Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen:  - Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891, R1609);  - Goedkeuring van het op 6 november 1997 te Straatsburg totstandgekomen Europees Verdrag inzake nationaliteit, en voornemen tot opzegging van de op 13 september 1973 te Bern totstandgekomen Overeenkomst inzake beperking van het aantal gevallen van staatloosheid (26990, R1647)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 640-652

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-01-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 15, pagina 640-652

19-12-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25891Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26990Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht (Wet openstelling huwelijk) (26672); - Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (adoptie door personen van hetzelfde geslacht) (26673)Pagina 652-673
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891, R1609); - Goedkeuring van het op 6 november 1997 te Straatsburg totstandgekomen Europees Verdrag inzake nationaliteit, en voornemen tot opzegging van de op 13 september 1973 te Bern totstandgekomen Overeenkomst inzake beperking van het aantal gevallen van staatloosheid (26990, R1647)Pagina 640-652
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet met betrekking tot de onroerende-zaakbelastingen (27246)Pagina 703-703
Behandeling van: - het wetsvoorstel Nieuwe regeling voor verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds (Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 200.) (27073)Pagina 678-685
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot het beëindigen van de overeenkomst van samenwerking van de elektriciteitsproductiesector en tot het aandeelhouderschap van de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet (Overgangswet elektriciteitsproductiesector) (27250)Pagina 629-640
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering, de Wet op de rechterlijke organisatie en het voorstel voor een Penitentiaire beginselenwet (strafrechtelijke opvang verslaafden) (26023)Pagina 685-686
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht (Wet openstelling huwelijk) (26672)Pagina 687-687
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten ter verkorting van beslistermijnen bij beschikkingen op aanvraag (Wet beslistermijnen sociale verzekeringen) (27248)Pagina 673-678
Stemming over: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering, de Wet op de rechterlijke organisatie en de Penitentiaire beginselenwet (strafrechtelijke opvang verslaafden) (26023)Pagina 687-687
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het Belastingplan, te weten: - de gewijzigde motie-Rensema c.s. (27466, EK nr. 132d) betreffende de waardestijging van onroerende zakenPagina 686-687
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten ter verkorting van beslistermijnen bij beschikkingen op aanvraag (Wet beslistermijnen sociale verzekeringen) (27248)Pagina 688-694
Presentie en opening (dinsdag 19 december 2000)Pagina 629-629
Stemming over het wetsvoorstel: - Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (adoptie door personen van hetzelfde geslacht) (26673)Pagina 687-688
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en Spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen) (26711)Pagina 706-713
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Nieuwe regeling voor verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds (Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 200.) (27073)Pagina 703-706
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en Spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen) (26711)Pagina 694-703

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot de verkrijging,
de verlening en het verlies van het Nederlanderschap (25891,
R1609);Goedkeuring van het op 6 november 1997 te Straatsburg
totstandgekomen Europees Verdrag inzake nationaliteit, en voornemen tot opzegging
van de op 13 september 1973 te Bern totstandgekomen Overeenkomst inzake beperking
van het aantal gevallen van staatloosheid (26990, R1647).(Zie vergadering van 18 december 2000.)De beraadslaging wordt hervat.Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Dit is de tweede keer dat uw Kamer een voorstel tot wijziging
van de Rijkswet op het Nederlanderschap wordt voorgelegd. Ik herinner mij
goed dat zij het eerste voorstel in 1996 heeft besproken. Bij een duidelijke
meerderheid van uw Kamer bestonden toen grote bezwaren tegen het toenmalige
voorstel. Gezien de verschillende standpunten die toen in de Kamer naar voren
zijn gebracht, heeft mijn ambtsvoorgangster, mevrouw Schmitz, na beraad het
voorstel ingetrokken. Vervolgens heeft zij een nieuw voorstel
ingediend. Dat nieuwe voorstel ligt na behandeling in de Tweede Kamer nu hier
op tafel.In dit voorstel wordt naar mijn mening in ruime mate rekening gehouden
met de gevoelens van uw Kamer. Uitgangspunt van verkrijging en verlies is
de enkelvoudige nationaliteit. De uitzonderingen op dat uitgangspunt zijn
in de wet geformuleerd en worden waar nodig in een circulaire verder gespecificeerd.
Aan de inburgering, met name de taalkennis, kan langs de weg van een algemene
maatregel van rijksbestuur meer aandacht worden besteed.De overige vernieuwingen in het toenmalige voorstel hebben toen geen wezenlijk
punt van discussie gevormd. Zij zijn in het wetsvoorstel terug te vinden.
Nu in het voorliggende wetsvoorstel is geprobeerd zoveel mogelijk rekening
te houden met de wensen van ook uw Kamer hoop ik op aanvaarding ervan te mogen
rekenen.Voorzitter: BoorsmaStaatssecretaris Cohen:De wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap had onder meer ten
doel om zo spoedig mogelijk na 1995 de strakke regeling van verlies van het
Nederlanderschap, in artikel 15, onder c, te vervangen door een soepeler regeling.
Was dat gelukt, dan had voorkomen kunnen worden wat nu het geval is, namelijk
dat veel in het buitenland geboren personen hun Nederlanderschap van rechtswege
hebben verloren.Inmiddels heeft de Kamer en ook mij een groot aantal brieven bereikt van
oud-Nederlanders die hun Nederlanderschap op grond van de bestaande regeling
van rechtswege hebben verloren. Door de thans voorgestelde wijziging van de
rijkswet te aanvaarden, kan tegemoetgekomen worden aan de wens van deze oud-Nederlanders
om het Nederlanderschap terug te krijgen. De briefschrijvers geven allen aan
nog steeds sterke culturele en emotionele banden met Nederland te hebben.
Zij hechten aan onze erkenning daarvan door het behoud of het herstel van
hun Nederlandse nationaliteit. In de memorie van antwoord en bij een latere
brief heb ik de Kamer ervan op de hoogte gesteld, dat het mijn bedoeling is,
in het bijzonder voor deze oud-Nederlanders een deel van de rijkswet al op
1 februari aanstaande in werking te laten treden. Dat lijkt mij een goede
zaak. Ik heb ook begrepen dat de Kamer daarvan een voorstander is.De wens van deze oud-Nederlanders om de Nederlandse nationaliteit terug
te krijgen is deel van de discussie die in onze maatschappij, en dus ook in
beide Kamers, gevoerd wordt over de relatie tussen integratie en nationaliteit
en dan in het bijzonder over integratie en meervoudige nationaliteit. Zowel
in de Eerste Kamer als in de Tweede Kamer is uitvoerig van gedachten gewisseld
over de vraag welke mate van integratie bereikt moet zijn om genaturaliseerd
te kunnen worden. In die discussie blijkt steeds weer, dat elk der sprekers
zijn of haar eigen perceptie van het begrip integratie heeft. Wel heb ik in
de memorie van antwoord geconstateerd, dat die percepties minder ver uiteenliggen
dan op het eerste gezicht wel lijkt.Als ik goed geluisterd heb, klinkt toch voor de meeste sprekers als grondtoon
dat wie volwaardig in de Nederlandse samenleving kan en wil participeren in
beginsel recht heeft op het Nederlanderschap. De verbondenheid met Nederland
die in het bezit van het Nederlanderschap tot uitdrukking komt behoeft echter
niet noodzakelijkerwijs een band met een ander land uit te sluiten. De vele
brieven van oud-Nederlanders in het buitenland die hun Nederlanderschap wensen
te herkrijgen laten zien hoe reëel een dergelijke opstelling is. De situatie
van personen die om naturalisatie tot Nederlander verzoeken is niet anders.Meervoudige nationaliteit behoeft niet als een kwaad te worden beschouwd
zolang elk van de nationaliteiten uitdrukking is van een reële band met
het land van die nationaliteit en er redenen zijn om die banden te waarderen.
Uitgangspunt in dezen moet zijn: enkelvoudige nationaliteit, tenzij er objectieve
en algemeen aanvaarde redenen zijn voor meervoudige nationaliteit. Dit uitgangspunt
zal zowel voor de verkrijging van het Nederlanderschap als voor het verlies
ervan op gelijke wijze moeten gelden. Dat te verwezenlijken is een belangrijke
doelstelling van dit wetsvoorstel geweest.Een dergelijke genuanceerde benadering van het beginsel van enkelvoudige
respectievelijk meervoudige nationaliteit vraagt om heldere wetgeving en een
uitvoerige instructie aan de uitvoerende ambtenaren. Een goede regeling van
het onderwerp enkelvoudige respectievelijk meervoudige nationaliteit is echt
noodzakelijk. Het aantal nationaliteitsrechtelijk gemengde huwelijken of relaties
is groot en blijft groeien en dus het aantal bipatride kinderen. Ook bij personen
van de tweede generatie zal veelvuldig dubbele nationaliteit optreden. Zij
kunnen zonder afstandsverplichting voor het Nederlanderschap opteren. De derde
generatie krijgt bij geboorte het Nederlanderschap en komt daarmee in vrijwel
alle gevallen met meer nationaliteiten ter wereld.Kortom, meervoudige nationaliteit is een maatschappelijke realiteit, die
in goede banen moet worden geleid. Het voorstel tot wijziging van de Rijkswet
op het Nederlanderschap wil niet alleen een uitgebalanceerde regeling geven
van enerzijds het beginsel van enkelvoudige nationaliteit en anderzijds de
realiteit van de meervoudige nationaliteit. Ook andere belangrijke doelstellingen
worden erin geconcretiseerd.Zo zijn de wijzigingsvoorstellen er ook op gericht, een duidelijker verband
te leggen tussen het vreemdelingenrecht en het nationaliteitsrecht. Daarmee
wordt het Nederlanderschap geplaatst in een lijn van een groeiende band tussen
de staat en het in Nederland verblijvende individu. Ik wijs verder op de aandacht
die het kind en de jongvolwassene gegeven wordt door aan minderjarigen een
recht van inspraak te geven en zelfs een vetorecht voor wie al 16 of 17 jaar
is. Aan jongvolwassenen wordt het recht gegeven om versneld het Nederlanderschap
te krijgen dat hun ouders reeds bezitten.Ook de wijzigingen in het Nederlandse familierecht maken aanpassingen
van de rijkswet nodig. In ons familierecht is bijvoorbeeld de mogelijkheid
om familierechtelijke betrekkingen tot stand te brengen de laatste tijd uitgebreid,
door de instelling van de gerechtelijke vaststelling van het vaderschap en
is ook in de regeling van het gezamenlijk gezag een sterke rechtspositie gegeven
aan wie verzorgend optreedt. Die familierechtelijke vernieuwingen
vragen natuurlijk ook om een nationaliteitsrechtelijk antwoord, dat in dit
voorstel tot wijziging is gegeven.Het wetsvoorstel verbetert ten slotte ook de mogelijkheden om misbruik
van het nationaliteitsrecht te bestrijden. Een van die misbruiken is de erkenning
door een Nederlander van buitenlandse kinderen. Nu heeft de enkele erkenning
door een Nederlander in Nederland of in het buitenland direct tot gevolg,
dat het erkende kind het Nederlanderschap verkrijgt. Aan die eenvoudige vorm
van verkrijging komt bij de inwerkingtreding van de gewijzigde rijkswet een
eind. Geëist zal worden dat het kind ten minste drie jaar verzorgd is
door de erkenner alvorens voor het Nederlanderschap kan worden geopteerd.
Dat zal voor de bona fide erkenner niet een lastig te vervullen verplichting
zijn, terwijl het voor de niet bona fide erkenner een aanzienlijke barrière
zal betekenen. Bovendien zal de wet uitdrukkelijk gaan bepalen dat de overheid
het recht heeft, bij fraude bij de verkrijging of verlening van het Nederlanderschap
die verkrijging of verlening weer teniet te doen. De regel dat niemand rechten
kan ontlenen aan eigen onrechtmatig gedrag bestaat ook in het nationaliteitsrecht
en is thans uitdrukkelijk in het wetsvoorstel opgenomen.Mijnheer de voorzitter! Naast de Rijkswet op het Nederlanderschap staat
vandaag de goedkeuring van het Europees nationaliteitsverdrag ter discussie.
Hoewel dat verdrag voor het Nederlandse nationaliteitsrecht geen opzienbarende
bepalingen bevat, is het desalniettemin van groot belang. Voor het eerst worden
in een volkenrechtelijk instrument de rechtsbeginselen en rechtsregels vastgelegd
die de staten in hun interne nationaliteitsrecht moeten en kunnen hanteren.
Daarmee wordt het verdrag een belangrijke richtlijn voor al die landen die
hun nationaliteitsrecht aan de eisen van het hedendaagse volkenrecht willen
aanpassen en een belangrijk hulpmiddel bij de bescherming van burgers tegen
willekeur bij de verkrijging en het verlies van hun nationaliteit.Het verdrag geeft beginselen en regels. Tot die beginselen, de grondrechten
van het nationaliteitsrecht, behoren enkele belangrijke beschermingsregels,
namelijk dat ieder recht heeft op een nationaliteit, dat staatloosheid moet
worden vermeden en dat de nationaliteit niet willekeurig mag worden ontnomen.
Ook non-discriminatie behoort tot die beginselen. Niet alleen is discriminatie
verboden op grond van geslacht, godsdienst, ras, kleur of afkomst, maar ook
mogen verdragsstaten geen onderscheid maken tussen staatsburgers die de nationaliteit
bij geboorte verkregen hebben en zij die de nationaliteit later hebben verkregen.De regels die het verdrag verder geeft zijn een raamwerk van bepalingen
die de grenzen van de nationale regelgevende bevoegdheid van de verdragsstaten
bepalen. Binnen die regels kunnen de staten hun nationaliteitsrecht naar believen
invullen. Wil een staat buiten die regels treden, dan zal hij daartoe een
voorbehoud moeten maken, om zo te voorkomen dat hij volkenrechtelijke verplichtingen
schendt. Door dit samenspel van heldere beginselen en soepele regels is een
verdrag tot stand gekomen dat enerzijds ferm staat bij de bescherming van
de rechten van de mens op het gebied van het nationaliteitsrecht en anderzijds
de nationale staten vrij laat om binnen zekere grenzen hun recht en maatschappij
ook op het gebied van het staatsburgerschap naar eigen goeddunken in te vullen.
Bovendien geeft het verdrag een nuttig toetsingskader voor een verdere ontwikkeling
van het nationaliteitsrecht.De in dit verdrag gegeven rechtsbeginselen en regels inzake nationaliteitsrecht
zullen ook moeten worden gehandhaafd. In uitzonderlijke gevallen kan dat voor
het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, indien een van die rechten geschonden
is, zoals bij schending van de verplichting van non-discriminatie, of van
vrije toegang tot het land van nationaliteit. Een minstens even effectief
middel van handhaving is naar mijn mening vooral de in het verdrag neergelegde
verplichting van informatie en samenwerking. De Raad van Europa heeft reeds
lang ervaring met zulk overleg en met de positieve resultaten die daarmee
bereikt kunnen worden. Het verdrag zal dan ook een belangrijk instrument van
internationale rechtsvorming zijn.In een brief aan de Tweede Kamer van 11 oktober 1999 heb ik uiteengezet,
dat het Nederlandse nationaliteitsrecht in overeenstemming is met de inhoud
van het verdrag. Ook de huidige wijzigingsvoorstellen zijn daarmee in overeenstemming.
De goedkeuring van het Europese nationaliteitsverdrag is daarmee voor Nederland
een eenvoudige stap. Toch is die goedkeuring – ik zei dat al –
van een grote symbolische waarde. Daarmee geeft Nederland namelijk aan hoezeer
ook wij hechten aan een democratisch en rechtvaardig stelsel van nationaliteitsrechtelijke
regels als in dit verdrag neergelegd en hoezeer wij andere landen oproepen
om die regels ook tot de hunne te maken.Ik kom nu toe aan de vragen die de geachte afgevaardigden hebben gesteld.
Ik zal dat onderwerpsgewijs doen. Ik volg daarbij de structuur van de rijkswet
en het nationaliteitsverdrag. Ik begin met artikel 6.Mevrouw Le Poole en mevrouw De Wolff vroegen beiden aandacht voor het
zowel in het derde lid van artikel 6 als in het eerste lid van artikel 9 opgenomen
openbareordevereiste. Over de opmerkingen van mevrouw Le Poole kom ik te spreken
bij de behandeling van artikel 9.Mevrouw De Wolff gaf aan dat zij het eens was met de heer Apostolou in
de Tweede Kamer om, net als nu het geval is, geen openbareordetoets te laten
gelden voor tweedegeneratiemigranten die op grond van artikel 6, eerste lid,
onder a, door optie het Nederlanderschap willen verkrijgen. Zoals ik ook in
de Tweede Kamer heb gezegd, zou ik moeite hebben met de weglating van de openbareordetoets
bij de optie, behalve natuurlijk in die gevallen waarin die eis op grond van
volkenrechtelijke verplichtingen niet kan worden gesteld. Immers, het optiesysteem
dat nu wordt ingevoerd kon in veel gevallen worden ingevoerd omdat daarbij
aangenomen kan worden, dat voldaan is aan de vereisten voor naturalisatie,
zij het met uitzondering van het openbareordevereiste. Door nu dit vereiste
niet te stellen voor de onder a genoemden, de hier geboren en getogen generatie,
en wel voor bijvoorbeeld de onder e genoemde personen, die hier evenzeer getogen
zijn, maar niet geboren, wordt een niet te rechtvaardigen onderscheid tussen
deze twee groepen personen geschapen. Voor de onder a genoemden gold niet
het openbareordevereiste en voor de onder e genoemden wel. Als het onder a
wel wordt gedaan, is het onderscheid niet meer te rechtvaardigen.
In alle gevallen is er geen reden om hen verschillend te behandelen.Ik voeg daar nog het volgende aan toe. De optiecategorie a wordt in het
wetsvoorstel verruimd. De nu gestelde maximum leeftijdsgrens van 25 jaar komt
te vervallen, waardoor een veel grotere groep personen gebruik kan maken van
de optie onder a. Ook wijs ik erop dat het recht om het Nederlanderschap te
verkrijgen geen onbeperkt recht is. De afwijzing van een optieverzoek wegens
gevaar voor de openbare orde brengt met zich, dat de desbetreffende persoon
gedurende veelal slechts enkele jaren verhinderd zal zijn om een optieverzoek
uit te brengen, maar na die periode opnieuw een optieverzoek kan uitbrengen.Artikel 8 stelt onder meer de voorwaarde, dat personen die Nederlander
willen worden ingeburgerd moeten zijn, wat met name moet blijken uit beheersing
van de Nederlandse taal of van de taal van het land van inwoning. Over de
vraag wat nu precies inburgering is en wat integratie, is in de loop van de
totstandkoming van dit wetsvoorstel veel gefilosofeerd, met misschien als
belangrijkste resultaten dat de verschillende standpunten die ingenomen zijn
voor de vertolkers onderling wat duidelijker zijn geworden. Toch voel ik mij
verplicht om op een opmerking van mevrouw Timmerman te reageren.Zij vraagt mij of ik mij kan vinden in haar omschrijving van het begrip
natie als een groep personen met een gevoelsmatige verwantschap op grond van
een gezamenlijke taal, cultuur, tradities en geschiedenis. Ik moet zeggen
dat ik wetenschappelijk gesproken die definitie herken als een begrip dat
in de negentiende eeuw is gehanteerd om de politieke lappendeken die Europa
aan het einde van de achttiende eeuw was tot een aantal grote politieke eenheden
om te vormen, maar evenzeer als een politiek fantoom, dat zijn gevaarlijke
kanten heeft laten zien in de uitstoting uit de gemeenschap van wie niet voldeed
aan het gezamenlijke ideaalbeeld. Politiek en emotioneel heb ik dus bepaald
problemen met dat begrip. Ik geef een paar voorbeelden.Is de Fries die het liefst alleen in zijn taal communiceert niet ook Nederlander?
Is de Limburger of Brabander, of degene die daar langdurig in Brabant of Limburg
woont, met zijn in het westen onbegrepen carnavalstraditie, niet evenzeer
Nederlander als mevrouw Timmerman en ik? Wat moet ik bij zo'n begrip met de
Nederlanders die geboren en getogen zijn in de Nederlandse Antillen of Aruba,
een heel andere taal spreken, een warme Caribische cultuur hebben, andere
tradities kennen en voorzover zij een gemeenschappelijke geschiedenis met
ons hebben daar diametraal anders tegenaan kijken? Ook zij zijn Nederlanders,
net zoals mevrouw Timmerman en ik.Mevrouw Timmerman-Buck (CDA):Voorzitter! Ik kan de staatssecretaris meedelen, dat ik het laatste van
harte met hem eens ben. De omschrijving die ik van het begrip "natie" heb
gegeven, heb ik geplaatst in de context van de discussie of taaleisen alleen
en als zodanig een bepalende rol spelen voor het volwaardige Nederlanderschap.
Ik heb dat met die omschrijving geprobeerd te weerleggen. Ik heb gezegd dat
het altijd gaat om een conglomeraat van niet alleen taal, maar ook tradities,
cultuur en geschiedenis. Vanuit die redenering, los van de vraag hoe die in
de negentiende eeuw is opgevat, kan worden geconcludeerd, dat taal alleen
het volwaardige Nederlanderschap niet bepaalt. Ik ben het met de conclusie
van de staatssecretaris van harte eens. In die context had ik het begrip natie
ook geplaatst.Staatssecretaris Cohen:Als wij het op dat punt eens zijn, stemt dat mij tot genoegen. Over de
taalvereisten kom ik nog nader te spreken.Mevrouw Timmerman stelde, dat getuige de kabinetsreactie op het advies
Aansprekend burgerschap van de Raad voor maatschappelijke ontwikkeling, van
oktober 2000, het kabinet een onderscheid zou zien tussen inburgering en integratie.
Die conclusie klopt naar mijn gevoel niet. Het kabinet ziet inburgering van
nieuwkomers als de start van het integratieproces in de Nederlandse samenleving.
Eerste stap in dat proces is het leren van de Nederlandse taal en het krijgen
van inzicht in het reilen en zeilen van de Nederlandse samenleving. Na het
volgen van een inburgeringsprogramma, dus zo'n anderhalf jaar na binnenkomst,
is de volledige integratie in Nederland in de vorm van een zelfstandig bestaan
over het algemeen nog geen feit. Vandaar, dat in de reactie gesproken wordt
over een eerste stap naar volledige integratie. Daarmee wordt geen onderscheid
beoogd tussen inburgering en integratie. Mijn collega voor Grote Steden- en
Integratiebeleid, Van Boxtel, coördineert binnen het kabinet, zodat de
verschillende delen van het integratieproces elkaar aanvullen en versterken.De vraag of als algemeen uitgangspunt van inburgering als bedoeld in artikel
8 van de rijkswet de kennis van het Nederlands, zowel gesproken als geschreven,
als eis moet worden gesteld is van een geheel andere aard. Dat zei mevrouw
Timmerman net ook. Bij algemene maatregel van rijksbestuur zal de taalbeheersing
nader worden geregeld. De vragen van mevrouw Timmerman en mevrouw Kneppers
over het inburgeringsvereiste bij naturalisatie geven mij de gelegenheid,
enige toelichting te geven op de voorgenomen algemene maatregel van rijksbestuur.Op grond van het nu geldende beleid dient een vreemdeling die in aanmerking
wil komen voor naturalisatie voldoende Nederlands, Papiaments of Engels, al
naar gelang het land, te kunnen spreken en verstaan. Na de invoering van de
herziene rijkswet zal ook het vereiste van schriftelijke kennis van de taal
worden ingevoerd. Daardoor wordt duidelijker de relatie gelegd met de uitoefening
van het burgerschap. Mevrouw Timmerman verwees daarnaar.In een algemene maatregel van rijksbestuur worden de mate en de wijze
van toetsing van kennis van de taal en van de staatsinrichting en maatschappij
nader bepaald. Daarin wordt zowel mondelinge als schriftelijke kennis van
de taal als eis vastgelegd. Met betrekking tot een specifieke vraag van mevrouw
Kneppers merk ik op, dat ik naar aanleiding van het amendement van de heren
Verhagen en Niederer aan de Tweede Kamer de handreiking heb gedaan om bij
wijze van toetsing alle vier genoemde modaliteiten vast te leggen. Op die
weg voortgaand zal, zoals toegezegd, nog met beide Kamers over deze algemene
maatregel van rijksbestuur van gedachten kunnen worden gewisseld. Een algemene
maatregel van rijksbestuur lijkt mij het geëigende instrument
om een genuanceerde regeling vast te leggen. Die nuance acht ik noodzakelijk
om helder vast te kunnen leggen welke vrijstellings- en ontheffingsgronden
mij voor ogen staan.Mevrouw Timmerman ging er in haar betoog van uit, dat bij naturalisatie
voor inburgering lagere eisen aan het taalniveau worden gesteld dan de Wet
inburgering nieuwkomers zou doen. Die veronderstelling berust op een misverstand.
De WIN bevat geen minimumnormen waaraan het taalniveau van betrokkene moet
voldoen, wil hij als ingeburgerd in de zin van de WIN worden beschouwd. De
systematiek van de WIN is namelijk de volgende.De WIN bepaalt dat een nieuwkomer in de zin van die wet in het eerste
jaar na zijn toelating gemiddeld 600 uur onderricht krijgt in het Nederlands
als tweede taal, in maatschappijoriëntatie en in beroepenoriëntatie.
Nadat de nieuwkomer dit programma heeft doorlopen, wordt door het ROC getoetst
welk niveau de nieuwkomer in dat jaar feitelijk heeft bereikt. Nadat hij zijn
verplichte inburgeringstraject heeft doorlopen komt hij in aanmerking voor
een inburgeringscertificaat. De gemeente reikt dit uit als bewijs dat betrokkene
aan zijn inburgeringsverplichting heeft voldaan. Aan dat certificaat wordt
een verklaring van het ROC gehecht, waarop wordt aangetekend welk taalniveau
betrokkene feitelijk heeft bereikt. Men wordt dus niet pas als ingeburgerd
beschouwd en men krijgt niet pas een certificaat als men het streefniveau
van de WIN, namelijk niveau 3, heeft behaald.De WIN kent, zoals gezegd, drie niveaus. Die refereren aan de zogeheten
eindtermen Nederlands als tweede taal, die zijn vastgesteld door de minister
van OCW. Niveau 2 is het minimumniveau dat moet zijn behaald wil betrokkene
vrijgesteld kunnen worden van een naturalisatietoets. Dat is het niveau waarop
een vreemdeling korte gesprekken kan voeren, vragen kan stellen en adequaat
op vragen kan antwoorden, in staat is radio en televisie op hoofdlijnen te
volgen en eenvoudige teksten te lezen en te begrijpen. Gedacht kan daarbij
worden aan mededelingen van de overheid, krantenberichten en stembiljetten.
Wat betreft de schrijfvaardigheid is betrokkene op dit niveau in staat, korte,
informele brieven te schrijven, boodschappen te noteren en dergelijke. Als
betrokkene niet in aanmerking komt voor enigerlei vrijstelling als bedoeld
in de algemene maatregel van rijksbestuur, dan moet hij of zij een naturalisatietoets
afleggen en daarmee minimaal niveau 2 behalen.Mij staan de volgende vrijstellingen voor ogen. Degenen die in het Nederlands,
het Papiamento of het Engels een opleiding van hoger niveau dan lager onderwijs,
zeg maar de basisschool, hebben afgerond en daarvan een getuigschrift kunnen
overleggen worden vrijgesteld van het afleggen van de naturalisatietoets.
Van die categorie kan worden aangenomen dat zij als ingeburgerd in de zin
van de rijkswet kan worden beschouwd. Daarnaast zullen personen die vallen
onder de Faciliteitenwet en op grond daarvan worden behandeld als Nederlanders
eveneens worden vrijgesteld van het afleggen van een naturalisatietoets. Verder
stel ik mij voor, in de algemene maatregel van rijksbestuur ook eenieder die
het verplichte inburgeringstraject op grond van de WIN heeft doorlopen en
van wie op grond van het bereikte niveau op voorhand kan worden aangenomen,
dat hij aan het inburgeringsvereiste voldoet, vrij te stellen van het afleggen
van een naturalisatietoets.Naast die vrijstellingen ben ik van plan, ook een ontheffingsbepaling
op te nemen. Op grond van die bepaling kan gehele of gedeeltelijke ontheffing
worden verleend van het afleggen van de naturalisatietoets. Daarbij gaat het
om personen die vanwege een lichamelijke of geestelijke belemmering niet in
staat zijn een dergelijke toets of een deel daarvan af te leggen. Zo zal van
een visueel gehandicapte niet worden verlangd, dat hij of zij het schriftelijk
gedeelte van de toets aflegt. Maar de mondelinge kennis van de taal en de
kennis van de staatsinrichting en de maatschappij zal wel worden getoetst.Mevrouw Le Poole vroeg of er wel voldoende cursusaanbod is om Nederlands
te leren en wat de regering voor ogen staat om dat aanbod te verbeteren. Allereerst
leg ik er de nadruk op, dat het kabinet met de Partij van de Arbeid van mening
is, dat eenieder die Nederlands wil leren daartoe in beginsel de gelegenheid
moet worden geboden. Voor de vreemdelingen die als nieuwkomer naar Nederland
komen geldt, dat dit aanbod aanwezig is. De Wet inburgering nieuwkomers verplicht
een nieuwkomer om aan het inburgeringsprogramma deel te nemen en dus moet
de gemeente zorg dragen voor een passend aanbod. Nieuwkomers krijgen dat aanbod
ook, zonder dat zij daarop hoeven te wachten. Er zijn immers voor nieuwkomers
geen wachtlijsten bij de regionale opleidingscentra.Voorzitter: Korthals AltesStaatssecretaris Cohen:Voor degenen die reeds langer in Nederland verblijven ligt dat wat lastiger,
omdat voor de cursussen Nederlands aan deze groep van zogenaamde oudkomers
wel wachtlijsten bestaan. Dat probleem wordt momenteel door de collega's van
OCW en GSI versneld aangepakt, met behulp van, in goed Nederlands, de taskforce
inburgering. De Kamer wordt periodiek op de hoogte gesteld van de voortgang
van dat project.Tot de naturalisatievereisten behoort ook het legaal verblijf van ten
minste vijf jaar. In dat kader vroeg mevrouw De Wolff waarom het de naturalisandus
wordt tegengeworpen, dat hij per ongeluk zijn vergunning tot verblijf niet
tijdig heeft verlengd, waardoor een verblijfsgat ontstaat en hij lang moet
wachten op zijn naturalisatie tot Nederlander. Dat is op zichzelf een vreemdelingrechtelijk
vraagstuk, dat in het nationaliteitsrecht doorwerkt. Het verblijfsgat heeft
gevolgen voor de opbouw van bepaalde rechten, waaronder de opbouw van de verblijfstermijn
bedoeld in onder meer artikel 8. Ik ben van mening dat het de eigen verantwoordelijkheid
van betrokkene blijft om te zorgen voor tijdige indiening van een verlengingsaanvraag.
Overigens wordt, gelet op het belang dat betrokkene bij tijdige verlenging
heeft – en trouwens ook gezien het belang dat de overheid daarbij heeft –
veel aandacht besteed aan voorlichting. Zo zijn er algemene voorlichtingsfolders
beschikbaar, waarin de betrokkene daarop wordt gewezen. Bovendien wordt aan
hem of haar bij uitreiking van een verblijfsdocument nog eens een speciale
folder meegegeven. Daarin wordt nadrukkelijk gewezen op de gevolgen van het
niet tijdig verlengen van de verblijfsvergunning. Ook is er
nog een rappelsysteem dat door de vreemdelingendienst wordt gebruikt om betrokkene
erop te wijzen dat hij of zij zijn vergunning op tijd moet verlengen. De rappelbrief
wordt drie maanden voor het verstrijken van de geldigheidsduur van de vergunning
verstuurd aan het laatstbekende adres van betrokkene. Wanneer betrokkene verlenging
niet tijdig heeft kunnen aanvragen door omstandigheden buiten zijn schuld,
zal de vergunning worden verleend in aansluiting op de inmiddels verlopen
vergunning en ontstaat er geen gat in het verblijfsrecht. De opbouw van rechten,
ook inzake naturalisatie en optie, gaat in dat geval gewoon door. Zijn er
echter geen verschoonbare redenen aan te voeren, dan zal inderdaad sprake
zijn van een verblijfsgat en kan betrokkene niet worden genaturaliseerd.Ik kom toe aan artikel 9. Het eerste lid van dit artikel stelt als eerste
grond om naturalisatie te kunnen weigeren, het gevaar dat de verzoeker voor
de openbare orde kan meebrengen. Mevrouw Le Poole vroeg mij of het openbareordebeleid
bij naturalisatie niet zou moeten worden herzien als dit tot gevolg heeft
dat het op een verkeerde plaats achterlaten van een vuilniszak leidt tot afwijzing
van een naturalisatieverzoek. Zo gezegd, zou je denken dat zij daar gelijk
in heeft. Gedoeld wordt hier ongetwijfeld op de zaak die heeft geleid tot
een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak en waarover in de Staatscourant
van 7 september jongstleden is gepubliceerd. Uit het desbetreffende dossier
blijkt dat het strafbare feit waarvoor het OM betrokkene een transactieaanbod
deed – te weten het zich opzettelijk ontdoen van afvalstoffen door deze
buiten een inrichting op of in de bodem te brengen – is door het OM
gekwalificeerd als een misdrijf. Terzake van dit delict is betrokkene een
transactie aangeboden van ƒ 1000, die door betrokkene is geaccepteerd.
Een afwijzing van het verzoek tot naturalisatie heeft plaatsgevonden, aangezien
uit het uittreksel van de justitiële documentatiedienst bleek dat verzoeker
een transactieaanbod van ƒ 1000 terzake van een misdrijf had geaccepteerd.
Desgevraagd heeft verzoeker geen bijzondere feiten of omstandigheden aangegeven,
op grond waarvan ik gebruik had kunnen maken van mijn bevoegdheid om van de
beleidsregels af te wijken, om zo tot een juiste wetstoepassing te komen.
Geheel conform het geldende beleid is vervolgens het naturalisatieverzoek
afgewezen. Echter, volgens de geldende richtlijnen van het OM zou voor het
desbetreffende delict ten hoogste een bedrag van ƒ 300 als transactie
kunnen worden aangeboden. Bij de vaststelling van het transactiebedrag is
derhalve een fout gemaakt. Die was niet kenbaar uit het uittreksel van de
justitiële documentatiedienst, op basis waarvan ik in beginsel een beslissing
moet kunnen nemen. Ik zie in deze zaak, waarin bij de vaststelling van het
transactieaanbod is uitgegaan van een verkeerd bedrag, geen aanleiding om
het openbareordebeleid bij naturalisatie aan te passen. In het algemeen geldt
in dat beleid als hoofdregel dat het verzoek wordt afgewezen, indien binnen
een periode van vier jaar, direct voorafgaand aan de indiening, dan wel de
beslissing op het naturalisatieverzoek, een sanctie terzake van een misdrijf
is opgelegd of ten uitvoer gelegd. Met "sanctie" wordt onder andere een geldboete
of transactie bedoeld van ƒ 1000 of meer.Mevrouw Le Poole vroeg mij of die ondergrens van ƒ 1000 zo langzamerhand
niet te laag is. Wellicht kan in dit kader iedere grens als arbitrair worden
ervaren. Dat is natuurlijk ook zo. Toch wil ik erop wijzen dat het openbareordebeleid
bij naturalisatie door de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State
bij herhaling als redelijk is beoordeeld. Dat geldt derhalve ook voor de grens
van ƒ 1000. Tevens wijs ik erop dat het een boete van ƒ 1000
of meer moet betreffen – opgelegd, dan wel als transactie aangeboden –
terzake van een misdrijf. De wetgever is in die gevallen van mening dat het
om een zodanig ernstig feit gaat dat het als misdrijf is gekwalificeerd. Voorts
is een afwijzing op grond van het openbareordebeleid bij naturalisatie geen
definitieve afwijzing. Dit beleid kent immers een rehabilitatietermijn van
vier jaar. Iemand die vier jaar verschoond is geweest van sancties als hier
bedoeld, kan opnieuw een naturalisatieverzoek indienen. Dat wordt ingewilligd,
indien ook aan de overige voorwaarden voor naturalisatie wordt voldaan. Voor
de ondergrens van ƒ 1000 is gekozen, omdat er dan sprake is van een
ernstige inbreuk op de openbare orde. Hieronder wordt niet begrepen een eenvoudige
diefstal, mishandeling dan wel het zich opzettelijk ontdoen van afvalstoffen
door deze buiten een inrichting op of in de bodem te brengen. Wat zijn onze
omschrijvingen soms toch mooi! De te transigeren bedragen liggen voor deze
delicten, volgens de richtlijnen van het OM, beneden de ƒ 1000.Het openbareordebeleid is laatstelijk in 1999 herzien. De aanleiding om
tot wijziging over te gaan, was de behoefte aan een nadere concretisering
van de bestaande regels en het invullen van leemten. Daarbij zag ik geen aanleiding
om de ondergrens van ƒ 1000 te herzien. Het lijkt mij overigens wel
verstandig om het openbareordebeleid bij naturalisatie periodiek onder de
loep te nemen en daarbij rekening te houden met ontwikkelingen in het strafrecht,
zoals bijvoorbeeld de tendens om met name in de economische sfeer zaken in
plaats van strafrechtelijk, bestuursrechtelijk af te doen. Bestuursrechtelijke
boetes worden in het kader van het openbareordebeleid niet tegengeworpen bij
naturalisatie.Voorzitter! Artikel 9 stelt in het eerste lid ook het afstandsvereiste.
Verschillende sprekers vroegen aandacht voor de regeling van deze afstandsverplichting.
Met name ging het om de regeling van de uitzonderingen die zijn opgenomen
in het derde lid van dit artikel en in de in 1997 uitgegeven circulaire inzake
de afstandsverplichting. Artikel 9, eerste lid, onder b., spreekt van een
afstandsverplichting "tenzij dit redelijkerwijze niet kan worden verlangd".
In het derde lid van artikel 9 zijn vervolgens die uitzonderingen opgenomen,
waarin sprake is van een volkenrechtelijke verplichting die zich verzet tegen
het stellen van de eis van afstand of van met die volkenrechtelijke verplichting
analoge verplichtingen. Voor het overige blijft de circulaire – straks
de herziene circulaire – zijn taak vervullen, namelijk instructie te
zijn voor de ambtenaren die moeten bepalen of afstand in redelijkheid kan
worden gevergd. Naar mijn mening is er geen reden om de nu in de circulaire
opgenomen vrijstellingscategorieën in een algemene maatregel van rijksbestuur
(AMvRB) op te nemen. De harde categorieën liggen nu vast
in de wet zelf en voor invulling van zachtere categorieën en een begrip
als "redelijkerwijs" ontkom je er niet aan om daaraan invulling te geven in
beleidsregels. Ook als je nu wel een AMvRB zou nemen, zou je daarnaast ter
uitvoering daarvan – omdat het begrip "redelijkerwijs" daarin zou voorkomen –
gedwongen zijn om over te gaan tot lagere regelgeving in de vorm van een circulaire.
Door een circulaire wordt het bovendien mogelijk op eenvoudige wijze te reageren
op gewijzigde omstandigheden. De circulaire is overigens voor het verschijnen
uitvoerig besproken met de vaste Commissie voor Justitie van de Tweede Kamer.
Zoals reeds in de Tweede Kamer toegezegd, blijft de regering bereid wijzigingen
in die circulaire met het parlement te bespreken.Naar aanleiding van een vraag daaromtrent van mevrouw Kneppers kan ik
mededelen dat een naturalisatieverzoek wordt afgewezen indien verzoeker niet
bereid is om na zijn naturalisatie tot Nederlander al het mogelijke te doen
om zijn oorspronkelijke nationaliteit te verliezen. Juist om gevallen van
staatloosheid te voorkomen, wordt betrokkene pas na de naturalisatie tot Nederlander
daadwerkelijk gevraagd om afstand te doen. Bij het indienen van het verzoek
wordt verzoeker gewezen op die gang van zaken. De bereidheid van betrokkene
om afstand te doen, wordt vastgelegd in een door hem ondertekende verklaring.
Geeft verzoeker aan, daartoe niet bereid te zijn – dus ondertekent hij
die verklaring niet – dan wordt hij gewezen op de consequentie daarvan,
te weten afwijzing van zijn verzoek en wordt hem geadviseerd af te zien van
het indienen van een naturalisatieverzoek. Staat betrokkene er echter op toch
een verzoek in te dienen, dan wordt hij daartoe uiteraard in de gelegenheid
gesteld, maar dat neemt niet weg dat het dan wordt afgewezen. De conclusie
van mevrouw Kneppers dat artikel 9, eerste lid, onder b., een overbodige bepaling
zou zijn, deel ik dan ook niet. Artikel 15, onder d., heeft betrekking op
de situatie dat verzoeker zich bij het indienen van zijn verzoek bereid heeft
verklaard om afstand te doen van zijn oorspronkelijke nationaliteit, maar
hij na de totstandkoming van zijn naturalisatie tot Nederlander, niet bereid
is de daarvoor benodigde stappen te ondernemen.Mevrouw Kneppers vroeg verder hoe mijn antwoord op een vraag van het Kamerlid
Dittrich over het gebruik van artikel 15, onder d., zich verhoudt tot mijn
antwoord over datzelfde artikel aan het adres van de VVD-fractie. Mijns inziens
is hier sprake van een misverstand. Bij de behandeling van het wetsvoorstel
in de Tweede Kamer stelde de heer Dittrich een vraag over artikel 9, eerste
lid, onder b. Hij vroeg zich af hoe vaak het was voorgekomen dat iemand de
Nederlandse nationaliteit heeft verloren omdat hij te weinig moeite had gedaan
om afstand te doen van zijn oorspronkelijke nationaliteit. Mijn antwoord daarop
was: geen enkele keer. Immers, zoals ik hiervoor uiteen heb gezet, is de bereidheid
om afstand te doen als neergelegd in artikel 9, een voorwaarde voor naturalisatie.
Ten tijde van de al dan niet bereidverklaring bezit betrokkene het Nederlanderschap
nog niet. Van intrekking kan dan ook geen sprake zijn. Op de vraag hoe vaak
een verzoek wordt afgewezen omdat betrokkene niet bereid is afstand te doen
van zijn oorspronkelijke nationaliteit, kan ik op deze korte termijn geen
exacte aantallen geven. Wel kan ik zeggen dat dit enkele tientallen gevallen
per jaar betreft. Hetzelfde geldt voor het aantal intrekkingen op grond van
artikel 15, onder d.Gevraagd door mevrouw De Wolff of de afstandseis niet beter tot uitzondering
gemaakt kan worden, moet ik antwoorden dat binnen het in dit voorstel ingenomen
uitgangspunt, dat gestreefd moet worden naar enkelvoudige nationaliteit, er
geen andere mogelijkheid is dan de afstandseis als hoofdregel te stellen en
daarop die uitzonderingen toe te laten die door volkenrechtelijke verplichtingen
worden vereist of die door het rechtvaardigheidsbeginsel worden verlangd.
Dat de huidige circulaire het idee geeft dat meer gevallen onder de uitzonderingen
vallen dan onder de hoofdregel, is juist en wordt veroorzaakt doordat de circulaire
in de eerste plaats een instructienorm is. De circulaire somt namelijk de
grote groep personen op die naar het recht van hun oorspronkelijke nationaliteit,
die nationaliteit van rechtswege verliezen door het vrijwillig verkrijgen
van de Nederlandse nationaliteit. Ook worden genoemd de personen die naar
het recht van hun oorspronkelijke nationaliteit in het geheel geen afstand
kunnen doen. Zou de circulaire zich enkel richten op personen die naar het
recht van hun oorspronkelijke nationaliteit afstand zouden kunnen doen, maar
die om bepaalde redelijke gronden van die verplichting bevrijd zijn, dan zou
de groep vrijgestelden aanzienlijk geringer zijn.Mevrouw De Wolff wil graag weten hoe in andere landen over een afstandsverplichting
wordt gedacht. Dat is niet zo eenvoudig te beantwoorden, want die vraag hangt
direct samen met de visie die landen hebben op het verschijnsel meervoudige
nationaliteit en de mate waarin zij aan die visie wensen vast te houden. Ik
sprak over landen die onderdanen niet toestaan om afstand te doen. Een in
een groot aantal landen gehanteerde regel. Die landen hebben er vaak geen
bezwaar tegen dat onderdanen ook andere nationaliteiten bezitten.De vraag van mevrouw De Wolff of het schrappen van de afstandseis volkenrechtelijk
mogelijk is, kan ik volmondig met "ja" beantwoorden. Wel wijs ik erop dat
het wetsvoorstel bij het schrappen van die eis in geen geval door dit parlement
zou worden aanvaard.Dan kom ik te spreken over artikel 14. Naar aanleiding van de in de (Rijks)wet
ingevoerde bepaling dat in bepaalde gevallen, als bedrog, het Nederlanderschap
kan worden ingetrokken, wilde mevrouw De Wolff weten of er een oorzakelijk
verband – in de zin van een conditio sine qua non – moet zijn
tussen de gepleegde fraude en de intrekking van de verkrijging van het Nederlanderschap.
Die vraag kan ik bevestigend beantwoorden. Intrekking zal slechts worden overwogen,
indien betrokkene, ware de fraude of het bedrog tijdig bekend geweest, niet
voor naturalisatie in aanmerking was gekomen.Mevrouw Le Poole vroeg wat er gebeurt met de verblijfstitel na intrekking
van het Nederlanderschap op grond van artikel 14 van het wetsvoorstel. Zij
wilde weten of het verblijfsrecht op grond van de Vreemdelingenwet in de periode
dat betrokkene Nederlander is, blijft voortbestaan en waar de nieuwe Vreemdelingenwet
dat regelt. Gedurende de periode dat betrokkene Nederlander is, heeft hij
of zij geen verblijfsrecht meer op grond van de Vreemdelingenwet.
Betrokkene is dan immers geen vreemdeling meer in de zin van die wet. In het
geval het Nederlanderschap vervolgens wordt ingetrokken op grond van het nu
voorgestelde artikel 14, herleeft de status van vreemdeling en behoeft betrokkene
weer een titel tot verblijf om legaal in Nederland gevestigd te kunnen blijven.
Betrokkene zal daartoe opnieuw een aanvraag moeten doen. Of hij of zij wederom
in het bezit kan worden gesteld van een titel tot verblijft en of dat dezelfde
titel kan zijn als die welke hij of zij bezat voorafgaande aan de naturalisatie,
hangt vanzelfsprekend af van de feitelijke situatie op het moment van beoordeling.
Dat vergt derhalve een zelfstandige beoordeling. Als betrokkene wederom voldoet
aan de voorwaarden, zal hij of zij opnieuw in het bezit kunnen worden gesteld
van een verblijfstitel. Bijvoorbeeld in gevallen waarin de grondslag aan de
verblijfstitel is komen te vervallen, de verblijfstitel is verleend op basis
van een huwelijk dat inmiddels is ontbonden, er sprake is van ernstige strafrechtelijke
vergrijpen of als de verblijfstitel zelf op frauduleuze gronden is verkregen,
kan herstel van het verblijfsrecht op problemen stuiten. Die beslissing wordt
genomen op basis van het algemeen geldende toelatingsbeleid. Er is in de nieuwe
Vreemdelingenwet niet expliciet voorzien in een aparte regeling voor de desbetreffende
situatie. In de periode tussen aanvraag en beslissing, verblijft betrokkene
rechtmatig in Nederland op basis van de Vreemdelingenwet.Voorzitter! Ook naar aanleiding van de goedkeuringswet zijn nog een aantal
vragen gesteld. In de memorie van toelichting staat dat het de bedoeling is
een verklaring bij het verdrag af te legen. Mevrouw Timmerman vroeg in dat
verband of het bij de geconstateerde onduidelijkheid gaat om een omissie in
het verdrag of om een onjuistheid in de toelichting. Verder vroeg zij wat
ik met die onduidelijkheid wil gaan doen. In de memorie van antwoord is vermeld
dat het verdrag zelf geen omissie kent. Hoe de tekst van het verdrag ook wordt
geïnterpreteerd, altijd is de conclusie dat ons artikel 16 valt binnen
de grenzen die het verdrag stelt. De onduidelijkheid ligt in de toelichting.
Daar wordt alleen ingegaan op de verhouding tussen het tweede lid van artikel
7 en het eerste lid van dat artikel. Ik wees er in de memorie van toelichting
al op dat door het afleggen van een verklaring, die onduidelijkheid in de
toelichting ter discussie zal komen in de kaders die de Raad van Europa daarvoor
kent. Zo kan de Raad van Europa beslissen hoe aan die onduidelijkheid een
einde kan komen.Mevrouw Timmerman vraagt naar de betekenis in het verdrag van de begrippen
"huwelijk" en "echtgenoot". Die vraag lijkt mij in het kader van het nationaliteitsverdrag
weinig zinvol, anders dan in het Haagse huwelijksverdrag van 1977. Het huwelijksverdrag
beschrijft de gevallen waarin de autoriteiten van de ene verdragsstaat bevoegd
zijn een huwelijk te voltrekken tussen personen waarvan er althans één
de nationaliteit bezit van een andere verdragsstaat. Als de autoriteiten van
een verdragsstaat het huwelijk volgens de regels van het verdrag hebben gesloten,
moet het vervolgens in alle andere staten die tot het huwelijksverdrag zijn
toegetreden, worden erkend. In het Europees nationaliteitsverdrag gaat het
om minimumnormen waaraan toetredende staten zich hebben te houden. Het biedt
de toetredende staten verder alle vrijheid om naar believen hun nationaliteitsrecht
in te vullen. Andere verdragsstaten hebben in die verdere invulling geen invloed.
Immers, artikel 3 laat aan iedere verdragsstaat de vrijheid zelf te bepalen
wie zijn onderdanen zijn. Het verdrag belemmert dan ook niet om een niet eenvormige
invulling te geven aan begrippen als "huwelijk" en "echtgenoot".Mevrouw Le Poole vroeg mij of ik inzicht kon geven in de hoogte van de
naturalisatieleges en de kosten van een naturalisatietoets. Zoals ik bij de
behandeling van het Europees nationaliteitsverdrag in de Tweede Kamer aangaf,
ben ik mij nog intern – in het ministerie – aan het beraden op
de vraag hoe de kosten voor naturalisatie zoveel mogelijk kunnen worden gedekt,
zonder daarbij het belang van de naturalisandus uit het oog te verliezen.
Tevens houd ik er rekening mee dat met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel
tot wijziging van de (Rijks)wet op het Nederlanderschap de naturalisandus
ook zal moeten gaan betalen voor het afleggen van een naturalisatietoets.
Tot aan de mondelinge behandeling van het onderhavige wetsvoorstel in de Tweede
Kamer ben ik ervan uitgegaan dat de naturalisatietoets een mondelinge zou
zijn. Zoals ik in de Tweede Kamer heb vermeld, zouden de kosten voor de mondelinge
toets wellicht tussen de ƒ 200 en ƒ 250 liggen. Nu aan die toets
een schriftelijk deel moet worden toegevoegd, is het niet ondenkbaar dat dit
financiële consequenties zal hebben. Bij de behandeling van het Europees
nationaliteitsverdrag in de Tweede Kamer heb ik de hoop uitgesproken medio
volgend jaar nadere informatie te kunnen verschaffen over zowel de hoogte
van de leges voor naturalisatie, als over de kosten van een naturalisatietoets.
Uiteraard gebeurt dit alles binnen het kader van het verdrag, dat vereist
dat het bedrag redelijk is.In het kader van de leges vroeg mevrouw Le Poole ook of bij een herhaald
verzoek na vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging het betalen van hernieuwde
leges wel terecht is. Naar mijn mening is dat het geval. Wanneer iemand bij
de gemeente te kennen geeft een naturalisatieverzoek te willen indienen, wordt
hij erop gewezen dat wanneer hij recente criminele antecedenten heeft, dan
wel indien er nog mogelijk strafrechtelijke vervolging tegen hem openstaat,
hij er verstandig aan doet geen aanvraag in te dienen. Die zal in dat geval
immers worden afgewezen. Betrokkene wordt ook gewezen op het feit dat, indien
hij gedurende de looptijd van de aanvraag "in de fout gaat", zijn verzoek
eveneens zal worden afgewezen. Betrokkene moet bij de indiening van zijn aanvraag
een zogenoemde waarheidsverklaring tekenen, waarin hij aangeeft geen criminele
antecedenten op zijn naam te hebben staan. Als na het indienen van een aanvraag
blijkt dat onjuiste gegevens zijn verstrekt en de aanvrage wordt afgewezen,
dan is dit voor risico van betrokkene. Eveneens is het voor risico van betrokkene
als hij wel te kennen geeft dat er strafvervolging tegen hem loopt en hij
desondanks toch een aanvraag indient. Indien de procedure uiteindelijk tot
vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging leidt en betrokkene opnieuw een
aanvraag doet, zal hij wederom leges moeten betalen. Ik voeg hieraan toe dat
dit ook praktische zin heeft. Het wordt namelijk een heel gedoe om dit anders te regelen en het op een goede manier te organiseren. Ook
moet worden bedacht dat leges worden geheven ter dekking van de kosten die
met de indiening van een naturalisatieverzoek gemoeid zijn. Die kosten worden
ook gemaakt als er opnieuw om naturalisatie wordt gevraagd.Ten slotte ga ik nog in op een opmerking van de heer Holdijk. Met hem
betreur ik het dat het zo lang heeft geduurd voordat de wijziging van de (Rijks)wet
zijn laatste voorbereidingsfase – de discussie die wij hier gisteren
en vandaag hebben – bereikte. Ik ben het echter niet met hem eens dat
daarbij ook het vingertje naar de regering – en in het bijzonder mijn
ministerie – moet worden geheven. De belangrijkste vertraging –
meer dan een jaar – werd veroorzaakt door de wens van de Tweede Kamer
om wetsvoorstel en goedkeuring van het Europees verdrag gelijktijdig te behandelen.
Die wens heb ik vanzelfsprekend moeten respecteren. Om die reden heb ik een
vergelijkende studie laten maken. Op grond daarvan kon ik aantonen dat het
verdrag niet zodanig nieuwe of afwijkende bepalingen bevat dat de (Rijks)wet
al bij voorbaat als verouderd of als strijdig met het verdrag zou kunnen worden
gezien en dat in verband met de voortgang een onafhankelijke behandeling van
beide onderwerpen gewenst was. Dat laatste is uiteindelijk ook geschied in
de Tweede Kamer.Mevrouw Le Poole (PvdA):Voorzitter! Volgens mij is de staatssecretaris nu aan het eind van zijn
antwoord gekomen, maar ik heb nog geen antwoord gekregen op mijn vraag wat
Nederland doet om te voldoen aan zijn verplichtingen op grond van het vluchtelingenverdrag
en het nationaliteitsverdrag. In het bijzonder gaat het mij daarbij om het
bespoedigen van het verkrijgen van de nationaliteit.Staatssecretaris Cohen:De regering is ervan overtuigd dat de bestaande regeling voldoet aan wat
wordt gevraagd in de bepalingen van het vluchtelingenverdrag. Wij hebben advies
ingewonnen bij UNHCR, bij de hoeder van dit verdrag. De wijze waarop wij vorm
geven aan de mogelijkheden tot het verlenen van het staatsburgerschap –
en dan vooral de duur van de behandeling – is volgens UNHCR in overeenstemming
met wat het vluchtelingenverdrag op dat punt vraagt. Kortom, wij zijn van
mening dat ook de nu voorgestelde regeling heel goed voldoet aan de vereisten
van het vluchtelingenverdrag.Mevrouw Timmerman-Buck (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording
van de door mijn fractie gestelde vragen. In mijn tweede termijn ga ik achtereenvolgens
in op de (Rijks)wet en op het Europees nationaliteitsverdrag.Allereerst wil ik reageren op de opmerking van de staatssecretaris dat
andere punten dan dat van de meervoudige nationaliteit, historisch gezien,
geen wezenlijk onderwerp van discussie zijn geweest. Op dit punt moet ik hem
corrigeren, want de Eerste-Kamerfractie van het CDA heeft destijds zowel in
het voorlopig verslag als daarna vragen gesteld, onder andere over het taalvereiste.
In de brief van staatssecretaris Schmitz van 5 juli 1996 staan twee punten
waarover zij nader overleg met de Kamer wilde voeren. Een ervan was het taalvereiste.
Dat was onder andere omdat de CDA-fractie daar toen wezenlijk belang aan hechtte.
Mede tegen die achtergrond wil ik ook thans enkele opmerkingen maken over
het taalvereiste. In mijn eerste termijn heb ik gezegd dat ik al wat minder
ongelukkig zou zijn als de vier taalmodaliteiten – spreken, begrijpen,
lezen en schrijven – in de AMvRB zelf zouden worden neergelegd. Ik heb
dat nu expliciet bevestigd gekregen. Resteert mijn vraag waarom het niet in
de wet zelf kan worden neergelegd nu wij het daarover eens zijn en wij het
ook eens zijn over uitzonderingscategorieën. Wat het niveau betreft,
heeft het antwoord van de staatssecretaris enige duidelijkheid gegeven. Als
ik het goed begrijp, is er bij inburgering sprake van een streefniveau –
niveau 3 – en bij naturalisatie van een minimumniveau, te weten niveau
2. In eerste termijn heb ik gezegd dat het mij niet zozeer gaat om de niveaus
als zodanig, maar om de verhouding tussen beide. Die vraag blijft overeind.
Ik vraag mij af waarom niet het bij inburgering geldende streefniveau 3 –
dat kennelijk duidt op een inspanningsverplichting en niet op een resultaatsverplichting –
wordt geëist. Waarom is bij naturalisatie geen streefniveau geëist?
Immers, niveau 2 is kennelijk een minimum. Graag een nadere toelichting hierop.Uit het antwoord van de staatssecretaris maak ik op dat de afstandscirculaire
een instructie voor ambtenaren is en dat er derhalve geen reden is om te kiezen
voor een AMvRB. Omdat het gaat om harde en zachte categorieën, zal er
in de visie van de staatssecretaris altijd een circulaire nodig zijn. Dit
laatste begrijp ik en gelet op het karakter van het begrip "redelijkerwijs"
kan ik mij dat ook voorstellen. Echter, ik heb begrepen dat een aantal categorieën
uit de huidige circulaire vanwege verdragsverplichtingen is overgeplaatst
naar de wet. Dat duidt er toch op dat er in de huidige circulaire niet zozeer
sprake is van indicaties voor de invulling van het begrip "redelijkerwijs",
maar van min of meer welomschreven categorieën personen ten aanzien waarvan
moet worden bezien of afstand zou moeten worden gedaan van de oorspronkelijke
eis. Dat vind ik eerlijk gezegd van een andere orde. Ik ben het eens met de
staatssecretaris dat een circulaire nodig kan blijven, maar als daarin eenduidig
omschreven categorieën personen staan, lijkt mij om de door mij in eerste
termijn genoemde redenen een AMvRB gewenst en misschien zelfs wel echt nodig.Het is mogelijk dat ik iets over het hoofd heb gezien, maar ik meen dat
de staatssecretaris geen antwoord heeft gegeven op mijn vraag over de overeenstemming
van de terminologie in de nieuwe Vreemdelingenwet met die van de (Rijks)wet
op het Nederlanderschap.Dan kom ik te spreken over het Europees nationaliteitsverdrag. Ik ben
het eens met wat de staatssecretaris zei over het belang van dit verdrag.
De staatssecretaris zegt dat dit verdrag geen omissie kent en dat de gerezen
onduidelijkheid zit in de toelichting. Die redenering kan hij volgen vanuit
zijn perceptie dat artikel 16 inderdaad valt onder de reikwijdte van artikel
7. Dat vecht ik echter juist aan. Ik ga uit van het verdrag, ik ga uit van
de tekst van artikel 7, ik ga uit van de tekst van de toelichting op artikel
7, en ik ga uit van het normale juridisch gebruik dat ook verdragsartikelen
moeten worden geïnterpreteerd conform de toelichting daarop,
al helemaal als die volstrekt helder is. De toelichting als zodanig, los van
de perceptie vanuit artikel 16 van de Rijkswet op het Nederlanderschap, is
duidelijk. Daarmee kom ik tot de stelling dat er kennelijk iets niet geregeld
is, en dat om dat wel te regelen dus niet met een verklaring kan worden volstaan,
maar een voorbehoud zou moeten worden gemaakt. Een vraag in dat verband, die
volgens mij ook niet is beantwoord door de staatssecretaris, betrof artikel
25 van het verdrag, dat gaat over het afleggen van verklaringen die zich beperken
tot hoofdstuk 7. Mijn vraag was, hoe dat artikel moet worden gelezen, gelet
op het voornemen van de staatssecretaris – althans, tot nu toe –
om met een verklaring te volstaan.Tot slot: in het kader van de nationaliteitsdiscussie is het volgens de
staatssecretaris niet relevant om in te gaan op de begrippen "huwelijk" en
"echtgenoten". Ik laat dat in het midden: het zou best zo kunnen zijn. Ik
constateer echter dat in de memorie van antwoord wel degelijk een antwoord
is gegeven, en dat antwoord intrigeert mij. In de memorie van antwoord werd
namelijk verklaard, dat het verdrag zich niet uitlaat over die betekenis.
Ik heb eenvoudigweg geconstateerd dat dat een andere redeneerwijze is dan
die welke werd gehanteerd bij het Haags huwelijksverdrag. Een toelichting
op het verschil tussen die twee redeneringen ontvang ik graag alsnog.Mevrouw Le Poole (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording
van onze vragen. Op een enkel antwoord wil ik nog ingaan. Ik zal niet veel
zeggen over de taaleisen. Ik kan mij namelijk wel vinden in wat de staatssecretaris
heeft gezegd. Het lijkt mij dat hij daarmee de redelijkerwijs te stellen eisen
goed invult. Ik maak mij nog wel zorgen over de uitvoering, met name voor
oudkomers. Juist voor deze groep is dat punt relevant. Het lijkt mij daarom
van erg veel belang dat er veel werk van wordt gemaakt om de toestand daar
te verbeteren. Dat is trouwens ook al aan de orde gesteld door de Partij van
de Arbeid in het kader van de behandeling van de Wet inburgering (oorspronkelijk).Voorzitter! De staatssecretaris heeft niet voldaan aan mijn verzoek, hier
nog eens te herhalen wat hij schriftelijk al heeft toegezegd met betrekking
tot artikel 6, sub b. en sub c. Ik ga ervan uit dat wat hij schriftelijk heeft
toegezegd, voldoende is. Ik wil nog even ingaan op de situatie na vrijspraak
of ontslag van rechtsvervolging. De staatssecretaris heeft uitgelegd dat het
toch erg moeilijk, niet erg nodig en niet erg redelijk is om dan vrijstelling
van leges te geven. Het lijkt mij dat hij wel erg makkelijk voorbijgaat aan
het belang dat iemand kan hebben bij het verwerven van de Nederlandse nationaliteit.
Er wordt gezegd dat dat voor eigen risico gebeurt, maar je kunt worden verdacht
van een strafbaar feit zonder daaraan zelf enige schuld te hebben. Ik zie
werkelijk niet in dat, als je het echt wilt, het zo moeilijk zou zijn om zeker
te stellen dat bij een herhaald verzoek niet meer hoeft te worden betaald.
Dat moet geregeld kunnen worden, net zo goed als de staatssecretaris volgens
toezegging zal regelen dat een herhaald verzoek na vrijspraak of ontslag van
rechtsvervolging sneller kan worden gedaan.Voorzitter! Ik heb nog een paar opmerkingen over de inhoud van de openbareordetoets.
Ik ben blij dat nu goed is uitgezocht, hoe het zat met die vuilniszak, wat
allemaal misverstanden blijken te zijn. Wij zijn het erover eens dat we het
in ieder geval niet over dat soort feiten hebben als we het hebben over vergrijpen
tegen de openbare orde. Verder zegt de staatssecretaris dat dit periodiek
zal worden herzien. Maar hij vindt eigenlijk dat de huidige eisen heel redelijk
zijn. Ik heb begrepen dat in 1999 voor het laatst de invulling van het openbareordebeleid
is herzien. Verder heb ik begrepen dat die ƒ 1000 al in geen jaren
is bijgesteld, en dat dat bedrag er al heel lang staat. Ik weet uit eigen
wetenschap, en uit vele andere bronnen, dat de geldboetes voortdurend omhoog
gaan. Ik neem aan dat dat ook de staatssecretaris bekend is. Zeker in de sfeer
van de economische delicten is een geldboete van ƒ 1000 iets wat je
voor betrekkelijk geringe vergrijpen opgelegd kunt krijgen. Nu hoor ik de
staatssecretaris ook nog zeggen dat ook bestuurlijke sancties nog moeten worden
meegenomen. Dat heb ik dus blijkbaar verkeerd begrepen; ik hoop dat dat nog
wordt rechtgezet. Maar al met al lijkt mij dat een periodieke herziening weer
snel aan de orde zou moeten zijn, en dat nog eens heel goed bekeken moet worden
of die ƒ 1000 een reële grens is om iemand iets te onthouden waarbij
hij of zij – ik herhaal dat – een heel wezenlijk belang kan hebben.
Kan de staatssecretaris nog op deze vraag ingaan?Ik blijf, sprekend over het vluchtelingenverdrag, nog steeds twijfels
houden over de vraag of Nederland iets doet om het verwerven van de nationaliteit
te bespoedigen. Ik zie wel dat Nederland iets doet voor assimilatie van vluchtelingen.
Maar als UNHCR vindt dat Nederland voldoende doet, wie ben ik dan om te zeggen
dat het anders is? Daar leg ik mij dus bij neer.Namens de Partij van de Arbeid is mijn conclusie, zoals we al hadden aangekondigd,
dat wij niet over alle aspecten van dit wetsvoorstel staan te juichen, maar
dat wij denken dat dit het best haalbare is. Al met al zullen we zeker voor
het wetsvoorstel stemmen.Mevrouw Kneppers-Heijnert (VVD):Voorzitter! Dank aan de staatssecretaris voor de beantwoording van onze
vragen. Ik wil graag nog een enkele opmerking maken en ingaan op een enkel
antwoord van de staatssecretaris.De staatssecretaris heeft gezegd dat er verschillende percepties zijn
in de mate van integratie die benodigd is voor indiening van een verzoek tot
naturalisatie. Hij zei dat, wie volwaardig wil en kan participeren, de Nederlandse
nationaliteit moet kunnen krijgen. Ik denk – zonder daarover het debat
opnieuw te willen openen – dat er verschillende percepties zullen blijken
te zijn over wat volwaardig willen en kunnen participeren is.Mijn fractie is heel blij met de toezegging dat de door ons zeer belangrijk
geachte vier modaliteiten voor taalvereisten in de algemene maatregel van
bestuur komen te staan. Inhoudelijk zijn wij het dus eens. Ik heb dan ook
een soortgelijke vraag als mevrouw Timmerman. Als we het dan inhoudelijk eens
zijn, wat is er dan op tegen om dat in de wet vast te leggen? Is dat een principieel
punt, of is dat een praktisch punt, namelijk dat we dan weer
terug moeten naar de Tweede Kamer? Ik vroeg mij af, het amendement van de
Tweede Kamer op dit punt bekijkend, waarom de staatssecretaris niet gewoon
in de Tweede Kamer heeft gezegd: ik heb een probleem met dit amendement, dat
zit hem in dat "ten minste"; ik kan niet terug naar nul in verband met de
uitzonderingscategorieën. Ik heb echter aangegeven dat juridisch alles
kan worden geregeld. Waarom is dan niet voor een andere formulering gekozen?
Het valt mijn fractie namelijk op, dat er steeds meer springende punten in
lagere regelgeving worden weggezet, en dat daarop zelfs al bij de behandeling
wordt vooruitgelopen. Wij hebben dat ook gezien bij de nieuwe Vreemdelingenwet
en de strafrechtelijke opvang voor verslaafden, waarover we vanmiddag nog
moeten stemmen. Mijn fractie vindt toch eigenlijk dat wezenlijke punten in
de wet behoren te worden geregeld. Ik hoop dat de staatssecretaris ons met
zijn antwoord kan overtuigen van de noodzaak dat het niet in de wet hoeft.Voorzitter! Ik heb nog een vraag over de cursussen in het kader van de
Wet inburgering nieuwkomers (WIN). De staatssecretaris heeft uitgelegd, hoe
dat in elkaar zit: na één jaar word je getoetst en krijg je
een certificaat met de aantekening van een feitelijk niveau. Ik weet niet
of de staatssecretaris net als ik vorige week zaterdag de bijlage van de NRC
heeft gelezen. Ervan uitgaande dat de inhoud van dat artikel juist is, werd
ik daar, populair gezegd, niet vrolijk van. Het blijkt namelijk geen toets
te zijn om te toetsen, maar vanwege financiële redenen. Hoe reëel
is de aantekening van het niveau die op het certificaat komt te staan? Dat
riep bij mij de vraag op, welk niveau het meest wordt behaald. Kan de staatssecretaris
daarvan enige indicatie geven? Als heel veel mensen niveau 1 halen, moeten
zij dan een aanvullende toets doen als zij zich een aantal jaren later willen
laten naturaliseren, om op die manier niveau 2 te halen?Staatssecretaris Cohen:Voorzitter! Dank voor de nadere vragen, gesteld door de dames Timmerman,
Le Poole en Kneppers.Ik begin met de vraag van mevrouw Timmerman over de taaleisen. Ik ben
het met haar eens dat tijdens de behandeling in 1996 met name van de kant
van haar fractie de kwestie van de taaleisen in verband met de integratie
aan de orde is gesteld. Als ik dat anders heb gezegd, heb ik dat in ieder
geval niet bedoeld, want ik was mij daarvan zeer bewust. Overigens anders
dan indertijd de fractie van de VVD, die toen op dat punt niet is ingegaan.Mevrouw Timmerman en mevrouw Kneppers hebben gevraagd, waarom die vier
modaliteiten niet in de wet staan. Verder hebben zij gevraagd, waarom dat
niet kan. Het antwoord op de eerste vraag is dat daarvan in de wet zoals ik
die heb voorgelegd aan de Tweede Kamer, geen sprake was. De discussie die
daar is gevoerd, heeft inderdaad geleid tot een zekere aanscherping en vervolgens
tot een toezegging van mij om daarop nader in te gaan bij algemene maatregel
van bestuur. De indieners van een amendement vonden dat je daarin nog wat
verder kunt gaan, waarop het amendement-Verhagen/Niederer is ingediend. Ik
had bezwaar tegen dat amendement, omdat de uitzonderingscategorieën die
daarbij wat mij betreft belangrijk waren, daarin niet voorkwamen. Dat amendement
is vervolgens verworpen. Dat betekent dat de wet voorligt zoals zij voorligt.
Als wordt gevraagd of het antwoord anders kan, is het antwoord: ja, natuurlijk,
alles kan anders. Maar de wet ligt nu wel voor zoals zij er ligt. Ik constateer
dat het amendement-Verhagen/Niederer is verworpen. Eerlijk gezegd vind ik
het nogal wat om terug te gaan naar de Tweede Kamer en te zeggen: weliswaar
is het amendement verworpen, maar in de Eerste Kamer is er een zekere aandrang
om dat toch te doen, zullen we dat toch maar niet doen? Dan weet ik eerlijk
gezegd het antwoord wel. Eerlijk gezegd vind ik dat staatsrechtelijk zwak
uitgedrukt ook niet echt fraai.Mevrouw Timmerman-Buck (CDA):Los van de laatste opmerking begrijp ik dat de staatssecretaris politiek-principieel
gezien er geen bezwaar tegen had gehad om op het moment dat de wetstekst werd
geconcipieerd, de vier modaliteiten daarin te noemen. De wijsheid kan altijd
toeslaan, ook in dit geval kennelijk, maar zoals gezegd begrijp ik dat het
geen politiek-principieel punt meer is.Staatssecretaris Cohen:Met deze AMvB en de wijze waarop deze vorm krijgt, kun je duidelijk zien
dat we op dit punt meer beleid gaan voeren dan in het verleden is gebeurd.
Het zou mij een lief ding waard zijn om daarmee eerst ervaring op te doen
en te kijken, hoe dat gaat. Ik heb in de Tweede Kamer inderdaad het standpunt
ingenomen dat als het gaat om het volwaardig participeren in de samenleving
en de verhouding tot de gestelde taaleisen, met het voorliggende voorstel
en de AMvB die daarop van toepassing is betrekkelijk ver wordt gegaan. Wij
moeten dat maar proberen, ook in het licht van de discussie van het afgelopen
jaar. Nogmaals, laten we nu eens kijken hoe dat loopt. Materieel ben ik in
ieder geval blij dat ik met mevrouw Kneppers kan constateren dat hierover
op dit ogenblik geen verschil van mening bestaat.Voorzitter! Mevrouw Timmerman heeft terecht aandacht besteed aan de gestelde
eisen. Als het gaat om inburgering is sprake van streefniveaus. Daarbij wordt
gemikt op niveau 3, gegeven het feit dat het gaat om personen die allerlei
verschillende niveaus kunnen bereiken. Daarbij wordt uitgegaan van vreemdelingen,
zoals schrijvers, die na verloop van een paar jaar al in het Nederlands kunnen
schrijven. Ook wordt gedacht aan diegenen, genoemd door mevrouw Kneppers,
die nog niet eens niveau 1 halen. Dat is een heel wijde range, wat ik een
goede zaak vind. Dat is iets anders dan de minimumeis die wordt gesteld als
het gaat om naturalisatie. Dát niveau moet worden gehaald. Bij de inburgeringswet
zou je kunnen zeggen dat sprake is van het stimuleren om tot inburgering te
komen, terwijl bij naturalisatie sprake is van een examen. Ik vind het daarom
niet belangrijk om bij het minimumniveau voor naturalisatie nog een streefniveau
te zetten. Streven is natuurlijk altijd prachtig, maar het gaat erom, bij
naturalisatie te bekijken of aan de eisen is voldaan. Bij inburgering zit
de eis niet in het niveau dat daaraan wordt gesteld, maar in het aantal uren
dat daaraan is gewerkt. Zo ligt die verhouding ongeveer.Voorzitter! In de oude en de huidige afstandscirculaire was het nodig,
in te spelen op het tweede protocol, dat een aantal vrijstellingscategorieën
kent, die in een nationaal instrument zouden kunnen worden neergelegd. Die
categorieën zijn in afwachting van wijziging van de rijkswet opgenomen
in de circulaire, wat gerechtvaardigd was, omdat ook de categorieën van
het protocol te rekenen zijn onder "redelijk", als bedoeld in artikel 9. Maar
nu deze wetswijziging voorligt, gaan ze naar de plaats waar ze horen, namelijk
de wet zelf. De categorieën die overgebracht zijn, dus de harde categorieën,
zitten nu in de wet. Wat overblijft, zijn de zachtere categorieën. Over
de laatste heb ik in eerste termijn al gezegd, waarom het naar mijn idee geen
zin heeft om ze neer te leggen in een AMvB, omdat die altijd gevolgd moet
worden door een circulaire met instructies ten behoeve van uitvoerende ambtenaren.Mevrouw Timmerman-Buck (CDA):Ik begrijp dit, maar het gaat toch enigszins langs mijn vraag heen. Immers,
ook ik heb gezegd dat ik mij kan voorstellen dat een circulaire nodig blijft,
althans als instructie voor ambtenaren, met toetspunten, om te bezien of al
dan niet afstand moet worden gedaan van de oorspronkelijke nationaliteit.
Mijn vraag echter betrof het feit dat in die circulaire min of meer duidelijk
omschreven groepen personen staan, waarbij met de aanduiding wordt bedoeld
dat die groep al dan niet afstand moet doen van de oorspronkelijke nationaliteit.
Op het moment dat je zo'n duidelijke omschrijving geeft van groepen personen –
een aantal categorieën is overgeheveld naar de wet, maar er blijven er
kennelijk nog enkele over – vraag ik mij gelet op het belang van de
materie, namelijk de vraag of al dan niet afstand moet worden gedaan, af of
het daarom niet in een algemene maatregel van rijksbestuur moet worden neergelegd.
Een ander argument, waarop de staatssecretaris nog niet is ingegaan, geldt
ook: het gaat hier niet om een gewone wet, maar om een rijkswet. We hebben
dus niet alleen met ons nationale parlement van doen.Staatssecretaris Cohen:Als ik het goed zie – ik kijk stiekem eventjes naar boven –
is de circulaire voor een deel doodeenvoudig uitwerking van de wet. Als daarin
een dubbele nationaliteit wordt toegestaan als je niet af kunt komen van je
oude nationaliteit, lijkt het mij weinig zinvol om nog eens neer te leggen,
welke landen op dit ogenblik die regeling kennen. Maar dat is dus een toepassing
van het principe dat in de wet is neergelegd, en is als instructie voor ambtenaren
bedoeld. Als de situatie in een land van herkomst verandert, verandert die
instructie dus ook. Het is dan veel simpeler om dat in de circulaire te veranderen,
dan in de algemene maatregel van rijksbestuur. Dat is de ene categorie. De
andere categorie is een toepassing van het begrip "redelijk". In de algemene
maatregel van rijksbestuur kom je niet verder dan te zeggen: dat moet op een
redelijke manier worden toegepast. De uitwerking daarvan kan niet anders dan
in een circulaire plaatsvinden.Voorzitter! Mevrouw Timmerman heeft nog gevraagd naar de overeenstemming
tussen de Vreemdelingenwet en de rijkswet. Daaraan wordt gewerkt. Op redelijk
korte termijn wordt geprobeerd, die begrippen met elkaar in overeenstemming
te brengen.Voorzitter! Ik kom toe aan het nationaliteitsverdrag. Ik denk dat we op
dat punt niet veel verder komen, aangezien ik niet uitga van de redenering
van artikel 16. Ik heb geprobeerd om artikel 16 te laten passen in artikel
7 van het verdrag, wat naar mijn gevoel het geval is. Als er discrepantie
is, zit dat in de toelichting. Het is goed, daar te volstaan met een verklaring.
Over artikel 25 merk ik op, dat ik vrees dat ik de Kamer op de vragen daarover
op dit moment geen volledig antwoord kan geven. Als u dat nodig vindt, voorzitter,
wil ik dat nog schriftelijk doen, hoewel we dat al uitvoerig hebben besproken
in de schriftelijke discussie.Voorzitter! Ik hoopte dat ik een adequate toelichting had gegeven op het
verschil tussen de begrippen huwelijk en echtgenoot. Ik heb aangegeven dat
het Europees Verdrag een duidelijk andere status heeft dan het Haags huwelijksverdrag.De zorgen van mevrouw Le Poole over de cursussen voor oudkomers worden
door de regering gedeeld. Om die reden is een taskforce ingesteld, om met
grote spoed te proberen, daar op een goede manier uit te komen. Mevrouw Le
Poole had mij gevraagd, over artikel 6, sub b. en c., te herhalen wat al schriftelijk
was toegezegd. Zelfs zonder dat ik precies weet wat daarin staat, kost mij
dat geen enkele moeite. Immers, als ik dat schriftelijk heb gedaan, is het
prima om dat ook nog eens mondeling te herhalen.Over de vrijstelling van leges zegt mevrouw Le Poole dat daarbij wordt
voorbijgegaan aan het belang om de Nederlandse nationaliteit te verkrijgen.
Maar, voorzitter, als op een gegeven ogenblik inderdaad sprake is van een
verdenking van een strafbaar feit, stuit dat als het ware op de mogelijkheid
om het Nederlandse staatsburgerschap te krijgen. Of het nu wel of niet belangrijk
is: als dat aan de orde is – daargelaten of het terecht of niet terecht
is – maakt het feit dat er een verdenking ligt en dat er wordt vervolgd
het onmogelijk om die naturalisatie door te zetten. Dat weet betrokkene dan
ook, aangezien dat hem aan alle kanten wordt meegedeeld. Daarom zal betrokkene
er verstandig aan doen, te stoppen met die aanvraag en pas op het moment dat
die procedure is afgerond, er in het geval van vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging
mee voort te gaan.Voorzitter! Ik kom toe aan de vraag of het bedrag van ƒ 1000 te
laag is. Zoals ik al eerder heb gezegd, gaat het toch echt om misdrijven.
In ons strafrecht is dat het ernstigste feit dat kan worden gepleegd, zij
het met verschillende categorieën. Ik heb inderdaad op dit ogenblik het
gevoel dat, ook al zijn bij economische delicten wel eens bedragen aan de
orde die hoger zijn, dit een grens is waarmee we uit de voeten kunnen. Mijn
opmerking over bestuurlijke sancties sloot daarbij aan: als er bestuurlijke
boetes worden opgelegd, zijn er dus geen sancties in het strafrecht en geen
misdrijven, die niet meetellen als het gaat om een beoordeling in het kader
van de openbare orde. Dat wijst eerder in de door spreekster genoemde richting
dan in de andere richting. Ik zal mijn opvolger vragen, dit punt heel goed
in de gaten te houden.Mevrouw Kneppers constateerde nog eens dat er verschillende percepties
zijn als het gaat om naturalisatie. Zij voegde eraan toe dat dat misschien
leidt tot percepties over het volwaardig participeren. Ik sluit dat niet uit.
Ik denk dat dat inderdaad een consequentie is van die verschillende percepties.
Over de modaliteiten van de taalcursussen heb ik gesproken.
Hetzelfde geldt voor de WIN-cursussen. Mevrouw Kneppers wees nog op het artikel
in de NRC, waarvan zij niet vrolijk werd. Als zij mij vraagt, hoe reëel
de aantekening van het niveau is, moet ik het antwoord daarop schuldig blijven,
omdat ik dat eenvoudigweg niet weet. De vraag ligt namelijk op het terrein
van collega Van Boxtel. Als men na het halen van niveau 1 naturalisatie aanvraagt,
brengt dat, gegeven de voorgenomen maatregel van rijksbestuur, met zich mee
dat men het tweede niveau zal moeten behalen voordat men een vrijstelling
krijgt.De wetsvoorstellen worden achtereenvolgens zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt van 13.00 uur tot 14.00 uur geschorst.De voorzitter:Ik stel de Kamer voor, gehoord het College van senioren, om als Eerste
Kamer toe te treden tot de op 8 november 2000 in Parijs opgerichte Association
des Senats d'Europe of the Association of European Senats, waarvan de statuten
op 17 november 2000 zijn rondgezonden.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20002001-640-652.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl