Voortzetting van de behandeling van: het voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 1336-1348

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-11-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 19, pagina 1336-1348

30-10-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23259Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1997 (25000 VIII); - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1995 (slotwet) (24852); Financiële verantwoording van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over 1995 (24844, nr. 10)Pagina 1406-1416
Stemming over een motie, ingediend bij de algemene financiële beschouwingen, te weten: de motie-Hoogervorst over de voorgestelde verhoging van de brandstofaccijnzen (25000, nr. 38)Pagina 1348-1349
Voortzetting van de behandeling van: het voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen) (23259)Pagina 1336-1348
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 30 oktober 1996)Pagina 1416-1417
Presentie en opening (woensdag 30 oktober 1996)Pagina 1323-1323
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1997 (25000 VIII); - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1995 (slotwet) (24852); - Financiële verantwoording van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over 1995 (24844, nr. 10)Pagina 1323-1336
Behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 1997 (25000 XI); - het wetsvoorstel Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 1995 (slotwet) (24856); - Financiële verantwoording van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over 1995 (24844)Pagina 1349-1406

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking
van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de
medische keuringen) (23259).(Zie vergadering van 25 april 1996.)De algemene beraadslaging wordt hervat.De voorzitter:Wij zijn toe aan de tweede termijn van de zijde van de Kamer. Ik wijs
erop dat de spreektijden eenderde van die in eerste termijn bedragen.Mevrouw Dankers (CDA):Mijnheer de voorzitter! De eerste termijn ligt al zeer ver achter ons.
Ik kan mij niet meer herinneren hoeveel spreektijd ik toen gevraagd heb, maar
ik zal proberen mijn bijdrage beperkt te houden.Ik dank de initiatiefnemer en de regering voor de uitvoerige beantwoording
van de tussentijdse schriftelijke vragenronde. Ik kom daar later op terug.
Ondanks de grote tussenpozen lijkt het bij dit wetgevingsproces te horen dat
wij vlak voor de voortzetting van de plenaire behandeling belangrijke stukken
ontvangen. Gisterenavond hebben wij de vierde nota van wijziging gekregen,
waarin vrij veel wijzigingen zijn aangebracht. Dit maakt een zorgvuldige voorbereiding
niet echt eenvoudig en ook het overleg met collega's wordt er niet gemakkelijker
op. Ik wil me daarom formeel het recht voorbehouden om zo nodig een derde
termijn of een korte heropening te vragen, wanneer alles echt bij ons aangekomen
en overwogen is. Ik wil hierbij nog een vraag aan de initiatiefnemer stellen,
namelijk of hij van mening is dat ingestaan kan worden voor de kwaliteit en
de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces en dat de teksten die nu bij ons
voorliggen, straks niet opnieuw toch weer leemtes hebben of aanvullende wijzigingen
van de wet noodzakelijk maken.Voorzitter! Een herhaling van de eerste termijn is niet nodig. Dat ligt
allemaal al vast. Wel moeten we constateren dat het zwaartepunt van de wet
fundamenteel is verschoven van de aanvankelijke inzet waarbij het ging om
de medisch-ethische aspecten in relatie tot vooral de erfelijkheidsleer naar
de kant van sociale zaken, namelijk eventuele reparaties van ingrepen in de
sociale zekerheid.Voorzitter! Wat de aanstellingskeuringen betreft heb ik naast de initiatiefnemer
ook de minister en de staatssecretaris onlangs in de media horen zeggen dat
dit initiatiefwetsvoorstel in grote mate tegemoetkomt aan sommige negatieve
effecten van de privatisering van de Ziektewet. Het feit dat het wetsvoorstel
inmiddels onderdeel is geworden van overeenstemming binnen de coalitie in
het kader van de verdere ingrepen in de WAO, duidt natuurlijk nadrukkelijk
ook in die richting. Mijn fractie blijft van mening dat hiervan geen sprake
is, dat het verbod op aanstellingskeuringen de toegang tot de arbeidsmarkt
met geen meter, geen millimeter vergroot. De keuringen vinden namelijk altijd
plaats aan het einde van de selectieprocedure, vlak voordat de aanstelling
zal volgen, terwijl de selectie natuurlijk veel eerder plaatsvindt. Wij vrezen
dan ook wat deze gang van zaken betreft in de praktijk van alledag wegen gevonden
zullen worden om de gang te gaan. In mijn ogen is dat uitermate schrijnend
voor die mensen die, onder andere door de uitspraken van gezaghebbende personen
hier in dit gebouw, de hoop hebben gekregen dat zij meer kansen zullen krijgen
op de arbeidsmarkt. Voor hen zal het een dode mus blijken te zijn.Wat betreft de ethische aspecten die bij een dergelijk medisch onderzoek
horen, regelt het wetsvoorstel een aantal zaken.Voorzitter! Ik wil nog drie punten bij de aanstellingskeuringen aan de
orde stellen. Ik zou graag willen dat de initiatiefnemer nog eens expliciet
ingaat op de relatie met de Arbeidsomstandighedenwet. Ik begrijp uit zijn
antwoorden in eerdere instantie dat hij kennelijk alleen bij hoge uitzondering
een medisch onderzoek aan het einde van een sollicitatieprocedure wil toestaan.
Wij vragen ons af of dat kan, als je kijkt naar de Arbeidsomstandighedenwet
en de doelstellingen daarvan. In alle bedrijven moeten bijvoorbeeld risicoanalyses
gemaakt worden. Als uit die risicoanalyses zou blijken dat je bij bepaalde
functies ook eisen van medische geschiktheid zou moeten stellen om bijvoorbeeld
vroegtijdige WAO te kunnen voorkomen, mag een aanstellingskeuring daar dan
op gericht zijn of niet? Ik denk dat het belangrijk is om dat te weten. Het
zou niet goed zijn wetgeving tot stand te brengen die onderling strijdig gaat
werken. Wij hechten eraan nog eens te stellen dat de Arbeidsomstandighedenwet
voor ons hét instrument bij uitstek is om ziekteverzuim en instroom
in de arbeidsongeschiktheid tegen te gaan. Wij zouden het betreuren als de
Wet medische keuringen daarbij een hinderpaal zou kunnen worden.Ik zou verder graag van de bewindslieden vernemen wanneer wij van het
kabinet de medische eisen tegemoet kunnen zien die het stelt bij de medische
onderzoeken die de wet voorschrijft bij een aantal beroepen, zoals bijvoorbeeld
piloten en beroepschauffeurs. Ik neem aan dat dat geregeld moet zijn voordat
dat in de praktijk wet wordt.Wij dienen wellicht nog een amendement op artikel 10 op het punt van de
herkeuringen in. Aan een herkeuring kan een sollicitant niet het recht ontlenen
om alsnog aangesteld te worden, dus waarom de sollicitatieprocedure opschorten?
Dit geldt temeer omdat er natuurlijk nog steeds geen eenduidige situatie ontstaat
als een tweede onderzoek tot een andere conclusie leidt dan het eerste. Je
kunt niet stellen dat, als de eerste medicus het een zegt en de tweede het
ander, de tweede altijd gelijk heeft. Het lijkt ons dan ook niet zo zinvol
om dit artikel in de wet op te nemen, omdat dit de eisen weerspiegelt
die de Kamer wil vastleggen rondom de aanstellingskeuringen.De verzekeringskeuringen. Ik dank vooral de indiener voor de uitvoerige
behandeling van met name de Europees-rechtelijke aspecten die met het wetsvoorstel
samenhangen. Daar is diepgaand naar gekeken, alhoewel je als leek bij het
lezen van alle stukken nog wel even met de vraag blijft zitten of de stukken
die wij van de landsadvocaat, het kabinet en van de indiener hebben gezien,
allemaal naadloos op elkaar aansluiten. Door onderdeel B van de vierde nota
van wijziging is een in mijn ogen wel wat pragmatische oplossing gevonden
voor eventuele problemen. Ik ben de indiener daar zeer dankbaar voor.Ook als het over de verzekeringen en de toegang daartoe gaat, herhaal
ik onze fundamentele opmerking uit eerste instantie dat het vreemd is als
de politiek collectieve verzekeringen afschaft, omdat de private markt het
kan – meer marktwerking – om vervolgens de private markt uitvoerig
te regelen. Wij blijven herhalen dat een en ander in de richting schuift van
het vastleggen van regelingen door het primaat van de politiek aan de voet
van het gehele verzekeringsstelsel. Voor ons blijft de analogie met bijvoorbeeld
de vinding van een acceptatieplicht van de standaardpakketpolis bij de ziektekostenverzekering
bestaan. Wij vinden dat nogal een ingreep en een fundamentele stap. Wij aarzelen
zeker nog of wij die wel moeten zetten.Wij hebben ook de indruk dat wij daarin niet alleen staan. Uit de laatste
brieven van het kabinet kan worden opgemaakt dat het er ook nog altijd de
voorkeur aan geeft om, wat de verzekeringskeuringen betreft, zelfregulering
voorrang te geven. Het kabinet heeft kennelijk vertrouwen in het moratorium
erfelijkheidsonderzoek van verzekeraars, evenals in de HIV-gedragscode. Voorzitter!
Wij hebben dat ook. Zeker nu verzekeraars een opzegtermijn van twee jaar hebben
gekoppeld aan het moratorium, zien wij geen enkele reden om tot wettelijke
regeling over te gaan. Immers, als het moratorium wordt opgeschort, hebben
wij twee jaar de tijd om aanvullende wettelijke regelingen te treffen, als
dat nodig zou blijken.Ik heb nog enige opmerkingen over de vierde nota van wijziging en de verbeterpunten
die wij daarin hebben aangetroffen. Het is goed dat in onderdeel B ook nog
nadrukkelijk de relatie wordt gelegd met de Pensioen- en spaarfondsenwet.
Het zou vreemd zijn als bijvoorbeeld bedrijfspensioenfondsen buiten deze regeling
zouden vallen, want die vormden de essentie van de wet. Wij vinden het ook
een grote verbetering dat onderdeel C zodanig is gewijzigd, dat door de driejaarstermijn
ten aanzien van het te verzekeren bedrag de fraudebestendigheid behoorlijk
is toegenomen.Wij blijven het jammer vinden dat de HIV-gedragscode alleen is geïntegreerd
voor verzekerde bedragen boven de vragengrens. Dat dient wat ons betreft geheel
te worden geïntegreerd. Zo nodig zullen wij daarover nog een amendement
indienen.Ik vraag de indiener nog op twee punten expliciet in zijn beantwoording
in te gaan. Wij treffen enige tegenstrijdige elementen aan in het voorstel
zoals dat sinds gisteravond luidt en de beantwoording. In het wetsvoorstel
staat aan de ene kant dat er geen entreekeuringen mogen plaatsvinden die samenhangen
met een arbeidsovereenkomst. Aan de andere kant is een aantal malen uitgesproken
dat in het kader van individuele overeenkomsten wel degelijk een redelijke
risico-inschatting nodig is. Hoe ga je dan om met arbeidsrelaties bij ondernemingen
waar gewerkt wordt met individuele polissen die mensen mee kunnen nemen? Kan
daar wel een redelijke risicobeoordeling plaatsvinden? Of is het, doordat
het samenhangt met arbeid, wat anders dan de volstrekt vrije verzekeringen
die mensen eventueel willen afsluiten?Wij kunnen natuurlijk niet inschatten hoe het nu zit met de mogelijke
opwaartse premiedruk als gevolg van de invoering van deze wet. Wij hebben
destijds van het Verbond van verzekeraars stukken gekregen, waar grote schadebedragen
in stonden. In de nota van wijziging zijn een aantal elementen ingevoerd,
waardoor de risico's voor verzekeraars een stuk minder lijken te worden. Wat
de uitkomst is, weten wij natuurlijk nog niet. Dat sterkt ons in ons voorlopige
standpunt dat wij ons zouden moeten beperken tot het oorspronkelijke doel,
dat ook tot het moratorium heeft geleid, namelijk de ethische aspecten, de
privacy en de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, meer dan het verregaand
regelen in verband met de ingrepen in de sociale zekerheid.Wij hebben nog een amendement ingediend over de limitering van de vragengrens.
Wij vinden dat daar een inkomenslimiet aan gegeven moet worden, die ook in
alle andere overheidsregelingen op het gebied van de sociale zekerheid wordt
gelegd. Het lijkt ons handig om dat te koppelen. Het lijkt ons ook goed om
dat in het wetsvoorstel te doen. Het is toch een kernbepaling in de wet. Het
lijkt ons niet zo voor de hand te liggen om dat bij ministeriële regeling
te doen.Wij hebben ook een amendement ingediend voor een algemene maatregel van
bestuur, waarin wat meer duidelijkheid wordt gegeven over de begrippen van
de artikelen 3 en 5. In het huidige wetsvoorstel en de nota van wijziging
is het een soort kan-bepaling: er kan een algemene maatregel van bestuur komen.
Het lijkt ons veel beter als dit een zal-bepaling wordt: dat de algemene maatregel
er komt.Het is gebruikelijk om in tweede termijn allerlei amendementen na te lopen.
Ik moet zeggen dat ik daar nauwelijks de tijd voor heb gehad. Waarschijnlijk
zal ik het amendement dat ik heb ingediend om het wetsvoorstel te splitsen,
intrekken. Daarvoor in de plaats is overigens een ander amendement gekomen,
waarin wij de invoeringstermijn voor de verzekeringskeuringen geheel willen
overlaten aan het kabinet.De voorzitter:Aangezien het amendement-Dankers (stuk nr. 19) is ingetrokken, maakt het
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Voorzitter: DeetmanDe heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Aan het slot van het debat op 23 april riepen de verschillende
partijen op tot bezinning. Dat advies hebben wij ons ter harte genomen. Een
tweede termijn na een halfjaar is natuurlijk hoogst ongebruikelijk. De behandeling
is hierdoor heel verbrokkeld. Het is mij vooralsnog onduidelijk wat het rendement
is van zo'n lange periode, maar misschien kan de initiatiefnemer of de minister
daar helderheid over geven.De heer Van Boxtel (D66):Voorzit ter! De initiatiefnemer heeft zich daarover ook
verbaasd, dus dat verwijt regardeert niet de initiatiefnemer.De heer Van Dijke (RPF):Wil de verantwoordelijke dan opstaan?Gisteravond is er nog een nota van wijziging gekomen. Ik had deze liever
wat eerder gehad, zodat ik haar fatsoenlijk had kunnen lezen en kunnen betrekken
bij mijn overwegingen. Dat is nu bijna niet mogelijk.Voorzitter! Wat wij hier aan de orde hebben, beoogt de risicoselectie
van mensen met een ziekte of mensen in een kwetsbare positie uit te sluiten,
althans daar een positieve bijdrage aan te leveren. Ik moet zeggen dat ik
met betrekking tot die premisse buitengewoon sceptisch ben. De vorige spreker
heeft daarover ook al gesproken. Het is natuurlijk zo dat de risicoselectie
op de Nederlandse arbeidsmarkt veelal aan keuringsartsen voorbijgaat. Het
rapport "Keuren en voorspellen" van de Gezondheidsraad, waar de initiatiefnemer
zich op baseert, hield geen rekening met de gigantische voorselectie door
werkgevers. Ten onrechte dacht men dat door uitschakeling van de Arbo-artsen
bij de aanstellingsprocedures de bedrijfspoorten voor zwakkeren in de samenleving
open zouden gaan. De Gezondheidsraad ging volledig voorbij aan het feit dat
de 100.000 partiële WAO'ers die een baan willen de niet-medische barrières
van de bedrijfspoorten überhaupt niet kunnen nemen. Men struikelt daar
al. Bij de voorselectie zijn chronisch zieken en sociaal zwakkere mensen vaak
duidelijk herkenbaar en worden wat oudere werkzoekenden heel snel te licht
bevonden. Dit wordt nu door de recente onderzoeksrapporten bevestigd. Ondanks
goede financiële vangnetten, die het risico voor werknemers minimaliseren –
zie artikel 43 van de WAO en artikel 29.b van de WULBZ – is de samenleving
vaak buitengewoon onbarmhartig voor mensen met een zwakkere gezondheid. Daar
is het initiatief, zo moet ik helaas zeggen, geen adequate oplossing voor.
Het suggereert van wel. Het suggereert verbetering, maar ik moet zeggen dat
het rendement mij twijfelachtig voorkomt. Ik sta helemaal achter de doelstelling
van de initiatiefnemer, maar het lijkt mij niet meer dan een suggestie en
de werkelijkheid zal dus anders zijn. Ik moet ook zeggen dat de zo nadrukkelijke
koppeling van dit wetsvoorstel aan de PEMBA van volgende week de suggestie
versterkt als zou het een oplossing bieden voor wat wij de risicoselectie
noemen. Ik vrees dat dit misschien wel een beetje een schaamlap is voor paars
om verder te gaan op dit terrein. Ik moet echter constateren dat het een uiterst
doorzichtig schaamlapje is. Wil de initiatiefnemer daarop reageren?Voorzitter! In mijn eerste termijn heb ik betoogd dat de arts die het
onderzoek verricht in het kader van artikel 3 van de Arbowet geen primaire
belangenbehartiger is van de werkgever, maar dat hij dat moet zijn van de
sollicitant. Ik doel dan op de toewijzing van gezonde arbeidsplaatsen. Dat
gebeurt in onze ogen op het moment van het ingaan van het contract en niet
daarna. Wij hebben dat de vorige keer uitvoerig gewisseld. De arbeid dient
aangepast te zijn aan de persoonlijke mogelijkheden van de werknemer. Wij
delen de visie van de initiatiefnemer niet dat artikel 3 van de Arbowet betrekking
zou hebben op de entreeonderzoeken, wanneer iemand dus al in dienst is. In
de Arbo-zorg is het sinds decennia gebruikelijk dat de arts rond zes weken
na de indiensttreding bij de nieuwe werknemer informeert hoe hij zijn nieuwe
job ervaart. Overigens, het woord entreeonderzoek, dat in de discussie over
dit wetsvoorstel werd geïntroduceerd als een vanzelfsprekende uitleg
van artikel 3 van de Arbowet, komt in geen enkel boek over de bedrijfsgezondheidszorg
voor. Daarentegen werd reeds in 1983 bij de medische aanstellingskeuring uitdrukkelijk
vermeld dat artikel 18 van de Arbowet daarop betrekking had. In de vorige
debatten werd hier op geen enkele manier aan gerefereerd. Het axioma waarop
de initiatiefnemer zich baseert, namelijk dat de arts een belangenbehartiger
van de werkgever is, staat in geen enkel wetboek. Het komt daar niet in voor.
Evenmin worden Arbo-artsen hierin geschoold. Hoewel de onlangs ingevoerde
vernieuwde Arbowet geen samenvatting meer geeft van het takenpakket van de
Arbo-arts, is diens opleiding wezenlijk gelijk gebleven. Met betrekking tot
het medisch onderzoek vormden artikel 3, over aangepaste arbeid, en artikel
18, over de aanstellingskeuring, beide van de Arbowet, al in 1983 voor bedrijfsartsen
een twee-eenheid in de beleidsprocedure bij sollicitanten.Voorzitter! Ik kom nog even terug op de Arbo-pas. Ik heb daar in mijn
eerste termijn uitvoerig bij stilgestaan. De staatscommissie-Hessel pleitte
in 1977 al voor het vervaardigen van een belastbaarheidsprofiel bij sollicitanten.
Het nieuw KNMG-protocol gaat eveneens uit van het model van belasting en belastbaarheid.
Arbo-artsen worden al decennialang opgeleid in het vervaardigen daarvan, maar
er wordt helaas weinig mee gedaan. Het wetsvoorstel drukt de bemoeienis van
de arts bij de begeleiding naar gezonde arbeid gaandeweg meer naar de marge,
en ik moet zeggen: daar zijn wij niet blij mee. De overheid zou er wat ons
betreft nadrukkelijk op moeten toezien dat minder gezonde mensen niet worden
afgewezen, maar dat de arts alle ruimte krijgt om voor de werkzoekende passende
arbeid te vinden. Ik denk dat recht moet worden gedaan aan de uitdaging tot
veiligheids- en gezondheidsbescherming van de werkzoekende. Wij zijn het met
de initiatiefnemer eens dat het aanstellingsonderzoek niet gebruikt mag worden
voor zaken waarvoor het niet is bedoeld. Met het oog op de privacybescherming
ondersteunen wij het gesimplificeerde KNMG-protocol. Een uitgebreider onderzoek
zou onzes inziens ook veel later kunnen plaatsvinden.Voor een belastbaarheidsprofiel, verkregen door het uitgebreide medische
onderzoek, stellen wij het woord "Arbo-pas" voor. Ik heb daar in eerste termijn
een lans voor gebroken. Deze pas dient onzes inziens het onvervreemdbare eigendom
van de werknemer te blijven tot het ingaan van het definitieve arbeidscontract.
De initiatiefnemer meent dat de Arbo-pas en het belastbaarheidsprofiel geheel
buiten de context van deze wet vallen. Daarover valt te twisten. Bij mijn
onderzoek ernaar heb ik verschillende opvattingen gehoord. Er zijn er die
zeggen dat ze wel degelijk binnen de wet passen en anderen die vinden dat
de initiatiefnemer gelijk heeft. Ik wil er niet over twisten, want het gaat
mij erom dat gezonde arbeid voor zoveel mogelijk mensen beschikbaar komt;
dat is mijn oogmerk en daarom leg ik de Kamer een motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat de selectie bij de aanstellingskeuringen ook en met
name door personeelsfunctionarissen in het voortraject plaatsvindt en derhalve
de Arbo-arts niet betrokken is bij het begeleiden naar gezonde arbeid;overwegende, dat de bedrijfsarts een bondgenoot behoort te zijn van de
werkzoekende en dient te bemiddelen naar gezonde arbeid;overwegende, dat een belastbaarheidsprofiel kan worden verkregen door
een uitgebreid medisch onderzoek en dat dit profiel vastgelegd kan worden
in een Arbo-pas;overwegende, dat een Arbo-pas gewenst is bij partiële WAO'ers en
bij afgewezen keurlingen, die daar uitdrukkelijk om vragen;verzoekt de regering een onderzoek te verrichten naar de mogelijkheden
van de invoering van een Arbo-pas en de Kamer voor het zomerreces daarover
te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Dijke. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 40 (23259).De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Ik hecht zo aan die Arbo-pas, omdat er in toenemende mate
naar wordt gestreefd om bij fabrieksmatige arbeid de sleur te doorbreken.
Het begrip "taakroulatie" komt in dit verband veelvuldig voor. Als je iemand
in dienst neemt en je hem voor taakroulatie in aanmerking wilt laten komen,
moet je weten hoe de belastbaarheid van zo'n persoon eruitziet.De heer Meijer (groep-Nijpels):Voorzitter! Ik zal kort zijn. Lange tijd heeft mijn fractie getwijfeld
aan het wetsvoorstel inzake medische keuringen. Wij hebben wel waardering
voor het initiatief van de heer Van Boxtel, maar de gevolgen van aanname van
dit wetsvoorstel kunnen wij niet goed overzien. Onvoorspelbaar is namelijk
de mate van tegenwerking van werkgevers en verzekeraars, die zich niet voldoende
in staat achten zich in te dekken tegen ziekterisico's die zij niet kunnen
beoordelen. Het gevolg hiervan zou kunnen zijn dat, hoezeer ook getracht is
om dat te voorkomen, er maatregelen worden getroffen om zeer selectief personeel
aan te nemen. Zo selectief, vreest mijn fractie, dat zelfs personen die misschien
wel meer dan geschikt zijn afgewezen worden op niet relevante criteria of
vooronderstellingen.Toch zullen wij dit wetsvoorstel ondersteunen omdat mijn partij van mening
is dat iedere kansarme – dat kunnen ook vele ouderen zijn – moet
worden beschermd tegen mogelijke verscherping van aannameprocedures, tegen
vragen die niet relevant zijn voor de functie waarvoor wordt gekeurd en dus
tegen afwijzing van een aanvraag van een levensverzekering of een arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Onze fractie hoopt dat dit wetsvoorstel het beoogde effect zal hebben. Een
regelmatige evaluatie zullen wij dan ook op prijs stellen.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de initiatiefnemer, daarbij uiteraard
zijn adviseur betrekkende, voor de beantwoording die wij in april jongstleden
in eerste termijn kregen en tevens dank ik de minister voor haar uiteenzetting
bij die gelegenheid.Ik wil mij in deze tweede termijn – wij moeten ons wel realiseren
dat het een tweede termijn is – beperken tot een aantal hoofdpunten
van de discussie. In de eerdere fase van de behandeling heb ik namens mijn
fractie aangegeven een lichte voorkeur te hebben voor een wettelijke regeling
waarin de kaders worden aangegeven. Partijen hebben binnen die kaders de mogelijkheid,
één en ander concreet te maken. De positie van degene die een
keuring moet ondergaan, moet worden versterkt. Dat is temeer van belang geworden
door de wetgeving op het terrein van de sociale zekerheid, privatisering en
versobering. Het wordt meer en meer mogelijk dat extra gelet wordt op "mensen
met een vlekje". Ik vind dat niet zo'n plezierige aanduiding, maar zij is
in gebruik geraakt. Gezien deze ontwikkelingen hechten wij waarde aan een
duidelijk kader. De bestaande afspraken tussen partijen hebben geen wettelijke
status en zijn onvoldoende afdwingbaar.Op een aantal punten is de initiatiefnemer tegemoetgekomen aan wensen
vanuit de Kamer. Zo is de mogelijkheid geopend voor medisch onderzoek naar
aids of seropositiviteit indien de te sluiten verzekering de vragengrens overschrijdt.
Dat was een substantiële stap die de initiatiefnemer luisterend naar
de Kamer zette. Vraag is intussen of die stap een toereikende zal blijken
te zijn in de ogen van een meerderheid in de Kamer. Zie het amendement van
collega Van Hoof dat daar een belangrijk element aan toevoegt, maar daarover
maak ik straks nog een enkele opmerking.Verder is de initiatiefnemer ingegaan op de nadrukkelijke wens van de
regering om onderdelen van het wetsvoorstel gefaseerd in werking te laten
treden. Gisteren ontvingen wij de vierde nota van wijziging en naar het ons
voorkomt wordt daarmee wederom een aantal verbeteringen in het wetsvoorstel
aangebracht. Dan zijn daar – dat is dan de oogst van de laatste paar
dagen – nog de amendementen van mevrouw Dankers die een precisering
van de vragenlijst beogen te bevorderen, de amendementen van de heer Marijnissen
waar het accent vooral ligt op privacybescherming en risicoselectie en het
amendement van collega Van Hoof dat eigenlijk de gedragscode in het wetsvoorstel
wil verankeren. Het laatste amendement roept bij mij een aantal vragen op
aan collega Van Hoof en de initiatiefnemer. Ik kan mij daar heel veel bij
voorstellen, maar het is natuurlijk een code. Hoe wordt die nu precies gehanteerd?
Wanneer wordt nu wel een conclusie getrokken uit de beantwoording van de door
die code voorziene vraagstelling en wanneer niet? Dat kan op enig moment best
verstrekkend zijn voor betrokkenen en dan moet het er wel uiterst zorgvuldig
aan toegaan. Dan vraag je je ook af hoe de rechtsbescherming is. Heeft de
keurling zich te onderwerpen aan de bevinding van de keuringsinstantie op
dit punt? De heer Van Hoof zal daar straks wellicht op ingaan,
maar ik spreek nu eenmaal voor hem en ik zou deze vraagstelling zowel door
de initiatiefnemer als door de indiener van het amendement beantwoord willen
zien.Voorzitter! Dan de internationale aspecten. Tijdens de plenaire behandeling
in april jongstleden is uitvoerig aandacht geschonken aan de Europees-rechtelijke
aspecten. Het is zelfs aanleiding geweest voor schorsing van de beraadslaging
om deze aan nader onderzoek te onderwerpen, mede aan de hand van een advies
van de landsadvocaat. Kennisneming van de antwoorden op de hierover gestelde
vragen heeft bij mij nog niet geleid tot volstrekte helderheid, zeg ik nu
heel eerlijk. Het advies van de landsadvocaat biedt geen definitief uitsluitsel.
Ik vind het positief dat die helderheid in de vierde nota van wijziging wel
wordt geboden. Immers, er wordt een beperking aangebracht tot een in Nederland
gelegen risico. Maar waarom heeft de initiatiefnemer gekozen voor deze formulering
en niet voor een beperking tot Nederlandse ingezetenen? Desondanks houd ik
nog steeds enige twijfel over de vraag of de problematiek hiermee voldoende
sluitend is geregeld. Graag een reactie van de zijde van de initiatiefnemer.Eind augustus 1996 heeft het Verbond van verzekeraars een tekst over het
moratorium inzake erfelijkheidsonderzoek aan de minister gestuurd. Mijn vraag
aan zowel de initiatiefnemer als de minister is of de bezwaren tegen artikel
5 van het wetsvoorstel bij de vierde nota van wijziging voldoende zijn ondervangen.
Hoe zal het moratorium verder worden afgehandeld, zo vraag ik aan de minister.Het Verbond van verzekeraars heeft ook aandacht gevraagd voor een onderscheid
tussen collectieve en individuele regelingen. Bij collectieve regelingen zou
er geen medisch onderzoek moeten plaatsvinden, maar zouden wel vragen zijn
toegestaan. Hoe kijkt de initiatiefnemer hiertegenaan?Tijdens de schriftelijke voorbereiding is aandacht gevraagd voor de mate
waarin enkele begrippen zijn te operationaliseren. Ik noem het begrip uit
artikel 3: onevenredige inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Tijdens het
debat van eind april heb ik gevraagd hoe volgens de initiatiefnemer met dit
begrip op een werkbare wijze kan worden omgegaan. Ik heb toen geen antwoord
gekregen. Ik hoop dat de initiatiefnemer daarop in tweede termijn wil ingaan.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter! De SP-fractie is buitengewoon ambivalent over dit wetsvoorstel.
Wij zijn een warm voorstander van het idee dat aan het wetsvoorstel ten grondslag
ligt. Tegelijkertijd moeten wij vaststellen dat het wetsvoorstel meer en meer
wordt tot een soort van alibi voor het kabinet en de paarse coalitie om door
te gaan met de privatiseringen. Immers, de nadelen van de geprivatiseerde
Ziektewet zijn niet misselijk. Het heeft het kabinet er mede toe gebracht
om nu steun aan het wetsvoorstel te verlenen. Dat doet het kabinet er niet
van weerhouden om te stoppen met PEMBA, de privatisering van de WAO. Dat is
die ambivalentie.Voorzitter! De privatisering van de sociale zekerheid leidt tot uitsluiting
van een grote groep mensen van de arbeidsmarkt. Alle reparatiemaatregelen
zullen de negatieve gevolgen niet kunnen wegnemen. Ook dit wetsvoorstel niet.
Werkgevers verschuiven de selectie gewoon naar andere momenten. Zo hoorde
ik pas het voorbeeld van iemand die was afgewezen. Hij had bij de sollicitatie
toegegeven dat hij wel eens last had van hoofdpijn. Dat was voor de werkgever
voldoende reden om hem niet aan te nemen. Tot overmaat van ramp kreeg hij
later bij de sociale dienst nog te horen dat hij korting kreeg op zijn uitkering,
omdat zijn presentatie niet had gedeugd. Wij kunnen hier veel proberen te
regelen, maar bij datgene wat zich in het gehele traject waarbij werkgever
en werknemer kennis met elkaar maken afspeelt, zullen wij niet in staat zijn
om de incentive – om in de termen van paars te blijven – die aan
de werkgevers gegeven wordt om toch risicoselectie toe te passen, ongedaan
te maken.Ook de proeftijd wordt meer en meer gebruikt om mensen mede op hun gezondheid
te selecteren. De verlengde instroomselectie wordt dat genoemd. Of men gebruikt
tijdelijke contracten. Dat blijkt uit het onderzoek dat door het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is gedaan onder werkgevers. Wij zullen
dit vanmiddag in de commissie bespreken. Wat denkt het kabinet hieraan te
gaan doen?Verschuiving van de risicoselectie naar aanstellingsgebonden keuringen
wordt voorkomen doordat een verbod op deze keuringen in het wetsvoorstel is
opgenomen. Ik heb er eerder op gewezen dat dit dient te worden aangevuld met
een verbod op keuringen voor verzekeringen in verband met het risico op loondoorbetaling
bij ziekte. Tot mijn grote vreugde heb ik kunnen vaststellen dat de indiener
in artikel 4, lid 5, die suggestie heeft overgenomen. Of het lot van mijn
amendement moet zijn dat ik het intrek, laat ik nog even boven de markt zweven.
Ik hoor graag uit de mond van de indiener of ik het allemaal goed heb begrepen.Ter bescherming van de sollicitant blijf ik het noodzakelijk vinden wettelijk
te regelen dat alleen het resultaat van de keuring aan de werkgever wordt
meegedeeld tenzij meer gegevens ten behoeve van uitdrukkelijk de aanpassing
van de werkplek of andere zaken van belang nodig zijn. Om die reden heb ik
een amendement op stuk nr. 31 ingediend.Wat de kosten van de herkeuringen betreft blijf ik van mening dat deze
geheel door de keuringvrager betaald moeten worden. Ik wijs de eigen bijdrage
af. Vandaar mijn amendement op stuk nr. 34.Mijnheer de voorzitter! Op de moeilijke positie van de keuringsarts heb
ik al verschillende malen gewezen. Uit een onderzoek van TNO van september
1996 blijkt dat één op de vijf artsen zich door de werkgever
onder druk gezet voelt. In een brief van 14 oktober jl. wijst de Nederlandse
vereniging van arbeidsdeskundigen erop dat aan verbetering van de arbeidsomstandigheden
slechts op kleine schaal wat gebeurt. Vaak gebeurt dat niet en worden werknemers
alleen maar onder meer pressie aan het werk gestuurd en met ontslagprocedures
bedreigd. In het slot van die brief staat: "Wij zijn bezorgd over een maatschappelijke
verharding en verloedering die zich onder onze ogen voltrekt en waaraan wij
ons niet gaarne medeplichtig maken. Helaas worden ons onvoldoende middelen
aangereikt om handelend op te treden." Om de positie van de keuringsarts te
versterken, heb ik een amendement ingediend waarin een expliciete weigeringsplicht
voor de arts is opgenomen. Dat amendement is ingediend op
stuk nr. 33. Dit sluit overigens aardig aan bij eerdere uitspraken van de
staatssecretaris van Sociale Zaken naar aanleiding van mondelinge vragen uit
de Kamer toen het ook ging over de positie van de arts. Ik ben dan ook razend
benieuwd naar de reactie van de indiener en het kabinet.Het onderdeel verzekeringskeuringen is voor mij een kernpunt van het wetsvoorstel.
Van zelfregulering is hier momenteel geen sprake. Het gaat om eenzijdige afspraken
van de kant van de verzekeraars. Ik ben het met de initiatiefnemer eens dat
het harde gesputter van de verzekeraars tegen wetgeving vooral dient om hun
handen vrij te houden met het oog op nieuwe, bijvoorbeeld genetische, testmogelijkheden
in de toekomst. Ik roep de initiatiefnemer op, zijn vorige nota van wijziging
wat betreft fasering – artikel 14 – in te trekken.Verder moet het probleem van onverzekerbaarheid van HIV-geïnfecteerden
worden opgelost. Ik ben tegen het toestaan van HIV-testen. Zoals bekend, heb
ik samen met mevrouw Varma een amendement ingediend inzake een verbod op vragen
naar HIV-testen.Het is de taak van de voorzitter, ik bedoel de overheid, mijnheer de voorzitter...De voorzitter:Niet overdrijven, mijnheer Marijnissen!De heer Marijnissen (SP):Dat verandert binnenkort misschien in de stad Den Haag.Het is de taak van de overheid, mijnheer de voorzitter, om te voorkomen
dat de verzekeraars de toenemende kennis steeds meer aangrijpen voor uitsluiting
dan wel premieverhoging. Het zal duidelijk zijn dat mijn fractie van mening
is dat dit alleen maar kan bijdragen aan een verdergaande tweedeling. Uitsluiting
wordt deels met deze wet bestreden, maar hoe zit het met de premieverhoging?
Chronisch zieken moeten tot vier keer zoveel premie voor verzekeringen betalen.
Wat vinden de initiatiefnemer en de bewindspersonen daarvan?In eerste termijn is een evaluatie toegezegd. Hierbij vraag ik de toezegging
dat van het begin af aan gegevens worden verzameld en dat ook sollicitanten
betrokken worden bij de evaluatie. Dat zou bijvoorbeeld kunnen via een platform
voor verzekeringen of de FNV. Misschien zijn er andere ideeën over, maar
het lijkt mij in elk geval verstandig dat ook sollicitanten en ex-sollicitanten
erbij betrokken worden.Ten slotte pleit ik ervoor dat de drie jaar worden gebruikt om alvast
regelingen te ontwerpen voor het geval zelfregulering niet werkt. Indien de
indiener mij hierin niet steunt, overweeg ik hierover een amendement in te
dienen.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks):Voorzitter! In tweede termijn zal ik het kort houden en zal ik een aantal
puntjes op de i zetten.Ik dank de initiatiefnemer en de minister voor hun beantwoording van de
vragen.In eerste termijn heb ik al gezegd dat wij het initiatiefvoorstel van
de heer Van Boxtel steunen. Er is voor ons geen enkele reden in tweede termijn
terug te komen op de stelling die wij in eerste termijn hebben betrokken.De rechten van de keurling moet wettelijk beschermd worden. GroenLinks
vindt dat het past terughoudendheid te betrachten bij aanstellingskeuringen.
Aanstellingskeuringen moeten gericht zijn op de specifieke medische eisen
van de functie waarnaar men solliciteert.Wij zijn het eens met de wijziging onder artikel 10.2. Dat is een verbetering.
In artikel 10.3 staat dat de kosten van de herkeuring worden gedragen door
de keuringvrager, die echter een redelijke bijdrage van de keurling mag verlangen.
Wat is een redelijke bijdrage volgens de initiatiefnemer? Hij weet dat wij
het niet terecht vinden dat de opdrachtgever een bijdrage zou kunnen vragen.
Wij zijn van mening dat de opdrachtgever voor de kosten moet opdraaien.Het belangrijkste punt is voor ons het onderzoek naar aids of seropositiviteit
voor aids. Wij vinden de bescherming van de privacy van de mensen van groot
belang. In dit verband is wettelijke bescherming van groot belang, vooral
om onrechtvaardige belemmeringen van de toegang tot noodzakelijke maatschappelijke
voorzieningen te voorkomen. Wij vinden dat commerciële belangen van verzekeraars
en werkgevers niet mogen prevaleren. Het gaat bij ons om de mensen. Er mag
geen schade toegebracht worden aan keurlingen. De privacy is van belang. Wij
houden ons aan de afspraak van 1992, dat er niet op seropositiviteit van keurlingen
getest mag worden. Wat ons betreft, mag de vraag of iemand aids heeft of seropositief
is ook nooit gesteld worden. Als er keuringen voor specifieke beroepen plaatsvinden,
moet naar de specifieke eisen daarvoor gekeken worden. Gekeken mag worden
of een brandweerman of -vrouw een sterke rug heeft of dat een piloot goede
ogen heeft.Ik heb de nieuw ingediende amendementen nog niet zo snel kunnen doornemen.
Mijn fractie zal geen enkele motie en geen enkel amendement steunen tot het
oprekken of uitbreiden van onderzoek naar seropositiviteit voor aids of van
onderzoek op aids.Mijn fractie zal het amendement van collega Marijnissen om de positie
van de keuringsarts te steunen ondersteunen. De andere amendementen heb ik
nog niet zo snel kunnen bekijken. Voor ons is van belang de bescherming van
de mensen bij HIV- en aids-testen.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Voorzitter! In eerste termijn stonden wij allemaal stil bij het treurige
feit dat de heer Van Hoof mevrouw Kamp wegens ernstige ziekte moest vervangen.
Wij moeten het nog steeds doen met de heer Van Hoof, naar tevredenheid overigens,
maar belangrijker is toch onze vreugde dat mevrouw Kamp weer in ons midden
is.Voorzitter! Ik dank de indiener en de bewindslieden voor hun uitvoerige
beantwoording in eerste termijn en voor de zeer uitgebreide informatie die
wij nadien ontvingen, onder andere op schriftelijke vragen over de Europees-rechtelijke
aspecten van het wetsvoorstel. Dat antwoord leidde overigens niet tot een
en dezelfde slotsom. Mijn fractie kan daaruit dan ook geen andere conclusie
trekken dan dat, kort gezegd, onduidelijk blijft in welke mate de regels van
dwingend recht als voorrangsbepalingen in de praktijk zullen worden toegepast.
Daarmee blijft ook onduidelijk of en, zo ja, in welke mate van de wet zoals
nu voorgesteld een aanzuigende werking uitgaat.Onduidelijk blijven de financiële consequenties voor de Nederlandse
verzekeraars en de gevolgen voor hun concurrentiepositie binnen Europa. Het
kabinet trekt uit het advies van de landsadvocaat de conclusie dat met een
aanzuigende werking ernstig rekening moet worden gehouden. Alleen als het
wetsvoorstel wordt aangepast door een volledig opnemen van de HIV-gedragscode
en de "oplossing" voor toekomstige aids-analoge situaties, zou er geen sprake
zijn van een aanzienlijke kostenverhoging voor de verzekeraars.Dat mijn fractie belang hecht aan een financieel gezonde verzekeringsbranche
heb ik in mijn eerste termijn onderstreept. Het was de aanleiding om het amendement
op stuk nr. 20 in te dienen, waarbij het onbeperkte verbod op HIV-testen werd
ingeperkt. Of dit verbod nu nog verder moet worden ingeperkt, is de vraag,
zeker gezien de onduidelijkheden op het Europese vlak. Inmiddels heeft de
indiener, die ik al hevig zag schudden, bij nota van wijziging voor aids-analoge
situaties een oplossing aangedragen, die er mijns inziens niet onredelijk
uitziet. Wellicht belangrijker nog is dat hij nu ook de zogenaamde scoperule
in het voorstel heeft opgenomen, waardoor dit slechts territoriale werking
krijgt. Ik vraag zowel de indiener als het kabinet of dit laatste overigens
niet in strijd is met internationale non-discriminatiebeginselen.Het antwoord op die vraag is uitermate belangrijk, want als dat laatste
niet het geval is, dan is de vraag gerechtvaardigd of het absoluut willen
blijven vasthouden aan de HIV-gedragscode nog wel opportuun is. Dit temeer
omdat het wetsvoorstel inmiddels zodanig is gerepareerd, dat keuringen mogen
plaatsvinden als een cumulatie van verzekeringen leidt tot het overschrijden
van de vragengrens. Ik vraag het kabinet dus of het, gezien al die voorgestelde
wijzigingen en in samenhang daarmee, blijft bij het standpunt dat de HIV-gedragscode
in het wetsvoorstel moet worden geïncorporeerd en wel in die zin dat
ook onder de vragengrens getest kan worden.Voorzitter! Ik zeg daarbij: met alle gevolgen van dien voor degene die
geconfronteerd wordt met een positieve uitslag; een uitslag die in de praktijk
buitengewoon negatief is. Dat laatste gaat ook op bij de verplichte HIV-test
boven de vragengrens, maar in relatie tot het verzekerde bedrag, waarbij het
effect van eventuele zelfselectie natuurlijk groter is, kan toch gezegd worden
dat er dan geen onevenredige inbreuk is op de privacy. Ik wil vooropstellen
dat het altijd belangrijk is dat men op het vragen van tests behoorlijk is
voorbereid. Wat dat betreft vind ik het prima en ook toe te juichen dat er
nu een brochure is gemaakt door de verzekeraars, waarin die voorlichting wordt
gegeven.Voorzitter! Tegenover het argument van de indiener om de HIV-code niet
geheel op te nemen, namelijk dat er onder de drie ton in de praktijk maar
zeer beperkt wordt getest, staat de bewering van de verzekeraars dat van de
mogelijkheid om eventueel wel te testen een voldoende remmende werking uitgaat
en dat er daarom zo weinig getest wordt onder die drie ton. Wie namelijk bij
het zien van de vragen over bijvoorbeeld intraveneus drugsgebruik, bloedtransfusies
in bepaalde werelddelen of seksueel overdraagbare aandoeningen al voelt aankomen
dat de antwoorden aanleiding zullen geven tot een test, die zal zijn aanvraag
intrekken. Maar ondanks ons herhaalde verzoek is die remmende werking nooit
met cijfermateriaal onderbouwd. Er zijn ons nooit gegevens verschaft over
die tussentijdse afhakers.De ongewenste confrontatie met een ongunstige testuitslag is één
ding. De onmogelijkheid om verzekeringen af te sluiten die voor een normale
deelname aan het maatschappelijke leven noodzakelijk zijn, is een ander probleem.
Bij meerdere gelegenheden heeft mijn fractie gewezen op het risico dat mensen
zich met het oog op onverzekerbaarheid niet in een vroegtijdig stadium onderwerpen
aan een medisch onderzoek. Het behandelingsperspectief bij HIV wordt steeds
beter, zeker als men er vroeg bij is. Men zal nog jaren een normaal, gezond
leven kunnen leiden. HIV-geïnfecteerden worden nu nog steeds beschouwd
als "brandend huis", hoe akelig dat ook klinkt, maar gezien de toenemende
behandelingsperspectieven is naar ons oordeel een genuanceerdere benadering
op zijn plaats.Men zal de HIV-status waarnaar wordt gevraagd, gewoon moeten kunnen melden,
zonder ook maar behoefte aan fraude te voelen, en wel zonder angst voor uitsluiting.
Ik ben dan ook blij met het antwoord van minister Borst: in het kader van
zelfregulering zal serieus gekeken moeten worden naar Swildens-Rozendaalde
mogelijkheden om via biomarkers te komen tot het opstellen van een risicoprofiel,
aan de hand waarvan verzekeraars hun risico's kunnen inschatten. Al deel ik de mening dat categorale regelingen niet de voorkeur verdienen,
toch kan ik mij voorstellen dat for the time being een aparte regeling te
overwegen is. Onevenredige risico's zouden dan bijvoorbeeld kunnen worden
ondergebracht in een pool. Ik heb in eerste termijn de suggestie van de zijde
van de herverzekeraar SCOR daarbij genoemd, die ook door minister Borst niet
op voorhand werd afgewezen.Dat aan die oplossing een niet onaanzienlijk probleem kleeft, wil ik niet
ontkennen. Het zal dan wellicht noodzakelijk zijn – daar zeg ik bij:
onder zeer strikte voorwaarden – om de doodsoorzaak bekend te maken.
Daar zitten natuurlijk de nodige haken en ogen aan; het is een zeer gevoelige
kwestie. Wij kunnen ons daar van alles bij voorstellen en ook dat realiseer
ik mij terdege. Toch denk ik dat het goed is als de discussie daarover plaatsvindt:
met de KNMG, en laten wij daarbij dan ook betrekken de consumentenorganisaties,
waaronder het Aids-fonds. Die discussie zal dan binnen het kader van zelfregulering
plaats moeten vinden.Het lijkt wel eens uit het oog verloren te worden dat de HIV-code en het
moratorium op erfelijkheidsonderzoek eenzijdige verklaringen zijn van het
Verbond van verzekeraars, waaraan slechts daarbij aangesloten leden zich hebben
gebonden. Ik zeg er direct bij: ondanks de herhaalde pogingen van het verbond
om de andere partijen bij het vaststellen van een nieuwe tekst van het moratorium
te betrekken. Ik wil ook niet onvermeld laten dat mijn fractie erover verheugd
is dat in de nieuwe tekst de familieanamnese op een zeer bevredigende manier
is geregeld. Ik denk met name aan de ziekte van Huntington en de ziekte myotone
dystrofie. Waar het ons om gaat, is dat mensen niet onnodig belemmerd worden
in hun normale deelname aan het maatschappelijk verkeer. Het kunnen afsluiten
van daartoe gebruikelijke verzekeringen is van groot belang.Ik zal niet alles herhalen wat ik in het hoofdlijnendebat en in eerste
termijn naar voren heb gebracht over de toenemende mogelijkheden die de medische
technologie biedt om ziekten, aandoeningen en de kans daarop te identificeren,
met alle positieve effecten daarvan voor de individuele gezondheid en de volksgezondheid.
Er kleeft wel het gevaar aan dat de gerechtvaardigde wens om normale verzekeringen
af te sluiten de kop wordt ingedrukt onder het motto van zelfselectie. Ik
blijf erbij dat men die verzekering niet wil afsluiten omdat men weet dat
men iets mankeert. Vanuit die gedachtegang hebben wij het amendement op stuk
nr. 21 ingediend, dat beoogt arbeidsongeschiktheids- en pensioenverzekeringen
onder een bepaald plafond zonder keuring mogelijk te maken. Nu het kabinet
de aanneming daarvan ernstig heeft ontraden, hebben wij een en ander heroverwogen.
Met instemming van de heer Van Hoof en mevrouw Schimmel trek ik het amendement
in.De voorzitter:Aangezien het amendement-Swildens-Rozendaal c.s. (stuk nr. 21, I t/m V)
is ingetrokken, maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Voorzitter! Daarmee vervalt ook het amendement op stuk nr. 22, dat de
nadere uitwerking regelt.De voorzitter:Aangezien het amendement-Swildens-Rozendaal c.s. (stuk nr. 22) is ingetrokken,
maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Voorzitter! Het kan niet genoeg worden herhaald dat voor maatschappelijke
participatie de toegang tot de arbeidsmarkt bij uitstek de sleutel is. Risicoselectie
aan de poort wordt in toenemende mate geconstateerd. De vrees is gerechtvaardigd
dat bij de kabinetsvoorstellen om premiedifferentiatie en marktwerking in
de wettelijke arbeidsongeschiktheidsverzekeringen te introduceren, deze tendens
alleen maar wordt versterkt. Ons is er dus alles aan gelegen om de aanstellingskeuring
nu bij wet te regelen, om keuringen beperken tot die situaties waarin bijzondere
medische eisen te stellen zijn. Omdat ook de entreekeuringen voor aan arbeidsverhoudingen
verbonden voorzieningen een belemmering vormen voor de toegang tot het arbeidsproces,
is een keuringsverbod ook daarvoor op zijn plaats.De heer Van Dijke (RPF):Is dit een adequaat instrument om maar een begin met indamming van risicoselectie
te maken?Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Doelt u op het verbod van entreekeuringen?De heer Van Dijke (RPF):Ik doel op het verbod van aanstellingskeuringen als zodanig. Is het een
adequaat middel om risicoselectie tegen te gaan?Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Het lijkt mij wel. Het is een goed signaal. Als men zich eraan houdt,
zal het uiteindelijk zijn werking hebben.De heer Van Dijke (RPF):Door velen is aangetoond dat de werkelijke selectie begint voordat er
nog maar een keuringsarts in de buurt is.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Daar hebben wij in eerste termijn uitvoerig over gediscussieerd. Zowel
in het hoofdlijnendebat met staatssecretaris Linschoten, als in de eerste
termijn hebben wij aangegeven dat wij ervoor moeten zorgen dat ook voordien
de vraag naar de gezondheid of ongezondheid niet wordt gesteld. Wij hebben
met het oog daarop voorgesteld een sollicitatiecode nader te ontwikkelen.
De partijen zijn daarmee bezig. In het voorstel staat dat de vragen naar de
medische situatie aan het eind van de sollicitatieprocedure moeten worden
gesteld. Het voorstel biedt het wettelijk kader; zelfregulering heeft een
belangrijke plaats. Als de partijen met sociale controle op elkaar zich hieraan
houden, zal een positief effect optreden. Het zal nog even wennen zijn, maar
het zal effect hebben.De heer Van Dijke (RPF):Denkt u dat het totale effect van deze maatregel de negatieve gevolgen
van bijvoorbeeld de PEMBA zal overstijgen, of zal de risicoselectie per saldo,
alles bijeengenomen, toenemen?Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Als wij er niet van overtuigd waren dat het voorstel het effect heeft,
dat u in twijfel trekt, zouden wij er niet aan begonnen zijn.De heer Van Dijke (RPF):Ik heb nooit bestreden dat het geen effect heeft. De vraag
is alleen...Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Dan zijn we het al voor een groot gedeelte eens. Als u zegt dat het voorstel
zeker effect zal hebben, is het alleen de vraag in welke mate dat zal gebeuren.
Wij hopen dat het voorstel een groot effect heeft. Voorspellen kun je tot
op zekere hoogte, maar zekerheid heb je natuurlijk nog helemaal niet. Maar
de intentie, die – dat is hartstikke belangrijk – door iedereen
gedragen moet worden, moet een sneeuwbaleffect krijgen. Wij gaan daarvan uit.In mijn eerste termijn heb ik uitvoerig stilgestaan bij wat door de heer
Van Dijke naar voren werd gebracht. Mijn fractie juicht het toe dat ook het
kabinet zich voor een dergelijk keuringsverbod uitspreekt. Daartoe biedt dit
voorstel het wettelijk kader. De heer Van Boxtel heeft naar aanleiding van
het antwoord van de minister in eerste termijn en de daarop volgende uitgebreide
correspondentie met de Tweede Kamer, een aantal bepalingen aangepast. Met
die wijzigingen kunnen wij instemmen. Door de allerlaatste nota van wijziging
spoort het wetsvoorstel nu ook met het moratorium erfelijkheidsonderzoek.
Daarnaast wordt door het voorgestelde artikel 14, dat de inwerkingtreding
nader regelt, alle ruimte en tijd geboden om zelfregulering ten aanzien van
verzekeringskeuringen tot stand te brengen. Mag ik uit de positieve reactie
van minister Borst in haar eerste termijn afleiden, dat het kabinet positief
staat tegenover het nu wettelijk regelen van de medische keuringen? Dan gaat
het om geconditioneerde zelfregulering, met het accent op beide elementen.
Een duidelijk wettelijk kader is één, draagvlak en betrokkenheid
van alle betrokken partijen is minstens even belangrijk. Het gaat namelijk
om maatschappelijke participatie en het recht op bescherming van privacy en
lichamelijke integriteit; die behoren tussen de oren van alle betrokkenen
te zitten. Ik hoop van harte dat dit wetsvoorstel daaraan daadwerkelijk bijdraagt,
en ik reken daar ook op.De heer Van Hoof (VVD):Voorzitter! Ik onderstreep de woorden van mevrouw Swildens over de terugkeer
van mevrouw Kamp in ons midden; ik was overigens erg blij dat zij aangaf dat
ik desalniettemin mag blijven in dit debat. Da's mooi, want dan kan ik tenminste
invulling geven aan mijn tweede termijn.Ik dank de initiatiefnemer en de minister hartelijk voor de antwoorden
die zij hebben gegeven op al onze vragen en opmerkingen in eerste termijn,
alsook voor de uitgebreide inspanningen die zijn betoond om de vragen in de
tussentijdse ronde over de internationale Europese effecten en factoren beantwoord
te krijgen.In mijn tweede termijn ga ik niet nog eens uitgebreid allerlei principiële
betogen houden. Dat hebben wij in eerste instantie gedaan over effecten als
risicoselectie en aanstellingskeuringen. Het feit dat die keuringen de facto
niets anders doen dan het geven van een momentopname, zonder een voorspellende
waarde te hebben, maakt dat een aanstellingskeuring als het gaat om risicoselectie
op zichzelf een volledig verkeerd instrument is. Desalniettemin wordt het
wel gebruikt. Het is echter tegenstrijdig aan het belang van reïntegratie
van mensen met een arbeidsongeschiktheidsverleden. Vanuit die optiek heb ik
ook in eerste termijn al aangegeven dat de visie van de VVD-fractie zich ten
opzichte van dit initiatiefwetsvoorstel in de loop der tijd positief heeft
ontwikkeld.In eerste termijn hebben wij gesproken over een verwijzing van het kabinet
naar bladzijde 19 van de memorie van toelichting. Er was enige onduidelijkheid
over wat werd bedoeld door het kabinet. Vervolgens heeft de minister in haar
beantwoording naar voren gebracht, dat het ging om aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
bij veranderende voorzieningen in het wettelijk sociaal stelsel. Met andere
woorden: de WULBZ en de PEMBA, de Ziektewet en de arbeidsongeschiktheid. De
minister was toen al duidelijk en die duidelijkheid is nog vergroot door de
recent verschenen nota van wijziging van de initiatiefnemer.Voorzitter! Die nota van wijziging maakt het mij mogelijk om veel elementen
slechts kort te duiden en daarna met tevredenheid en blijdschap vast te stellen
dat de initiatiefnemer – met zijn staf – dienaangaande adequate
stappen heeft gezet. De sympathie voor het wetsvoorstel neemt als het ware
met de bladzijde toe, zonder euforisch te worden.In eerste termijn heb ik gezegd dat keuringaanvrager en keurling vrijwillig
afspraken kunnen maken. De initiatiefnemer meent dat een dergelijke afspraak
niet echt past in dit wetsvoorstel, maar hij sluit een en ander niet uit.
Ik kan mij, gezien de mogelijke nadelen voor de keurling, de opstelling van
de initiatiefnemer heel goed voorstellen. Naar mijn mening zijn er echter
ook voordelen. Op dit moment volsta ik met de conclusie dat de intentie van
de wet niet in overeenstemming met deze afspraken is, maar dat de mogelijkheid
daartoe blijft bestaan.Voorzitter! Degenen die de wet geformuleerd hebben, hebben erop gewezen
dat de daarin gehanteerde termen en begrippen gangbaar zijn in de medische
wereld. Er is echter ook op gewezen dat het goed is om een aantal termen nader
uit te werken. Wat zijn bijvoorbeeld beroepsgerelateerde keuringen? In welke
situaties kunnen die worden toegepast? De heer Van Boxtel is tot de conclusie
gekomen dat hieraan via zelfregulering invulling gegeven moest worden. Het
is inderdaad niet verstandig om in dit kader allerlei casuïstiek aan
de orde te stellen. Op dit punt zijn wij het eens.Het kabinet heeft gezegd dat de afspraken vastgelegd in het protocol aanstellingskeuring
in het kader van dit wetsvoorstel als zelfregulering worden beschouwd. Ik
heb deze uitspraak van het kabinet aan de initiatiefnemer voorgelegd, maar
die heeft daar niet op gereageerd. Ik ga uit van de stelling "geen bericht,
goed bericht" en neem aan dat hij het daarmee eens is.Er is een uitgebreid debat gevoerd over de inwerkingtreding van de artikelen
3 en 5 in verband met de tijd die nodig is voor zelfregulering. In dat kader
is de eerdere nota van wijziging relevant, waarin de HIV-test voor verzekerde
bedragen boven de grens van drie ton mogelijk is gemaakt. Dit betreft een
belangrijke verandering in de opstelling van de initiatiefnemer, waarmee nogal
wat kou uit de lucht is genomen. Echter, voor nog niet alle problemen is een
oplossing gevonden. Ik noem de huidige HIV-gedragscode. In bepaalde situaties
kunnen vragen dienaangaande gesteld worden en de antwoorden daarop kunnen
nader onderzoek rechtvaardigen. Het kabinet heeft hiervan
gezegd dat er, wanneer er geen voorziening is, in die situaties geen verzekering
tot stand kan komen. Het kabinet heeft de initiatiefnemer om commentaar hierop
gevraagd. Zijn commentaar in eerste termijn was dat hij ernaar wilde kijken
en dat hij zijn oren goed gebruikt had. Hoe positief dat ook klinkt, het is
daar naar mijn waarneming tot nu toe bij gebleven. De vraag is dus of er dienaangaande
nog iets te verwachten is. Ik heb gezien de lengte van de nota van wijziging
niet de indruk dat de initiatiefnemer op dat terrein nog iets zal doen. Ik
heb dus zelf het initiatief genomen om dienaangaande een amendement te maken.
Dit heeft tot doel om niets meer en niets minder te regelen dan wat er op
dit moment in de HIV-gedragscode staat. Ik zal niet verhelen dat het formuleren
van deze intentie in de wet niet eenvoudig is gebleken, niet in de eerste
plaats omdat de nota van wijziging eraan kwam en we niet wisten hoe deze eruit
kwam te zien. En verder omdat die vrijwillige afspraak niet zo gemakkelijk
in wetten neer te leggen is. Daar is echter een oplossing gevonden, waarvan
ik samen met de wetstechnische adviseurs meen dat het de oplossing zal zijn.
Maar ook de vraag van de heer Van der Vlies geeft al aan dat hier een toevoeging
bij moet komen, namelijk in welke omstandigheden het stellen van vragen gerechtvaardigd
is, wat voor vragen dit zijn en wat dat betekent voor de rechtspositie van
betrokkene en meer van dit soort randvoorwaardelijke vragen. Ik heb daar het
antwoord niet op en ik zou dat antwoord op dit moment ook niet willen hebben.
Ik denk namelijk dat dit een element van zelfregulering is, dat dan vervolgens
geformuleerd moet worden op een zodanige manier dat het aansluit bij de HIV-gedragscode
en dat dan moet worden neergeslagen in een algemene maatregel van bestuur.
Het zou dan misschien goed zijn dat daar een voorhangprocedure bij hoort,
opdat ook iedereen in deze Kamer nog eens kan beoordelen of dit is wat we
willen, respectievelijk dienaangaande oordelen kan uitspreken.De heer Van Dijke (RPF):Voorzitter! Wat hier wordt gezegd, klinkt mij uiterst sympathiek in de
oren. Is die voorhangprocedure voor de heer Van Hoof zodanig van belang dat
zijn goedkeuring aan de wet hiervan afhankelijk wordt? Het lijkt me dat dit
zo ingrijpend is, dat de Kamer hier nog eens over moet kunnen nadenken.De heer Van Hoof (VVD):Voorzitter! Ik heb, toen ik het amendement heb geformuleerd, niet in deze
termen gedacht. Ik ga er namelijk van uit dat er een voorhangprocedure zal
zijn. Ik wijs op de inzet die de minister in dezen heeft getoond namens het
kabinet. Zij heeft gewezen op het belang van de HIV-gedragscode en de verwerking
ervan op enigerlei wijze alsmede op de zorgvuldigheid die daarbij hoort. Ik
wijs ook op het belang dat wij er met zijn allen aan toekennen, ook vanuit
de initiatiefnemer die op het moment dat er een algemene maatregel van bestuur
komt weer in een andere positie zit. Ik kan mij dus nauwelijks voorstellen
dat er geen voorhangprocedure zal zijn. Laat ik de heer Van Dijke antwoord
geven in de vorm van een vraag in de richting van het kabinet. Wat is het
oordeel van het kabinet dienaangaande, gehoord hebbende dat het heel logisch
is om wel een voorhangprocedure toe te passen? Mag ik het daarbij laten?De heer Van Dijke (RPF):Dat lijkt me uitstekend.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Als dit amendement in de wet terechtkomt, dan komen we daar
nog nader over te spreken. Ik laat dit punt nu even liggen. Ik wil echter
nog een ander punt van zorg aan de heer Van Hoof voorleggen. Er worden dus
vragen gesteld. In bepaalde media hebben voorbeelden van vragen gecirculeerd.
Dat is de heer Van Hoof natuurlijk niet ontgaan. Een van die vragen is bijvoorbeeld
of iemand veel in Afrika komt. Ik vraag me af wat dit voor een discriminerende
vraag is. Een dergelijke vraag vooronderstelt namelijk, als je in Afrika komt,
desnoods in landen waar aids heerst, een bepaald gedrag. Ik vond dat een hele
slechte! Dat vindt u toch ook wel, hoop ik?De heer Van Hoof (VVD):Voorzitter! Ik ben het geheel met de heer Van der Vlies eens. Ik ben ook
blij dat hij dat vraagt. Hij kan mij aanspreken op de inhoud van amendementen
en de toelichting die ik daarop geef, maar hij kan mij – gelukkig, in
dit verband – niet aanspreken op de wijze waarop zaken in kranten worden
geformuleerd. Het gaat natuurlijk niet aan of je vaak in Afrika komt. De intentie
van de gedragscode is bekend. Ik wil met dit amendement niet meer, maar ook
niet minder mogelijk maken.Voorzitter! Wij willen ruimte creëren ten aanzien van de verzekeringskeuringen.
Wij willen de wet op dit punt tijdelijk niet in werking laten treden, zodat
een aantal zaken in het kader van zelfregulering tot stand kan worden gebracht,
zoals ten aanzien van nieuwe, nog niet te voorziene HIV-analoge ziektes. In
de nota van wijziging wordt aan deze vraag tegemoetgekomen.Ik heb in eerste termijn de optie aan de orde gesteld om de keuringen
met betrekking tot pensioenen op een ander moment te doen plaatsvinden. De
initiatiefnemer was daarop tegen, omdat een werknemer dan een arbeidsovereenkomst
moet aangaan zonder zekerheid over zijn pensioen. Dat is op zichzelf een valide
argument, maar de werknemer kan daarin een eigen afweging maken. Het kabinet
heeft zich tegen die gedachte uitgesproken, omdat dit een verschuiving van
het probleem zou betekenen. Men kan dan de arbeidsovereenkomst in de proefperiode
opzeggen of een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd niet verlengen. Ik
hecht eraan naar voren te brengen dat de argumenten van de initiatiefnemer,
maar met name van het kabinet overtuigend zijn. Ik laat dat verder voor wat
het is.De vraag of het wetsvoorstel alleen van toepassing is op verzekeraars
of ook op pensioenfondsen is beantwoord.Er is gediscussieerd over de vraag of het hier collectieve of individuele
pensioenregelingen betreft. Het amendement op stuk nr. 21 is, omdat het collectieve
regelingen betreft, ingetrokken. Dat geeft voldoende aan dat daarover geen
onduidelijkheid meer bestaat.In de nota van wijziging is ingegaan op de vraag of mensen die reeds ziekteverschijnselen
verbonden aan een erfelijke ziekte hebben ontwikkeld, vragen daarover moeten
beantwoorden. Ik laat het daar bij.Met het "stapelen" bedoel ik dat men in drie opeenvolgende jaren net onder
de vragengrens een verzekering afsluit om op die manier de limieten
te ontlopen. Mijn vraag daarover is adequaat beantwoord.Voorzitter! Mevrouw Swildens is vanmorgen ingegaan op het belang van het
vernemen van de doodsoorzaak in sommige gevallen. Wij weten dat er in verleden
afspraken zijn gemaakt, bekend onder de naam "verdrag van Tilburg". Wij weten
dat partijen opnieuw hierover spreken, maar dat de voortgang op dit punt niet
groot is. Wij maken ons daarover zorgen. Ik dien dan ook de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in de verzekeringspraktijk de behoefte wordt gevoeld
om met betrekking tot de doodsoorzaak te kunnen worden geïnformeerd;van mening, dat in dat verband flankerend beleid daarvoor voorwaarde is;overwegende, dat het verdrag van Tilburg onderwerp is van gesprek tussen
de KNMG en het Verbond van verzekeraars;overwegende, dat de gesprekken hierover weinig voortgang kennen;van mening, dat overeenstemming hierover in dit kader relevant is;verzoekt de regering al het mogelijke in het werk te stellen gericht op
het op korte termijn bereiken van overeenstemming over dit onderwerp en het
scheppen van duidelijkheid terzake en de Kamer hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Hoof. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 41 (23259).Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):De heer Van Hoof wijst op de behoefte van verzekeraars om de doodsoorzaak
onder strikte omstandigheden te kennen. Is dat vanuit de wens om bijvoorbeeld
fraude op te sporen in het kader van de handhaving van de verzekeringsovereenkomst?
Of zegt u in de motie dat er in het overleg met de KNMG – en consumentenorganisaties
zoals het Aids-fonds, zeg ik erbij – breder gekeken moet worden naar
de problematiek? Zouden alle zaken die ik heb genoemd, er ook bij betrokken
moeten worden, met alle mitsen en maren die daaraan kleven, want het is nogal
wat? In hoeverre is de doodsoorzaak nodig bij het creëren van een garantiefonds
of een pool? Vindt de heer Van Hoof dat er snel overleg moet komen en dat
men in het kader van de zelfregulering ook naar die aspecten moet kijken?De heer Van Hoof (VVD):Er zijn gesprekken gevoerd, maar ons hebben berichten bereikt dat de voortgang
niet groot is. De intentie van de motie is om een steun in de rug te geven
voor de minister om snel aan tafel te gaan met de betrokken partijen, die
wat mij betreft uitgebreid kunnen worden met de consumentenorganisatie die
u noemt, om een oplossing te vinden voor dit probleem. Ik hoop dan ook dat
deze motie breed gesteund zal worden in de Kamer.Wat is dan het probleem? Is dat de handhaving van de verzekeringsovereenkomst,
mogelijk misbruik of oneigenlijk gebruik van de polis, fraude of het achterhouden
van informatie? Aan de door u geschetste oplossing zitten allerlei mitsen
en maren. Laat men deze in dat overleg op een rij zetten en daar een oplossing
voor vinden. Als het mes op die manier aan twee kanten kan snijden, is dat
winst. Ik heb dezelfde intentie met deze motie als u.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Het is ook een gevoelige materie, omdat er een nauwe relatie is met de
discussie over de waardige dood die wij nog krijgen. Daar ga ik verder niet
op in, maar hiermee zal bij die besprekingen ernstig rekening moeten worden
gehouden.De heer Van Hoof (VVD):Daar ben ik het mee eens. Ik zal er niets meer over zeggen, want de bedoeling
is duidelijk.Ik heb nog twee korte opmerkingen. De problemen door de kostenverhogingen
door Europese en internationale aspecten die in de lucht zweefden, zijn in
de nota van wijziging opgelost. Ik hoop dat mijn amendement over de HIV-code
een bijdrage kan leveren om te zorgen dat alle onrust op dit terrein zal verdwijnen.
De initiatiefnemers hebben ons nog geholpen door de zogenaamde scoperule op
te nemen.Als er problemen zouden zijn, hebben wij nog een evaluatie. Wij kunnen
tussentijds ook het nodige doen. De VVD-fractie is in de loop van dit debat
met meer sympathie en positiever tegenover dit wetsvoorstel gaan staan. Dat
neemt niet weg dat ik in eerste termijn een voorstel heb gedaan dat ik vandaag
zou willen herhalen. Gezien de samenhang met het PEMBA-complex, zouden wij
de definitieve beoordeling tegelijkertijd willen laten plaatsvinden.De voorzitter:Daar had de Kamer al toe besloten.Mevrouw Schimmel (D66):Mijnheer de voorzitter! De betekenis van dit wetsvoorstel is sinds de
eerste termijn alleen maar toegenomen. Ik noem de meest recente ontwikkelingen.
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Kamer een onderzoek
aangeboden ter evaluatie van de WULBZ. Daaruit blijkt dat in de periode vóór
de WULBZ al 15% van de bedrijven meer is gaan selecteren op gezondheid. Andere
onderzoeken waren de klachtenlijn van FNV en de Nationale commissie chronisch
zieken (NCCZ) en het onderzoek dat TNO heeft gedaan onder bedrijfsartsen en
verzekeringsartsen. Alles wijst één richting uit, namelijk dat
er een wettelijke regeling moet komen op de medische keuringen.In juni is het advies van de Raad voor de volksgezondheid en zorggerelateerde
dienstverlening over sociale zekerheid en zorg aan de minister van Volksgezondheid
aangeboden. Ook daarin wordt een wet op de medische keuringen aanbevolen.
Ik heb een vraag over dat advies. Ik wil zowel van de bewindsvrouw van VWS
als van de staatssecretaris van Sociale Zaken weten hoe zij met zo'n advies
omgaan in de zin van hoe VWS en Sociale Zaken over zo'n advies communiceren.In de eerste termijn heb ik gevraagd of de verzekering van loondoorbetaling
bij ziekte, de verzekering van de betalings verplichting van
de werkgever in de eigenrisicoperiode van de WAO en het verbod van uitsluitingsclausules
ook onder artikel 4, lid 4, van het initiatiefvoorstel vallen. Minister Borst
heeft daar positief op geantwoord. Ik heb inmiddels in de nota van wijziging
gezien dat dit ook wetstechnisch is verwerkt. Hartelijk dank daarvoor. Een
punt blijft over. Ik heb niet in de nota van wijziging gezien dat er iets
is geregeld omtrent de uitsluitingsclausules. Dat vinden wij jammer, omdat
het kabinet heeft gezegd dat die uitsluitingsclausules niet meer mogen worden
gehanteerd.Die uitsluitingsclausules worden gehanteerd als instrument om aanwezig
geachte risico's te normaliseren, waarbij wordt verondersteld dat verzekerden
met een verhoogd risico, dat wil zeggen met een bepaalde ziektegeschiedenis,
een hoger beroep zouden doen op bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.
Dit kan ertoe leiden dat de toegankelijkheid tot verzekeringen wordt belemmerd.
Wij vragen het kabinet hoe dit gevaar voorkomen kan worden en of er nog initiatieven
te verwachten zijn. Ik kan mij voorstellen dat de initiatiefnemer het moeilijk
vindt om het in dit wetsvoorstel te plaatsen. Immers, als er een verbod op
keuring is, is het moeilijk om erachter te komen of iemand lijdt aan een bepaalde
gezondheidsklacht. Overigens, dit wetsvoorstel verbiedt natuurlijk ook weer
niet alle medische aanstellingskeuringen. Het is dan de vraag of men juist
voor hetgeen dit wetsvoorstel nog toestaat, niet alvast die uitsluitingsclausule
zou kunnen regelen. Ik hoor graag een reactie van de initiatiefnemer en ook
van het kabinet hierop.Het is overigens de leden van de D66-fractie niet duidelijk of bij het
protocol al de klachtenregeling tot stand is gekomen, zeker niet nadat wij
een brief van de Raad van centrale ondernemingsorganisaties hebben gelezen
waarin deze raad zijn deelname aan vervolgactiviteiten die betrekking hebben
op het protocol heeft opgeschort. Ik hoor graag een reactie hierop.Uit recent onderzoek van TNO blijkt dat er goede redenen zijn om aandacht
te besteden aan de door bedrijfs- en verzekeringsartsen verwoorde zorg om
de onafhankelijke positie van de bedrijfsartsen ten opzichte van de werkgever.
De onafhankelijke positie wordt bevorderd door de certificatie. Inmiddels
is er ook een concept van een professioneel statuut ontwikkeld, waarin staat
dat de Arbo-dienst als werkgever de onafhankelijkheid van zijn werknemers
dient te beschermen en dat er een geschillencommissie wordt ingesteld. Het
lijkt mij toch belangrijk dat ook dit wetsvoorstel nog eens wettelijk de onafhankelijke,
professionele positie van bedrijfs- en verzekeringsartsen onderstreept in
artikel 8. Overigens heb ik met name een vraag aan de bewindslieden van VWS
en Sociale Zaken en wel of wij mogen verwachten dat er nog een gemeenschappelijk
standpunt komt omtrent de positie van de Arbo-diensten inzake de onafhankelijkheid
van bedrijfs- en verzekeringsartsen en hoe dat met de basis van deze wettelijke
regeling versterkt kan worden.In eerste termijn was een groot discussiepunt bij dit wetsvoorstel de
vraag of er een grote aanzuigende werking van uit zou gaan. Het kabinet zou
de Europees-rechtelijke consequenties uitzoeken en ook de initiatiefnemer
heeft dat gedaan. Wij complimenteren de initiatiefnemer met de uitgebreide
literatuur- en jurisprudentiestudie en menen dat hiermee ook voldaan is aan
de aanbeveling van de landsadvocaat om de zaak nog eens grondig te bestuderen.Ook de verzekeraars hebben in een gesprek met onze fractie hun tevredenheid
laten blijken over de beantwoording van de vragen die bleven hangen na de
eerste termijn. Ook het kabinet blijkt, gezien de brief van 12 juni, tot de
conclusie gekomen te zijn dat het wel meevalt met de aanzuigende werking,
als er ten minste twee aanpassingen plaatsvinden. De eerste is een oplossing
voor de aids-analoge situatie. Ik zie dat bij nota van wijziging de initiatiefnemer
daaraan tegemoetkomt. De tweede is het volledig opnemen van de HIV-gedragscode.
Over dat laatste is de fractie enigszins verbaasd. De initiatiefnemer is het
kabinet al tegemoetgekomen doordat boven de vragengrens van drie ton op HIV
getest mag worden. Het algehele verbod is al verdwenen. Nu vraagt het kabinet
om de hele vragenlijst in het wetsvoorstel te verwerken. Dat is wat moeilijk,
omdat je dan ook tests onder de vragengrens gaat toestaan. De vragenlijst
voegt, gelet op de aard van de vragen die daarin zijn opgenomen, volgens onze
fractie weinig toe aan het voorkomen van financiële risico's voor verzekeraars.
Dat blijkt eigenlijk ook uit het aantal positieve tests over de periode 1994-1995.
Mijn vraag aan het kabinet is of de preventieve werking die het kabinet aan
de vragenlijst toekent wel zo groot is, gezien ook de overige instrumenten
die verzekeraars hebben om de instroom van slechte risico's te weren en de
mogelijkheid van toezicht door de bevoegde autoriteiten. Het Verbond van verzekeraars
heeft ons in een brief van 29 augustus nog eens gewezen op het feit dat artikel
5 van het initiatiefwetsvoorstel niet spoort met het moratorium, terwijl wij
daar in de vorige termijn na het lezen van de nota van wijziging wel van uitgingen.
De tekst, zo schrijven de verzekeraars, gaat aanzienlijk verder dan het moratorium.
De tekst wekt namelijk de indruk dat de kandidaat-verzekerde geen melding
hoeft te maken van reeds geopenbaarde ziekteverschijnselen ten gevolge van
een erfelijke ziekte. Klopt het dat de initiatiefnemer aan deze kritiek is
tegemoetgekomen in de nota van wijziging?De verzekeraars brengen nog iets anders naar voren. Het lijkt erop dat
er in de tekst van wordt uitgegaan dat in de familieanamnese geen melding
hoeft te worden gemaakt van het lijden of geleden hebben van bloedverwanten
aan goed behandelbare aandoeningen, zoals een hoge bloeddruk en een hoog cholesterolgehalte.
Wellicht kan de initiatiefnemer daar nog op ingaan.Ik wil mevrouw Swildens nog iets vragen. Zij en de heer Van Hoof en ik
hebben het amendement op stuk nr. 20 ingediend. De bedoeling daarvan was om
HIV-tests mogelijk te maken boven de vragengrens van drie ton. Daarna is er
een nota van wijziging verschenen, waarmee de initiatiefnemer hetzelfde beoogde.
Alleen doet hij dat door aan artikel 5 een lid a toe te voegen in plaats van
het onder 3 te regelen, zoals wij hebben voorgesteld. Door hetgeen de initiatiefnemer
naar voren heeft gebracht, ben ik van mening dat artikel 5 een betere plaats
is om dit te regelen dan artikel 3, omdat artikel 3 een algemene rechtsgrond
van de regeling vormt en artikel 5 veel meer ingaat op specifiek verzekeringstechnische
elementen. Wat wij wilden is dus gerealiseerd, maar op een
betere plaats. Ziet mevrouw Swildens het ook zo?Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA):Ik heb al in eerste termijn gesteld dat er meer verschillen zijn. Systematisch
gezien valt voor beide plaatsen in het wetsvoorstel iets te zeggen. Wij spitsen
het toe op onderzoek, want bij tests gaat het ook om medisch onderzoek, en
dat valt onder artikel 3. Voor het toevoegen van een artikel 5a valt ook iets
te zeggen, maar er is nog een ander verschil. De toevoeging die de indiener
voorstelt, heeft alleen betrekking op aids, terwijl onder onze formulering
ook andere ziekten kunnen worden begrepen, namelijk aids-analoge ziekten.
De indiener heeft gisteren bij nota van wijziging de aids-analoge ziekten
ook opgevangen in een nieuw lid, namelijk in 5b, naar ik meen, en daarom is
er eigenlijk geen aanleiding meer om het amendement op stuk nr. 20 te handhaven.
Ik heb geen bezwaar tegen intrekking ervan, als u en de heer Van Hoof het
daar ook mee eens zijn. Voorzitter! Ik zie dat beiden knikken, zodat het amendement
kan worden ingetrokken.De voorzitter:Aangezien het amendement-Swildens-Rozendaal c.s. (stuk nr. 20) is ingetrokken,
maakt het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Mevrouw Schimmel (D66):Ik wil ten slotte nog even aanhaken bij iets wat de heer Van Hoof heeft
gezegd. Ik refereer aan het blad Wel Wezen van juni 1996, waarin staat dat
de wet de verzekeraars niet verbiedt onderscheid te maken tussen mensen die
vrijwillig hun keuringsrapport overleggen en anderen die dat niet doen. Dat
vind ik nogal een griezelige opmerking, waardoor het wetsvoorstel kan worden
ondergraven. De verzekeraars begeven zich ermee in een gevaarlijke discussie,
want ook hun toezeggingen kunnen erdoor worden ondergraven, bijvoorbeeld de
toezegging, gedaan in verband met de Wet uitbreiding loondoorbetaling bij
ziekte, namelijk de volledige toegankelijkheid tot de verzekering tot zes
maanden na inwerkingtreding van de wet. Toch ontvang ik graag van de initiatiefnemer
en van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een reactie
op dit soort geluiden.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Morgen zullen de initiatiefnemer en de bewindslieden antwoorden.Na de schorsing zal worden begonnen met de stemming over een motie, waarover
de stemmen gisteren hebben gestaakt. Daarna zal de regeling van werkzaamheden
plaatsvinden.De vergadering wordt van 13.10 uur tot 13.55 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-1336-1348.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl