeg ik tegen mevrouw Meindertsma dat als er nader inzicht
ontstaat wij daarmee verstandig moeten omspringen. Er zal gekeken moeten worden
hoe de praktijk zich ontwikkelt. Op basis daarvan moeten wij als volwassen
mensen bespreken of wij dergelijke ontwikkelingen zullen toestaan of afremmen.De heer De Beer (VVD):Ik vind het weinig chique dat de Federatie welstandstoezicht nadat er
een akkoord is gesloten met de staatssecretaris, waarvoor van beide kanten
concessies zijn gedaan, achteraf bij de Eerste Kamer dit punt opnieuw ter
sprake brengt. Daarop is naar mijn mening wel kritiek mogelijk.De voorzitter:Ik verzoek de staatssecretaris zijn betoog af te ronden. Er komt nog een
tweede termijn. Ik maak mij wat zorgen over het respecteren van het tijdschema,
ook in verband met de avondmaaltijd.Staatssecretaris Remkes:Ik heb nog een beperkt aantal vragen te beantwoorden, mijnheer de voorzitter.De fractie van de Partij van de Arbeid behoeft zich geen zorgen te maken
over de maximale hoogte van uitbouw. Een uitbouw zal niet boven de vloer van
de eerste verdieping van de woning mogen uitkomen.De heer De Beer heeft het goed begrepen dat er geen second opinion van
andere welstandscommissies noodzakelijk is wanneer B en W toch een bouwvergunning
verlenen. B en W beslissen daar zelf over.Ik kom bij een enkel specifiek punt over de voorkant- en achterkantbenadering.
De heer Pastoor en anderen vragen hoe men dit moet interpreteren. Dat zal
vanzelfsprekend in de AMvB worden geregeld. In dat verband kan het ook nader
besproken worden. De voorkant en achterkant zijn juridisch inpasbaar. Ook
in het huidige Besluit meldingsplichtige bouwwerken komt het begrip voor in
de vorm van achterdakvlak en voordakvlak. De vraag wat verstaan moet worden
onder achter- of voordakvlak is vergelijkbaar met de voor- en achterkantbenadering.
Die vraag heeft tot dusver juridisch echter geen noemenswaardige problemen
opgeleverd. Volgens de jurisprudentie moet men concreet denken aan de volgende
zaken. De voorgevelrooilijn ligt evenwijdig aan de straat. De straatzijde
van het pand is daar waar het erf ontsloten wordt en daar waar de brievenbus
plus huisnummer staat aangegeven. Aan dat type overwegingen wordt blijkens
de jurisprudentie een en ander getoetst. Dat levert tot dusver geen al te
grote problemen op. Ik heb genoteerd dat een alternatieve denklijn door sommigen
wordt gesuggereerd, waarbij de term "zichtbaar" voorkomt. Dat heeft niet te
maken met een grote of een kleine staatssecretaris. Zichtbaar is een buitengewoon
moeilijk in te vullen begrip.De heer Van der Lans (GroenLinks):De term zichtbaar is toch gemakkelijk om mee te werken? Men kan toch gewoon
gaan kijken?Staatssecretaris Remkes:Nee. Ik zie soms immers dingen die de heer Van der Lans niet ziet. Daar
gaat het om, in juridische termen vertaald. Het kabinet heeft gekozen voor
de voor- en achterkantbenadering. Ik heb de overwegingen genoemd. Vanuit de
Kamer wordt de vraag gesteld of dat juridisch duidelijk is. Mijn stelling
is dat op grond van de jurisprudentie tot dusver de zaak behoorlijk is uitgekristalliseerd.
De alternatieve denklijn die hier op de kaart wordt gezet, levert, om het
voorzichtig uit te drukken, minstens zo veel juridische vragen op.De heer Van Bruchem heeft gevraagd wat moet worden verstaan onder oorspronkelijk
erf. Ook dat kan aan de orde komen bij de behandeling van de algemene maatregel
van bestuur. Ook de term "oorspronkelijk erf" komt reeds voor in het Besluit
meldingsplichtige bouwwerken. Ook daarvoor geldt dat het tot dusver geen grote
problemen heeft opgeleverd. De interpretatie die daaraan wordt
gegeven, vindt zijn uitgangspunt in de eerstverleende bouwvergunning voor
het hoofdgebouw of het perceel.De heer De Beer en mevrouw Meindertsma hebben vragen gesteld over de eisen
die moeten worden gesteld aan de personele samenstelling van de welstandscommissie.
Mevrouw Meindertsma vraagt: waar bemoeit het Rijk zich mee? Er wordt in het
voorstel alleen gesproken over onafhankelijkheid. Dat lijkt mij het juiste
criterium. Desgevraagd zijn een aantal voorbeelden genoemd van wat niet onafhankelijk
zou zijn. Onafhankelijkheid staat echter voorop. De heer De Beer stelde de
vraag of men architecten niet helemaal moet uitsluiten. Dat is een stap te
ver. Een architect kan in een gemeente betrokken zijn bij een bepaald bouwwerk
dat helemaal niets te maken heeft met het geval dat op dat moment aan de orde
is in de welstandscommissie. Dat soort zaken moet wel kunnen. Ook hiervoor
geldt dat de onafhankelijkheid het uitgangspunt is evenals transparantie.
Onder alle omstandigheden moet de onafhankelijkheid van de advisering aan
de orde zijn en gewaarborgd worden.De heer De Beer (VVD):Wat dat betreft, ben ik geheel akkoord. Mijn opvatting is dat als een
architectenbureau opdrachten uitvoert voor de gemeente, ook de niet rechtstreeks
bij de opdrachten betrokken architecten van dat bureau geen onafhankelijke
positie meer innemen ten opzichte van de gemeente. Ik hoor graag een ferme
uitspraak van de regering op dat punt. Ik vind namelijk dat er dan sprake
is van verstrengeling van belangen; en die moeten wij niet hebben.Staatssecretaris Remkes:Als er sprake is van een structurele betrokkenheid van een bepaalde architect
of een bepaald architectenbureau bij de gemeente, dan is wat mij betreft de
regel: nee, tenzij. Er moet dan dus iets heel zwaarwegends aan de orde zijn,
wil het in mijn ogen in overeenstemming zijn met die transparantie en onafhankelijkheid.De heer Van der Lans heeft gevraagd naar de systematiek van de welstandsnota
en naar wat de staatssecretaris heeft gedaan om de kwaliteit te bevorderen.
Ik wijs erop dat wij al een kwaliteitssysteem hebben en dat de Rijksbouwmeester
samen met betrokken partijen een voorbeeld-welstandsnota heeft gemaakt. Die
voorbeeld-welstandsnota ligt al geruime tijd bij de gemeentebesturen. Daarmee
kan men op dit moment dus al zeer actief aan de slag zijn.De heer Van der Lans heeft verder gevraagd of er een lokale politieke
discussie over zal worden gevoerd. Dat heeft deze staatssecretaris natuurlijk
niet in de hand. Dat hangt af van de lokale politiek. Ik meen dat men ervan
mag uitgaan dat dit onderdeel zal zijn van het lokale politieke besluitvormingsproces.
Want de nota moet worden vastgesteld door de gemeenteraad. Dat betekent per
definitie politieke discussie, daarvan ga ik tenminste uit.De heer Van Bruchem heeft nog een vraag gesteld over artikel 43 en het
gewoon onderhoud met name als het gaat om beschermde stads- en dorpsgezichten
en monumenten. Er is gekozen voor het hanteren van een uniforme regeling voor
monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten. Dat betekent dat de gevallen
waarop hij duidt wel vallen onder de lichte vergunningsprocedure. Het is heel
simpel, voor panden die vallen onder de categorie monument dan wel beschermd
stads- of dorpsgezicht is het ja, en in de andere gevallen nee.Ter afronding ga ik in op de vragen over de inwerkingtreding. De planning
is dat de wet op 1 april 2002 van kracht wordt. Bij die datum moeten 18 maanden
worden opgeteld, dan kom je op 1 oktober 2003. Als er dan nog geen welstandsnota
is, heeft de gemeente een probleem. De welzijnsnota kan ook eerder van kracht
worden. Ik heb er al op gewezen dat alle bouwstenen ervoor er in feite op
dit moment al liggen. Wij hebben er ook veel aan gedaan. Er zijn voorlichtingsprocedures
en dergelijke geweest. Gemeenten weten al geruime tijd dat dit eraan komt.
De Tweede Kamer heeft de termijn ook nog eens met zes maanden verlengd. Ik
heb zojuist een paar jaartallen genoemd. Ik ontmoet op de gemeentelijke werkvloer
ook heel veel hartelijke instemming met het fenomeen welstandsnota. Men moet
mij niet aan komen met de klacht dat de termijn te kort zou zijn.De voorzitter:Ik dank de staatssecretaris voor zijn gelukwensen. Hij heeft uitvoerig
geantwoord en er is veel geïnterrumpeerd. Het lijkt mij daarom dat de
tweede termijn kort kan zijn.De heer Pastoor (CDA):Voorzitter. De staatssecretaris heeft inderdaad uitvoerig geantwoord en
daarvoor ben ik hem erkentelijk. Ik wil toch nog enkele opmerkingen maken.De bewindsman heeft gezegd dat het gemeentelijk welstandstoezicht transparanter
en beter toetsbaar moet worden. Mijn fractie is het daar zeer mee eens. Ook
de openbaarheid moet worden verbeterd. Ik begrijp dan ook niet dat de staatssecretaris
blijft zeggen dat dat alles kan worden gerealiseerd door een stadsbouwmeester,
die immers moet worden beschouwd als een "alleenspreker".Bij interruptie ben ik al ingegaan op het door de staatssecretaris genoemde
voorbeeld van de kantonrechter. Ik heb gewezen op het feit dat bij de plaatselijke
overheden – wij hebben het vandaag niet over de rechterlijke macht –
in het algemeen in commissoriaal verband gewerkt wordt in dit soort zaken.
Ik heb de bewindsman gevraagd naar zijn bedenkingen. Ik begrijp nog steeds
niet waarom hij minder bedenkingen heeft dan wij. Op dit punt heeft hij ons
nog niet overtuigd.Voorzitter. Wat betreft het vergunningvrij bouwen en de positie van de
buren daarbij zou de staatssecretaris het belang van rechtszekerheid voor
die buren wel eens kunnen onderschatten. De heer De Beer heeft gezegd dat
het vergunningvrij bouwen slechts beperkt wordt uitgebreid. Ik waag dat te
betwijfelen, want de in het wetsvoorstel neergelegde uitbreiding vind ik nogal
ruim. Er mag zonder vergunning op het erf van de buurman 30 m2
gebouwd worden met een hoogte van maximaal 3 meter. Dat was voorheen niet
mogelijk. In de relatie tussen buren kan dit nogal wat betekenen. De staatssecretaris
zei dat het kabinet dit goed had geregeld, omdat de buurman met zijn bouwsel
op anderhalve meter afstand moet blijven. Dat is op zich een aardige regeling,
maar het kabinet was hiermee niet de eerste. In artikel 50 van boek V van
het BW wordt namelijk gerept van een aantal bebouwingssoorten;
voor "soortgelijke werken", voorzover die op het erf uitzicht geven, dient
een afstand van twee meter in acht te worden genomen. Het voorstel van het
kabinet is qua omvang dus beperkter dan het BW.Blijkens zijn antwoord wil de staatssecretaris niet verder gaan dan te
overwegen om bij de evaluatie van deze wet, over 3 à 3,5 jaar, te bezien
of er aanleiding bestaat om alsnog een bureninformatieplicht in te voeren.
Ik zeg het net als de staatssecretaris heel voorzichtig, maar het gaat voor
onze fractie in elk geval niet ver genoeg. In eerste termijn heb ik volgens
mij heel duidelijk aangegeven hoezeer wij hechten aan de rechtszekerheid die
de burger, in dit geval de buurman, in wezen ontnomen wordt, die hij in ieder
geval in dit voorstel niet heeft. Ik wil daarom mede namens enkele andere
fracties een motie indienen, waarin de staatssecretaris wordt gevraagd om
in de AMvB een bureninformatieplicht mogelijk te maken. Normaal gesproken
hebben wij die mogelijkheid bij een wetsvoorstel niet, maar in dit geval moet
er toch een AMvB komen.De voorzitter:Door de leden Pastoor, Bierman, Meindertsma, Van Bruchem, Van der Lans
en Van Vugt wordt de volgende motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het onderhavige wetsvoorstel in zich draagt een verruiming
van het vergunningsvrij bouwen;overwegende dat bij het vergunningsvrij bouwen bouwwerken niet meer onderworpen
zijn aan de preventieve gemeentelijke toets in het kader van de vergunningsprocedure,
dat zij niet hoeven te voldoen aan voorschriften van de gemeentelijke bouwverordening
(zoals stedenbouwkundige voorschriften), het bestemmingsplan en de leefmilieuverordening
en aan redelijke eisen van welstand;overwegende voorts dat door het wegvallen van deze openbare toetsmomenten
de rechtszekerheid en rechtsbescherming van de naastliggende eigenaar/gebruiker
vervallen;overwegende dat het om die redenen wenselijk c.q. noodzakelijk is om een
bureninformatieplicht in de wet te verankeren;verzoekt de regering, in de uitwerkings-AMvB terzake van het vergunningsvrij
bouwen alsnog een bureninformatieplicht op te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt nr. 31(26734).De heer Pastoor (CDA):Voorzitter. De staatssecretaris is uitvoerig ingegaan op de vraag of het
moet worden geregeld bij wet of bij AMvB. Door één argument
is bij mij wel een begin van overtuiging ontstaan dat het op zich wel reëel
is om het bij AMvB te regelen, namelijk omdat die gemakkelijker te wijzigen
is. Ik vind dat wel een redelijk overtuigend argument.Wat betreft de achterkant en de voorkant heeft de staatssecretaris zijn
opmerking in de memorie van antwoord herhaald dat de discussie daarover in
wezen thuishoort bij de behandeling van de AMvB. Toch heeft hij er enkele
opmerkingen over gemaakt, maar volgens mij nog geen antwoord gegeven op de
vraag of zoals het geformuleerd is wel juridisch haalbaar is, ook als daaraan
verbonden zijn de kanttekeningen die hij plaatste. Wellicht is het goed om
daarover verder te praten in het kader van de voorhangprocedure. Ik ben nu
weliswaar wat inconsequent, want in mijn eerste termijn heb ik gezegd dat,
omdat deze benadering zo omstandig in de memories omschreven is, het eigenlijk
hier en nu had moeten worden besproken.De heer Van Bruchem (ChristenUnie):Voorzitter. Ook ik wil beginnen met de staatssecretaris te danken voor
zijn tamelijk uitvoerige antwoord, waarin hij desalniettemin een van mijn
vragen heeft laten liggen, namelijk die over de interpretatie van de uitdrukking
"bij een monument". Hoe streng of hoe ruim kan dat geïnterpreteerd worden?
Betreft dat alleen het perceel waarop het monument staat, of kun je het hele
plein rondom die monumentale kerk meenemen?Uit de opmerkingen van de staatssecretaris kwam de stadsbouwmeester op
mij toch wel een beetje over als een sterk mechanisch figuur die alleen maar
een checklist hoeft af te werken. Ik denk dat in de praktijk altijd een stukje
afweging ten aanzien van de inhoud van het advies zal plaatsvinden. Wij zijn
het er in ieder geval over eens dat het wenselijk is dat het aantal van deze
figuren beperkt blijft.Op het punt van de 50% van het oorspronkelijk erf is het mij duidelijk
geworden dat wij niet terug hoeven naar de middeleeuwen, maar naar de eerste
bouwvergunning.De discussie over de "voorkant" en de "achterkant", en "zichtbaar" en
"onzichtbaar" zal gevoerd worden bij de behandeling van de AMvB. Laat ik vooropstellen
dat ik nog niet helemaal overtuigd ben van de onmogelijkheid om met termen
zoals "zichtbaar" en "niet zichtbaar vanaf de openbare weg" te werken. Als
ik een aantal situaties uit mijn woonomgeving in gedachten oproep, dan lijken
deze laatste termen mij gemakkelijker te interpreteren dan "voorkant" en "achterkant".Het is duidelijk dat gewoon onderhoud aan monumenten en panden in beschermde
stads- en dorpsgezichten onderhavig is aan vergunningplicht. Op dit punt gaat
het wetsvoorstel verder dan de huidige regeling, maar een en ander is wel
duidelijk.Over het repressief toezicht zegt de staatssecretaris dat het weliswaar
een stukje onzekerheid met zich brengt, maar dat die onzekerheid alleen excessen
betreft. De vraag is in dit geval natuurlijk: wat is excessief? Bepaalt de
gemeente welke gevallen excessief zijn, waarna het een kwestie van jurisprudentie
wordt? Over de gebouwen waarvoor momenteel een meldingplicht geldt, kan op
dit punt overlegd worden. De excessen kunnen er op die manier van tevoren
worden uitgevist. Het lijkt mij dat dit de gang van zaken in de praktijk zal
zijn. Er is dan ook sprake van een verandering ten opzichte van de huidige
situatie.Ik heb mij wat de bureninformatieplicht betreft, aangesloten bij de motie
van collega Pastoor. Ik heb daarbij wel geaarzeld, want ik kan mij enigszins
vinden in het betoog van de staatssecretaris op dit punt. Het
is evenwel belangrijk dat er op dit gebied meer rechtszekerheid bestaat voor
buren en daarom heb ik de motie namens de fractie van de ChristenUnie meeondertekend.Het meest wezenlijke punt van mijn tweede termijn betreft de mogelijke
differentiatie binnen een gemeente, waarbij het gemeentebestuur de mogelijkheid
krijgt om gebieden aan te wijzen waar vergunningvrij bouwen onmogelijk of
beperkt is. De staatssecretaris suggereert dat dit betekent dat er in een
gemeente nergens meer vergunningvrij gebouwd kan worden. Hij baseert deze
verwachting op ervaringen met voorgaande regelingen. Ik ben evenwel van mening
dat de zaken met dit wetsvoorstel worden omgekeerd. Er moet immers een welstandsnota
zijn en bepaalde categorieën vallen sowieso onder het vergunningvrij
bouwen. In mijn optiek moet daarop een zeer gemotiveerde uitzondering gemaakt
worden. Ik heb in dit verband al voorbeelden genoemd: Belvederegebieden, nationale
landschappen, en waarschijnlijk zijn er meer voorbeelden te bedenken. Een
en ander moet echt objectiveerbaar zijn en gekoppeld worden aan bestemmingsplannen
en dergelijke. Op die manier vindt er ook een zeker toezicht plaats door provincies.
Gemeenten kunnen naar mijn mening geen misbruik van de situatie maken door
voor elk gebied zomaar weer bouwvergunningen te eisen. Dat is zeker niet mijn
bedoeling. Ik woon zelf in het landelijk gebied en als ik de situatie aldaar
beschouw, dan denk ik dat wij van de voorgestelde regeling spijt krijgen.
Er zullen toch te veel ongewenste schuurtjes, garages, paardenstalletjes enz.
worden gebouwd op plaatsen die daarvoor niet bedoeld zijn. Ik hoop dan ook
dat de staatssecretaris nog eens diep wil nadenken over dit punt.De heer De Beer (VVD):Voorzitter. Ik zal eerst nog wat woorden wijden aan die bureninformatieplicht.
In de Woningwet is er niets van dien aard geregeld. Er bestaat geen enkele
informatieplicht op dit moment. Als de motie van de heer Pastoor wordt uitgevoerd,
kan de buurman nog steeds zijn huis afbreken om een flatgebouw van tien etages
te bouwen, mits hij een bouwvergunning heeft, zonder dat hij de plicht heeft
om de buren te informeren.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Als de buurman een flat wil bouwen, moet hij een wijziging van het bestemmingsplan
aanvragen. In het bestemmingsplan wordt dan vermeld waaraan hij moet voldoen.
Het curieuze van deze wet is, dat de wet boven de bestemmingsplanvoorschriften
gaat. Met deze wet kan die buurman ineens wel gaan bouwen. Vroeger ging dat
niet. Daarom hebben een aantal van ons zo uitvoerig over de informatieplicht
gesproken.De heer De Beer (VVD):Een bestemmingsplan geeft aan wat er kan of mag gebeuren, maar niet of
er iets gebeurt. Met andere woorden, wanneer het bestemmingsplan toestaat
dat er een flat van tien verdiepingen wordt gebouwd en op een gegeven ogenblik
iemand ook van die mogelijkheid gebruikt gaat maken, dan heeft die persoon
geen informatieplicht. Die heeft hij nu niet en als de motie van de heer Pastoor
wordt aangenomen ook niet.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dan weet de buurt het toch?De heer De Beer (VVD):Dat is de vraag. Dit wordt een zeer selectieve toevoeging aan het wettelijk
instrument van de Woningwet.De heer Pastoor (CDA):De bureninformatieplicht is er bij het voorbeeld van de heer De Beer al
lang geweest. Dat is vaak jaren tevoren al gebeurd. In wezen is in de procedure
voor de totstandkoming van het bestemmingsplan de bureninformatieplicht ingebouwd.
De buurman kan dan al zijn rechten laten gelden. Bij een artikel 19-procedure
geldt precies hetzelfde. Daarin is ook een bureninformatieplicht opgenomen,
zij het met andere woorden.De heer De Beer (VVD):Dat is feitelijk niet waar. Wie een bestemming laat vaststellen, hetzij
door een wijziging van het bestemmingsplan, hetzij door een artikel 19-procedure,
heeft geen enkele plicht om zijn buren te informeren. Het is aan de gemeente
om een eventueel verleende vergunning te publiceren. Wanneer er geen gebruik
wordt gemaakt van ontheffingsmogelijkheden is zelfs dat niet eens verplicht.
De heer Pastoor breng een buitengewoon selectief en totaal nieuw element in
de Woningwet in. Als wij op dit pad verder gaan, kunnen wij nog heel wat regelingen
verwachten. Wij zijn nu juist met een dereguleringsoperatie bezig. De heer
Pastoor introduceert echter een compleet nieuw element in de Woningwet. Het
gaat nu niet over de informatie van de overheid aan de burger, maar over een
informatieplicht van de ene burger aan de andere burger. Ik zie daar een hellend
pad, waarop wij ons niet willen begeven. Ik zou mij nog kunnen voorstellen
dat zoiets eens in het Burgerlijk Wetboek wordt geregeld, maar niet in de
Woningwet.Afgezien daarvan zijn nog een heleboel praktische vragen te stellen over
zo'n informatieplicht. Wat is het nut als de buurman die wil bouwen uiteindelijk
toch niet hoeft te doen wat de klagende buurman zou willen? Er wordt een illusie
gewekt die niet waargemaakt kan worden. Wie moet er toezicht uitoefenen of
de bureninformatieplicht werkelijk wordt nageleefd? De gemeentelijke overheid
kun je niet verantwoordelijk stellen als de buurman zijn plicht verzaakt.Als er geen sanctie is staat de zaak helemaal op losse schroeven. Kortom,
wij vinden het een ontzettende slag in de lucht.Er zijn een heleboel vragen wat er in de AMvB geregeld gaat worden. Te
zijner tijd zullen wij erop terugkomen, maar als voorzet wil ik al een leuk
voorbeeldje noemen. Bij vergunningvrije bouwwerken moet anderhalve meter afstand
tot de perceelsgrens van de buurman worden gehouden. Ik heb tal van gevallen
meegemaakt waarin twee buren in uitstekende samenwerking beiden een uitbouw
maken, zodanig dat die uitbouwen elkaar op de perceelsgrens raakten. Denk
bijvoorbeeld aan een extra schuurtje, een keukenuitbouw of wat dan ook. Die
anderhalve meter is prachtig bedacht, maar laten wij ervoor oppassen dat wij
dit soort zaken niet bij voorbaat uitsluiten.Ik begrijp dat de totale wet op 1 april 2002 ingaat. Dat betekent dat
de nieuwe bouwvergunningprocedure op dat moment volledig ingaat. Begrijp ik
het goed dat alles wat te maken heeft met welstandstoezicht anderhalf jaar
later ingaat?Mevrouw Meindertsma (PvdA):Voorzitter. Ik zie spanning tussen de door de staatssecretaris bij sommigen
van ons geconstateerde angst voor meer vrijheid van de burger en de wil om
als overheid in een sterk geïndividualiseerde samenleving, waarin het
eigen gevoel vaak toetssteen voor het handelen wordt, zorg te dragen voor
randvoorwaarden waarbinnen onderlinge afstemming tussen mensen en het behartigen
van collectieve waarden aan de orde kan blijven komen. In het licht hiervan
hebben wij van harte de motie-Pastoor medeondertekend. Ik begrijp dat de uitwerking
ervan juridisch ingewikkeld is. Overigens heb ik begrepen dat de staatssecretaris
heeft toegezegd eerder dan de evaluatie van de wetgeving te bezien of mogelijkerwijs
aanpassingen nodig zijn op het punt van de verhouding tussen buren. Heb ik
dat goed begrepen?Over de voor- en achterkantbenadering komen wij nog uitvoerig te spreken
bij de behandeling van de voorhang-AMvB. De staatssecretaris zei opgewekt
dat hij mij gerust kon stellen waar het gaat om bouwwerken aan de achterkant.
Die zouden niet hoger mogen worden dan de vloer van de eerste verdieping.
Welnu, bij mij is dat 3,20 meter. Weet u wat dit betekent voor de lichtinval
bij mijn buren? Dit soort zaken komt regelmatig voor. Als gemeenten zien dat
dit soort situaties zich in een bepaald gebied kan voordoen, moeten zij de
mogelijkheid hebben tot gebiedsgerichte definiëring. Ik ga ervan uit
dat gemeenten verstandig zijn, dat zij heel goed een welstandsbeleid kunnen
voeren en dat zij met hun burgers kunnen communiceren. Daarom dien ik op dit
punt een motie in die mede door een aantal andere leden is ondertekend.De voorzitter:Door de leden Meindertsma, Pastoor, Van der Lans en Van Bruchem wordt
de volgende motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat wetsvoorstel26734 tot Wijziging van de
Woningwet tot gevolg heeft dat gemeenten in hun welstandsbeleid geen gebieden
kunnen aanwijzen die wegens hun bijzondere kwaliteit specifieke bescherming
verdienen;overwegende dat dit negatieve gevolgen kan hebben voor de ruimtelijke
kwaliteit en de leefbaarheid in het desbetreffende gebied;verzoekt de regering, het mogelijk te maken dat gemeenten experimenteren
met het aanwijzen van gebieden die zij bijzondere bescherming willen geven,
met name door op de wettelijke mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen beperkingen
aan te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt nr. 31a(26734).Mevrouw Meindertsma (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Ik heb nog drie korte opmerkingen te maken.De eerste opmerking is naar aanleiding van het feit dat de Federatie welstandstoezicht
in augustus een brief gestuurd heeft en dat daarop in die zin gereageerd wordt
door de staatssecretaris en door andere leden in deze Kamer, dat wanneer je
met elkaar overleg hebt gehad en daar een onderhandelingsresultaat uit is
gekomen, je vervolgens niet meer je overwegingen die mogelijkerwijs in de
onderhandelingen een rol gespeeld hebben, kenbaar zou mogen maken aan de Kamer.
Ik ben van mening dat de transparantie van de besluitvorming zodanig moet
zijn dat deze niet helemaal ondergaat in het polderoverleg waar wij regelmatig
in verkeren. Ik stel het zelf bijzonder op prijs wanneer dit soort brieven
ons bereikt. Het is aan ons, in onze onafhankelijkheid, om te besluiten hoe
wij daarmee omgaan.Mijn tweede opmerking betreft het punt van die onafhankelijkheid. Het
woord onafhankelijkheid is ook gebruikt bij de bezetting van de welstandscommissies.
Als het begrip onafhankelijkheid zo wordt neergezet, is mijn vraag: hebben
wij niet allemaal te maken met verwevenheid van functies? Is het niet zo dat
heel goed in een plaatselijke situatie uitgemaakt kan worden welke verwevenheid
van functies wel aanvaardbaar is en welke niet? Het is veel belangrijker dat
de adviezen die een welstandscommissie uitbrengt, transparant zijn en inzichtelijk
in hun argumentatie. Hoe de gemeente besluit wie deel uitmaken van de commissie,
is een zaak die men heus zelf wel kan regelen.Wat ten slotte de termijnen betreft, merk ik op dat de staatssecretaris
mij heeft overtuigd.De heer Van der Lans (GroenLinks):Mijnheer de voorzitter. Ook ik dank de staatssecretaris voor zijn uitvoerige
beantwoording. Ik zal proberen in sneltreinvaart – er is al heel veel
gezegd – mijn punten op te sommen.Ik sluit mij graag aan bij de woorden van collega Meindertsma over het
poldermodel. Het kan toch niet zo zijn dat het poldermodel mensen monddood
maak en dat, als je er eenmaal in zit, je daarna niet meer in het openbaar
op die plaatsen waar de echte besluiten genomen worden, je standpunt bekend
kunt maken. Ik meen dat dit een slip of the tongue is geweest of een specifieke
opvatting over het poldermodel die mij niet aanstaat.Ik heb in de loop van mijn betoog wat dingen proberen te zeggen over bedrijfsterreinen
in het kader van het welstandstoezicht, in het bijzonder over de lelijkheid
daarvan. Het is jammer dat daar nu niet op kan worden ingegaan, want het is
een doorn in het oog van steeds meer mensen. Misschien kan de staatssecretaris
bij een andere gelegenheid daar wat mee doen, want het is zinnig dat daar
eens een debat in dit land over gevoerd wordt, temeer omdat dit wellicht van
invloed zal kunnen zijn op de welstandspraktijk zoals die in de gemeente in
de toekomst gevoerd moet worden.Ik vond het jammer dat de staatssecretaris in antwoord op mijn vragen
wat er nu allemaal gebeurt om mobiliteit en kwaliteit in het proces van het
maken van welstandsnota's te stimuleren en te activeren, met de voorbeeld-welstandsnota
van de VNG kwam. Die is er en ik heb er ook kennis van genomen, maar het lijkt
mij dat, juist om die mengeling te krijgen van conserveren en mogelijkheden
tot vernieuwingen in de welstandsnota, een actief discussieklimaat stimulerend
zou kunnen werken. Ik vond dit wat mager, maar misschien heeft de staatssecretaris
niet het achterste van zijn tong laten zien.Over de voorkant- en de achterkantbenadering is al veel gezegd. Wij komen
daar allemaal nog over te spreken. Ik ben op het spoor gebracht door de zichtbaarheidsformule,
zoals naar voren gebracht door juristen. Dat zijn dan ongetwijfeld andere
juristen dan die de staatssecretaris ter zijde staan. Ik heb het naar voren
gebracht vanuit het idee dat zichtbaarheid vanaf de openbare weg of het openbare
groen juist zo'n mooi criterium is, omdat het recht doet aan waar het in de
welstandszorg om gaat, namelijk de kwaliteit van het openbare en het publieke
domein en de herkenbaar daarvan. Dat is niet zomaar een criterium om iets
als makkelijk voor te stellen, maar het is iets wat volgens mij heel nauw
aansluit bij waar het in de welstandszorg om gaat. Ik zou het prettig vinden
als dat nog eens tegen het juridische licht gehouden kan worden.Er is heel veel gezegd over de bureninformatieplicht. Ongetwijfeld komt
de staatssecretaris daarover nog te spreken. Zoals het er nu uitziet, vind
ik het meten met twee maten. Er is een gemeenschapsinformatieplicht aan de
voorkant. Ik zou het logisch vinden als dat weerspiegeld zou worden in een
bureninformatieplicht aan de achterkant. Ik zie wel in dat dit wellicht rompslomp
meebrengt, maar ik ben ervan overtuigd dat het een noodzakelijke verbetering
is.De staatssecretaris stelt dat er niets verandert met betrekking tot de
gebiedsgerichte differentiatie. Wij willen echt niet dat een hele stad of
gemeente weer onder het oude regime gaat vallen. Wij willen experimenten mogelijk
maken. Die experimenten kunnen enorm worden geclausuleerd en aan zoveel voorwaarden
worden verbonden dat de angst van de staatssecretaris dat een hele stad of
gemeente onder het hogere beschermingsniveau komt te vallen, kan worden weggenomen.
Als de staatssecretaris in onze lijn van redenering zou willen treden, denk
ik dat hij gemakkelijk tot een formulering kan komen.Zo gauw ergens in Nederland een stadsbouwmeester is aangesteld, ga ik
er onmiddellijk heen. Dat lijkt mij een boeiende vertoning. De praktijk zal
leren hoe deze eenzame man zich door alle vergunningen en aanvragen slaat.
Ik wens hem veel succes toe!Staatssecretaris Remkes:Voorzitter. De heer Pastoor heeft mij gevraagd of mijn bedenkingen tegen
de figuur van een stadsbouwmeester dezelfde zijn als die van hem. Ik heb er
een enigszins dubbel gevoel bij. Het gaat om de vraag of het gemeenten mogelijk
gemaakt moet worden daarvoor te kiezen. Tegen die vorm van gemeentelijke autonomie
heb ik eigenlijk geen enkel bezwaar. Ik ga ervan uit dat de argumenten pro
en contra op de gemeentelijke werkvloer goed gewogen zullen worden. Ik heb
niet voor niets in eerste termijn stilgestaan bij de vraag wat het wel en
niet voorstelt en wat de verwachtingen zijn. Ik verwacht niet dat dit fenomeen
een grote vlucht zal nemen. Tegelijkertijd heb ik gezegd dat dit vanzelfsprekend
bij de evaluatie moet worden betrokken. Als het een kant opgaat die wij niet
beogen, moet dat te zijner tijd leiden tot wijziging van de wet. Volgens mij
bestaat er inhoudelijk niet zoveel verschil van mening tussen ons. Ik heb
ook de heer Pastoor niet horen zeggen dat het onder geen enkele omstandigheid
niks kan worden.Ik beantwoord allereerst de losse vragen en ga dan op de moties in. De
heer Van Bruchem heeft gezegd dat ik geen antwoord heb gegeven op zijn vraag
wat de term "bij een monument" betekent. Ik verwijs hem naar pagina 48 van
de memorie van toelichting. Daar wordt uitvoering op die vraag ingegaan. Ik
kan daaruit natuurlijk wel gaan citeren maar het wordt daar aan de hand van
voorbeelden ingekleurd.De heer De Beer heeft gevraagd hoe het precies zit met de termijnen. In
het kader van de Welstandsnota moet men natuurlijk voldoen aan de termijn
van 1 april 2002 plus 18 maanden. Anders hebben gemeenten een probleem: dan
blijft wel een vergunningplicht bestaan, maar mag men niet aan welstand toetsen.De heer De Beer (VVD):Op 1 april 2002 treedt alles in werking rond de nieuwe bouwvergunningprocedure.
Alles wat met welstandstoezicht te maken heeft, wordt anderhalf jaar later
van kracht. Begrijp ik dat goed?Staatssecretaris Remkes:Ik weet het niet zeker, maar volgens mij is de veronderstelling van de
heer De Beer juist. Ik zal de Kamer er nog over informeren.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik vind dat van cruciaal belang. Als per 1 april 2002 het vergunningvrij
bouwen ingaat en pas anderhalf jaar later de welstandsnota wordt vastgesteld,
dan hebben wij een probleem.Staatssecretaris Remkes:Die zaken zijn volgens mij aan elkaar gekoppeld, want anders ontstaat
een gat. Het lijkt mij goed om de Kamer hierover nog even exact te informeren.
De veronderstelling van mevrouw Meindertsma kan ook in mijn wijze van zien
niet aan de orde zijn.De voorzitter:Informatie hierover zal de Kamer vóór de stemming bereiken.Staatssecretaris Remkes:Voorzitter. Mevrouw Meindertsma heeft gevraagd of burgers en organisaties
nog wel brieven naar de Kamer mogen sturen. Ja, natuurlijk mag dat. Als organisaties
dat doen, heeft dat echter wel consequenties voor de toonzetting en inhoud
van het bestuurlijk overleg. Je moet precies weten wat je in dit opzicht aan
elkaar hebt. Overeenstemming is overeenstemming.Verwevenheid van functies komt op vele plekken in de samenleving voor.
Daar ben ik van op de hoogte.Er is een motie voorgesteld over de bureninformatieplicht. Ik ontraad
de Kamer aanneming van deze motie. Juridisch is het zeer gecompliceerd. Er
wordt gevraagd om regeling in de algemene maatregel van bestuur. Dat kan ik
op dit moment niet overzien. Niet voor niets heb ik in eerste termijn gezegd
dat wij bereid zijn om dit te volgen, dat wij niet willen dat zich een praktijk
ontwikkelt conform de veronderstellingen van de heer Pastoor en anderen. Daarom
stel ik een alternatieve route voor. Laten wij nou eens even goed kijken hoe
de praktijk zich ontwikkelt. Laten wij wat mij betreft versneld evalueren.
Als dan vastgesteld moet worden dat zich ongewenste situaties voordoen, ben
ik bereid tot wetswijziging. Dat is de koninklijke weg. Regeling op een geforceerde
manier in de AMvB ontraad ik. Voor de motie over de gebiedsuitwerking geldt eigenlijk een soortgelijke
redenering. Er is bij mij bereidheid tot versnelde evaluatie. Wanneer zich
een aantal ongewenste ontwikkelingen voordoet, met name waar het gaat om de
wijken uit de twintiger en dertiger jaren, zou op basis daarvan de mogelijkheid
kunnen worden gecreëerd voor gemeenten om een experimenteervoorstel te
doen aan de minister van VROM die daarop vervolgens ja of neen tegen zal zeggen.
Zo'n werkwijze zou wat mij betreft denkbaar zijn, maar dan wel op grond van
de zich ontwikkelende praktijk. Bij deze Kamer proef ik evenwel een zeker
wantrouwen ten aanzien van de praktijksituaties die zich kunnen ontwikkelen.
Ik kies dan bij voorkeur voor een wat andere volgorde.De heer Van der Lans (GroenLinks):U kunt wel zeggen dat er versneld geëvalueerd gaat worden, maar het
probleem is dan dat voor de gebieden die niet in aanmerking komen, het kwaad
reeds geschied is. De redenering was nu juist dat er in de gemeenten een debat
gaat plaatsvinden over de welstandsnota. In het licht van dat debat bekijken
ze alle gebieden, inclusief de buitenstedelijke gebieden. In dat kader zou
het heel goed zijn dat gebieden worden aangewezen die kennelijk problematisch
zijn, waarbij er tevens sprake is van een experimenteermogelijkheid, ten aanzien
waarvan men zich vervolgens tot VROM kan wenden. Als dat pas over anderhalf
of twee jaar gebeurt, is in heel veel gebieden wellicht het kwaad al geschied
en kan je niet meer terug. Het is nu zaak om genoemde mogelijkheid, die zwaar
geclausuleerd kan worden, alsnog in te bouwen.Staatssecretaris Remkes:Daarvan heb ik gezegd dat er wat mij betreft veel minder aanleiding is
voor koudwatervrees dan sommige leden van de Kamer wel blijken te hebben.
Om die reden heb ik een voorkeur voor een andere route.De heer Van der Lans heeft nog een vraag gesteld over de bedrijventerreinen.
Als er iets is in Nederland waarover wij ons als het gaat om welstand echt
zorgen maken, dan is het dát. Al die terreinen zijn tot nu toe gerealiseerd
met welstand. In feite praten wij hier over de vraag beperkte categorieën
welstandsvrij of niet-welstandsvrij, terwijl met welstand zich een praktijk
heeft ontwikkeld die zorgelijk is. Dat is de reden waarom het onderwerp bedrijventerreinen
aan de orde is gesteld in het kader van de Derde architectuurnota. Wat mij
betreft zal die in die lijn haar zegenrijke werk moeten doen. Vanzelfsprekend
hebben gemeentebesturen hierin een belangrijke verantwoordelijkheid. Waar
het gaat om de handhaving die in veel opzichten in toenemende mate een probleem
is, en om de echte welstand in dit land, is het wel van het allergrootste
belang om de juiste prioriteiten te stellen. Laten wij met elkaar het debat
voeren over die prioriteiten. Niet alles kan tegelijkertijd.De heer De Beer (VVD):Ik wil nog even terugkomen op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel.
Volgens mijn bescheiden mening is het vergunningvrij bouwen bij voorbaat al
vrijgesteld van welstandstoezicht. De vraag of dat vergunningvrij bouwen op
1 april 2002 of pas anderhalf jaar later ingaat, heeft dan ook niets te maken
met de welstandsnota. Volgens mij is het dus mogelijk om een belangrijk deel
van het wetsvoorstel per 1 april 2002 te laten ingaan.Staatssecretaris Remkes:Ik heb gezegd dat ik de Kamer daarover nog zal informeren, maar er moet
in die zin geen gat vallen. Ik meen dat wij het daarover met elkaar eens zijn.
Er zal nog nagegaan worden wat wel en wat niet per 1 april 2002 in werking
treedt.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Voorzitter. Ik zou het buitengewoon op prijs stellen als wij de informatie
hierover krijgen voordat wij over het wetsvoorstel stemmen. U hebt namelijk
gezegd dat de informatie er zal zijn, voordat wij over de moties stemmen,
maar ik wil de informatie hebben, voordat wij over het wetsvoorstel stemmen.Staatssecretaris Remkes:Voorzitter. Ik neem aan dat de stemming volgende week dinsdag op de agenda
van uw Kamer staat.De voorzitter:Dat zal zijn op de eerstvolgende plenaire vergaderdag, hetgeen niet per
definitie volgende week dinsdag is.Staatssecretaris Remkes:Ik zal er in ieder geval voor zorgen dat de brief tijdig bij de Kamer
arriveert, zodat dit het moment van stemming niet ophoudt.De voorzitter:Ik was inderdaad van plan het wetsvoorstel vandaag nog af te handelen.
Op verzoek van mevrouw Meindertsma zal over het wetsvoorstel en de moties
worden gestemd op de eerstvolgende plenaire zitting. Wanneer dat zal zijn,
hangt af van de verdere inrichting van de agenda van de Kamer.De beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 18.51 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20012002-46-58.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl