Behandeling van de brief van de minister van Financiën d.d. 17 februari 2004 over de cijfers van het EMU-saldo 2004 (29200 IXB, nr. 10)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 3527-3537

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-02-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 53, pagina 3527-3537

18-02-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29200-IXBToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de brief van de minister van Financiën d.d. 17 februari 2004 over de cijfers van het EMU-saldo 2004 (29200 IXB, nr. 10)Pagina 3527-3537
Behandeling van de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat over toezegging informatie naar aanleiding van algemeen overleg over fiscale regels d.d. 11 februari 2004Pagina 3477-3496
Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Justitie met de reactie van het kabinet naar aanleiding van nieuwe berichten over fraude in de bouwPagina 3496-3504
Presentie en opening (woensdag 18 februari 2004)Pagina 3475-3475
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding (28167)Pagina 3509-3526
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 18 februari 2004)Pagina 3537-3537
Regeling van werkzaamheden (woensdag 18 februari 2004)Pagina 3475-3477
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 12 februari 2004 over de prognose voor het preventief opsluiten van verdachten (sanctiecapaciteit) en over het onderzoek naar het effect van de extra beveiligde inrichting (EBI) op de psychische conditie van gedetineerdenPagina 3504-3509

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:de brief van de minister
van Financiën d.d. 17 februari 2004 over de cijfers van het EMU-saldo
2004 (29200 IXB, nr. 10).De voorzitter:Ik stel de leden voor, de eerste termijn te beperken tot maximaal 2 minuten
per fractie en de tweede termijn te beperken tot het indienen van moties.
Er is dus alleen een tweede termijn als er een motie wordt ingediend.De beraadslaging wordt geopend.De heer Crone (PvdA):Voorzitter. Ik ben heel blij dat de minister in deze zaal is en hier nu
gaat vertellen wat hij buiten deze zaal heeft gezegd. Daar wil ik eerst bij
stilstaan. Gisteren is hem in vele verschillende bewoordingen voorgehouden
dat het begrotingstekort over de 3% heen gaat. Dat heeft hij niet willen bevestigen
en hij heeft eromheen gepraat, maar hij kwam nog niet buiten of hij liep in
de armen van Marc de Jong van RTL4. Voor de camera zei hij: "Goh, u bent goed
geïnformeerd". Daarmee werd voor alle andere journalisten bevestigd dat
de beelden somber zijn en dat er sprake is van een begrotingstekort van 3,3%.
Ik wijs dat sterk af, want óf de minister zegt hier niets en dan zegt
hij ook buiten deze zaal niets, óf hij zegt hier hetzelfde als buiten.
Ik wijs dat dus sterk af. De brief van gisteravond is dus ook echt een teleurstelling,
want het smoesje is goed, maar het praatje deugt niet. De minister moet gewoon
aan beide kanten van deze muren hetzelfde zeggen.Belangrijker is natuurlijk het inhoudelijke debat. De minister heeft overal
geroepen dat hij natuurlijk geen begroting met een tekort van 3% en dus zeker
niet met een begrotingstekort van 3,3% gaat indienen. Wat wil hij dan wel
indienen? Het lijkt mij dat hij op 2,5% of hooguit op 2,7% gaat uitkomen,
want hij zal natuurlijk geen begroting willen indienen waarmee het begrotingstekort
in de loop van het jaar door tegenvallers over de 3% heen gaat. Dat is hem
immers al vele malen overkomen. Ik ben ook benieuwd welke bezuinigingen of
lastenverzwaringen de minister in het achterhoofd heeft, want de begroting
van 2004 is al een begroting met 5 mld euro lastenverzwaringen en 6 mld euro
bezuinigingen. Het kabinet is dus niet vies van lastenverzwaringen. Ik denk
daarom dat er nieuwe lastenverzwaringen zullen komen en ook nog extra bezuinigingen.Ik ben benieuwd of de minister daarbij de mensen zal ontzien die het onder
dit kabinetsbeleid al zo zwaar hebben gekregen door bezuinigingen –
er zijn dingen uit zorgpakketten geschrapt – en lastenverzwaringen.
Ik begrijp wel dat de minister niet tot in detail dingen gaat zeggen, maar
ik denk dat iedereen er, net als de journalisten gisteren, recht op heeft
dat hij aangeeft in welke richting hij gaat zoeken.Ik denk dat het goed is om te zeggen dat wij het zeer onverantwoord zouden
vinden om bij een herstellende economie – daar lijkt het op, want het
begrotingstekort is in 2005 alweer lager, onder de 3% – te sterk te
bezuinigen, waardoor de economische recessie door bezuinigingen en lastenverzwaring
zou worden verlengd. Wij zijn nu echter niet aan de beurt. Op dat punt wachten
wij dus keurig op de voorstellen van de minister, maar wij willen hem graag
houden aan zijn eigen belofte – en ook aan die van de heer Balkenende
in een brief aan het Ierse voorzitterschap – dat hij betrouwbaar is
en zich strikt aan het Stabiliteitspact zal houden. Dat betekent in zijn ogen:
nooit een begrotingstekort boven de 3%. Hij zegt ook altijd: als andere landen
een begroting indienen die te optimistisch is, moet er een marge in zitten.
Ik mag dus aannemen dat de minister uitgaat van een begroting met een begrotingstekort
rond de 2,5%. D66 gaat al de andere kant op: het indienen van een begroting
met een begrotingstekort van 3% is al genoeg en daarna mag die 3% worden overschreden.
Het CDA draait om de hete brij heen. Het CDA vindt het goed als wij allemaal
roepen dat het wel niet zal durven, want dan ontstaat het beeld in de maatschappij
dat het CDA niet zal durven en dat het CDA het gelukkig niet doet. Zelf zegt
het CDA echter nog niets. Ik ben dus heel benieuwd wat ik straks zal horen
van de heer De Nerée. Ik neem aan dat hij net als Balkenende voorstander
is van een zeer strikte toepassing van het pact. Dat is niet onze visie, maar
ik hoop dat hij zich daaraan houdt.De heer Van As (LPF):Voorzitter. Wij hebben begrepen dat minister Zalm gisteren op de gang
wellicht wat meer heeft gezegd dan hier in de Kamer. Straks zal blijken of
dat zo is.Als wij de 3% inderdaad zijn genaderd of daar overheen gaan, mogen wij
ons gelukkig prijzen met het verzet van deze minister en ook vanuit de Kamer.
Laten wij immers realistisch zijn: de inzet van de heren Crone en Vendrik
bij de begrotingsbehandeling om het begrotingstekort in de buurt van de 3%
te laten doorlopen, zou nu hebben geleid tot een situatie waarin wij bijna
de 5% van de VS zouden zijn genaderd. Ik prijs deze minister voor zijn volharding
om dat destijds niet te doen; dat is wel de realiteit.Maar laten we vooral serieus blijven. Ik wil graag van deze minister weten
hoe de vlag erbij hangt. We moeten ons nu niet gelukkig prijzen met allerlei
leuke verhalen over een economie die aantrekt, want eventuele effecten daarvan
zullen niet dit jaar, maar pas volgend jaar zichtbaar worden. De realiteit
gebiedt dat bezuinigingsmaatregelen dit jaar er niet toe mogen leiden dat
aan de inkomstenkant wordt gesleuteld. De LPF vindt ook dat de minima moeten
worden ontzien en dat we het mes in eigen vlees moeten durven zetten. Zoals
de minister weet, vinden wij dat we moeten overgaan tot een totale personeelsstop,
ook het mes in de sector overheid moet. De minister heeft dit afgewimpeld,
ook al was hij het diep in zijn hart met mij eens. Minister, wees nu eens
duidelijk, zet de zaken nu eens goed op de rails en durf eens werkelijk maatregelen
te nemen, waardoor ruimte ontstaat voor de minima, voor de mensen aan de onderkant
van de samenleving, die nu worden gedupeerd door behoorlijke verhogingen van
energie- en overheidstarieven, door huurverhogingen. Minister, kom bij de
Voorjaarsnota met duidelijke bezuinigingen!De heer Vendrik (GroenLinks):Laten we eens even kijken naar wat voor vlees we met de LPF in de kuip
hebben. Snijden in eigen vlees, niet in de minima; prachtig verhaal, steun
ik volledig. Maar in welk vlees dan wel? Er zijn al forse taakstellingen,
subsidies worden afgebouwd, minister Hoogervorst heeft er ruzie over
met het hele land. Meneer Van As, gooi het er eens uit: wat moet er nog meer
af?De heer Van As (LPF):U heeft de discussie bij de algemene financiële beschouwingen ook
meegemaakt. Volgens de LPF kan er in de 22 mld van de gesubsidieerde sector
behoorlijk worden bezuinigd en afgebouwd. Maar als de LPF moet kiezen tussen
de mensen aan de onderkant van de samenleving, voor de chronisch zieken en
gehandicapten, of de stichting Vluchtelingenwerk Nederland en alle milieuorganisaties,
dan is de keuze voor ons heel simpel.Mevrouw Kant (SP):Wij kozen al voor de chronisch zieken, gehandicapten en mensen met de
lage inkomens. Maar u heeft nog niet gezegd waar u nou voor kiest.De heer Van As (LPF):Dat heb ik u net gezegd. Wij vinden dat er in de 22 mld ruimte zit, dat
in de overheidssector moet worden bezuinigd. Wij zijn tijdens de algemene
beschouwingen met maatregelen gekomen, maar toen gaf u bij een aantal zaken
niet thuis. De heer Marijnissen heb ik hier nog over geïnterrumpeerd.De heer De Grave (VVD):Voorzitter. Het debat van vanavond gaat over een belangrijk onderwerp,
al klopt het belang niet echt met de timing. Er zitten een aantal kanten aan
deze discussie. Gisteren beantwoordde de minister de vragen op basis van zijn
kennis van dat moment. En zoiets maken we allemaal wel een keertje mee: dan
ga je de gang op, zijn journalisten weer eens wat sneller en moet je weer
een keuze maken; dan kun je net doen alsof je naam haas is, of gekke Gerrit,
of je kunt zeggen: dat heb je goed gedaan. Hoe dan ook, wat hij toen zei,
was wat hij toen in de Kamer had gezegd – althans, qua inhoud. Ik kan
mij er niet zo vreselijk over opwinden. Ik ben het met de heer Crone eens
dat het over de inhoud moet gaan. De VVD-fractie sluit zich aan bij datgene
wat de minister gisteren in de Kamer heeft gezegd.De voorzitter:De heer Crone wil het misschien eerst nog even over de vorm hebben.De heer Crone (PvdA):Ik wil het hebben over dat eerste punt. Ik heb mij mateloos geërgerd.
Ik heb er nog spijt van dat ik gisteren tijdens het vragenuurtje niet tegen
de heer Weisglas heb gezegd: mijnheer Zalm staat toch nog op de gang, haal
hem even terug. Dan had de minister het tijdens het vragenuurtje ook hier
nog even kunnen vertellen. Dat zal ik de volgende keer doen. De dingen die
de minister in deze zaal zegt, moeten synchroon lopen met de dingen die hij
daarbuiten zegt. Hij had ook tegen journalisten kunnen zeggen dat hij nog
geen stukken had. Zijn uitspraken buiten deze zaal zijn veel breder geweest
dan die erbinnen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb goed naar de heer De Grave geluisterd. Hij wil toch niet zeggen
dat Kamerleden op de gang moeten gaan staan om te horen wat de juiste gang
van zaken is? Dat zou de wereld op zijn kop zijn.De heer De Grave (VVD):Dat laatste zou alles behalve mijn bedoeling zijn geweest. Het gaat mij
er eigenlijk meer om, het probleem niet groter te maken dan het is. De minister
is hier in de Kamer en antwoordt naar zijn kennis van het moment. Op het moment
dat de kennis van de minister buiten de Kamer breder wordt, omdat journalisten
extra informatie hebben, ontstaat een nieuwe situatie. Daarop kan op twee
manieren worden gereageerd. Je kunt zeggen: mijn naam is haas, dus komt u
morgen eens terug. Je kunt ook zeggen dat iemand goed werk heeft geleverd
en erop reageren. Dat laatste heeft de minister gedaan.Mijn punt is dat de minister in de Kamer inhoudelijk niets anders over
het onderwerp heeft gezegd dan erbuiten. Hij heeft gezegd dat de zaak aan
de orde is wanneer hij er bij de Voorjaarsnota namens het kabinet een nadere
afweging over moet maken. Ik wil daar het volgende over zeggen. De volgorde
is dat het kabinet er binnen de randvoorwaarden een nadere afweging over maakt.
Die randvoorwaarden zijn niet vreselijk complex. Zij liggen vast in de afspraken
die internationaal zijn gemaakt in het kader van het Groei- en Stabiliteitspact.
Zij staan ook in het Hoofdlijnenakkoord. Die afspraken worden gemaakt voor
omstandigheden waarin een tekort boven een bepaalde waarde dreigt te komen.
Als de tekorten allemaal onder de 3% blijven, waren die afspraken niet gemaakt.
Dit betekent voor de VVD-fractie dat het kabinet maatregelen moet nemen zodat
er geen tekort ontstaat van meer dan 3%. De wijze waarop dat moet gebeuren
en de afwegingen die in dat kader moeten worden gemaakt, moeten in volgorde
van afweging van het kabinet plaatsvinden. Vervolgens zijn de Kamerfracties
aan de beurt om een nadere afweging te maken.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister van Financiën zei gisteravond in Den Haag Vandaag iets
wat hij niet in de Kamer heeft gezegd, namelijk dat er verschillende opties
bespreekbaar zijn, zoals belastingverhoging en het niet door laten gaan van
belastingverlaging. Is het voor de VVD-fractie, teneinde een sluitende begroting
te krijgen in 2005, een begaanbare weg om de afschaffing van het gebruikersdeel
van de OZB een aantal jaar uit te stellen?De heer De Grave (VVD):De enige randvoorwaarde die ik heb geformuleerd, is dat ik geen tekort
wil van boven de 3%. Dat is het enige heldere punt dat ik hier meld. Op het
moment dat het kabinet daarover besluiten neemt of afwegingen maakt, zal ik
in deze Kamer vertellen wat het oordeel van de VVD-fractie daarover is. Dat
zal op dat moment zijn en niet eerder.Mevrouw Kant (SP):De reden die de heer De Grave geeft om het tekort niet boven de 3% te
laten stijgen, is dat er internationale afspraken zijn gemaakt.De heer De Grave (VVD):En afspraken in het Hoofdlijnenakkoord.Mevrouw Kant (SP):De term "internationale afspraken" houdt in dat je met een aantal landen
iets hebt afgesproken en dat iedereen zich eraan houdt. Dat is niet het geval.
Hoezo afspraken?De heer De Grave (VVD):Misschien ben ik een beetje simpel in die dingen, maar voor mij geldt
dat een afspraak een afspraak is. Als andere landen zich daar niet aan houden,
is dat voor mij geen reden om mij ook slecht te gedragen.De heer Crone (PvdA):De heer De Grave heeft in zijn interpretatie volkomen terecht
gezegd dat de begroting niet op die 3% moet worden ingediend, maar eronder.
Hij zei dat de uitkomst onder de 3% moet zijn. Dat betekent dus dat de begroting
in de Voorjaarsnota rond de 2,7% à 2,8% moet zitten. In de laatste
helft van het jaar kunnen geen risico's worden genomen, want dan ga je er
overheen.De heer De Grave (VVD):Dat vind ik eerlijk gezegd wel een juiste interpretatie. Ik ga ervan uit
dat de minister van Financiën ons namens het kabinet bij de Voorjaarsnota
een stabiel beeld zal presenteren. Rekening houdend met redelijke verwachtingen
zal het resultaat over 2004 onder de 3% moeten uitkomen. Op dat moment gaan
wij dat alles goed beoordelen. De VVD-fractie zal in haar beschouwing de stabiliteit
van de maatregelen over het gehele jaar bezien, zeker betrekken. Het moet
mij echter niet kwalijk worden genomen dat ik pas op dat moment zal beoordelen
of de ingediende begroting van een zodanige stabiliteit en kwaliteit is dat
het redelijk is om te verwachten dat de ingediende voorstellen een eindresultaat
onder de 3% zullen opleveren over 2004.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter. Ik moet zeggen dat ik mij gisteren na het vragenuurtje wat
gepakt voelde. Ik heb goed geluisterd naar de minister, die schetste dat het
zorgelijk zou kunnen worden. Vervolgens kom ik buiten en krijg een microfoon
onder mijn neus: wat vindt u van de 3,3%? Zoiets vind ik gewoon niet leuk.
Ik vroeg vervolgens: hoe komt u aan die 3,3%? Het antwoord was: dat hebben
wij van de minister. Toen vroeg ik: heeft hij dat letterlijk zo gezegd? Dat
bleek niet zo te zijn, maar hij had wel gezegd: u bent goed geïnformeerd.
Dit stond ook in de brief die wij vandaag hebben gekregen. Gisteravond keek
ik naar Den Haag Vandaag en daar noemde de minister de 3,3%; tenzij ik verkeerd
heb geluisterd. Ik probeer dat echter 's avonds toch nog zo goed mogelijk
te doen.Wat is gebeurd, is gebeurd. Dit brengt mij echter op een ander punt, het
telkens weer uitlekken van de cijfers. Het is een tijd waarin mensen het toch
al moeilijk hebben en denken: wat gaat er met ons in de toekomst gebeuren?
Zowel vorig jaar als dit jaar wordt er zwaar omgebogen. Als dan op basis van
voorlopige cijfers, die niet vaststaan en nog kunnen worden aangepast, paniek
wordt gecreëerd, is dat onjuist en zorgelijk. Hoe kan worden voorkomen
dat telkens dit soort indicatieve, voorlopige cijfers op straat komt te liggen?
De minister kwam hier gisteren binnen en maakte de envelop open waar de cijfers
in zaten, terwijl de cijfers op de gang al bekend waren. Dat kan toch niet
goed zijn! Er moet iets gebeuren om dat in de toekomst te voorkomen, zeker
in deze gevoelige periode. Hiervoor vraag ik de aandacht van de minister.
Dit geldt nog meer nu wij weten dat het CPB geen rekening kan houden met een
aantal zaken die het ministerie van Financiën wel in haar afwegingen
kan betrekken. Zo hebben wij vanmiddag een debat gevoerd over het niet uitgeven
van alle gelden door Brussel, zodat er een onderuitputting is over 2003. Hierdoor
krijgt Nederland weer wat geld terug, wat meewerkt om het tekort geringer
te maken.Nogmaals, er moet voorzichtig worden omgegaan met dit soort cijfers. Naar
aanleiding van de Najaarsnota heb ik gezegd: het CPB is altijd somberder in
sombere tijden en altijd optimistischer in optimistischer tijden. Ons past
in dat verband een zekere terughoudendheid. Hoe gaat de minister voorkomen
dat dit soort cijfers in de toekomst op straat komt te liggen? Ik dank u.De heer Vendrik (GroenLinks):Het leek er even op dat dit het einde van het betoog van de heer De Nerée
was. Kom er nog meer?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ja, dit is inderdaad het einde.De heer Vendrik (GroenLinks):Daar was ik al bang voor. Het is natuurlijk makkelijk om naar de minister
van Financiën te wijzen, terwijl gisteravond ook CDA-fractievoorzitter
Verhagen was te zien. Hij sloeg meteen piketpaaltjes: Hoogervorst moet het
oplossen; De Geus moet uit de wind worden gehouden. Dat is een beetje makkelijk.
Wat is de reactie van de heer De Nerée daarop?Ik heb slechts één ronde, dus ik stel meteen mijn tweede
vraag. Is die 3% voor de CDA-fractie nu wel of niet heilig?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Mijn antwoord op de laatste vraag is: het CDA heeft het regeerakkoord
getekend en daar staat die 3% in. Wij zijn een betrouwbare partner en houden
ons aan waar wij onze handtekening onder hebben gezet.De eerste vraag is eigenlijk: "stel dat". Op als-vragen gaan wij niet
in. Wij wachten af wat de cijfers zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat heeft de heer Verhagen niet gedaan!De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Verhagen heeft aangegeven dat de rek er zo langzamerhand uit is;
dit is gelijk een antwoord op een eerdere vraag van de heer Crone. In dit
verband verwijs ik ook naar NRC Handelsblad van vanavond. Ik hoop dat ik mag
uitpraten...De voorzitter:Mijnheer De Nerée, u geeft gewoon antwoord. U reageert niet op
lichaamstaal of vragen die buiten de microfoon worden gesteld.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Het antwoord is duidelijk. Wij hebben een regeerakkoord ondertekend en
houden ons daaraan. Wij zijn betrouwbare partners. Als moet worden bekeken
wat er moet worden gedaan, dan overwegen wij diverse mogelijkheden. De heer
Verhagen heeft er gisteren één genoemd die wij niet hoeven te
bekijken. Ik heb nu zelf ook een mogelijkheid genoemd, namelijk dat er geld
terugkomt uit Brussel. Als het probleem zich voordoet – maar het is
nog absoluut niet duidelijk dát het zich voordoet – moeten ook
andere mogelijkheden worden bekeken. Omdat nog niet duidelijk is dat het probleem
zich voordoet, heb ik kritiek geleverd op het uitlekken van heel voorlopige
cijfers die nog kunnen worden aangepast.Mevrouw Kant (SP):Ik hoorde mijnheer De Nerée zojuist zeggen dat de rek eruit is.
Gisteren hebben wij Verhagen horen zeggen dat wij bij het nemen van maatregelen
in de gaten moeten gaan houden wat de mensen nog kunnen dragen. Dat zijn wel
mooie zinnen, maar ik wil heel graag weten wat ze precies inhouden. Is het
denkbaar dat er wat de CDA-fractie betreft dit jaar nog bezuinigingen
komen die mensen met de laagste inkomens, chronisch zieken en gehandicapten,
zullen treffen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):U hebt precies herhaald wat de heer Verhagen heeft gezegd en wat ik heb
gezegd. Er is sprake van voorlopige cijfers. Dat heeft de minister in zijn
brief geschreven, maar ik hoor het hem graag nog zeggen. Het CPB heeft vandaag
laten weten dat er helemaal niets ligt. Wij zijn dus veel te vroeg. Ik doe
niet mee aan het zaaien van paniek. Het steeds zoemen van cijfers maakt mensen
onrustig, terwijl er wellicht helemaal geen reden is om onrustig te worden.De heer Crone (PvdA):Bent u het eens met de brief van de heer Balkenende aan het Ierse voorzitterschap?
Hij schreef daarin dat het pact strikt moet worden uitgevoerd en dat men niet
over de drie mag gaan, ook niet als eindresultaat. Volgens hem moet worden
bezuinigd van 3,3 tot 3,0 en zelfs tot 2,7, 2,6%. Er moet in dat geval 3 mld
netto worden bezuinigd en vanwege uitverdieneffecten zelfs 4,5 mld. De heer
De Grave zegt tenminste duidelijk dat hij zoiets wil doen en dat hij zich
aan het pact houdt. Zal de heer De Nerée 4 à 4,5 mld bezuinigen?
Hij kan niet praten met meel in de mond door te zeggen dat hij niemand pakt
en dat hij tevens het Stabiliteitspact honoreert.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):De heer Crone heeft slecht geluisterd. Ik heb gezegd dat onze handtekening
onder het regeerakkoord staat en daarin is 3% vermeld. Wij zijn een betrouwbare
coalitiepartner. Dat is alles wat ik erop te zeggen heb.De heer Vendrik (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter. Ik hoor dat de CPB-cijfers er wel zijn, er niet
zijn of er in concept zijn. Ze zijn er evenwel en wat mij betreft had de minister
van Financiën ze gisteren in het debat openbaar mogen maken. Toen ging
het er namelijk over. Omdat ze nog niet echt openbaar zijn, roep ik de minister
op om dat vandaag wel te doen. In dat geval hebben wij de kwestie namelijk
opgelost. Er zal dus een begrotingstekort zijn van 3,3% in 2004 en 2,9% in
2005. Dat is slecht nieuws voor de coalitie; slecht nieuws voor ons allemaal.
De minister van Financiën bevestigde gisteren tijdens het vragenuur voor
mij dat hij niet aan de grens van 3% tornt. Dat kan dus maar één
ding betekenen, namelijk dat er moet worden bezuinigd. Of de fracties van
CDA en D66 daaraan steun geven, moet nog duidelijk worden. De CDA-fractie
wil zich wel houden aan de 3%, maar roept op de golven van de CDA-partijraad
van afgelopen zaterdag dat de minima niet mogen worden gepakt en schuift de
zaak naar Hoogervorst. Alsof de bezuinigingsmaatregelen van Hoogervorst niet
terechtkomen bij de minima, de chronisch zieken en de gehandicapten. De heer
De Nerée heeft nog veel werk te doen. Ik ben benieuwd hoe de CDA-fractie
zich hieruit redt. Zij kan niet beide doen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Voorzitter...De voorzitter:Mijnheer Vendrik, u onderbreekt uw betoog, maar ik ga over de orde van
de vergadering. Gaat u rustig door, want dit gaat allemaal van uw eigen tijd
af. U moet al zo snel praten.De heer Vendrik (GroenLinks):Vandaag las ik in de kranten dat de heer Bakker de noodzaak van extra
bezuinigingen in twijfel trekt. Conjunctureel en structureel moest het maar
allemaal niet zo hard lopen. Kortom, de minister van Financiën heeft
vanavond een taak te verrichten om zijn licht wispelturige, opstandige coalitiegenoten
weer in het hok te drijven. Ik hoor graag zijn antwoord op de vragen van de
woordvoerders van beide fracties.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb kunnen constateren dat de heer Vendrik slecht heeft geluisterd.
Hij probeert mij woorden in de mond te leggen die ik niet heb uitgesproken.
De volgende keer moet hij beter luisteren.De heer Vendrik (GroenLinks):Zoals wel vaker het geval is, ontbreekt de bewijslast.De minister van Financiën zei gisteravond op de televisie dat meerdere
opties openstonden. Dat houdt in dat de optie dat belastingen worden verhoogd
en de optie dat het gebruikersdeel van de OZB in 2005 niet wordt afgeschaft
ook openstaan, zoals ik tegen de heer De Grave heb gezegd. Is de minister
bereid om te zeggen dat dit ook nadrukkelijk opties zijn? Is de minister het
eens met de heer Verhagen dat de heer Hoogervorst in het komende voorjaar
het leeuwendeel van de bezuinigingen moet leveren door hogere eigen bijdragen
in te voeren en daardoor mensen die daarvan afhankelijk zijn kwetsbaarder
te maken?Gisteren stelde de minister dat, zoals gebruikelijk in het voorjaar, ook
dit voorjaar de Voorjaarsnota, vergezeld van de gebruikelijke berekeningen
van het CPB en van de gebruikelijke standaard koopkrachtplaatjes, naar de
Kamer wordt gestuurd. Heeft de minister niets geleerd van afgelopen najaar?
Na veel duwen en trekken van de Kamer kwamen uiteindelijk de echte koopkrachteffecten
op tafel, die inzicht geven in alle effecten voor de specifieke groepen waar
het voornamelijk ten gevolge van de bezuinigingen in de zorg om gaat. Wij
kennen de discussie. Die CPB-plaatjes zijn betekenisloos, want de positie
van chronisch zieken en gehandicapten valt er niet uit op te maken. Ik herhaal
mijn vraag van gisteren of de minister ons komend voorjaar bij gelegenheid
van de Voorjaarsnota een volledig, compleet, betekenisvol en relevant koopkrachtbeeld
wil geven en of hij wil zeggen wat er als gevolg van de Voorjaarsnota 2004
gaat gebeuren met alle onderscheiden groepen.De heer De Grave (VVD):Nu wij het debat toch op deze manier voeren, gaat het dus om signalen
aan de minister. Wat is eigenlijk de boodschap van de heer Vendrik aan de
minister? Moet deze minister vasthouden aan een tekort van maximaal 3% met
voldoende zekerheidsmarge conform de woorden van de heer Crone? Vindt de heer
Vendrik dat de minister die moet invullen op een manier die zijn fractie bevalt,
dus door een verhoging van de lasten door te voeren en de OZB te handhaven?
Of zegt hij tegen de minister dat hij niet ingewikkeld moet doen, maar gewoon
over die 3% heen moet gaan? Wat is de boodschap van de fractie van GroenLinks
aan deze minister?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik ben de heer De Grave erkentelijk voor het feit dat hij
vermoedt dat de minister van Financiën een boodschap aan mij heeft. Ik
ga daar serieus op in.De heer De Grave (VVD):Ja, ik ga ook altijd serieus op uw argumenten in.De heer Vendrik (GroenLinks):Mijnheer De Grave, het komt niet elke dag voor dat u zegt dat de minister
naar mij luistert, echt waar. Ik zal het proberen.De heer De Grave (VVD):Ik weet dat de minister ook serieus op uw argumenten in gaat, mits u goede
argumenten hebt. Daar ontbreekt het vaak aan. Probeert u het eens.De heer Vendrik (GroenLinks):Wat vindt de minister van Financiën van het voorstel van GroenLinks
om terug te gaan naar de bijdrage van de heer Solbes aan de ontwerpconclusies
van de Raad van enkele weken geleden? Kort samengevat, zei hij dat Nederland
meer dan voldoende doet en dat het niet erg is als het tekort even meer dan
3% wordt. Dat wil ik nog wel eens horen van de minister van Financiën,
want in de uiteindelijke conclusies van de Raad stonden die woorden helemaal
niet meer. Het is kennelijk gemakkelijker voor de minister van Financiën
om ervoor te zorgen dat de Europese Commissie strenger blijft optreden tegen
Nederland dan tegen andere landen. Ik zou zeggen dat Solbes juist een uitweg
biedt. Als er toch meer moet gebeuren, dan pleit ik voor belastingverhogingen,
zoals gezegd.Er zitten lastenverlagingen op het vlak van de OZB aan te komen. Niet
doorvoeren! Dat is onverstandig. Ik heb juist bij het Belastingplan 2004 naar
aanleiding van de beroemde novelle van de staatssecretaris van Financiën
opgemerkt dat het Belastingplan 2004 al had moeten worden gebruikt voor een
extra lastenverzwaring doordat de 3% al dreigde te worden overschreden. Ik
weet namelijk precies hoe het hier gaat.De voorzitter:De heer De Grave heeft niet gevraagd naar de procedure. Hij heeft om uw
punten gevraagd en die hebt u gegeven.De heer Van As (LPF):De heer Vendrik heeft namens de fractie van GroenLinks destijds een alternatieve
begroting ingediend. Als die was goedgekeurd, waren de gevolgen volgens mij
behoorlijk desastreus geweest. Nu laat hij toch door middel van zijn uitlatingen
merken dat wat hem betreft de 3% niet mag worden overschreden. Ik kan dat
niet met elkaar rijmen. Welke lijn volgt hij nu exact? Vindt hij dat wij de
remmen gewoon moeten loslaten of zegt hij dat wij onder de 3% moeten blijven
en dat daarvoor de lasten omhoog moeten? Wij kiezen daar absoluut niet voor.
Dat is het punt. Wij verschillen in dat opzicht gewoon principieel van mening.
Laat de heer Vendrik eens duidelijk zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik begrijp dat de heer Van As deze miljardenproblematiek graag oplost
door de subsidies aan Milieudefensie en aan de vereniging Vluchtelingenwerk
Nederland te schrappen. Ik geloof dat dit niet helemaal met elkaar matcht.De heer Van As (LPF):Zo simpel ligt het natuurlijk niet.De heer Vendrik (GroenLinks):Nee, dat dacht ik ook.De heer Van As (LPF):Je moet alleen wel structurele maatregelen treffen wil je ooit nieuw beleid
maken en financiële ruimte scheppen waardoor het daadwerkelijk mogelijk
is om nieuw beleid te voeren en om de mensen aan de onderkant van de samenleving
inderdaad te kunnen helpen. Daar pleit de heer Vendrik ook zo voor. Dan moet
hij wel een adequaat voorstel doen. Nu is het van tweeën één.
Aan de ene kant wil hij het begrotingstekort loslaten. Dat heeft hij al die
tijd geroepen. Nu de minister op 3% zit, zegt hij dat het nog meer kan oplopen
en dat wij gewoon de belastingen moeten verhogen. Dat kan natuurlijk niet.
Wij kunnen niet blijven doorgaan.De voorzitter:Nu is uw punt wel helder!De heer Vendrik (GroenLinks):Het antwoord is heel simpel. In een debat als dit kom ik niet alleen met
mijn eigen verhaal, zoals de heer Van As zal begrijpen. Voorzover de tegenvallers
die er nu aankomen conjunctureel zijn, volg ik de lijn van de heer Solbes.
Ik ga geen structurele maatregelen voorstellen om conjuncturele tekorten te
verminderen. Dat vind ik een onwijze gang van zaken. Daarom heb en had ik
zoveel kritiek op het huidige Groei- en Stabiliteitspact als het om structurele
tegenvallers gaat. Daarom ben ik al vooruitgelopen op wat misschien komen
gaat. Ik heb juist bij het Belastingplan 2004 een amendement op de novelle
voorgesteld, om extra lastenverzwaring te doen plaatsvinden. De tegenvallers
in de inkomsten zijn zodanig groot en helaas ten dele ook zodanig structureel,
dat daarin voorzien moet worden. Structurele problemen moet je in dit tijdsgewricht
oplossen met structurele belastingverhogingen. Voor conjuncturele problemen
volg ik de lijn van de heer Solbes.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik heb de stellige indruk dat dit debat niet zal worden bijgeschreven
bij de hoogtepunten van de parlementaire geschiedenis. Dat heeft niet zoveel
met de zaak te maken, maar misschien wel met de aanleiding, de timing en het
tijdstip.De vraag die centraal staat is, kortheidshalve, of minister Zalm in de
Kamer te weinig heeft gezegd of voor de camera's te veel heeft gezegd. Ik
denk dat wij daar vrij snel over uitgepraat kunnen zijn. In zijn brief schrijft
de minister dat hij tegenover journalisten heeft bevestigd dat zij goed geïnformeerd
waren over de voorlopige CPB-ramingen. Daarmee leek hij een uitspraak te doen
die verder ging dan wat hij enkele ogenblikken eerder in de Kamer zei. Ik
wil graag van de minister zelf horen of hij dat achteraf ook niet zo ervaart.
Ik streef er niet naar om de tekstschrijver van de minister te worden, maar
had hij niet beter iets kunnen zeggen in de trant van: van de berekeningen
van het CPB, die u kennelijk in uw bezit hebt, ben ik op de hoogte, maar bij
mijn weten zijn zij vertrouwelijk en ik ga er verder niet op in? Door zijn
bevestiging heeft hij naar mijn mening meer gezegd dan vlak daarvoor in het
mondelinge vragenuurtje. Hij had niet de indruk moeten wekken dat hij de hoogte
van het tekort bevestigde.Het is mijns inziens van belang dat de minister vanavond in de Kamer nog
eens klip en klaar stelt dat de stevige inzet van het kabinet blijft dat het begrotingstekort niet boven de 3% uitkomt, niet in de prognoses,
maar zeker niet reëel, conform de Europese afspraken. Ook de fractie
van de ChristenUnie hecht daaraan. Wij hebben ons destijds met een aantal
argumenten verzet tegen de extra marge van 0,5 procentpunt ten opzichte van
de 3%. In de Miljoenennota was het zelfs nog ietsje meer, namelijk 0,7%. Wij
hechten echter wel aan de Europese begrotingsnormen.De cruciale vraag is met welke maatregelen het kabinet indien en voorzover
nodig komt om het begrotingstekort op maximaal 3% te realiseren. Verwacht
daarvoor in dit debat geen suggesties van de kant van de ChristenUnie. Daarvoor
is de regering aan zet. Gelet op de debatten van de afgelopen maanden zal
het niet verbazen dat ik het heldere signaal afgeef, dat wat ons betreft de
koopkracht van de minima, de chronisch zieken en de gehandicapten absoluut
geen nieuwe aanslagen kan verdragen.Wij wachten met spanning het definitieve begrotingstekort, de verdere
prognoses en vooral de maatregelen af. Ik heb met interesse vastgesteld dat
de coalitiepartners CDA en D66 al schoten voor de boeg hebben gegeven. Ook
vanavond is daarover iets gezegd, hoewel minder dan gisteren in de media.
Ik hoop dat de partijen vandaag het standpunt dat wij gisteren mochten vernemen
herhalen. Voorzover het D66 betreft, wacht ik dat nog even af. Wij hopen dat
D66 bij de behandeling van de Voorjaarsnota pal zal blijven staan. Wij zullen
daar zeker aan blijven herinneren.Ik sluit mij aan bij de vraag van de heer De Nerée tot Babberich,
hoe de vertrouwelijke cijfers in het bezit kunnen komen van journalisten.
Wie heeft gelekt en waarom? Wat vindt de minister ervan? Wat gaat hij eraan
doen?Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Als het gaat om de vorm, volsta ik met één zin:
wat je een journalist bevestigt, kun je toch minstens ook de Tweede Kamer
bevestigen?Wat de inhoud betreft vraag ik de minister hoe hard de 3%-grens nog is.
Is die grens nog even hard als hij altijd voor deze minister was en, zo ja,
waarom? Volgens mij zijn overschrijdingen niet in strijd met het Stabiliteitspact
dat niet meer bestaat. Het pact bestaat niet meer. Andere landen hoeven zich
er blijkbaar niet meer aan te houden, maar Nederland vindt het wél
nodig om zich eraan te houden. Het pact is dood. Waarom zijn de overschrijdingen
niet in strijd met het pact dat er eigenlijk al niet meer is? De begroting
was gebaseerd op maximaal 3% tekort. Buiten schuld lijkt het door omstandigheden
nu wat hoger uit te pakken. Dat is geen structureel, maar een tijdelijk probleem.
Geen land kan gevraagd worden zich aan het onmogelijke te houden.Verder bezuinigen is niet in het belang van het economisch herstel. Het
niet uitsluiten van meer bezuinigingen is evenmin in het belang van het economisch
herstel. Een bijdrage aan dat herstel zou zijn als deze minister zou zeggen:
nee, wij bezuinigen niet nog meer.Van de CDA-fractie en naar ik vrees ook het kabinet vind ik het zeer teleurstellend
dat er vandaag wel de garantie wordt gegeven dat het tekort maximaal 3% mag
zijn, wel de garantie dat wij ons houden aan het Stabiliteitspact, maar niet
de garantie dat de mensen met de lagere inkomens en de chronisch zieken niet
opnieuw zullen worden gepakt. Ik vraag de minister om hierop in te gaan.Is de minister van plan om te gaan bezuinigen en, zo ja, waarop? Kan hij
aangeven of er in deze fase iets is dat hij durft uit te sluiten? Ik denk
met name aan de mensen die van dit kabinet al zware klappen hebben gehad,
aan de mensen die nu echt op het minimum zitten, aan de mensen die echt niet
nog meer lasten kunnen dragen. Durft de minister hier te zeggen: daar blijven
wij dit jaar echt van af.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Eerlijk gezegd snap ik niet zo heel veel van de ophef rond
de cijfers. Het is volgens mij al jaren zo dat in de laatste week van maart
het Centraal economisch plan wordt gepresenteerd, dat in de anderhalve maand
daaraan voorafgaand een concept van dat plan op steeds meer bureaus in Den
Haag ligt, bij de ministeries, bij de SER, bij werkgevers- en werknemersorganisaties.
En dan zijn er gelukkig journalisten die hun werk goed doen. Die journalisten
bellen dan bijvoorbeeld naar de opvolgers van de heer Crone bij de vakbeweging
en naar andere mensen met de vraag: goh, heb je de nieuwe CPB-cijfers al?
Joh, ik heb ze net binnen, ik zal eens even kijken wat erin staat. De journalist
kent de cijfers en komt minister Zalm tegen. Het is een ongelukkige samenloop
van omstandigheden – natuurlijk moet de Kamer worden geïnformeerd –
maar het gaat ieder jaar zo. Laten wij daar nou niet zo'n ophef over maken.Ik kom tot de zaak zelve. Ik vind het eerlijk gezegd vermakelijk om te
zien hoe de hele oppositie hier vanavond te hoop loopt om alles te doen om
zoveel mogelijk op de pof te leven. Men wil zoveel mogelijk lenen. Wie dan
leeft, wie dan zorgt. Ik vind dat niet verantwoord. Die 3% is er niet voor
mijnheer Solbes of voor Europa, maar voor Nederland. Die 3% is er voor Nederland
om ervoor te zorgen dat wij de zaak niet naar voren schuiven. Wat ervoor nodig
is om die 3% vast te houden, zullen wij wel zien. Of de tegenvallers incidenteel
of structureel zijn, zullen wij ook wel zien. Moeten wij daarbij dingen uitsluiten
of garanderen tot 2016? Dat zal niet gaan. Ligt het voor de hand om op sociale
zaken of op onderwijs te bezuinigen? Eerlijk gezegd niet. Ligt het voor de
hand om een hoger tekort te willen, zoals ik vanavond mijzelf zie laten doorschemeren
in een krant? Eerlijk gezegd niet. Ik heb ook niet met mensen van die krant
gesproken. Ik vind het terecht dat de minister van Financiën streeft
naar een begrotingstekort van 3%. Voordat u gaat vragen of er nu op de zorg
moet worden bezuinigd, zeg ik dat het niet voor de hand ligt om op die elementen
te bezuinigen waar net een heleboel gebeurd is. Ik lees in diezelfde krant
vanavond echter dat er grote vermogensoverschotten in de zorg zijn. Ik vind
dat er nog heel veel te winnen is en dat het kabinet veel doortastender kan
zijn bij het aanpakken van de bureaucratie in de zorg. Er zijn volgens mij
honderden miljoenen te verdienen; dat is ook altijd de agenda van mevrouw
Kant. Laat het kabinet dus vooral daarnaar kijken.De heer Vendrik (GroenLinks):Is het voor D66 een optie, zoals gisteravond doorschemerde in het antwoord
van de minister van Financiën op de desbetreffende vragen
van Den Haag Vandaag, om beleidsintensiveringen, dat beetje extra geld dat
bijvoorbeeld onder druk van D66 op het gebied van onderwijs beschikbaar is
gekomen, vooruit te schuiven? Is dat een optie of sluit de heer Bakker dat
uit?De heer Bakker (D66):Het lijkt mij inderdaad niet goed om dat te doen, want het is voor het
onderwijs en onderzoek, het vmbo en de innovatie essentieel om dat overeind
te houden. Het is nu 18 februari. En moeten wij nu naar goed dualistisch gebruik
hier even bepalen wat het kabinet mag doen? Laat het kabinet regeren en met
voorstellen komen. Op dat moment zullen wij goed dualistisch vertellen wat
wij ervan vinden en wat wij wel of niet willen. Zo hoort dat.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik was even bang dat het geen toeval was dat u onderwijs wel noemde en
zorg en sociale zaken niet. U kwam daar naderhand op terug, maar toen verwees
u naar overschotten die er zouden zijn. Ik ben het eens met uw benadering,
dat wij de voorstellen moeten afwachten. Het lijkt mij echter wel goed dat
D66 nu ook een helder signaal aan de minister meegeeft, gelet op de discussie
die wij de afgelopen maanden hebben gehad over de inhoud van de zorg en de
maatregelen die mensen direct treffen in hun koopkracht.De heer Bakker (D66):Dat signaal heb ik ook meegegeven, namelijk dat het niet voor de hand
ligt. Er zijn op dat punt al grote stappen gezet. Mensen hebben het veelal
moeilijk genoeg om die te verwerken. Tegelijkertijd vind ik dat de Kamer het
op dit moment niet voor 100% moet uitsluiten. Als u echter het signaal wilt
horen "dat ligt niet voor de hand, daar zou ik niet naar gaan kijken, en zeker
niet als eerste", dan kunt u dat krijgen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voor alle duidelijkheid: wij hebben het dan over de chronisch zieken en
gehandicapten.De heer Bakker (D66):Ja, daar gaat het om.De heer Crone (PvdA):U moet zich niet te klein maken, want D66 doet ertoe. In het regeerakkoord
staat de 3% als heilige grens. Om niet over die 3% heen te gaan, moet je nu
op 2,7% uitkomen: 4,5 mld bezuinigen. Als u zegt dat het regeerakkoord op
dit punt mag worden opgerekt, dan bent u in ieder geval de eerste. Zo gaat
dat hier. Wij bepalen dat niet. Als het regeerakkoord wordt opgerekt, moet
dat door de coalitiepartners gebeuren. Mijn vraag is dus: doet D66 ertoe of
niet? Of u zegt: mijnheer Zalm, u mag over de 3% ex ante of ex post. Of u
zegt: nee, wij houden ons samen aan "afspraak is afspraak".De voorzitter:U gaat over uw vragen, de heer Bakker gaat over zijn antwoorden.De heer Bakker (D66):Ik wil de heer Crone graag heel helder antwoorden. Natuurlijk doet het
ertoe. Voor mij is de 3% niet heilig omdat die heilig is, zoals sommige andere
iconen in dit land heilig zijn. De 3% is heilig omdat die heel verstandig
is. Het zijn dus heel verstandige afspraken. Wij staan daarvoor, want het
is uiteindelijk goed voor de economie. Wij hebben helemaal niets aan pappen
en nathouden of vooruitschuiven.De heer Crone (PvdA):Dus 4,5 mld bezuinigen!De heer Bakker (D66):De heer Crone heeft de interessante eigenschap, dat hij sneller kan rekenen
dan mijn zakjapanner. Ik wacht dus maar even met het bevestigen van zijn berekening.Mevrouw Kant (SP):Ik heb in de media gelezen dat de heer Bakker gisteren heeft gezegd: je
moet de bezuiniging zo invullen, dat je het maatschappelijk niet kapot maakt.
Mijn eerste gedachte was toen: had dat iets eerder bedacht. Er zijn nu al
mensen die zwaar zijn getroffen, zoals de heer Bakker zelf bevestigde. Chronisch
zieken en gehandicapten betalen al een flinke prijs. Het is terecht dat hij
dat vindt. Wat mij nu zo verbaast, is dat hij nu wel de garantie geeft van
"3% is 3%", maar niet de garantie dat die mensen dit jaar niet opnieuw worden
gepakt.De heer Bakker (D66):Ik heb gezegd dat je altijd je verstand erbij moet houden. De 3% is buitengewoon
nodig. Daar staan wij ook voor. Wij doen dat niet omdat het Groei- en Stabiliteitspact
dat vraagt, want natuurlijk kun je discussiëren over Duitsland en Frankrijk.
In die zin hoeft het dus niet; dat ben ik eigenlijk wel met u eens. Maar het
moet wel voor de economie, het moet uiteindelijk wel voor de ordening van
de staatshuishouding en van het overheidshuishoudboekje. Je moet er echter
wel je verstand bij gebruiken en goed nadenken over de vraag of je dat incidenteel
of structureel wilt doen en waar dan wel. Het lijkt mij een gezond uitgangspunt
om er daarbij van uit te gaan dat je noch de samenleving noch de economie
kapot moet maken. Daarover zullen wij trouwens nog heel wat discussies hebben.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Waar gaat dit debat nou eigenlijk over? De vraag
was gisteren of de minister de Kamer informatie had onthouden die hij precies
na het vragenuur wel buiten de Kamer gaf. Dit raakt de inlichtingenplicht
van deze minister aan de Kamer. Is die geschonden of niet? Dat is volgens
mij de kernvraag van dit spoeddebat. Mijn reconstructie is de volgende. Er
kunnen weliswaar cijfers aan de minister bekend zijn, maar cijfers zijn nog
geen feiten zolang zij niet officieel zijn. Verder heeft de minister, toen
hij geconfronteerd werd met die cijfers, gezegd: u bent goed geïnformeerd.
En daar ging de machinerie! Ik stel evenwel vast dat er nog geen officiële
cijfers waren en dat er dus geen feiten zijn achtergehouden. Wat dat betreft,
is er geen probleem. Ik vind echter wel dat er een stukje verlegenheid is
ontstaan. Het had dus anders kunnen gaan, als de minister anders had gereageerd.
Maar goed, ik zit ook in het vak en ik weet hoe het dan gaat, want je moet
meteen antwoorden. Het had evenwel een slagje terughoudender en bedekter gekund,
zonder overigens de integriteit en eerlijkheid als norm te schenden.De heer Van As (LPF):Het verbaast mij dat de heer Van der Vlies nu ineens zegt dat cijfers
geen feiten zijn. De minister hanteert normaliter dezelfde cijfers van het
CPB. Hij houdt de Kamer die cijfers dan voor als feiten en baseert er de begroting
op. De heer Van der Vlies zegt dat die cijfers nog geen feiten zijn, maar
hij zal binnenkort merken dat de minister die wel als feiten
hanteert. Bovendien zullen de cijfers volgende week weer anders zijn.De heer Van der Vlies (SGP):De heer Van As ziet een essentieel ding over het hoofd, namelijk dat het
officieuze cijfers zijn die bij de departementen in de week zijn gelegd met
het verzoek om commentaar. Die cijfers moeten nog officieel worden vastgesteld,
alvorens zij vervolgens – zie de berichtgeving van het CPB van vandaag –
op 22 maart gepresenteerd worden. Dan zijn het feiten waarop beleid wordt
georiënteerd en gegrondvest. En dan gaan wij daar inderdaad over in de
slag met de minister.Ik sluit mij kortheidhalve aan bij de vraagstelling van collega De Nerée
over het lekken. Er mag überhaupt geen sprake zijn van lekken en verder
moeten wij prudent zijn met het laten rondzingen van cijfers. Daar kan namelijk
heel gemakkelijk heel veel onrust door veroorzaakt worden, terwijl wij die
niet kunnen gebruiken. De minister zou een modderfiguur slaan, als hij straks
moet komen met een begroting of een Voorjaarsnota die over de 3% heen gaat,
want hij is de hele winter druk geweest met het bestraffend toespreken van
Frankrijk en Duitsland. Overschrijding van de 3%-norm mocht niet en dan kan
hij het nu zelf ook niet doen. Verder zou ook de SGP-fractie het zeer bezwaarlijk
vinden, om niet te zeggen niet te verwerken vinden, als er maatregelen voorgesteld
zouden gaan worden die qua effect toch weer neerslaan bij de groepen waar
wij ook de hele winter mee bezig zijn geweest, namelijk de chronisch zieken,
de gehandicapten, de ouderen en de minima. Dat lijkt mij niet goed en dus
moet er iets anders komen. Wij wachten de voorstellen terzake af.Minister Zalm:Voorzitter. Er zijn vandaag twee kwesties aan de orde: hoe is het vragenuurtje
verlopen en wat gebeurde er daarna? Verder gaat het om de vraag wat we er
allemaal van vinden, en hoe lekken voortaan kunnen worden voorkomen.Ik ben nagegaan wat mij is gevraagd en wat ik in de Kamer heb geantwoord.
Volgens mij heb ik daar correct geantwoord. Het is natuurlijk niet aan mij
om vertrouwelijke cijfers die niet in de openbaarheid horen te komen, spontaan
te openbaren. Die cijfers zijn vertrouwelijk. Het CPB heeft er uit bozigheid
nog een persbericht over uitgegeven, dat eindigt met "Het CPB kan en wil,
gezien het voorlopige karakter van de vandaag vertrouwelijk verspreide notitie,
de cijfers hieruit niet openbaar maken". Vervolgens word ik hier na afloop
aangeschoten door een journalist, die blijkt te beschikken over die cijfers.
De heer Rouvoet heeft een dag later een verstandiger reactie voorgelegd dan
de reactie die ik toen gaf, want ik was toch wel enigszins verbaasd, en ook
wel vol journalistieke bewondering voor het feit dat die journalist zo snel
over die cijfers beschikte. Er werd mij gevraagd of die cijfers klopten, waarop
ik heb gezegd dat ze correct waren, en dat de journalist goed geïnformeerd
was. Dat was mijn reactie op dat moment, ook een beetje uit bewondering voor
de journalistieke vaardigheden.Vervolgens heb ik kwalitatief in de Kamer precies hetzelfde gezegd als
tegenover de journalist. In antwoord op de heer Vendrik heb ik gezegd: we
zullen kijken wat de CPB-cijfers die nu in de maak zijn betekenen voor de
begroting. Ik heb verder gezegd dat de heer Vendrik terecht had opgemerkt
dat de eerste aanwijzingen op begrotingsgebied niet echt gunstig waren. Kwalitatief
is dat vergelijkbaar met wat er nu bekend is. Het was niet het moment om allerlei
dingen uit te sluiten of met zekerheid aan te kondigen. Later, nadat ik de
koopkracht enigszins had gerelativeerd, omdat daar een voordeeltje vanuit
de lagere inflatie komt, heb ik gezegd: het probleem is veeleer de concurrentiepositie
van het bedrijfsleven, inclusief de negatieve gevolgen daarvan voor de begroting.
In kwalitatieve termen geeft dat dezelfde indicaties als de CPB-cijfers.De heer Vendrik heeft daarop zijn beroemde "what if"-vraag gesteld, waarvan
ik de relevantie heb bevestigd door erop te antwoorden. Hij stelde de "what
if"-vraag of ik uitsloot dat, als er in het voorjaar een aangepaste begroting
zou liggen, deze hoger dan 3% zou uitkomen. Toen heb ik gezegd dat het een
goed gebruik is dat Nederland zich aan internationale verplichtingen houdt,
die ons ertoe nopen een begroting te presenteren met een tekort lager dan
3%. De heer Rosenmöller zei het al: het antwoord geven op een "what if"-vraag
is ook relevant, want het feit dat je erop ingaat, betekent dat je dat blijkbaar
niet uitsluit.Dat gezegd zijnde, was de korte tijd tussen het vragenuurtje en de journalist
die mij met uitgelekte informatie ondervroeg een ongelukkige samenloop van
omstandigheden. Ik zou echter niet weten hoe ik dat anders had moeten doen.
Het is overigens elk jaar ongeveer hetzelfde: halverwege februari komt het
eerste schot van het CPB, een schot dat niet precies doel treft, waarna Financiën
gaat rekenen, er wordt overleg gepleegd en uiteindelijk komt er een publicatie.
Het CPB doet dat op 22 maart, en wij als kabinet komen nog voor 1 juni met
de Voorjaarsnota. Dan hebben we het begrotingsbeeld. Tegen de heer Van As
zeg ik dat het CPB niet automatisch de hoogste wijsheid op begrotingsgebied
heeft; wij menen dat Financiën de hoogste wijsheid op begrotingsgebied
heeft. Het CPB heeft wel de hoogste wijsheid, althans de minste onwijsheid,
op het gebied van de economische prognoses, dus alles rond wisselkoersen,
olieprijzen, lonen, prijzen en groei. Wij menen dat wij de vertaling naar
de begroting het beste kunnen doen. Daarvoor zijn wij het beste geëquipeerd.De heer Crone gedraagt zich aan de ene kant als de ayatollah van de financiële
discipline. Hij vindt dat het kabinet veel te veel bezuinigt. Aan de andere
kant meent hij dat daar ten minste 4,5 mld bovenop moet, want anders zijn
wij geen knip voor de neus waard. Het is een beetje een kwestie van doctor
Jeckyll and mister Hyde. Hij moedigt mij dus aan veel te bezuinigen, terwijl
hij ook meent dat er al te veel bezuinigd is. Ik vraag mij af wat hij van
mij wil. Het is verstandig dat het kabinet zich eerst op de situatie beraadt.
Eerst moeten de cijfers worden opgemaakt en dan zal blijken of er een probleem
is. Als zich dit inderdaad voordoet, zullen wij bepalen wat wij eraan doen.
Ik sluit daarbij niets uit. Dit betekent overigens niet dat ik alles waarvan
de Kamer heeft gezegd dat ik dat niet moet doen, wel zal doen. Hier geldt
zeker geen a-contrario-redenering.De heer Crone (PvdA):Mijn vraag was heel simpel. De inhoud van de brief aan het Ierse voorzitterschap
en uw uitspraken van gisteren nopen u ertoe een begroting te
presenteren met een tekort van minder dan 3%. U wilt dat en dan moet u dus
met 4 mld aan bezuinigingen komen, want anders haalt u het niet. Daarbij ga
ik uit van de "what if"-situatie van een tekort van 3,3%. U heeft zojuist
gezegd dat "what if"-vragen interessant zijn.Minister Zalm:Wilt u niet bezuinigen of wilt u 4 mld bezuinigen?De heer Crone (PvdA):Ik vraag wat u vindt. Als u daar niets over zegt, kunt u ook niet van
mij vragen dat ik dat wel moet doen.Minister Zalm:Ik zeg nu niet wat ik vind, want het kabinet moet zich daar nog op beraden.
Ik heb al een paar keer gezegd dat eerst de cijfers nog moeten worden opgemaakt.
Dan kunnen wij zien of er een probleem is. Als dat het geval is, gaan wij
na wat wij eraan zullen doen en dat zal ik u dan toesturen. Verscheidene Kamerleden
hebben behoefte om het kabinet een zekere richting mee te geven, zoals de
heer Vendrik. Ik ben benieuwd of u dat ook wilt doen. Moet ik 4 mld bezuinigen
of moet ik de lasten verzwaren?De heer Crone (PvdA):Als u namens de regering aan het Ierse voorzitterschap schrijft dat het
begrotingstekort strikt onder de 3% moet blijven, moet u, uitgaande van een
tekort van 3,3%, 4 mld omlaag, want anders zit u te dicht op de grens van
3%. U heeft voor de camera bevestigd dat het 3,3% kan worden. U heeft althans
gezegd dat de desbetreffende persoon goed geïnformeerd was. U moet wel
in gaan op de "what if"-vraag. De heren De Grave, De Nerée, Bakker
en ik hebben dat allemaal gedaan, maar u wilt dat niet.Minister Zalm:Dat klopt.De heer Crone (PvdA):Ga uw gang!Minister Zalm:Nee. Het percentage van 3,3 is een eerste schot van het CPB. Dat is verder
niet geverifieerd, dus dit kan nog hoger of lager uitvallen.De heer Crone (PvdA):Maar als het zo is?Minister Zalm:Dat ga ik eerst bekijken en vervolgens zal het kabinet zich erop beraden.
Het ligt voor de hand dat wij een beleid nastreven waardoor wij met het tekort
beneden de 3% uitkomen, maar dat is niet per se gericht op 2,5%.De heer Van As (LPF):De fractie van de LPF dringt aan op uitvoering van mijn Kamerbreed aanvaarde
motie van 12 november 2002. Daarin staat dat de rijkstaken zullen worden herijkt
en dat de minister van Financiën zich daarbij niet te passief opstelt.
Dit continue proces van heroverwegingen van de rijkstaken moet sowieso doorgaan,
want het levert structureel winst op. Ik hoop dat wij op dit punt niet van
mening verschillen met de regering.Minister Zalm:Ik heb kennisgenomen van alle suggesties. Uw suggestie levert in ieder
geval ook iets op. Anderen hebben vooral aangegeven wat ik niet moet doen.
Ik neem alle suggesties mee naar het kabinet en ik zal goed luisteren naar
de mening van mijn collega's. Vervolgens neemt het kabinet een besluit en
zal het de Kamer daarvan in kennis stellen, zoals te doen gebruikelijk.Er is gevraagd naar het lekken? Ik loop nu al weer zo'n jaar of dertig
rond in Den Haag...De heer Crone (PvdA):Nu hebben wij de oorzaak te pakken!Minister Zalm:Ik vrees dat er al voor mijn tijd werd gelekt. Ik heb nooit anders meegemaakt
en mijn voorgangers volgens mij ook niet. Het kabinet vindt dat er veel te
veel wordt gelekt. Het probeert dat tegen te gaan. Ik zal dit punt weer eens
in het kabinet bespreken. Veel mensen moeten echter met deze cijfers werken.
Het is een eerste vertrekpunt voor Financiën, maar ook voor andere departementen.
Men gaat na wat de nieuwe cijfers van sociale premies, lonen en prijzen enzovoorts
voor hun begroting betekenen. Noodgedwongen komen de cijfers in een nogal
groot circuit terecht. Gegarandeerd dat de cijfers lekken, vooral als de journalisten
het patroon kennen. Als er zomaar een notitie wordt opgesteld, zonder vast
patroon, lekt zij meestal niet dezelfde dag uit. Journalisten weten echter
dat in februari het eerste schot van het CPB komt. Dan staan zij allemaal
in de startblokken om hun contacten te bespringen om die cijfers te krijgen.
Deze cijfers zijn aantrekkelijk, zoals ook het spoeddebat vandaag bewijst.
Daar is veel belangstelling voor.De heer Vendrik (GroenLinks):Bent u het eens met de oud-staatssecretaris van Financiën, de heer
Koning, ook lid van de VVD, die ooit heeft gezegd: er is maar één
schip wat van boven lekt en dat is het schip van Staat?Minister Zalm:Dat is ook zo. Ik kreeg ze hier voor het eerst onder ogen, dus ik had
niet de gelegenheid om ze al aan journalisten te geven. Ik mag mijzelf wat
dat betreft disculperen. Er zijn allerlei bronnen. Ik kan echter niet onmiddellijk
ontdekken in het belang van welke minister het geweest kan zijn om de cijfers
in omloop te brengen. Niemand beleeft hier veel pret aan. Ik hoop dat wij
dit volgend jaar kunnen voorkomen, maar ik zet daar echter geen fles wijn
op in.Mevrouw Kant (SP):De minister heeft zijn beantwoording afgerond, maar volgens mij heeft
hij de helft van de vragen nog niet beantwoord. Een deel ervan wil hij niet
beantwoorden, maar hij zal toch wel de principevraag over de 3% willen beantwoorden.
Ik heb gezegd dat dit niet in strijd is met het pact, ervan afgezien dat het
niet meer bestaat. De minister heeft vorig jaar bij de behandeling van de
Najaarsnota gezegd: Duitsland is een andere situatie. Ik heb over Duitsland
nooit een probleem gemaakt. Als men per ongeluk door de grens van 3% gaat
en het jaar erop dat corrigeert, is dat toegestaan.Wilt u in dat licht aangeven of u dit jaar een lichte overschrijding van
de 3% een probleem vindt, als dat niet structureel is?Minister Zalm:Er is inderdaad een verschil. Ik gebruikte dan ook de woorden "per ongeluk".
Je kunt nooit garanderen, behalve als er een bijzonder groot verschil is tussen
het plafond en het saldo, dat je niet door de 3% gaat. Dat kan per ongeluk
gebeuren, al plan je dat je eronder blijft. Wij zitten nu in de planningsfase.
De Voorjaarsnota is de laatste grote correctie voor de begroting. Als dan
door de 3% wordt gegaan, is dat niet per ongeluk, maar bewust.
Daar slaat uw citaat op.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb de minister nadrukkelijk uitgenodigd om vanavond te herhalen wat
hij gisteravond in Den Haag Vandaag heeft gezegd, namelijk dat kennelijk alle
opties open zijn.Minister Zalm:Ja, ik sluit niks uit, heb ik al gezegd.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat geldt dus ook voor de OZB in 2005?Minister Zalm:Als ik zeg dat ik niks uitsluit, dan sluit ik niks uit.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is goed om dat even met elkaar vast te stellen.Minister Zalm:Dat ik niks uitsluit, wil ook niet zeggen dat ik alles wil doen waarvan
u vindt dat ik het moet doen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat sluit ik niet uit!De heer Verhagen heeft gisteravond een duidelijke richting meegegeven
aan het kabinet: zoek het bij de zorg. Is dat een optie? Of zegt u tegen de
heer Verhagen: dat zou best kunnen, maar daar trek ik mij niets van aan, ik
zie wel wat er gebeurt?Minister Zalm:Misschien heeft u een andere Verhagen gezien als ik. Hij noemde allerlei
mogelijkheden zoals bezuinigingen, lastenverzwaring, het uitschuiven van dingen,
maar ook terugdringing van de uitgaven. Dat is de allereerste en meest voor
de hand liggende start van de hele operatie. Of wij kunnen volstaan met het
terugdringen van de uitgaven naar de afgesproken budgetten, is natuurlijk
de vraag.De heer Vendrik (GroenLinks):Als de heer De Geus een tegenvaller presenteert op zijn begroting dan
wel binnen de budgettaire sector "sociale zekerheid en arbeidsmarkt", gaat
u dus een prettig gesprek met de heer De Geus tegemoet.Minister Zalm:Ja, u kent die regels. Dat wil weer niet zeggen dat er op kabinetsniveau
niet van die regels kan worden afgeweken. U kent dat spel. U vraagt een beetje
naar de bekende weg.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan mijn laatste vraag.De voorzitter:U kunt niet zo goed tellen. U bent al aan de vierde vraag, terwijl u er
drie had aangekondigd. Tussendoor hebt u ook nog een paar vragen gesteld.
Stelt u nu dus echt uw laatste vraag.De heer Vendrik (GroenLinks):Als de minister in zijn termijn vragen niet beantwoordt, komt er een vervolgvraag.
U kent het systeem.De voorzitter:Wilt u nu uw vraag stellen?De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb de minister gevraagd om bij gelegenheid van de Voorjaarsnota niet
alleen de door het CPB gefabriceerde koopkrachtplaatjes, zoals te doen gebruikelijk
in het CEP, naar de Kamer te zenden, maar ook alle relevante betekenisvolle
koopkrachtgevolgen van een eventueel aanvullend pakket in het kader van de
Voorjaarsnota voor minima, chronisch zieken, gehandicapten en ouderen.Minister Zalm:Ik zal de minister van SZW vragen om de gegevens die hij u over enkele
categorieën heeft verschaft naar aanleiding van de vele koopkrachtdebatten,
ge-update kunnen worden bij de Voorjaarsnota.De heer Crone (PvdA):Wat vindt u van de opmerking dat "de rek eruit is"? Dat is een heel scherpe
uitspraak van de grootste coalitiepartij. Is dat niet praten met meel in de
mond? Daarmee sluit je immers een heleboel uit.Minister Zalm:Op Financiën vinden wij natuurlijk nooit dat de rek eruit is, maar
dat wil niet zeggen dat het politiek allemaal eenvoudig is. Ik weet ook niet
of dat door de grootste coalitiepartij is gezegd.De heer Crone (PvdA):U was erbij, want dat was in de eerste termijn.Minister Zalm:Daar moet de heer De Nerée dan maar op ingaan, maar ik sluit, zoals
gezegd, niets uit.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):Ik heb gezegd: "De rek is er een beetje uit". Dat is een nuanceverschil,
maar dat geeft wel aan dat er zeer zorgvuldig gekeken moet worden naar alle
mogelijkheden die de minister zojuist heeft genoemd.Minister Zalm:Dat kan ik bevestigen: de rek is er een beetje uit.De heer De Grave (VVD):Ik vind dat de minister vrij helder is. Daar heb ik geen vragen over,
maar er is op één punt nog onhelderheid. Omdat er geen tweede
termijn is en ik een vraag aan de heer Crone heb, moet het – met instemming
van de voorzitter – even op deze manier. Ik vind dat ook de PvdA-fractie
helderheid moet geven in dit debat. Ook voor mij is immers onhelder wat de
PvdA-fractie eigenlijk van deze minister wil. Wil zij dat deze minister inzet
op een stevig bezuinigingspakket met voldoende marge? Zo ja, waar denkt de
PvdA-fractie bij die bezuinigingen dan aan? Aan lastenverzwaringen of aan
ombuigingen? Kortom: ook ik weet niet precies wat de PvdA-fractie van deze
minister wil. Daar wil ik graag helderheid over. Van de heer Vendrik heb ik
duidelijkheid gekregen: hij wil eigenlijk zowel een hoger tekort als lastenverzwaring.
Daar zijn wij het niet mee eens, maar dat is in ieder geval helder. Laat nou
ook de heer Crone helder aangeven wat hij tegen de minister zegt. Dat is de
betekenis van dit debat: helderheid en duidelijkheid. De minister is helder
en duidelijk geweest, althans voorzover hij dat wil. Nu moeten wij ook van
de heer Crone weten waar wij aan toe zijn.De heer Crone (PvdA):Ik dacht: ik ga straks de gang op en dan ga ik het aan alle journalisten
vertellen, want die gaan dat vast aan mij vragen.De heer De Grave (VVD):Nee, dat mag dus niet. U hebt in deze zaal uitgelegd dat dat niet mag.
Geef nou in deze zaal even gewoon antwoord op mijn vraag.De heer Crone (PvdA):Ik heb het in mijn eerste termijn al kort aangegeven, maar als u dat nog
niet duidelijk genoeg vond, kan ik het iets uitgebreider doen. Ik heb gezegd:
wij gaan – terwijl het kabinet de lasten dit jaar al 5 mld euro heeft
verzwaard – toch niet zodanig lasten verzwaren? Wij gaan toch niet extra
bezuinigen? Het kabinet bezuinigt al 6 mld euro. Wij gaan dat toch niet extra
doen als wij daarmee het aankomende herstel – het tekort gaat immers
naar 2,9% – verder uitstellen? Daarmee zouden wij de conjunctuur immers
nog verder verslechteren met maatregelen voor de korte termijn. Dat heb ik
allemaal gezegd, in vergelijkbare bewoordingen. Dat vind ik, maar ik ben hier
om de regering te controleren. Ik zie dat u het hier wint. U hebt het ook
heel eerlijk gezegd: u wilt onder de 3% en dus gaat u 4 mld euro extra bezuinigen.
U hebt het debat gewonnen, want de brief naar Ierland is al weg. Dat gaat
allemaal gebeuren. Het CDA heeft hier altijd verloren, want het zegt dat de
rek eruit is, maar tegelijkertijd wil het CDA onder de 3% blijven. D66 doet
er niet meer toe, want de LPF heeft al gezegd: wij gaan ook onder de 3%. Voor
mij zijn de politieke posities in dit debat dus glashelder, zowel van mij
als van de drie coalitiepartijen. Daarmee heeft de minister het speelveld
nog volkomen vrij. Voor mij is het helder. Tussen het CDA en de VVD zal het
nog even een stevig gevecht worden.De voorzitter:Ik constateer dat er geen fracties zijn die een motie willen indienen.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank alle medewerkers in en rond de Tweede Kamer die dit debat mogelijk
hebben gemaakt. Ik dank de minister voor het vertegenwoordigen van de regering
en de volksvertegenwoordigers voor het vertegenwoordigen van het volk.Sluiting 22.27 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-3527-3537.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl