Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (met uitzondering van het deel Vreemdelingenbeleid) (VI) voor het jaar 2005 (29800 VI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 972-1003

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

12-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 17, pagina 972-1003

02-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (met uitzondering van het deel Vreemdelingenbeleid) (VI) voor het jaar 2005 (29800 VI)Pagina 972-1003
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de werknemersverzekeringswetten, de Coördinatiewet Sociale Verzekering, de Wet inkomstenbelasting 2001 en de Wet op de loonbelasting 1964 in verband met uitbreiding van de rechtsgevolgen van de verklaring arbeidsrelatie (Wet uitbreiding rechtsgevolgen VAR) (29677)Pagina 961-972
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 2 november 2004)Pagina 1003-1005
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 2 november 2004)Pagina 950-952
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over Verkeersveiligheid, te weten: - de motie-Luchtenveld/Hermans over de maximumsnelheid van bromfietsers buiten de bebouwde kom (29398, nr. 17); - de motie-De Pater-van der Meer over het in beslag nemen van opgevoerde bromfietsen en scooters (29398, nr. 19)Pagina 953-953
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het asielbeleid, te weten: - de motie-Vos over de feitelijke toegankelijkheid tot medische zorg (19637, nr. 856); - de motie-Vos over onafhankelijke positionering van medische advisering in vreemdelingenzaken (19637, nr. 857); - de motie-De Wit/Vos over medisch onderzoek ten behoeve van waarheidsvinding (19637, nr. 858) en 8 andere moties (de nrs. 836 en 860 t/m 865)Pagina 952-953
Presentie en opening (dinsdag 2 november)Pagina 947-947
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 oktober 2004 over innovatieve kinderopvangPagina 957-961
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering en enkele andere wetten in verband met de regeling van bevoegdheden tot het vorderen van gegevens (bevoegdheden vorderen gegevens) (29441)Pagina 954-954
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Aanpassing van diverse wetten aan de Wet uniforme openbare voorbereidingsprocedure Awb (Aanpassingswet uniforme openbare voorbereidingsprocedure Awb) (29421)Pagina 953-954
Beëdiging van de griffier der KamerPagina 947-948
Stemmingen over moties, ingediend bij de begrotingsbehandeling van Koninkrijksrelaties, te weten: - de motie-Leerdam c.s. over technische assistentie en medefinanciering (29800 IV, nr. 8); - de motie-Leerdam c.s. over herziening van het belastingstelsel en belastinginning (29800 IV, nr. 9); - de motie-Leerdam c.s. over een structureel programma voor culturele uitwisselingen binnen het Koninkrijk (29800 IV, nr. 10) en en 4 andere moties (de nrs. 12 t/m 14 en 16)Pagina 954-955
Stemming over een motie, ingediend bij het begrotingsonderzoek over de begroting van Buitenlandse Zaken, te weten de motie-Van der Staaij c.s. over het Nederlandse standpunt ter zake van het EU-Commissierapport inzake Turkije (29800 V, nr. 46)Pagina 957-957
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering (elektronische aangiften en processen-verbaal) (29438)Pagina 954-954
Stemmingen over moties, ingediend bij de begrotingsbehandeling van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, te weten: - de motie-Arib over een plan van aanpak eerstelijnszorg (29800 XVI, nr. 36); - de motie-Arib over een wettelijke code voor instellingen in de gezondheidszorg (29800 XVI, nr. 37); - de motie-Arib over onderzoek naar juridische gevolgen van de WMO (29800 XVI, nr. 38) en 27 andere moties (de nrs. 39 t/m 44, 47 t/m 51, 53 t/m 66, 68 en 69)Pagina 955-957
Vragen van het lid Van Baalen aan de minister van Justitie en de minister van Defensie over de eenheid van regeringsbeleid inzake het hoger beroep dat het OM heeft ingesteld tegen de vrijspraak in eerste aanleg van de sergeant-majoor der mariniers Eric O. (Mondelinge vragenuur)Pagina 948-950

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 171 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie (met uitzondering van
het deel Vreemdelingenbeleid) (VI) voor het jaar 2005 (29800 VI).De voorzitter:Conform de afspraken zullen de woordvoerders voor Justitie het woord voeren
en gaan de andere zaken naar morgenochtend. De minister heeft aangegeven dat
er vanavond nog een brief komt en dat er voor hemzelf mogelijkerwijs enige
momenten van schorsing nodig zijn. Wanneer hij dat aangeeft, zullen wij dat
moment aankondigen.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Wolfsen (PvdA):Voorzitter. Vanmorgen, voor de ingang van dit gebouw, hoorde ik van de
moord op Theo van Gogh. Het duurt dan echt even voordat tot je doordringt
wat er is gebeurd en wat de impact kan zijn. Vervolgens word je overvallen
door gevoelens van woede, afschuw en verbijstering. In een flits gaat ook
de moord op Fortuyn door je hoofd. Onze fractievergadering begon veel later.
Groepjes fractieleden zaten bedrukt en perplex het rampzalige nieuws te bespreken,
maar vaak schoten woorden tekort. Met tegenzin begonnen wij aan de verplichte
agenda.Voorzitter. U hebt vanmiddag namens ons allen al goed gekozen woorden
hierover gezegd. Ook minister Donner heeft dat gedaan. Wij sluiten ons daarbij
aan. Het is nu niet aan mij om over deze afschuwelijke daad betere of andere
woorden te kiezen. Onze gevoelens zullen namelijk buiten twijfel dezelfde
zijn. Ons medeleven gaat uit naar zijn familie, vrienden en bekenden. De precieze
feiten zijn nog niet bekend. Speculeren daarover leidt hooguit tot meer verwarring.
Het onderzoek is voortvarend van start gegaan. Wij rekenen erop dat de Kamer –
en daarmee de samenleving – van alle relevante ontwikkelingen op de
hoogte zal worden gehouden. Wij zullen ons niet uitlaten over de strafrechtelijke
aspecten van het onderzoek, want dat past de politiek niet en kan zelfs het
verloop van de strafzaak in gevaar brengen. Maar er zal en moet over de impact
van deze moord nog vaak en veel worden gesproken, juist hier in het hart van
de democratie.Dit waren mijn inleidende woorden. Het is toch een absurde overgang naar
de feitelijke behandeling van de begroting van Justitie. Wij hebben daarvoor
gekozen en moeten dat ook doen, maar het blijft voor je gevoel toch een merkwaardige
overgang.Nederland is en blijft, zo zou ik vandaag bijna met een uitroepteken willen
zeggen, een rechtsstaat. Dat houdt in dat ook de overheid is gebonden aan
de regels van het recht. Maar zelfs democratisch vastgelegde regels pakken
niet altijd fatsoenlijk uit voor kwetsbare minderheden: kinderen, slachtoffers,
vaak kinderen en vrouwen, nieuwkomers en vreemdelingen, mensen in gevangenissen
en burgers die niet over voldoende koopkracht beschikken om zelfstandig te
kunnen procederen, om maar eens een paar kwetsbare groepen te noemen waarvoor
Justitie extra zorg en aandacht zou moeten hebben. Met andere woorden, zijn
wij nog wel een fatsoenlijke rechtsstaat? Eerlijk is eerlijk, wij waren onder
de indruk van de inleidende beschouwingen van de minister. Hij schrijft: "vrijheid, diversiteit en zelfontplooiing zijn wezenlijk voor onze samenleving"
en"recht en wetten, politie en justitie, overheid en rechtsstaat zijn vanouds
mechanismen die de samenleving versterken". Eens! Ik heb er vanmiddag een
uitroepteken achter geplaatst. Geld is eigenlijk niet het probleem.De minister doet ook het nodige aan de verbetering van het bestuursrecht,
het civiele recht en het ondernemingsrecht. Wij zijn het niet altijd eens,
maar daarvoor is wel een oprecht compliment op zijn plaats.Verder heeft de minister de gemiddelde cijfers aan zijn zijde. Het gemiddelde
ophelderingspercentage stijgt en het gevoel van veiligheid lijkt iets beter
te worden. Leek iets beter te worden, is vandaag misschien meer op zijn plaats.
De hoofdoriëntaties van zijn beleid zijn: binding bevorderen, bedreigingen
bestrijden en ruimte scheppen om tot recht te komen. Daarmee kan niemand het
oneens zijn.Ook al steunen wij de minister vaak als het gaat om plannen die Nederland
veiliger moeten maken, tevreden zijn wij bepaald nog niet. Ik ben van de oppositie.
Het moet anders en het kan anders. Het beleid pakt echt te vaak onfatsoenlijk
uit voor de kwetsbare groepen die ik eerder noemde. Iedereen heeft recht op
een fatsoenlijk bestaan, aldus een van de leidende beginselen binnen mijn
partij. Laat ik komen tot een toets van het beleid aan die uitgangspunten.Deze minister stelt nu al voor de derde keer op rij voor om te bezuinigen
op de gezinsvoogdij. Steeds weer moet de Kamer ingrijpen, terwijl een gezinsvoogd
een gezin nu al niet vaker ziet dan eens in de drie maanden. Wat drijft toch
de minister om daar steeds weer mee te komen? De dood van de driejarige Savannah
uit Alphen aan de Rijn zou toch iedereen die daarbij betrokken is voor de
volle 100% op scherp moeten zetten? En zij is niet de enige. Is de minister
überhaupt goed bekend met de wereld van probleemgezinnen en de jeugdhulpverlening,
zo vragen wij ons in onze fractie vaak af. Of heeft hij er moeite mee dat
er actieve betrokkenheid komt of is bij probleemgezinnen? Met andere woorden,
vindt hij het gezin belangrijker dan de problemen?De kinderrechters brachten het onlangs scherp onder onze aandacht, toen
zij op bezoek waren hier in de Kamer. Zij zeiden dat zij de menselijke maat,
betrokkenheid en mededogen missen. Dat lijkt zoek in het beleid van de minister.En dan bezuinigt deze minister ook nog eens op de justitiële jeugdinrichtingen
door behandelgroepen groter te maken, meer kinderen op één cel,
minder personeel en soberder gebouwen. Wij hebben een amendement ingediend
om dat ongedaan te maken. Weet u wat een jeugdofficier van justitie onlangs
zei over het beleid van de minister? Het is niet anders dan doorgaan op een
weg waarvan uit de praktijk blijkt dat het niet werkt. Door die kinderen zo
op te sluiten, kweek je je eigen veelplegers. Tegelijkertijd horen wij dat
zeer regelmatig straffen van jeugdigen helemaal niet ten uitvoer worden gelegd.
Rara, hoe kan dat? Klopt het en, zo ja, wat is de omvang van dit probleem?Wij hebben dit jaar een record gevestigd. In april is een achtjarig jochie
opgesloten in het gevang. Hij kon nergens anders heen. In een fatsoenlijk
land doe je dat niet en zet je ook niet vier kinderen in één
cel. Daar houden kinderen de rest van hun leven last van. Probleemkinderen
moeten worden behandeld en niet worden opgesloten, en zeker niet met vier
in één cel. In bijvoorbeeld 't Nieuwe Lloyd schijnen kinderen
in hongerstaking te zijn geweest. Kinderen in hongerstaking! Omdat zij de
hele dag op een cel worden geplaatst. Kamerplaatsingen, heet dat dan verhullend.
In gewoon Nederlands: de hele dag achter een gesloten deur in een cel. Ik
zag onlangs een maandoverzicht van september dit jaar. Op vele dagen blijven
op complete units in 't Nieuwe Lloyd de deuren dicht. Dat is werkelijk een
schande en in strijd met de wet. Hoe kan de minister tegen de kinderen zeggen
dat zij zich aan de wet moeten houden als hij dat zelf niet doet? Wij leven
toch in een rechtsstaat?Laat ik voor de verandering collega Bakker van D66 maar eens citeren.
Ik hoop althans dat hij toen wel namens de fractie sprak. Ik citeer uit Tubantia
van 16 oktober. Hoe verder van Den Haag, hoe krachtiger zijn taal, zo
is mijn ervaring. "Eigenlijk zou ik het liefst een bom in de bureaucratie
van de jeugdzorg gooien. Ik verdom het ook om akkoord te gaan met die waanzinnige
plannen van Donner om meer kinderen op één cel te zetten. Die
kids zitten elkaar de hele dag op de nek. Zij hebben een plekje nodig om tot
rust en tot zichzelf te komen". Tegen collega Van der Laan zeg ik: deze minister
is van uw coalitie, hoe stoppen wij hem? Redden wij dat met het amendement
van D66? Als de minister wil doorgaan, komen wij met een motie. Ik verwacht
dat die motie door D66 gesteund zal worden.Voor volwassenen is meer cellen bouwen absoluut nodig. Op veiligheidsgebied
is er weinig minder erg dan straffen die niet prompt en volledig ten uitvoer
worden gelegd. Tegelijkertijd is 3% feitelijk detentieongeschikt. Dat zijn
voornamelijk psychotische mensen. 10% tot 15% is in ernstige mate zorgbehoeftig,
aldus de minister. En dan zitten er ook nog eens een paar honderd geestelijk
zieke mensen in de gevangenissen, mensen die formeel in een TBS-kliniek zouden
moeten zitten. Samengevat, ongeveer 20% van onze cellen wordt bezet door mensen
die er feitelijk niet thuishoren. Dat achten wij geen fatsoenlijke manier
van omgaan met geestelijk zieke mensen en bovendien gevaarlijk voor de mensen
die in die gevangenissen werken. De minister vroeg het zich onlangs zelf ook
schriftelijk af. Horen psychiatrische patiënten, verstandelijk gehandicapten,
illegale vreemdelingen en verslaafden wel thuis in de gevangenis? De vraag
stellen is hem beantwoorden. Maar wat doen wij eraan?Als gevangenen vrijkomen is er geen hulp bij de kwetsbare overgang van
vast naar vrij. Van het CDA heb ik gehoord dat die partij daar iets aan wil
doen. Ik ben zeer benieuwd. Tegenover alles wat zij op dit gebied wil doen,
staan wij primair positief.Dan nog iets wat ons ook echt heel hoog zit: de aanpak van verslaafde
veelplegers. Daarvoor is op zichzelf veel geld beschikbaar. Hoe meer veelplegers
worden gestopt, hoe liever ons dat is, want hoe veiliger en rustiger onze
steden worden en hoe minder slachtoffers er zijn. Maar laat het niet bij repressie,
aldus burgemeester Deetman onlangs in Trouw. Hij vindt het immoreel om verslaafden
ergens ver weg te stoppen, zodat wij er geen last meer van hebben, zonder
hun hulp te bieden. Wij hebben in dit land nooit mensen laten verkommeren,
aldus de heer Deetman. Volgens hem moet de regering een andere mentaliteit
ontwikkelen. Er moet echt worden aangepakt en er zal substantieel meer geld
nodig zijn dan er nu beschikbaar is. Hij noemt de aanpak van het kabinet kneuterig.
Daar zijn wij het mee eens.Wat ons betreft moet het geld dat voor veelplegers beschikbaar is, ook
worden gebruikt voor het uitbreiden van heroïne-experimenten. Collega
Van der Laan zal daarover een amendement indienen. Dat is goed voor de verslaafden,
goed voor de slachtoffers en goed voor de steden. Het is ook helemaal in lijn
met de motie van collega Griffith en mij.De heer Van Haersma Buma (CDA):Van dat laatste heb ik goede nota genomen. U heeft het over een amendement
dat ertoe strekt om ten behoeve van veelplegers geld te gaan besteden aan
heroïne-experimenten. Waar gaat dat geld dan van af? Wat gaat u precies
veranderen?De heer Wolfsen (PvdA):Dat is eigenlijk verrassend eenvoudig. De minister heeft – ik spreek
nu in totale aantallen – ongeveer 70 mln beschikbaar om veelplegers
aan te pakken. Dat zijn hoofdzakelijk aan heroïne verslaafde veelplegers.
Dat geld is beschikbaar, dat moet je op de meest efficiënte en effectieve
manier besteden. Wat is efficiënt en effectief? Dat het zo goed mogelijk
werkt in de steden en de mensen gestopt worden om te stelen en om de hele
dag te roven. Een partijgenoot van u, de heer Paas, heeft er een prachtig
rapport over geschreven waarin staat dat de heroïne-experimenten uitgebreid
zouden moeten worden. Wij zeggen: als je die veelplegers van straat wil halen,
kun je ze opsluiten maar je kunt ze ook aan de heroïne-experimenten laten
deelnemen. Ik heb laatst een wat ruw sommetje gemaakt: 70 mln euro is ongeveer
1000 cellen. Als je er 750 cellen van maakt en 1000 plekken, heb je 1750 mensen
van straat in plaats van 1000. De burgemeesters en wethouders van veel steden
vinden dat het geld creatief besteed moet worden, én voor die experimenten
én voor die cellen.De heer Van Haersma Buma (CDA):Meent u nu serieus dat u minder cellen gaat bouwen, terwijl alle politiemensen,
rechters en officieren van justitie erover klagen dat er veel en veel te weinig
capaciteit is om straffen ten uitvoer te leggen?De heer Wolfsen (PvdA):Ik zeg dat wij met hetzelfde geld meer veelplegers van straat kunnen halen.
Gedeeltelijk door ze op te sluiten en gedeeltelijk door ze deel te laten nemen
aan de experimenten. Als een veelpleger stopt met criminaliteit doordat die
in zo'n experiment zit en heroïne verstrekt krijgt, rustiger gaat leven
en wellicht zelfs uiteindelijk afkickt, dan zou dat ons doel moeten zijn.
Ons doel moet niet zijn om die mensen op te sluiten maar om ze te doen stoppen.
Dat kan door ze deel te laten nemen aan de experimenten.De heer Van Haersma Buma (CDA):U realiseert zich dan toch wel dat dit in de praktijk betekent dat er
meer heenzendingen zullen plaatsvinden? Het is natuurlijk helemaal niet zo
dat het één op één is, in de zin dat wanneer je
mensen maar heroïne geeft, ze niet in de cel terecht zullen komen. Het
gevolg van uw plan is dat er meer mensen op straat zullen staan die niet opgesloten
kunnen worden.De heer Wolfsen (PvdA):Het gevolg van mijn plan is rustiger steden, minder criminaliteit en minder
slachtoffers in steden, en dat alles voor hetzelfde geld. Daar kan toch niemand
tegen zijn?De minister is ook coördinerend minister voor de aanpak van huiselijk
geweld. Geweld dat vaak begint met een eenvoudige tik en eindigt met een pak
op je donder, aldus een slachtoffer uit een keurige plattelandsgemeente. Ik
durf de stelling te verdedigen dat het in Nederland onveiliger is achter de
voordeur dan ervoor. De minister schreef onlangs dat wordt geschat dat zich
jaarlijks 800.000 à 900.000 huiselijkgeweldincidenten voordoen en dat
men slechts in 12% van die gevallen naar de politie gaat. Huiselijk geweld
vormt voor een groot aantal vrouwen aanleiding om hun huis te ontvluchten
en zich aan te melden bij de vrouwenopvang. Echter, slechts 1 op de 10 vrouwen
kan opgevangen worden. Mensen worden thuis in hun eigen woonkamer of slaapkamer
bespuugd, vernederd, verkracht of in elkaar geslagen. Zij willen maar één
ding en dat is dat dit geweld stopt. De slachtoffers moeten niet het huis
uit hoeven te vluchten, maar de dader moet weg, al dan niet tijdelijk. Waarom
belooft de minister nu al twee jaar dat hij een wet zal opstellen die dit
mogelijk maakt, terwijl hij nu nog niet verder is dan "een eerste uitwerking
van een mogelijke wettelijke maatregel", zoals hij in een recente brief schrijft?
Ik zie mevrouw De Pater-van der Meer in de zaal zitten. Vorig jaar zijn wij
samen na een heftig debat tot de conclusie gekomen dat dit absoluut prioriteit
moet hebben. Een jaar later is er nog niet meer dan een nota. Dit kunnen wij
niet accepteren.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik ben het helemaal met u eens. Wij delen uw frustratie op dit punt. Wij
kunnen ook afspreken dat wij zelf een initiatiefwetsvoorstel maken om de snelheid
te bevorderen.De heer Wolfsen (PvdA):Dat is een uitstekend idee, want het lijkt erop dat de minister niet van
zijn plek komt op dit terrein. De traagheid van de minister staat in geen
relatie tot de ernst van dit probleem. Hoe meer daders uit huis worden gehaald,
hoe minder geweld er zal plaatsvinden. Ik ben zeer benieuwd hoe indringend
de minister als coördinerend minister voor huiselijk geweld de mogelijkheden
voor opvang van vrouwen en kinderen bespreekt met zijn collega van VWS. Daar
lezen wij niets over, maar ik hoor daar graag wat meer over. Ik neem aan dat
de minister hierover zeer indringend contact heeft met zijn collega, anders
zou mij dat ernstig teleurstellen.Ik zwijg over de aanpak van en de wijze waarop wordt omgegaan met de dreiging
van terroristische aanslagen. Het debat met twee betrokken ministers is nog
gaande. Het lijkt mij goed om dit ordelijk te vervolgen.Dan kom ik te spreken over de wijze waarop slachtoffers hun schade vergoed,
of liever gezegd, niet vergoed krijgen. Theoretisch is het goed geregeld,
maar in de praktijk werkt het niet. Als een schadevergoedingsmaatregel wordt
opgelegd, helpt het CJIB met de inning. Een echte prikkel om te helpen is
er niet. Er hoeft immers niet meer uitbetaald te worden aan de slachtoffers
dan er binnen is gekomen. Dat is waarschijnlijk de reden dat na drie jaar
nog maar 60% van de schadevergoedingen binnen is. Voorzitter. Slachtoffers willen na zo'n veroordeling snel de schadevergoeding
zodat zij de kwestie achter zich kunnen laten en weer vooruit kunnen kijken.
Ik heb in de krant gelezen dat collega Griffith diverse voorstellen op dit
terrein zal doen. Daar staan wij in beginsel positief tegenover, maar ik heb
ook een voorstel. Het is verrassend eenvoudig, helder en buiten twijfel effectief.
Wat is ertegen als het OM na zo'n veroordeling tegen de dader zegt: u hebt
de keus, of u betaalt onmiddellijk het hele bedrag of wij schieten dat voor
zodat het slachtoffer er geen last meer van heeft? De dader krijgt daarna
echter wel het grootste en het machtigste incassobureau in Nederland aan zijn
broek, namelijk het Centraal justitieel incassobureau in Leeuwarden. Het CJIB
mag niet alleen de schade op de dader verhalen, maar ook 20% daarvan voor
de kosten die daarmee zijn gemoeid. De vordering verjaart pas na dertig jaar.Dit idee lekte zondagavond uit via het ANP. Ook Kamerleden hebben daar
last van, zo zeg ik tegen de minister. Maandagmorgen vroeg had ik al de eerste
fanmail. Ik zal de naam van de schrijver niet noemen, maar wel een deel van
de inhoud. Ter toelichting: in dit geval was een maatregel tot schadevergoeding
opgelegd. Beste heer Wolfsen. Uw voorstel komt als een geschenk uit de hemel.
Zo'n tweeënhalf jaar geleden is mijn auto pal voor mijn deur leeggeroofd.
Helaas, nu bijna twee jaar na de uitspraak zit ik nog steeds te wachten op
de schadevergoeding die justitie voor mij zou regelen. Het is voor mij heel
moeilijk om de zaak achter mij te laten en tevens heel frustrerend dat ik
op dit moment hard moet vechten tegen een verkeersboete – waar ik geen
weet van heb – terwijl een echte crimineel zonder echt aangepakt te
worden vrij kan rondlopen. Dit vreet aan mij en met mij aan nog veel meer
mensen. Met vriendelijke groet.Voorzitter. Mijn idee is goed voor de slachtoffers, want zij krijgen snel
hun geld. Het is goed voor de dader, want hij wordt extra op zijn eigen verantwoordelijkheid
gewezen omdat hij het grootste incassobureau van Nederland achter zich aan
krijgt. Het is ook goed voor het CJIB, want daar zal men sneller werken omdat
men de prikkel heeft om het voorgeschoten geld terug te krijgen. Daarbij krijgt
dit bureau een positiever imago. Dat is vier keer winst en er zijn geen nadelen.Mevrouw Griffith (VVD):Als ik u zo hoor, denk ik dat u zelfs een kapotte lamp weet te verkopen.
Ik hoop niet dat u bij elk debat uw fanmail voorleest. Ik ben heel blij dat
u geïnspireerd bent geraakt door het VVD-voorstel. Daar bent u kennelijk
wakker van geworden en toen heeft u gedacht: slachtoffers, daar heb ik het
nog niet over gehad, laat ik ook eens iets bedenken. Begrijp ik het goed dat
de overheid in eerste instantie moet opdraaien voor de kosten die daders maken?
Daarna kan de overheid het geld gaan verhalen bij die dader. Dat zou een ander
uitgangspunt zijn. De VVD kiest daarvoor. De VVD vindt dat de dader als eerste
verantwoordelijk is voor zijn eigen schulden, ook voor de schade die hij het
slachtoffer toebrengt. Wij vinden dat hij daarom die schade moet betalen.
U heeft het over prikkels. Welke prikkels geeft u de verdachte, als de overheid
in eerste instantie voor de kosten opdraait?De heer Wolfsen (PvdA):Ik ben het volstrekt met u eens dat een veroordeelde, een schadeveroorzaker,
zelf verantwoordelijk is voor het betalen van die schade. Maar je moet het
slachtoffer niet opzadelen met het feit dat de dader soms krap bij kas zit
of laks is in het betalen. Daarom zegt de overheid na een veroordeling tegen
de verdachte dat hij onmiddellijk volledig moet betalen of de overheid schiet
het voor en zit de verdachte daarna dertig jaar achter de broek. Ik heb de
plannen van de VVD gelezen. U wilt het slachtoffer meer rechten en meer tijd
geven, maar daarmee heeft hij het geld nog niet. Ik wil dat het slachtoffer
snel geld krijgt en volledig. Dat mag de overheid geen geld kosten. Vandaar
de opslag incassokosten van 20%. Dat is kostendekkend. De prikkel maakt dat
het CJB sneller gaat werken. Het kost dus niemand geld. Het heeft alleen maar
voordelen voor het slachtoffer.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Het voorstel klinkt zeer sympathiek. Ik heb alleen een vraag
aan de heer Wolfsen. Wat doet hij nu met al die criminelen, bijvoorbeeld de
groep junks die behoorlijk veel jatten en veel schade aanrichten? Dat kan
per junk tot zo'n € 500.000 per jaar oplopen. Dat is een groep bij
wie het mij volstrekt onmogelijk lijkt om die bedragen te innen. Het kan gaan
om een gigantisch bedrag dat moet worden voorgeschoten en ontzettend moeilijk
is terug te vorderen. Hoe gaat de heer Wolfsen dat oplossen?De heer Wolfsen (PvdA):Wie schade veroorzaakt, moet ervoor betalen. Het CJB gaat vervolgens de
schadebedragen innen. Ik heb gezegd dat er na drie jaar ongeveer 60% binnen
is. We hebben navraag gedaan. Het schijnt dat het CJB in de long run bijna
alle schadevergoedingen binnenkrijgt. Ze mogen beslag leggen, ook op uitkeringen.
Er kan wat mij betreft tot dertig jaar na de daad verhaald worden. Ik ben
het met u eens dat het niet in alle gevallen zal kunnen komen tot een volledig
verhaal op de dader. Als je echter werkt met een incasso-opslag, zoals een
gemiddeld incassobureau doet, dat daarbij ook nog winst maakt, dan is het
een kostendekkend systeem. Met de winst die wordt gemaakt, kun je dit soort
type schadevergoeding betalen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Het klinkt een beetje als een illusie. De heer Wolfsen heeft
gelijk. Er zijn gevallen waarin dit prima kan. Maar er is een behoorlijke
criminaliteit onder en schade door junks. De heer Wolfsen kan wel zeggen dat
het CJB dat voorschiet en later gaat innen. Maar van een kale kip kun je niet
plukken. Hoe gaat hij dat probleem oplossen?De heer Wolfsen (PvdA):Van een kale kip kun je niet plukken. Ik ben dat volstrekt met u eens.
De suggestie die u wekt met uw vraag is dat het slachtoffer dan pech heeft
gehad. Ik wil niet op deze manier redeneren.Mevrouw Vos (GroenLinks):Mijnheer Wolfsen, dit is te gek voor woorden. U begrijpt precies wat ik
bedoel.De heer Wolfsen (PvdA):Ik vind dat het slachtoffer schadeloos gesteld moet worden, als de rechter
heeft veroordeeld tot een schadevergoeding. Het CJB gaat die vordering incasseren.
Ik ben het met u eens dat het CJB niet altijd alles zal kunnen incasseren.
Het zal daarbij om enkele procenten gaan. Ze komen na jaren op 90% inning.
Ze halen het restant binnen door de incassokosten van 20%. Het
is dus in totaliteit dekkend. Ze maken winst. Ik ben het wel met u eens dat
ze niet altijd alles bij de dader kunnen verhalen. Ik vind dat het slachtoffer
daar geen last van moet hebben.De heer Van Haersma Buma (CDA):Voorzitter. Als iemand van de PvdA zegt dat hij een gratis plan heeft,
dan word ik altijd ontzettend argwanend, zeker als er ook nog winst bij gemaakt
wordt. Volgens mij vergeet de heer Wolfsen ook één ding. Mevrouw
Vos zegt dat er een heleboel mensen zijn, en dat is echt meer dan de 10% waar
u over spreekt, waar nooit geld vandaan zal komen, zeker niet als straks de
prikkel er is dat het CJB wel betaalt. Wie betaalt nu volgens u de schadevergoeding
die niet gedekt is doordat zij geïnd is?De heer Wolfsen (PvdA):Wij zijn financieel natuurlijk zeer solide. Er was onder Kok I of Kok
II voor het eerst een plus op de rijksbegroting. Dat moet u niet vergeten.
Wat niet wordt binnengehaald, krijgt men alsnog binnen omdat winst wordt gemaakt
op het werk. Er is altijd een opslag van 20% op alle vorderingen die worden
geïnd. U zegt dat tientallen procenten niet worden binnengehaald, maar
dat klopt niet met de cijfers.De heer Van Haersma Buma (CDA):De ongeïnde vorderingen worden gewoon betaald door de belastingbetaler
en dat kan nooit de bedoeling zijn. De dader moet betalen.De heer Wolfsen (PvdA):U bent zo onvriendelijk ten opzichte van slachtoffers.Mevrouw Van der Laan (D66):Als wij vandaag daarmee beginnen, moet de overheid de slachtoffers ook
direct betalen. Waar haalt u het geld vandaan?De heer Wolfsen (PvdA):Ik ben het met u eens dat er een overgangsperiode nodig is. Het systeem
is in totaliteit kostendekkend. Er wordt voorgeschoten, maar vervolgens wordt
er verhaald. Daarvoor is wel een financiële buffer nodig. Daarom heb
ik gekeken naar het CJIB. Want wie heeft de grootste financiële buffer
van Nederland? Het CJIB. Het haalt per jaar 500, 600 of 700 mln aan boetes
binnen. Als één instantie beschikt over een grote financiële
buffer, dan is dat het CJIB.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik weet niet of u 's avonds wel eens naar Tell Sell kijkt. Alles is mooi
en het kost niets. Ik heb er nog nooit iets gekocht, want dat kan gewoon niet
kloppen. Dat gevoel heb ik ook een beetje bij uw plan. Misschien kunt u mij
het nog één keer uitleggen. Ik heb als slachtoffer schade geleden
voor € 10.000. Als de dader gepakt kan worden voor € 10.000,
dan begrijp ik dat u daar nog 20% bovenop doet. De dader moet dus meer betalen
dan de schade die hij heeft aangericht. Dat wordt dan de buffer voor de schade
aangericht door mensen die niet te plukken zijn.De heer Wolfsen (PvdA):Het CJIB heeft sowieso een grote buffer. Het heeft aan geld geen gebrek.
De dader moet inderdaad 20% meer betalen, incassokosten. Gemiddeld wordt in
de rechtspraak met 15% gerekend, maar ik stel dat op 20%. De dader kan kiezen.
Hij kan het na de veroordeling zelf betalen of de overheid schiet het voor.
Bij de mensen waarvoor het wordt voorgeschoten, komt er 20% bij. Er komt 20%
extra binnen bij het CJIB, wat niet wordt doorgesluisd naar de slachtoffers.
Het toeval wil dat, bezien over een aantal jaren, ongeveer 90% van alle vorderingen
wordt verhaald op de daders. Daar komt dan nog 20% bij. Daarom is het een
kostendekkend systeem. Er is alleen een buffer nodig en die is er.Mevrouw Van der Laan (D66):Het systeem werkt alleen als alle daders worden gepakt. Ik wijs op het
opsporingspercentage van bijvoorbeeld geweldsdelicten en van gestolen fietsen.
Het is raar dat alleen de slachtoffers van daders die gepakt worden hun geld
krijgen, maar een slachtoffer van verkrachting of iemand wiens fiets opeens
is verdwenen, niets. Dan krijg je toch een rare tweedeling.De heer Wolfsen (PvdA):Nu begrijp ik het misverstand. Je moet uiteraard eerst de dader hebben.
Sterker nog, ik vind dat het CJIB pas mag en moet voorschieten als de rechter
heeft geoordeeld dat iemand moet betalen. In die gevallen moet het incassobureau
helpen. Als er geen dader is, is er niemand om iets op te verhalen. Je moet
dus eerst een dader hebben en die moet veroordeeld zijn. Als hij moet betalen,
wordt het slachtoffer een handje geholpen. Anders gaat het slachtoffer naar
de zitting, krijgt een keurige veroordeling, een mooi papier en wat extra
rechten van mevrouw Griffith, maar geld, ho maar. Dan wordt hij twee keer
slachtoffer. Dat willen wij niet.Over boetes en over een financiële buffer gesproken. Binnenkort brengt
de minister een wetsvoorstel uit over het versterken van de positie van slachtoffers.
Dit soort voorstellen zullen wij daarin proberen te amenderen. Ik hoop dat
ik daarvoor steun krijg.Over boetes gesproken, een derde van de capaciteit van het OM wordt besteed
aan verkeershandhaving. Wij zijn wel de laatste fractie om verkeersveiligheid
te relativeren, maar een derde is wel erg royaal. Het OM heeft vorig jaar
al aangegeven dat het efficiënter, effectiever en goedkoper kan door
meer techniek en infrastructuur te gebruiken. Van de minister moeten de inkomsten
uit boetes volgend jaar weer omhoog met ongeveer 20% naar 650 mln euro, door
eenvoudigweg meer te gaan schrijven. Zijn daar grenzen aan, zo vraag ik de
minister. Wordt er al gewerkt op die slimmere en effectievere manier die het
Openbaar Ministerie heeft aangegeven?Vanmorgen stond in De Telegraaf dat er een stortvloed van bonnen in aantocht
is. Zelfs de waterpolitie gaat verkeersovertredingen uitschrijven, omdat zij
niet aan hun quota komen. Waarschuwen mag niet meer. Je vraagt je af of er
grenzen zijn en of er nog een beetje wordt nagedacht door de politie, ja of
nee.De laatste tijd hoor ik te vaak dat bij veel mensen de gedachte opkomt
dat je onmiddellijk op de bon wordt geslingerd, als je 's nachts stopt op
een plek waar het niet mag. Ook als de verkeersveiligheid in het geheel niet
in het geding is, want dat speelt geen rol meer. Maar als je wordt weggepest
of weggetreiterd uit je eigen huis of je eigen buurt, of als je als winkelbediende
in de problemen komt, geven politie en justitie te vaak niet thuis. Dan lijkt
justitie achter de dijk te liggen, zoals oud-commissaris Nordholt het zondag
zo mooi en beeldend samenvatte in Buitenhof. Graag een reactie van de minister. Nog een paar woorden over het Openbaar Ministerie. Wij zijn zeer bezorgd
over de grote reorganisatie die is aangekondigd. Formeel verandert er niets,
schrijft de minister, maar feitelijk lijkt alles te veranderen. Meer centraliseren
lijkt het devies. Hoe gaat dit verder, vragen wij de minister. Hoe wordt gegarandeerd
dat het niet ten koste gaat van het vervolgen en het lokale veiligheidsbeleid?
Hoe vindt de afstemming plaats met de burgemeesters, de korpschefs, de reclassering
en iedereen met wie het OM moet samenwerken? Graag krijgen wij daar iets meer
informatie over.Die mooie, kleine, efficiënte kantoren van Justitie in de buurt (JIB),
tegen de centralisatie in, dicht bij de mensen thuis, moeten vechten voor
hun voortbestaan. Het voortbestaan van het JIB in Venlo lijkt bijvoorbeeld
afhankelijk te zijn van het voortbestaan van het succesvolle drugsbestrijdingsproject
Hector, dat weer schijnt af te hangen van de wil van de minister. Is daar
al iets over bekend?Na het OM de toegang tot de rechter. Procederen wordt weer iets voor de
rijken. 42% van de burgers vindt dat de rechtspraak voor arm niet hetzelfde
werkt als voor rijk, en zij hebben gelijk. Griffierechten gaan met 20% omhoog
en ook de eigen bijdragen die mensen moeten betalen aan de advocaat, gaan
omhoog. De minister heeft net weer een wetsvoorstel ingediend om de eigen
bijdrage vooral voor de minst verdienenden fors te verhogen. Dat is voor mijn
fractie niet acceptabel. Zelfs in Elsevier verschijnen stukken over de onbetaalbaarheid
van het recht. Ik hoop dat de VVD op dit vlak voet bij stuk houdt en die verhogingen
van de eigen bijdrage net als vorig jaar samen met mij tegenhoudt. Wij zullen
dat merken bij de behandeling van het wetsvoorstel. Als recht weer onbetaalbaar
wordt, dan dreigt serieus het gevaar van meer eigenrichting. Deelt de minister
die opvatting?Zijn wij nog een fatsoenlijke rechtsstaat? Ja, voor een grote meerderheid
wel. Nee, voor grote groepen kwetsbare burgers in dit land. Of gaat de minister
toch nog iets extra's doen voor deze groepen? Wij zijn zeer benieuwd.De heer Van Haersma Buma (CDA):Voorzitter. Ik hecht eraan om voorafgaande aan de bespreking van de begroting
van de minister de afschuw van de CDA-fractie uit te spreken over wat vanochtend
gebeurde, de moord op Theo van Gogh. Namens de CDA-fractie spreek ik mijn
medeleven uit met de familie, de vrienden en de collega's.Theo van Gogh was iemand die van het uiten van zijn mening via de kunst
zijn levenswerk maakte. Hij was hierin een voorbeeld voor velen. Dat hij dit
met de dood heeft moeten bekopen, raakt ons allen diep. Deze moord doet ons
beseffen dat de open, vrije en tolerante samenleving die wij willen zijn,
geen vanzelfsprekendheid is. Er zijn in ons midden mensen die deze verworvenheden,
die de kern raken van onze democratie, met geweld omver willen halen. Daartegen
moeten wij allen onze democratie verdedigen. Ik denk dat iedereen in deze
zaal vanavond een beetje met gemengde gevoelens aan dit debat is begonnen,
want hoe relatief is het praten over een begroting op een dag zoals deze en
op een moment waarop zovelen uitdrukking geven aan hun woede op de Dam in
Amsterdam? Toch is het belang van dit debat gebleven. Juist nu moet de democratie
kracht tonen. Het recht, de justitie, is bij uitstek de beschermer van de
vrijheid van meningsuiting, van de rechtsstaat, van de samenleving. Daarom
zal ik namens de CDA-fractie gewoon die punten naar voren brengen die ik naar
voren wilde brengen. Ik doe dat in verbondenheid met al die mensen die nu
op de Dam hun stem verheffen tegen de moord op Theo van Gogh en voor de vrijheid
van meningsuiting.Ik begin nu aan de inbreng naar aanleiding van de begroting. In de laatste
decennia van de vorige eeuw heeft de overheid aan gezag ingeboet. De elementaire
zekerheid dat de overheid recht en veiligheid waarborgde, viel weg. De overheid
handhaafde niet of onvoldoende en leek zich vooral te richten op de kleine
groep burgers die de regels overtrad. Zij kregen aandacht, bescherming en
hulp, maar de gewone burger, de 90% die vindt dat waarden er zijn om nageleefd
te worden en dat normen er zijn om gehandhaafd te worden, voelde zich in de
steek gelaten. Het gevolg was een grote onvrede, vooral op het vlak van veiligheid,
die enkele jaren geleden zo manifest naar voren kwam. Het is de grote opdracht
van dit kabinet en deze minister om die 90% te laten zien dat die kan rekenen
op bescherming van de overheid en dat die 10% niet in de watten wordt gelegd,
maar bij de kladden wordt gegrepen. Wat niet mag, moet niet worden gedoogd,
maar bestraft.Langs deze lijn is de coalitie van start gegaan en langs deze lijn is
de minister consequent aan het werk. Al heel snel verscheen het ambitieuze
veiligheidsplan "Naar een veiliger samenleving". Daarin en overigens ook daarbuiten
is een scala aan maatregelen voorgesteld die in hoog tempo praktijk worden.
Wij hebben onlangs alweer de vierde rapportage ontvangen. Dat veiligheid een
speerpunt is, blijkt ook uit het feit dat het een van de weinige onderdelen
van het kabinetsbeleid is waar in deze financieel moeilijke tijden toch extra
geld voor beschikbaar is gekomen: voor uitbreiding van de sanctiecapaciteit,
de politie, het OM, de rechterlijke macht en de jeugd. Toch is er volgens
sommigen vooral een beeld van bezuinigingen. Voor een deel wordt er bespaard,
maar ook van justitie mag meer efficiency worden verwacht. Doordat de stijging
van het budget altijd nog minder is dan de veel sterkere toename van de vraag,
is per saldo een besparing onvermijdelijk. Naast de onveiligheid was ook de
efficiency – of eigenlijk: de inefficiency – van de overheid een
van de kernpunten waarop de kritiek in 2002 zich juist manifesteerde, omdat
al dat extra geld dat de laatste paar jaar was bijgeplust, voor een belangrijk
deel in bureaucratie was weggelekt. Dat mag niet gebeuren met de extra gelden
die deze minister ter beschikking heeft. Daarom steunen wij de lijn van de
minister dat extra geld voor nieuw beleid is en niet zomaar mag worden ingezet
om efficiencykortingen te verzachten.Dit alles betekent niet dat de CDA-fractie alle keuzes van dit kabinet
zomaar overneemt. Als de minister dat had gedacht, moet ik hem teleurstellen.
Voor keuzes die ons niet bevallen, komen wij met alternatieven. Ik wijs erop
dat bijvoorbeeld bij de algemene politieke beschouwingen door de CDA-fractie
en de andere coalitiefracties is gevraagd om extra geld om de mogelijke daling
in de politiesterkte ongedaan te maken en om 10 mln euro extra
ter beschikking te stellen ter voorkoming van bezuinigingen op de jeugdzorg,
met name gericht op de gezinsvoogden. Tegelijkertijd moeten wij erkennen dat
veel justitiediensten onder grote druk staan en zelf dat gevoel ook nadrukkelijk
hebben. Respect voor de mensen die bij justitie werken, is op zijn plaats.
Ook de minister spreek ik aan op de noodzaak om ervoor te zorgen dat het personeel
de grote noodzakelijke veranderingen kan bijhouden en dat ook zij het gevoel
hebben dat datgene wat er gebeurt, nodig is in het belang van het land.Mede door de enorme druk is justitie natuurlijk gevoelig voor incidenten.
Wij hebben het afgelopen jaar vaak over incidenten gesproken. Dat zal ook
het komende jaar weer gebeuren, maar ik wil hier toch herhalen wat ik bij
de behandeling van het jaarverslag over het OM heb gezegd. Kijkend naar de
prestaties als geheel van het OM, de rechters en het gevangeniswezen, zijn
de prestaties van de mensen heel bijzonder.Het is ondoenlijk om de hele begroting in detail na te lopen, maar ik
focus nog even op drie punten: de veel voorkomende criminaliteit, de veelplegers
en hun terugkeer naar de samenleving, de aanpak van de zware georganiseerde
criminaliteit en de aanpak van bureaucratie en regeldruk, ook op het departement
van deze minister.Veel preventie en repressie komen samen in de aanpak van veelplegers.
Zo wordt criminaliteit dicht bij huis aangepakt. Een eerste mogelijkheid om
overlast en kleine ergernissen tegen te gaan, is de bestuurlijke boete. De
minister is daarmee bezig, maar hij is ook bezig met de invoering van de uitgeschreven
strafrechtelijke transactie door BOA's. Het laatste ziet mijn fractie als
een belangrijke en kansrijke voorloper van de bestuurlijke boete. Wanneer
komt dat voorstel naar de Kamer? In verband hiermee stel ik dezelfde vraag
over de OM-afdoening. Dat voorstel zou in oktober komen, maar dat is er nog
niet. Mijn fractie hecht daar grote waarde aan. Ik hoor net dat de minister
zegt dat het bij de Kamer is en dan is dat zo.Een belangrijk voorbeeld van een vernieuwende aanpak van winkelcriminaliteit
is voor mijn fractie het convenant dat met het bedrijfsleven is gesloten.
De minister heeft hierover recentelijk een aantal brieven gestuurd, die ook
op de agenda staan, onder andere over de uitbreiding van gebiedsverboden voor
de veelplegers. Mijn fractie vindt dat kansrijk. Waarom beperkt de minister
het tot een straat? Waarom kiest hij niet voor een veel breder gebiedsverbod,
bijvoorbeeld een binnenstad of een winkelgebied? Dat alles moet gehandhaafd
worden met stadswachten en natuurlijk camera's. Een ander punt is het verstrekken
van signalementen van daders. Ook bij de lokale en regionale media kan dat
nu. Zijn daar al concrete afspraken over gemaakt?De staatssecretaris van Economische Zaken heeft, zo zag ik onlangs, een
convenant gesloten over de aanpak van criminaliteit in de transportbranche.
De vraag is alleen hoe de afstemming is met het convenant winkelcriminaliteit.
Wat gebeurt er precies en wat is de rol van Justitie hierbij? Ik ben het eens
met collega Wolfsen die wees op het project Hector in Venlo. Ook mijn fractie
maakt zich zorgen over dit kansrijke project dat, nu het nog even zou moeten
worden doorgezet, de nek wordt omgedraaid. Is de minister bereid het project
Hector nog een jaar een kans te geven?Terecht kiest het kabinet ervoor om de reclasseringsinspanningen veel
meer te richten op groepen die daadwerkelijk kans maken op verbetering. Alle
veelplegers komen uiteindelijk weer vrij. Op dit moment is de overgang van
het moment dat men in de gevangenis zit naar eventueel aansluitende opvang
of woningen daarna onvoldoende. De gemeente en de politie staan soms voor
verrassingen. Ik liep laatst met een wijkagent in een buurt ergens in Nederland.
De politieagent groette heel vriendelijk een bekende en zei even later dat
het een veelpleger was en dat hij niet wist dat die weer op straat stond.
Hij was zeer verrast en ik was zeer verrast. Dat willen wij in de toekomst
voorkomen. Een gedetineerde mag niet de straat op komen zonder dat er iets
is geregeld: een uitkering, schuldsanering, huisvesting of tijdelijk onderdak.
De familie moet worden ingelicht als dat mogelijk is en vervolgens gemeente
en politie. Wat ons betreft komen er geen eindeloze praatsessies, maar worden
praktische zaken gewoon geregeld. Dat moet gebeuren vanaf het moment dat men
nog in de inrichting zit. Dat zeg ik er heel duidelijk bij, want anders zegt
de minister dat ik buiten het terrein van Justitie treedt. Je zou kunnen denken
aan het aanstellen van medewerkers maatschappelijke dienstverlening, maar
het belangrijkste is dat het gebeurt. Mijn fractie is bereid om daar 6 mln
euro voor vrij te maken.Mevrouw Van der Laan (D66):Wij weten dat veel veelplegers recidiveren, meestal 95%. Nu heeft de verslavingsreclassering
een nieuw project om dat terug te brengen tot 55 en soms zelfs tot 20%, maar
dat kan niet geïntroduceerd worden vanwege dat starre systeem van outputfinanciering.
Ik kan mij voorstellen dat u 6 mln wilt voor uw benadering. Is het alleen
niet veel verstandiger om de kans op recidive te verminderen door dat goede
project van de verslavingsreclassering op te pakken? Het is iets duurder dan
uw project, maar het is een bewezen manier om de recidive terug te dringen.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik ben natuurlijk geïnteresseerd in uw voorstel, want ik ruil mijn
voorstel graag in voor een beter voorstel. Ik betwijfel echter zeer of uw
voorstel beter is. Er is namelijk niet voor niets gekozen voor outputfinanciering.
Wij willen allemaal resultaten en dan moet je zeker niet het signaal afgeven
dat bij de reclassering niet langer resultaatgericht hoeft te worden gewerkt.
Ik stel mij dus terughoudend op tegenover uw voorstel, temeer omdat ik met
mijn voorstel heel veel mensen bereik, ook niet-verslaafde veelplegers. Verder
vind ik dat wij bovenal praktische zaken moeten regelen als huisvesting en
eventueel een uitkering. Wij moeten ervoor zorgen dat iemand die uit de gevangenis
wordt ontslagen, niet een uur later weer op het centraal station staat. Ik
blijf dus vooralsnog de voorkeur houden voor mijn iets goedkopere aanpak.De heer Wolfsen (PvdA):Vroeger deed de binnenreclassering, mensen van de reclassering die binnen
de gevangenis werkten, dit type werk. Is het nu uw voorstel om dit soort mensen
in alle gevangenissen terug te brengen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Het is natuurlijk het punt dat dit werk vroeger nooit echt
goed is gedaan. Wat u de binnenreclassering noemt, werkte aan dit soort zaken,
maar deed nog veel meer. Ik vind dat eerst allerlei praktische zaken moeten
worden geregeld. Of hiervoor meer mensen moeten worden aangesteld of dat de
gevangenis dit op een andere manier kan regelen, kan ik u nu niet zeggen.
Ik weet nu al wel dat het niet zo kan zijn dat er mensen op straat komen te
staan, bijvoorbeeld omdat ze een paar weken vervroegd worden vrijgelaten,
zonder dat iemand daarvan op de hoogte is. De overgang van de gevangenis naar
de buitenwereld moet dus worden verbeterd, zonder dat daarvoor eindeloze trajecten
worden opgestart. De reclassering kan dat doen, maar wellicht zijn andere
organisaties daar ook toe in staat. De inrichting moet dat wat mij betreft
zelf beslissen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Verslavingszorg Nederland en GGZ Nederland hebben de noodklok geluid,
omdat er straks heel veel veelplegers zonder enige begeleiding en behandeling
vast worden gezet omdat uit een quick scan is gebleken dat zij niet gemotiveerd
zijn om aan een behandeling deel te nemen. Is het niet zaak om te onderzoeken
of begeleiding en behandeling een betere mogelijkheid zijn en tot betere resultaten
leiden, zoals een grotere recidivevermindering?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik verschil hierover toch echt met u van mening, want het goede aan de
door de minister voorgestelde aanpak van veelplegers is nu juist dat ze zo
helder is. Als je meewerkt, duurt je detentie veel minder lang dan wanneer
je niet meewerkt. Ik wil dat deze prikkel blijft bestaan. Veelplegers zitten
niet verplicht twee jaar op een cel, want ze kunnen veel eerder vrijkomen,
mits ze meewerken. De bal ligt dus op de helft van de veelpleger.De veelplegers die niet meewerken, zijn en blijven natuurlijk een probleem,
want na een bepaalde tijd komen ze weer vrij. Ik wil voorkomen dat ze in die
twee jaar allerlei trajecten volgen die tot niets leiden. Als ze terugkeren
in de maatschappij, moeten die zaken zijn geregeld die ik zojuist noemde.
De gemeente moet weten waar iemand verblijft. Er moet contact worden gelegd.
Er moet werk of een uitkering zijn en zo mogelijk huisvesting. Ik richt mij
in mijn voorstel zo min mogelijk op een specifieke groep, want ik wil dat
mijn voorstel zo veel mogelijk mensen van nut is.De heer De Wit (SP):Wie moet dit gaan doen? Is het u bekend dat Reclassering Nederland heeft
voorgesteld om ook dit werk te doen. Zij gaat overigens verder dan de minister,
want in hun voorstel komt ze niet alleen in actie als er sprake is van een
justitiële titel, maar ook als daarvan geen sprake is. Zij wil zich dus
inzetten voor juist die mensen die u met uw voorstel wilt bereiken, te weten
de mensen die plotseling op straat komen te staan. Bent u bereid om het voorstel
van Reclassering Nederland te steunen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik stel voor dat de inrichting die taak laat vervullen door de organisatie
waarvan zij denkt dat ze die taak het beste kan vervullen. Ik stel mij op
dit moment echter terughoudend op tegenover een keuze voor de reclassering,
want ik wil voorkomen dat wij in de valkuil trappen dat door dit voorstel
de efficiencykorting ongedaan wordt gemaakt. Het moet een aparte taak worden,
waarbij het vers twee is wie deze taak uitvoert. Wij moeten voorkomen dat
met dit geld de beperking van de taken weer wordt teruggedraaid, want dan
zijn wij even ver als een paar jaar geleden. Dan is het weer "weggeefgeld"
geworden en dat is zeker niet mijn bedoeling.Mevrouw Griffith (VVD):Het kabinet heeft 5 mln uitgetrokken voor maatschappelijke dienstverlening
door medewerkers van de inrichtingen zelf. De minister zegt dat dit betekent
dat zij zorgt voor basale toeleiding naar huisvesting, zorg en inkomen na
detentie. Mevrouw Joldersma van de CDA-fractie heeft een plan gemaakt. De
minister heeft daar bij brief van 29 oktober op gereageerd. Hij heeft
gezegd dat hij met de gemeenten om de tafel wil gaan zitten. Het moet onder
andere bekend zijn wanneer iemand vrijkomt zodat daar geen onduidelijkheid
over bestaat. Het is de bedoeling dat alle knelpunten die er bestaan ook daadwerkelijk
worden opgelost. Ik vraag mij af wat de toegevoegde waarde van uw voorstel
is. U zegt immers dat het u niet uitmaakt wie die taken uiteindelijk uitvoert,
de reclassering of medewerkers binnen de inrichting zelf. Ik heb het idee
dat de minister daar wel naar heeft gekeken.De heer Van Haersma Buma (CDA):Het bedrag dat de minister in zijn reactie op het plan van mevrouw Joldersma
noemt, is geen nieuw bedrag dat apart hiervoor ter beschikking komt. Het gaat
er naar onze stellige overtuiging om dat er niet een traject voor sommigen
komt, maar een traject voor alle mensen die weer terugkeren in de samenleving.
Er is één ding uit de brief dat ik niet snap. Er staat dat er
106 mensen worden ingezet. Volgens mijn inlichtingen zijn er echter slechts
acht van deze specifieke medewerkers werkzaam. Daar zit een groot verschil
in. Dat moet onderwerp zijn van debat.De heer Van der Staaij (SGP):Houdt de CDA-fractie onverkort vast aan het plan dat door mevrouw Joldersma
is ingediend of bent u op bepaalde elementen overtuigd door de reactie van
de minister en laat u onderdelen ervan vallen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Als wij een voorstel doen, hecht ik eraan dat het onderdeel van debat
is in deze Kamer. Na de beantwoording van de minister en nadat wij hebben
gehoord wat de andere woordvoerders hebben gezegd, beslissen wij in tweede
termijn wat het beste is. Wij hebben een voorstel gepresenteerd waarin 6 mln
beschikbaar wordt gesteld voor een categorie waarvoor nu, ook in de plannen
van de regering, geen één-op-éénoplossing is.
Ik zie dat plan als de beste oplossing. Daar ga ik voor, maar ik ben natuurlijk
geen debat begonnen terwijl de uitslag al van tevoren vastlag.De aanpak van de veelplegers is buitengewoon kansrijk. Ik wil de minister
een compliment maken omdat hij in deze tijden van weinig geld zo veel nieuw
beleid op dit terrein weet te maken.Ook de zware criminaliteit is een grote zorg van de CDA-fractie. Willem
Endstra was bijvoorbeeld ongenaakbaar totdat hij werd vermoord. Pas daarna
kon de politie onderzoek doen. Wij moeten dat voor zijn. Als wij ergens preventief
kunnen optreden, is het wel in die wereld. Ik noem een aantal punten. De Bibob-aanpak
is buitengewoon kansrijk. Toen ik echter onlangs bij een gemeente
was, zei men tegen mij dat er alleen maar vergunningen mogen worden geweigerd
aan iemand die op hetzelfde terrein overtredingen of misdrijven heeft begaan.
Waarom wordt deze aanpak niet verbreed? Ik begrijp dat niet goed. Is de minister
bereid om de criteria voor het weigeren van vergunningen uit te breiden? Is
hij bereid om gemeenten met nadruk te wijzen op het belang van de Wet Bibob?
Er zijn immers nog steeds gemeenten die menen dat het in hun gemeente niet
voorkomt dat mensen ten onrechte een vergunning aanvragen.Een ander belangrijk punt is het ontnemen van wederrechtelijk verkregen
vermogen. De "pluk ze"-aanpak is succesvol, maar volstrekt onvoldoende. De
CDA-fractie vraagt de minister om de capaciteit uit te breiden. Er moet capaciteit
zijn om specialisten aan te stellen om te gaan ontnemen. Dat kost geld. Ik
zal straks aangeven waar de financiering hiervoor kan worden gevonden. De
heer Wolfsen en ik hebben ons in dit onderwerp verdiept. Met de aanstelling
van enkele specialisten kan al een heleboel extra onderzoek worden gedaan.Het is noodzakelijk dat er effectievere sancties komen. Gevangenisstraf
is nog te veel een tijdelijke onderbreking van een criminele carrière.
Het innemen van het paspoort en het rijbewijs is nu nog een uitzondering.
Mijn fractie vindt dat dit regel moet worden. Ik heb al eerder gesproken over
het onder curatele stellen van de dader zodat deze als hij uit de gevangenis
komt nog jaren wordt gehinderd doordat hij geen vastgoed meer kan aankopen
en geen rechtspersonen meer kan oprichten.De Wet melding ongebruikelijke transacties moet veel efficiënter
worden. Er zijn nu heel veel meldingen, maar er worden heel weinig onderzoeken
gedaan. Er moet meer financiële specialiteit beschikbaar zijn om dat
werk te kunnen doen. Daarnaast moet er sprake zijn van een meer gerichte melding
zodat er niet allemaal vervuiling is.En tot slot, uit het dreigingsbeeld van zware criminaliteit dat in juli
gegeven is, bleek hoeveel contant geld, natuurlijk allemaal wit te wassen
geld, de grens overgaat. In 2003 is er driehonderd keer geconstateerd dat
er mensen met meer dan € 15.000 in contanten Schiphol verlieten.
Mijn fractie wil een maximum aan de uitvoer van contant geld vanaf Schiphol.De heer Wolfsen (PvdA):Wij steunen in beginsel alle plannen om veel slimmer te straffen, en daar
past dit vrijwel allemaal in. Wij hebben samen een zoektocht verricht naar
de effecten van de ontnemingswetgeving. Daarbij bleek dat er bij het Openbaar
Ministerie in de praktijk niet of nauwelijks aandacht voor dit soort zaken
is. Zullen wij eens samen een motie indienen om bij de parketten een veel
hogere prioriteit te geven aan ontnemingszaken?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik vind het een hele mooi voorstel om samen een motie in te dienen. Er
moet wat mij betreft meer capaciteit voor vrijgemaakt worden, een aantal officieren
erbij is voldoende. Maar met verschuiven van prioriteiten ben ik altijd heel
voorzichtig, want dat gaat altijd ten koste van iets anders en dan wil ik
altijd het hele plaatje zien. Uit het onderzoek blijkt dat er meer aandacht
voor nodig is, maar als het om een hogere prioriteit gaat, wil ik eerst zien
wat dat betekent, voordat ik meedoe met een motie.Mevrouw Griffith (VVD):U sprak over het als sanctie ontnemen van paspoorten en rijbewijzen en
over het onder curatele stellen van criminelen. Hoe is dat in de praktijk
uitvoerbaar? Er is in Europa vrij verkeer van personen en goederen, dus een
crimineel heeft geen paspoort nodig om naar België of naar Duitsland
te kunnen gaan. Is het dus wel een effectieve maatregel? En bovendien heeft
een zware crimineel wel een chauffeur, dus wat wilt u bereiken?De heer Van Haersma Buma (CDA):Het lijkt mij in ieder geval buitengewoon moeilijk om zonder paspoort
een vliegtuig in te komen. Dat scheelt al enorm. En natuurlijk staat er niet
op elke straathoek een politieagent, maar als wij criminelen willen hinderen,
dan draagt het innemen van het rijbewijs ertoe bij dat deze mensen het werk
dat zij deden voordat zij in de gevangenis terechtkwamen, niet op een normale
manier kunnen voortzetten. Ik weet dat er niet met gevangenisstraf volstaan
kan worden, want daarna keren deze mensen gewoon terug naar hun criminele
activiteiten.Mevrouw Griffith (VVD):Ik zoek het causale verband tussen het hebben van een paspoort en het
plegen van strafbare feiten. Als je als grote jongen drugs wilt smokkelen,
dan heb je mensen die het werk voor je doen, dus kunt u mij dat verband uitleggen?
Ik heb nu ook mijn paspoort niet bij me.De heer Van Haersma Buma (CDA):Het gaat er niet om dat iemand een paspoort nodig zou hebben om naar zijn
buurman te gaan en iets te doen wat verboden is, maar het gaat dan ook niet
alleen om het innemen van het paspoort. Nee, ik wil een scala aan maatregelen.
Gevangenisstraf moet blijven, dat is logisch, maar ik wil dat al die grote
jongens die in grote auto's door Amsterdam blijven rijden, voelen dat zij
niet meer normaal aan de samenleving kunnen meedoen. Daar behoort het innemen
van rijbewijs en paspoort bij, maar bijvoorbeeld ook een ondercuratelestelling,
opdat iemand na zijn gevangenisstraf niet meer een rechtspersoon kan oprichten
of vastgoed kan kopen en dat hij tot de conclusie komt dat hij een keer een
normaal beroep moet gaan uitoefenen.De heer De Wit (SP):U sprak over de heer Endstra en ik meen dat u iets merkwaardigs zei, namelijk
dat het Openbaar Ministerie pas aan de slag kon toe hij dood was. Vindt u
dit niet vreemd?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ja, heel vreemd. Het kon omdat er toen ineens sprake was van een strafbaar
feit, waardoor men bijvoorbeeld huiszoeking kon gaan doen. Toen kon het Openbaar
Ministerie zijn bevoegdheden gebruiken, maar in de fase daarvoor was het allemaal
veel moeilijker. Dat is het grote probleem, men kan nog veel te lang doorgaan
op een criminele weg zonder dat het aan de oppervlakte komt. Daarom noemde
ik de Bibob en de MOT, de uitvoer van contant geld en dergelijke. Maar als
zulke mensen niet meer achter de tralies hoeven te zitten, moeten wij er in
ieder geval een bijdrage aan leveren dat zij niet weer vervallen in crimineel
gedrag, want voor deze mensen helpt reclassering niet.De heer De Wit (SP):Ik waag te betwijfelen of het nodig is om op iemands dood te wachten om
op de juiste manier te kunnen optreden, maar is de zaak hiermee voor u afgedaan?
U doet een aantal suggesties om zo'n zaak aan te pakken, maar er zijn toch
nog veel meer mensen bij betrokken, het gaat toch vaak om een hele stamboom
van BV's en betrokkenen? Vindt u, als u spreekt over een tekortschietend OM,
dat ook daar een onderzoek naar moet worden gedaan in plaats van te volstaan
met een onderzoek naar iemand die – in dit geval – vermoord is?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik bedoel vooral de ongenaakbaar lijkende top die zich verrijkt en die,
als die in de gevangenis komt, daarna gewoon weer doorgaat. Kijk naar de mensen
die in Amsterdam het vastgoed hebben. Het is natuurlijk een heel conglomeraat.
Ik wil dat wij dat conglomeraat kunnen aanpakken. Het is inderdaad meer. Het
is de financiële capaciteit, maar het is ook de mogelijkheid en de middelen
om ze aan te pakken. Daartoe wil ik in elk geval een bijdrage leveren.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik hoor de heer Van Haersma Buma mooie woorden zeggen over het veiligheidsprogramma
en het succes van minister Donner. Ik vraag mij af of de CDA-fractie van mening
is dat de prestatiecontracten met de politie, die natuurlijk een cruciaal
onderdeel zijn van het veiligheidsprogramma, optimaal functioneren zoals zij
nu functioneren, en een bijdrage leveren aan het terugdringen van de criminaliteit.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik neem aan dat wij in het aparte wetgevingsoverleg over de politie komen
te spreken over de prestatiecontracten. Nu ik hier toch sta, zal ik echter
de vraag graag beantwoorden.Wij hebben bij het jaarverslag van het Openbaar Ministerie een bijlage
gekregen met onderzoeken. Daaruit blijkt dat een groter deel van de politiekorpsen
meer is gaan opsporen en grotere zaken is gaan doen. Een deel doet evenveel
en een kleiner deel, het kleinste deel, doet minder. Het gaat om makkelijker
zaken; men spoort minder op en te makkelijke zaken. Als ik het totaal bekijk,
vind ik het buitengewoon succesvol. Er waren korpsen waar twee bonnen per
man per maand werden uitgeschreven. Dat is natuurlijk onzin. Ik ben zeer voor
prestatiecontracten. Wanneer op een gegeven moment andere criteria worden
gevonden of andere criteria nodig zijn, komen wij daarover te spreken. Ik
vind het echter buitengewoon zinvol om op die manier de politie af te rekenen.Mevrouw Van der Laan (D66):Wat vindt u dan van berichten in de krant dat de waterpolitie en anderen
een race houden om voor het einde van het jaar nog zoveel mogelijk bonnen
uit te schrijven om het geld binnen te slepen? Het gaat dus niet om boeven
vangen, maar om bekeuringen voor kapotte fietslichten en dergelijke.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik kan wel zeggen wat ik dacht toen ik het las, namelijk: goh, het is
echt weer een dag voor de begroting en wij komen weer even met alle dingen
naar buiten.Het kan dat de waterpolitie meer moet uitschrijven. Dan ga je kijken of
je de prestatiecontracten kunt optimaliseren. Ik kan wel zeggen dat op het
water behoorlijk veel overtredingen worden gemaakt. Denk aan milieuovertredingen
of snelheidsovertredingen. Voor een windsurfer is daar vaak weinig eer aan
te behalen. Niet dat ik een windsurfer ben, overigens.Op het gebied van de administratieve lasten noem ik drie punten waarvan
ik vind dat de minister daarop zijn aandacht moet vestigen. Justitie is natuurlijk
van nature het wetgevingsdepartement, maar de ambitie van Justitie zou ook
moeten zijn minder regels. Het eerste punt is de door mij al genoemde MOT-wetgeving,
de melding ongebruikelijke transacties. Deze minister mag preciezer gaan zoeken
naar criteria opdat de lasten zo klein mogelijk zijn en het rendement zo hoog
mogelijk.Het tweede punt is de privacywetgeving. De Wet bescherming persoonsgegevens
geeft aanleiding tot enorme administratieve lasten. Ik vond het wat mager
om die lasten in de begroting met 11% te verlagen. Ik vraag de minister om
deze ambitie op te schroeven naar 25%. Ik denk dat heel veel bedrijven en
gemeenten in Nederland hem daarvoor dankbaar zullen zijn. Het derde punt is vermindering van de bureaucratie. Dat is ook een onderdeel
van lasten. Door de regering en door de Tweede Kamer zijn natuurlijk enorm
veel beperkingen opgelegd aan een aantal overheidsdiensten. Gek genoeg zijn
er een aantal die steeds groter worden. Ik begrijp dat niet zo goed. Iedereen
wordt gekort, maar bij het College Bescherming Persoonsgegevens komen er mensen
bij. Waarom geldt voor dat college niet dezelfde efficiencytaakstelling "meer
voor minder"? Hetzelfde geldt voor de Raad voor de rechtspraak. Ooit waren
het 94 fte's; inmiddels zijn het er 142. Passen zij allen nog wel in het prestigieuze
gebouw aan de Lange Vijverberg? Ook de Commissie Gelijke Behandeling krijgt
tien mensen erbij. Mijn fractie wil dat verminderen en wil daarom korten op
deze organisaties. Ik geef het maar aan in euro's, want waarschijnlijk komt
het in tweede termijn in een motie terug. Het College Bescherming Persoonsgegevens
kan met € 300.000 minder nog steeds evenveel afleveren als nu. Datzelfde
geldt voor de Commissie gelijke behandeling. De Raad voor de rechtspraak is
met € 900.000 minder nog steeds groter dan wij ooit hebben beoogd.
Dat geld wil ik onder andere stoppen in de plannen die ik had, zoals uitbreiding
van de financiële capaciteit bij het Openbaar Ministerie.Mevrouw Vos (GroenLinks):Een andere sector die met gigantische bureaucratie kampt is de jeugdzorg.
Daar hoor ik u niet over. Vindt u ook niet dat wij eens fors moeten snijden
in alle protocollen die iedereen moet invullen, wat allemaal ten koste gaat
van de tijd die men heeft voor de jongeren, om maar eens een voorbeeld te
geven? Vindt u ook niet dat deze minister met VWS eens stevig de bezem door
de jeugdzorg moet halen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Dat ben ik zeer met u eens. Ik noem het niet, omdat u het waarschijnlijk
met mij eens bent dat je dat niet in een efficiencykorting moet omzetten,
maar in meer efficiënt werken en meer produceren. Maar ik ben het zeer
met u eens. Er komt een nieuwe Wet op de jeugdzorg. Wij moeten dat allemaal
zeer kritisch bewaken. Een ieder van ons gaat het land in, spreekt over en
met de jeugdzorg en ziet dat het in de praktijk veel efficiënter
kan en moet en dat het meer klantgericht moet zijn. Ik deel die zorg volkomen.De heer Wolfsen (PvdA):Uw collega De Pater heeft vorig jaar behartigenswaardige woorden gesproken
over huiselijk geweld, alsook over de wet die er snel zou moeten komen. Er
zou meer opvang moeten komen. U zwijgt er nu over. Zou u nog wat waarderende
woorden willen zeggen over het gegeven dat er zo weinig aan gebeurt?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik ga geen waarderende woorden spreken over iets wat weinig gebeurt.De heer Wolfsen (PvdA):Ik bedoel evaluerende woorden in die zin dat u er een oordeel over geeft.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik wil met u aan de minister vragen hoe het nu staat met de uitvoering
van de plannen die een jaar geleden zijn gelanceerd voor uit huis plaatsen
en dergelijke.De heer Wolfsen (PvdA):Wat vindt u ervan dat het zo ontzettend lang duurt?De heer Van Haersma Buma (CDA):Dat kan ik pas beoordelen als ik weet waarom het zo lang duurt. Dat wil
ik graag weten. Dat onderdeel heeft bij de begroting vorig jaar terecht een
grote rol gespeeld.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb ook een vraag over de jeugdzorg en met name het plan van de minister
om meer jongeren op een cel te plaatsen, soms wel vier op een cel. Ik vraag
mij af wat het standpunt van de CDA-fractie is in dezen.De heer Van Haersma Buma (CDA):Volgens mij was het niet een plan van de minister, maar een mogelijkheid
voor de jeugdinrichtingen om een oplossing te bieden voor de opgelegde financiële
kortingen. Zo zie ik het. Het gaat om een probeersel, een onderzoek of het
mogelijk is. Vervolgens kijken wij of het in de praktijk werkt. Als het kan,
vind ik dat wij het ook moeten doen. Als het niet kan, zoeken wij iets anders.
Maar ik ben ertegen om te polariseren op het enkele begrip "meer op een cel".
Dat kan misschien heel goed. Ik vind het essentieel dat wij het dan ook doen.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Jonker, die haar maidenspeech zal houden.Mevrouw Jonker (CDA):Voorzitter. Namens het CDA wil ik Justitie vanuit Europees perspectief
neerzetten. De noodzaak van Europese samenwerking op het gebied van Justitie
en Binnenlandse Zaken wordt door gebeurtenissen zoals de aanslag in Madrid
en de zaak-Fourniret extra duidelijk. Tijdens de EU-top in Tampere heeft de
Unie zich tot doel gesteld te streven naar een vrije, veilige en rechtvaardige
leefomgeving. Het blijkt echter lastig te zijn daadwerkelijk de eenheid te
vormen waar de Unie voor staat. Ook de toetreding van de tien nieuwe lidstaten
maakt de uitdaging om te komen tot een gemeenschappelijk Europees beleid groter
dan ooit.Vertrouwen vormt hierbij voor het CDA het sleutelbegrip: vertrouwen als
basis voor optimale samenwerking, afstemming en duidelijkheid binnen de Unie.
Deze punten, samenwerking, afstemming en duidelijkheid, moeten telkens opnieuw
doorklinken in de verschillende instanties, bij het implementeren van wet-
en regelgeving en in de uitwisseling van inlichtingen. De drie onderwerpen
zal ik achtereenvolgens toelichten.Bij het streven naar een ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
zijn op zowel nationaal als Europees niveau veel instanties betrokken. Door
gebrekkige of globale taakomschrijvingen bestaat er echter vaak overlap of
zijn er lacunes tussen hun werkterreinen.Als men Eurojust en Europol naast elkaar zet, geldt dat beide instellingen
informatie verzamelen. De mogelijkheid dat men soms dezelfde informatie verzamelt,
is niet ondenkbeeldig. Maar ook komt het voor dat de één informatie
laat liggen in de veronderstelling dat de ander deze voor zijn rekening neemt.
Wij kunnen ook kijken naar Eurojust en het Europees justitieel netwerk. Beide
zijn er om rechtshulp te vergemakkelijken, het Europees justitieel netwerk
op bilateraal niveau en Eurojust op multilateraal niveau en, indien gewenst,
ook op bilateraal niveau. Zo kan ook gekeken worden naar de werkterreinen
van OLAF, het netwerk Europese verbindingsmagistraten en de European Task
Force of Police Chiefs. Taakstellingen moeten concreter met de daarbij behorende
en vereiste bevoegdheden.Soms is het makkelijker om een nieuwe instantie op te richten in plaats
van een bestaande beter te laten functioneren. Dit gebeurt in de praktijk
dan ook te vaak. Zo pleit Eurocommissaris voor justitie Vitorino voor de oprichting
van een Europese alarm- of meldcentrale voor terroristische aanslagen en een
netwerk van politie-eenheden waarover Europol de regie moet voeren. Bestaat
hiertoe daadwerkelijk de noodzaak? Wat zijn concreet de doelstellingen die
met deze centrale gerealiseerd moeten worden? De heer Gijs de Vries is aangesteld
als Europees terrorismecoördinator. Hij heeft als taak om alles wat er
is, te coördineren. Heeft dit al geleid tot concrete aanbevelingen? Zo
ja, worden deze al uitgevoerd? Een goede afstemming en optimalisering van
instanties is nodig. Er moet veel meer gekeken worden naar output en, nog
belangrijker, outcome.Ik kom op de wet- en regelgeving. Uitgangspunt bij Europese regelgeving
hoeft niet harmonisering te zijn. Wat nationaal geregeld kan worden, moet
nationaal geregeld worden. Waar harmonisering op Europees niveau echter noodzakelijk
is, moet dit snel kunnen gebeuren. Een belangrijk voorbeeld is de wapenhandel.
Het is de CDA-fractie een doorn in het oog dat bepalingen van nationale wetten
niet overeenstemmen. Een Nederlands staatsburger kan in Italië een vuurwapen
kopen dat in Nederland is verboden. Het CDA wil harmonisering van de vuurwapenregelgeving.
Welke stappen gaat de regering zetten om zo snel mogelijk resultaat op dit
terrein te bereiken?Helaas blijft de noodzakelijke harmonisering te vaak hangen in politieke
onwil binnen de lidstaten, waardoor maatregelen niet concreet worden overgenomen,
geratificeerd en wettelijk geïmplementeerd. Nederland zou meer vooraan
in het peloton moeten willen meefietsen.De CDA-fractie wil dat de minister inzichtelijk maakt van welke instanties
en regelingen nooit of zelden gebruik wordt gemaakt door Nederlandse opsporingsinstanties. Deze instanties moeten vervolgens zelf aangeven hoe zij Europese
samenwerking beter willen vormgeven zonder dat de politiek voor de troepen
uitloopt met het bedenken van nieuwe instanties. Met audits en benchmarking
kan vervolgens het kwaliteitsniveau bereikt worden en behouden blijven. De
wijze waarop onze administratieve lasten worden teruggebracht, kan hierbij
als voorbeeld dienen. Trouwens, er blijken peer evaluations bekend te zijn
bij het Raadssecretariaat in Brussel. Ik spreek over de delegatie die door
Hans Nielsen is geleid. Komen de bevindingen die daarin opgetekend staan tegemoet
aan onze wensen? Wanneer kan de Kamer kennisnemen van deze evaluaties?Op het gebied van de uitwisseling van informatie vormt het gebrek aan
vertrouwen een groot probleem, zowel voor bilaterale uitwisseling als voor
uitwisseling van informatie via Europol. Europol is volledig afhankelijk van
informatie die het van lidstaten ontvangt en moet aan deze lidstaten toestemming
vragen om informatie door te spelen. De lidstaten zijn daartoe vaak pas bereid
als men voldoende vertrouwen heeft in het ontvangende land en dan ook nog
alleen als men weet dat er iets voor terugkomt. Betekent dit dat de lidstaten
met matig ontwikkelde inlichtingendiensten ook weinig informatie krijgen?
Dat stemt niet gerust. Als wij geen gemeenschappelijk beleid voeren, zoekt
de terrorist ondertussen rustig voort naar de zwakste schakel. Is de minister
het op dit punt met ons eens? Wat kan en gaat hij eraan doen?Dan komen wij bij het Europol-informatiesysteem (EIS). Het opzetten van
dit systeem kan hierin een oplossing bieden. Echter, treuzelen over mooi,
mooier, mooist zet geen zoden aan de dijk, laat staan criminelen achter tralies.
Is Europol tot een besluit gekomen? Zo niet, hoe gaat u die organisatie er
op korte termijn toe aanzetten? Tot zover de instituties wet- en regelgeving
en uitwisseling van informatie.Vervolgens kom ik te spreken over terrorisme. Vooral bij constante dreiging
van terroristische aanslagen is uitwisseling van informatie essentieel. Hierbij
komt opnieuw het vertrouwen in elkaar en tussen Europese instanties om de
hoek kijken. Op Europees gebied zijn al veel stappen gezet: het Europees aanhoudingsbevel,
de instelling van de joint investigation teams en de Overleveringswet. Is
dit voldoende? Welke sancties kunnen gesteld worden op het niet uitwisselen
van voorhanden zijnde informatie of het niet optimaal samenwerken? Hoe moet
een JIT effectief functioneren als er zeven stappen moeten worden gezet voordat
het kan worden opgestart? Effectieve en snelle inzet mag niet worden belemmerd
door bureaucratische regels.Dan het terrorisme op nationaal gebied. Het overnemen van de motie-Verhagen
door de regering is een stap in de goede richting op nationaal niveau. Deze
pleit voor de instelling van een nationale veiligheidsraad. Mijn fractie heeft
dan ook enthousiast ingestemd met de aanpak van het kabinet waarmee zowel
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties als de minister
van Justitie verantwoordelijk is gesteld voor terrorismebestrijding, met een
doorzettings-macht voor de laatste.Ook binnen Nederland gelden belemmeringen bij informatie-uitwisseling
en samenwerking tussen instanties. Regionale belangen kunnen tegelijkertijd
landelijke belangen of zelfs internationale belangen zijn. Dit inzicht moet
vanzelfsprekend zijn. Vanaf de politieopleiding moet deze focus centraal staan.
De CDA-fractie zal kritisch volgen hoe de samenwerking tussen instanties vorm
krijgt in de nieuwe antiterrorisme-eenheid.Het CDA vraagt ook aandacht voor het alerteringssysteem. Hiertoe heeft
het kabinet al een aanzet gedaan. Wanneer zien wij resultaat? Als het gaat
om de alertering gaan wij ervan uit dat daarover nog een centraal gecoördineerde
communicatie richting de bevolking volgt. Het mag duidelijk zijn dat ik oproep
tot preventie, repressie maar ook tot integraliteit met andere beleidsterreinen.Wat betreft terrorisme wil ik nog ingaan op een aantal andere punten die
betrekking hebben op grensoverschrijdende criminaliteit. Hoewel er op dit
moment terecht aandacht is voor terrorisme mag dit er niet toe leiden dat
andere criminaliteit onderbelicht raakt. Ik noem in dit verband mensenhandel
en kinderpornografie. Hoewel dit thema's zijn die vallen onder de JBZ-raad
hebben wij hier op Europees niveau weinig meer over vernomen. Welke activiteiten
onderneemt de regering op dit gebied? Uit het rapport van mevrouw Korvinus,
de Nationale Rapporteur Mensenhandel, blijkt dat Nederland 1150 daders en
3500 slachtoffers herbergt. Vaak zijn ze afkomstig van of binnengekomen via
Oost-Europa. Hieronder vallen ook de nieuwe lidstaten. Ik zeg dit niet om
met de vinger te wijzen maar wel om te onderstrepen dat Europese samenwerking
broodnodig is. Criminelen gebruiken mensenhandel als opstap naar een carrière
in de wapen- en drugshandel. Blijkbaar is het erg lucratief.Ik heb de noodzaak voor Nederland om mensenhandel hoog op de agenda te
houden, aangetoond. Daar moeten wij ook naar handelen. Aanpak vergt zicht
op illegaliteit en die is alleen mogelijk met goede informatie. Dit geldt
zowel voor mensenhandel als voor kinderpornografie. Europol is bezig met het
opbouwen van database kinderpornografie waarin gegevens van zowel daders als
slachtoffers worden opgenomen. Het uitbreiden van deze database blijkt erg
lastig vanwege het ontbreken van vertrouwen, maar ook vanwege het ontbreken
van een gemeenschappelijke prioriteit en een gezamenlijke terminologie.Ik weet dat Nederland op dit moment werkt aan het juridisch inpassen van
een internationale definitie van mensenhandel. Daarvoor chapeau, maar er is
meer nodig. De Gemeenschappelijke Voorziening Aanpak Kinderporno heeft drie
jaar geleden aanbevelingen gedaan. Hier is nog niets mee gebeurd. Ons slaat
de angst om het hart als wij denken aan de aanbevelingen die mevrouw Korvinus
deze zomer heeft gedaan.80% van de kinderpornografie wordt via internet verspreid. Technologische
hulpmiddelen moeten worden ingezet om de infiltratie op internet te verbeteren.
De politie moet proactief kunnen werken en niet alleen maar achter de feiten
aan hoeven lopen. Voor de CDA-fractie is het duidelijk: er moet zo snel mogelijk
een Europese aanpak komen met een actieplan. Er moet hard worden ingegrepen
bij de internetproviders. Zij verdienen aan het adverteren voor illegale activiteiten
en dat zou niet mogelijk moeten zijn. Deze rotzooi mag niet verspreid worden.
Providers moeten gedwongen worden om filters in te bouwen en informatie met
betrekking tot kinderpornografie moet er door henzelf afgehaald
worden. Graag een duidelijke reactie van de minister hierop.Wij hebben begrepen dat het Nederlands voorzitterschap het initiatief
genomen heeft voor de internationale strijd tegen kinderpornografie. Echter,
het is nog onduidelijk of Luxemburg dit initiatief zal voortzetten. De prioriteiten
van Europol mogen niet afhankelijk zijn van voorzitterschappen die ieder halfjaar
wisselen. Ik roep de minister op om dit in het overdrachtsdossier te agenderen.De voorzitter:Mevrouw Jonker. Met dit prachtige betoog heeft u getoond dat u sterk bij
het onderwerp betrokken bent. U heeft ook blijk gegeven van een sterke internationale
oriëntatie. Ik feliciteer u van harte met uw maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Eerdmans (LPF):Voorzitter. De moord op Theo van Gogh vandaag is een daad van lafheid,
nul respect, grote weerzinwekkendheid en getuigt van minachting tegenover
alles waar we in Nederland voor staan. De bijeenkomst op de Dam heeft vanavond
laten zien welke afschuw er leeft. Het blijkt onder meer uit de hoeveelheid
mensen erheen zijn gegaan. Mijn fractie veroordeelt de moord op Theo van Gogh,
die in alles doet denken aan de politieke aanslag op onze leider Pim Fortuyn,
die twee jaar geleden werd vermoord. Ons medeleven gaat uit naar de familie
en de nabestaanden. Het laatste woord hierover is niet gezegd. Er komt vanavond
een brief van de minister en er zal een nader debat volgen.Ik wil daarnaast mijn collega Corrie Jonker van harte feliciteren met
haar maidenspeech. Ik vond dat zij goede dingen zei, waar ik later graag nog
eens bij haar op terugkom.Voorzitter. Ik ga terug naar de Justitiebegroting. Het lijkt me goed om
tweeënhalf jaar na de start Balkenende I en Balkenende II de temperatuur
op te meten. Hoe veilig is Nederland inmiddels? Ik vond het aardig om het
programma "Naar een veiliger samenleving" eens langs de lat te leggen van
verschillende indicatoren en te kijken of Nederland veiliger of minder veilig
is geworden en welke prestaties er geleverd zijn.De doelstelling van het kabinet is 25% minder criminaliteit. De politie
heeft in 2003 3% minder misdrijven geregistreerd. Het aantal autodiefstallen
en het aantal winkeldiefstallen is gedaald. Dat is een plusje, maar 3% is
te weinig. Het rapportcijfer is dus onvoldoende.Het wetgevingspakket is indrukwekkend. Twee op een cel, stelselmatige
daders, terreurwetgeving, OM en RM worden ontlast en verhoging van de strafmaxima.
Zeer goed, een acht.Het cellentekort. Er zijn 1400 cellen tekort in het komende jaar. Ik kan
hier kort over zijn. Dit is onder de maat. Het rapportcijfer is zeer onvoldoende.Het oplossingspercentage. Mijn fractie vindt dit een belangrijke indicator.
De minister wil hier niet aan. Hij zegt er niets over. Ik kan er dus helaas
ook niets over zeggen.Zero tolerance. Hieraan wordt door de politie steeds meer aandacht besteed.
De Amsterdamse politie bestraft wildplassen en bekeurt fietsers zonder achterlicht.
Mijn fractie vindt dit goed. Het rapportcijfer is goed.Geweldbestrijding. Het geweld stijgt met 2%. Er is een toename van mishandelingen
van 11%. Dit gaat slecht en moet dalen. Het rapportcijfer is onvoldoende.Het veiligheidsgevoel van de burgers. Ik vind dit een heel belangrijke
indicator voor veiligheid. Uit het rapport van het Cultureel Planbureau blijkt
dat mensen zich grote zorgen maken. Zij vrezen dat geweld en terreur zal toenemen.
Het rapportcijfer is daar helaas ook onvoldoende.Als ik alles op een rijtje zet, dan krijgt het veiligheidsbeleid van de
Nederlandse regering een onvoldoende.Voorzitter. Ik begin met het straatgeweld. Dit neemt toe. Op straat heerst
veelal de wet van de jungle in plaats van de wet van het strafrecht. We kennen
de namen: Tjoelker, Anja Joos, recent Manuel Fetter doodgeslagen in Leeuwarden.
De goedbedoelde campagnes van de overheid kunnen de wet van de jungle niet
veranderen. Het aantal geweldsdelicten neemt toe. Het geweld gaat door tot
in treinen en supermarkten. Een caissière in Rotterdam werd twee weken
geleden in haar nek geschoten toen zij een dief in zijn kladden probeerde
te grijpen. Na de moord op Manuel Fetter schreeuwde burgemeester Dales om
meer camera's. Hij heeft gelijk. 85% van de Nederlanders is hiervoor.Waarom doen wij alles in dit land te laat? Er moet eerst een meisje worden
ontvoerd in Eibergen, voordat wij iets gaan doen aan de verlofregeling van
tbs'ers. Er moeten eerst elf doden vallen door toedoen van sportschutters,
voordat wij gaan denken aan een aanpassing van de schietclubregeling in Nederland.
Eerst moet Theo van Gogh worden vermoord, nadat Pim Fortuyn al is vermoord.
Wij gaan waarschijnlijk nu pas inzien dat ook opiniemakers risico's lopen.
Waarom wachten wij in dit land altijd tot het te laat is? Ik kan dat niet
begrijpen. Ik blijf erop hameren dat u als minister moet vooruitdenken en
niet altijd na afloop dingen moet willen veranderen.Voorzitter. Uit het rapport van het Cultureel Planbureau blijkt dat vrijwel
100% van de Nederlanders vraagt om een hardere aanpak en bestraffing van geweld.
Zij hebben gelijk. Als je kijkt naar de uitspraken van het afgelopen jaar,
dan schaam ik mij diep. Een vrouw wordt met een loden pijp mishandeld: 150
uur taakstraf. Supportersgeweld wordt afgedaan met boetes. Zware mishandeling
met een aluminium baseballknuppel: 240 uur werkstraf. Een werkstraf van 100
uur voor het medeplegen van zware mishandeling.Ik lees u nu een mail voor van de heer Broers. Hij vat het gevoel dat
ik hier vanavond wil neerleggen als volgt samen. "Gisteren las ik in de NRC
dat vier mannen die 18 jaar geleden bij een roofoverval op een pompstation
een 28-jarige vrouw bruut hadden vermoord, alsnog waren ingerekend, ieder
8 jaar celstraf hebben gekregen, 8 jaar celstraf. Dat betekent dat zij over
5 jaar weer vrij zijn, vrij om een pilsje te pakken, om vrienden te zien,
om op vakantie te gaan, kortom, om alles te doen wat het leven de moeite waard
maakt. De vrouw werd destijds met messteken om het leven gebracht, omdat zij
weigerde, de sleutels van de kluis af te geven. Een daad van moed, integriteit
en loyaliteit aan haar werkgever, die zij met haar leven heeft moeten bekopen.
De Nederlandse Staat is van mening dat deze daad met 5 jaar cel voldoende
is gecompenseerd. Als je er wat langer over nadenkt, krijg je
hier tranen van in je ogen. Met vriendelijke groet, Nick Broers."Zo'n gruwelijke zaak staat dan tegenover die van de rechter uit Leeuwarden
die was doorgereden, na zelf een ongeval te hebben veroorzaakt en het zaakje
ritselde met het afkopen van zijn vervolging, of die van de vleeshandelaar
Eddie de Kroes, die even wat regelde met een officier van justitie, zodat
zijn vleesfraude niet verder vervolgd zou worden. Mensen begrijpen dit niet
meer.Wij mogen overigens nog blij zijn dat de moordenaars van het slachtoffer
bij het pompstation überhaupt nog worden opgesloten. Ik herhaal mijzelf
niet graag, maar de begroting voor volgend jaar geeft weer een tekort van
1400 cellen te zien. Dat betekent weer meer incidenteel versneld ontslag,
weer strafonderbrekingen. De minister noemt het de ventielen van ons gevangenissysteem.
Volgend jaar komt er dan het noodventiel bij van de voorwaardelijke invrijheidstelling,
mogelijkerwijs de helft van de straf. Ik verzeker minister Donner, dat gaat
niet goed. Binnen de kortste keren is die hele band van hem leeggelopen.Mevrouw Van der Laan (D66):Wij hebben het hier al een paar keer over gehad. Een van de voorstellen
van D66 is om eens te kijken of er gewerkt kan worden met private gevangenissen.
Ik vroeg mij af of u bereid bent om samen met mij na te gaan of dat eindelijk
kan lukken.De heer Eerdmans (LPF):Je zou hopen dat het moment er een keer is. Ik ben het geheel met u eens.
Privatisering van het gevangeniswezen kan 50 mln per jaar opleveren, zo is
uitgerekend. Ik ben sowieso meer voor heropvoedingskampen dan voor gevangenissen,
want daar groeit de misdaad alleen maar, terwijl de criminelen aan het werk
gezet moeten worden om de knop om te draaien. Dat is weer een ander hoofdstuk.
Ik ben het dus met u eens.Voorzitter. Met het feit dat criminelen steeds minder straf moeten uitzitten,
ondergraaft de minister de rechtsstaat. Gezien zijn principiële opstelling
en zijn principiële karakter moet hem dat pijn doen. Criminelen na het
uitzitten van de helft van hun straf vrijlaten, is toch geen gerechtigheid.
Barmhartigheid jegens de wolven, is onrecht jegens de schapen.Minister. U hebt geld en wij hebben genoeg kades en kusten in Nederland
om gevangenisboten aan te leggen. Wat houdt u tegen? Ik wil vandaag daarom
de actie starten: een gevangenisboot voor minister Donner. Kosten 20 mln.
Ik denk trouwens 10 mln en daar komt dan nog 2 mln bij. Ik heb hierover een
amendement ingediend waaruit blijkt dat wij uit het eigen vermogen van de
DJI een gevangenisboot nummer 2 willen aanleggen voor de kust tussen Rotterdam
en Den Haag, waar 250 criminelen worden opgesloten. Dit kost 2 mln per jaar.Een andere plaag die ons land teistert, is het geweld door groepen. Dat
is een bekend fenomeen in het uitgaansleven. Ik noem de zaak-Tjoelker. De
patholoog kon niet zeggen of nu de vuistslagen op het hoofd, het schoppen
of het trappen in zijn buik, de dood van Tjoelker hadden veroorzaakt. Ieder
had een aandeel. Een groep nam hem te grazen. De rechter kon daarom de daders
niet harder straffen dan twee jaar maximaal. In artikel 141 staat dat openlijke
geweldpleging strafbaar is, maar dat alleen de verdachte waarvan bewezen kan
worden dat hij de fatale klap heeft uitgedeeld, ook voor het veroorzaken van
de dood veroordeeld kan worden. De zaak-Tjoelker heeft ons geleerd dat dit
een zeer zware bewijslast is, waarbij verdachten hun gerechte straf kunnen
ontlopen. Als gevolg van die zeer zware bewijslast voor het OM kunnen geweldsplegers
zich dus verschuilen achter de groep waarvan zij deel uitmaakten. Zo ontlopen
zij hun straf. Als ik dus bij een knokpartij sta te joelen en iemand breekt
zijn arm als gevolg van het geweld, heb ik vier jaar te pakken, maar als zo
iemand overlijdt en ik sta te joelen en aan te moedigen, dan houd ik nog steeds
vier jaar straf. Het maakt niet uit of iemand overlijdt of ernstig geweld
aan wordt gedaan, er staat maximaal vier jaar op. Als iemand overlijdt, dus
als geweld de dood tot gevolg heeft, sluit artikel 141, lid 2, mij uit, omdat
er dan een zware bewijslast geldt, waaraan vaak niet kan worden voldaan. Voor
mij maakt het geen biet uit wie van een groep het been heeft gebroken of de
klap op het hoofd heeft gegeven. Ieder van de groep moet aansprakelijk worden
gesteld voor de dood van het slachtoffer. Je was erbij, je bent erbij, zo
drukte oud-minister Hirsch Ballin het uit.Mevrouw Vos (GroenLinks):Wat is nu precies uw voorstel? Daarnet zei u dat een probleem bij dit
soort zaken, moord of doodslag, is dat de lat zo hoog wordt gelegd voor de
bewijslast. Zegt u dat soepeler moet worden omgegaan met de bewijslast of
dat iedereen van de groep die erbij was, kan worden vervolgd voor doodslag?De heer Eerdmans (LPF):Ja, als u erbij was, als u onderdeel was van die groep, ook al stond u
op de uitkijk of stond u te joelen, als u erbij was en u hebt niets gedaan
en u bent niet weggegaan, wordt u veroordeeld voor doodslag.Mevrouw Vos (GroenLinks):Dan blijft het probleem bestaan dat de bewijslast daarvoor hoog is.De heer Eerdmans (LPF):Dan hoeft alleen maar bewezen te worden of u deel uitmaakte van die groep.
Uw rol is dan ondergeschikt.Mevrouw Vos (GroenLinks):Vindt u dan dat iedereen die bij die groep was, even zwaar veroordeeld
moet worden, dus dat degene die op de uitkijk heeft gestaan, een even zware
straf dient te krijgen als degene die de fatale klap heeft uitgedeeld?De heer Eerdmans (LPF):Ja, dat is de kern van het voorstel.Mevrouw Vos (GroenLinks):Betekent dit dat iemand die het niet heeft gedaan, in uw opinie even zwaar
gestraft dient te worden als degene die de fatale klap heeft uitgedeeld?De heer Eerdmans (LPF):Ja, dat ziet u heel goed.Mevrouw Vos (GroenLinks):Vindt u dat het klopt met de Nederlandse rechtsstaat dat je iemand veroordeelt
voor iets wat hij niet heeft gedaan?De heer Eerdmans (LPF):Nee, maar wij kunnen nu niet vaststellen wie die fatale klap heeft uitgedeeld.
Dat is de een of de ander. Ze ontkennen het natuurlijk allemaal voor de rechter.
Ik vind dat degenen die bij zo'n groep zijn geweest en die niets hebben gedaan,
sterker nog, hebben lopen joelen of aanmoedigen of een been
hebben vastgehouden of een arm hebben omgedraaid, allemaal verantwoordelijk
zijn voor het effect of het resultaat dat die persoon overlijdt, zoals in
het geval-Tjoelker. Dan vind ik dat ieder daarvoor dan maar een gelijke straf
moet krijgen. Dat is een heel harde maatregel, maar het lijkt mij de enige
die wenselijk is. In het andere geval valt het niet te bewijzen en ontspringt
de hele groep de dans. Dat is het andere effect. Daarom heeft de voorganger
van deze minister, minister Hirsch Ballin, al eerder voorgesteld om de bewijslast
voor het OM aanzienlijk gemakkelijker te maken, zodat mensen zich niet meer
kunnen verschuilen achter een groep geweldplegers.Ik vraag de minister of hij van zins is om artikel 141, lid 2, zodanig
te wijzigen dat groepen geweldplegers die de dood of zwaar letsel van het
slachtoffer hebben veroorzaakt, daarvoor hoofdelijk, strafrechtelijk aangesproken
kunnen worden. Dat zou opleveren een hogere straf, namelijk twaalf in plaats
van vier jaar, dat individuen zich niet meer kunnen verschuilen achter hun
groep en minder bewijslast voor het Openbaar Ministerie.Dan kom ik op het wapengeweld. Het aantal geregistreerde vuurwapenmisdrijven
is vorig jaar met 50% gestegen. Wij hebben daar echt een groot probleem, omdat
er 80.000 tot 125.000 illegale wapens op straat zijn. Ik heb al eerder in
een AO voorgesteld om daar veel meer aan te doen, waarbij het erop lijkt dat
meerdere fracties dit idee steunen, namelijk een nieuwe wapeninleveractie.
Deze zijn heel succesvol. Bezitters hoeven niet te vrezen voor strafvervolging.
Zij kunnen gewoon hun wapen zonder strafvervolging inleveren. In 1999 zijn
er 14.000 verboden wapens ingeleverd en in 2000 nog eens 1871, dus het levert
nogal wat op. Daarom stel ik de minister voor om in 2005 opnieuw een landelijke
wapeninleveractie te starten.Na die actie moet er natuurlijk een no mercy-beleid ontstaan, met veel
meer preventief fouilleren om te zorgen dat die wapens worden weggehaald.
Ik zou de minister bijna vragen om na deze inleveractie een richtlijn uit
te vaardigen voor het Openbaar Ministerie om hogere straffen te vorderen bij
illegaal wapenbezit. Corruptie is een onderwerp waarover veel te weinig wordt gesproken in
dit huis, terwijl er wel slecht nieuws is. In Rotterdam is fraude en corruptie
gesignaleerd bij de dienst stedenbouw. De antidrugsmariniers op de Antillen
smokkelen zelf drugs. Er is net bekend geworden dat Nederland op de lijst
van minst corrupte landen is gezakt van de zevende naar de tiende plaats.
Dat is nog steeds in de top tien van de minst corrupte landen, maar wij zijn
wel gezakt. Mijn vraag is of wij in de top tien blijven of nog verder wegzakken.Ik heb rapporten gezien waaruit naar voren komt dat er bij de politie
wel eens mensen worden opgepakt wegens corruptie. Dat blijkt ook uit onderzoek.
Bij het ambtelijk apparaat worden niet zoveel gevallen van fraude en corruptie
aangetroffen, terwijl de commissie die mevrouw Vos heeft geleid, veel fraude
heeft vastgesteld. Ik denk dat wij veel meer corruptie hebben in dit apparaat
dan wij weten. Er is gelukkig volop onderzoek aan de gang, maar wanneer gaan
wij daar maatregelen tegen treffen?Een van de goede punten van het onderzoek van de criminologen Nelen en
Nieuwendijk is dat zij zeggen: wij weten heel weinig van corruptie in Nederland,
maar wij weten ook dat wij eigenlijk geen maatregelen treffen. Wat vindt de
minister van hun voorstel om bij elke carrièrewisseling in de loopbaan
van ambtenaren te screenen op integriteit?Ik kom bij de drugssmokkel via Schiphol. In de begroting spreekt de minister
over het succes van de 100% drugscontroles op Schiphol. Het is maar wat je
een succes noemt! Ik denk aan het vrijlaten tot half juni van dit jaar van
meer dan 1000 verdachten van harddrugssmokkel zonder dagvaarding. Hoelang
gaat dat wegsturen van verdachten zonder dagvaarding überhaupt nog door?
Wij blijven met Spanje nog steeds de belangrijkste point of entry voor harddrugs.
Ik heb het al vaker gezegd: als je in Rotterdam wordt gepakt met twee kilo
coke, ga je jaren de bak in, maar als je op Schiphol wordt gepakt met twee
kilo coke, ga je vrijuit. Zo simpel is dat. Dat vind ik zeer rechtsongelijk
en onrechtvaardig. In de Volkskrant stonden twee weken geleden vertrouwelijke
cijfers van de marechaussee, waaruit blijkt dat op risicovluchten maar liefst
3000 drugskoeriers zijn aangehouden. Dat waren er 2000. Dat aantal is dus
toegenomen. Wat moet ik daar nu mee? De minister zegt dat het een succes is,
maar ik neem aan dat hij dit toch ziet als een groeiend probleem. Waar blijven
de harde maatregelen? De minister heeft heel goede, harde maatregelen aangekondigd,
zoals het ontnemen van landingsrechten aan vliegtuigmaatschappijen die stelselmatig
drugs vervoeren of het intrekken van het Nederlands paspoort van Antilliaanse
drugskoeriers, waarmee hun de toegang tot Nederland wordt ontzegd. Dat lijken
mij goede maatregelen. Wanneer is voor de minister de maat vol?Mijn fractie heeft ook zorgen over het verleggen van de drugsroutes: als
je Schiphol aanpakt, komt het weer elders naar boven. Nu blijkt dat het Schipholteam,
dat vroeger 250 man had voor het controleren van drugsvluchten, is teruggebracht
tot 20 medewerkers, buiten die risicovluchten. Met 20 man kun je toch niet
controleren of er drugs binnenkomen? Dat is toch te gek? Kan de minister mij
verzekeren dat verlegging van de drugsroutes kan worden gekeerd? Hoe keer
je dat met 20 man? Of kan de minister dat niet keren en krijgen wij weer een
witte kerst?Dan het laatste punt van mijn betoog, de getto's. Elvis Presley schreef
er een mooi nummer over, maar helaas zijn zij niet zo fraai. Wij leven in
een land waarin veel Nederlanders bang zijn en steeds banger worden voor de
groei van het aantal allochtonen in ons land. Van de bevolking denkt 72% dat
er over vijftien jaar in de grote steden veel gettowijken zijn vol buitenlanders,
waar niemand – zelfs de politie niet – nog in durft te komen.
Van de bevolking voelt 60% van de bevolking weerstand tegen een allochtoon
als buurman. Dat blijkt allemaal uit onderzoek van het SCP. Dat maakt duidelijk
dat Nederland zich zorgen maakt over de toekomst en over de vraag hoe onze
maatschappij er over 20 jaar uit ziet. Zeer zorgwekkend was voor mijn fractie
ook de constatering van het SCP dat nu reeds een derde van alle verdachten
niet de Nederlandse nationaliteit heeft of niet in Nederland is geboren. Het
aandeel van Antillianen in het aantal verdachten is relatief acht keer zo
groot als dat van Marokkanen en het aandeel van Marokkanen en
Surinamers is weer vier keer zo groot als dat van de autochtone Nederlanders.
De allochtone factor wordt door het SCP zelfs nog veel groter geacht, omdat
de tweede generatie allochtonen als Nederlanders worden meegeteld. Daar merken
wij het dus niet eens meer van. Met andere woorden: het is erg en het wordt
steeds erger. Ondanks de ernst van het probleem van de allochtone criminaliteit
bestaat er weinig inzicht in de oorzaken. Wat maakt allochtonen zo crimineel?
Ik weet het niet. Ook het rapport van de commissie-Blok gaat daar niet op
in. Welke factoren zorgen voor het disproportioneel criminele gedrag van buitenlandse
jongeren? Werken Haltstraffen wel bij deze groep? Hoe gaat men in andere landen
om met allochtone criminele jongeren? Het enige wat ik daar eigenlijk aan
kan doen, is het voorstel om het WODC een onderzoek te laten doen naar dat
hoge criminaliteitscijfer onder allochtonen. Ik heb mij hier vaak druk over
gemaakt en ik kom er niet uit wat er nou precies aan de hand is. Waarom zijn
Marokkanen, Antillianen en Turken zo enorm veel crimineler dan autochtone
Nederlanders?Dit was mijn betoog. Ik ga het debat nu helaas verlaten en ik wens u verder
een fijne avond. Morgen zie ik u weer.De heer De Wit (SP):Dat laatste punt is op zich interessant: waar komt die criminaliteit vandaan?
U zult het echter met mij eens zijn dat die criminaliteit niet uit de lucht
komt vallen. Er zijn natuurlijk onderzoeken – en anders zou u het misschien
ook zelf kunnen bedenken – die wijzen op de sociaal-economische positie
van mensen in dit land, bijvoorbeeld het niet ingeburgerd zijn, het ontbreken
van scholing en het ontbreken van perspectief op de arbeidsmarkt. Dat zal
niet allemaal één op één zo gaan, maar er zijn
natuurlijk wel een aantal oorzaken aan te geven, waardoor criminaliteit in
het ene geval meer voor de hand ligt dan in het andere geval. Bent u dat met
mij eens?De heer Eerdmans (LPF):Ik denk dat wij veel arme mensen verdriet doen als wij zeggen dat zij
crimineel worden omdat zij geen geld hebben.De heer De Wit (SP):Ik zeg ook niet dat het één op één is. Als
je kijkt waar de criminaliteit vandaan komt, dan blijkt het vaak een uitzichtloos
bestaan zonder perspectief op werk en een duidelijke toekomst te zijn. Dan
is de drempel om in de criminaliteit te vervallen niet zo hoog; die is zo
overschreden.De heer Eerdmans (LPF):Dat is wellicht een deel van het probleem. Ik denk zelf dat de cultuurkloof
tussen Marokkanen en autochtonen, Antillianen en autochtonen, Surinamers en
autochtonen een oorzaak van het probleem kan zijn, maar ik kom er niet helemaal
uit. De Turken blijken een minder groot probleem te zijn dan de Marokkanen
en de Antillianen. Ik pieker mij daar suf over, maar ik kom er niet helemaal
uit. Ik vind dus eigenlijk dat de minister dit probleem maar eens aan het
WODC moet overlaten.Mevrouw Griffith (VVD):U zei dat u het debat verlaat. Ik neem aan dat u daarvoor een goede reden
hebt en die zou ik graag willen weten. Wij hebben met veel aandacht naar u
geluisterd en ik neem aan dat u ook geïnteresseerd bent in wat wij te
zeggen hebben.De heer Eerdmans (LPF):Ik was ervoor om dit debat naar morgen te verplaatsen. Vanwege de moord
op Theo van Gogh zal ik vanavond live in Rondom Tien zitten, want ik vind
dat onze kiezers moeten horen hoe wij denken over deze aanslag en de effecten
daarvan. Dat vind ik dermate belangrijk dat ik nu naar Amsterdam ga. Ik wilde
dit debat niet vanavond laten plaatsvinden, omdat ik graag op de Dam had willen
staan. Ik ben er morgen bij om het antwoord van de minister te horen, maar
ik zal mij nu naar Amsterdam begeven.Mevrouw Vos (GroenLinks):Uw partij is een partij van aanpakken. Wat gaat de LPF voorstellen om
de criminaliteit terug te dringen? Wij weten daar al heel veel over: de achterstanden
op het gebied van onderwijs, werk, taal en inburgering. Welke voorstellen
gaat uw fractie doen om ervoor te zorgen dat deze groep minder kwetsbaar wordt
en dat de criminaliteit wordt teruggedrongen?De heer Eerdmans (LPF):U weet dat ik van de harde aanpak ben.Mevrouw Vos (GroenLinks):Wat bedoelt u daarmee?De heer Eerdmans (LPF):Ik wil wangedrag niet tolereren. Op wijken in Amsterdam en andere steden
waar naar mijn mening de grenzen zijn overschreden, wil ik een zero-tolerancebeleid
loslaten. Ik wil al het wangedrag aanpakken en niets tolereren. Het beste
voorbeeld vind ik nog steeds de manier waarop de criminaliteit in New York
is uitgebannen. Ik heb eerder voorgesteld een apart Marokkanendebat te houden,
maar dat werd mij toen onmogelijk gemaakt. Dan hadden wij ook wat uitgebreider
kunnen praten over de vraag waarom Marokkanen zo crimineel zijn. In die probleemgroep
kunnen wij onze tanden wel eens zetten, want met die groep gaat het helemaal
niet goed in Nederland. Dat probleem kunnen wij niet nu oplossen. Daarom zeg
ik dat de minister het WODC eens, zonder vooroordelen, moet laten onderzoeken
waarom bepaalde groepen in Nederland zo crimineel zijn.Mevrouw Vos (GroenLinks):U gaat nogal erg de generalisaties in. Mijn vraag is of u echt geïnteresseerd
bent in de oorzaken. Bent u bereid te zorgen voor kansen op werk, opleiding
en scholing? Ook die kant van het probleem moet aangepakt worden. Bent u bereid
om aan die kant even hard aan het werk te gaan?De heer Eerdmans (LPF):Ik ben het met u eens dat wij het niet moeten laten bij de harde aanpak,
die ik overigens voorstel op het moment dat de grens is overschreden. Ieder
debat in het land dat ik voer, gaat over dit probleem. Het gaat niet over
het prepensioen, maar over het losse zand waarop de maatschappij in Nederland
is gebouwd. Wij verliezen de wedstrijd, maar dat ziet slechts een deel van
de volksvertegenwoordiging. Het gaat gewoon verkeerd.Mevrouw Vos (GroenLinks):Wat bedoelt u met die opmerking? U zegt dat maar een klein deel van de
volksvertegenwoordiging in de gaten heeft dat er een probleem is. Ik denk
dat iedereen dat donders goed in de gaten heeft. Het gaat alleen om de manier
waarop wij dat oplossen.De heer Eerdmans (LPF):Laten wij eens starten met een onderzoek. Ik breng alleen
voren dat wij te maken hebben met een groeiend probleem.De heer Van der Staaij (SGP):Ik deel uw zorg over de oververtegenwoordiging van bepaalde allochtone
groeperingen in de criminaliteitscijfers. Daar hebben wij in deze Kamer al
jarenlang aandacht voor. Het is alleen wel de vraag of wij van een onderzoek
van het WODC het ultieme antwoord mogen verwachten. In heel veel studies is
namelijk al aangegeven dat er niet één oorzaak is aan te wijzen,
maar dat altijd meerdere factoren een rol spelen. Ik denk dan aan de gezinsstructuur,
de sociaal-economische positie, culturele verschillen enzovoort. Wat verwacht
u eigenlijk dat nog weer een onderzoek ons zal leren?De heer Eerdmans (LPF):Ik kan niet geloven dat alles een rol speelt en dus eigenlijk niets. Natuurlijk
is het mogelijk om alle factoren uit iemands leven te betrekken bij de vraag
waarom hij tot crimineel gedrag is vervallen, maar daarnaar ben ik niet op
zoek. Ik ben op zoek naar de belangrijkste factoren die veroorzaken dat bepaalde
groepen zo crimineel zijn. Laten wij apart onderzoeken wat de oorzaak is van
het criminele gedrag van Marokkanen. In de periode van Van Traa is daarnaar
onderzoek gedaan, maar duidelijke antwoorden heb ik toen niet gehoord. Als
u die antwoorden wel heeft, hoor ik ze graag, want het gaat mij louter en
alleen om de oplossing. Het is mij er helemaal niet om te doen om een probleem
te creëren of een onderzoek op te starten. Ik wil echter wel echte antwoorden,
want voor heel veel mensen is criminaliteit door allochtonen het probleem
van dit moment. Dat probleem moeten wij erkennen en oplossen.De heer Van der Staaij (SGP):Is het nu juist niet precies het probleem dat je niet één
factor kunt aanwijzen als de oorzaak en dat je dus niet kunt zeggen: dit is
de oplossing? Door de veelheid aan factoren is het juist zo gecompliceerd.
U noemde nadrukkelijk de Antillianen. Daar speelt het probleem van de eenoudergezinnen.
Er ontbreekt vaak een vader in het gezin en dat is een belangrijke factor.
Wat zou uw oplossing voor dit probleem zijn?De heer Eerdmans (LPF):Wat wij daaraan zouden moeten doen? Ik vind dat wij de Antillen los moeten
snijden van het Koninkrijk.Ik denk dat wij nu niet moeten gaan discussiëren over het probleem
van eenoudergezinnen op de Antillen. Ik wil gezegd hebben dat ik dit het grootste
probleem vind. Als iemand zegt dat hij de bureaucratie het grootste probleem
in de zorg vindt, discussiëren wij dat ook niet op één
avond uit. Het probleem is volgens mij bekend en ik vind dat wij onvoldoende
antwoorden hebben. Ik ken ze in ieder geval niet. Er zijn natuurlijk talloze
onderzoeken geweest, maar in die onderzoeken zijn wij niet tot de kern van
de zaak doorgedrongen. Ik raak daar steeds meer van overtuigd, zeker ook door
de dood van Van Gogh.Mevrouw Griffith (VVD):Voorzitter. De centrale boodschap van het kabinet is dat Nederland veiliger
moet en zal worden. Door de brute moord op Theo van Gogh roept deze ambitie
andere vragen bij de VVD-fractie op. Kan er veiligheid zijn zonder ruimte
voor vrijheid? Kan er vrijheid zijn zonder ruimte voor het vrije woord? Hoe
kunnen wij spreken over eenheid in verscheidenheid als er geen ruimte is voor
diversiteit, individualiteit en tolerantie? De gewelddadige moord op Theo
van Gogh heeft de VVD-fractie diep geschokt. Ik sluit mij bij de voorgaande
woordvoerders aan als zij de condoleances overbrengen aan familie, nabestaanden
en vrienden van Theo van Gogh.Wij zien deze laffe daad als een bredere trend in onze samenleving. Een
trend van verruwing die mij de rillingen over de rug doen lopen. Het is een
trend die wij moeten keren en die alleen valt te keren als wij ons daar allen,
ongeacht onze culturele of etnische achtergrond, eendrachtig tegen verzetten.Voorzitter. De VVD-fractie waardeert de inzet van dit kabinet voor veiligheid
voluit. De vierde voortgangsrapportage is naar de Kamer gestuurd. Er zal een
apart overleg over deze voortgangsrapportage worden gehouden. In de begrotingsbehandeling
2005 staat voor de VVD-fractie de vraag centraal of wij nog steeds de goede
kant op gaan en of wij de juiste prioriteiten stellen. Zijn er aanvullingen
nodig dan wel aanpassingen? Ik zal vier punten aan de orde stellen.Mijn eerste punt is terrorisme. Ik zal kort bij dit onderwerp stilstaan,
omdat wij op 11 november de discussie hierover in een algemeen overleg
zullen voortzetten. Het is voor de VVD-fractie nog steeds onduidelijk hoe
het alerteringssysteem in de praktijk moet gaan werken. Tijdens een werkbezoek
van de vaste commissie voor Justitie aan Rotterdam heb ik zelf ervaren hoe
actief Rotterdam werkt aan de bestrijding van terroristische aanslagen. Wij
maken ons zorgen over de voorbereidingen die andere grote gemeenten voor het
alerteringssysteem treffen. Kan de minister daarover iets zeggen? Voorts mist
de VVD-fractie nog steeds concrete voorstellen over verbetering van de controle
van financiële geldstromen waarmee terroristen worden gefinancierd.Door de toegenomen aandacht voor terrorisme dreigt de aandacht voor de
bestrijding van de zware georganiseerde criminaliteit naar de achtergrond
te verschuiven. Bij georganiseerde drugscriminaliteit, wapenhandel, mensensmokkel
en het vervalsen van paspoorten zijn zware criminelen betrokken. Het is niet
uitgesloten dat de personen die zijn betrokken bij deze zware georganiseerde
criminaliteit ook zorgen voor liquidaties zoals die onlangs op de Dam en op
de Apollolaan in Amsterdam hebben plaatsgevonden. Deze liquidaties vinden
steeds vaker plaats op straat. Onschuldige burgers die daar rondlopen, lopen
het risico om door een verdwaalde of afgeketste kogel te worden geraakt.De dienst Nationale Recherche heeft in het rapport "Nationaal Dreigingsbeeld"
een toekomstgericht beeld van de zware georganiseerde criminaliteit geschetst.
Noch in de begroting van 2005 noch in de vierde voortgangsrapportage wordt
aangegeven welke zaken uit dit rapport de komende tijd prioriteit zullen krijgen.
Dit terwijl zaken als drugshandel, wapensmokkel, mensenhandel en het vervalsen
van paspoorten en andere documenten voor grote financiële inkomsten zorgen.
Deze inkomsten zijn onmisbaar voor de terroristische strijd. De VVD-fractie
vindt het onbegrijpelijk dat de minister geen prioriteiten aangeeft op dit
punt. Het lijkt wel alsof er minder prioriteit wordt gegeven
aan complexe en zware georganiseerde zaken. Wanneer is er voor het laatst
een grote criminele zaak opgelost? Ik kan het mij niet herinneren, maar de
minister mag mijn geheugen opfrissen.Prioriteitsstelling en concrete doelstellingen ontbreken, ook bij de aanpak
van ongebruikelijke transacties, de aanpak van illegale bankiers en de ontneming
van onrechtmatig verkregen voordeel. Het is voor mijn fractie ook nog steeds
onduidelijk op welke wijze de minister stappen wil ondernemen om complexe
financieel-economische criminaliteit aan te pakken. Er is nog steeds een gebrek
aan kennis bij het Openbaar Ministerie, bij de politie en bij de rechterlijke
macht. Gaat de minister daar meer in investeren? Wat gaat hij concreet doen
om ervoor te zorgen dat deze zaken sneller worden opgepakt?De minister heeft zelf aangeven dat hij pas in het najaar wil reageren
en dat hij de tijd wil krijgen. Dat betekent dat wij in de begroting voor
2005 geen rekening kunnen houden met deze prioriteiten. Het komt erop neer
dat wij in 2005 geen aandacht besteden aan de zware georganiseerde criminaliteit.
Als er geen doelstellingen zijn en geen concrete prioriteiten, weet ik ook
niet welk bedrag hiermee is gemoeid. Ik vraag de minister om morgenochtend
met concrete doelstellingen en prioriteiten te komen en de financiële
consequenties daarvan zodat wij kunnen bezien of de begroting voor 2005 moet
worden aangepast.Mijn volgende punt is de veiligheid op straat. De minister wil in 2005
het accent verleggen van het scheppen van randvoorwaarden voor een effectief
veiligheidsbeleid naar het feitelijk creëren van meer veiligheid op straat.De heer De Wit (SP):Ik heb nog een vraag over het vorige punt. U hebt het over de aanpak van
de zware criminaliteit. U weet niet welke grote zaak de laatste tijd is opgelost.
Wat is uw invalshoek? Wat vindt u dat er moet worden gedaan? Zijn er volgens
u aanwijzingen dat er aan heel veel grote zaken niets wordt gedaan? In de
zaak waar wij net over spraken met de heer Van Haersma Buma, de zaak-Endstra,
kan niet worden gezegd dat de trap van boven naar beneden wordt schoongeveegd.
Vindt u dat ook? Wat wil de VVD-fractie dat daaraan wordt gedaan?Mevrouw Griffith (VVD):In het rapport van het WODC uit 2003 staat heel duidelijk dat het aantal
zaken van grootschalige criminaliteit in georganiseerd verband, artikel 140,
de afgelopen twee jaar met de helft is afgenomen. Het gaat dus niet alleen
om mijn perceptie. Het blijkt ook uit onderzoek van het WODC. Het aantal zaken
is met de helft afgenomen. Dat is zorgelijk. Ik heb net geprobeerd om aan
te geven wat het verband is met de zware georganiseerde criminaliteit. Het
mes snijdt aan twee kanten. Daar kom ik straks op terug.Juist zaken als drugs, wapen-smokkel, terreur en vervalsing van documenten
dragen eraan bij dat zware criminelen zich kunnen verrijken. Ik vind juist
dat wij daar ook aandacht aan moeten besteden. Dit heeft niet alleen met liquidaties
te maken, maar ook met wapensmokkel en drugshandel. Daar verwees ik naar;
als je die vormen van criminaliteit niet aanpakt, kun je ook terrorisme heel
moeilijk aanpakken. Het verrichten van terroristische activiteiten kost veel
geld, en een van de bronnen daarvan is de smokkel van wapens of drugs, want
daarmee kun je heel veel geld verdienen. Ik kom straks nog op de veiligheid
op straat, waarbij ik een link zal leggen met de liquidaties op straat en
de aanpak van de georganiseerde criminaliteit. De nationale recherche heeft
een aantal top-onderwerpen genoemd, ik vind dat de Kamer zich moet uitspreken
over de zaken waarop zij zich wil concentreren en over de zaken waaraan zij
prioriteit wil geven. Ik kan dit nu niet voor 2005 aangeven, want de minister
zegt dat hij pas in het najaar op het genoemde rapport zal reageren.De heer Wolfsen (PvdA):U wilt dus dat er meer grote zaken worden aangepakt. Wij delen uw zorg;
ook volgens ons worden er te weinig grote zaken aangepakt, maar zowel een
grote zaak als een kleine zaak oplossen betekent één turfje.
Wij hebben er al vaak met politie en justitie over gesproken en men zegt:
"Voor ons is een turfje een turfje, wij moeten voor de minister presteren,
dus geven wij vaak prioriteit aan kleinere zaken om ons quotum te kunnen halen."
Deelt u onze zorg dat er door de prestatieafspraken eigenlijk een nadruk komt
te liggen op het aanvatten van kleine zaken en niet van grote zaken?Mevrouw Griffith (VVD):Ik heb ook gezegd dat het lijkt alsof er meer aandacht is voor kleine
zaken dan voor grote, dus ik deel uw zorg.De heer Wolfsen (PvdA):Bent u het ermee eens dat dit waarschijnlijk komt door "cijferfetisjisme"?Mevrouw Griffith (VVD):Je kunt er waarschijnlijk verschillende oorzaken voor verzinnen. Ik ben
geen wetenschapper, ik heb er geen onderzoek naar gedaan, maar ik kan op mijn
vingers natellen dat een politieagent die een zaak op zijn bureau heeft liggen
die vijf jaar onderzoek kost en een zaak die binnen een dag kan worden opgelost,
zich eerst op die laatste zal concentreren. Ik vind het ook de taak van de
Kamer om de minister erop te wijzen dat ook grote zaken moeten worden aangepakt.
Je kunt er natuurlijk allerlei argumenten bij halen die de politie gebruikt
om prioriteit te geven aan kleine zaken boven grote.De heer Wolfsen (PvdA):Bent u het dan met mij eens dat de prestatieafspraken zo moeten zijn ingericht
dat ze prikkelen tot het aanvatten van grote zaken, anders dan nu het geval
is?Mevrouw Griffith (VVD):Ik kan u wel zeggen dat de VVD-fractie zich er ook ontzettend aan stoort
dat bijvoorbeeld iemand voor een snelheidsovertreding van 5 km/u een boete
krijgt, terwijl hij misschien de dag ervoor aangifte heeft gedaan van een
woninginbraak, terwijl die niet met dezelfde voortvarendheid wordt aangepakt.
Als u wat dit betreft steun zoekt, kan ik u zeggen dat wij ons hier ook ontzettend
aan storen.Voorzitter. De minister wil in 2005 het accent verleggen van het scheppen
van randvoorwaarden voor een effectief veiligheidsbeleid naar het feitelijk
zorgen voor meer veiligheid op straat. De VVD-fractie steunt dit voornemen
van harte. Maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat de vermogenscriminaliteit
afneemt, terwijl geweldscriminaliteit juist toeneemt. De voorstellen van de minister om deze tendens te keren vinden wij te mager. Hij spreekt
van een publiekscampagne om ervoor te zorgen dat mensen weten wat zij moeten
doen bij geweld op straat. Onze fractie heeft hier natuurlijk zelf om gevraagd,
dus men zal ons hier niet over horen klagen, maar wij vinden dit niet afdoende.
De minister noemt het opstellen van een beleidsverkenning, maar er zijn al
verschillende onderzoeken naar geweldscriminaliteit gedaan, dus moet er nu
niet méér worden gedaan? Wij gaan ervan uit dat het wel zal
helpen als er meer politie op straat komt, als er meer rechercheurs zijn,
als illegaal vuurwapengebruik beter bestreden wordt, als er een betere misdaadanalyse
wordt gemaakt, met toepassing van het"Compart-systeem". Burgers willen namelijk
niet dat de politie niet thuis geeft als zij aangifte komen doen, zij willen
dat de politie iets doet met hun zaak. Graag een reactie van de minister hierop.Veiligheid op straat wordt ook bereikt door mensen met een ernstige verslaving
of een psychische stoornis die doelloos op straat rondlopen, van de straat
te halen. Preventief optreden is hoognodig. Ik weet dat er op dit moment uitvoering
wordt gegeven aan een motie van mevrouw Verbeet op dit punt waarbij de noodzakelijke
samenhang van curatieve en penitentiaire voorzieningen aangebracht zal worden.
Ik begrijp ook dat de ministeries van VWS, Justitie en Financiën in het
kader van de nazorg op dit punt zullen samenwerken; ik hoop dat ook VROM en
de gemeenten erbij betrokken zullen worden, want die spelen hierbij natuurlijk
een zeer belangrijke rol. Mijn fractie is zeer benieuwd naar de concrete doelstellingen
van de minister van Justitie zelf op dit terrein. Wat wil hij bereiken? Hoe
wil hij het bereiken? Wat gaat het concreet kosten? Ik weet wel dat het een
gezamenlijke verantwoordelijkheid is, maar het is wel heel noodzakelijk om
van de minister te vernemen met welke doelstellingen hij het overleg in gaat
en wat hij er zelf uit wil halen. Daarover heb ik niets kunnen vinden in de
stukken.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter, u zult begrijpen dat ik het vanavond gemunt heb op de prestatiecontracten.
Ik wil eigenlijk dezelfde vraag stellen aan mevrouw Griffith.Zij sprak net over preventie en mensen van de straat halen, maar zij weet
ook dat de politie daarvoor geen punten krijgt in de prestatiecontracten.
Men gaat dus liever bonnetjes uitdelen voor verkeersovertredingen. Hoe staat
haar fractie tegenover de prestatiecontracten in het licht van de doelstellingen
van het veiligheidsprogramma om de criminaliteit te verminderen en niet om
het maximale aantal bonnen te schrijven?Mevrouw Griffith (VVD):Outputmeting heeft natuurlijk voordelen en nadelen. Wij zijn tot deze
afspraken gekomen omdat wij in het geheel niet konden meten wat de politie
precies deed. Daarom zijn wij overgegaan tot outputfinanciering. Natuurlijk
kun je dat manipuleren. Natuurlijk kan het gebeuren dat de politie, in dit
geval de waterpolitie, op het laatst allerlei bonnen gaat uitschrijven om
de quota te halen. Daar zijn wij natuurlijk op tegen. Dat moet men niet doen.
Dat is zinloos. Men moet beter met de prioriteiten omgaan. Wij vinden echter
wel dat het sluiten van prestatiecontracten nodig, nuttig en noodzakelijk
is. Daar houden wij aan vast. Alleen de manier waarop het wordt ingevuld,
met zomaar roekeloos bonnen uitschrijven, vinden wij verkeerd.Mevrouw Van der Laan (D66):Is mevrouw Griffith dan ook bereid om samen met de D66-fractie stappen
te ondernemen; niet om ze af te schaffen, maar om ze aan te passen zodat zij
gericht zijn op het terugdringen van criminaliteit en niet op het maximaliseren
van het aantal bonnen?Mevrouw Griffith (VVD):Ik wil daarover graag met u nadenken. Aan het begin van mijn betoog zei
ik al, dat wij natuurlijk nog komen te spreken over de vierde voortgangsrapportage
in een apart algemeen overleg met de minister. Wij krijgen nog de behandeling
van de politiebegroting, waarbij dit punt aan de orde zal komen. De minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties speelt hierbij natuurlijk een
heel belangrijke rol. Ik stel voor om het in die besprekingen mee te nemen.
Ik wil niet de behandeling van de Justitiebegroting ermee belasten. De jeugdcriminaliteit is voor de overheid een steeds groter wordende uitdaging.
Het aantal jeugdige veelplegers neemt toe. Het aandeel van meisjes in de jeugdcriminaliteit
neemt ook toe, evenals het aandeel van multi-etnische jeugdige daders. In
het volwassenengevangeniswezen worden wij in toenemende mate geconfronteerd
met gedetineerden die last hebben van een psychische stoornis. Wij vragen
in het bijzonder de aandacht van de minister van Justitie voor allochtone
ouders en hun toegang tot de hulpverlening als het gaat om psychisch gestoorde
minderjarigen of minderjarigen met gedragsproblemen. Ik hoop dat de minister
van Justitie op dit punt niet zegt dat het niet zijn verantwoordelijkheid
is, maar die van VWS. Het raakt namelijk wel degelijk de verantwoordelijkheid
van de minister van Justitie. Als je in de preventieve fase niets doet, word
je er later mee geconfronteerd. Vaak blijken namelijk schaamte en onwetendheid
de drempel tot de hulpverlening voor deze allochtone ouders te verhogen. Is
de minister bekend met dit probleem? Welke concrete stappen wil hij nemen
om de drempel voor allochtone ouders die problemen hebben met minderjarige
psychisch gestoorde kinderen, weg te nemen?Om recidive bij jeugdige delinquenten daadwerkelijk tegen te gaan, is
het ook van belang dat rechters en officieren van justitie door middel van
strafoplegging een zodanige straf opleggen dat de jeugdige in het geval van
een serieuze straf deze ook als zodanig ervaart. De huidige jeugd heeft en
krijgt steeds meer verantwoordelijkheden. Indien jongeren, juist gelet op
hun relatieve zelfstandigheid, in staat zijn om volwassen delicten te plegen,
vinden wij dat zij ook als zodanig gestraft moeten worden. Ik weet dat de
minister van Justitie op dit moment bezig is met een bezinning op het jeugdsanctiestelsel.
Gelet op de uitdagingen in het jeugdstrafrecht waarvoor de overheid op dit
moment staat, wil de VVD-fractie zicht hebben op het aantal delicten en soort
delicten, begaan door jeugdigen van twaalf tot zestien jaar en de sanctie
die erop is gevolgd. Afhankelijk van deze informatie wil de VVD-fractie bezien
of toepassing van het meerderjarigenstrafrecht ook mogelijk kan worden gemaakt
voor jeugdigen van veertien tot zestien jaar. De VVD-fractie vindt dat de positie van slachtoffers versterkt moet worden.
De heer Wolfsen en ik spraken daar zojuist ook over. Ik zal dus een deel van
mijn tekst overslaan en meteen komen tot vier concrete zaken waarmee de VVD-fractie
denkt de positie van slachtoffers te kunnen versterken. Er wordt altijd gezegd:
daders zijn vaak kale kippen; daar kan je helemaal niks van plukken. De VVD
stelt dat ook een kale kip eieren legt en dat je ze die eieren best mag afnemen.
Daarom doen wij vier concrete voorstellen.Wij willen geen vervroegde of voorwaardelijke invrijheidstelling meer
zonder een betalingsregeling. Als die regeling niet wordt nagekomen, moet
zonder al te veel tijdsverloop opnieuw detentie van de dader plaatsvinden.
Dat is namelijk een groot punt van zorg. De overheid treedt niet op en deze
daders lopen vrij rond. Zij hoeven toch niet meer naar de rechter toe, als
zij niet voldoen aan de betalingsregeling.Voorts vinden wij dat de dader ook tijdens het uitzitten van zijn straf
kan werken en dan al moet overgaan tot betaling van de schade aan het slachtoffer.Wij pleiten voor een verlaging van de beslagvrije voet van de uitkering
van daders van 90 naar 75%, zodat een groter deel van de uitkering kan worden
aangewend voor schadevergoeding aan het slachtoffer. Hierbij hoort een zogenaamde
"preferentiepositie", waarmee slachtoffers van strafbare feiten een voorrangspositie
krijgen boven andere schuldeisers. Deze preferentiepositie voor slachtoffers
moet ook gelden bij schuldsaneringsregelingen.Het percentage schadevergoedingsmaatregelen dat binnen drie jaar moet
worden afgedaan, ligt nu op 66,4. Dat zegt de minister van Justitie in zijn
begroting. Hij heeft die doelstelling juist nu teruggeschroefd naar 60%, omdat
het aantal schadebedragen alleen maar zal toenemen en het moeilijker wordt
om te incasseren, aldus de minister. Dus brengt hij het terug naar 60%. U
begrijpt dat wij ons daarin niet kunnen vinden. Wij vinden dat deze minister
meer ambitie moet tonen. De VVD stelt voor om het op te schroeven naar 70%
en hoort graag de reactie van de minister daarop.Mevrouw Van der Laan (D66):Wij zijn zeer verheugd over de voorstellen om de positie van het slachtoffer
te versterken. Wij willen er graag over meedenken, maar hebben twee concrete
vragen.Als zij niet willen betalen, gaan zij linea recta terug de gevangenis
in, zo zegt u. Het probleem is nu juist dat wij geen plaats hebben. Wij zijn
nu al bezig met heenzenden. Als u prioriteiten moet stellen – dat moet
de minister ook – wie wordt dan heengezonden? Is dat de persoon die
net zijn straf heeft uitgezeten, maar niet wil meewerken aan die regeling?
Of is dat bijvoorbeeld iemand die een geweldsdelict op zijn geweten heeft
of een veelpleger? Die zou dan überhaupt niet in de gevangenis komen,
omdat die dader van u terug moet.U wilt een deel van de uitkering die zo'n dader krijgt als hij terugkomt
aan het slachtoffer geven. Maar als die persoon daardoor onder het bestaansminimum
dreigt te komen, hoe moet dat dan?Mevrouw Griffith (VVD):Ik deel uw zorg over het celtekort. Wij hebben een capaciteitstekort;
reden waarom je prioriteiten moet stellen. Wij vinden het wel belangrijk dat
daders die niet meewerken aan een schaderegeling opnieuw worden opgepakt,
liefst zo snel mogelijk. Net als nu al gebeurt, gaat de politie eerst op zoek
naar een plek om vervolgens deze daders op te pakken. Wat ons betreft mag
dat niet te lang duren. Wij vermoeden dat de voorstellen van de minister om
het aantal cellen uit te breiden en over te gaan tot meermanscelgebruik een
oplossing bieden. Natuurlijk zul je altijd een tekort blijven houden, maar
het is heel belangrijk dat er druk blijft om aan zo'n betalingsregeling te
voldoen.De heer Wolfsen (PvdA):Het verlagen van de beslagvrije voet lijkt mij bijzonder onredelijk, omdat
je daarmee vaak de kinderen en de partner van de dader treft. Dat lijkt mij
niet fatsoenlijk. Maar weet u wat een cel kost per jaar?Mevrouw Griffith (VVD):Ja natuurlijk, u toch ook?De heer Wolfsen (PvdA):Wat kost die?Mevrouw Griffith (VVD):Het hangt ervan af. Heeft u het over tbs-cellen of over gewone cellen?De heer Wolfsen (PvdA):Een gewone cel, waar de man in moet die niet betaalt.Mevrouw Griffith (VVD):Is het een politiecel?De heer Wolfsen (PvdA):Ik weet niet waar u hem in wilt stoppen.Mevrouw Griffith (VVD):Per dag € 150.De heer Wolfsen (PvdA):Wat verdient een veroordeelde per dag in de gevangenis?Mevrouw Griffith (VVD):Stelt u een concrete vraag in plaats van mij te overhoren over de kosten
van een cel.De heer Wolfsen (PvdA):Wat kost het om iemand een jaar lang op te sluiten en wat verdient hij
in dat jaar om te kunnen uitbetalen aan het slachtoffer? Ik vraag u om dat
te salderen. Met andere woorden, houdt u de slachtoffers niet gewoon voor
de gek?Mevrouw Griffith (VVD):Nee, wij houden de slachtoffers juist niet voor de gek, wij willen ze
juist helpen. Het gaat ons erom dat er in eerste instantie overgegaan wordt
tot betaling. Als er niet betaald wordt, hebben wij een stok achter de deur;
dat betekent dat iemand moet gaan zitten. Het is geen nieuw voorstel, want
ook wanneer verkeersboeten en schaderelingen die in het kader van het strafrecht
aan daders worden opgelegd, niet worden betaald, moeten de mensen gaan zitten.
Het is hetzelfde regime.De heer Wolfsen (PvdA):Ik neem aan dat u over het plan hebt nagedacht. Wat kost het per jaar
om iemand op te sluiten en wat zou zo iemand in dat jaar kunnen verdienen?Mevrouw Griffith (VVD):U koppelt het opsluiten van iemand en het verdienen van geld aan elkaar.
Misschien hebben wij het over verschillende daders. U hebt het over de daders
die bereid zijn om te gaan werken als zij uit de gevangenis zijn. Als iemand
bereid is om aan zijn betalingsverplichting te voldoen, is er
natuurlijk geen probleem. Als een ex-dader werkt, hebben wij helemaal geen
probleem. Ik heb het nu juist over de groep die niet werkt, niet betaalt en
in de rechtszaal het slachtoffer in zijn gezicht uitlacht: bij mij valt niets
te halen, er staat niets op mijn naam. Op die groep doelen wij. De heer Wolfsen
probeert beide categorieën op één hoop te gooien. Het gaat
ons om de daders die niet werken en niet betalen. Met daders die wel bereid
zijn om te betalen hebben wij geen moeite. Zij hebben geleerd van hun daden.De heer Wolfsen (PvdA):U zegt: de Staat moet iemand opsluiten. Dat kost de Nederlandse belastingbetaler € 40.000
tot € 50.000 per jaar. Een dader kan maar een paar euro per dag
in de cel verdienen. Dat geld moet hij aan het slachtoffer betalen. Mijn stelling
is: u zadelt de overheid met ontzettend veel kosten op en de slachtoffers
houdt u voor de gek. Die krijgen amper iets.Mevrouw Griffith (VVD):Mijnheer Wolfsen, ik begrijp dat u nu al een aanloop neemt voor het debat
over de voorwaardelijke invrijheidsstelling. U vindt dat een waardeloos voorstel,
want als daders niet voldoen aan de voorwaarden en terug in de cel moeten.
Dat zou de overheid te veel geld kosten. Ik heb een andere mening. U vindt
dat een ex-dader die niet voldoet aan zijn verplichtingen, niet in een cel
moet worden teruggeplaatst. Zo iemand moet volgens u gaan werken. Ik zeg dat
de overheid stevig moet optreden. Als iemand niet aan zijn betalingsverplichtingen
voldoet en de hele dag niets uitvoert, moet hij terug in de cel. Wat mij betreft
mag hij in de cel werken.De heer Wolfsen (PvdA):Mensen in de cel plaatsen als zij niet betalen, kan nu al. Ik zeg: zet
zo iemand aan het werk en laat hem zijn loon betalen aan de slachtoffers.Mevrouw Griffith (VVD):Ik probeer u duidelijk te maken dat er ook een groep is die niet wil werken.
U denkt dat iedereen wel weer werken.Mevrouw Vos (GroenLinks):In de gevangenissen willen heel veel mensen dolgraag werken, maar dat
kan niet meer omdat deze minister daarop bezuinigd heeft. Die mensen zullen
blij zijn met het voorstel van mevrouw Griffith. Ik zie niet hoe het moet
gaan werken. Er is een schreeuwend tekort aan cellen. Het is de vraag of het
verstandig is om juist deze mensen in de cel terug te zetten. Verder worden
mensen fors gekort op de uitkering. Wat zullen daar de gevolgen van zijn?
Gaan de kinderen het slachtoffer worden, gaat het leiden tot nieuwe criminaliteit?Mevrouw Griffith (VVD):Ook nu al hebben wij het sanctiesysteem waarin mensen die niet voldoen
aan de voorwaarden, in vervangende hechtenis worden genomen. Mensen die niet
betalen, worden echter vaak niet opgepakt. Daar moeten wij sneller en concreter
mee omgaan. Ik zeg niet dat wij hier niets aan moeten doen. Wat de uitkeringen
betreft: het probleem is nu juist dat zo'n dader alle gelegenheid krijgt om
een nieuw leven op te bouwen. En wat gebeurt er met het slachtoffer? Het slachtoffer
ziet geen cent terug. Die moet dan alle eindjes bij elkaar knopen –
als het slachtoffer ook nog eens uitkering heeft – om de schade door
de dader wel te betalen, juist van een uitkering. De dader krijgt alle ruimte
om met een schone lei te beginnen, zeker bij schuldsanering. Daarin zit een
onrechtvaardigheid waarvan wij als VVD een punt willen maken en het tij willen
keren.De heer De Wit (SP):Ik wil iets heel anders vragen. Wij hebben het over de Justitiebegroting,
over het OM en de rechterlijke macht. Hoe ziet u de verhouding tussen Kamerleden
en het OM, respectievelijk de rechterlijke macht, als er zaken bij een rechter
aanhangig zijn? Hoe hebben Kamerleden zich volgens u te gedragen?Mevrouw Griffith (VVD):Er is een scheiding der machten. Als er een strafzaak loopt, vind ik dat
je als Kamerlid daarin uiterst terughoudend moet zijn. De rechterlijke macht
is onafhankelijk en moet alle tijd en alle ruimte hebben om een oordeel te
kunnen vellen over een strafzaak. Je hebt ook nog hoger beroep, je hebt nog
cassatie, je hebt zelfs nog een Europees Hof, dus je moet er uiterst zorgvuldig
en terughoudend mee omgaan. Als je vragen zou hebben over een strafzaak, zoals
ik ook eens gehad heb toen het ging om de zaak van een rechter bij wie kinderporno
in huis is gevonden, kun je wel vragen stellen over de rol van de minister
van Justitie daarin of over bepaalde handelingen die het OM verricht zou hebben,
maar je moet ervoor oppassen dat wij geen politieke rechtspraak krijgen.De heer De Wit (SP):Dat verheugt mij. Uw fractiegenoot, de heer Van Baalen, die zich bij herhaling
in de strafzaak tegen Eric O. heeft gemengd met opmerkingen als "het Openbaar
Ministerie is onverantwoord bezig", wil straks mogelijkerwijs met deze minister
"inktzwarte" koffie drinken. Wat vindt u van dit soort opmerkingen? Passen
die volgens u, of passen die niet?Mevrouw Griffith (VVD):De heer Van Baalen heeft volgens mij zelf in een interview in de krant
aangegeven dat hij gereageerd heeft op de uitlatingen die de heer De Wijkerslooth
in het verleden heeft gedaan. Ook andere Kamerleden hebben in die zin op de
uitlatingen gereageerd. Ik zou u willen vragen om naar de laatste reactie
van de VVD te kijken, waarbij zij heeft aangegeven dat in een democratische
rechtsstaat het Openbaar Ministerie alle mogelijkheden heeft om hoger beroep
in te stellen. Wat de heer Van Baalen heeft gedaan, is achter de manschappen
staan – en daar sta ik ook achter – en aangeven dat deze manschappen
in een heel bijzondere positie verkeren. Het is dan ontzettend lastig dat
als er geschoten wordt, je meteen als verdachte wordt aangepakt. Ik heb er
zelf in het verleden ook Kamervragen over gesteld, aangezien ik dat een ongelijke
behandeling vind. Iedere politiefunctionaris die schiet, wordt in eerste instantie
als getuige gehoord en wordt niet meteen in de boeien geslagen. Daar zit de
rechtvaardiging in.De heer De Wit (SP):Ik ben het niet met mevrouw Griffith eens dat de opmerkingen en uitlatingen
van de heer Van Baalen gedaan zijn naar aanleiding van de presentatie van
de heer De Wijkerslooth. Neen, hij heeft na de uitspraak van de rechtbank
en vervolgens bij het aantekenen van hoger beroep de desbetreffende uitspraken
over het OM gedaan. De vraag is of dat niet te ver gaat. Dat staat los van
de kritiek die je kunt hebben op het optreden van de PG.Mevrouw Griffith (VVD):Wij hebben vandaag een mondeling vragenuurtje gehad waarin de heer Van
Baalen zelf dit onderwerp aan de orde heeft gesteld. Ik heb
u daarbij niet gehoord. U had het dan namelijk heel concreet rechtstreeks
aan de heer Van Baalen of de minister van Justitie kunnen vragen. Ik heb u
aangegeven hoe ik deze zaak zie. De heer Van Baalen heeft gereageerd op de
uitspraak van de heer De Wijkerslooth. De heer Van Baalen heeft aangegeven
dat hij heel blij is met de vrijspraak in de zaak-Eric O. en dat hij zeker
staat achter de manschappen die juist in een moeilijke situatie verkeren en
geen ondubbelzinnige boodschap moeten krijgen. Ik ben ook blij dat de minister
van Defensie heeft aangegeven dat de veiligheidssituatie niet verslechterd
is.De heer De Wit (SP):De mondelinge vragen van vanmiddag gingen niet over de zaak-Eric O. zelf.
Dat heeft de voorzitter een- en andermaal gezegd. Ze gingen alleen over de
mogelijke discrepantie tussen de uitspraken van twee ministers. Ieder overschrijding
van die strakke grens werd door de voorzitter afgekapt. Dus daar heb ik mij
ook aan gehouden. Wat vindt u ervan dat een fractiegenoot van u zegt: ik ga
straks inktzwarte koffie met deze minister drinken? Is dat geen ongeoorloofde
druk op een proces dat nog gevoerd moet worden?Mevrouw Griffith (VVD):De minister van Justitie heeft vandaag gezegd dat sprake zou zijn van
ongeoorloofde druk en van politieke rechtspraak als hij een aanwijzing zou
geven. De minister is wel gewend om harde taal van de VVD-fractie te horen.
Mag de heer Van Baalen niet zeggen dat hij inktzwarte koffie met de minister
van Justitie gaat drinken?De heer Wolfsen (PvdA):Ik heb mevrouw Griffith nog niet gehoord over de aanpak van de verslaafde
veelplegers. Ik leg haar de volgende keuze voor. Een gemeente kan geld krijgen
voor de aanpak van verslaafde veelplegers. Dit geld wil zij besteden aan 15
plaatsen in een heroïneproject of aan 10 cellen. Zij haalt dan liever
15 criminele verslaafden van de straat dan dat er 10 worden opgesloten. Welke
beslissing moet de minister dan nemen?Mevrouw Griffith (VVD):Bij de behandeling van de vorige begroting van Justitie was een van onze
kernpunten het gebrek aan cellen. Over het aantal cellen wordt centraal beslist
en niet door een lokale overheid. De burgemeester gaat daar niet over. De
gemeente heeft wel invloed op het aantal plaatsen in een heroïneproject.
Ik heb gezegd dat mijn fractie zich zorgen maakt over de opvang van verslaafden
of van mensen met een psychiatrische stoornis en ik heb de minister naar zijn
doelstellingen ter zake gevraagd. In de pers heeft u aangekondigd dat u samen
met mevrouw Van der Laan een motie zult indienen waarin wordt voorgesteld
om in gemeenten meer plaatsen voor experimenten voor heroïneverstrekking
mogelijk te maken ten koste de bouw van meer cellen. Ik moet u teleurstellen,
want ik steun u daar niet in. De VVD-fractie staat volledig achter het veiligheidsprogramma.
Dit kan alleen maar slagen als er extra cellen zijn. Ik ben het wel met u
eens dat gemeenten te weinig krijgen voor deze experimenten. Daarvoor is maar
1 mln beschikbaar. Vindt de minister ook dat er te weinig plaatsen in de projecten
voor heroïneverstrekking zijn? Op welke manier wil hij meer van dergelijke
plaatsen realiseren? Ik kom niet aan het aantal extra cellen, want die zijn
de VVD erg heilig.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb inderdaad het gevoel dat de VVD de extra cellen heilig heeft verklaard.
Het doel is echter niet het bouwen van zoveel mogelijk cellen, maar om zoveel
mogelijk criminelen van de straat te halen. Het leuke van ons voorstel is
dat met hetzelfde geld bijna twee keer zoveel criminelen van de straat gehaald
kunnen worden.Mevrouw Griffith (VVD):Ons doel is het terugdringen van de recidive. Wij moeten proberen om zo
veel mogelijk verslaafden van de straat te halen. U haalt geld uit het ene
potje om een gat te dichten, maar daardoor valt er een gat aan de andere kant.
In het veiligheidsprogramma worden ontzettend veel maatregelen aangekondigd.
Eén daarvan is uitbreiding van het aantal plaatsen voor medicinale
heroïneverstrekking. Het geheel stort echter in als je criminelen niet
kunt opsluiten. Je moet het ene doen en het andere niet laten. U wilt het
geld voor de bouw van cellen stoppen in de aanpak van veelplegers. Daar kan
ik u niet in steunen.De heer De Wit (SP):Voorzitter. De brute moord op Theo van Gogh heeft de SP-fractie diep geschokt.
Mijn fractie is van mening dat onze samenleving steeds verder weg dreigt te
zakken in intolerantie. Dat verontrust ons. Wij zullen er alles aan doen om
te voorkomen dat het huidige klimaat nog verder verslechtert. Evenals degenen
die dit al voor mij gedaan hebben, wens ik de nabestaanden, familie, vrienden
en kennissen van de heer Van Gogh de komende tijd veel sterkte toe.Voorzitter. De barre realiteit met betrekking tot de Justitiebegroting
staat in schril contrast met de moordaanslag waarover ik het zojuist had.
Ik wil beginnen met de Diamantbuurt. Ook daar heerst grote verontwaardiging
over het feit dat een aantal jongeren een gezin weet te verdrijven uit een
straat. De burgers hebben het idee "de overheid staat erbij en kijkt ernaar",
terwijl zij als burgers niet in staat zijn om de overheid te bewegen tot ingrijpen.
De advocaat Tomlow heeft de laatste tijd een- en andermaal gewezen op de mogelijke
aanpak van dit soort verschijnselen, die wij niet kunnen en mogen tolereren.
Hij heeft gewezen op het ontbreken van regie bij de aanpak van dit soort problemen.
Ik zou graag van de minister willen weten wat hij vindt van dit euvel. Zouden
de autoriteiten op plaatselijk niveau niet in staat moeten zijn tot een veel
betere gezamenlijke aanpak – politie, maatschappelijk werk, justitie –
waarbij de regie wordt gevoerd door de gemeente of de politie? Er dient in
ieder geval te worden gekeken hoe de politie kan optreden en hoe justitie
vervolgens bij het plaatsvinden van strafbare feiten zodanig kan optreden
dat er ook maatregelen getroffen kunnen worden tegen degenen die dit soort
onaanvaardbare overlast veroorzaken. Daar is wil voor nodig, voorzitter. Die
wil is een absolute voorwaarde, als wij dit probleem willen oplossen. De wil
om naar mensen te luisteren, om de overlast aan te pakken en vervolgens maatregelen
te treffen.Voorzitter. De minister wekt bij mijn fractie ambivalente gevoelens op.
Ik heb zojuist in mijn interruptie proberen aan te geven dat mijn fractie
vindt dat het bij aanhangige strafzaken een Kamerlid past om afstand te houden.
Mijn fractie is het in dat opzicht volledig eens met de opstelling van de
minister in deze zaak. Hij heeft de vraagstelling vanmiddag en afgelopen vrijdag
goed verwoord. Willen wij een politiek OM of vinden wij dat de politiek op
afstand moet staan en het recht zijn loop moet laten?Voorzitter. Ik heb ook wel wat op te merken over de wijze waarop een en
ander in het nieuws is gekomen, ook van de kant van het OM. Ik vind dat dit,
als het eenmaal gaat lopen, leidt tot een cumulatie van reacties van de advocatuur,
vervolgens van de politiek en de fracties die daaroverheen gaan. Mijn fractie
is van mening dat daarbij afstand past. Ik vind dat de minister op dit punt
een juist standpunt inneemt.Voorzitter. Ik kom nu bij een ander onderwerp, de jeugdgevangenissen.
De minister neemt daar een standpunt in dat niet door mijn fractie wordt gedeeld:
grotere groepen jeugdigen in de jeugdgevangenissen, langer "achter de deur",
minder begeleiders en meer op een cel. De kinderrechters hebben een manifest
uitgegeven. De directies van de jeugdinrichtingen hebben kritiek op de maatregelen
van de minister. Professoren hebben zich in de discussie gemengd, zoals prof.
Micha De Winter en onlangs in Binnenlands Bestuur mevrouw Junger-Tas. Zij
zeggen allemaal dat deze maatregelen rampzalig zijn voor kinderen. Kinderen
worden daardoor beschadigd en lopen het gevaar aan geweld en misbruik blootgesteld
te worden. Dat is ook voor mijn fractie voldoende reden om te zeggen dat deze
bezuinigingsmaatregelen bij kinderen onverantwoord zijn. De particuliere jeugdinrichtingen
hebben het zelf ook nog aan de Kamer duidelijk gemaakt in een brief. Zij zeggen:
die maatregelen bevorderen niet de kwaliteit van de opvang en de behandeling.
Ze verminderen niet de recidive en maken Nederland niet veiliger. De jeugdinrichtingen
worden meer en meer een bajes waar jongeren slechter uitgaan dan zij binnengekomen
zijn. Kinderrechter Van der Reijt, die vanavond al eerder is aangehaald, heeft
het over de menselijke maat die zoek is in de door de minister gekozen maatregelen.
De heer Van der Reijt zegt dat beleidsmakers en managers in de jeugdzorg,
maar ook de overheid en de regelgevers van nu af aan weer opdracht moeten
geven om te investeren in mensen in plaats van in cellen en prikkeldraad.
Mijn vraag aan de minister is dan ook wat hem bezielt bij deze maatregelen,
waar in feite iedereen van zegt dat wij dit niet moeten doen, omdat zij averechts
werken en voor de jongeren ook funest zijn. Ik herinner hem aan een uitspraak
van zijn voorganger mevrouw Sorgdrager, die zei dat wij iedere gulden die
wij bezuinigen op de jeugd en de jeugdzorg, later tienvoudig terugkrijgen,
maar dan in negatieve zin.Bij de jeugdinrichtingen is het een probleem dat de kinderen daar civiel
geplaatst zijn. De minister heeft onlangs het plan van aanpak aan de orde
gesteld. Mijn fractie is van mening dat het veel te langzaam gaat, ook omdat
de minister zelf in dat plan van aanpak ruimte laat voor nog nader onderzoek
en het nog verder bekijken van details. Mijn fractie is van mening dat er
op dit moment meer geld beschikbaar gesteld moet worden om het mogelijk te
maken dat er meer experimenten komen om kinderen te plaatsen buiten de jeugdinrichtingen,
in een gesloten setting. Ik geef als voorbeeld het experiment van de Horizon.
Het voordeel van een dergelijke maatregel is dat er daardoor meer ruimte ontstaat
in de jeugdinrichtingen, zodat de forse bezuinigingen en de maatregelen waarover
ik zojuist sprak niet doorgevoerd hoeven te worden. Ik heb op dit punt een
amendement ingediend waarin gelden worden vrijgemaakt om de versnelde aanpak
mogelijk te maken.Dezelfde kritiek op de minister geldt de volwassenen. De door de minister
uitgevoerde maatregelen van meer mensen op één cel, sober regime,
minder recreatie en langer achter de deur, hebben geleid tot grote onrust,
tot commotie en hier en daar zelfs tot kleine relletjes. De mensen in de gevangenis
voelen zich daar ongelukkig bij, maar ook de inrichtingwerkers die met deze
mensen te maken hebben vrezen dat zij niet meer kunnen werken op de manier
waarop zij dat gewend waren, maar zij vrezen ook voor hun veiligheid. De minister
zegt een- en andermaal dat gekozen moet worden tussen kansrijke en minder
kansrijke gedetineerden. Als je dat doet, komen grote aantallen gedetineerden
onveranderd, onverbeterd en onvoorbereid in de samenleving terecht. Dat is
de beste waarborg, de beste garantie voor het opnieuw snel ontsporen, dus
voor recidive. Mijn fractie is ook tegen het afschrijven van gedetineerden.
Wij dienen met behulp van de betreffende instellingen, ervoor te zorgen dat
de mensen voorbereid in de samenleving terugkomen. Als zij daarin terugkomen,
moeten er mogelijkheden zijn om hen op te vangen. Er moet gezorgd worden voor
toeleiding naar werk, een dak boven hun hoofd en al dat soort maatregelen.In dit opzicht verwijs ik graag naar Reclassering Nederland. De minister
maakt weliswaar een uitbreiding mogelijk door in het kader van een aantal
justitiële maatregelen ook buiten de gevangenis nog reclasseringsmaatregelen
te treffen. Reclassering Nederland zegt dat zij graag bereid is om ook mensen
die zonder justitiële titel buiten de gevangenis verblijven hun diensten
aan te bieden. Daarom heb ik ook op dat punt een amendement ingediend waarin
ik voor die bemoeienis van de reclassering geld wil uittrekken.Het probleem blijft de nazorg. Wij hebben vorige week met de minister
gesproken over de aansluiting tussen degenen die op straat komen te staan,
uit detentie komen en de mogelijkheden van opvang. Daar zit nog steeds een
groot probleem. De minister is gevraagd om de regie op zich te nemen en ervoor
te zorgen dat er mogelijkheden zijn van subsidiëring. In dat opzicht
is de brief van de minister mij nog steeds niet duidelijk. De vraag is of
de minister bereid blijft om instellingen zoals Exodus en Door en al die andere
in de toekomst te subsidiëren, zoals op dit moment gebeurt, of daar na
2005 absoluut mee stopt.Mijn fractie vindt dat de minister een verkeerd uitgangspunt heeft bij
de veelplegers. Wij vinden dat er moet worden geprobeerd om veelplegers op
een verantwoorde manier terug te brengen in de samenleving. Als je niets doet,
is het percentage recidive buitengewoon hoog en komt uit op 95. Als je er
wel wat aan doet, heb je een aanzienlijk lager percentage recidive van tussen
20 tot 40, zegt de verslavingsreclassering. Waarom wordt daarin niet geïnvesteerd,
zodat de veelplegers ook tijdens hun verblijf van twee jaar in de gevangenis
de mogelijkheid krijgen om behandeld te worden? De verslavings reclassering
is daartoe bereid en heeft de Kamer gevraagd om daarvoor mogelijkheden te
krijgen. In plaats van kale taakstraffen, waarvan zij het nut niet inzien,
zouden zij graag justitieel case management willen plegen, zoals zij dat noemen,
omdat zij daar in de praktijk veel meer voordelen van ervaren.Op 10 maart van dit jaar heeft de Kamer gedebatteerd over de fraudebestrijding
en over de vraag of Nederland een fraudeland is. Wij hebben ondertussen ook
met de minister gesproken. Wij hebben de rapporten gezien over de "pluk ze"-regels
en over de meldingen van ongebruikelijke transacties. De Algemene Rekenkamer
constateert in een recent rapport dat de overheid over de band van alle departementen
genomen onvoldoende doet aan fraudebestrijding en dat de ministers onvoldoende
voornemens hebben verwoord om tot deugdelijke fraudebestrijding te komen.
Deelt de minister deze kritiek van de Algemene Rekenkamer en wat gaat hij
daaraan doen?Ik heb vorig jaar betoogd dat de toegang tot het recht voor mensen met
een laag inkomen gewaarborgd moet blijven. Een voorwaarde daarvoor is dat
de tarieven van de advocaten, van de sociale advocatuur en van de gefinancierde
rechtshulp op orde zijn, dat wil zeggen dat deze advocaten er op z'n minst
hun kosten uit kunnen halen. Ik heb toen een amendement ingediend dat niet
is aangenomen. De voorgenomen verhoging van het uurtarief ligt nog steeds
onder de aanvankelijke normen. Daarom stel ik ook deze keer voor aan de Kamer
om extra geld uit te trekken om het uurtarief voor de sociale advocatuur per
1 januari 2005 extra te verhogen met € 3,50. Als wij dat niet
doen, vrees ik dat wij er inderdaad steeds meer mee te maken krijgen dat het
recht alleen beschikbaar is voor de rijken en dat de mensen die het niet meer
kunnen betalen, het nakijken hebben in Nederland. Dat is onrecht dat wij niet
kunnen toestaan.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Terwijl wij hier met elkaar spreken over het recht, zijn wij
er allemaal diep van doordrongen dat Theo van Gogh vandaag in Amsterdam het
grootst mogelijke onrecht is aangedaan. Hem is het leven ontnomen. Hij is
op klaarlichte dag vermoord op straat, naar het zich laat aanzien vanwege
zijn opvattingen. Het voelt onwezenlijk om over iets anders te praten, en
zeker om vanavond over justitie, recht en veiligheid te praten. Toch moeten
wij dat doen, juist omdat wij er opnieuw diep van doordrongen zijn dat veiligheid
in Nederland niet zo vanzelfsprekend is als het zou moeten zijn. Wij sluiten
ons graag aan bij de condoleances die andere collega's hebben uitgesproken.Deze begroting gaat over het soort samenleving dat wij willen hebben.
Dit kabinet wil zoveel mogelijk criminelen vangen en opsluiten. Dat is een
mooi streven, en dat steunen wij. Daarom hebben wij het afgelopen jaar veel
maatregelen gesteund om de veiligheid te verbeteren, zoals meer cellen, meer
mensen op een cel, preventief fouilleren, identificatieplicht, enzovoorts.Wij houden echter altijd het doel voor ogen. Dat is niet zoveel mogelijk
criminelen pakken, nee, het is zoveel mogelijk criminaliteit voorkomen. Alleen
op die manier zet je mensen centraal. Iedereen die kan kiezen tussen slachtoffer
worden van een keurig opgelost misdrijf of helemaal geen slachtoffer worden,
kiest natuurlijk voor het laatste. Helaas verliest dit kabinet dat toch vaak
uit het oog. Een goed voorbeeld wordt gevormd door de prestatiecontracten
bij de politie. Ik heb vorig jaar bij de behandeling van de politiebegroting
een poging gedaan om die contracten open te breken, maar had toen niet voldoende
steun. Ik heb echter de hoop en het gevoel dat het tij begint te keren. Je
hoort van de politie steeds meer dat preventieprojecten sneuvelen, van het
keurmerk veilig wonen tot "Doe effe normaal". In de prestatiecontracten wordt
het tegenhouden van criminaliteit immers niet beloond. Nu lezen wij dat er
maar extra verkeersbonnen moeten worden uitgeschreven om de financiële
beloning aan het eind van het jaar toch maar binnen te krijgen. Dat kan niet.
Ik wil ook een reactie van deze minister, die mede verantwoordelijk is voor
het veiligheidsprogramma. Is hij bereid om met mij te vechten voor het openbreken
van die prestatiecontracten?Een tweede vergissing van de regering speelt zich af bij de verslaafde
veelplegers. Er is een project geweest met de verstrekking van heroïne
aan deze kleine groep veelplegers die gigantisch veel overlast veroorzaken.
De evaluatie is zo positief dat zelfs deze conservatieve minister met zijn
morele bezwaren tegen gratis drugsverstrekking niet anders kon dan toestemming
geven voor een uitbreiding van het aantal dergelijke plekken. De gemeenten
snakken daarnaar, maar het geld ontbreekt. Vorig jaar hebben wij een spelletjes
gezien tussen VWS en Justitie. Iedereen kieperde het over elkaars schutting
en er kwam geen geld. Alleen minister De Graaf kwam in het kader van het grotestedenbeleid
met 1 mln euro over de brug. Dat is goed, maar dat is niet genoeg en dat is
ook niet zijn hoofdtaak. Omdat ik het beu ben en omdat ik nu actie wil om
deze criminelen van de straat te halen, heb ik een amendement met collega
Wolfsen voorbereid. Is de regering bereid om de bovengrens van 1000 behandelplaatsen
voor heroïneverslaafden te laten varen, nu er sprake is van duizenden
chronische heroïneverslaafden in Nederland? Is de regering bereid om
ons amendement dat voorstelt om een deel van de gelden voor het opsluiten
van verslaafde veelplegers in de ISD's te besteden aan het uitbreiden van
het aantal behandelplaatsen voor heroïneverslaafden, over te nemen? Wij
willen de gemeenten zelf laten kiezen of zij liever cellen hebben of plaatsen
of een combinatie van beide.De heer Van Haersma Buma (CDA):U doet alsof de verslaafden die in dat traject komen, één
op één met veelplegers te matchen zijn, maar heel veel mensen
in dat heroïneverstrekkingstraject zijn zeer ernstig verslaafd, veel
te verslaafd om nog veelplegers te zijn. Dat was in het begin ook de kern
van dat traject. U kunt dus niet zomaar geld van veelplegers gebruiken om
de heroïneverslaafden te helpen, zonder dat u wel degelijk heel veel
veelplegers nog op straat houdt. Het is een heel andere categorie. Dat blijkt
uit onderzoek.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb het over de verslaafde veelplegers. Dat is een subcategorie van
degenen over wie we het hebben. De projecten en het rapport van de heer Paas
tonen heel duidelijk aan dat de criminaliteit terugloopt, dat
die mensen hun leven kunnen hervatten en een bepaalde rust krijgen. Het belangrijkste
is natuurlijk dat de criminaliteit afneemt. Natuurlijk geldt dat niet voor
iedereen – daar hebt u gelijk in – maar wel voor een kleine groep.
Dan heb ik het maar over 1000 plaatsen en zelfs die kunnen wij niet financieren.De heer Van Haersma Buma (CDA):U kort nu heel veel op cellen. Daarbij gaat het om mensen die van de straat
af zijn en daar via de veelplegersaanpak ook gemotiveerd worden om af te kicken.
U geeft dat geld aan heroïneverslaafden, die gelukkig voor een deel helemaal
geen veelplegers zijn. Het is namelijk een zorgtraject. Het geld gaat waarschijnlijk
ook naar VWS en blijft helemaal niet op de begroting van Justitie. Misschien
kunt u dat nog even uitleggen.Mevrouw Van der Laan (D66):Daarom staat in het amendement heel duidelijk waarvoor het is bedoeld.
Het gaat mij erom dat een gemeente die 100 veelplegers heeft en die denkt
dat 50 van die veelplegers gebaat zijn bij pure opsluiting, maar dat het voor
de andere 50 veel nuttiger is om die in een heroïnetraject te zetten,
daarvoor kan kiezen. Nu hebben de gemeenten die keuze niet, omdat er gewoon
geen geld is voor uitbreiding van het aantal plekken.Mevrouw Griffith (VVD):De gemeenten hebben die keuze niet omdat zij niet over de cellen gaan.
Het aantal cellen wordt landelijk vastgesteld. Wilt u de gemeenten dus eigenlijk
niet een non-keuze geven? Zij kunnen daar immers niet over beslissen.Mevrouw Van der Laan (D66):Het probleem is dat veel gemeenten mensen dolgraag juist zo'n heroïneplek
willen geven. Dat kan nu helemaal niet. U hebt waarschijnlijk de brief van
de burgemeesters gezien waarin zij duidelijk aangeven dat er een behoefte
is. Wij weten dat er extra cellen komen voor veelplegers. Ons voorstel is
om niet zo star vast te houden aan 1000 cellen, maar om, als de gemeenten
daarom vragen, een gedeelte van dat geld vrij te maken. Ook u kunt rekenen.
U weet dus dat je daarmee meer criminelen van de straat kunt halen. Dat moet
toch het doel zijn?Mevrouw Griffith (VVD):U pleit er dus voor om minder cellen te creëren en dat geld aan de
gemeenten te geven, zodat zij kunnen kijken of zij extra heroïneplekken
kunnen creëren. Uw voorstel is dus concreet: minder cellen, meer plaatsen.Mevrouw Van der Laan (D66):Ja. Dat betekent uiteindelijk dat er meer criminelen van de straat verdwijnen.
Wij willen niet alleen stoer doen door te pleiten voor meer cellen. Het gaat
erom dat de criminelen van de straat worden gehaald.De heer Wolfsen (PvdA):Ik moet mevrouw Van der Laan op dit punt steunen: er moeten meer criminelen
van de straat worden gehaald. Mevrouw Griffith zegt dat de gemeenten daar
niet over gaan. Dat klopt, daar gaan mevrouw Van der Laan, mevrouw Griffith
en ik over. Wij moeten de gemeenten helpen om die mensen van de straat te
halen. Mevrouw Griffith moet naast de slachtoffers gaan staan. Als wij drie
daders van de straat kunnen halen in plaats van twee, dan moeten wij dat doen.
Mevrouw Griffith moet niet zeggen dat de gemeenten daar niet over gaan, zij
moet dat faciliteren.Mevrouw Griffith (VVD):Ik vind het een schijnvoorstel, omdat er staat dat de gemeenten moeten
kunnen kiezen tussen cellen of meer plekken voor heroïneverslaafden.De heer Wolfsen (PvdA):U gaat erover en ik ga erover. Help ons dan!Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Het derde preventieve punt waar het misgaat, is de verslavingsreclassering.
Van regulier verslaafde veelplegers recidiveert 95% na de gevangenisstraf.
Uit recent onderzoek blijkt dat een combinatie van straf en behandeling dat
kan reduceren tot minstens 55%, soms zelfs meer. De aanpak van de verslavingsreclassering
is om de verslaafde met een straf als stok achter de deur het behandeltraject
in te krijgen. Dat is een heel intelligente aanpak, die breed zou moeten worden
toegepast, maar nu werpt de bureaucratie roet in het eten en wel door het
starre systeem van outputfinanciering. Daarbinnen bestaat namelijk geen categorie
voor deze nieuwe aanpak. Is de minister bereid tot het opheffen van de bureaucratische
belemmeringen in de outputfinanciering van de verslavingsreclassering? Is
hij bereid de projecten voor veelplegers van de verslavingsreclassering samen
met VWS te financieren? Wij denken dat de kosten uitkomen op circa 15 mln.
Dat geld is wellicht te vinden bij het geld dat nu is gereserveerd voor taakstraffen
van verslaafden, die veelal toch niet effectief zijn en helaas meestal niet
worden uitgevoerd.Het volgende punt van zorg is voor D66 de jeugd. Ook in het jeugdbeleid
van Justitie lijken straf, repressie en bezuinigingen voorop te staan en niet
een intelligente en effectieve manier om probleemjongeren aan te pakken. Minister
Donner wil gaan experimenteren met vier jongeren in één jeugdgevangeniscel.
Dat zou goedkoper en efficiënter zijn. Minister Zalm vond het wel passend
om tijdens de algemene beschouwingen "waarom niet?" te roepen. Dat kan ik
hem zo vertellen. Deskundigen wijzen erop dat het samen plaatsen van jeugdigen
leidt tot intimidatie, treiteren, mishandeling en verkrachting. In Groot-Brittannië
gebeurt dit al, met soms zelfs zelfmoord tot gevolg. Voor D66 is dit onaanvaardbaar.
Dit zijn kinderen met problemen. De cel is vaak hun enige plek om rust en
veiligheid te hebben. Als je dat afpakt, dan komen ze als psychische bommetjes
weer op straat. Kortom, alle seinen staan op rood. Wij willen dan ook geen
experiment. Daarom hebben wij een amendement ingediend, waardoor de € 750.000
die nodig is voor de verbouwing van een aantal gevangenissen gewoon terugvloeit
naar de begroting. Dit dekt meteen het volgende deel, de geplande bezuiniging
als gevolg van de constructie van meer jeugdigen in één cel.Het tweede probleem bij de jeugd is dat jongeren gestraft worden voor
gedrag dat behandeld zou moeten worden. Ik denk aan het meisje Romy dat een
hersentrauma heeft, waardoor haar sociale vaardigheden zijn verdwenen. Bij
gebrek aan behandelcapaciteit in de jeugdzorg zit Romy nu in een jeugdgevangenis
waar haar gedrag wordt afgestraft in plaats van gewoon behandeld. De regering
heeft toegezegd dat er een eind komt aan crisisplaatsingen van
onschuldige jongeren in JJI's, maar het blijft onduidelijk wanneer dat gebeurt
en waar het geld precies vandaan komt, van Justitie of van VWS. Ik wil daar
graag duidelijkheid over. Tevens wil ik graag weten of de minister van Justitie
niet gaat dwarsliggen wanneer middelen voor crisisplaatsing van jongeren verschoven
moeten worden van Justitie naar VWS. Ik vraag mij ook af of het plaatsen van
meer jongeren in één cel wel nodig is, als straks aan de 800
crisisplaatsingen in de JJI's een einde komt.Het derde belangrijke punt bij deze begroting is voor D66 vanzelfsprekend
het slachtoffer. Wij hebben een lange traditie om het slachtoffer een centralere
rol te geven. Ik denk aan de initiatiefwetten spreekrecht voor slachtoffers,
de opheffing van de verjaringstermijn bij moord en de Antistalkingwet. Vorig
jaar hebben wij bij amendement een bezuiniging van 1,2 mln euro voor Slachtofferhulp
Nederland ongedaan gemaakt en ik ben verheugd en dankbaar dat het dit jaar
niet hoefde. Slachtofferhulp Nederland helpt jaarlijks 100.000 slachtoffers,
van wie 80.000 slachtoffer zijn van een misdrijf en 20.000 slachtoffer van
een verkeersongeluk.Toch is ook hier sprake van onbalans. Voor de opvang van verkeersslachtoffers
stelt het Rijk namelijk maar € 364.000 ter beschikking, tegenover
bijna 7 mln voor slachtoffers van een misdrijf. Volgens de Stichting De Ombudsman
hebben slachtoffers van letselschade, grotendeels verkeersslachtoffers, echter
veel meer behoefte aan coaching door bijvoorbeeld slachtofferhulp. Daarnaast
hebben wij recentelijk al onze zorg geuit over de jarenlange martelgang die
het slachtoffer vaak moet doormaken om zijn schadegeld te krijgen. Aan beide
zaken moet wat worden gedaan. Ik vraag de minister concrete actie te ondernemen.Ik heb enkele collega's geïnterrumpeerd over private gevangenissen.
De fractie van D66 heeft hierover vorig jaar een motie ingediend. De regering
stelt dat zij pas in de loop van 2005 wil gaan onderzoeken of private bedrijven
kunnen worden ingezet voor gevangenissen. Dat is rijkelijk laat. Er lopen
nu namelijk mensen vrij rond, die eigenlijk in de gevangenis horen te zitten.
De minister zegt elke keer met grote spijt dat wij helaas nog een hele poos
door zullen moeten gaan met heenzendingen. Wanneer is de regering bereid om
over te gaan tot een experiment met private gevangenissen? Mijn fractie vindt
dat zo'n experiment op de kortst mogelijke termijn van start moet gaan.Vorig jaar heeft de D66-fractie voorgesteld om bij de reclassering vooral
te bezuinigingen op bureaucratie en niet op de uitvoering. Hoe staat het hiermee?Ik complimenteer mevrouw Jonker met haar mooie bijdrage over het Europese
terrorisme, want dat is een belangrijk aspect. Ik heb gisteren met de coalitie
bij de begrotingsbehandeling van het ministerie van Buitenlandse Zaken gevraagd
om een integrale visie op de voedingsbodem van terrorisme. Minister Bot heeft
toegezegd dat hij dit verzoek aan het kabinet zal voorleggen. Ik vraag op
mijn beurt aan minister Donner of hij minister Bot daarbij zou willen steunen.De fractie van D66 wil dat er geen olievlekwerking van terrorismedelicten
komt over het hele strafrecht. Het kan niet zo zijn dat twee met paspoorten
frauderende Japanners volgens Justitie gewoon aan het frauderen zijn, maar
twee Turken die zich aan hetzelfde vergrijp schuldig maken, opeens terroristen
worden genoemd. Hoe gaat de minister dit bewerkstelligen?Sinds ik Kamerlid ben, probeer ik te bedenken hoe wij onze schaarse euro's
het effectiefst kunnen inzetten bij criminaliteitsbestrijding. Maar nog steeds
is er geen duidelijk wetenschappelijk onderzoek waarin wordt aangetoond wat
wel en wat niet werkt. Moeten wij kiezen voor preventie of voor repressie?
Camera's en meer toezicht of hardere straffen? Het is belangrijk dat hiernaar
eindelijk eens een breed onderzoek wordt verricht. Ik vraag de minister wanneer
wij dat onderzoek mogen verwachten.Tot slot een vraag over de ambities van de regering bij het terugdringen
van de criminaliteit. Mijn fractie heeft daarover vragen gesteld. In het antwoord
van de regering staat dat de criminaliteit en de overlast in 2010 met 25%
gedaald moeten zijn. Dat antwoord betreft dus de volgende kabinetsperiode.
In 2002 stelde mijn fractie precies dezelfde vraag en toen stond in het Veiligheidsprogramma
dat die doelstelling al in 2006 in het vizier moest komen. Zijn die doelstellingen
soms naar beneden bijgesteld en waar kunnen wij deze minister op afrekenen?De voorzitter:Op verzoek van de minister schors ik de vergadering enkele ogenblikken
om hem in staat te stellen kort te overleggen over de brief die vanavond is
toegelicht.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Vandaag is Theo van Gogh vermoord. Een monsterlijke daad en
boven alles verschrikkelijk voor zijn zoon, zijn naaste familie en vrienden.
GroenLinks wil hen condoleren. Op 16 september had ik nog een debat met
Theo van Gogh, een debat over grenzen aan de vrijheid van meningsuiting buiten
op straat in Amsterdam op een stampvol plein. Het was een debat in de beste
traditie van het vrije woord. Het was publiek, het was fel en Theo maakte
het in zijn rol van beroepsprovocateur mij en GroenLinks op scherpe wijze
lastig. Hij deed dat ook met zijn typische gevoel voor humor. Er was geen
agressie en er was geen wanklank. Wij waren het hartgrondig oneens, maar het
was een mooi debat. Deze moord is de ultieme uiting van schandalige intolerantie.
Wij weten nog niet precies wat de motieven van de dader zijn, maar dit raakt
aan de prominente rol die Theo van Gogh speelde in het publieke debat. Het
lijkt nu onontkoombaar dat publieke figuren persoonlijk worden beveiligd,
al was het een soort principe van Theo om niet beveiligd te worden. Het is
een zwarte dag die leidt tot grote zorgen over het maatschappelijke klimaat
in ons land.Ik wil overgaan naar de inbreng voor de begroting van Justitie. Als er
iets is wat ik deze minister niet kan verwijten, is het inconsequentie of
wispelturigheid. Vanaf zijn aantreden heeft hij gestaag een lijn uitgezet
die steeds verder uitkristalliseert en die ik zou willen typeren middels drie
woorden: bezuinigen, bestraffen en beheersen. De minister spreekt graag over
effectiviteit van bijvoorbeeld sancties of behandelingen, maar het zijn uiteindelijk
toch altijd de bezuinigingen die sturend zijn in de vele ingrepen
die hij pleegt op bijvoorbeeld de reclassering, gesubsidieerde rechtsbijstand,
voorzieningen voor ex-gedetineerden en behandeling van veelplegers en verslaafden.
Waar het gaat om bestraffen, zijn justitiële reacties onder deze minister
toch vooral repressief van aard. Delinquenten moeten niet worden geresocialiseerd,
maar gedetineerd. Veelplegers twee jaar opsluiten zonder behandeling helpt,
want de samenleving heeft twee jaar geen last van ze. Het strafrecht is dus
niet langer ultimum remedium, maar de oplossing van maatschappelijke problemen.Beheersen zit deze minister bij wijze van spreken in de genen. Onder zijn
leiding heeft het ministerie van Justitie de touwen steeds verder aangetrokken.
Gevangenisdirecteuren mogen hun zorgen over de gevolgen van het beleid niet
meer publiek uiten. De minister zou het liefst alle coffeeshops zelf controleren
zodat hij zijn Franse en Duitse collega's kan melden dat hun onderdanen te
allen tijde bij de deur worden geweigerd.Deze minister waakt over de burgers en dat doet hij graag. Maar brengt
hij veiligheid? Helpt hij de slachtoffers van geweld en criminaliteit en komen
wij er met bezuinigen, bestraffen en beheersen? De fractie van GroenLinks
denkt van niet. Sterker, wij vinden dat deze minister de slachtoffers in feite
in de kou laat staan. De beste bescherming tegen gewelddadige jongeren is
immers om te voorkomen dat zij gewelddadig worden. De beste manier om de overlast
door verslaafden te verminderen, is de groep die nooit meer kan afkicken onder
medisch toezicht heroïne te verstrekken zodat zij stopt met stelen en
zwerven. Het voorkomen dat criminelen opnieuw in de fout gaan, wordt bereikt
met intensieve begeleiding en behandeling. Wie daarop bezuinigt, vergroot
de kans op recidive en dus de onveiligheid van burgers.De minister laat het afweten op het gebied van resocialisatie en preventie.
Hij heeft weinig op met de zorgkant van justitie. Door alle flinke maatregelen
komt de pedagogische doelstelling, de positieve sociale preventie van de rechtspleging
voor delinquenten en jeugdigen in het gedrang. Daarmee druist de minister
in tegen bevindingen van bijvoorbeeld de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.
Ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten ziet dat het veiligheidsbeleid tekortschiet
op preventie. De gemeenten hebben echter weinig te verwachten van de minister
op dit punt.Ik wil een paar thema's kort behandelen, allereerst de jeugd. De kinderrechters
luiden de noodklok en vragen om te investeren in mensen in plaats van in cellen
en prikkeldraad. Kinderrechter Frans van der Reijt zei ons dat effectief hulp
aan kinderen bieden alleen lukt in betrokkenheid, in een vertrouwensrelatie.
De menselijke maat is het enige dat helpt bij kinderen, maar die menselijke
maat is zoek. Elementen van vermenselijking in de zorg vind je nergens terug
in de jeugdfuncties-nieuwe stijl, met als klap op de vuurpijl de plannen voor
vier jeugdigen in één cel. De minister is doof voor alle protesten
hiertegen van mensen die met kinderen werken, hij is blind voor de grote risico's
die zij zien, zoals verkrachting, intimidatie en geweld. Het enige wat telt,
zijn bezuinigingen, maar zelfs daarbij kun je grote vraagtekens zetten. In
Engeland ziet men in dat dit in verband met de risico's vraagt om zeer intensieve
controle en toezicht, niet alleen overdag, maar juist ook 's nachts. Welke
bezuinigingseffecten kunnen wij dan verwachten? En wie gaat de verantwoordelijkheid
voor deze experimenten met vier in één cel dragen? Is dat deze
minister van Justitie?Het alarmerende pamflet van de kinderrechters leidde vooral tot verdere
bezuinigingen en wat nodig is, laat het kabinet achterwege: investeren in
mensen, in behandeling, in aandacht en in het opruimen van de bureaucratie
en alle kleine koninkrijkjes in jeugdzorgland. De Wet op de jeugdzorg dreigt
een wet tot behoud van ellende te worden, door de grote nadruk op bureaucratische
processen. Minister, doe er iets aan. Niet praten, maar doen, ruim die protocollencultuur
op waardoor mensen geen tijd hebben om met jongeren te praten, om hen te helpen,
omdat zij voortdurend pagina's protocol zitten in te vullen. Minister, ik
daag u uit: maak een plan van aanpak voor het verminderen van de administratieve-lastendruk
in de zorg, in de jeugdzorg. Pak ook eens al die koninkrijkjes aan door een
premie te zetten op samenwerking in plaats van een premie op "ieder voor zich",
welke handelwijze voortvloeit uit het output-financieringssysteem.Ik doe een paar concrete voorstellen. Wij hebben een amendement ingediend
om ervoor te zorgen dat platforms in de steden voor het samenwerken van instellingen
bij het bespreken van ernstige problemen van jongeren kunnen blijven bestaan.
Deze platforms, die succesvol zijn, dreigen nu te moeten stoppen. Ik vraag
de minister, per jongere een zorgkaart in te voeren die alleen essentiële
informatie bevat waarmee alle organisaties die met jongeren te maken krijgen,
precies de juiste informatie krijgen. Dit vraagt uiteraard om zeer zorgvuldige
registratie en beheer. Ik vraag de minister, te investeren in kwaliteit, bijvoorbeeld
in de opleiding van rapporteurs die voor de justitie rapportages maken. Betere
rapportages helpen de jongeren en ze besparen veel geld. Ook op dit punt heb
ik een amendement ingediend. En ik vraag de minister ook, te werken aan verbetering
van de opleiding van jeugdzorgwerkers.Bovendien vraagt mijn fractie, meer werk te maken van genoegdoening voor
slachtoffers. Dat zou een onderdeel van de straf van jongeren moeten zijn.
Het is cruciaal om een jongere te laten beseffen wat zijn of haar daad voor
het slachtoffer betekent, dat hij of zij excuses maakt en zo nodig en zo mogelijk
schade herstelt. Bewustwording van schuld en schaamte is wezenlijk, zowel
voor het slachtoffer als voor de jonge dader zelf. Dit kan onder het regime
van de rechter. Er zijn nu een paar experimenten gaande met herstelrecht en
met herstelbemiddeling; deze moeten snel uitgebreid worden.En ten slotte, biedt jongeren perspectief en eigen verantwoordelijkheid
door hen in hun wijk mee te laten doen met het toezicht houden op de wijk,
onder leiding van de politie, door hen op te leiden als assistent-jongerenwerker
of als sportwerker. Zo krijgen zij een praktische opleiding en een betaalde
functie. Ook op deze punten graag een reactie van de minister.Net als vele anderen maakt mijn fractie zich grote zorgen over veelplegers.
Het gaat hierbij voor 80% om mensen die verslaafd zijn aan harddrugs, aan
alcohol of aan gokken en die in veel gevallen bovendien nog aan een psychische
stoornis lijden. GGZ en Verslavings zorg Nederland luiden de
noodklok; zij zeggen dat deze mensen, als zij langdurig worden opgesloten
zonder begeleiding en behandeling, nog veel crimineler op straat terugkeren
dan zij al waren. Zonder behandeling valt 95% terug in de criminaliteit, terwijl
projecten als die in Utrecht laten zien dat met een goede behandeling 70%
op het rechte pad blijft. Minister, het beleid op dit vlak is niet alleen
onmenselijk, het is ook dom. Goedkoop wordt duurkoop, gaat u dat de burgers
maar eens uitleggen. GroenLinks pleit voor straf in combinatie met begeleiding
en behandeling en wij vinden dat de minister op zijn begroting voldoende geld
voor zulke behandelingen moet uittrekken.En ten slotte op dit punt houd ik de minister nog voor dat de reclassering
nu alleen in opdracht van de justitie in actie mag komen. Ze mag 13 producten
leveren, maar geen case management. Dit betekent dat een succesvolle, geïntegreerde
aanpak van verslaving en overlast, zoals in Utrecht met het Grave-project,
niet binnen de reclassering mogelijk is. Wij willen dat de minister ook case
management mogelijk maakt; ik heb dit voorstel ook van D66 gehoord. Het lijkt
mij in ieder geval van belang om deze barrière op te heffen en dit
succesvolle project verder tot bloei te laten komen.Ten slotte wil ik een opmerking maken over wapenbezit. Op een dag als
vandaag is het natuurlijk extra gruwelijk om daarover te spreken. Moet het
niet zo zijn dat burgers die een wapenvergunning hebben, dat wapen op de schietvereniging
bewaren en dat het onmogelijk is om het tussen huis en schietvereniging heen
en weer te slepen? Zou dit geen oplossing zijn? Zou dit niet kunnen voorkomen
dat mensen die doordraaien, makkelijker naar hun wapen grijpen?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mijnheer de voorzitter. De fractie van de ChristenUnie begint aan dit
debat, terwijl wij nog diep onder de indruk zijn van de moord op Theo van
Gogh. U zult van mij willen aannemen dat zowel zijn opvattingen als zijn stijl
van optreden bij ons weinig warme gevoelens opriepen. Theo van Gogh maakte
een provocerend en riskant gebruik van de vrijheid van meningsuiting. Ik heb
echter geleerd dat de essentie van tolerantie is, dat je aanvaardt dat anderen
het op essentiële punten niet met je eens zijn en daar ook uiting aan
geven. Echte tolerantie bewijst zich met name als controversiële of politiek
incorrecte opvattingen in het geding zijn. Tegelijk is waar dat de keerzijde
van de vrijheid van het woord ligt in de eis er een zorgvuldig gebruik van
te maken. Van Gogh zocht de grenzen van die zorgvuldigheid bewust op en ging
naar eigen zeggen het liefst over die grenzen heen. Hij koos ervoor controversieel
te zijn, in het besef dat hij heftige reacties en emoties opriep. Die zijn
er dan ook gekomen. Zijn verbale geweld lokte verbaal tegengeweld uit. Maar –
het moet in alle helderheid gesteld – controversiële opvattingen
kunnen en mogen nooit legitimeren tot fysiek geweld of bedreigingen, laat
staan moord en doodslag. Dat is de afschuw die ons vandaag vervult.Het gebeuren van vandaag onderstreept de actualiteit van een onderwerp
dat ik sowieso al aan de orde wilde stellen bij deze Justitiebegroting. Dat
is namelijk de vraag of ons rechtsbestel voldoende weerbaar is tegen bedreigingen
van deelnemers aan het publieke debat, in het bijzonder publieke functionarissen.
Het is helaas steeds minder uitzonderlijk geworden dat politici en opinieleiders
worden beledigd, bedreigd of erger. Ik denk aan de minister-president en andere
bewindslieden, maar ook aan enkele collega's. Merkwaardig genoeg neemt het
strafrecht hier niet in bijzondere mate stelling tegen. Natuurlijk kan men
aangifte doen wegens belediging of bedreiging, maar het strafrecht geeft daarnaast
het staatshoofd, de Koning, of ambtenaren in functie wel extra bescherming,
maar de regeringsleider of volksvertegenwoordigers niet of nauwelijks. Mag
ik op dit punt een beschouwing van de minister? Immers, ook beledigingen en
bedreigingen kunnen indirect de democratie ondergraven.In de inleiding op de beleidsagenda van de Justitiebegroting wordt, kort
gezegd, gesteld dat wij met z'n allen verantwoordelijk zijn voor de veiligheid
in een samenleving en de vorming van een gemeenschap en dus niet alleen de
overheid. Dat is terecht. Ik kom er graag bij het binnenkort te houden waarden-
en normendebat op terug. Ik wil wel vast een kanttekening maken. De eigen
verantwoordelijkheid van burgers mag of moet in beeld zijn, maar mag niet
fungeren als een excuus om als overheid de eigen verantwoordelijkheid te relativeren.
Dat geldt in financiële zin, maar ook bij veiligheid. Ik noem één
voorbeeld. Als ondernemers en instellingen steeds meer geld moeten uitgeven
voor beveiliging wegens de omvang van braakschade en desondanks bij wijze
van spreken nog geen computer op de begane grond durven laten staan en als
scholen door zware hekwerken op een fort gaan lijken, is het geen wonder dat
mensen zich afvragen wie in Nederland de dienst uitmaakt, de criminelen of
de overheid. Je kunt je dan de maatschappelijke onvrede over het veiligheidsbeleid
van de overheid goed indenken. Veel meer is te noemen, maar ik laat het hier
maar even bij. Ik concludeer kortheidshalve dat wij staan voor de taak om
de publieke ruimte terug te winnen, om de straat leefbaar te houden, en dat
ook het veiligheidsbeleid daarop gericht dient te zijn.Verleden jaar deed ik een voorstel, in het bijzonder gericht op het aanpakken
van asociaal gedrag. Dat was het "doe normaal"-bevel. Eigenlijk is het precies
dat gedrag dat in Amsterdam recent in de Diamantbuurt zo uit de hand liep.
Ik dank de minister voor zijn instemmende reactie vandaag. Wel ben ik tot
mijn verrassing in die reactie het conceptwetsvoorstel inzake de zogenaamde
gedragsmaatregel tegengekomen. De verwijzing lijkt mij terecht, want ook deze
doet zeer sterk denken aan het plan van de ChristenUnie van verleden jaar.
Dat leidt tot een vraag die alleen al uit een oogpunt van logica en wetssystematiek
gesteld moet worden. Waarom wel de gedragsmaatregel, zeg maar een "doe normaal"-bevel
bij jeugdigen, en niet bij volwassenen? Graag verneem ik van de minister hoe
ik een en ander in onderling verband moet zien.In het kader van dezelfde slag om de publieke ruimte heb ik vandaag een
voorstel gepresenteerd over drugsgebruik, namelijk voor een gebruiksverbod
in de openbare ruimte. Ik zal ervoor zorgen dat de collega's en de minister
nog tijdens dit debat een exemplaar daarvan krijgen. Het is er in de commotie
van vandaag nog niet van gekomen. Ik wil met dit voorstel onderstrepen
dat het gevaarlijk is, zeker voor jeugdigen, als wij drugsgebruik te zeer
gewoon en acceptabel gaan vinden. Je ziet nu al dat ineens gedragscodes voor
agenten en militairen moeten worden aangescherpt na excessen rond drugsgebruik.
Maar je ziet ook dat het ontmoedigingsbeleid jegens jeugdigen door de te grote
tolerantie wordt ondergraven. Het wordt tijd om drugsgebruik minder gewoon
te vinden. Daarom doen wij een tweeledig voorstel: in lijn met het rookverbod
geen drugs op straat of in publieke ruimten en geen drugsgebruik door minderjarigen.
Wil de minister op onze voorstellen reageren?Noodgedwongen ga ik in het kader van het thema zorg voor gedetineerden
staccato in op drie punten, te beginnen met reclasseringzorg voor veelplegers.
Het is van belang de resocialisatie tijdens en vooral na de detentie van veelplegers,
in meerderheid verslaafd en gestoord, overeind te houden. Anders dweil je
met de kraan open. Ik verwijs naar de brief van 30 oktober jongstleden
van de stichting Verslavingsreclassering. Graag verneem ik een reactie.Hoe kunnen justitiële jeugdinrichtingen in een tijd van minder geld
en meermansplaatsingen hun taak waarmaken? Wij moeten vermijden dat jeugdinrichtingen
langzamerhand steeds meer jeugdgevangenissen worden. Hoe denkt de minister
die tweede kans die wij als samenleving aan jeugdigen verplicht zijn geloofwaardig
overeind te houden?Het is kennelijk regel om kinderen van gedetineerde moeders af te nemen
zodra zij een halfjaar zijn. Aan de ene kant kun je daar begrip voor hebben,
aan de andere kant is het onbegrijpelijk. Is bijvoorbeeld ooit onderzocht
welke gevolgen dit op langere termijn heeft voor de ontwikkeling van het kind?
Onderzoek geeft aan dat een radicale verandering van de omgeving en verzorging
tussen de 14 en 18 maanden tot hechtingsproblemen leidt. Graag krijg ik informatie
over het hoe en waarom.In verband met de nazorg aan ex-gedetineerden wil ik verwijzen naar hetgeen
collega Van der Staaij – daar ben ik van overtuigd – zo dadelijk
te berde zal brengen. De haalbaarheid van inkomensafhankelijke boetes is wel eens onderzocht,
maar het is nooit doorgevoerd. Het is evenwel succesvol in gebruik in bijvoorbeeld
Zweden en Finland. Wil de minister het onderzoek uit 1995 nog eens boven water
halen en een nieuwe afweging maken voor concrete stappen?Vooral Afrikaanse prostituees, vaak minderjarig, zijn het slachtoffer
van mensensmokkel. Het is niet te boud gesteld dat vrijwel alle Afrikaanse
prostituees hier illegaal zijn. Hoe kan het dan dat de politie, justitie en
in het bijzonder de marechaussee op Schiphol hun beleid daar slechts mondjesmaat
op afstemmen? Een vliegtuig, voor de helft of meer gevuld met vaak minderjarige
Afrikaanse vrouwen die hun reis nooit zelf hebben kunnen betalen, moet toch
alle bellen doen rinkelen? Wil de minister op dat punt reageren?De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ook ik begin aangeslagen mijn bijdrage aan dit justitiedebat,
geschokt door de lugubere moord op Theo van Gogh en bezorgd over de verharding
en verscherping die hieruit blijkt en hiervan het gevolg kan zijn. Wij zullen
er ongetwijfeld in de Kamer op terugkomen. Ik sluit mij namens de SGP-fractie
van harte aan bij de woorden van medeleven met de nabestaanden die door de
regering en de Kamer vandaag al zijn uitgesproken.Bij de voorbereiding van deze begrotingsbehandeling stuitte ik op de volgende
uitspraak van de minister in de Staatscourant van 21 september jongstleden:
"De zwaardmacht moet het laatste redmiddel zijn." De context was dat de minister
geen direct verbod op gewelddadige videospelletjes wilde. Er is de afgelopen
tijd heel wat aandacht geweest voor bijbeltaal. De term "zwaardmacht" slaat
in het bijzonder terug op de brief van apostel Paulus aan de christelijke
gemeente te Rome, Romeinen 13. Daar wordt gesproken over de overheid als Gods
dienares, "u ten goede. Maar indien gij kwaad doet zo vrees, want zij draagt
het zwaard niet tevergeefs." Ruim tien jaar geleden repte de toenmalige D66-senator
Glastra van Loon in het Justitiedebat over de exclusieve bevoegdheid van de
overheid om geweld te gebruiken tot handhaving van de openbare orde en het
recht; kortom, zo zei hij, wat onze gereformeerde collega's zo beeldend de
zwaardmacht van de overheid noemen. De Nieuwe Bijbelvertaling die vorige week
is uitgekomen, heeft het zwaard in Romeinen 13 gelukkig laten staan. Tot mijn
vreugde zag ik dat de Nieuwe Bijbelvertaling op de tafel van de voorzitter
naast en niet in de plaats van de Statenvertaling is gekomen. Tenslotte is
dat de meest recente vertaling die in opdracht van de Staten-Generaal tot
stand is gekomen.Romeinen 13 gaat overigens niet alleen over de zwaardmacht, de repressieve
taak van de overheid. Het is niet voor niets dat aansluitend wordt gesproken
over de manier waarop mensen onderling met elkaar moeten omgaan. Met alleen
de zwaardmacht hou je een samenleving niet leefbaar. Dat is vanmorgen bij
die afschuwelijke moord in alle scherpte en schrijnendheid gebleken. Een samenleving
zonder liefde en onderling respect is niet leefbaar. Het "Gij zult niet doden"
is in Romeinen 13 ingebed in de oproep aan een ieder om zijn medemens, zijn
naaste, lief te hebben als zichzelf. "De liefde doet de naaste geen kwaad",
ook niet de medemens met wie je het hartgrondig oneens bent. Het is onze vurige
wens dat dit appèl, dat de cultuur van ons land ook lange tijd heilzaam
gestempeld heeft, blijvend weerklank mag vinden in onze samenleving.De interessante inleidende beschouwing in de begroting voor 2005 bevat
ook relativerende kanttekeningen bij de zwaardmacht van de overheid. Recht
en wetten zijn noodzakelijk, maar niet toereikend voor een vreedzaam samenleven.
Vrijheid vraagt primair verantwoordelijkheid en zelfbeheersing. Wezenlijker
dan rechten en wetten zijn de waarden en normen die mensen in hun onderlinge
omgang in acht nemen, zo stelt de toelichting op de begroting terecht. Inderdaad,
een innerlijke binding aan regels is essentieel. Met overspannen verwachtingen
van het strafrecht komen wij bedrogen uit.Intussen rust op de overheid wel de plicht om alles op alles te zetten
om zowel preventief als repressief de misdaad te bestrijden. Terecht krijgt
ook in deze begroting de aanpak van geweldscriminaliteit bijzondere aandacht.
Een goede zaak is het ook dat in 2005 flink geïnvesteerd wordt in de
bouw van cellen. Het cellentekort is en blijft immers een belangrijke bottleneck
en een voortdurende bron van ergernis. Het is een voortdurende schoffering
van het rechtsgevoel dat massaal criminelen, tegenwoordig nota bene zelfs
mensen die wegens geweldsmisdrijven zijn veroordeeld, op vrije voeten komen
wegens cellentekort. Wanneer is dat afgelopen?Nog ernstiger is het als criminelen wegens gebrek aan capaciteit helemaal
niet in de cel belanden. Ik wijs op de frustraties onder veel winkeliers over
de afhandeling door de politie van winkeldiefstallen. Winkeliers blijven nogal
eens als slachtoffer over, terwijl de daders vrijuit gaan of recidiveren.
Hier is toch een actiever beleid geboden. Hoe staat de minister tegenover
het idee om veroordeelden te verplichten een bijdrage te storten in een slachtofferfonds?Over helemaal niet in de cel belanden gesproken, hoe zit het met degenen
die in Brazilië veroordeeld waren wegens kinderporno en die vervolgens
de wijk konden nemen naar Nederland? Kunnen zij in Nederland alsnog aangepakt
worden? Komt daar snel duidelijkheid over?Zijn de berichten juist dat bendes Oost-Europeanen hier onbevreesd op
rooftocht komen en ramkraken bij bijvoorbeeld winkels plegen, omdat zij in
plaats van vervolgd het land uitgezet worden? Dat kan en moet anders. De aanpak
van onze oosterburen doet heel wat slimmer aan. Die zouden hen een straf opleggen
en vervroegd naar eigen land terugsturen met de aanzegging dat zij, als zij
ooit terugkomen in de Bondsrepubliek, de rest van hun straf mogen uitzitten,
plus een nieuwe straf er bovenop. Waarom kan dat hier ook niet zo?Als winkeliers worden vervolgd omdat zij winkeldieven te hard zouden aanpakken,
zal dat alleen begrepen worden als het om een evident geval gaat. Juist in
een samenleving met hoge criminaliteitscijfers zal het anders de burger vervreemden
van de rechtsstaat, het gevoel geven dat zaken op de kop worden gezet. Zeker,
OM en rechter moeten niet toegeven aan de waan van de dag, maar wel, zoals
mr. J. Donner het in Anti-Revolutionair Bestek ooit uitdrukte, acht geven
op de stand van het rechtsbesef. De discussie rond de zaak van Eric O. heeft
ook de vraag actueel gemaakt naar de "spelregels" rond het becommentariëren
van vervolgingsbeslissingen en rechterlijke uitspraken. Ik nodig de minister
uit daar nader op in te gaan. Het zou goed zijn als daar een zekere consensus
over zou ontstaan en niet steeds debatjes hoeven te worden gehouden.Terecht is er veel aandacht voor de celcapaciteit, maar voor een veiliger
samenleving is het essentieel dat ook geïnvesteerd wordt in de voorbereiding
op de terugkeer in de samenleving na detentie, niet alleen binnen de gevangenismuren,
maar ook daarna. Van allerlei kanten is de vinger gelegd bij de zere plek
van de nazorg, de gebrekkige aansluiting na het openzwaaien van de gevangenisdeuren,
met alle risico's van dien. Wanneer komen hierover nu echt sluitende afspraken?Bij talloze begrotingen heeft de Kamer ook aandacht gevraagd voor de categorale
voorzieningen zoals onder meer Exodus en Ontmoeting die aanbieden. Het is
een goede zaak dat hiervoor voor het eerst sinds jaren in 2005 geen amendement
nodig is, hoewel ik uit de schriftelijke beantwoording begreep dat het abusievelijk
nog niet op de goede manier in de begroting is verwerkt, maar het wel geregeld
zou worden. Maar, zoals we onlangs in een algemeen overleg hebben besproken,
in 2006 wil de minister zijn handen aftrekken van de vrijwillige trajecten,
zonder dat helaas adequate alternatieve financiering voorzien is. Dat kan
toch niet! Wij vragen de minister ook de voortzetting van de subsidiëring
van de vrijwillige trajecten te waarborgen. Geldt niet juist hier, dat omdat
we niet alles van het strafrecht kunnen verwachten, die aansluiting op de
nazorg bijzonder belangrijk en kwetsbaar is?Het strafrecht kan niet alles, en het gaat erom dat vrijheden verantwoord
worden ingevuld. Maar er is ook alle reden kritisch te kijken naar doorgeschoten
vrijheden, waar het recht een normerende rol moet vervullen, juist ook om
de moraal niet verder uit te hollen.Dan kom ik terug op die gewelddadige videospelletjes waarmee ik begon.
Het is toch bizar dat spelletjes in de handel zijn waarmee je punten krijgt
voor het doden van mensen? Waarom blijft het hierbij zo lang bij een discussie?
Waarom wordt hier niet gewoon aangepakt?Doorgeschoten vrijheid is er ook op het terrein van de erotiek. Waarom
wordt de vrouwvijandige porno-industrie zo weinig in de weg gelegd, terwijl
die een klimaat schept waarin seksueel geweld gedijt? Volgens Boutellier in
zijn boek "De veiligheidsutopie", lijkt het gerechtvaardigd om te stellen
dat dit, voor zover pornografie vernedering van vrouwen laat zien, voor een
aantal mannen seksueel geweld kan stimuleren dan wel legitimeren. Is dat alleen
al geen reden die rommel aan te pakken? Het is toch onverteerbaar als zelfs
zedendelinquenten binnen gevangenismuren aan die troep kunnen komen?Doorgeschoten vrijheidsdenken is er, om niet meer te noemen, ook ten aanzien
van drugs. Is het niet zo dat juist ook de vergoelijkende houding tegenover
drugs de strijd ertegen ondermijnt?Tot slot. Inderdaad, het recht heeft het moeilijk als de moraal het af
laat weten. Dat is uiteindelijk geen nieuws. Al in het "zwaardmachthoofdstuk"
Romeinen 13 wordt gehoorzaamheid aan de overheid geboden, niet alleen om de
straf, maar ook omwille van het geweten, de innerlijke binding!De heer Wilders (Groep Wilders):Voorzitter. Het is vandaag inderdaad een zwarte dag voor onze democratie.
Met de laffe moord op Theo van Gogh is niet alleen iemand die op creatieve
wijze van het vrije woord gebruikmaakte ons ontnomen maar is ook de vrijheid
van meningsuiting een mokerslag toegebracht. Het is te walgelijk voor woorden
wat er vandaag is gebeurd en ik heb er eigenlijk ook geen woorden voor. Nooit
zullen wij mogen capituleren voor mensen die geen argumenten maar kogels en
messen gebruiken om andersdenkenden de mond te snoeren en zoals vandaag zelfs
het leven te ontnemen. Ik ben niet alleen verdrietig maar ook heel kwaad over
wat er vandaag is gebeurd. Ik kan het nog niet helemaal bevatten, maar ik
weet wel met alle andere collega's dat mijn gedachten vooral uitgaan naar
de familieleden en overige nabestaanden van de heer Van Gogh die ongetwijfeld
een afschuwelijke tijd doormaken. Ik wens hun daarbij sterkte. Voorzitter. Ik spreek vandaag een tekst uit bij deze begroting voor Justitie
die ik de afgelopen dagen voor de dramatische moord op Theo van Gogh had geschreven.
Een tekst die met name gaat over criminaliteit van niet-westerse allochtonen
zoals Marokkanen, Turken en Antillianen, en over de onveiligheid in vele wijken
en buurten in ons land, zoals de Diamantbuurt in Amsterdam. Ik heb zitten
te twijfelen of ik die tekst nu al dan niet zou uitspreken, maar ik meen dat
het vrije woord ermee is gediend dat ik die tekst gewoon ongewijzigd uitspreek.
Dat zal ik nu dan ook doen.Voorzitter. Bij de algemene politieke beschouwingen heb ik er reeds op
gewezen dat het onaanvaardbaar is dat het aantal slachtoffers van geweldsdelicten
nog steeds stijgt en dat ook de overlast in buurten niet is verminderd. In
ons land zijn jaarlijks 3,3 miljoen mensen het slachtoffer van criminaliteit,
zoals diefstal, vandalisme en geweld. De afgelopen weken hebben wij op verschillende
plekken in ons land kunnen zien waartoe straatterreur kan leiden. In Honselersdijk
en in de Amsterdamse Diamantbuurt werden mensen uit hun buurt weggejaagd na
te zijn geterroriseerd door Marokkaanse jongeren. Ik heb daar overigens Kamervragen
over gesteld. Bij de regeling van werkzaamheden heb ik ter zake gerappelleerd,
maar helaas heb ik de antwoorden nog niet ontvangen. Als ze inmiddels verstuurd
zijn, excuses voor deze opmerking. Het advies van de politie was verhuizen.
De reactie van de Amsterdamse burgemeester: wij weten wel wie het zijn, maar
wij kunnen er niets aan doen. In Rotterdam, Ede, Haarlem en elders zijn de
afgelopen tijd veel soortgelijke gevallen bekend geworden. De wereld staat
op z'n kop. De Nederlandse burger snapt er niets meer van. Slachtoffers worden
gestraft en daders gaan vrijuit. Nederland is te tolerant. Ook het cultuurrelativisme
neemt perverse vormen aan. Ik zeg al jaren in dit huis: ook excessen in de
islam – of het nu gaat om moskeeën of om criminelen van Marokkaanse
of andere afkomst – moeten hard worden aangepakt. Niemand snapt dat
het niet gebeurt. Mensen die daar boos over zijn, geef ik groot gelijk.Niet-westerse allochtone jongeren zijn al jaren oververtegenwoordigd in
de jeugdcriminaliteitscijfers. Sommige collega's hebben daar al naar verwezen.
Uit het SCP-rapport 2004 blijkt dat het aantal verdachten van criminaliteit
die niet in Nederland zijn geboren of niet de Nederlandse nationaliteit hebben,
sterk is toegenomen. Hetzelfde geldt voor veelplegers. Het is duidelijk dat
er sprake is van een serieus maatschappelijk probleem waar wij de ogen niet
voor kunnen sluiten.In hetzelfde SCP-rapport staat dat de meeste situaties waarin mensen zich
onveilig voelen, te maken hebben met dezelfde groepen rondhangende jongeren.
Vanuit brede lagen van de bevolking is er vraag naar een intensievere aanpak
van de criminaliteit en van de onveiligheid en wordt er gevraagd om strengere
straffen. In de effectiviteit van het overheidsbeleid heeft de bevolking steeds
minder vertrouwen. Velen zien het nut van het doen van aangifte niet meer
in. Dat is een trieste constatering.De overheid moet terug naar haar kerntaken. Eén daarvan is het
garanderen van de veiligheid van haar burgers. Nu stelt men vaak de verkeerde
prioriteiten. In plaats het uitschrijven van lucratieve boetes voor lichte
verkeersovertredingen – volgend jaar al voor 10,5 mln – moet men
zich meer richten op hinderlijke criminaliteit die het leefklimaat verziekt.
Om de criminaliteit meer aan te pakken, is een mentaliteitsomslag bij politie
en justitie nodig. Meer blauw op straat helpt als de agenten op de juiste
manier worden ingezet.Ter bestrijding van de (jeugd-) criminaliteit doe ik een aantal voorstellen.
Het meest eenvoudig, maar zeer hard nodig is meer politie. Bij de financiële
beschouwingen heb ik een amendement ingediend om hiervoor 0,5 mld extra structureel
uit te trekken, waarvan 400 mln voor meer politie en 100 mln voor extra AIVD-personeel
in het kader van terrorismebestrijding. Door deze investering kan de politiesterkte
vanaf 2005, zo heeft het departement van Binnenlandse Zaken mij voorgerekend,
geleidelijk groeien met 5500 tot 6000 fte's. Deze investering is gedekt door
dit bedrag te bezuinigen op de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking. Door
de extra politiemensen kan er meer tijd worden besteed aan de problemen in
de buurten in het land. Daarnaast pleit ik voor een zero-tolerancebeleid, zeker met betrekking
tot overlast in de buurt. Pleinverboden en samenscholingsverboden kunnen zeker
wenselijk zijn, maar het blijven uiteindelijk lapmiddelen die gemakkelijk
ontdoken kunnen worden. Jongeren die zich misdragen, dienen onverbiddelijk
te worden opgepakt en vastgezet. Het adagium moet zijn: liever vijf criminelen
in één cel dan vier op straat.Ik pleit er ook voor om jongeren boven de 16 jaar die ernstige geweldsmisdrijven
hebben gepleegd standaard te berechten volgens het volwassenenstrafrecht.Het is zinvol om de vervroegde invrijheidstelling af te schaffen. Een
straf is een straf. Een straf betekent niet dat je eerder vrijkomt. Dit kan
betekenen dat er een cellenprobleem ontstaat, maar ook daarvoor geldt het
adagium: liever vijf criminelen in één cel dan vier op straat.
Zet maar wat stapelbedden in die cellen, dan komt het wel goed.Een persoon die een (tijdelijke) verblijfsvergunning heeft en veroordeeld
wordt voor een misdrijf, moet zijn verblijfsvergunning inleveren. Na het uitzitten
van zijn straf moet hij onmiddellijk het land worden uitgezet. Dit moet ook
gelden voor mensen met een dubbele nationaliteit. Mensen die naast de Nederlandse
nog een andere nationaliteit hebben – bijvoorbeeld de Turkse of de Marokkaanse –
moeten hun Nederlandse paspoort verliezen als zij een misdrijf hebben gepleegd,
zeker als het om zwaar geweld gaat. Deze mensen moeten gedenaturali-seerd
worden. Na het uitzitten van hun straf dienen zij Nederland uitgezet te worden.
Ik hoop dat de minister dit wil toezeggen. Ik zal anders overwegen om hier
een Kameruitspraak over te vragen.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. De heer Wilders gaf het voorbeeld van het afpakken van de
Nederlandse nationaliteit voor Turken en Marokkanen. Geldt dit ook als het
tweede paspoort Duits of Amerikaans is? Of wil hij het toespitsen op de groepen
die in zijn ogen de meeste overlast veroorzaken?De heer Wilders (Groep Wilders):Natuurlijk geldt dit voor iedere nationaliteit. In de criminaliteitscijfers voeren bepaalde groepen zoals Turken, Marokkanen en Antillianen
de lijstjes aan. De praktijk zal zijn dat het vaak Turken en Marokkanen zal
betreffen, omdat zij vaker deze lijstjes aanvoeren dan Duitsers of Noren.
Men dient dan de nationaliteit te verliezen en vervolgens het land te worden
uitgezet.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb nog een vraag over een andere groep. De heer Eerdmans sprak daar
ook over. Dat zijn de Antillianen. Zij zijn onderdeel van het Koninkrijk en
wij kunnen hun nationaliteit dus niet afpakken.De heer Wilders (Groep Wilders):Dat is moeilijker. Ik vind wel dat we hen, zonder dat we de nationaliteit
afpakken, uit het land dienen te verwijderen en naar de Antillen moeten terugsturen.Voorzitter. Een andere methode is de Engelse methode. Als een jongere
volhardt in crimineel gedrag, dan zal hij met het hele gezin waarvan hij deel
uitmaakt het huis moeten worden uitgezet. De filosofie is dat de ouders verantwoordelijk
zijn voor een minderjarig kind. Op het moment dat het kind niet luistert en
in criminaliteit vervalt, moeten ook de verantwoordelijke ouders daarvoor
de prijs betalen. Als ik goed geïnformeerd ben, heeft het gemeentebestuur
in Breda eerder besloten om samen met het Openbaar Ministerie de mogelijkheden
te gaan onderzoeken om dat in te voeren. Ik ben ontzettend benieuwd of de
minister al kan vertellen of dat succesvol is in Breda en of dat eventueel
landelijk kan worden ingevoerd.Wij steunen ook het initiatiefwetsvoorstel van collega Eerdmans om te
komen tot wettelijke minimumstraffen.Ik sluit af. Wij moeten bij al deze maatregelen niet vergeten dat de oorzaken
van de criminaliteit uiteindelijk ook samenhangen met de doorgeschoten en
veel te vrijblijvende immigratie en integratie. Wij spreken morgen met de
minister van V en I over integratie. Ik wil nu vast zeggen dat het, om de
integratie van de op dit moment in Nederland verblijvende allochtonen te bevorderen
en de criminaliteit tegen te gaan, zinvol is om de immigratie van niet-Westerse
immigranten verder te beperken. Ik heb eerder bij de algemene beschouwingen
een helaas verworpen motie ingediend die zegt dat er een stop moet komen voor
vijf jaar voor de gezinsvorming en de gezinshereniging van niet-westerse allochtonen.
Ik vind dat we de immigratie zeer fors verder moeten beperken. Het blijft
anders dweilen met de kraan open en dat kunnen we niet hebben.De Groep Wilders pleit dan ook voor een hardere aanpak van de criminaliteit
in het algemeen, van de jeugdcriminaliteit in het bijzonder, voor adequaat
ingrijpen en zwaarder straffen. Het komt er voor politie en justitie op aan
om de juiste prioriteiten te leggen. Streng en daarmee sociaal. Kernpunten
zijn: meer politie – ik heb daar 0,5 mld euro voor gevonden –
een zero-tolerancebeleid, het einde van het afschuwelijke en perverse cultuurrelativisme,
ook in het strafrecht en ten slotte, voorzitter, een aanzienlijk verdergaande
beperking van de immigratie dan nu het geval is.De algemene beraadslaging wordt geschorst.Sluiting 23.07 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-972-1003.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl