Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en andere wetten met het oog op de opneming in het Wetboek van Strafrecht van eenvormige strafbepalingen inzake het verstrekken van onware gegevens en het nalaten te voldoen aan wettelijke verplichtingen om tijdig gegevens te verstrekken (concentratie strafbaarstelling frauduleuze gedragingen) (23993)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 494-502

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

31-01-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 13, pagina 494-502

18-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23993Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en andere wetten met het oog op de opneming in het Wetboek van Strafrecht van eenvormige strafbepalingen inzake het verstrekken van onware gegevens en het nalaten te voldoen aan wettelijke verplichtingen om tijdig gegevens te verstrekken (concentratie strafbaarstelling frauduleuze gedragingen) (23993)Pagina 494-502
Lijst van besluiten (dinsdag 18 januari 2000)Pagina 502-503
Presentie en opening (dinsdag 18 januari 2000)Pagina 493-493
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met wijzigingen met betrekking tot de financiering van ziekenfondsen (maximering reserves ziekenfondsen) (26368); - en 17 andere wetsvoorstellenPagina 493-494
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 18 januari 2000)Pagina 503-505

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en andere wetten met het oog op de opneming
in het Wetboek van Strafrecht van eenvormige strafbepalingen inzake het verstrekken
van onware gegevens en het nalaten te voldoen aan wettelijke verplichtingen
om tijdig gegevens te verstrekken (concentratie strafbaarstelling frauduleuze
gedragingen) (23993).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! Uw collega's in de Kamer zullen ongetwijfeld begrip
hebben gehad voor de vertwijfeling die zich hoorbaar van u meester maakte
bij het aflezen van de vele wetsvoorstellen voortvloeiende uit de Najaarsnota.
Die vertwijfeling heeft bij u zelfs geleid tot de vraag of dit de verklaring
is van de afwezigheid van de voorzitter. Bij mij kwam toen de vraag op of
deze uitingen van vertwijfeling de Handelingen van deze Kamer zouden bereiken.
Bij het uitspreken van deze woorden heb ik de verwachting dat deze wel de
Handelingen van deze Kamer zullen bereiken.Voorzitter! Deze Kamer heeft de afgelopen maanden opmerkelijk weinig wetgeving
te behandelen gekregen. Dat kan voor een deel te maken hebben gehad met politieke
seizoensomstandigheden. De vraag moet echter ook worden gesteld of de planning
van wetgeving, of wellicht een tekort aan planning, daarmee te maken heeft.
Graag horen wij de minister van Justitie daarover, want zelfs van het ministerie
van Justitie is de afgelopen maanden weinig wetgeving aan de orde geweest
die tot een discussie in deze vergaderzaal aanleiding moest geven.Moet er rekening mee worden gehouden dat er inmiddels andere wetgeving
aan komt? Zullen ons bijvoorbeeld nog voor de Europese voetbalkampioenschappen
2000 urgente voorstellen bereiken om extra bevoegdheden aan de overheid toe
te kennen? Mocht het zo zijn dat wij rekening moeten houden met nieuwe wetsvoorstellen
die straks tot een opmerkelijke werkdruk aanleiding geven, wil de minister
ons dan daar vanmiddag wellicht over informeren?Vandaag staat er wel een wetsvoorstel ter behandeling op de agenda na
de zojuist door de voorzitter en ons verwerkte hamerstukken. Dit wetsvoorstel
is in zijn oorspronkelijke vorm nog afkomstig van het derde kabinet-Lubbers.
Het was in mei 1994 voor advies aan de Raad van State voorgelegd en is na
verwerking van het advies in november 1994 onder verantwoordelijkheid van
minister Sorgdrager bij de Tweede Kamer ingediend. De CDA-fractie staat achter
de concentratie van de strafbaarstelling van frauduleuze gedragingen en de
regelingen daarvan als commune delicten. Daarmee worden bepalingen in een
reeks wetten betreffende de sociale zekerheid overbodig. Er zijn echter ook
bij ons vragen over de consistentie van de strafbaarstelling van de diverse
vormen van valsheid in geschrifte en daarmee vergelijkbare delicten. Het voorliggende
wetsvoorstel kent in de voorgestelde artikelen 227a en 227b strafmaxima van
vier jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Die strafmaat
is bepaald tegen de achtergrond van de strafmaat inzake vergelijkbare delicten
in de fiscale sfeer. Blijkens de brief van de minister van Justitie van 20
mei 1999, 26564, stuk nr. 1, pagina 11, over wettelijke strafmaxima, acht
hij deze maxima juist gekozen in verhouding tot andere vermogensdelicten.
Mijn fractie ziet geen aanleiding om tegen het oordeel van de minister op
dit punt in te gaan, maar drie weken daarvóór was een wetsvoorstel
ingediend tot herziening van de corruptiewetgeving. Dat was dus drie weken
voordat de minister van Justitie deze brief schreef. Ik verwijs hiervoor naar
 Kamerstuk 26469. Het voorgestelde artikel 323a stelt het opzettelijk
en wederrechtelijk aanwenden strafbaar van een EG-subsidie voor andere doeleinden
dan waarvoor ze is verstrekt. Daarop wordt een maximumstraf van drie jaren
gevangenisstraf gesteld dan wel een geldboete van de vijfde categorie. Dat
is dus een jaar minder dan in het onderhavige wetsvoorstel als het gaat om
de frauduleuze gedragingen, waarbij, zij het niet uitsluitend, moet worden
gedacht aan de sociale zekerheid. In de vergelijking bevreemdt dit ons.In het wetsvoorstel dat in april 1999 is ingediend, staat voorts dat het
omkopen van een ambtenaar ingevolge het voorgestelde artikel 177a gestraft
zal worden met slechts twee jaar gevangenisstraf dan wel een geldboete van
de vierde categorie, en volgens artikel 362 geldt dezelfde maximumgevangenisstraf
voor de ambtenaar die zich laat omkopen. Naar ons inzicht is dit niet in balans:
vier jaar gevangenisstraf in het onderhavige wetsvoorstel, voor de EG-fraude
drie jaar en voor beide kanten van de corruptie twee jaar als maximumstraf.
Wij vinden het niet consistent en verzoeken de minister van Justitie, uit
te spreken of hij bereid is om alsnog een passend zwaardere strafmaat inzake
de corruptiedelicten in overweging te nemen. Wij zien met belangstelling uit
naar het antwoord van de minister van Justitie.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter! Ik heb het afgelopen kerstreces onder meer benut voor het
schrijven van de rubriek voor de Internetsite van de Eerste Kamer, op verzoek
van de Afdeling voorlichting. Mijn kopij zal deze week invoegen op de elektronische
snelweg. Daarin heb ik mijn credo geventileerd over wat wetgeving volgens
mij zou moeten zijn, binnen het bestek van de 400 woorden die mij vergund
waren. Ik heb in het stukje gepleit voor begrijpelijker, toegankelijker, helderder
geformuleerde wetgeving en voor wetgeving die meer is gebaseerd op juridische
en minder op politieke opportuniteit.In hetzelfde kerstreces zette ik mij aan de voorbereiding van dit wetsvoorstel.
In eerste instantie moest ik even in mijn ogen wrijven toen ik daarin las
dat de minister of zijn ambtsvoorgangster of haar ambtsvoorganger sprak van
niet minder dan een legislatieve schoonheidsbehandeling die dit wetsvoorstel
zou opleveren. Ik dacht dat het dan wel een wetsvoorstel zou moeten zijn waar
ik van harte mee kon instemmen.Het voorstel voegt vier nieuwe maatregelen toe aan het Wetboek van Strafrecht
en schrapt er ongeveer 50, met name in de sfeer van de sociale zekerheid.
Het doel is: uniformering en concentratie. Dat is een nobel doel, maar ik
maak er toch enkele kanttekeningen bij waaruit zal blijken dat ik er vooralsnog
niet van overtuigd ben dat ik echt graag klant word in schoonheidssalon Winnie
of Benk of misschien zelfs Ernst. Het eerste wat mij opviel, was dat de nieuw
voorgestelde maatregelen geen grootste gemene deler vormen van de maatregelen
die zij vervangen. Het valt met name op dat de strafmaat voor opzettelijk
gepleegde fraude fors wordt verhoogd met 100%, van maximaal twee jaar naar
maximaal vier jaar, terwijl wordt gesteld dat het huidige strafmaximum in
de materiewetten niet als een probleem wordt ervaren. Er wordt een parallellie
getrokken met het fiscale recht, maar daarbij valt mij dan weer op dat fiscale
fraude uitgezonderd blijft van deze vier uniforme nieuw aan te nemen normen.
Ik vraag de minister om op deze verhoging van het strafmaximum in te gaan.
Volgens zijn ambtsvoorgangster is hier geen andere noodzaak voor dan het esthetische
beginsel dat dit zo mooi lijkt op de normstelling in het fiscale recht.Maar er is meer. Zo valt mij op dat meer feiten strafbaar zullen worden
dan thans het geval is. Artikel 26 van de Werkloosheidswet bevat de bepalingen
waaraan een werkloze werknemer moet voldoen om een uitkering te krijgen en
te houden. Hierbij gaat het voornamelijk om het tijdig aanvragen en het tijdig
inleveren van werkbriefjes, het tijdig inschrijven bij de arbeidsvoorziening
en dat soort zaken. Tot dusverre werd daartegen alleen een maatregel bedreigd
en geen bestuurlijke boete. De overtreding van die bepaling is ook niet strafbaar
gesteld. Het lijkt mij dat het met deze globaal geformuleerde nieuwe bepaling
wel een strafbaar feit is, als iemand bijvoorbeeld te laat een werkloosheidsuitkering
aanvraagt of te laat zijn werkbriefje inlevert.De delictsomschrijving is in het algemeen ruimer en minder scherp dan
de delictsomschrijvingen die nu nog in de materiewetten zijn vervat. Het viel
mij bijvoorbeeld op dat het nalaten informatie te geven of het onware informatie
geven over zaken die betrekking hebben op het recht op uitkering van iemand
anders, onder de nieuwe bepaling zal vallen, terwijl dat in de materiewetten
over het algemeen niet zo is.Verder viel mij op dat in de WAO, in de WW, alsmede in de Algemene bijstandswet
altijd het oogmerk om fraude te plegen werd vereist, als het gaat om opzettelijke
fraude. Dat element van het oogmerk is uit de voorgestelde delictsomschrijving
verdwenen. Waarom is dat gebeurd? Waarom is er gekozen voor een wat diffusere
delictsomschrijving op dit punt?Maar er is nog meer. Ik heb het gevoel dat de nu voorgestelde bepalingen
ook buiten de sfeer van de sociale zekerheid en de subsidies relevant kunnen
zijn. De minister moet mij maar corrigeren als het niet zo is, wat ik hoop.
Als een vreemdeling toelating in Nederland vraagt, een verhaal opdist dat
bezijden de waarheid is en op basis van dat verhaal een claim legt op een
verblijfsvergunning of een daaraan gekoppeld recht op een bepaalde verstrekking,
valt zo iemand dan onder een van de vier nu voorgestelde delictsomschrijvingen?
Dat zou een heel nieuwe dimensie geven aan het vreemdelingenrecht. Dat is
op zichzelf al een discussie waard.Je kunt je de vraag stellen of deze nieuwe normen ook buiten het bestuursrecht
werking kunnen hebben. Wat is bijvoorbeeld rechtens als een werknemer zich
ziek meldt bij zijn werkgever, terwijl hij duidelijk niet ziek is, in de hoop
of in de verwachting dat hij daarmee recht op loondoorbetaling heeft zonder
ervoor te hoeven werken? In arbeidsconflicten komt dit meer dan eens voor.
Pleegt zo iemand een overtreding van een van de nu voorgestelde bepalingen
of is dat niet het geval? Is dat recht op loon gelijk te stellen met een uitkering
of verstrekking, zoals in de voorgestelde bepalingen? Dat zou een geheel nieuwe
dimensie geven aan het arbeidsrecht en het tamelijk genuanceerde sanctiestelsel
bij kwesties rond zieke werknemers in onbalans brengen. Ik ben benieuwd naar het antwoord op deze vragen. Daarvan zal het afhangen of mijn
fractie met dit voorstel zal instemmen.Daarnaast wil ik een opmerking maken over de bestuurlijke boeten bij dit
wetsvoorstel. Wij hebben in de laatste tien jaar een beduidende opmars gezien
van de bestuurlijke boeten, ook in de sociale zekerheid. Sinds 1996 geldt
de Wet boeten, maatregelen en terug- en invordering sociale zekerheid, waarbij
de bestuurlijke boete werd verankerd in de verschillende materiewetten. Het
komt mij voor dat bij een aantal van wat nu frauduleuze gedragingen wordt
genoemd, de bestuurlijke boete beter op zijn plaats is dan de strafrechtelijke
aanpak. Ik doel dan op stomme nalatigheid, per ongeluk iets foutiefs aankruisen
of per ongeluk verkeerde informatie doorgeven per telefoon. Ik doel dus op
feiten die nu onder de voorgestelde bepalingen strafbaar zijn – voor
een deel zijn zij dat ook onder de huidige materiewetten – en waarvan
men zich moet afvragen of die wel thuishoren in de sfeer van het strafrecht.Ik vraag mij af of er werkelijk zo'n maatschappelijke weerzin is tegen
dit soort betrekkelijk beperkte omissies dat daar strafrecht op los moet worden
gelaten en dat het sanctie-instrumentarium, zoals dat nu bijvoorbeeld in de
Algemene bijstandswet in het kader van de bestuurlijke boeten is vastgelegd,
niet voldoet. Ik wil in dit verband de minister een aantal cijfers voorhouden
die ik haal uit het rapport Straffen met beleid. Dat is een evaluatie van
de Wet boeten en maatregelen, die afgelopen zomer door het CTSV is gepubliceerd.
Daaruit haal ik onder andere het cijfer van 12% van de uitkeringsgerechtigden
die weten wat de sanctie is bij een te late aanvraag voor de Werkloosheidswet.
Slechts 38% van de ouders weet dat men een kind moet afmelden als het niet
meer schoolgaand is, maar gaat werken. Veel mensen denken dat de instanties
dat soort gegevens doorgeven. Zij verkeren in de vooronderstelling dat alle
databestanden inmiddels aan elkaar gekoppeld zijn. Zij denken dat een aantal
zaken niet meer zelf spontaan doorgegeven hoeven te worden. Het gaat dan om
mensen die volstrekt te goeder trouw zijn. Is het in de visie van de minister,
waar de regels van de sociale zekerheid voortdurend wijzigen, zo dat een bona
fide uitkeringsgerechtigde een strafbaar feit pleegt als die door stom toeval
of door onwetendheid of door een gebrek aan vermogen tot adequaat handelen,
nalaat om die informatie te geven die nodig is voor het vaststellen van zijn
recht op uitkering? Kan niet worden volstaan om dit soort feiten met een bestuurlijke
boete of een maatregel te bedreigen? Ik hoor hierop graag een reactie van
de minister.Mijn laatste opmerking is dat mij is opgevallen dat in het wetsvoorstel
nogal wat wetten en instanties genoemd worden die niet meer bestaan. Het wetsvoorstel
spreekt van bedrijfsverenigingen, de Algemene weduwen- en wezenwet, de WAGW,
maar spreekt niet over de WIK, de REA, de WAZ, de ANW en al die andere wetten
die wij sinds 1996 in het Staatsblad gepubliceerd hebben gezien. Er is ongetwijfeld
een legislatieve list verzonnen, die maakt dat wij nu geen onzin aannemen.
Ik wil graag van de minister horen wat die list is.Voorzitter! Mijn conclusie is dat het wetsvoorstel naar mijn smaak meer
regelt dan het belooft, zonder dat de noodzaak van die meerwaarde goed is
onderbouwd. Voor mij zijn de gevolgen van dit wetsvoorstel nog niet te overzien,
met name waar het gaat om de vraag of de strafnormen een uitstraling hebben
naar de terreinen die nu nog niet onder de betreffende normen vallen.Het wetsvoorstel gaat naar mijn visie mank aan een goede definitie van
het begrip frauduleuze gedraging. Alles wat maar te maken heeft met te laat
inleveren, niet doorgeven etc., wordt als een frauduleuze gedraging gekenmerkt.
Dat miskent volgens mij dat heel veel burgers, dag in dag uit, kennelijk frauduleuze
gedragingen plegen zonder zich daar zelf bewust van te zijn, laat staan dat
zij zich inderdaad hebben willen bevoordelen.Het voorstel leidt mijns inziens tot een grote overlap met de bestuurlijke
boete die kan worden opgelegd. Al met al heb ik dus niet het idee dat wij
hier werken aan een legislatieve schoonheidsbehandeling. Als de minister mij
denkt te kunnen overtuigen van de intrinsieke schoonheid van dit wetsvoorstel,
wil ik daar echter graag naar luisteren.Mevrouw Le Poole (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Het wetsontwerp dat vandaag als eerste in de nieuwe
eeuw wordt behandeld, heeft lang op behandeling moeten wachten. De heer Hirsch
Ballin heeft al gememoreerd dat zelfs hij zich nog met dit wetsontwerp heeft
beziggehouden. Het duurde verder ook lang, voordat de vragen van deze Kamer
werden beantwoord, omdat het wetsvoorstel volgens de regering geen hoge prioriteit
in haar wetgevingsprogramma had. Toen de vragen van de Kamer min of meer waren
beantwoord, bleek dat de regering geen afhandeling wenste voordat de reparatiewet
was behandeld. Bovendien besloot de vaste commissie voor Justitie dat afhandeling
niet opportuun was, voordat het lopende onderzoek naar de wettelijke strafmaxima
was voltooid. Dit laatste is inmiddels het geval. Er is ook een regeringsstandpunt
over de wettelijke strafmaxima en er zijn reacties van de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak, de Nederlandse Orde van Advocaten en het college van procureurs-generaal.
Het regeringsstandpunt is nog niet in de Tweede Kamer besproken. Het lijkt
ons echter dat afhandeling van het onderhavige wetsontwerp hier niet op hoeft
te wachten.Ik stel voorop dat de PvdA-fractie positief staat tegenover de essentie
van het wetsontwerp: een eenvormige regeling in het Wetboek van Strafrecht
van het mondeling onjuiste informatie verstrekken om zodoende een uitkering
te krijgen en het nalaten informatie te geven aan uitkerende instanties die
wel gegeven had moeten worden. Dit is een verbetering ten opzichte van de
huidige situatie, waarin verschillende socialezekerheidswetten verschillende
strafbepalingen op dit punt bevatten. Het schijnt ons toe dat een eenvormige
regeling de duidelijkheid verhoogt en de toepassing van de juiste strafbepalingen
vereenvoudigt. Het belang van de nieuwe regeling dient wel te worden gerelativeerd.
In de huidige praktijk zijn er namelijk, voorzover ons bekend, geen problemen,
hetgeen wellicht ook de lage prioriteit in het wetgevingsprogramma verklaart.Waar wij over zijn gevallen, is dat in het kader van deze operatie ook
het strafmaximum aanzienlijk is verhoogd. De maximumgevangenisstraf
op de opzettelijke vorm van het delict is verhoogd van twee tot vier jaar
en de boete is verhoogd van derde of vierde categorie tot vijfde categorie.
De enige motivering die hiervoor bij gelegenheid van de schriftelijke behandeling
in de Tweede Kamer werd gegeven, luidde dat zodoende de strafbedreiging gelijk
werd getrokken aan die in fiscale delicten, waarvan de strafwaardigheid als
ongeveer gelijk werd ingeschat. De mogelijke noodzaak tot toepassing van dwangmiddelen
speelde geen rol.Dit nu leek ons een magere motivering zowel in het licht van mijn praktijkervaring
als die van anderen. Deze praktijkervaring werd overigens bevestigd door de
antwoorden van de regering op onze vragen. Zij stelt immers dat in de praktijk
in dit soort zaken geen straffen van deze orde worden gevorderd of opgelegd
en dat de geldende strafmaxima in het geheel niet als knellend worden ervaren.
Daar komt bij dat de gelijkstelling van fiscale delicten en socialezekerheidsdelicten
voor de hand lijkt te liggen. Deze gaat echter om allerlei redenen maar gedeeltelijk
op. Voor de precieze verschillen en overeenkomsten verwijs ik naar het proefschrift
van Roording. Het gaat om delicten die inbreuk maken op een vergelijkbaar
belang, maar om een verschillend type delinquenten. Aangezien het bedreigen
met het opleggen van gevangenisstraf een serieuze zaak is, meenden wij dat
voor een verdubbeling van het strafmaximum een betere motivering nodig was.Inmiddels is het onderzoek naar de wettelijke strafmaxima voltooid. De
minister vindt in dit onderzoek een bevestiging van zijn standpunt dat de
gekozen maximumstraf van vier jaar past binnen de systematiek van strafmaxima
in het Wetboek van Strafrecht en consistent is met het geheel van strafmaxima
in het vermogensrecht. Uit standpunten van het college van procureurs-generaal,
de Nederlandse Orde van Advocaten en de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak
valt niet af te leiden dat zij het met deze stelling oneens zijn. Wij vinden
dat het standpunt van de regering na het betrokken onderzoek in elk geval
beter onderbouwd is. Er resteren echter toch nog wel enkele vragen. De heer
Hirsch Ballin heeft er al een aan de orde gesteld en ook ik heb er enkele
gesteld.Wij blijven zitten met de vraag hoe het te rijmen valt dat enerzijds de
wettelijke strafmaxima verhoogd worden, terwijl het anderzijds in de praktijk
zelden of nooit voorkomt dat een lange gevangenisstraf wordt opgelegd, laat
staan dat een gevangenisstraf van meer dan twee jaar wordt opgelegd. Blijkens
de stellingname van de regering in de memorie van antwoord in de Eerste Kamer
is het verder niet de bedoeling dat er zwaardere straffen worden geëist.
Hierover verder doordenkend komen wij niet verder dan dat ook voor het "basisvermogensdelict",
diefstal, in zijn ongekwalificeerde vorm het wettelijk strafmaximum wel zelden
of nooit zal worden opgelegd. De serieuze benadering van socialezekerheidsfraude,
waarvan overigens ook mijn fractie een voorstander is, is binnen de tot nu
toe geldende strafmaxima al vormgegeven. De nieuwe wetsbepalingen in het Wetboek
van Strafrecht betekenen niet dat het huidige straftoemetingsbeleid als ontoereikend
wordt ervaren. In dit opzicht verschilt de achtergrond van de hier voorgestelde
verhoging van het strafmaximum van die in andere recente wetgeving, zoals
bijvoorbeeld artikel 140 over georganiseerde criminaliteit of artikel 240b
over kinderpornografie. Graag verneem ik van de minister of hij zich met deze
gedachtegang kan verenigen.Het onderzoek betreffende de wettelijke strafmaxima doet een aantal aanbevelingen
voor nader onderzoek. Onder andere wordt aanbevolen om een meer empirisch
gericht onderzoek naar de vraag in hoeverre het strafmaximum een rol speelt
in de strafvorderings- en toemetingspraktijk. Het komt ons voor dat dergelijk
onderzoek inderdaad nuttig kan zijn. Gezien het toenemende belang dat in de
samenleving in het algemeen en in de strafrechtspraktijk in het bijzonder
wordt gehecht aan gelijkheid en consistentie van strafoplegging vinden wij
dit van belang. Is de minister van plan een dergelijk onderzoek te bevorderen?
Wat heeft de regering verder voor plannen ter bevordering van de consistentie
van strafmaatbepalingen in commune en bijzondere strafwetten?In het voorbereidend onderzoek in deze Kamer alsmede in het onderzoek
naar de strafmaxima en de notitie omtrent het regeringsstandpunt hierover
ging bijna alle aandacht uit naar de maximumgevangenisstraf. Bij nadere beschouwing
stuitte ik nog op een verdere incongruentie in vergelijking met belastingwetgeving
en artikel 310 van het Wetboek van Strafrecht over diefstal. In het vandaag
behandelde wetsvoorstel wordt ook de maximaal mogelijke geldboetecategorie
verhoogd tot de vijfde categorie. De maximaal mogelijke boete is ƒ
100.000. Ook hier geldt dat deze verhoging in het geheel niet aansluit bij
de praktijk. Het gaat om mensen die nauwelijks draagkracht hebben en wel een
terugbetalingsverplichting. Maar ook in de abstracte werkelijkheid van het
Wetboek van Strafrecht is deze geldboetecategorie niet consistent in vergelijking
met de strafdreiging in fiscale zaken. Volgens mij moet je dan kijken naar
het eerste lid van artikel 69 van de Algemene wet rijksbelastingen en artikel
310 van het Wetboek van Strafrecht, het basisdelict dat door de regering als
maatgevend is aangevoerd. In die bepalingen is de maximumgeldboete er een
van de vierde categorie. Kan de regering uitleggen waarom voor een geldboete
van de vijfde categorie is gekozen? Is dat een bewuste keuze of eigenlijk
een vergissing? Kan de regering bevestigen dat ook wat betreft de boete het
niet de bedoeling is de strafeisen te verhogen? Zou het niet beter zijn bij
een volgende wijziging van het Wetboek van Strafrecht het maximum met betrekking
tot de geldboete in de vandaag behandelde bepalingen terug te brengen tot
de vierde categorie?Mijnheer de voorzitter! In het voorbereidend onderzoek hebben wij ook
nog andere aspecten van de door de regering beoogde gelijkstelling van fiscale
en socialezekerheidsdelicten aan de orde gesteld. De vragen daarover willen
wij hier laten rusten. Zij waren van meer zijdelings belang. Wij vinden en
vonden consistente en proportionele strafmaatbepalingen een belangrijk aandachtspunt
voor de wetgever. Wij vonden dat hieraan in de stukken betreffende het voorliggende
wetsvoorstel te weinig aandacht was geschonken. Wij hopen dat de minister
onze twijfels over dit aspect van de kwaliteit van dit wetsvoorstel
door zijn beantwoording zal wegnemen.Minister Korthals:Voorzitter! Ik dank de sprekers voor hun inbreng. De heer Hirsch Ballin
sprak uit dat hij enigszins vertwijfeld was over het aantal wetsvoorstellen
dat bij de Eerste Kamer aanhangig is. Hij keek een beetje hoopvol of de minister
van Justitie daaraan wat zou kunnen doen. Zoals men weet, ga ik niet over
de wetsvoorstellen van mijn collega's. Alleen in kwalitatieve zin proberen
wij daarbij te adviseren. Voor het overige wordt het wetgevingsprogramma door
ieder ministerie zelf opgesteld. Voor Justitie geldt dit ook. Ik kan de heer
Hirsch Ballin in ieder geval blij maken door te zeggen dat er bij de Tweede
Kamer, maar dat was al voor het kerstreces, ten minste negen à tien
wetsvoorstellen van Justitie gereed liggen voor plenaire behandeling. Zodra
ze daar zijn afgehandeld, komen ze hier in behandeling. En er zitten een paar
leuke bij, zo kan ik de heer Hirsch Ballin verzekeren.Er zijn inderdaad wetsvoorstellen bij die met het oog op het Europees
kampioenschap voetbal zijn ingediend. Het voorstel om artikel 141 te wijzigen,
dat over het groepsgeweld gaat, is ter behandeling aan de Tweede Kamer aangeboden.
Ook een voorstel inzake bestuurlijke ophouding ligt inmiddels bij de Tweede
Kamer. En ten slotte is een voorstel inzake rechterlijke bevelen, artikel
540 van het Wetboek van Strafvordering, klaar voor plenaire behandeling in
de Tweede Kamer. Dit zijn wetsvoorstellen die uit rechtsstatelijk oogpunt
de nodige aandacht behoeven.Een tweede opmerking die ik vooraf wil maken, is dat mevrouw De Wolff
haar kerstreces nuttig besteed lijkt te hebben. Zij wil van mij alleen schone
woorden over dit wetsvoorstel. Om een speldenprikje terug te geven, zij heeft
inderdaad zeer belangrijke opmerkingen gemaakt, maar het zou natuurlijk niet
onaardig zijn geweest als die door haar fractie bij de schriftelijke voorbereiding
naar voren waren gebracht. Maar mevrouw De Wolff voelde deze opmerking al
aankomen, denk ik.Voorzitter! Wij bespreken nu inderdaad een wetsvoorstel dat al in 1994
bij de Tweede Kamer is ingediend en dat daar in 1996 zonder stemming is aangenomen.
Het was dus een hamerstuk. Het strekt tot concentratie van de strafbaarstelling
van frauduleuze gedragingen in het Wetboek van Strafrecht. Hierbij zijn met
name de artikelen 227a en 227b en de artikelen 447a en 447b van het Wetboek
van Strafrecht van belang. Het wetsvoorstel is in de eerste plaats van belang
omdat concentratie de inzichtelijkheid van de strafrechtelijke normstelling
bevordert en daarmee de innerlijke consistentie van de beoordeling van frauduleus
gedrag. Op het ogenblik zijn er in allerlei bijzondere wetten regels die allemaal
min of meer hetzelfde zijn, waardoor er gaten vallen en de zaak toch niet
helemaal duidelijk is. Er is dan ook de keuze gemaakt om dit alles in één
wet vast te leggen. Alle vormen van frauduleus gedrag jegens instanties die
uitkeringen of andere verstrekkingen toekennen, worden met het wetsvoorstel
bestreken.Ik meen dat alle woordvoerders de zorg geuit hebben dat de maximale straffen
die in dit wetsvoorstel zijn opgenomen, aan de hoge kant zouden zijn. Zeker
naar aanleiding van de nogal specifieke vragen van de heer Hirsch Ballin wil
ik nader op dit punt ingaan, maar ik wil toch ook even aangeven, op grond
van welke gedachte de regering gekomen is tot een strafbedreiging van vier
jaar. Er is terecht al gezegd dat hiermee aangesloten wordt op de fiscale
wetgeving op dit gebied. Verder is vier jaar in het algemeen het uitgangspunt
bij vermogensdelicten, al zijn er inderdaad uitzonderingen. En delicten die
hier erg op lijken, worden in het algemeen ook met drie of vier jaar bedreigd.
Vandaar onze keuze.In de discussie over het strafmaximum is de aandacht vooral uitgegaan
naar de gevangenisstraf, maar mevrouw Le Poole heeft ook expliciet gevraagd
waarom er nu gekozen is voor een vijfde categorie van maximaal ƒ 100.000
boete. Zij vroeg zich af of dit wel passend is. Nu is indertijd bij het bepalen
van het strafmaximum van de geldboete aansluiting gezocht bij verwante delicten
in de fiscale wetgeving, met name bij artikel 69 van de AWR. Ook daarbij is
er sprake van een vijfde categorie, dus het een sluit aan op het ander.Mevrouw Le Poole (PvdA):Ik geloof toch dat dit antwoord niet helemaal klopt. Artikel 69 heeft
namelijk twee verschillende strafonderdelen in het eerste en het tweede lid.
In het eerste lid van die strafbepaling dreigt een maximumstraf van vier jaar
en een geldboete van de derde of de vierde categorie. In het tweede lid dreigt
een maximumstraf van zes jaar en een geldboete van de vijfde categorie. Dit
betreft dan ook een veel hogere gevangenisstraf. In de schriftelijke voorbereiding
is terzake evenwel betoogd dat dit hier niet bij past en wel bij artikel 225,
waarbij het om schriftelijke valsheid gaat, wat als veel ernstiger wordt beschouwd.
Daarom is dit antwoord van de minister mijns inziens nog niet volledig.Minister Korthals:Mevrouw Le Poole heeft in die zin gelijk, als zij zegt dat artikel 69
uit twee leden bestaat. Inderdaad heeft het eerste lid een strafbedreiging
van de vierde categorie en het tweede lid een van de vijfde categorie. In
breder verband van de vermogensdelicten valt het op dat bijvoorbeeld diefstal
een gevangenisstraf van vier jaar en een geldboete van de vierde categorie
heeft en bijvoorbeeld verduistering en oplichting een geldboete van de vijfde
categorie kennen. Daarbij zie je weer dat de strafbedreiging van verduistering
drie jaar is. Het loopt dus niet altijd helemaal parallel.Wanneer wij in de Tweede Kamer over de strafmaxima spreken, komen wij
natuurlijk te spreken over de vraag hoe dat precies wordt vastgesteld. Het
lijkt mij goed om nog te zeggen dat dit soort misdrijven niet alleen door
uitkeringsgerechtigden gepleegd worden, dus natuurlijke personen, maar ook
door BV's en misschien zelfs wel NV's in het kader van handelen in strijd
met EG-richtlijnen. Zo kunnen zij door fraude misbruik maken van EG-subsidies.
Als je het zo bekijkt, moet je bedenken dat dan ineens enkele maximale straffen
niet toereikend zijn.Voorzitter! De heer Hirsch Ballin informeerde naar de overwegingen om
in artikel 323a Strafrecht een gevangenisstraf van drie jaar voor te stellen
en in artikel 177a een gevangenisstraf van twee jaar. Ik stel voorop dat deze
discussie nog aan de orde komt. Er is daarover nu een wetsvoorstel onderweg
naar de Tweede Kamer. Dit is een onderwerp voor de beantwoording
aan de Tweede Kamer. Toch merk ik enigszins ten overvloede het volgende op.
Niet alle delicten die verband houden met een vermogenstoename moeten naar
mijn mening met vier jaar gevangenisstraf bedreigd worden. Ik breng daartoe
in herinnering dat de straf, gesteld op verduistering, drie jaar is en blijft.
De strafbaarstelling van artikel 323a sluit daar met name bij aan. Dat ligt
ook voor de hand, daar deze strafbaarstelling in de titel van verduistering
is geplaatst.Over de strafmaxima, gesteld op corruptie, nog het volgende. De straf,
gesteld op het doen van een gift of belofte, teneinde de ambtenaar te bewegen
om in strijd met zijn ambtsplicht te handelen, wordt in het wetsvoorstel verhoogd
naar vier jaar. Alleen de straf, gesteld op het doen van een gift of belofte,
teneinde de ambtenaar te bewegen om iets te doen wat niet in strijd is met
zijn ambtsplicht, wordt met twee jaar bedreigd. Ook dat komt mij, eerlijk
gezegd, nogal redelijk en niet inconsistent voor. Ook artikel 362 Strafrecht
heeft op deze situatie betrekking. Het gaat over een ambtenaar die een gift
aanneemt die ten doel heeft om hem iets te laten doen wat niet strijdig is
met zijn ambtsplicht. Bij de corruptie staat niet het vermogen centraal, maar
de ambtelijke integriteit.Voorzitter! De heer Hirsch Ballin heeft mij gevraagd in hoeverre de Eerste
Kamer nog rekening zou moeten houden met wetsvoorstellen in verband met het
EK 2000. Die vraag heb ik evenwel beantwoord.Mevrouw De Wolff heeft vragen gesteld over de delictomschrijving. Ik wil
daar in het kort op ingaan. In de artikelen 227a en 227b van het Wetboek van
Strafrecht staat voorop dat opzettelijk moet zijn gehandeld. De opzet moet
gericht zijn op het opzettelijk niet naar waarheid gegevens verstrekken; dit
betreft artikel 227a van het Wetboek van Strafrecht. Of het moet zijn: het
in strijd met de wet opzettelijk nalaten tijdig de benodigde gegevens te verstrekken.
Daardoor en door de overige bestanddelen wordt de strafbaarheid naar mijn
mening voldoende ingeperkt. Een aanvullend oogmerk is dan ook, naast de opzeteis,
naar mijn opvatting niet meer nodig.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter! Mijn vraag was niet of de door de minister voorgestelde delictomschrijving
begrijpelijk is of bruikbaar, maar of het een verruiming betekent, als we
het oogmerkvereiste laten vervallen, namelijk of er dan méér
feitencomplexen onder deze strafbaarstelling zullen kunnen worden geplaatst
dan wanneer je het oogmerk als element van de delictomschrijving opneemt.Minister Korthals:Ik heb u zojuist gezegd dat dit naar mijn gevoel niet het geval is en
dat het derhalve klopt met zoals wij dit ook hadden. Overigens dacht ik dat
er in grote lijnen een overeenstemming is met de bepalingen die hieromtrent
gesteld zijn in bijzondere wetten.Voorzitter! Verder vroeg mevrouw De Wolff: zijn de nieuwe omschrijvingen
niet te ruim, zodat bijvoorbeeld het niet voldoen aan artikel 26 WW ook strafbaar
is? Ook daar is er naar mijn gevoel geen verruiming. Ook onder de nieuwe omschrijving
is er geen strafrechtelijk gevolg bij het niet voldoen aan artikel 26 WW,
want dat wordt vervolgens administratief afgedaan.Voorzitter! Mevrouw De Wolff vroeg voorts naar de verhouding bestuurlijke
boeten ten opzichte van het strafrecht. Het is zo dat er wat dat betreft binnen
het openbaar ministerie richtlijnen zijn, dat wanneer iets bestuurlijk is
afgedaan, er vervolgens geen strafrechtelijk vervolg meer is. Overigens wijzigt
dit niets ten opzichte van de bestaande problematiek. Wat dat betreft heeft
het met het wetsvoorstel in die zin slechts ter zijde te maken.Voorzitter! Mevrouw De Wolff heeft gezegd: er zijn nogal wat wetsvoorstellen
die genoemd worden in dit wetsvoorstel, die eigenlijk al niet meer bestaan.
Zij dacht dat er wellicht een list zou zijn bij het ministerie van Justitie,
waardoor dit allemaal ondervangen zou kunnen worden. Wij hebben de reparatiewet
aangenomen en dat houdt in, dat de verschillende artikelen ook op verschillende
tijdstippen in werking kunnen treden. Met andere woorden: als we een bepaald
artikel in werking laten treden, wordt precies nagegaan of dat nog in overeenstemming
is met de huidige stand van zaken. Het is een van de nadelen dat je dit zo
krijgt, doordat de afhandeling van het wetsvoorstel zo lang op zich heeft
laten wachten.Voorzitter! Dan vroeg mevrouw De Wolff nog: wat als iemand zich ten onrechte
ziek meldt? Zij legde hierbij tevens een relatie met de vreemdeling. Welnu,
ten aanzien van de vreemdeling is het duidelijk: die moet natuurlijk ook zelf
de goede informatie verstrekken. Als hij dat bewust niet doet, dan valt hij
onder de artikelen. Natuurlijk kunnen er allerlei misverstanden bestaan, zeker
bij een vreemdeling. Dat kan een reden zijn waarom hij niet strafrechtelijk
wordt vervolgd, maar het zal duidelijk zijn dat ook een vreemdeling die in
Nederland gebruikmaakt van een uitkering de juiste informatie zal moeten verstrekken.Ik kom bij een paar vragen van mevrouw Le Poole.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Hoe zit het met die werknemer? U noemde hem net wel, maar u ging niet
in op de casus.Minister Korthals:De casus is dat een werknemer zich ten onrechte ziek meldt en bijvoorbeeld
loon doorbetaald krijgt. Voor een ambtenaar geldt dat hij gebruikmaakt van
een uitkering van de overheid. De werkgever kan zich niet daarop beroepen.
Overigens kan een werkgever die ten onrechte loon uitbetaalt en daarvoor geen
tegenprestatie kan krijgen dat onterecht betaalde loon terugvorderen op grond
van het civiele recht.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter! Ik ben blij met dit antwoord, omdat het mijn zorg voor een
deel wegneemt. De minister neemt die zorg echter niet helemaal weg, omdat
hij nu spreekt over ambtenaren en uitkeringen. Die begrippen kom ik in de
delictsomschrijving absoluut niet tegen. Er wordt in het geheel niet gesproken
over een ambtenaar, maar over verstrekkingen of tegemoetkomingen. Het wordt
niet beperkt tot de bestuursrechtelijke sfeer. Mijns inziens kun je de bepaling
ook heel goed zo lezen dat civielrechtelijke rechten, verstrekkingen of tegemoetkomingen
onder deze bepaling worden beschermd. Als dat niet het geval is, hoor ik dat
graag wat explicieter van de bewindspersoon.Minister Korthals:Voorzitter! Ik moet nu voorzichtig zijn. Volgens mij vallen
de civielrechtelijke verstrekkingen hier niet onder, maar ik kijk nu even
in de richting van de ambtenaren. Ik zal er in tweede termijn voor alle zekerheid
op terugkomen.Mevrouw Le Poole vraagt of de minister zich ermee kan verenigen dat de
achtergrond van de bepaling van de strafmaxima in dit wetsvoorstel een andere
is dan die van artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht. Inderdaad heeft
de bepaling van de strafmaxima in dit wetsvoorstel een ander karakter dan
die betreffende artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht. Daar was de ophoging
van het strafmaximum, gelet op gebleken ontoereikendheid, het doel. Hier is
ophoging van het strafmaximum niet het doel. Gepoogd is slechts een strafmaximum
te bepalen dat, gelet op de verhouding tot andere delicten, innerlijk consistent
is. De gedachte achter artikel 140 is dan ook een heel andere dan die achter
het huidige wetsvoorstel.Mevrouw Le Poole vraagt of er ook empirisch onderzoek kan plaatsvinden
in verband met de discussie over de strafmaxima. Ik zal bekijken of er daartoe
een mogelijkheid is. Ik wil dat nog niet onmiddellijk toezeggen, maar ik zal
erover nadenken. Ongetwijfeld komt het bij de behandeling van dit wetsvoorstel
in de Tweede Kamer weer aan de orde.De heer Hirsch Ballin (CDA):Voorzitter! De mededelingen van de minister maken duidelijk dat wij onze
borst nat kunnen maken voor de wetsvoorstellen die nu bij de Tweede Kamer
aanhangig zijn en dat ons gevraagd zal worden om drie wetsvoorstellen nog
af te handelen voordat de voetbalkampioenschappen uitbreken. Als dat inderdaad
de legislatieve vreugde belooft die de minister ons zo-even in het vooruitzicht
heeft gesteld, zullen wij daarvoor meer dan een paar weken over moeten hebben.
Dat vergt uiteraard ook van de regering aandacht voor voldoende voortgang
in de voorafgaande fase van het wetgevingsproces. Desalniettemin uiteraard
dank voor deze nuttige informatie.De minister leek even te menen dat ook de CDA-fractie zich verzet tegen
de strafmaxima die in dit wetsvoorstel zijn vervat. Dat is niet zo. Waar wij
wel vragen over hebben gesteld, is de consistentie van de opgenomen strafmaxima
in verhouding tot andere strafmaxima. Voor ons is het duidelijk dat wettelijke
strafmaxima voldoende ruimte moeten bieden voor een billijk strafrechtelijk
beleid en een billijke straftoemeting in het concrete geval.Delictsomschrijvingen dragen vaak noodgedwongen een abstract karakter.
Soms kan met behulp van verzwarende omstandigheden en andere nadere voorschriften
een onderscheid worden aangebracht, maar dat kan niet altijd. Vandaar dat
er vaak onder delictsomschrijvingen gedragingen vallen die onderling sterk
uiteenlopen qua laakbaarheid, qua verwijtbaarheid van de betrokken verdachte
en qua maatschappelijke gevolgen. Onder eenzelfde delictsomschrijving kunnen
vallen gedragingen die maar een rimpeling zijn in de rechtsorde, maar ook
gedragingen die een zeer ontwrichtend effect hebben en die tot ernstig individueel
of collectief slachtofferschap leiden. Er is voldoende ervaring met strafbepalingen
die uitgaan van te beperkte strafmaxima om op dit punt wat meer realisme te
ontwikkelen. Strafmaxima die adequaat werden geacht voor huisdealers, blijken
dat niet te zijn ten opzichte van personen zoals de man met een beweerd vermogen
van 77 mln., met wie ambtenaren van het openbaar ministerie nu in de slag
zijn.Bij een delictsomschrijving die een brede categorie gedragingen bestrijkt
met onderling uiteenlopende maatschappelijke betekenis, moet er voldoende
ruimte zitten in de strafmaxima. Als er een overmatig gebruik van de strafmaxima
wordt gemaakt, is dat evenzeer reden om een minister van Justitie op zijn
politieke verantwoordelijkheid aan te spreken als wanneer daar een te gering
gebruik van wordt gemaakt.In de vergelijking die de minister maakte met fiscale delicten, staan
wij niet afwijzend tegenover de strafmaxima voorzien in dit wetsvoorstel.
Maar dan kijken wij naar het andere wetsvoorstel. De minister legde nog eens
uit waarom er argumenten zijn om met deze strafmaxima te werken in het wetsvoorstel
tot verbetering van de corruptiebestrijding, maar wij vonden deze redenering
niet overtuigend. Hij vergeleek het gebruik van EG-subsidies voor een ander
doel dan waarvoor ze zijn toegekend met een simpele verduistering. Die vergelijking
gaat lang niet altijd op. Vandaar dat wij ervoor pleiten om in de strafmaxima
in dat aanhangige wetsvoorstel onder ogen te zien dat daar ook zeer laakbare
gedragingen onder vallen.De minister zei dat een hoog strafmaximum is voorzien voor de ambtenaar
die zich er in functie toe laat bewegen om dingen te doen die hij niet mocht
doen. In een van de strafbepalingen met een strafmaximum van twee jaar gaat
het echter ook om ambtenaren die, nadat zij iets hebben gedaan dat op zichzelf
niet in strijd is met hun plicht, vragen om een bedrag in geld, een gift of
bepaalde diensten. Wij moeten onder de ogen zien wat dat betekent uit een
oogpunt van integriteit van de openbare dienst. Als wij dat vergelijken met
de maatschappelijke betekenis van de delicten die aan de orde zijn in het
wetsvoorstel dat wij vanmiddag behandelen, is er onzes inziens alle reden
om zwaardere strafmaxima in het andere wetsvoorstel te overwegen.Het behoort ook tot onze taak om te kijken naar de vergelijkbaarheid van
wetsvoorstellen onderling. Elk wetsvoorstel heeft zijn eigen geschiedenis
en zijn eigen concipiënt. Het is belangrijk dat tussen de strafmaxima
in het Wetboek van Strafrecht geen ongewenste discrepanties bestaan. Wanneer
bij de integriteit van het openbaar bestuur een lijn wordt gevolgd van lagere
strafmaxima dan in het wetsvoorstel dat nu aan de orde is, dan is dat naar
ons oordeel geen goede zaak.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter! De minister heeft ronduit gelijk als hij mij voor de voeten
werpt dat ik tijdens dit debat pas met een redelijke stortvloed aan vragen
naar buiten kom, zeker gezien het feit dat de "performance" van mijn partijgenoten
aan de overzijde bij dit wetsvoorstel erg bescheiden is geweest. Ik kan hem
alleen maar zeggen dat ik hem mans genoeg achtte en acht om tijdens deze plenaire
behandeling antwoord te geven op de gestelde vragen. Naarmate er in mijn leven
meer kerstrecessen zullen plaatsvinden, zal ik eerder de reguliere weg bewande len van het stellen van schriftelijke vragen.In tweede termijn wil ik mij beperken tot een drietal onderwerpen. Het
belangrijkste onderwerp is de reikwijdte van de delictsomschrijving. Ik heb
geconstateerd dat de minister enigszins in verwarring was toen ik hem aan
de hand van een casus de vraag voorlegde, of de nu voorgestelde bepalingen
ook betrekking kunnen hebben op het verstrekken van onware gegevens of het
nalaten van het verstrekken van gegevens in een civiele relatie. Voor mij
is het antwoord op die vraag erg belangrijk. Als het antwoord bevestigend
is, dan betekent dat een belasting van het arbeidsrecht. Bovendien hebben
wij de afgelopen jaren gezien dat in de sociale zekerheid een privatiseringsgolf
gaande is geweest. Steeds meer uitkeringen worden niet meer door UVI's of
gemeenten verstrekt, maar door particuliere verzekeraars. Voor mijn afweging
over dit wetsvoorstel is het belangrijk om te weten of een particuliere verzekeraar
op een gelijke wijze als een UVI naar de politie kan stappen om aangifte te
doen van overtreding van een van de vier artikelen. Mijn voorbeeld van de
vreemdeling die verblijf beoogt op onjuiste gronden, betrof niet alleen de
vreemdeling die uit dien hoofde een uitkering probeert te krijgen. Het ging
mij ook om de vraag of je de vergunning tot verblijf ook een verstrekking
of tegemoetkoming kunt noemen in de zin van dit artikel. Ik hoop dat de minister
dat concreet kan beantwoorden.Ik heb een aantal opmerkingen gemaakt over de verhouding tussen bestuurlijke
boeten en het strafrecht. Ik deed dat niet zozeer omdat ik bang was dat wij
hier te maken zouden krijgen met een overtreding van het "nebis in idem"-beginsel,
want volgens mij is dat goed afgedekt. Ik deed dat wel, omdat ik graag had
gezien dat bij de voorbereiding van het wetsvoorstel en in de toelichting
daarop meer appreciatie was gebleken van hetzij de bestuurlijke boete, hetzij
de strafrechtelijke weg bij frauduleuze handelingen of gedragingen in de sfeer
van de sociale zekerheid, uitkeringen en subsidies. In eerste termijn heb
ik de minister een aantal overwegingen meegegeven waarom bij de niet-opzettelijke
fraude eerder voor de weg van de bestuurlijke boete zou moeten worden gekozen.
Op dat onderdeel van mijn betoog heb ik nog geen antwoord mogen vernemen.Mijn laatste vraag betreft de inwerkingtreding. Ik begrijp dat een aantal
bepalingen in het wetsvoorstel niet in werking zullen treden, omdat iedere
bepaling afzonderlijk van kracht kan worden. Dat had ik ook al uit de toelichting
begrepen. Dit betekent dat in een aantal sinds 1996 aangenomen socialezekerheidswetten
nog wel de specifieke strafbepalingen overeind zullen blijven. Ik noem met
name de Algemene nabestaandenwet, de WAZ, de WAJONG, de WIK en de Wet REA.
Is dat juist?Mevrouw Le Poole (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Ik ben blij dat de minister nog eens heeft bevestigd
dat de maximale gevangenisstraf niet is verhoogd, omdat het bestaande strafmaximum
niet toereikend is. Hij heeft daarbij aangetekend dat bijvoorbeeld fraude
met EG-subsidies een vorm van delict is waarbij aan wat meer serieuze straffen
kan worden gedacht. Ik ben dat op zichzelf met de minister eens, maar ik hoor
uit de praktijk steeds dat niet wordt toegekomen aan de in de huidige wet
genoemde maxima. De strafvorderingrichtlijn kent één variant,
die na inwerkingtreding van de wet niet zal veranderen. Ook daaruit leid ik
af dat het openbaar ministerie geen aanleiding ziet, iets anders te opereren
dan tot nu toe het geval is geweest.Voorzitter! Ik ga nog even in op wat collega Hirsch Ballin heeft gezegd.
Natuurlijk moet er voldoende ruimte zijn om met allerlei varianten van delicten
rekening te houden. Maar het moet ook nog ergens op slaan. Het makkelijkste
is om die ruimte te creëren door te zeggen: levenslang is het maximum.
Dan kom je altijd uit! Maar als wetgever moet je toch ook nadenken over de
vraag, wat bij welk delict hoort. Zeker als je voortdurend klaagt over het
feit dat rechters er zo'n potje van maken, moet je daarin zelf helder zijn.
Ik kom daarmee aan een meer algemeen punt, namelijk de consistentie van de
strafmaxima. Ook vandaag heb ik het idee, dat behoorlijk onduidelijk is of
die consistentie wel bestaat. Het zou erg de moeite waard zijn om daarover
als wetgever goed na te denken. Nader onderzoek zou daarbij heel goed kunnen
worden gebruikt. Aan de vorige minister van justitie heb ik ooit gevraagd,
of het geen goed idee zou zijn om daar een staatscommissie op te zetten. Dat
hoeft niet direct, maar de minister zou kunnen overwegen om mensen vanuit
een andere invalshoek de dingen op een rijtje te laten zetten. Ik vraag mij
in dit verband af of het inbreuk maken op vertrouwen minder erg is dan een
vermogensdelict.Voorzitter! De minister heeft geantwoord op mijn vraag naar het geldboetemaximum.
Daarbij werden allerlei bepalingen uit de hoge hoed getoverd waar ineens wel
een vijfde categorie op stond. Ik begrijp niet, waarom op oplichting een lagere
maximale gevangenisstraf en een hoger geldboetemaximum staat dan op diefstal.
Als wij straftoemeting een serieuze zaak vinden, moeten wij daar nog eens
naar kijken. De minister heeft mijn vraag of het wetsvoorstel serieus bedoeld
of een vergissing was, niet expliciet beantwoord. Ik kan mij nog steeds niet
aan de indruk onttrekken, dat het eigenlijk een vergissing was. Het enige
delict waarmee serieus is vergeleken, is artikel 310, waarvoor het maximum
van de vierde categorie geldt. Verder noem ik de Algemene wet op de rijksbelastingen,
maar dan kun je alleen serieus kijken naar het eerste lid daarvan, namelijk
de geldboete uit de vierde categorie. Dan zullen er best allerlei andere bepalingen
in het Wetboek van Strafrecht voorkomen waarvoor de vijfde categorie geldt,
maar die waren niet het vergelijkingsmateriaal waarom het hier ging. Kan de
minister de genoemde vraag alsnog beantwoorden?Minister Korthals:Mijnheer de voorzitter! Ik dacht dat de heer Hirsch Ballin verheugd zou
zijn te weten dat er 9 à 10 wetsvoorstellen van Justitie aankwamen.
Er werd echter direct weer gezegd dat het ministerie van Justitie er dan wel
voor moet zorgen dat er voldoende voortgang zal zijn. Ik kan u verzekeren,
dat zodra de wetsvoorstellen in de Tweede Kamer zijn afgehandeld, er met veel
voortvarendheid aan gewerkt zal worden – en sneller dan is
gebeurd met het onderhavige wetsvoorstel – om deze in de Eerste Kamer
behandeld te krijgen.Ik ben het volledig met de heer Hirsch Ballin eens dat er zo veel mogelijk
consistentie moet zijn bij het bepalen van strafmaxima in de wet. Mevrouw
Le Poole heeft ook duidelijk aangegeven dat daar nog het een en ander op valt
aan te merken. Toen ik zei dat het bij verduistering gaat om drie jaar en
vijfde categorie en bij diefstal om vier jaar en vierde categorie, zag ik
daar ook niet direct de logica van. Ik ben dan ook voornemens bij de discussie
over de strafmaxima, die binnenkort plaats zal vinden in de Tweede Kamer,
daar extra aandacht te schenken.De heer Hirsch Ballin heeft er vervolgens op gewezen dat een strafbepaling
verschillende categorieën mensen kan omvatten, de gebruiker van verdovende
middelen, maar bijvoorbeeld ook de handelaar. Over het algemeen is dit ondervangen
doordat er meerdere strafbepalingen van toepassing zijn op de handelaar, bijvoorbeeld
omdat hij lid is van een criminele organisatie. Dat hoeft echter niet altijd
het geval te zijn. Dit pleit ervoor dat je niet te voorzichtig bent met het
hanteren van een maximum aan strafbedreiging.De heer Hirsch Ballin heeft ook aandacht gevraagd voor het feit dat een
strafmaximum passend moet zijn voor alle delicten die door die strafbaarstelling
worden bestreken. Dat speelt ook bij dit wetsvoorstel een rol. De strafbaarstelling
heeft betrekking op mensen die een uitkering aanvragen, maar ook op rechtspersonen
die subsidies aanvragen. Dat betekent inderdaad dat er sprake is van verschillende
categorieën. Vandaar dat de regering heeft bepleit te komen tot een maximumbedreiging
van vier jaar. Dat vinden de adviserende instanties overigens ook billijk.Verder vroeg de heer Hirsch Ballin aandacht voor het strafmaximum van
artikel 362 van het Wetboek van Strafrecht. Ik wijs hem erop dat dat maximum
wordt verhoogd van drie maanden naar twee jaar. Dat is dus al een behoorlijke
verhoging. Wij moeten overigens ook niet denken dat je met een dreiging met
enorme gevangenisstraffen de criminaliteit helemaal uitbant. Wij zullen hier
overigens nog uitvoerig over spreken bij het debat over de strafmaxima.Ik heb mevrouw De Wolff wel het goede antwoord gegeven, maar ik heb de
verkeerde argumenten gebruikt. Zij vroeg of het loon ook onder de regeling
valt. Loon valt er niet onder. Verder vroeg zij hoe het dan zit met de verzekeraar.
Ik heb gezegd dat civielrechtelijke verstrekking er niet onder zouden vallen,
maar dat klopt niet. Ook wanneer een verzekeraar afgaat op bewust fout gegeven
informatie valt dat onder de strekking van dit wetsartikel. Ik ben mij er
overigens van bewust dat dit teleurstellend is, maar ik moet dit toch wel
duidelijk naar voren brengen.Voorzitter! Er werd gevraagd wanneer een bestuurlijke boete en wanneer
een strafrechtelijke sanctie wordt opgelegd. Dat is een algemeen probleem
waar ik nader op zal terugkomen bij de behandeling van de Algemene wet bestuursrecht,
waarbij de bestuurlijke boete ook aan de orde zal komen. Het is echter een
regel dat er, indien een bestuurlijke boete is opgelegd, vervolgens geen strafrechtelijke
sanctie zal plaatsvinden. Ik begrijp dat duidelijk moet zijn wanneer een bestuurlijke
boete en wanneer een strafrechtelijke sanctie wordt opgelegd. Als beide worden
toegepast krijgen wij immers te maken met het principe "nebis in idem".Voorzitter! Mevrouw Le Poole was nogal hardnekkig ten aanzien van de strafbedreiging
van vier jaar. Op grond van adviezen die zijn gegeven, is zij ervan overtuigd
dat dit een redelijke strafbedreiging is, maar zij blijft ongelukkig met de
vijfde categorie. Ik denk dat zij liever gehad zou hebben dat er sprake was
van een strafbedreiging met de vierde categorie. Op het ogenblik staat het
in het wetsvoorstel zoals het er staat. Ik heb aangegeven dat ook rechtspersonen
een boete moeten kunnen krijgen en die zou inderdaad hoger moeten zijn. Ik
geef toe dat over de consistentie daarvan nog nader nagedacht moet worden.
Ik zal dit doen in het kader van de strafmaxima die binnenkort onderdeel van
de beraadslagingen zullen zijn.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.Sluiting 14.50 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-494-502.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl