Behandeling van de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over nieuw beleidskader betreffende aanscherping vreemdelingenrechtelijke openbare-ordebeleid (19637, nr. 971)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 582-607

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-10-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 10, pagina 582-607

11-10-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van de Raad van State, de Algemene Rekenkamer, de Nationale Ombudsman, de Kanselarij der Nederlandse Orden, het kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen en het kabinet van de Gouverneur van Aruba (IIB) voor het jaar 2006 (30300 IIB)Pagina 579-582
Spoeddebat over mogelijke onevenredige verhoging van de energieprijzenPagina 562-579
Behandeling van de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie over nieuw beleidskader betreffende aanscherping vreemdelingenrechtelijke openbare-ordebeleid (19637, nr. 971)Pagina 582-607
Vragen van het lid Vendrik aan de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties en de minister-president over het pleidooi van minister Pechtold inzake de hypotheekrenteaftrek (mondelinge vragenuur)Pagina 547-552
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 11 oktober 2005)Pagina 607-608
Vragen van het lid De Wit aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de uitspraak van de staatssecretaris dat bijstandsmoeders verplicht in de kinderopvang zouden moeten werken (mondelinge vragenuur)Pagina 540-544
Stemmingen over moties, ingediend bij de Algemene financiële beschouwingen, te weten: - de motie-Crone c.s. over het uitkeerbaar maken van kinderkortingen en ouderenkorting (30300, nr. 38); - de motie-De Nerée tot Babberich c.s. over jaarlijkse controle op grote toezichthouders (30300, nr. 39) en 8 andere moties (de nrs. 41, 43 t/m 48 en 50)Pagina 557-560
Noot 1: Rapport van de commissie voor de geloofsbrievenPagina 609-609
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over het asielbeleid, te weten: - de motie-Huizinga-Heringa c.s. over het categoriale beschermingsbeleid ten aanzien van Zuid-Sudanezen van niet-Arabische afkomst (19637, nr. 967); - de motie-Lambrechts c.s. over het standaard en volledig rapporteren over de situatie van homoseksuelen (19637, nr. 968); - de motie-Lambrechts c.s. over het beleid met betrekking tot de toepassing van artikel 4:6 Awb door de minister (19637, nr. 969)Pagina 554-554
Presentie en opening (dinsdag 11 oktober 2005)Pagina 539-540
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 11 oktober 2005)Pagina 552-554
Vragen van het lid Karimi aan de minister voor Ontwikkelingssamenwerking over de Nederlandse hulpverlening na de ramp in Pakistan en India (mondelinge vragenuur)Pagina 544-547
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring en uitvoering van de op 17 december 1991 te München tot stand gekomen Akte tot herziening van artikel 63 van het Verdrag inzake de verlening van Europese octrooien van 5 oktober 1973 (Trb. 1992, 47), het op 1 juni 2000 te Genève tot stand gekomen Verdrag inzake octrooirecht (Trb. 2001, 120), het op 17 oktober 2000 te Londen tot stand gekomen Verdrag inzake de toepassing van artikel 65 van het Verdrag inzake de verlening van Europese octrooien van 5 oktober 1973 (Trb. 2001, 21) en de op 29 november 2000 te München tot stand gekomen Akte tot herziening van het Verdrag inzake de verlening van Europese octrooien (Trb. 2002, 64) (29874, R1777)Pagina 554-555
Heropening van het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 september 2005 over de verkoop van Novio aan de Haagsche Tramweg Maatschappij (HTM), en over: - de motie-Gerkens over eerlijke internationale concurrentie bij het dingen naar nationale vervoersconcessies (23645, nr. 97); - de motie-Gerkens over betrouwbaar partnerschap van de overheid jegens de gemeenten Nijmegen en Den Haag inzake concessies (23645, nr. 98)Pagina 560-562
Stemmingen in verband met Goedkeuring van de op 17 juni 2002 te Luxemburg totstandgekomen Europees-mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Libanon, anderzijds (Trb. 2002, 143) (28837)Pagina 556-556
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Aanpassing van de wetgeving aan en invoering van de wet tot vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek (Invoeringswet titel 7.17 en titel 7.18 Burgerlijk Wetboek) (30137) en over de motie-Heemskerk over een wetswijziging over de elektronische verzekeringsovereenkomst en de elektronische polis (30137, nr. 15)Pagina 555-556
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de Amerikaanse invasie in Irak, te weten de gewijzigde motie-Karimi/Koenders over het besluit om politieke steun te verlenen aan de militaire actie in Irak (29521, nr. 19)Pagina 556-557
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de voortgang Zorgverzekeringswet, te weten: - de motie-Kant c.s. over uitzonderingen voor het vrijwillig eigen risico (29689, nr. 19); - de motie-Kant/Vendrik over een regeling voor de inkomensafhankelijke premie, vergelijkbaar met de voormalige WAZ-regeling (29689, nr. 20); - de motie-Omtzigt over het op nul stellen van de inkomensafhankelijke bijdrage over opgenomen levenslooptegoed (29689, nr. 21) en 3 andere moties (de nrs. 22 t/m 24)Pagina 556-556

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 124 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:de brief van de minister
voor Vreemdelingenzaken en Integratie over nieuw beleidskader betreffende
aanscherping vreemdelingenrechtelijke openbare-ordebeleid (19637,
nr. 971).De voorzitter:Eveneens kunnen bij dit debat worden betrokken de antwoorden op vragen
die de Kamer later nog heeft gekregen. De spreektijden zijn bekend.De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Als het aan minister Verdonk ligt, kunnen nieuwkomers met
een verblijfsvergunning in Nederland binnenkort het land uit worden gezet
voor het stelen van een rol pepermunt of een blikje bier, als zij hier tenminste
korter dan drie jaar zijn. Wie niet de Nederlandse nationaliteit heeft, blijft
tot aan zijn of haar dood een vreemdeling die na 40, 50 of 60 jaar nog dubbel
gestraft wordt voor een ernstig delict en daarmee dan het land uitgezet kan
worden. Want, schrijft de minister, er is groeiende ergernis
over berovingen, geweld, vernielingen en overlast en ik wil een signaal geven
aan nieuwkomers: misdrijven worden niet getolereerd in Nederland en zullen
verblijfsrechtelijke consequenties hebben, ongeacht de strafmaat. Ook schrijft
de minister: aanscherping van het openbareordebeleid past in het integratiebeleid
nieuwe stijl, waarin afstand wordt genomen van de sfeer van vrijblijvendheid.Vrijblijvendheid? Dat zou ik u willen vragen, minister. Ik herinner u
aan de Franse minister Sakozy, bepaald geen softie, die het beleid dat u nu
doorvoert in 2003 onrechtvaardig, wreed en ineffectief noemde. De fractie
van GroenLinks vindt het afschuwelijk dat u maatregelen van openbare orde
misbruikt als disciplineringsmaatregelen voor nieuwkomers. U presenteert deze
maatregelen expliciet als afschrikwekkend voorbeeld voor de snoodaards onder
de nieuwkomers die er ook maar aan denken om strafbare feiten te begaan. Dat
mag helemaal niet van het Europese Hof van Justitie. Het is staande jurisprudentie
dat het niet is toegestaan, een burger van een lidstaat uit te zetten indien
tot deze uitzetting is besloten ter afschrikking van andere vreemdelingen.Voorzitter. De minister beroept zich op het ACVZ-advies en zegt daar gebruik
van te hebben gemaakt. Eerlijk gezegd kunnen wij die overeenkomst niet vinden
en de ACVZ heeft dat zelf ook al duidelijk aangegeven. Wij komen dan ook tot
het oordeel dat elke proportionaliteit in het voorstel van de minister zoek
is. Het lijstje delicten waarop een gevangenisstraf staat en waarvoor je dus
je verblijfsvergunning binnen drie jaar kwijt kunt raken, of binnen vijf jaar
als je driemaal de fout in gaat – ik denk bijvoorbeeld aan belediging,
aan godslastering, aan rustverstoring, aan tweegevecht, aan het niet voldoen
aan een ambtelijk bevel en aan zaaksbeschadiging – omvat nu niet direct
de meest ernstige delicten waarvoor je uitgezet zou moeten worden. Ik zou
tegen de minister willen zeggen: zoekt u dan aansluiting bij de ernst van
het delict.Intrekking van een verblijfsvergunning na het begaan van misdrijven pakt
onevenredig hard uit en kan worden opgevat als een dubbele bestraffing. Ook
zegt de minister: ik loop niet uit de Europese pas, kijk maar naar Denemarken.
De commissie-Meijers geeft juist aan dat Denemarken bij het Verdrag van Amsterdam
een uitzonderingspositie heeft bedongen en niet gebonden is aan de nieuwe
EG-Richtlijn inzake de positie van legale migranten uit landen van buiten
de Europese Unie. Wat onze fractie betreft, is de minister ziende blind voor
allerlei onoverkomelijke Europeesrechtelijke afspraken die toepassing van
het aangescherpte openbareordebeleid verbieden. Naar onze mening kent de minister
zich vele malen meer gedragsalternatieven toe dan uit de regelgeving voortvloeit.
Ik wijs bijvoorbeeld op het Associatieverdrag tussen de EU en Turkije, dat
in ieder geval de toepassing op mensen met de Turkse nationaliteit verbiedt,
en dat zijn er nogal wat in Nederland. Ik wijs op de Richtlijn langverblijvende
derdelanders, de Richtlijn inzake de status van vluchtelingen en de Gezinsherenigingsrichtlijn
die hogere eisen stelt en vereist dat er preciezer wordt geformuleerd dan
de minister in haar voorstel doet. Ook de positie van asielzoekers met een
status baart ons grote zorgen, want de minister zegt wel te zorgen dat zij
niet in strijd met het Vluchtelingenverdrag handelt, maar er zijn nogal wat
mensen die op een andere basis in dit land mogen zijn. Getraumatiseerde mensen,
mensen die onder de categoriale bescherming vallen, mensen die vanwege gezinsverbanden
hier verblijven. Zou de minister daar eens op willen reageren?Ten slotte wil ik wijzen op de praktische bezwaren. Nu al lukt het niet
om vreemdelingen, mensen die hier met een verblijfsvergunning verblijven,
volgens het huidige beleid op een effectieve manier aan te pakken als zij
een delict hebben begaan, hun verblijfsvergunning te ontnemen en terug te
sturen. Dat komt domweg doordat mensen geen paspoort of visum krijgen omdat
de landen van herkomst hen niet willen hebben. Wat krijgen wij dan? Dan krijgen
wij weer het verhaal dat zij allemaal de vreemdelingenbewaring in moeten en
dat zij op straat worden gezet als het niet lukt om hen uit te zetten. En
wat hebben wij dan in Nederland? Wij krijgen dan nog veel meer illegalen en
ik kan u voorspellen nog veel meer problemen met de openbare orde. Minister,
u erkent niet dat u het huidige beleid in feite niet kunt uitvoeren. U kunt
ons geen cijfers geven, u kunt zelfs niet zeggen om hoeveel mensen het gaat
en u gaat er willens en wetens aan voorbij dat er nog geen fatsoenlijke evaluatie
is van het huidige beleid rond de glijdende schaal. U brengt van de uitvoering
nu niets terecht. Dat geldt niet alleen voor dit beleid, maar ook voor de
IND, het terugkeerbeleid en de Wet inburgering nieuwkomers. Minister, stop
met deze foute tekentafelpolitiek en ga gewoon het huidige beleid eens uitvoeren
in plaats van deze vlucht naar voren met foute symboolpolitiek.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Er zijn inderdaad problemen met uitzetting van vreemdelingen die moeten
worden uitgezet die geen documenten hebben. Wat wilt u met de mensen die hier
een strafbaar feite plegen en die geen documenten hebben? Wilt u die in Nederland
houden? Wat wilt u ermee? Wat is uw oplossing daarvoor?Mevrouw Vos (GroenLinks):Uw vraag gaat niet over waar wij het in dit debat over hebben. Ik begrijp
tenminste dat u doelt op illegale vreemdelingen die hier een delict begaan.De heer Nawijn (Groep Nawijn):En criminelen en ook mensen met een verblijfsvergunning.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik vind ook dat illegalen die hier een crimineel feit begaan het land
moeten worden uitgezet. Dat lukt de minister nu echter al niet. Wat gaat zij
doen? Zij gaat er nog een heel grote groep mensen bijvoegen die hier wel mogen
zijn en die wel een verblijfsvergunning hebben. Die wil zij ook al vanwege
vrij kleine delicten gaan oppakken en het land uitzetten. Dat wordt gewoon
een onzinnige toestand. Hoe moet de IND dat doen? Die kan nu het werk al niet
aan.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Die mensen hebben wel documenten.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik zou ook uit praktisch oogpunt tegen de minister willen zeggen dat zij
eerst eens goed moet doen wat al is afgesproken voordat zij met dit soort
dwaze symbolen nog meer ellende over ons afroept.De heer Dijsselbloem (PvdA):Voorzitter. De PvdA-fractie is geen tegenstander van de mogelijkheid van
vreemdelingenrechtelijke sancties. Deze zijn in 2002 onder de toenmalige staatssecretaris
Kalsbeek van de PvdA zelfs nog aangescherpt met steun van de fractie. Uit
de beantwoording van de vragen blijkt dat de minister niet kan aangeven wat
er feitelijk is gebeurd met die aanscherping. De vraag is of deze heeft geleid
tot het vaker toepassen van deze mogelijkheid en tot het vaker uitzetten van
mensen. Dat maakt het voorstel dat nu voorligt natuurlijk buitengewoon kwetsbaar.
De aangescherpte mogelijkheid wordt, naar onze indruk en die van de ACVZ,
weinig en in elk geval niet consequent toegepast. Dat roept de vraag op waarom
de minister zo gefocust is op het aanscherpen van papieren beleid en niet
op werkelijke resultaten van uitvoering. Dat is een verwijt dat haar vaker
treft. Is zij bereid om de huidige glijdende schaal alsnog consequent toe
te passen en om inzichtelijk te maken of en hoe het beleid werkt?Het is al snel mogelijk om in Nederland vreemdelingenrechtelijke sancties
te treffen. Daarbij zijn wel minimumveroordelingen vastgelegd vanuit een oogpunt
van proportionaliteit. Deze nu haalt de minister eruit, zeker voor de eerste
drie jaar dat de vreemdeling in Nederland is. Dat is dus een geweldige verslechtering
van de zorgvuldigheid van het beleid. Er moet volgens ons altijd van geval
tot geval worden bekeken wat de aard en omstandigheden zijn van het misdrijf,
of er een acuut gevaar is voor de openbare orde en wat de consequenties zijn
voor de dader van een eventuele uitzetting.Deze aanscherping van het beleid is pure symboolpolitiek. Het rapport
van de ACVZ laat zien dat wij met de huidige glijdende schaal al dicht tegen
de grenzen aankomen van wat op basis van Europese richtlijnen terzake en volgens
het Europees Hof voor de Rechten van de Mens toelaatbaar is. De minister zal
ook vaker door de rechter worden teruggefloten op basis van proportionaliteit.
Ik heb daar enkele vragen over. De minister beoogt een preventieve werking
van deze aanscherping. Uit jurisprudentie van het Hof van Justitie van de
Europese Unie blijkt echter dat algemene preventie als overweging voor uitzetting
niet is toegestaan. Hoe rijmt de minister dat en hoe verhoudt deze aanscherping
zich tot artikel 13, de stand-stillbepaling voor werknemers uit Turkije en
hun familie? Dat is een bepaling die voortvloeit uit het Associatieverdrag.
Is het juist dat voor Turkse werknemers en hun familieleden dezelfde verregaande
beperkingen gelden met betrekking tot uitzettingen als voor EU-burgers? In
Nederland is dit immers nogal een grote groep, waarvoor deze aanscherping
niet mogelijk zou zijn.Is het juist dat de nieuwe Europese richtlijnen, waaronder de gezinsherenigingsrichtlijn,
hogere eisen stellen aan de afweging van betrokken individuele belangen dan
de algemene normen volgens artikel 8 van het Europese Verklaring van de Rechten
van de Mens? Wat is de reactie van de minister op de stelling van de ACVZ
dat de aanscherping niet in overeenstemming is met de Europese richtlijn nr.
2004/38, waarin het verblijfsrecht is vastgesteld voor elke onderdaan van
een EU-lidstaat in een andere EU-lidstaat?De minister stelt dat het acute risico voor de openbare orde dat van personen
uitgaat, in aanmerking kan worden genomen, maar dat dit niet wordt voorgeschreven.
Hoe verhoudt die opvatting zich tot de bepaling in artikel 6, lid 2 waarin
staat dat de lidstaat bij zijn besluitvorming ook de ernst van de inbreuk
of de soort van de inbreuk van het gezinslid op de openbare orde of openbare
veiligheid c.q. het risico dat van deze persoon uitgaat in overweging moet
nemen?Is kortom de feitelijke betekenis van deze aanscherping niet zuiver symbolisch
omdat de Europese wetgeving en verdragen simpelweg geen ruimte laten voor
een scherper uitzettingsbeleid? Ook vanwege de huidige problemen in het daadwerkelijk
realiseren van uitzettingen, is dit een papieren maatregel. Niet alleen door
onze fractie, maar Kamerbreed is er voortdurend op aangedrongen om meer werk
te maken van de uitzetting van criminele illegalen, maar tot op heden met
bedroevend weinig resultaat. Wat ons betreft ligt de prioriteit bij de criminele
illegalen.De minister wijst op de praktijk in Denemarken. Maar Denemarken heeft
een opt-out bedongen in het Verdrag van Amsterdam. Het is dus niet gebonden
aan de nieuwe EU-richtlijnen waarover ik zojuist sprak. Waarom heeft de minister
dat niet onbelangrijke feit zelf niet opgemerkt in haar brief aan de Kamer?
Het is daarom de vraag waarom de minister met dit voorstel komt. Ik begrijp
dat de heer Nawijn deze vraag voor ons zal gaan beantwoorden.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Neen, ik wil de heer Dijsselbloem een vraag stellen. Ook hij weet natuurlijk,
dat Denemarken en het Verenigd Koninkrijk een voorbehoud hebben gemaakt. Weet
hij ook dat dit zelfde voorbehoud onder het tweede paarse kabinet ook door
Nederland gemaakt had kunnen worden? De Partij van de Arbeid heeft dat toen
niet gedaan. Nederland had ook dit voorbehoud moeten maken. Nu beroep de heer
Dijsselbloem zich erop dat het niet mogelijk is, omdat Denemarken het wel
heeft gedaan maar wij niet. Dat is een flauwekulredenering.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik verdedig zeer dat Nederland niet heeft gekozen voor deze opt-out, maar
wel voor de zorgvuldigheid die de nieuwe Europese richtlijnen op dit gebied
geven. Mijn stelling is dat de minister naar Denemarken verwijst en aangeeft
dat het daar mogelijk en zelfs praktijk is, maar zij vergeet te vermelden
dat Denemarken niet is gebonden aan deze Europese richtlijnen. Terwijl dat
toch best een relevant gegeven is. De heer Nawijn kan ervan vinden wat hij
wil, maar Nederland is er wel degelijk aan gebonden. Natuurlijk zou het kabinet
er alsnog heronderhandelingen over kunnen aangaan. Het voorbeeld van Denemarken
is simpelweg niet bruikbaar.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Het is de partij van de heer Dijsselbloem geweest die, toen zij aan het
bewind was, heeft nagelaten om dit voorbehoud te maken. En nu verwijt hij
deze minister ...De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik verwijt de minister helemaal niets. Ik verdedig zeer dat wij een dergelijke
opt-out niet hebben bedongen. De heer Nawijn had dit allicht wel wil doen.
Ik niet. Ik niet! Het enige wat ik deze minister voorhoud, is dat zij verwijst
naar Denemarken om vast te stellen dat het kan. Ik wijs er vervolgens fijntjes op dat Denemarken niet is gebonden aan de Europese richtlijnen.
Het voorbeeld is daarom niet valide.Het is daarom de vraag waarom de minister toch met deze aanscherping komt.
Er gaat een heel vervelend signaal van uit. Het kan haast niet anders worden
opgevat als dat alle vreemdelingen in dit land een voorwaardelijke straf krijgen
opgelegd. Nog één veroordeling en het is exit. Zero tolerance.
Dit type maatregelen is ten aanzien van integratie inmiddels onderdeel van
het probleem geworden in plaats van bij te dragen aan de oplossing.Nuchter redenerend, is er voor ons slechts op één onderdeel
aanleiding om de glijdende schaal aan te passen, te weten de veelplegers.
De ACVZ heeft daarvoor een voorstel gedaan. Ik verzoek de minister daarop
te reageren. Ten slotte roep ik de minister nogmaals op om eens te gaan sturen
op resultaten in plaats van op symboliek.De heer De Wit (SP):Voorzitter. De minister erkent dat de effectiviteit van de huidige glijdende
schaal, die wij in 2002 hebben ingesteld, niet kan worden ingeschat. Is het
dan wel zinvol om het beleid op dit punt zo vergaand aan te scherpen? De fractie
van de SP kan zich niet aan de indruk onttrekken dat het de minister er vooral
om te doen is, Nederland als een van de strengste landen qua vreemdelingenrechtelijk
openbareordebeleid naar voren te doen komen. Zij zegt zelf dat de wenselijkheid
om tot een strenger beleid te komen los staat van de noodzakelijke effectiviteit
van de uitvoering ervan.Dat is gewoon Nederlands voor: symboolpolitiek. Ik vraag de minister om
een reactie op de brief van de zogeheten Permanente Commissie, ook wel de
commissie-Meijers geheten, waarin wordt gesteld dat juist de beoogde algemene
preventieve werking van de beleidswijziging in strijd is met het EU-recht.
De klaarblijkelijke wens van de minister om Nederland een van de strengste
landen te laten zijn, is misschien ook de oorzaak van de rammelende motivering
van de beleidswijziging. Eerst gaat het om niet-Nederlandse veelplegers, maar
dan blijken ook mensen die maar één keer in de fout zijn gegaan
uitgezet te kunnen worden, als dat tenminste is gebeurd in de eerste drie
jaar van het verblijf hier. Eén misstap maakt nog geen veelpleger,
zou ik zeggen.Bovendien heeft de minister geen cijfers ter beschikking waaruit blijkt
welk percentage van de veelplegers niet-Nederlands is en dus onder het bereik
van het beleid valt. Kan de minister duidelijk maken over welke criminele
vreemdelingen zij spreekt als zij het heeft over de aanscherping van het beleid
rond de openbare orde?De heer Visser (VVD):De heer De Wit zegt dat er geen cijfers zijn. Er zijn wel onderzoeken
naar gevangenispopulaties, waarbij je ergens tussen 0% en 32%
uitkomt, maar dan weet je niet of het over vreemdelingen of allochtonen gaat.
Maar wat maakt het uit voor de heer De Wit of hij cijfers heeft of niet? Is
hij wel voor de maatregel als blijkt dat het om enorme cijfers gaat of is
hij er altijd tegen, ondanks de cijfers?De heer De Wit (SP):Ik zou mij kunnen voorstellen dat ik er voor was als bleek dat het gigantisch
uit de hand liep. De minister weet het echter niet, de heer Visser weet het
niet en ik ook niet. Ik weet alleen dat er op dit moment veel allochtonen
in de gevangenis zitten. Voor de heer Visser en voor mij staat niet vast of
dat allemaal Nederlanders zijn, vreemdelingen of Nederlanders met een dubbele
nationaliteit.De heer Visser (VVD):Als het gigantisch uit de hand loopt wil de heer De Wit erover denken.
Dat betekent dat hij dan van zijn principe afstapt. Op welk moment en op grond
van welke cijfers wil hij erover denken? Wat is voor hem "gigantisch
uit de hand lopen"?De heer De Wit (SP):Dat is meer dan wat nu op tafel ligt. Er ligt nu helemaal niets op tafel.
De minister weet het niet, maar gebruikt spierballentaal. De noodzaak voor
aanscherping blijkt helemaal niet.De heer Visser (VVD):Een van de redenen waardoor wij niets kunnen aantonen is dat er verschillende
vreemdelingendiensten zijn, met verschillende registraties. Je kunt echter
twee principes hanteren. Het ene is dat het je niet interesseert of het er
een is of tienduizend zijn. Het andere principe is dat waarvan de heer De
Wit in het begin leek uit te gaan en dat ik bij mevrouw Vos hoorde: het zou
niet moeten mogen. Hij heeft nu een soort tussenweg. Als de cijfers heel erg
zijn, wil hij erover denken.De heer De Wit (SP):Wij hebben op dit moment een glijdende schaal, waarbij het mogelijk is
dat mensen op enig moment worden uitgezet. Als de heer Visser een aanscherping
daarvan wenst, zal toch minstens duidelijk moeten zijn waarom dat moet en
op basis van welke cijfers. Is dat niet zo, dan is het symboolpolitiek, spierballentaal
en het uitspreken van dreigementen. Nederland moet dan het strengste land
van Europa zijn en men zij gewaarschuwd. Dat is naar mijn idee nergens op
gebaseerd.De vraag is of de door de minister voorgestelde maatregelen juridisch
houdbaar zijn. De ACVZ, de Adviescommissie Vreemdelingenzaken, zegt dat zij
niet in overeenstemming zijn met de rechtspraak van het Europese Hof en ook
niet met de EU-richtlijnen, vanavond al genoemd, over de EU-onderdanen, over
gezinshereniging, over langdurig ingezetenen van derde landen en over de erkenning
als vluchteling. Op cruciale punten stemt het advies van de ACVZ overeen met
de mening van de Permanente Commissie, de commissie-Meijers. Die is dat het
EU-recht een veel zwaardere bescherming biedt dan de minister in de brief
aan de Kamer wil doen geloven. Vooral de nieuwe richtlijnen inzake gezinshereniging,
lang verblijf in derde landen en de status van vluchteling stellen nog hogere
eisen aan de afweging van individuele belangen dan de minimumnormen van artikel
8 van het EVRM, die op zichzelf ook niet mis zijn. De minister kan zich niet
onttrekken en zich er niet van af maken door te verwijzen naar de Algemene
wet bestuursrecht, artikel 3.2 en artikel 3 4. Ook het voornemen van de minister
om de voorgenomen beleidswijziging en de nieuwe richtlijnen in beleidsregels
te vervatten is in strijd met het EU-recht, zo zegt de Permanente Commissie.
Dat moet gebeuren in wetgeving. Graag hoor ik de mening van de minister over
dit niet mis te verstane advies van de Permanente Commissie op de punten die
ik aanhaal. Nog enkele opmerkingen over de inhoud van de beleidswijziging. Ik ben
met de ACVZ van mening dat de voorgenomen beleidswijziging in strijd is met
het beginsel van proportionaliteit. In de eerste drie jaar van rechtmatig
verblijf kan een vreemdeling zelfs na een veroordeling zonder strafoplegging
of na oplegging van een geldboete geconfronteerd worden met de maatregel van
uitzetting, als het maar gaat om een strafbaar feit waarop een gevangenisstraf
staat. De vraag die zich nog voordoet, is wat er gebeurt bij een sepot, bij
een OM-afdoening van een strafbaar feit waar gevangenisstraf op staat. Is
het dan ook nog mogelijk?Ik ben van mening dat het vervolgens in strijd is met het proportionaliteitsbeginsel
omdat de eindtrede ontbreekt in de glijdende schaal. Ook mensen die dertig
jaar of meer in Nederland verblijven en uiteindelijk veroordeeld zouden worden,
gecumuleerd, tot een gevangenisstraf van 36 maanden zouden na zoveel jaren
nog uitgezet kunnen worden. Ik vind dat dit niet juist is en ook niet kan.
Op enig moment is het mooi geweest en moet je mensen die al zo lang in Nederland
verblijven, op dat punt gelijkstellen aan Nederlanders.Ten slotte is de aanscherping extreem. Voor sommige categorieën wordt
de vereiste duur van de opgelegde gevangenisstraf voor uitzetting acht tot
negen keer verkleind. Gezien de enorm ingrijpende gevolgen van de uitzetting
voor een persoon en zijn familie, acht ik dat veel te ver gaand.Al met al hebben wij te doen met een zeer ingrijpende beleidswijziging,
waarvan de noodzaak slecht is gemotiveerd en de juridische houdbaarheid op
z'n minst betwijfeld kan worden. Het is de vraag of de beleidswijziging effectief
kan worden uitgevoerd. De minister erkent zelf dat er nog van alles verbeterd
moet worden aan de effectiviteit van het openbareordebeleid. Zij heeft het
over de communicatie tussen de IND, het Openbaar Ministerie en de Vreemdelingendienst,
die te wensen overlaat. Zij heeft het over de IND-medewerkers, die zoveel
moeite hebben – terecht – met artikel 8 van het EVRM. Wat zal
het worden als, zoals het uit het advies van de Permanente Commissie blijkt,
elk individueel geval getoetst moet worden? Dus niet het algemeen beleid van
hard erop slaan. Nee, er moet gekeken worden, getoetst aan de EU-richtlijn,
wat er in het individuele geval aan de hand is en waarom het noodzakelijk
is om iemand uit te zetten. Dat is nogal wat. Ik zie de IND-medewerkers daarmee
zwoegen. Mijn voorstel aan de minister is: stop hiermee, zoek eerst uit wat
de problemen zijn bij de huidige effectiviteit van werken van de IND. Kijk
hoe de implementatie van de EU-richtlijnen in wetgeving kan plaatsvinden.
En onderzoek eerst wat de effectiviteit is van de huidige glijdende schaal,
vooraleer aan deze maatregel te beginnen.De heer Wilders (Groep Wilders):Mijnheer de voorzitter. De minister wil criminele vreemdelingen makkelijker
kunnen aanpakken door de mogelijkheid te creëren om het verblijfsrecht
in Nederland te beëindigen, indien men veroordeeld is voor een misdrijf
waarop een gevangenisstraf staat. Dat betekent concreet dat een criminele
vreemdeling het land moet verlaten en kan worden uitgezet. De Groep Wilders
juicht deze stap van deze minister van harte toe. Voor vreemdelingen die in
ons land misdrijven plegen, is geen plaats in Nederland. De maatregel zal
naar mijn stellige overtuiging ook zeker kunnen bijdragen aan het terugdringen
van de criminaliteit en de overlast en het verbeteren van de veiligheid in
Nederland. Hoe eerder deze maatregel onverkort van kracht wordt, hoe beter
wat mij betreft. Hulde voor deze minister.Maar het kan allemaal nog beter, nog effectiever en nog steviger.Mevrouw Vos (GroenLinks):Er staat nu ook al gevangenisstraf op bijvoorbeeld belediging, godslastering
en rustverstoring. Vindt u dat mensen die met een verblijfsvergunning in Nederland
zijn, voor zo'n feit, bijvoorbeeld godslastering, het land uit moeten worden
gezet?De heer Wilders (Groep Wilders):Voor misdrijven waar gevangenisstraf op staat, zoals het in het voorstel
van de minister staat, zal dit moeten gebeuren en niet alleen voor vreemdelingen,
maar ook voor mensen met een dubbele nationaliteit. Ik wil wat dat betreft
graag een stapje verder gaan.Mevrouw Vos (GroenLinks):U vindt werkelijk dat iemand die hier met een verblijfsvergunning is en
die een ander dusdanig beledigt of zich dusdanig godslasterlijk uit dat er
een gevangenisstraf op zou volgen van bijvoorbeeld een maand, het land uit
moet worden gezet vanwege een dergelijke activiteit?De heer Wilders (Groep Wilders):Ik treed nu niet in de casuïstiek, maar geef aan dat voor misdrijven
waar een gevangenisstraf op staat, wat die ook moge zijn, dat zeker zo is.De voorzitter:Mijn advies aan u beiden bij het interrumperen is dat u in het achterhoofd
moet houden dat u het, naar mijn inschatting, niet met elkaar eens wordt.Mevrouw Vos (GroenLinks):Daar ga ik volstrekt van uit.De heer Wilders zegt dat hij niet in de casuïstiek treedt. Hij vindt
dus op elk punt dat, als er maar gevangenisstraf op staat, hoe klein het delict
ook is, het terecht is dat iemand die hier vreemdeling is, het land uit kan
worden uitgezet?De heer Wilders (Groep Wilders):Ik heb de vraag al twee keer beantwoord.De heer Visser (VVD):Misschien is er vrij eenvoudig opheldering te brengen. Het gaat om het
verschil tussen misdrijf en overtreding. Godslastering is geen misdrijf maar
een overtreding.De voorzitter:Nu gaat u mevrouw Vos beantwoorden? Dat gaan wij niet doen, tenzij u zich
bij de groep aansluit, maar ik dacht niet dat dit de bedoeling was. De Groep
Wilders kan zelf antwoord geven.De heer Wilders (Groep Wilders):Ja, en ook dat aansluiten lijkt mij niet zo'n goed idee in dit geval.De voorzitter:Het was een grapje!De heer Wilders (Groep Wilders):Voorzitter. De minister zegt terecht in haar antwoorden op schriftelijke
vragen dat een relatief groot deel van de daderpopulatie in Nederland bestaat
uit Marokkanen, Turken en Surinamers. Veel van deze mensen hebben een dubbele
nationaliteit, bijvoorbeeld naast de Nederlandse ook de Marokkaanse nationaliteit.
Om die reden gaat het voorstel van minister Verdonk de Groep Wilders niet
ver genoeg. Ik zei het zonet al, bij de interruptie van collega Vos. Net zoals
vreemdelingen het land uitgezet kunnen worden, zou het wat mij betreft mogelijk
moeten zijn om mensen met een dubbele nationaliteit die als veelplegers misdrijven
plegen, het Nederlanderschap te ontnemen en daarna het land uit te zetten.Het is belangrijk om te erkennen dat het kabinet dit principe eigenlijk
al heeft omarmd. Minister Verdonk kan hier dus geen principiële tegenstander
van zijn. Immers, in het wetsvoorstel dat wij nu in de schriftelijke voorbereiding
hebben, de wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap, heeft het kabinet
de gronden uitgebreid om mensen met een Nederlandse en een andere nationaliteit
het Nederlanderschap te ontnemen. Bij het plegen van misdrijven, in dit geval
terroristische misdrijven, zoals genoemd in artikel 83 van het Wetboek van
Strafrecht, en misdrijven waarbij samenspanning strafbaar is, zou dit volgens
deze minister ook mogelijk moeten worden. Ook daar is het een bevoegdheid
van de minister om in individuele gevallen te bepalen of iemand de Nederlandse
nationaliteit verliest of niet. In het betreffende wetsvoorstel, dat wij nog
plenair moeten behandelen, is al het principe erkend dat ook mensen met een
dubbele nationaliteit die een misdrijf, zij het nu een terroristisch misdrijf,
of samenspanning plegen, de nationaliteit kan worden ontnomen. In de praktijk
gaat de minister dus al verder dan zij nu doet.Nu de minister dit principe heeft omarmd, zou ik haar willen vragen waarom
zij niet nog een stap verder gaat op de manier waarop ik het zojuist heb aangegeven,
want dan kan op dezelfde wijze tegen criminelen worden opgetreden die naast
de Nederlandse ook een willekeurige andere nationaliteit hebben. Niet alleen
tegen vreemdelingen die een misdrijf plegen, zoals minister Verdonk voorstelt;
niet alleen tegen mensen met een dubbele nationaliteit die een terroristisch
misdrijf plegen zoals in het door mij genoemde wetsvoorstel staat, maar ook
tegen mensen met een dubbele nationaliteit, bijvoorbeeld de Nederlandse en
de Marokkaanse nationaliteit, die, zeker als het om recidivisten gaat, herhaaldelijk
misdrijven plegen. Ik denk bijvoorbeeld aan straatterrorisme: mensen die Nederlandse
straten, wijken en buurten onveilig maken. Ook zij zorgen voor groeiende ergernis
over berovingen, geweld, vernielingen en overlast, zoals de minister dit zelf
heeft geformuleerd. Wat mij betreft moeten ook die mensen van de Nederlandse
nationaliteit worden ontdaan en het land worden uitgezet. Ik hoop van harte
dat de minister die stap wil zetten, want dat zou pas echt zoden aan de dijk
zetten. Ik weet dat het Europees verdrag inzake nationaliteit dit voorstel
nu nog in de weg staat. Dat is het argument dat de minister mij steeds voorhoudt.
Maar een minister die een wil heeft, moet ook een weg kunnen vinden. Principieel
kan zij het daar niet mee oneens zijn. Is de minister bereid om bij haar collega's
in Europa te lobbyen om het Europees verdrag inzake nationaliteit zodanig
te wijzigen dat het ook kan op de door mij voorgestelde manier en niet in
strijd is met het internationaal recht?De Groep Wilders ondersteunt het voorstel van de minister van harte. Het
is een belangrijke stap in de goede richting, maar het is onvoldoende, gelet
op de grote problemen met criminele allochtonen die behalve de Nederlandse
nationaliteit ook een andere nationaliteit hebben.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik blijf mij erover verbazen dat de heer Wilders kleine criminaliteit –
overlast, winkeldiefstal misschien – gelijkstelt met terrorisme. Dat
lijkt mij een gevaarlijke nuancering van het risico van terrorisme.De heer Wilders (Groep Wilders):Ik stel het niet gelijk. Ik doe wat het kabinet in dit voorstel doet.
In haar overweging voor dit voorstel zegt de minister dat in haar geval de
mensen met een verblijfsstatus die niet Nederlander zijn zorgen voor groeiende
ergernis over berovingen, geweld, vernieling en overlast. Welnu, bij dit soort
overlast en bij misdrijven – daar gaat het ook in mijn voorstel om –
moet het niet alleen gaan over de mensen met een verblijfsstatus, moet het
niet alleen gaan over de mensen met een dubbele nationaliteit die zwaardere
terroristische misdrijven plegen, maar moet het ook gaan om datgene waar veel
mensen op straat last van hebben. Dat is wat ik noem het straatterrorisme.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Ik ben het helemaal met u eens. Maar in het Europees verdrag inzake nationaliteit
gaat het om de term "essentiële belangen van de Staat". Het
moeten essentiële belangen zijn. U roept de minister op om daarover te
onderhandelen met de Europese partners. Stel dat die Europese partners niet
willen, kiest u dan voor opzegging van dat verdrag?De heer Wilders (Groep Wilders):Die brug gaan wij dan over. Ik doe het eerst op de nette manier. Ik vraag
de minister om niet steeds, zoals zij tot nu toe heeft gedaan in mijn richting,
te komen met het argument: het kan niet, want de Europese verdragen staan
het in de weg. Dat realiseer ik mij; het kan dus niet. Ik vraag haar dan ook
om te lobbyen in Europa om dat verdrag te wijzigen. Dat heeft zij nog niet
eens geprobeerd. Probeer het eens. Als zij dat niet voor elkaar krijgt, dan
kunnen wij uw vraag altijd nog beantwoorden.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Het kan kennelijk altijd nog erger met het opbieden van vreselijke
voorstellen, zo heb ik zojuist begrepen. Dat maakt dit voorstel echter nog
niet tot een goed voorstel. Minister Verdonk wil veelplegers en misdadigers
met een verblijfsvergunning het land kunnen uitzetten. Daar is D66 het mee
eens. Maar dat wil voor D66 nog niet zeggen dat iemand die een klein vergrijp
heeft begaan dan ook maar meteen het land moet kunnen worden uitgezet, ongeacht
de ernst en de zwaarte van het misdrijf. Als dat gebeurt, is de verhouding
tussen het vergrijp en de straf echt helemaal zoek. Een jongen die een rol
drop steelt, een meisje dat zich door mascara laat verleiden; ik praat het
absoluut niet goed, maar een klein vergrijp maakt iemand nog niet tot een
veelpleger of een zware crimineel. Dit brengt mij tot een aantal
vragen aan de minister.Wat zijn de overwegingen geweest om op zoek naar een regeling voor veelplegers
te komen met een voorstel waarin de eerste drie jaar elk vergrijp, ongeacht
ernst en zwaarte, aanleiding kan zijn om iemand het land uit te zetten? Dat
heeft toch niets meer met een veelplegersregeling te maken?Waarom doet de minister alsof zij met haar voorstellen het advies van
de ACVZ volgt, terwijl dat zo overduidelijk niet het geval is? Waarom volgt
zij het advies van de ACVZ niet daadwerkelijk? Het is een heel verstandig
advies.Om welke en hoeveel mensen gaat het nu eigenlijk? Het gaat niet om illegalen.
Het gaat niet om verdragsvluchtelingen. Het gaat niet om tweede en derde generaties
met de Nederlandse nationaliteit, zoals de Marokkaanse rotjochies in Amsterdam.
Het kan niet gaan om Turken in verband met het Associatieverdrag. Het kan
evenmin gaan om Antillianen, want dat zijn Nederlanders. Om wie gaat het dan
wel? En dan is het niet voldoende, als de minister antwoordt: dat weet ik
niet. Zij wekt echt de indruk dat er iets gaat verbeteren en dat er meer mensen
uitgezet kunnen worden dan nu. Dat moet dan toch ook cijfermatig onderbouwd
worden? Er moet toch een reden zijn voor wetgeving? Het moet toch een beetje
zorgvuldig kunnen?De minister geeft steeds maar geen antwoord op de kritiek van de ACVZ
dat met het voorstel van de minister om mensen uit te zetten vanwege een klein
vergrijp, niet meer wordt voldaan aan de vereiste van proportionaliteit. Mag
ik daar toch eens een serieuze reactie op hebben?Wat doet de minister feitelijk met de kritiek dat haar voorstel zich niet
of slecht verdraagt met Europese wet- en regelgeving? De minister zegt wel
dat zij gaat zorgen dat het in lijn is met de Europese wet- en regelgeving.
Er wordt altijd een totale afweging gemaakt, maar zij verandert het voorstel
er inhoudelijk niet door.Er is al gevraagd wat nu eigenlijk de praktische betekenis is van dit
voorstel. Heeft het eigenlijk wel praktische betekenis? De minister verwijst
steeds naar de preventieve werking of het signaal dat van deze aanscherping
uitgaat. Wat voor signaal is dat dan? Hoe afschrikwekkend is het, als heel
snel duidelijk wordt dat deze regels niet uitgevoerd kunnen worden? Dat is
toch blaffen en niet bijten? Zo'n hondje heb ik vroeger ook gehad. In het
begin is het even schrikken, maar al heel snel heb je door dat je daarvoor
niet zo bang hoeft te zijn.In de brief van de minister valt te lezen dat wij met deze aanscherping
het strengste land van Europa zijn geworden, samen met Denemarken. Dat kan
toch ook geen doel op zichzelf zijn? Of wel?Kortom, hier ligt een voorstel dat wij in deze vorm niet willen en niet
kunnen ondersteunen, vooral als het gaat om de eerste fase, omdat het doorschiet
en omdat het niet uitvoerbaar blijkt te zijn, zoals met goede redenen wordt
onderbouwd in al die adviezen die wij inmiddels hebben gehad.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik ben blij met uw kritische verhaal. Uw fractieleider, de heer Dittrich,
heeft al eerder gezegd dat dit zo niet kan. Wat gaat het betekenen voor D66
als deze maatregel toch gewoon wordt doorgezet door het kabinet?Mevrouw Lambrechts (D66):Wij zijn nu in debat met de regering om te proberen dat niet in deze vorm
doorgezet te krijgen. Laten wij dat eerst eens doen. Dan ga ik kijken of er
eventueel steun te verkrijgen is voor uw voorstellen, waarvan ik er een paar
heb gezien, of voor de onze. Als er helemaal geen steun te verwerven is voor
een redelijk voorstel, zoals wij dat doen, dan is dat heel erg spijtig. Dat
zullen wij zeer betreuren.Mevrouw Vos (GroenLinks):Er zitten D66-ministers in het kabinet die dit voorstel blijkbaar steunen.
Vindt u dat D66 op een geloofwaardige manier kan opereren, met zo'n voorstel
in de tas als resultaat van dit kabinet?Mevrouw Lambrechts (D66):Het is verleidelijk om er een kabinetscrisis van te maken, dat snap ik,
maar laten wij dat nu eens niet doen. Laten wij eerst eens kijken of wij op
basis van de argumenten en de adviezen die er zijn, in redelijkheid van de
minister gedaan kunnen krijgen dat er wat ruimte komt, zodat u en ik er wel
mee kunnen leven.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Mijnheer de voorzitter. Ik ben zeer blij met de notitie van deze minister.
Het is een uitstekende notitie, die goed weergeeft hoe het juridisch zit.
Ik heb al jaren aangedrongen op aanpassing van de glijdende schaal. Die is
veel te soepel. Wij moeten veel strenger zijn. Waarom? Omdat vreemdelingen
of vluchtelingen die in Nederland gastvrijheid genieten, zich aan de Nederlandse
wetgeving dienen te houden. Het plegen van misdrijven in dit land moet je
streng aanpakken. Ook als deze mensen nog geen Nederlander zijn, maar vreemdeling,
moeten zij zich wel houden aan de wetgeving van dit land. Op grond daarvan
is dit een uitstekende notitie. Ik kan de minister alleen maar prijzen dat
zij dit doet. Gastvrijheid mag niet worden misbruikt in dit land.Ik ben blij dat de minister ook heeft gekeken naar het Deense model. Helaas
kunnen wij dat niet helemaal invoeren, maar dat ligt niet aan deze minister,
maar aan het tweede paarse kabinet, dat rustig doorging en geen voorbehoud
heeft gemaakt, zoals Engeland en Denemarken wel hebben gedaan. Helaas. Ik
ben het met de heer Wilders eens. Ook ik heb ten aanzien van mensen met een
dubbele nationaliteit al drie jaar geleden gepleit voor het eventueel intrekken
van de Nederlandse nationaliteit. In navolging van de heer Wilders vraag ik
de minister om serieus na te gaan in hoeverre dat mogelijk is. Het gaat immers
om de essentiële belangen van de Staat. Het lijkt mij goed om in Europees
verband na te gaan welke misdrijven die belangen schaden en hoe ernstig die
moeten zijn. Essentiële belangen van de Staat wegen immers zwaarder dan
het stelen van een pakje boter.In Kamerdebatten heb ik al vaker gevraagd waarom de minister niet met
Marokko, Suriname en Turkije in overleg treedt om na te gaan of straffen die
in Nederland worden opgelegd, in die landen ten uitvoer kunnen worden gelegd.
De vreemdelingen kunnen dan in het land van herkomst hun straf uitzitten.
Ik heb dat tijdens een begrotingsbehandeling ook al aan de minister gevraagd.
Wij hebben ook een verdrag met Thailand gesloten om criminele Nederlanders
hun straf in dit land te laten uitzitten. Waarom kunnen wij niet een verdrag
met Turkije, Marokko en Suriname sluiten met als doel dat Turken,
Marokkanen en Surinamers die in dit land zijn veroordeeld, hun straffen in
de landen van herkomst uitzitten? De minister heeft gisteren in een notaoverleg
gezegd dat zij in gesprek zal gaan met haar Marokkaanse collega. Het lijkt
mij goed dat zij deze punten in dat overleg aan de orde stelt. Ik wacht op
de reactie van het kabinet op dit punt. Minister Bot heeft immers ook al eerder
toegezegd dat hij daarop zal reageren.Het lastigste punt waarmee deze minister en al haar voorgangers respectievelijk
te maken hadden en hebben, is het terugsturen van vreemdelingen zonder documenten.
Het betreft met name mensen uit de Noord-Afrikaanse landen. Hoe staat het
met het overleg met Marokko, Tunesië en Egypte? Criminele vreemdelingen
komen vooral uit die landen. Zij kunnen niet terug naar hun land en zorgen
in de grote steden van Nederland voor veel overlast. Hoe staat het met het
diplomatiek overleg? Kan er niet nog meer druk op die landen worden uitgeoefend
om hun eigen criminele onderdanen terug te halen?De heer De Wit (SP):Kan de heer Nawijn mij één reden geven waarom landen als
Marokko, Suriname en Turkije op enig moment zouden moeten overwegen om iemand
die in Nederland een strafbaar feit pleegt, de straf in het land van herkomst
te laten uitzitten?De heer Nawijn (Groep Nawijn):Waarom niet? Daarvoor hebben wij prachtige verdragen in het leven geroepen.De heer De Wit (SP):Dat zijn dus mensen die hier wonen. Waarom zouden zij hun straf in een
ander land moeten uitzitten als zij een strafbaar feit hebben gepleegd? Zij
zijn niet eens in dat land geboren.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Zij hebben de nationaliteit van dat land.De heer De Wit (SP):Welk land doet dat dan bijvoorbeeld?De heer Nawijn (Groep Nawijn):Heel veel landen doen dat. Wij leveren zelfs Nederlanders uit aan Amerika.
Vervolgens laten wij die mensen hun straf in Nederland uitzitten. Dat gebeurt
op dit moment.De heer De Wit (SP):Dat zijn totaal andere situaties.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Nee, dat zijn ook criminelen. Ik zie niet in waarom een Marokkaan die
in Nederland is veroordeeld, niet in Marokko zijn straf kan uitzitten. Ik
zie evenmin in waarom een Turk die in Nederland wordt veroordeeld, zijn straf
niet in Turkije kan uitzitten.De heer De Wit (SP):Wij hebben juist verdragen gesloten om ervoor te zorgen dat mensen die
in een ander land strafbare feiten plegen, naar Nederland worden gehaald om
er in ieder geval van verzekerd te zijn dat dit op een humane manier gebeurt.
Dat betekent niet dat de Nederlandse regering tegen Marokko, Turkije en Suriname
zegt dat die mensen hun straf daar moeten uitzitten. Dat is iets anders dan
de situatie dat een Nederlander in Marokko zit.De heer Nawijn (Groep Nawijn):De heer De Wit beoogt te zeggen dat er in Marokko en Turkije wat meer
wrede gevangenisregimes zijn. Turkije is een kandidaat-lidstaat van de EU,
al is mijn fractie het daarmee niet eens. Ook Marokko wil lid worden. Wij
moeten dat soort landen dus ook dwingen om hun eigen onderdanen terug te nemen
en in die gevangenissen onder te brengen. Waarom niet? Het is goed om over
het gevangenisregime te spreken. Dat neemt echter niet weg dat deze mensen
gerust hun straf in het eigen land kunnen uitzitten, als zij kiezen voor die
nationaliteit.De heer Visser (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor het voorliggende voorstel en voor
de schriftelijke beantwoording. Eenvoudige uitgangspunten moeten in de uitwerking
eenvoudig blijven. Nederland voert een restrictief toelichtingsbeleid. Dat
betekent dat er bij de toelating keuzes moeten worden gemaakt. Tevens dienen
voor en na de toelating voorwaarden te worden gesteld. De VVD-fractie wil
een strikte, consequente en consistente lijn jegens mensen die naar Nederland
komen en een misdrijf plegen. Dat past in een breder verhaal en is onderdeel
van zowel een effectieve criminaliteitsbestrijding als van een effectief integratiebeleid.
Het is daarom goed dat dit voorstel er nu ligt. De vraag is alleen waarom
wij hier, nadat wij erom vroegen, anderhalf jaar op hebben moeten wachten.De af en toe naar voren komende vragen of dit nu nodig is of niet en wat
de getallen zijn, vind ik merkwaardig. Het gaat om het principe. Het maakt
voor het principe niet uit of er één of tienduizend personen
in aanmerking komen. De lijn van "er moeten er heel veel zijn alvorens
je hiertoe overgaat" is merkwaardig. Dat lijkt een beetje op het dempen
van de put nadat het kalf verdronken is.Op het terrein van het internationaal recht spelen twee aspecten. Het
ene aspect is de vraag hoe Europese landen en hun criteria zich tot elkaar
verhouden. Nederland behoort tot de strengste landen van Europa. De vraag
is of dat erg is. Het tweede aspect is de vraag hoe de voorstellen zich verhouden
tot internationale verdragen, associatieverdragen en Europese richtlijnen.Mevrouw Vos (GroenLinks):De heer Visser zei dat het om het principe gaat, maar wij hebben op dit
punt al wetgeving. Mensen met een verblijfsvergunning kunnen al worden uitgezet,
maar de minister stelt nu een zeer forse aanscherping van het beleid voor.
Het lijkt mij dat zij dan op z'n minst moet aantonen dat het huidige beleid
onvoldoende werkt en dat aanscherping van het beleid nodig is.De heer Visser (VVD):Voor mij hoeft dat niet, want bij het debat over het illegalenbeleid heb
ik anderhalf jaar geleden zelf gevraagd om aanpassing van die glijdende schaal.
Toen hadden wij het over criminele illegalen en ik heb toen gezegd dat wij
ook kunnen kijken naar de glijdende schaal. Ik blijf het merkwaardig vinden
dat je in dit land kunt wonen met een voorwaardelijke verblijfsvergunning,
een misdrijf kunt plegen en dan hier kunt blijven. Het maakt niet uit of het
daarbij gaat om één persoon of om tienduizenden personen. Als
ik erachter zou komen dat het er tienduizend zijn, zou ik mijn standpunt bevestigd
zien, maar voor een ander zou dat toch niet moeten uitmaken? Het zou voor
uw principe niet moeten uitmaken of het gaat om één
of tienduizend personen.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik begrijp nu dat het principe van de VVD is dat iedereen die hier een
verblijfsvergunning heeft en die iets verkeerds doet – of dat nou godslastering,
belediging of een heel kleine diefstal is – in principe het land moet
kunnen worden uitgezet als men hier korter dan drie jaar is. Hangt de VVD
dat principe aan?De heer Visser (VVD):Wij noemen iets niet voor niets "een misdrijf". Een misdrijf
onderscheidt zich van een overtreding. Op een misdrijf staat een gevangenisstraf.
Als u dit pad op gaat, begint u met het vergoelijken van misdrijven. Daar
heb ik problemen mee. Iedere keer dat gedoe met een rolletje drop of een rol
pepermunt; het gaat erom dat je iemands eigendom ontvreemdt. Je zult maar
de winkelier zijn van wie dat rolletje drop wordt ontvreemd. Dat kun je toch
niet gaan vergoelijken? U noemde het voorbeeld van godslastering, waar wij
zojuist even over discussieerden. De eigenlijke discussie is dan: vind je
dat een overtreding of een misdrijf? Een misdrijf is ernstig en als iets ernstig
is, moet dat ernstige consequenties hebben.Mevrouw Vos (GroenLinks):Het gaat mij er natuurlijk om dat elk misdrijf bestraft wordt. Alle dingen
die ik noemde, zijn misdrijven waarop gevangenisstraf staat. Zij behoren dus
bestraft te worden. U zegt nu echter dat je voor al die dingen, hoe klein
zij ook zijn, het land uit moet kunnen worden gezet. Hangt de VVD dat principe
aan?De heer Visser (VVD):Als je naar Nederland komt om hier te gaan studeren of werken, behoor
je van tevoren te weten waaraan je je houdt en niet houdt. Als je hier als
student naar toe komt en als je dan een winkel besteelt, hoor je hier niet
meer thuis als student. Dan ga je terug naar je land van herkomst. Als je
hier voor een multinational gaat werken, fraude of meineed pleegt en daarvoor
wordt veroordeeld, ga je terug naar het land van herkomst. Wij moeten niet
elke keer de discussie voeren over een rolletje drop of een rol pepermunt.
Iets is niet voor niets een misdrijf. Het is diefstal en je zult maar degene
zijn die bestolen wordt.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik ben het met de heer Visser eens dat het eigenlijk niet uitmaakt of
het om één of om tienduizend mensen gaat. Hij is het dus met
mij eens dat het argument van de minister, die in haar brief namelijk wel
het argument van de statistieken over criminaliteit onder allochtonen aanvoert,
onzindelijk is. Dat is de heer Visser dus met mij eens en dat is mooi. Dan
blijft de vraag over of de heer Visser met mij vooral is geïnteresseerd
in de uitvoering van het beleid en in resultaten. Er was een beleidskader
en er was een glijdende schaal. Die gaven volgens mij redelijk ruime mogelijkheden
voor uitzetting. Voorzover wij weten en voorzover wij uit de praktijk horen,
is daar weinig en in ieder geval niet consequent gebruik van gemaakt. Wat
is het oordeel van de heer Visser daarover?De heer Visser (VVD):Ik ben halverwege mijn betoog. Als ik aan het eind van mijn betoog was
geweest, had u op die vraag al een antwoord gehad. Ik wil ook graag de lijn
volgen die ik gepland had. Ik ga straks uitgebreid op de uitvoering in.Mevrouw Lambrechts (D66):Uw redenering dat het niet uitmaakt of het om één mens of
om duizend mensen gaat, begrijp ik niet. U zult toch moeten toegeven dat wetgeving
bedoeld is om iets te verbeteren. Dan moet je toch ook weten of het effect
heeft?De heer Visser (VVD):Daar ging het niet over. Ik heb een aantal mensen zwaarwegende, principiële
verhalen horen houden, maar vervolgens zeiden zij dat zij het niet weten.
Als je een principieel probleem hebt met het uitzetten, dan maakt het niet
uit of het er één is of dat er het 10.000 zijn. De heer De Wit
is bereid om eraan te twijfelen als het er gigantisch veel zijn, maar dan
laat hij die principiële lijn los. Voor mij is de principiële lijn
dat je hier onder voorwaarden bent en één van die voorwaarden
is dat je geen misdrijf pleegt. Als je veroordeeld wordt voor een misdrijf,
dan heeft het consequenties.Mevrouw Lambrechts (D66):Eerlijk gezegd heb ik niemand horen zeggen dat mensen nooit uitgezet mogen
worden. Wij hebben het over de vraag of het mogelijk is om mensen in principe
al na één klein vergrijp uit te zetten.De heer Visser (VVD):Dat is inderdaad waar. Ik vind dit een goed principe. Voor mij maakt het
niet uit of er één persoon onder deze richtlijn valt of dat
het er 10.000 zijn.Mevrouw Lambrechts (D66):Is het ook een goed voorstel als de oorzaak eigenlijk ergens anders ligt,
namelijk bij een gebrekkige uitvoering van het beleid?De heer Visser (VVD):Deze vraag begrijp ik niet goed.Mevrouw Lambrechts (D66):Uit het advies van onder andere de ACVZ blijkt dat nieuwe regels pas werken
als de organisatie en de uitvoering van het beleid goed op orde zijn.De heer Visser (VVD):Daar ben ik het mee eens.Voorzitter. De vraag is hoe de voorstellen zich verhouden tot internationale
verdragen, associatieverdragen en Europese richtlijnen en dan valt mij iets
merkwaardigs op. Het gaat namelijk om de doorwerking van voorstellen op punten
die nooit beoogd werden. Toen wij de richtlijn derdelanders bespraken en beoordeelden,
draaide het om het faciliteren van niet-genaturaliseerde personen die lang
in een EU-staat verbleven en in een andere EU-staat, bijvoorbeeld Nederland,
wilden werken. Nu wordt het antwoord op die vraag zo vertaald dat de richtlijn
voor derdelanders een belemmering kan zijn voor de verblijfsbeëindiging
van mensen die een misdrijf hebben gepleegd. Hoe kan een richtlijn die bedoeld
was om de arbeidsmarkt te faciliteren bescherming bieden aan personen die
fraude of meineed plegen? Dat is in mijn ogen een vorm van juridisering waar
wij van af moeten. Als ik de richtlijnen en verdragen erop nasla, zie ik steeds
dat er voorbehouden worden gemaakt wanneer het gaat om openbare orde en veiligheid
en die voorbehouden staan er niet voor niets.Dan ga ik in op vrouwen die voor hun verblijf in Nederland afhankelijk
zijn van een partner. Stel dat zij het slachtoffer worden van
huiselijk geweld. Moet men die vrouw dan met de dader meesturen en van beiden
de verblijfsvergunning intrekken? Of is de minister bereid daar apart naar
te kijken? Wil de minister van bestaande bevoegdheden gebruikmaken? Ik vind
dat wij daar goed naar moeten kijken. Ik kijk nog even naar de voorstellen
van de minister. Wordt iemand die niet getrouwd is eerder uitgezet dan iemand
die wel getrouwd is? Wordt iemand die getrouwd is met een Nederlander nog
minder snel uitgezet? Wanneer valt het moment van toetsing? Stel dat je wordt
veroordeeld tot een gevangenisstraf en je echtgenoot besluit tot een scheiding,
want die wil niet met een misdadiger getrouwd zijn. Beoordeelt de IND dan
na het uitzitten van de straf of bij het begin van de straf of de verblijfsvergunning
wordt beëindigd? Wanneer wordt dan het gezinscriterium meegewogen?Ik ben het met iedereen eens dat effectiviteit het belangrijkste is. Effectiviteit
wordt bepaald door de strafhoogte en de pakkans. Dan valt ook een preventieve
werking van de maatregel te verwachten. Louter schermen met hoge straffen
heeft geen zin als de pakkans klein is en een hoge pakkans met een geringe
sanctie werkt ook niet. De ACVZ hamert daar naar de mening van de VVD terecht
op. Het voorstel van de minister is in wezen een kanbepaling en geen dwingend
voorschrift voor de overheid c.q. de IND. De VVD streeft naar rechtsgelijkheid,
naar een consequente uitvoering en een consistente praktijk. De vraag is hoe
wij dat realiseren met dit voorstel. Daarom vraag ik meer nadruk van de minister
op de uitvoering. Wij zien grote voordelen in het ACVZ-advies om één
unit bij de IND verantwoordelijkheid te geven voor de uitvoering van deze
maatregelen. Die unit onderhoudt dan een relatie met de vreemdelingendiensten,
het OM en de rechterlijke macht. De unit kan waken over rechtsgelijkheid en
kan de gevolgen van rechterlijke uitspraken verwerken. Dat sluit aan bij de
praktijk van ongewenstverklaringen in de relatie tussen vreemdelingendiensten
en de IND. Er moet wel eenheid van beleid zijn. Belangenafweging is en blijft
belangrijk, maar moet wel van het papier naar de praktijk worden gebracht.
Volgens mij kan dat goed op deze manier.De heer Dijsselbloem (PvdA):Wij hechten allebei veel belang aan de uitvoering. Wat vindt u ervan dat
in het bestaande beleid nauwelijks gebruik is gemaakt van de glijdende schaal?De heer Visser (VVD):Ik heb hier veel over gesproken met mensen die bij vreemdelingendiensten
werken. Dit heeft te maken met de relatie tussen die diensten en de IND. We
weten niet veel van de praktijk en als je het aan praktijkmensen vraagt, hoor
je verschillende geluiden. Het lijkt mij dat de vreemdelingendiensten zich
minder moeten richten op administratieve taken en meer op de praktijk en dat
die administratieve taken centraal bij de IND moeten worden ondergebracht.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik vroeg niet waarom het niet heeft gewerkt. Wij stellen beiden vast dat
het niet heeft gewerkt, maar wat is uw politieke oordeel daarover? Er was
een juridisch kader dat gewoon niet is gebruikt.De heer Visser (VVD):Wij weten niet precies of het wel of niet gewerkt heeft. In de staatjes
van gevangenispopulaties wordt geen onderscheid gemaakt tussen vreemdelingen
en allochtonen. Het zit ergens tussen de nul en 32%, maar ik weet niet
of het dichterbij de 0% of de 32% zit. Verder zit een deel van
de informatie bij de lokale vreemdelingendiensten. Uiteraard ben ik voorstander
van verbeteringen, maar die moeten er ook komen als je het bestaande beleid
voortzet. Dat staat los van de vraag of je instemt met deze aanscherping van
de glijdende schaal.De heer De Wit (SP):Ik neem aan dat de heer Visser de adviezen van de ACVZ en de commissie-Meijers
heeft gelezen. Beide instanties twijfelen aan de juridische houdbaarheid van
de oplossing die de minister heeft gekozen. Wat vindt hij daarvan?De heer Visser (VVD):Het advies van de commissie-Meijers is zeer onlangs binnengekomen; ik
heb het nog niet grondig kunnen lezen. Wel viel mij op dat er iets werd gezegd
over de vertaling van de richtlijn in wetten, maar dat betrof de richtlijn
Derdelanders. Het ging niet over deze maatregel die niet in een wet hoeft
te worden vertaald. Dat is dus een foutje van de commissie-Meijers. Het advies
van de ACVZ heb ik goed gelezen, maar deze commissie heeft gezegd een aantal
zaken niet te weten. Zij zegt in ieder geval niet met zekerheid dat het niet
kan met het oog op Europese richtlijnen en verdragen. Eventuele uitspraken
van het Europees Hof moeten worden doorvertaald naar de centrale unit bij
de IND opdat er rekening mee kan worden gehouden.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Voorzitter. Mijn fractie vindt het niet verkeerd om vreemdelingenbeleid
en openbare orde en preventie van criminaliteit aan elkaar te verbinden. Dat
is in het vreemdelingenrecht allang het geval. Vreemdelingen die zich ernstig
misdragen, maken misbruik van onze gastvrijheid en ontneming van de verblijfsvergunning
kan dan een passende sanctie zijn. Nu gaat het om de vraag of een aanscherping
van de bestaande wetgeving nodig is. Mijn fractie twijfelt daaraan. Na lezing
van het advies van de ACVZ zijn wij ervan overtuigd dat de huidige wet voldoende
mogelijkheden biedt voor bestraffing en preventie. Het probleem zit hem niet
in de wet, maar in de uitvoering. Ook in de beantwoording van de schriftelijke
vragen heeft de minister ons niet kunnen overtuigen van de noodzaak om de
wet aan te scherpen. Zij stelt de aanscherping nodig te hebben om veelplegers
adequaat te kunnen aanpakken. Maar tegelijkertijd is er onduidelijkheid over
de veelplegers. Hun aantal is niet duidelijk en er is ook niet duidelijk hoeveel
vreemdelingen er nu eigenlijk zijn onder de veelplegers. Als de minister veelplegende
vreemdelingen wil aanpakken, dan kan zij dit doen met een maatregel specifiek
gericht op deze groep.Wij zien geen voordelen in aanscherping van de Vreemdelingenwet op dit
punt. De wet biedt voldoende mogelijkheden, maar die worden niet benut. Wij
zien wel nadelen. Wat ons betreft moet de wet te handhaven zijn en op dat
punt hebben wij bij de voorgestelde glijdende schaal vragen. Wij hebben twee
bezwaren, een bij het begin en een bij het einde. Voor wat betreft het begin,
namelijk de eerste drie jaar, is het te gemakkelijk om de buitengewone,
zware maatregel van uitzetting toe te passen. Zó gemakkelijk, dat dit
het beginsel van de proportionaliteit geweld aan doet. Wij hebben ook een
bezwaar bij het einde of beter gezegd het gebrek aan een einde. Er is geen
einde. Naarmate de vreemdeling langer in ons land verblijft, zal de straf
van ontneming van de verblijfsvergunning steeds zwaarder worden. Zó
zwaar, dat ook hier sprake is van gebrek aan proportionaliteit.Ons oordeel is dat de voorgestelde aanscherping zó draconisch is
dat deze geen gevolgen zal kunnen hebben voor de uitvoering. Daarmee is het
symboolwetgeving. Daar zijn wij niet voor.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. De SGP-fractie staat sympathiek tegenover de intentie om het
openbareordebeleid voor vreemdelingen aan te scherpen. Met de regering onderkennen
wij de grote problematiek die er is, vooral wat betreft de veelplegers. Dat
is ons politieke vertrekpunt. Wel hebben wij vragen over de uitwerking en
de juridische houdbaarheid van de nieuwe voorstellen.Voordat ik daarop nader inga, breng ik eerst drie relativeringen op van
de huidige plannen. In de eerste plaats blijft er ook in de nieuwe voorstellen
sprake van een individuele afweging waarbij alle omstandigheden worden meegewogen.
Dit maatwerk is voor mijn fractie essentieel. Aard en ernst van het misdrijf
wegen mee, maar ook bijvoorbeeld gezinsomstandigheden, recidivekans, et cetera.
Bovendien is er ook altijd een stelsel van bezwaar en beroep in individuele
gevallen. Een tweede relativering is dat er geen sprake is van een principiële,
maar van een graduele bijstelling van het beleid. Bezwaren met betrekking
tot "ne bis in idem" – hiermee worden vreemdelingen dus voortaan
dubbel gepakt – keren zich in essentie evenzeer tegen het huidige beleid.
In de derde plaats stel ik vast dat de aanscherping van beleid waarover wij
het nu hebben, aanscherping van beleidsregels is. Het is dus kennelijk mogelijk
binnen de Vreemdelingenwet 2000. Als het werkelijk heel principieel zou zijn,
dan is het merkwaardig dat die begrenzing al niet in de wet zelf is opgenomen.In dit kader heb ik nog een vraag over de nationaalrechtelijke begrenzing.
In artikel 67 Vreemdelingenwet wordt gesproken over ongewenstverklaring. Dat
hoeft hier niet aan de orde te zijn. In de wet zelf wordt daarvoor als criterium
een gevangenisstraf van drie jaar genoemd. Hoe verhoudt dit wettelijke criterium
zich tot deze aanscherping van beleid? Dit is niet in strijd met artikel 67,
maar het gaat mij om de balans van het totale stelsel. Zou artikel 67 betreffende
ongewenstverklaring dan ook niet aangescherpt moeten worden in de visie die
uit deze plannen spreekt?Voorts heb ik nog een aantal uitwerkingsvragen. Er is heel weinig bekend
over de effecten van de aanscherping die in 2002 is ingevoerd. Wij weten wel
dat de uitvoering van de huidige regels tekort schiet. Aanscherping is natuurlijk
geen oplossing voor gebreken in het consequenter en sneller hanteren van het
bestaande beleid. Is het voor een werkelijk preventieve werking in de praktijk
niet juist van groot belang hoe effectief van het instrumentarium gebruik
wordt gemaakt, meer dan alleen een aanscherping van de wetgeving als zodanig?
Als je te veel nadruk legt op het preventieve effect als gevolg van die aanscherping,
dan blijf je natuurlijk aanscherpen. Op een gegeven moment is zo'n aanscherping
namelijk weer uitgewerkt.Voorzitter. Mijn volgende vraag betreft de doelstelling. Ik zei net zelf
dat dit in het bijzonder gericht is op het aanpakken van veelplegers. De aanscherping
heeft door de gekozen formulering echter niet alleen effect op het aanpakken
van veelplegers, maar ook op die van eenmalige plegers. Is dat ook uitdrukkelijk
de bedoeling? Wat zijn de argumenten voor die categorie?Mijn derde vraag betreft de verhouding met het Europese recht. De ACVZ
is daar uitgebreid op ingegaan. Zij is daar kritisch over. De minister zegt
naar mijn mening terecht in de bespreking daarvan dat ruimer beleid daar helemaal
niet mee in strijd hoeft te zijn, want uiteindelijk heb je altijd weer de
persoonsgerelateerde belangenafweging. Dat zal zeker waar zijn, maar dan is
wel de vraag of het internationale kader eraan in de weg zou staan, te komen
tot uitzettingen die verdergaan dan het huidige beleid. Anders is het inderdaad
alleen symboolpolitiek. Als je zegt: op papier verruimen wij de mogelijkheden,
maar de Europeesrechtelijke begrenzingen zijn zodanig dat je niet verder kunt
gaan dan er nu al in de beleidsregels staat, wat schieten wij er dan effectief
mee op? Dat is dus eigenlijk ook weer de vraag naar de praktische betekenis
van de verruiming.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik vind dat de heer Van der Staaij een aantal heel belangwekkende vragen
stelt, maar hij kondigde deze aan onder het kopje "uitwerkingsvragen".
Het lijken mij toch tamelijk principiële vragen die hij hier stelt over
de juridische betekenis van de zogenaamde aangescherpte glijdende schaal.De heer Van der Staaij (SGP):Het zijn inderdaad belangrijke vragen. Het zijn ook vragen die voor ons
beantwoord moeten worden voordat wij met het voorstel akkoord kunnen gaan.
Mijn politieke vertrekpunt is dat wij op zichzelf zien dat er een probleem
ligt. Ik heb niet de neiging om gelijk te zeggen: wat gebeurt er hier nu weer,
wat is het vreselijk allemaal, één kauwgompje en je kunt al
uitgezet worden. Zo zit het allemaal niet in elkaar. Het gaat er gewoon om
de gereedschapskist met ruimere mogelijkheden te vullen en natuurlijk zal
er in elk geval weer een proportionele afweging moeten worden gemaakt. Ik
heb dus geen fundamentele politieke bezwaren tegen de voorliggende plannen.
Ik heb er eerder sympathie voor, gelet op de strekking ervan, maar ik heb
wel een aantal vragen erover. Het is misschien niet in strijd met het Europese
recht, maar als je binnen de grenzen van het Europese recht wilt blijven,
zal het dan daadwerkelijk veel toevoegen aan wat wij nu al als beleid hebben?
Dat acht ik een belangrijke uitwerkingsvraag.Voorzitter. Dan heb ik een vraag over hen die voor uitzetting in aanmerking
komen, maar deel uitmaken van een gezin. Daar komt artikel 8 EVRM om de hoek
kijken bij de weging of het individuele belang zwaarder geacht moet worden
dan het publieke of juist andersom. De minister schrijft dat de weging in
het kader van artikel 8 EVRM in de praktijk als lastig wordt ervaren. Begrijp
ik dat goed? De minister zegt ook dat de nieuwe werkinstructies specifieke
aandacht geven aan die weging. Mijn vraag is: in welke richting zal die werkinstructie
gaan? Ik sluit af. Ik vraag aan de minister om met duidelijke en sterke argumenten
het voorstel nader te onderbouwen en de vragen die bij onze fractie leven,
weg te nemen. Dat Nederland met deze aanscherping een van de meest restrictieve
landen zou worden in Europa voor wat betreft het openbareordebeleid zegt mij
op zichzelf niets. Dat zou geen schande zijn. Het gaat om de vraag of er goede
argumenten zijn die de aanscherping kunnen rechtvaardigen.Tot slot viel mij bij het lezen van het ACVZ-advies op dat er ten aanzien
van terroristische dreigingen van gevaar voor de nationale veiligheid –
waar het nu in feite niet om gaat, het gaat hier immers meer om de openbare
orde – zelfs geen sprake hoeft te zijn van een strafrechtelijke veroordeling
en dat er eigenlijk geen beleidsregels voor bestaan. In hoeverre kunnen er
in de praktijk vreemdelingenrechtelijke consequenties verbonden worden aan
gevaar voor de nationale veiligheid? Is op dat punt niet juist nog extra beleid
nodig?De heer Van Fessem (CDA):Voorzitter. De CDA-fractie onderschrijft ten volle de belangrijke doelstelling
van het kabinet om de criminaliteit en overlast terug te dringen en de veiligheid
te bevorderen. Hierin past het voorstel dat wij vandaag bespreken. Naar de
mening van de CDA-fractie is de toepassing van het nieuwe openbareordebeleid
en van de aangepaste glijdende schaal met voldoende waarborgen omkleed. Er
heeft namelijk altijd een afweging plaats van de aard en de ernst van het
gepleegde feit en de hoogte van de opgelegde straf enerzijds, en het individuele
belang van de vreemdeling om in Nederland te verblijven anderzijds. Daarbij
geldt het proportionaliteitsbeginsel, een en ander op basis van Europese richtlijnen.
Ook kan tegen een beslissing tot verblijfsbeëindiging altijd bezwaar,
beroep en hoger beroep worden aangetekend.Voorzitter. In de mediaberichtgeving en in reacties vanuit de politiek
daarop is de indruk gewekt dat iemand al voor het stelen van een rolletje
drop – het is merkwaardig om over een rolletje drop te praten als wij
het over vreemdelingen hebben, want ik geloof dat alleen Nederlanders drop
echt lekker vinden, maar nu dat rolletje drop er eenmaal is, zullen wij er
ook mee moeten leven – of voor het stelen van een brood zijn verblijfsvergunning
zou kwijtraken. Dat zal meer theorie dan praktijk zijn, gezien het zware toetsings-
en afwegingskader. Toch kwam er veel ophef over. Daar kan de minister niets
aan doen. Er is veel onnodige onrust ontstaan. Ik heb het persbericht bekeken.
Dat geeft ook geen aanleiding tot opwinding.Het gaat primair om het creëren van een betere mogelijkheid tot het
nemen van maatregelen tegen degenen die met grote regelmaat veel kleine delicten
plegen, zoals winkeldiefstal en fietsendiefstal, en daarmee voor grote overlast
zorgen. Die worden veel te gering bestraft. De ACVZ heeft voorgesteld om in
de huidige glijdende schaal een gespecificeerde regeling voor veelplegers
op te nemen. De minister heeft dit voorstel overgenomen. Dat is een goede
zaak. De CDA-fractie is er vooral tevreden over dat hierdoor met name niet-Nederlandse
veelplegers steviger lijken te kunnen worden aangepakt. Ik kom daar straks
op terug.Mevrouw Vos (GroenLinks):U spreekt over de ophef die over dit voorstel is ontstaan. U begrijpt
niet dat dit is gebeurd. Daarna noemt u het ACVZ-advies. De ACVZ zegt natuurlijk
iets heel anders dan de minister. In het advies wordt uitdrukkelijk over veelplegers
gesproken en over verschillende delicten, vier of vijf, die in een bepaalde
periode worden gepleegd. In het voorstel van de minister kan iemand echter
al vanwege een enkel feit waarop gevangenisstraf staat de verblijfsvergunning
verliezen. Wat vindt u nu van het voorstel van de minister? Was het niet beter
geweest als zij het advies van de ACVZ had gevolgd?De heer Van Fessem (CDA):Ik denk dat men het een kan doen en het ander niet hoeft te laten. Wij
hebben gevraagd om een aanscherping van het beleid in het debat over de Illegalennota.
De minister doet dat nu ook en pakt tegelijk de veelplegers mee. Er kan worden
gezegd dat zij de veelplegers pakt en dat zij tegelijkertijd een verzwaring
van de glijdende schaal meeneemt. Ik vind dat dit kan.Mevrouw Vos (GroenLinks):Ik begrijp u gewoon niet. U zegt aan de ene kant dat al die ophef vreemd
is omdat de veelplegers moeten worden aangepakt. In het voorstel van de minister
kan iemand voor één delict, hoe klein dan ook, waar gevangenisstraf
op staat het land worden uitgezet. Moet u dan niet tegen haar zeggen dat het
niet zo zinvol is dat zij dat voorstelt en dat zij het ACVZ-advies moet volgen?De heer Van Fessem (CDA):Ik kom even terug op de voorbeelden die de heer Visser gaf. Op het plegen
van meineed staat twee jaar gevangenisstraf. Dat is minder dan op diefstal.
De ophef die is ontstaan, ging vooral over het voorstel dat mensen kunnen
worden uitgezet vanwege een misdrijf dat wordt gepleegd binnen de eerste drie
jaar van hun verblijf. Toen ik de brief van de minister las die hierover ging,
vroeg ik mij per bladzijde steeds meer af waar die ophef over ging. Er zijn
zoveel waarborgen in Europese richtlijnen. Voordat men aan de glijdende schaal
toekomt, moet er heel wat worden doorgeworsteld. Ik heb vertrouwen in de werking
van de Europese richtlijn en het Europese recht. Wij willen hier geen van
allen dat iemand mogelijk vanwege het stelen van een brood wordt uitgezet.
Wij moeten oppassen dat wij geen misdrijven vergoelijken. Wij hoeven echter
niet bang te zijn dat mensen om die reden worden uitgezet als het niet nodig
is, want er wordt getoetst. De rechter kan ook nog toetsen. Wat wilt u eigenlijk
meer? Er is een achtvoudige rechtsbescherming. U kunt het er niet mee eens
zijn, maar die is er wel.Mevrouw Lambrechts (D66):U hebt in de schriftelijke vragen aan de minister gevraagd of het stelen
van een rolletje drop aanleiding kan zijn om iemand zijn verblijfsvergunning
te ontnemen. Het antwoord daarop is ja.De heer Van Fessem (CDA):Dat klopt.Mevrouw Lambrechts (D66):Daar moet u toch ook een beetje van zijn geschrokken?De heer Van Fessem (CDA):Nee. Natuurlijk weet ik dat het antwoord ja is. Ik weet echter tegelijkertijd
dat men daar niet aan toe komt als de Europese richtlijn wordt
gevolgd. Het gaat dan echt om misdrijven die een schok van de Staat –
ik ken de omschrijving niet precies – teweegbrengen.Mevrouw Lambrechts (D66):U zegt dus dat het allemaal niet zo erg is. Zegt u dat het misschien een
verschrikkelijk voorstel is, maar dat wij gelukkig worden gecorrigeerd voor
Europese wet- en regelgeving en dat het dus uiteindelijk wel zal meevallen?
Is dat uw redenering?De heer Van Fessem (CDA):Nee, u draait het nu om. Kennelijk komen wij hier, behalve de heer Visser
en ik, niet verder dan een discussie over het stelen van een rolletje drop.
Er zijn talloze andere delicten waarvoor men een bepaalde straf kan krijgen
die in het oude geval niet tot verwijdering zou leiden en nu wel. De mogelijkheid
is er. Die wordt meegenomen bij deze verscherping. Ik zeg niet dat die acht
keer per dag zal worden gebruikt.De heer Dijsselbloem (PvdA):Er was al een glijdende schaal en een mogelijkheid om vreemdelingenrechtelijke
sancties te treffen. De aanscherping zit nu juist in de eerste drie jaar en
het weghalen van de drempel van, overigens al lage, gevangenisstraffen. Het
gaat om een x-aantal maanden in het eerste en tweede jaar. Die drempel verdwijnt.
Een groot deel van de aanscherping gaat er wel degelijk over om het mogelijk
te maken om mensen het land uit te zetten voor een zeer kleine gevangenisstrafveroordeling.
Is de heer Van Fessem dat met mij eens?De heer Van Fessem (CDA):Sterker nog, er hoeft niet eens sprake te zijn van een veroordeling tot
een gevangenisstraf. Dat staat er niet. Er staat: "waar een gevangenisstraf
op staat." Dat iemand bedreigd is met een gevangenisstraf is dus voldoende.De heer Dijsselbloem (PvdA):Daarmee is mijn vraag niet beantwoord. Ik houd staande dat een groot deel
van de aanscherping erin is gelegen dat de drempeltjes voor kleine misdrijven,
waar een kleine gevangenisstraf op staat, er door de minister uit worden gehaald.
Daardoor wordt het wel degelijk mogelijk om, ook al is iemand al tweeëneenhalf
jaar in ons land, hem voor een zeer klein misdrijf, dat niemand overigens
wil goedpraten, bijvoorbeeld het stelen van een rolletje drop...De voorzitter:Dat rolletje drop is nu vaak genoeg genoemd. Ik bedoel te zeggen dat u
niet iedere keer hetzelfde voorbeeld hoeft te herhalen. De heer Van Fessem
vervolgt zijn betoog.De heer Van Fessem (CDA):De heer Dijsselbloem maakt een onderscheid tussen grote en kleine misdrijven.
Maar het Wetboek van Strafrecht kent een dergelijk onderscheid niet. Wij moeten
uitgaan van de redelijkheid van de beslissing om iemand uit te zetten. Maar
als wij steeds niet verder komen dan dat woord dat wij van de voorzitter niet
meer mogen uitspreken, dan houdt het op. Ik wil een stapje verder gaan.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik raak een beetje in verwarring door de bijdrage van de heer Van Fessem.
Laten wij het even over een rolletje pepermunt hebben. Hij zegt dat als iemand
dat steelt, er allerlei waarborgen aanwezig zijn dat hij niet zo gemakkelijk
het land zal worden uitgezet. Aan de ene kant zegt hij voor de aanscherping
te zijn. Aan de andere kant is zijn bijdrage één groot betoog
om degenen die daar vraagtekens bij hebben, gerust te stellen dat deze aanscherping
geen werkelijkheid zal worden. Dat is precies mijn bezwaar tegen deze aanscherping.De heer Van Fessem (CDA):Ik heb het een- en andermaal uitgelegd. Ook mevrouw Huizinga denkt weer
aan dat ene voorbeeld van de kleine diefstal. Er zijn genoeg misdrijven die
bijvoorbeeld te maken hebben met de veiligheid van de Staat. Bij meineed kan
ik mij ook iets heel anders voorstellen. Het gaat om het principe. Wij moeten
niet steeds terugkomen op dat kleine diefstalletje, want daar gaat het niet
om.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik wil terug naar een wet die ook handhaafbaar is. Ik wil terug naar een
wet die mogelijkheden biedt, die vervolgens ook gebruikt worden. Ik wil niet,
dat mogelijkheden worden geboden die zo enorm zijn, dat zij in de praktijk
nooit gebruikt worden. Dat is symboolwetgeving. Ik hoor de heer Van Fessem
die kant op gaan.De heer Van Fessem (CDA):Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog. De CDA-fractie stemt in met de voorgestelde
beleidsaanpassing. De boodschap aan vreemdelingen, in het bijzonder nieuwkomers,
moet duidelijk zijn: misdrijven worden in Nederland niet getolereerd. Zij
zullen niet alleen strafrechtelijke, maar ook verblijfsrechtelijke consequenties
hebben, ongeacht de strafmaat. Wie te gast is in Nederland, moet zich als
een nette gast gedragen en dus de huisregels respecteren. Dit dient bij binnenkomst
in het land duidelijk te worden gezegd. Conform de aanbeveling van de AZVC
gaat de minister dat ook doen.Uit de antwoorden op de schriftelijk gestelde vragen blijkt dat nog onvoldoende
zicht bestaat op de effectiviteit van de in 2002 verrichte aanpassing van
de glijdende schaal. Het gaat natuurlijk uiteindelijk om de effectiviteit,
vooral die ten aanzien van de groep voor wie de voorgestelde beleidswijziging
in het bijzonder is bedoeld: de niet-Nederlandse veelplegers. In dit verband
vraag ik de minister om een nadere verduidelijking te geven van het antwoord
op een van onze vragen. Uit haar antwoord op de elfde vraag uit het schriftelijk
overleg blijkt, dat de nationaliteit van de gepresenteerde aantallen veelplegers
niet bekend is. Collega De Wit heeft daarover ook al gesproken. De minister
zegt dat zij dit zal laten uitzoeken. Wanneer krijgen wij daar het resultaat
van? De minister stelt dat zij verwacht dat het aantal niet-Nederlandse veelplegers
zal afnemen en dat de meerderheid van de niet-Nederlandse veelplegers onder
het nieuwe beleid kan worden uitgezet. Dat is waar het uiteindelijk om gaat.
Kunnen wij de minister daarop afrekenen?Ten slotte wil ik het nog even hebben over de ongewenstverklaring. De
ongewenstverklaring staat in beginsel los van de beslissing tot beëindiging
van het rechtmatig verlijf en de gevolgen daarvan. Mede naar aanleiding van
de in het kader van de bespreking van de illegalennota aangenomen motie-Van
Fessem c.s. zal ten aanzien van criminele illegalen sprake zijn van "in
principe standaard ongewenstverklaring". De CDA-fractie is van mening
dat het een logisch sluitstuk is om degenen die in het kader van het aangescherpte openbareordebeleid hun verblijfsvergunning kwijtraken en Nederland
moeten verlaten, automatisch tot ongewenst vreemdeling worden verklaard. Uit
het antwoord op de schriftelijke vragen blijkt dat van een dergelijk automatisme
geen sprake zal zijn. Waarom niet? De minister zegt in een van de antwoorden
dat ongewenstverklaring een zwaarwegende maatregel is. Dat is het intrekken
van de verblijfvergunning ook, net zoals de verwijdering uit Nederland. Ook
dat wordt niet zo maar gedaan. Wat is er dan op tegen om als stok achter de
deur mensen die wij niet willen zien terugkeren in Nederland tot ongewenst
vreemdeling te verklaren? Wij vragen de minister dan ook, dit zo veel mogelijk
te bewerkstelligen. Wil zij dit toezeggen? Ik overweeg om anders in tweede
termijn een motie hierover in te dienen.Voorzitter. Wat betreft de uitvoering van het beleid sluit ik mij graag
aan bij de opmerkingen van collega Visser.De heer De Wit (SP):De heer Van Fessem begon met te zeggen dat het goed is dat de minister
de boel aanscherpt. Twee minuten geleden zei hij dat nergens uit blijkt dat
de huidige glijdende schaal effectief is. Waarom dan toch die aanscherping,
als hij niet eens weet of het huidige beleid werkt en, als het niet werkt,
waarom het niet werkt?De heer Van Fessem (CDA):Ook hier kun je het ene doen zonder het andere te laten. Je kunt, zoals
collega Visser zei, in navolging van de ACVZ een zodanige regeling bij de
IND treffen dat er eindelijk een goede vormgeving is. Terwijl je die goede
vormgeving in de praktijk haar heilzame werk laat doen, kun je tegelijkertijd
met een aangescherpte glijdende schaal werken. Ik zie het probleem niet.De heer De Wit (SP):Men weet gewoon niet of de huidige glijdende schaal niet werkt of problemen
oproept. Hoe kan de heer Van Fessem dan zeggen dat wij toch gaan aanscherpen?De heer Van Fessem (CDA):Wij willen onder andere voor de veelplegers, waarvoor de glijdende schaal
in ieder geval niet werkt, een aanscherping. Daar moet een verbetering plaatsvinden.
Je moet glijdende schalen niet om de drie maanden verbeteren, aanscherpen
of verzwakken of wat ook. Dat moet je in een keer goed doen.De heer Varela (LPF):Voorzitter. De bottomline is voor ons gewoon dat vreemdelingen te gast
zijn in Nederland. De boodschap aan onze gasten zou moeten zijn dat wij blij
zijn dat zij er zijn, dat wij verwachten dat zij een positieve bijdrage zullen
leveren aan ons land en dat zij niet langer welkom zijn in Nederland als zij
dat niet doen en een strafbaar feit begaan. Dat lijkt mij het minste dat wij
van vreemdelingen in ons land kunnen en mogen verwachten.De Lijst Pim Fortuyn moet constateren dat een grote groep vreemdelingen
in Nederland onze gastvrijheid beschaamt. De helft van alle gedetineerden
in Nederland is in het buitenland geboren, zo'n vijfenzeventighonderd personen.
Hier zijn natuurlijk mensen bij die Nederlander zijn of zijn geworden, maar
het zegt wel iets over het aandeel van vreemdelingen in de criminaliteit in
Nederland.De aanscherping van het beleid kan in principe rekenen op goedkeuring
door onze fractie. Mijn fractie is principieel van mening dat de samenleving
er niet is voor de wetten, maar dat de wetten er zijn voor de samenleving.
Als wij democratisch gelegitimeerd de wetten kunnen wijzigen om de situatie
in de samenleving ten goede te veranderen, moeten wij dat vooral doen.Ik eindig met een meer algemene vraag voor de minister. Hoe gaat zij ervoor
zorgen dat het OM, de IND en de Vreemdelingendienst met de aanscherping gaan
werken en daadwerkelijk tot uitzetting van criminele vreemdelingen overgaan?
Wij zien nu al dat het heel moeilijk is om vreemdelingen uit te zetten.De vergadering wordt van 21.40 uur tot 21.50 uur geschorst.Minister Verdonk:Mijnheer de voorzitter. Ik noem eerst wat algemene gegevens over dit nieuwe
beleid. Het centrale doel van dit nieuwe beleidskader is criminele vreemdelingen
eerder vreemdelingenrechtelijk aan te pakken. Door het verhogen van het aantal
verwijderingen zal het aantal criminele vreemdelingen in Nederland afnemen.
Het uitgangspunt is dat criminaliteit in Nederland niet wordt getolereerd,
ongeacht het feit of je vreemdeling bent of Nederlander. Iedereen die in Nederland
een misdrijf begaat, wordt strafrechtelijk vervolgd. Vreemdelingen zijn hier
te gast en dienen zich aan de Nederlandse wetten en normen te houden. Doen
zij dat niet, dan lopen zij het risico verwijderd te worden. In het land van
herkomst – laat dat duidelijk zijn – moet men zich ook gewoon
aan geldende regels houden. Nederlanders die zich in een ander land misdragen,
lopen ook het risico om uitgezet te worden. Door aanscherping van de glijdende
schaal kan in de eerste fase van het verblijf tot verblijfsbeëindiging
worden overgegaan. Hierdoor wordt voorkomen dat de groep niet-Nederlandse
veelplegers toeneemt.Onder het huidige beleid is veelal de opgelegde straf net niet voldoende
om vreemdelingenrechtelijke gevolgen te hebben. Door de aanscherping kan ook
na lang verblijf eerder tot verblijfsbeëindiging worden overgegaan. Hiervan
moet het signaal uitgaan dat je ook bij een lang verblijf als gast in Nederland
niet in de verleiding moet komen om het verkeerde pad op te gaan.Waarom dan een aanscherping, heeft een aantal leden gevraagd. Het huidige
openbareordebeleid wordt gekenmerkt door de koppeling tussen de duur van het
verblijf en de duur van de opgelegde straf. Hierdoor is vreemdelingenrechtelijk
ingrijpen lastig. Immers, vaak is de opgelegde straf niet voldoende of net
niet voldoende om daar vreemdelingenrechtelijke consequenties aan te verbinden.
Van de huidige glijdende schaal gaat een verkeerd signaal uit, namelijk: hoe
langer je in Nederland verblijft, des te zwaardere misdrijven je je kunt permitteren
zonder dat dit verblijfsrechtelijke consequenties heeft. Als je langer dan
twintig jaar als vreemdeling rechtmatig in Nederland verblijft, kun je je
elk misdrijf permitteren zonder dat daaraan vreemdelingenrechtelijke consequenties
worden verbonden. De huidige glijdende schaal is dus niet meer
van deze tijd. Het standpunt van dit kabinet is dat misdaad niet wordt getolereerd.
Die boodschap moet glashelder zijn voor iedereen die hier te gast is of het
voornemen heeft om naar Nederland te komen.De Tweede Kamer heeft mij ook verschillende malen verzocht om het bestaande
openbareordebeleid onder de loep te houden. Tijdens de behandeling van het
rapport Bruggen bouwen in september 2004 heeft de GroenLinksfractie bij monde
van mevrouw Halsema expliciet aandacht gevraagd voor de gevolgen die het huiselijk
geweld voor de verblijfsvergunning van de man moest hebben. Tijdens het debat
in september 2004 over het achterlaten van vrouwen en kinderen in Marokko,
heeft SP-Kamerlid Van Velzen letterlijk gezegd: "Het is eigenlijk te
idioot voor woorden dat iemand die al veel langer in de Nederlandse maatschappij
is en dus zou moeten weten dat hij dit niet kan maken, beloond wordt voor
de kennis die hij heeft opgedaan tijdens de jaren dat hij in Nederland is
ingeburgerd. Er moet snel worden bezien hoe die glijdende schaal kan worden
aangepast." Wel op 60 A voor de In juni 2004 heeft het CDA-Kamerlid Eski
een motie ingediend, waarin hij de regering verzocht om maatregelen te onderzoeken
die daders van huiselijk geweld de mogelijkheden ontnemen om gedurende een
periode van vijf jaar tot gezinsvorming met een nieuwe partner uit het land
van herkomst over te gaan. Deze motie is ook aangenomen.De ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
hebben in een brief naar aanleiding van de moord op Theo van Gogh aangegeven,
dat het vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid zou worden aangescherpt
in het kader van de ontwikkeling van een beleidskader voor verblijf op religieuze
of levensbeschouwelijke gronden. Wij hebben het zojuist al gehad over het
illegalendebat dat wij hier hebben gevoerd, waarin de Kamer heeft gevraagd
om aanscherping van de glijdende schaal. Verder heb ik tijdens het debat over
de begroting van Justitie in 2004 uitgebreid mijn plannen omtrent de aanscherping
van het openbareordebeleid reeds toegelicht.Ook tijdens het vorige kabinet werd al op een aanscherping van dit beleid
aangedrongen. VVD-Kamerlid Blok heeft in november 2002 een motie ingediend
waarin de regering werd verzocht om een misdrijf veel eerder consequenties
te laten hebben voor de verblijfsbeëindiging, onder meer blijkend uit
de aanscherping van de glijdende schaal. Ook deze motie is destijds aangenomen.Mevrouw Lambrechts (D66):Veel van die wensen zijn natuurlijk gedaan op een moment dat de vorige
aanscherping net een blauwe maandag in werking was getreden, want die is pas
van 2002.Minister Verdonk:Ja, dat klopt. Er is na die tijd al een aantal keren door de Kamer gevraagd
om tot een aanscherping over te gaan. Ik kan zeggen dat ik aan die vraag van
de Kamer heb voldaan. Ik kom nu met een aanscherping van het openbareordebeleid.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik hoor de minister zo krachtig zeggen: het is niet meer van deze tijd.
Als je dit zegt, vraagt dat er om dat je met cijfers, op zijn minst indicatief,
kunt onderbouwen wie je zou willen uitzetten die nu, onder het aangescherpte
regime van 2002, niet uitgezet kan worden. Dat is nu net wat er in de onderbouwing
van de minister steeds ontbreekt.Minister Verdonk:Ik ben het helemaal eens met degenen die hier ook vandaag hebben betoogd
dat het om het principe gaat. Wat wij in Nederland duidelijk moeten maken
aan mensen die naar Nederland komen, aan vreemdelingen die in Nederland te
gast willen zijn, is het volgende. Wij vinden dat als deze mensen hier nog
geen drie jaar zijn en zij een veroordeling hebben gekregen voor een misdrijf
waarop in de wet gevangenisstraf staat, dit voldoende reden is om hen terug
te sturen naar het land van herkomst.Mevrouw Vos (GroenLinks):De grote vraag is of het effectief is wat de minister doet. Zij heeft
ons geen antwoord kunnen geven op de vraag of het huidige beleid werkt. Waarom
zorgt de minister er niet eerst voor dat zij haar huidige beleid goed uitvoert?
Ik denk aan de mensen die zij nu al het land uit zou kunnen zetten, maar wat
haar blijkbaar niet lukt of wat zij niet doet. Laat zij er in ieder geval
voor zorgen dat degenen die volgens de huidige glijdende schaal het land uit
moeten, ook echt het land uit gaan. Dat lukt de minister echter niet. Waarom
zorgt zij daar niet eerst voor?Minister Verdonk:U weet dat ik daar keihard aan werk. Laat ik voor de duidelijkheid even
het oude beleid tegenover het nieuwe beleid zetten en een voorbeeld geven...Mevrouw Vos (GroenLinks):Misschien werkt u er wel keihard aan, maar het helpt allemaal geen zier.
Heel veel mensen die u het land uit kunt zetten, worden niet uitgezet. Dat
is precies het punt dat de ACVZ aanroert.Waarom zorgt de minister er niet voor dat het huidige beleid dat zij al
voert, effectief werkt, voordat zij tot verdere aanscherpingen komt die zij
niet kan waarmaken?Minister Verdonk:Het oude beleid brengt zoveel administratieve rompslomp met zich mee dat
het nooit effectief zal worden. Laat mij een voorbeeld geven. Ik denk aan
een rechtmatig verblijvende vreemdeling, volgens het oude beleid, die meerdere
veroordelingen heeft wegens bijvoorbeeld winkeldiefstal en mishandeling: bijvoorbeeld één
keer een veroordeling tot een geldboete, één keer een veroordeling
tot een week onvoorwaardelijke gevangenisstraf en één keer tot
twee weken onvoorwaardelijke gevangenisstraf. In de huidige situatie, onder
de huidige glijdende schaal, kan het verblijf van deze vreemdeling niet beëindigd
worden. Onder de huidige glijdende schaal dient de vreemdeling die minder
dan één jaar rechtmatig verblijf heeft, tot minimaal één
maand onvoorwaardelijke gevangenisstraf te zijn veroordeeld. Is hij gedurende
de eerste vijf jaar rechtmatig verblijf verschillende keren veroordeeld, dan
mogen deze veroordelingen bij elkaar worden opgeteld. Je krijgt een soort
van turven: minder dan één jaar, een maand; één
jaar en minder dan twee jaar, drie maanden; twee jaar en minder dan drie jaar,
zes maanden; drie jaar en minder dan vier jaar, negen maanden. U ziet dit
voor u. Dat zijn steeds berichten die binnenkomen bij de IND en daar zit iemand
te turven; het is een geweldige administratieve rompslomp. Daarna moet er
nog getoetst worden aan de Europese regelgeving. Dat zijn geen
heldere signalen.Wat gebeurt er in de toekomst? Gedurende de eerste drie jaar rechtmatig
verblijf is iedere veroordeling voor een verblijfsbeëindiging voldoende.
Bij een rechtmatig verblijf van drie tot vijf jaar zijn dat drie veroordelingen
wegens een misdrijf waarop gevangenisstraf staat of een veroordeling waarop
minimaal één maand onvoorwaardelijk staat.De heer De Wit (SP):U gaat hier in de fout, een heel grote fout. U zegt nu: als je een zootje
maanden bij elkaar hebt, dan gooi ik je eruit. Dat kan dus niet, want u moet
toetsen aan het Europese recht. Dat zegt u wel in de slipstream van uw eigen
opmerkingen, maar daar draait het om. Het gaat niet om de optelsom. Het gaat
om de toetsing die u moet toepassen of er tegen die persoon dusdanig ernstige
bezwaren zijn dat in dat individuele geval uitzetting moet plaatsvinden. Dat
is iets heel anders dan een makkelijke optelsom van een aantal straffen.Minister Verdonk:Ik schets een optelsom die eerst moet plaatsvinden. Daarbij komt het regelmatig
voor dat het net niet voldoende is om over te gaan tot verblijfsbeëindiging.
Dat zijn onheldere signalen. Wij hebben grote problemen met niet-westerse
veelplegers die constant dit soort kleine criminaliteit plegen, wat achter
elkaar doortelt en vaak niet voldoende is om maatregelen te nemen. Ik wil
toe naar een helder signaal: iedereen die hier in Nederland wil zijn en die
is veroordeeld voor een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat, moet het
land verlaten.De heer De Wit (SP):Nee, dat kan dus niet, al is het bij wijze van spreken een wc-borstel.
Het punt is dat u binnen die drie jaar, ook al gaat het om een klein misdrijf,
moet toetsen aan de Europese richtlijnen. Die schrijven u heel wat anders
voor, namelijk dat u moet kijken of het gaat om gezinshereniging, om langdurig
of kortdurend verblijf enzovoort. U moet kijken of er in dat individuele geval
dusdanig ernstige bezwaren zijn dat er moet worden ingegrepen met het zware
middel van uitzetting. Het gaat niet om alleen één misdrijf.
Dat kan niet. U moet veel verder kijken.Minister Verdonk:Ik ben het met de heer De Wit eens dat een vreemdeling die is veroordeeld
voor een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat, kan worden uitgezet en
dat dit met voldoende waarborgen is omgeven. De heer Van der Staaij heeft
daarvan een prachtige analyse gegeven waarin ik mij helemaal kan vinden. Het
is helder en duidelijk en daar gaat het om. Verblijfsbeëindiging is geen
automatisme. Dat heb ik hier ook nooit willen neerzetten. Na veroordeling
voor een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat vindt er altijd een individuele
belangenafweging plaats, waarbij het belang van de bescherming van de openbare
orde wordt afgewogen tegen het belang van de vreemdeling om in Nederland te
blijven. Alle factoren die daarbij een rol spelen, worden natuurlijk afgewogen.Er is gevraagd hoe het zit met de verschillende Europese richtlijnen,
want de ACVZ constateert een spanningsveld tussen de voorgenomen aanscherping
en de internationale juridische context. De richtlijnen inzake EU-onderdanen,
langdurig ingezetenen van derde landen en gezinshereniging bevatten wegingsfactoren
waaraan wordt getoetst voordat er een toetsing aan het nationale beleid inzake
de openbare orde plaatsvindt. De richtlijn inzake EU-onderdanen kent het zwaarste
wegingscriterium bij verblijfsbeëindiging: betrokkene moet een actuele,
werkelijke en voldoende ernstige bedreiging vormen voor een fundamenteel belang
van de samenleving. De richtlijn inzake langdurig ingezetenen van derde landen
bepaalt vervolgens dat betrokkene een actuele en voldoende ernstige bedreiging
moet vormen voor de openbare orde of de binnenlandse veiligheid. Dan komt
de richtlijn inzake het recht op gezinshereniging, die bepaalt dat bij verblijfsbeëindiging
het risico dat van de persoon uitgaat kan worden meegewogen. Deze drie richtlijnen
kennen drie verschillende wegingscriteria toe voor drie verschillende categorieën
personen. Bij de richtlijn inzake gezinshereniging is het wegingscriterium
ook nog optioneel.De ACVZ stelt dat de verschillende wegingscriteria even zwaar zijn als
het Europeesrechtelijke criterium, zoals opgenomen in de richtlijn inzake
EU-onderdanen, maar dat is niet zo. Aan EU-onderdanen wordt de hoogste mate
van bescherming geboden via de desbetreffende richtlijn. De mate van bescherming
voor langdurig ingezetenen en voor gezinsherenigers ligt lager. Ik ben dan
ook van mening dat er geen sprake is van een spanningsveld. Europese wet-
en regelgeving en jurisprudentie en de rechtstreeks werkende bepalingen uit
internationale verdragen bieden een vergaande bescherming tegen uitzetting.In het verlengde van dit Europese kader ligt het nationale openbareordebeleid.
Bij de individuele afweging in het kader van het nationale openbareordebeleid
wordt altijd getoetst aan Europeesrechtelijke criteria. Dat gebeurt nu ook.
Uiteraard zullen er nadere beleidsregels worden opgesteld om consequent uitvoering
te geven aan dat nieuwe openbareordebeleid. De heer Van der Staaij vroeg of
wij zeker weten of dit consequent gebeurt. Ja, dat zullen wij in nadere beleidsregels
weergeven. Natuurlijk moeten wij toe naar een consequente uitvoering.De ACVZ stelt voor om een specifieke regeling voor niet-Nederlandse veelplegers
in de huidige glijdende schaal op te nemen, maar ik wil verder gaan. De aanscherping
van de gehele glijdende schaal richt zich specifiek op niet-Nederlandse veelplegers.
In de eerste fase van het verblijf kan nu elke veroordeling wegens een misdrijf
waarop een gevangenisstraf staat, worden tegengeworpen. Ik heb net al gezegd
dat het bij een verblijf van drie tot vijf jaar verblijfsrechtelijke consequenties
kan hebben, wanneer er sprake is van een maand onvoorwaardelijk of drie veroordelingen
wegens een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat.De ACVZ doet ook een aantal concrete voorstellen ter verbetering van de
uitvoering. Ten eerste wordt voorgesteld om vreemdelingen die een verblijfsvergunning
krijgen, schriftelijk in kennis te stellen van de mogelijkheden tot verblijfsbeëindiging
bij crimineel gedrag. Ik ben het natuurlijk eens met dit voorstel en ik onderzoek
op welke termijn een dergelijke kennisgeving kan worden uitgereikt. Ik zal
tevens afspraken maken met de minister van Buitenlandse Zaken omtrent het
afgeven van de kennisgeving bij de visumaanvraag op de Nederlandse vertegenwoordigingen
in het buitenland. Men kan het maar beter van tevoren weten. De voorstellen van de ACVZ over het verbeteren van het registratieproces
onderschrijf ik en zal ik uitvoeren. Het opzetten van een centrale unit bij
de IND voor openbareordezaken en betere afstemming van vreemdelingenrechtelijke
en strafrechtelijke procedures, waarnaar de heer Visser vroeg, bieden perspectief
voor een betere stroomlijning van de uitvoering van het openbareordebeleid.
In overleg met de betrokken strafrechtelijke instanties zal ik nagaan of en
zo ja, op welke termijn wij tot uitvoering van deze aanbevelingen kunnen overgaan
en wat de consequenties daarvan zijn.Mevrouw Lambrechts (D66):Net als de heer Van Fessem zegt de minister eigenlijk over het advies
van de ACVZ: het zal zo'n vaart niet lopen, er is altijd een individuele afweging.
Als het niet gaat om een enkel delict, maar om meerdere zaken, begrijp ik
niet waarom zij dat niet expliciet in het voorstel zet. Er staat nu letterlijk
dat elk vergrijp in beginsel aanleiding kan zijn om een verblijfsvergunning
in te trekken. Daarvoor moet toch een andere formulering te vinden zijn, waaruit
blijkt dat het niet elk vergrijp moet zijn, maar dat het altijd gaat om een
veelheid van zaken, die ertoe leiden dat de verblijfsvergunning van iemand
wordt ingetrokken?Minister Verdonk:In dit debat wordt gesproken over misdrijven, die heel duidelijk in onze
strafwet zijn neergezet. Een misdrijf is niet zomaar iets. Daar staat gevangenisstraf
op, en dan moet je in Nederland echt wel wat gedaan hebben. Dat onderscheiden
wij van overtredingen. Mevrouw Lambrechts praat nu ineens over vergrijpen.
Het gaat niet over vergrijpen. Het gaat over veroordelingen voor misdrijven
waar een gevangenisstraf op staat. Ik vind dat hier vanavond toch een beetje
bagatelliserend wordt gedaan over onze strafwet. Als wij vinden dat die strafwet
gewijzigd moet worden, moeten wij daar met elkaar over praten. Laten wij daar
dan een debat over hebben.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik bagatelliseer misdrijven absoluut niet, maar ik bagatelliseer ook niet
de verstrekkende gevolgen van het uitzetten bij een enkel delict, misdrijf
of vergrijp.Minister Verdonk:Dat doe ik ook niet. Ik maak heel duidelijk aan vreemdelingen die hier
binnenkomen, en dat doe ik tijdig, dat wij, als vreemdelingen die nog geen
drie jaar rechtmatig in Nederland zijn, een misdrijf plegen, niet tegen elkaar
zeggen: ach, het is maar een vergrijp of een overtreding. Nee, dat doen wij
niet. Het gaat om misdrijven waarop een gevangenisstraf staat, en dat zijn
heel serieuze zaken.Mevrouw Vos (GroenLinks):Dit stoort mij ongelooflijk. In het Wetboek van Strafrecht staat straks
dat godslastering een misdrijf is waarop gevangenisstraf staat. Elk misdrijf,
hoe gering ook, zal een misdrijf zijn waarop gevangenisstraf staat. Het is
dus wel degelijk waar dat delicten in ons Wetboek van Strafrecht gevangenisstraf
kunnen opleveren, hoewel zij in de praktijk betrekkelijk gering van zwaarte
zijn. Ik zeg niet dat die delicten niet moeten worden bestraft, maar de vraag
is of die straffen zo zwaar moeten zijn. Moet iemand daarvoor zelfs het land
worden uitgezet? Dat is het voorliggende punt, waarop ik graag een reactie
van de minister wil. Als zij vervolgens zegt dat het nu een administratieve
rompslomp is en dat zij het eenvoudig wil doen, houd ik haar voor dat haar
nieuwe wetgeving tot gevolg zal hebben dat alle zaken door het Europese Hof
zullen moeten worden getoetst. Het zal nodig zijn om de Europese regels na
te lopen. Ik vermoed dat de minister daarmee een enorme administratieve rompslomp
op de hals zal halen.De voorzitter:Ik verzoek de Kamerleden om kort te interrumperen. Ik ben namelijk niet
van plan om de vergadering later dan om 23.15 uur te sluiten.Minister Verdonk:Mevrouw Vos heeft haar interpretatie gegeven van misdrijven. Als zij van
mening is dat er te hoge gevangenisstraffen staan op misdrijven en dat wij
in Nederland te veel zaken als misdrijf definiëren, moeten wij met de
minister van Justitie een debat voeren over het strafrecht.Mevrouw Vos (GroenLinks):De minister interpreteert mijn woorden opzettelijk verkeerd. Ik spreek
niet over hogere gevangenisstraffen. Minister Verdonk pleit ervoor om mensen
het land uit te zetten voor welk misdrijf dan ook.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Er wordt steeds gesproken over Europese verdragen, maar ik neem aan dat
de minister weet dat die verdragen een uitzondering maken als er sprake is
van gevaar of inbreuk in de openbare orde. Dat is in de meeste Europese landen
het geval. Als er sprake is van een misdrijf, is de belangenafweging per individueel
geval aan de orde. Is de minister dat met mij eens?Minister Verdonk:Ja.Elk geval wordt inderdaad individueel getoetst. In Nederland gaan wij
ook heel zorgvuldig met deze zaken om. Mevrouw Vos vreest voor administratieve
rompslomp en het voorleggen van zaken aan het Europese Hof. Dat is echter
het systeem.Er is een aantal vragen gesteld over het beleid in andere EU-landen. Daarop
heb ik schriftelijk antwoord gegeven. Tevens heb ik aangegeven dat Denemarken,
Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen een restrictief vreemdelingenrechtelijk
beleid op het terrein van de openbare orde voeren. Het Deense en het Duitse
beleid zijn het meest restrictief. Op grond van de Deense vreemdelingenwet
kunnen alle rechtmatige in Denemarken verblijvende vreemdelingen ongeacht
de verblijfsduur worden uitgezet, na een veroordeling tot een vrijheidsontnemende
straf. Dat geldt voor een aan drugs gerelateerd misdrijf, mensensmokkel, een
misdrijf dat is gericht tegen de veiligheid van de Staat, een misdrijf tegen
overheidsdienaren, geweldsmisdrijven, seksuele misdrijven en familiegerelateerde
misdrijven als huiselijk geweld. Tot verblijfsbeëindiging kan eveneens
worden overgegaan indien de vreemdeling een gevaar vormt voor de nationale
veiligheid, de openbare orde of de openbare gezondheid. Het Duitse vreemdelingenrechtelijke
beleid op het terrein van de openbare orde gaat nog een stap verder. Op grond
van de Duitse nieuwe vreemdelingenwet is in bepaalde gevallen een verdenking
van misdrijven al voldoende om tot uitzetting over te gaan. Er hoeft dus geen
sprake te zijn van een veroordeling. Duitsland kent dus het meest restrictieve
beleid van Europa. Eveneens kan in dat land tot uitzetting worden overgegaan
indien de vreemdeling bij de visumaanvraag verkeerde of onvolledige
informatie heeft verstrekt. België is voornemens om het beleid op het
punt van de openbare orde aan te scherpen. Daar geldt momenteel dat de vreemdeling
het nationaal grondgebied tien jaar lang niet meer mag betreden als hij eenmaal
is uitgezet. Ook de VS kennen een restrictief beleid op het terrein van de
openbare orde voor vreemdelingen. Vreemdelingen kunnen al voor overtredingen
het land worden uitgezet. Dat waren enkele voorbeelden.Er zijn enkele vragen gesteld over het Associatieverdrag met Turkije.
Ook voor die categorie vreemdelingen geldt een zwaardere toets op het terrein
van de openbare orde. Die is vergelijkbaar met de toets die geldt ten aanzien
van EU-onderdanen. Dat geldt overigens alleen voor de Turken die rechten kunnen
ontlenen aan het Associatieverdrag; dat zijn de mensen die arbeid in loondienst
verrichten. Ook de ACVZ vindt dat de glijdende schaal in beginsel mag worden
toegepast.Dan de vraag van de heer Dijsselbloem over de algemene preventie. Algemene
preventie is volgens het Hof van Justitie niet toegestaan op de door de heer
Dijsselbloem bedoelde manier. De algemene preventie waarop gedoeld wordt,
is ter afschrikking van anderen. Dat mag inderdaad niet gebruikt worden in
de individuele motivering van een beschikking, maar dat is ook niet het geval.
In de beschikking wordt specifiek op het geval zelf gemotiveerd. Dat betekent
echter wel dat ik het als motivering mag gebruiken voor een beleidswijziging.De heer De Wit stelde een vraag over transacties, schikkingen en sepots.
Ik zei al eerder dat de glijdende schaal van toepassing is op vreemdelingen
die veroordeeld zijn voor een misdrijf waarop in de wet een gevangenisstraf
staat. Bepaalde misdrijven waarop een gevangenisstraf staat, kunnen door middel
van een transactie worden afgedaan, met uitzondering van misdrijven waarop
een gevangenisstraf van meer dan zes jaar staat. De vreemdeling die is veroordeeld
voor een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat en die een transactievoorstel
accepteert, blijft onder de glijdende schaal vallen. Het accepteren van een
transactieaanbod doet immers niets af aan het feit dat hij een misdrijf heeft
begaan waar een gevangenisstraf op staat. Hetzelfde geldt voor taakstraffen
en voor plaatsing in een ISD of een tbs-inrichting. Het sepot valt niet onder
de werking van de glijdende schaal, want in geval van sepot is er geen sprake
van een veroordeling.Dan de opmerking van mevrouw Lambrechts: waarom zegt de minister toch
steeds dat zij het ACVZ-advies volgt? Ik heb het persbericht er even bij gehaald.
Daarin staat heel duidelijk dat het aangescherpte beleid mede tot stand is
gekomen op basis van het advies van de ACVZ inzake openbare orde en verblijfsbeëindiging.
Bovendien gaat dat advies over de veelplegers. Dat advies van de ACVZ volg
ik; ik maak het alleen breder. Ook hiermee volg ik dus het ACVZ-advies om
een nieuwe regeling voor deze groep neer te zetten.Mevrouw Lambrechts (D66):Vindt de minister nou werkelijk, ook met terugwerkende kracht naar deze
formulering kijkend, dat hier niet veel meer dan in werkelijkheid het geval
is, wordt gesuggereerd dat zij dit mede doet op advies van de ACVZ? Het voorstel
van de ACVZ voor de glijdende schaal in de eerste fase is een totaal ander
voorstel.Minister Verdonk:Nee, dat vind ik niet. Ik stel in dit persbericht niet dat ik de ACVZ
volledig volg. Ik geef hier aan op welk punt ik de ACVZ zeker volg en ik geef
ook aan dat het aangescherpte beleid mede op advies van de ACVZ tot stand
is gekomen. Volgens mij zeg ik daar dus geen woord mis mee.Mevrouw Lambrechts (D66):Kunt u zich voorstellen dat de ACVZ zich helemaal niet herkent in deze
formulering en er buitengewoon ongelukkig mee is dat u zegt dat bij de ontwikkeling
van een nieuwe regeling voor deze groep de ACVZ wordt gevolgd? Daarmee suggereert
u dat de nieuwe regeling die u maakt, overeenstemt met die van de ACVZ.Minister Verdonk:De ACVZ wil toch een specifiek beleid voor niet-westerse veelplegers?
Daar voldoe ik aan. Ik zeg alleen dat ik nog een stap verder ga. Dat is ook
mijn verantwoordelijkheid als minister. Ik vind immers dat wij het beleid
nog meer moeten aanscherpen dan de ACVZ voorstelt.Mevrouw Lambrechts (D66):U kunt die eerste fase in gemoede toch geen "veelplegersregeling"
noemen? Er staat letterlijk dat u op basis van elk vergrijp de mogelijkheid
hebt om over te gaan tot het ontnemen van een verblijfsvergunning. Dat is
toch 180 graden anders dan wat de ACVZ daarover zegt?Minister Verdonk:Het betekent dat ik iedere pleger die wordt veroordeeld voor een misdrijf
waar een gevangenisstraf op staat meteen kan aanpakken en dat ik niet hoef
te wachten totdat hij een veelpleger wordt.Mevrouw Lambrechts (D66):U zegt dat u de ACVZ volgt wat betreft de veelplegersregeling, maar ik
constateer dat u dat voor de eerste fase in ieder geval niet doet. Het gaat
niet om een veelplegersregeling, het gaat om een regeling voor elk vergrijp.Minister Verdonk:Ik vind een veroordeling voor één misdrijf waar volgens
de wet een gevangenisstraf op staat voldoende om over te gaan tot vreemdelingenrechtelijke
maatregelen en daarmee voorkom ik dat iemand een veelpleger wordt.Mevrouw Lambrechts (D66):Dit kunt u niet serieus menen. U wilde een veelplegersregeling om veelplegers
te kunnen aanpakken en nu maakt u een regeling die voorkomt dat mensen veelpleger
worden. Dan kunt u het toch geen veelplegersregeling noemen?Minister Verdonk:Dan kom ik terug op de preventieve werking van deze regeling. Ik voorkom
veelplegers, want één veroordeling voor een misdrijf waar een
gevangenisstraf op staat is voldoende. Wij wachten niet meer totdat iemand
vijf of zes keer een diefstal heeft gepleegd in een winkel of iemand anders
heeft mishandeld. De IND zit dan te turven of het misschien voldoende is om
die periode van één maand of twee maanden te bereiken. Dat doen
wij niet meer. Wij geven één helder signaal af. Dat omringen
wij met alle waarborgen en dat zullen wij natuurlijk toetsen aan de Europese
richtlijnen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik vind het ongelooflijk interessant wat u zegt. U wilt voorkomen dat mensen veelplegers worden door ze na het eerste vergrijp het land
uit te zetten. In ons land worden mensen toch pas gestraft nadat zij iets
gedaan hebben en niet vooraf om te voorkomen dat zij iets gaan doen? De minister
heeft gelijk dat wij veelplegers moeten uitzetten, maar dan moet zij eerst
bewezen hebben dat iemand een veelpleger is. Dan moet hij meer gedaan hebben.
U straft mensen nu voordat zij iets gedaan hebben. U wilt voorkomen dat zij
iets gaan doen en daar heb ik grote moeite mee.Minister Verdonk:U slaat één stap over. Het gaat bovendien niet om vergrijpen
maar om misdrijven die in onze strafwet staan. Ik stuur iemand die niets gedaan
heeft ook niet terug naar het land van herkomst. Het gaat erom dat iemand
is veroordeeld voor een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat. Er is dus
wel degelijk iets gebeurd. Ik zeg niet dat mensen moeten terugkeren naar hun
land van herkomst omdat hun gezicht mij niet aanstaat. Het gaat om mensen
die zijn veroordeeld. Wij willen niet meer wachten totdat mensen veel meer
misdrijven hebben gepleegd of vaker zijn veroordeeld voor een misdrijf. Één
keer is voldoende. Wij zullen een duidelijk signaal afgeven: op de posten
en bij binnenkomst in Nederland. Wij zullen het op allerlei manieren naar
buiten brengen, zodat mensen weten waar zij aan toe zijn.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):U straft niet voor iets wat gedaan is, maar om te voorkomen dat er nog
meer gebeurt. U geeft een heel zware straf, namelijk het ontnemen van de verblijfsvergunning.
Dat is niet niks. Die straf geeft u om te voorkomen dat iemand een veelpleger
wordt. Dat is tegen het principe van onze strafwet. Je straft iemand alleen
voor iets wat gedaan is.Minister Verdonk:Ik ben het helemaal met u eens.Mevrouw Vos (GroenLinks):U zegt dat u verder gaat dan het advies van de ACVZ omdat u wilt voorkomen
dat mensen veelpleger worden. Of u hebt zich vergist, of u wilt met deze regeling
inderdaad voorkomen dat mensen veelpleger worden. Denkt u dat dat laatste
in overeenstemming kan zijn met Europese regelgeving?Minister Verdonk:Het gaat om misdrijven waarop gevangenisstraf staat. Dat is niet niks.
Als vreemdelingen in ons land een dergelijk misdrijf begaan, zeg ik dat één
keer genoeg is en dat zij het land zullen worden uitgezet. Ik wil er niet
op wachten dat er nog meer misdrijven worden gepleegd. In Nederland kennen
wij niet alleen veelplegers, maar ook zeer actieve veelplegers en daarnaast
nog stelselmatige daders. Ik zal de Kamer de definities besparen om te voorkomen
dat het een wel heel sombere avond wordt.De voorzitter:Ik zie dat mevrouw Vos nog een keer wil interrumperen, maar wij stoppen
echt om 23.15 uur. Ik weet niet of de Kamer nog een tweede termijn wil.Mevrouw Vos (GroenLinks):De minister wil iemand na één delict het land kunnen uitzetten
om te voorkomen dat hij of zij een veelpleger wordt. Is dat haar beleid?Minister Verdonk:Het gaat om een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat. Als ik iemand
die een misdrijf heeft gepleegd, het land uitzet, voorkom ik dat hij of zij
nog meer misdrijven kan plegen en dus nog vaker wordt veroordeeld.De heer Wilders heeft gevraagd naar de dubbele nationaliteit. Hij heeft
er terecht op gewezen dat over dit onderwerp een wetsvoorstel bij de Kamer
ligt. Daarin staat heel duidelijk dat de Nederlandse nationaliteit ontnomen
kan worden bij een veroordeling voor terroristische misdrijven. Er worden
daarbij immers essentiële belangen van de Staat geschaad. Ik zie uit
naar het debat over dat wetsvoorstel. Op dit moment zie ik geen aanleiding
om verder te gaan op dit punt.De heer Wilders (Groep Wilders):U wilt toch niet beweren dat dit het antwoord was op mijn betoog?Minister Verdonk:Ik kan mij vinden in uw betoog, maar zie geen mogelijkheid om nog een
extra stap te zetten.De heer Wilders (Groep Wilders):Ik heb gevraagd of u bereid bent, in overleg te treden met uw Europese
collega's over het vraagstuk van de dubbele nationaliteit. Het Europees verdrag
inzake nationaliteit zou zodanig moeten worden gewijzigd dat mensen met een
dubbele nationaliteit, die herhaaldelijk misdrijven plegen of overlast veroorzaken,
de nationaliteit kan worden afgenomen en worden uitgezet.Minister Verdonk:Het ontnemen van iemands nationaliteit is een heel zware handeling. Dat
weet de heer Wilders ook. Er moet dus ook heel wat gebeurd zijn voordat wij
daartoe overgaan. In het wetsvoorstel dat ik binnenkort hoop te bespreken
met de Kamer, heeft het kabinet een heel belangrijke stap gemaakt. Ik zie
op dit moment geen reden om dit soort punten te bediscussiëren met mijn
Europese collega's. Ik wil eerst het beleid in Nederland rond hebben en dan
is er misschien aanleiding om verder te kijken.De heer Wilders (Groep Wilders):Ik vraag de minister om dat te heroverwegen. Als zij dat niet doet, dan
komt de minister nu met een instrument dat zij richt op een relatief kleine
groep, terwijl zij de relatief grote groep waar veel Nederlanders last van
hebben – bijvoorbeeld jongeren met een Marokkaanse en Nederlandse nationaliteit –
laat gaan. Het zou voor deze groep wellicht dezelfde gedragseffecten kunnen
hebben als de minister deze jongeren zou denaturaliseren en uitzetten. Dat
is jammer. Daarom vraag ik nog een keer om dat te heroverwegen.Minister Verdonk:Ik ben het met de heer Wilders eens dat deze groep veel overlast veroorzaakt.
Ik vind ook dat er moet worden gekeken naar mogelijkheden om deze groep te
straffen. Wij hebben op dit moment ook specifiek beleid op bijvoorbeeld Antillianen.
Maar dat is iets anders dan mensen de Nederlandse nationaliteit ontnemen.
Ik vind wel degelijk dat er een einde moet komen aan die overlast, maar de
oplossing ligt wat mij betreft niet in het ontnemen van de Nederlandse nationaliteit.De heer Varela (LPF):Ik heb net gezegd dat het uitzetten van criminele vreemdelingen de steun
van mijn fractie heeft. De minister zei net dat zij binnenkort met een nieuwe
wet komt die het mogelijk maakt om mensen die een terroristisch
misdrijf hebben gepleegd, het land uit te zetten. Zit daar nu echt het probleem?
Zit het probleem niet eerder bij de criminele allochtonen waarover de heer
Wilders het heeft? Ik noem ze maar even "straatterroristen". Moeten
wij ons daar niet meer op focussen?Minister Verdonk:Ik heb net gezegd dat ik vind dat er gepaste maatregelen moeten worden
genomen om deze groep aan te pakken. Wat mij betreft is het ontnemen van de
Nederlandse nationaliteit geen gepaste maatregel. Ik praat binnenkort met
mijn Marokkaanse collega. Tijdens zo'n gesprek spreken wij over allerhande
mogelijkheden om de problematiek van bijvoorbeeld Marokkaanse jongeren in
Nederland aan te pakken. Dat zegt op dit moment niets over de uitslag van
dat gesprek, maar dat gesprek gaat wel gevoerd worden.Mevrouw Lambrechts heeft gevraagd of het beleid in strijd is met het proportionaliteitsbeginsel.
Uit de Europese regelgeving volgt dat er altijd een balans dient te zijn tussen
het belang van de Nederlandse staat en het belang van de individuele vreemdeling.
Die balans is ook in het beleid verwerkt. Ik leg het zwaartepunt op dit moment
alleen ergens anders. De belangenafweging vindt altijd plaats in de individuele
beschikking.De heer Nawijn heeft gevraagd of de tenuitvoerlegging van straffen kan
plaatsvinden in de landen van herkomst, bijvoorbeeld in Turkije, Marokko of
Suriname. Op grond van internationale verdragen is het nodig dat een veroordeelde
zelf instemt met de tenuitvoerlegging van de straf in het land van herkomst,
indien dat een land is dat buiten de EU ligt. Er zijn weinig mensen, zoals
de heer Nawijn weet, die daarmee zullen instemmen.De heer Nawijn (Groep Nawijn):U weet dat niemand daarvoor kiest. Dat weet u van afgewezen asielzoekers
ook. Wilt u zich internationaal inzetten om daarover nog eens te spreken?
Ik denk dat in alle andere Europese landen hetzelfde probleem speelt. Dat
zou typisch een punt zijn om nog eens te bespreken met collega-ministers van
andere EU-landen.Minister Verdonk:Zoals de heer Nawijn weet, zijn dit internationale verdragen. Die zijn
heel helder. Ik zie op dit moment geen reden om daarover met collega's te
spreken. Ik keek naar die kant, maar ik zag de heer Nawijn net niet staan
in de zaal. Hij was wel in de zaal, dus ik heb zijn andere vragen al beantwoord.Dan kom ik op de terugkeer te spreken. De heer Nawijn had het over de
T&O-afspraken met bijvoorbeeld Marokko. Op dit moment vinden er T&O-onderhandelingen
plaats tussen de EU en Marokko. Er is een nieuw EU-voorstel dat 1 april
aan Marokko is gedaan. Wij wachten op dit moment op de reactie. Voor wat betreft
Egypte is er geen EU-mandaat – dat geldt ook voor Tunesië –
en hebben wij ook geen bilaterale T&O-afspraken. Er is dus nog veel werk
te doen en daar wordt ook aan gewerkt. Wij hebben in ieder geval in de ministerraad
de afspraak gemaakt dat er, als er bilaterale afspraken worden gemaakt met
deze landen op wat dan ook voor gebied, altijd ook een T&O-clausule in
opgenomen moet worden.Dan kom ik op de vraag van de heer Visser wat er nu concreet met gezinnen
gebeurt. Indien er sprake is van openbareordeaspecten wordt altijd het belang
van de openbare orde afgewogen tegen het belang van de vreemdeling. Bij verblijfsbeëindiging
wordt dus ook rekening gehouden met artikel 8 EVRM en de criteria die door
het EHRM zijn bepaald. Een van die wegingsfactoren is de gezinssituatie. Na
afweging van de factoren is het dus mogelijk dat het verblijf van een gezinslid
wordt beëindigd, terwijl de overige gezinsleden verblijf in Nederland
houden. Dat kan. In de toepassing van de genoemde wegingsfactoren zal geen
wijziging plaatsvinden door de aanscherping van de glijdende schaal.De heer Visser vroeg ook of de IND nu voor of na het uitzitten van de
straf de verblijfsvergunning intrekt. De IND trekt de vergunning in als zij
kennisneemt van de veroordeling. Het moment van beoordeling aan de glijdende
schaal is de pleegdatum en alle andere omstandigheden tot op het moment van
de beslissing. U vroeg ook wat er gebeurt als een vrouw slachtoffer is van
huiselijk geweld. Moeten dan beiden terug? Het zal zo zijn dat een van beiden
teruggestuurd wordt. Als de ander ervoor kiest om mee te gaan, dan is dat
de keuze van de ander. Als de ander, bijvoorbeeld de vrouw in kwestie, ervoor
kiest om te scheiden, dan kan zij in Nederland blijven.De heer Visser (VVD):Het laatste kan natuurlijk niet altijd als haar verblijfsvergunning afhankelijk
is van de man die de dader is. Dan is de vraag of je meegestuurd moet worden
met degene die jou gemolesteerd heeft?Ook op een ander punt van de minister wil ik nog even terugkomen. Stel
je voor dat je een afweging maakt en er is een gezinssituatie. Je zegt: omdat
er een gezinssituatie is, gaan wij niet over tot verblijfsbeëindiging.
In een soortgelijk geval waar geen sprake is van een gezinssituatie doe je
dat wel. Dan stelt de man of vrouw, de echtgenoot of echtgenote, tijdens het
uitzitten van de gevangenisstraf: ik ben getrouwd met een misdadiger, ik ga
scheiden. Dan is er dus aan het einde van de gevangenisstraf geen sprake meer
van een gezinssituatie. Dat geeft een heel rare situatie. Het lijkt wel alsof
je beter af bent als je een gezin hebt. Je zou ook kunnen zeggen dat je beter
aan het eind van het uitzitten van een straf beoordeelt wat wij doen dan aan
het begin.Minister Verdonk:Voorzitter. Het lijkt mij toch eenduidiger om dat aan het begin te doen.
Dan weet de vreemdeling waar hij aan toe is. Een slachtoffer van huiselijk
geweld bijvoorbeeld dat een afhankelijke verblijfstitel heeft, kan in geval
van huiselijk geweld aangifte doen. De politie kan ook ambtshalve aangifte
doen. Dat kan samen met een verklaring van een vertrouwensarts voldoende basis
zijn om een onafhankelijke verblijfsvergunning te verkrijgen. Dat zijn regels
die al werken. Ik ben er toch voor om de IND dat te laten beoordelen op het
moment dat de IND kennisneemt van de veroordeling. Dat acht ik het meest helder.
In dit soort gevallen vindt er altijd een individuele afweging plaats.Ik sprak net al over de analyse van de heer Van der Staaij. Ik zal ingaan
op de vraag over de relatie tussen verblijfsbeëindiging en ongewenstverklaring.
In mijn antwoord op de schriftelijke vragen heb ik op de vraag van de CDA-fractie
over de ongewenstverklaringen aangegeven dat het bij ongewenstverklaring dient
te gaan om een onherroepelijke veroordeling tot minimaal één
maand gevangenisstraf wegens een misdrijf waar een gevangenisstraf van drie
jaar of meer op staat. Ik wil dit nader toelichten. Na verblijfsbeëindiging
op grond van openbareordeaspecten conform de glijdende schaal,
kan tot ongewenstverklaring worden overgegaan. Dat is het huidige beleid.
Nu is de ongewenstverklaring na verblijfsbeëindiging verbonden aan een
minimumgevangenisstraf van één maand. Gelet op het feit dat
de ongewenstverklaring een zwaardere maatregel is dan verblijfsbeëindiging,
zal de verblijfsbeëindiging niet automatisch tevens tot ongewenstverklaring
leiden. Hiervoor is een aparte afweging noodzakelijk. De ongewenstverklaring
van illegale vreemdelingen in verband met openbareordeaspecten is eveneens
verbonden aan een minimale gevangenisstraf van één maand.Er werd gevraagd wat ik in de toekomst wil doen. Met de aanscherping van
de glijdende schaal is er geen minimumgevangenisstraf meer nodig en is ongewenstverklaring
mogelijk mits verblijfsbeëindiging heeft plaatsgevonden. Bij ongewijzigd
beleid, de heer Van der Staaij refereerde daar al aan, ten aanzien van de
ongewenstverklaring zal de aanscherping tot gevolg hebben dat illegale criminele
vreemdelingen moeilijker ongewenst kunnen worden verklaard – voor hen
geldt nog steeds de minimumstraf van één maand – dan rechtmatig
verblijvende criminele vreemdelingen. Dat zou een heel verkeerd signaal zijn.
Ik zal ervoor zorgen dat de samenhang tussen de ongewenstverklaring van illegalen
en rechtmatig verblijvende vreemdelingen wordt vergroot. Ik vind dat het evenwicht
bewaard moet blijven.Een aantal leden vroeg naar de uitvoering. Wij zijn al druk bezig met
het verbeteren van een deel van de uitvoering dat betrekking heeft op de informatie-uitwisseling.
In de toekomst zal het mogelijk zijn dat er een automatische melding uit de
justitiële documentatie gaat naar de IND zodat deze beschikt over de
veroordelingen. Dan is het ook mogelijk voor de IND om direct actie te ondernemen.
Ik heb al eerder gezegd dat er nog nadere beleidsregels komen waarin heel
duidelijk staat hoe wij tot een consequente uitvoering van dit beleid kunnen
komen.De voorzitter:Ik stel voor om de tweede termijn te beperken tot het indienen van moties.
Dat kan in tien tot twaalf minuten en dan kan de minister in tien tot twaalf
minuten reageren.De heer Wilders (Groep Wilders):Ik hou er niet van om moties in te dienen die ik al eerder heb ingediend,
dus ik zal geen motie indienen. Ik zou het echter wel prettig vinden om een
korte politieke conclusie te mogen trekken.De voorzitter:Dan doen wij een gewone tweede termijn, want anders nodig ik u als het
ware uit om snel moties te maken. Ik hanteer strikt een derde van de spreektijd
in eerste termijn, dus 1,5 minuut.Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. De nieuwe uitleg van vandaag van de minister is dat zij een
veelplegersbeleid voert omdat zij gaat voorkomen dat er nog veelplegers komen
door hen al na één misdrijf waar gevangenisstraf op staat het
land uit te zetten. Dat is wel het toppunt en het lijkt mij in flagrante strijd
met Europese regelgeving. Ik ga twee moties voorlezen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie een
nieuw beleidskader voorstelt inzake de aanscherping van vreemdelingenrechtelijke
openbareordebeleid;overwegende dat het voorgestelde beleidskader disproportioneel is omdat
het ertoe kan leiden dan vreemdelingen bij het begaan van lichte misdrijven
niet alleen een strafrechtelijke reactie, maar ook intrekking van hun verblijfsgunning
riskeren, hetgeen een dubbele bestraffing oplevert;overwegende dat het voorgestelde beleidskader niet voorziet in een begrenzing
van een termijn waarbinnen vreemdelingen intrekking van hun verblijfsvergunning
riskeren;overwegende dat niet duidelijk is of bindende Europeesrechtelijke bepalingen
toepassing van het aangescherpte nieuwe beleidskader toestaan;overwegende dat het nieuwe beleidskader zeer afwijkt van vergelijkbare
regelingen in de rest van de Europese Unie;overwegende dat niet helder blijkt waarom het huidige openbareordebeleid
niet voldoet;verzoekt de regering, het voorstel tot het nieuwe beleidskader inzake
de aanscherping van het vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid in te
trekken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vos. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 975(19637).Mevrouw Vos (GroenLinks):Voorzitter. Mijn fractie is van mening dat het invoeren van nieuwe regelgeving
zoals deze eigenlijk in de vorm van wetgeving zou dienen te geschieden. Ik
vrees dat dat onhaalbaar is. Daarom doe ik het voorstel om in ieder geval
de Raad van State om advies te vragen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Vosoverwegende dat de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie voornemens
is het nieuwe beleidskader inzake de aanscherping van het vreemdelingenrechtelijke
openbareordebeleid in te voeren;overwegende dat het, gezien de complexe juridische vraagstukken
die met de invoering van het nieuwe beleidskader gemoeid zijn, wenselijk is
om het advies van de Raad van State in te winnen;verzoekt de regering, niet eerder over te gaan tot aanscherping van het
nieuwe vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid dan nadat de Raad van State
advies heeft uitgebracht en de Kamer over dit advies gesproken heeft,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vos. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 976(19637).De heer Dijsselbloem (PvdA):Voorzitter. Wij hebben op dit terrein een streng beleid in Nederland.
Althans op papier. Laten wij elkaar niets wijs maken. De aanscherping die
de minister voorstelt zit in de eerste drie jaar. Zij wil het trappetje dat
nu nog in het beleid is ingebouwd voor misdrijven waarvoor een lagere straf
wordt uitgesproken, wegnemen. Wij zijn er principieel tegenstander van dat
dit trappetje wordt weggehaald. Juist in dat trappetje ligt de proportionaliteit
van de vreemdelingenrechtelijke sanctie. De minister bevestigt dat EU-richtlijnen
nog steeds waarborgen voor zorgvuldigheid zullen bieden. Zij zegt dat dit
het kader is waarin zij werkt en dat daarmee de grenzen voor het openbareordebeleid
zijn gedefinieerd. Daarmee zegt zij wel degelijk dat de voorgestelde aanscherping
in feite alleen een signaalfunctie zal hebben. De grenzen van Europa worden
immers niet verlegd. Ik verschuil mij niet, zoals de heer Visser suggereert,
achter Europese richtlijnen of verdragen. Ik verdedig ze juist. Ik sta voor
de waarborgen en de zorgvuldigheid die in de richtlijnen zijn vastgelegd.Het is wonderlijk dat de minister zegt dat zij voortaan bij elke overtreding
mensen wil kunnen uitzetten. Daarmee gaat zij volstrekt voorbij aan de vereisten
van zorgvuldigheid en proportionaliteit. Wij wijzen dat ten zeerste af. De
huidige schaal is verdedigbaar omdat deze de proportionaliteit wel kent. Wij
hechten eraan om vast te houden aan de bestaande schaal en deze consequent
uit te voeren. Een signaalfunctie krijg je niet door het aanscherpen van papieren
beleid. Een signaalfunctie bereik je pas, wanneer je beleid consequent uitvoert.
Dat is de afgelopen jaren niet het geval geweest. De minister kan niet aantonen
dat dit het gevolg is van de glijdende schaal die gehanteerd moest worden.
Het heeft gelegen aan het gebrek aan samenwerking tussen haar eigen diensten.
Daar ligt de opgave voor de minister. Zij moet werken aan een goede en consequente
uitvoering van de bestaande regels. Daarvan zal een signaalfunctie uitgaan,
niet van het aanscherpen van papieren beleid.Ik sluit mij nogmaals aan bij de voorstellen van de ACVZ. Ik zal zelf
geen motie indienen, maar heb een motie die door mevrouw Lambrechts zal worden
ingediend medeondertekend.De voorzitter:Ik wil in de tweede termijn geen interrupties toestaan. Het woord is aan
de heer De Wit.De heer De Wit (SP):Voorzitter. Ik ben het niet eens met de motivering die de minister nu
geeft. Collega's hebben zich ook al in deze zin uitgelaten. Zij verklaart
dat het systeem er nu op is gericht om te voorkomen dat wordt afgegleden naar
het veelplegerschap. Ik ben van mening dat deze regelgeving op gespannen voet
staat met het Europees recht. Bovendien is het een soort sterfhuisconstructie.
De glijdende schaal wordt immers uiteindelijk overbodig. Iedereen wordt bij
de eerste keer opgepakt. Iedereen wordt bij de eerste keer het land uitgezet
en dan krijgen wij dus nooit meer een vervolg.Een tweede punt is mijn constatering dat de minister niet weet hoe de
huidige regeling en de huidige schaal werken. Ik wil dat vastgesteld zien
vooraleer wij aan nieuw beleid toe zijn. Daarom dien ik de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de minister van Vreemdelingenzaken en Integratie erkent
dat er geen inzicht is in de effectiviteit van het huidige vreemdelingenrechtelijke
openbareordebeleid;overwegende dat inzicht in het functioneren van de glijdende schaal zoals
die nu geldt, van groot belang is voor de afweging of deze glijdende schaal
aangepast moet worden;verzoekt de regering, onderzoek te doen naar de effectiviteit van het
huidige vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid en daarover de Kamer te
rapporteren en tot die tijd geen aanpassing van de glijdende schaal door te
voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid De Wit. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 977(19637).De heer Wilders (Groep Wilders):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar antwoorden. Steun voor haar
maatregelen had ze al. Die is na haar overtuigende eerste termijn alleen maar
gebleven.Ik vind het wel zeer teleurstellend dat de mensen niet verder wil gaan
met haar maatregelen jegens mensen met een dubbele nationaliteit. Zij heeft
een prachtig instrument, dat zij nu voor een relatief kleine groep vreemdelingen
gebruikt. De minister doet niets aan de grote groep waar mensen dagelijks
last van hebben, jongeren met vaak een dubbele nationaliteit en vaak van Nederlands-Marokkaanse
afkomst, die veel buurten terroriseren. Zij doet daaraan nul komma nul, helemaal
niets. Zij wil er niet eens over gaan praten in Europa. Het siert haar dan
weer dat zij er wel eerlijk over is, maar ik betreur toch zeer dat zij het
niet wil. Het maakt haar opmerking dat zij het straatterrorisme,
zoals ik het noem, wil aanpakken enigszins tot holle retoriek. Het meest effectieve
instrument, die mensen hun nationaliteit afnemen en terugsturen, wil zij niet
gebruiken, terwijl zij zegt dat het voor vreemdelingen preventief werkt. Het
zou zelfs veelplegen voorkomen. Die redenering geldt blijkbaar in een keer
niet meer voor mensen met een dubbele nationaliteit. Dat brengt mij tot geen
andere conclusie dan dat op dit punt deze doorgaans stevige minister helaas
een inconsistent, ineffectief en ook zwabberend beleid voert.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Niet alleen het voorstel van de minister schiet door, maar
naar ik vrees ook haar redenering. Ik begrijp eerlijk gezegd niet hoe de minister
kan volhouden dat een regeling die het mogelijk maakt, mensen om een enkel
delict hun verblijfsvergunning te ontnemen en uit te zetten, een veelplegersregeling
genoemd kan worden. Nogmaals, dan schiet niet alleen de regeling, maar ook
de redenering door.Gelukkig sta ik hierin niet alleen. E is een heel goed advies gegeven
door de ACVZ en inmiddels ook door de commissie-Meijers. De minister vraagt
vaak advies, maar ik moet vaststellen dat zij er weinig mee doet. Zij luistert
er niet naar. Dat is jammer. In het advies wordt toch heel uitdrukkelijk gezegd
dat de minister eerst moet zorgen dat de huidige uitvoering op orde komt.
Zij moet eerst zicht krijgen op de effecten van het beleid op dit moment.
Er wordt ook in gezegd dat het disproportioneel is om iemand die minder dan
drie jaar in Nederland verblijft voor een klein vergrijp uit te zetten. Vergrijp
en straf staan op die manier niet in verhouding.Op één punt geef ik de minister overigens gelijk. In de
eerste fase van de glijdende schaal zijn er echt problemen om die schaal effectief
te maken, als men naar een regeling voor veelplegers zou willen. Nogmaals
echter, ik volg daarin niet het voorstel van de minister, maar wel dat van
de ACVZ. Ik heb daarom de volgende motie voorbereid.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het kabinet de effectiviteit van het huidige "glijdende
schaal"-systeem in het vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid wil
vergroten, om veelplegers beter te kunnen aanpakken;overwegende dat het daarvoor niet nodig en niet gewenst is om de glijdende
schaal zodanig aan te passen dat in de eerste fase van het verblijf in Nederland
elke strafrechtelijke veroordeling waarop een gevangenisstraf staat, kan leiden
tot uitzetting;verzoekt de regering, bij de verdere uitwerking van de aanpassing van
de glijdende schaal het alternatieve voorstel van de Adviescommissie Vreemdelingenzaken
als uitgangspunt te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts en Dijsselbloem. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 978(19637).Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Ik vraag mij soms af wat er nodig is om de minister te doen
beseffen dat het anders moet. Misschien kan zij in haar tweede termijn nog
eens aangeven wat zij nodig zou hebben als bewijs of argument om in te zien
dat het in de eerst fase, als wij echt een veelplegersregeling willen maken,
anders zou moeten, meer in lijn met het advies van de ACVZ.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Mijnheer de voorzitter. Ik dank de minister voor haar uitvoerige betoog.
Het beleid dat is verwoord in de notitie heeft mijn volledige steun. Ik ben
teleurgesteld op twee punten.In de eerste plaats is dat de opmerking van de heer Wilders over het intrekken
van de nationaliteit. Ik vind dat toch in Europees verband gesproken moet
worden over de essentiële belangen van de Staat, wanneer die aanwezig
zijn. Men zal zien welk een verontwaardiging er in de samenleving kan zijn,
als er een ernstig delict plaatsvindt waarbij iemand met een dubbele nationaliteit
betrokken is. Ik denk dat dan wellicht toch wordt gekeken naar intrekken van
de nationaliteit. Ik geef de minister in overweging om hier nog eens goed
naar te kijken.In de tweede plaats vind ik de beantwoording over de tenuitvoerlegging
van de vonnissen in de landen van herkomst teleurstellend. Als wordt gezegd
dat de verdachte moet meewerken en toestemming moet geven, zijn dat verdragen
die niet meer passen in deze tijd. Er is natuurlijk niemand die ermee instemt
om in een ander land in de gevangenis te gaan zitten. Dat past ook absoluut
niet bij het strafrecht. Ik geef de minister in overweging om hierover internationaal
te onderhandelen. Het zijn bepalingen die niet meer passen; het is oude politiek.
Wij moeten naar een nieuwe politiek en naar een keiharde handhaving van de
feiten die de openbare orde raken.De heer Visser (VVD):Mijnheer de voorzitter. Ik dank de minister voor de beantwoording. De
VVD-fractie steunt haar in de lijn die zij inzet. Ik zeg er met nadruk bij
dat ook wij hebben gekeken naar de internationale verdragen en de zaken waaraan
wij gebonden zijn. Ik kan niet vinden welke passages in welke verdragen zich
niet verhouden tot hetgeen nu wordt voorgesteld. Volgens mij kan het uitstekend
en hebben wij daarvoor geen apart advies van de Raad van State nodig. En zelfs
al zou de interpretatie van de verdragen tot problemen leiden, dan durf ik
hier wel de discussie aan om eens opnieuw naar die verdragen te kijken. Ik
denk daarbij ook aan de woorden van de heer Bos van de PvdA dat je wetten
kunt veranderen en over verdragen kunt onderhandelen en dat het vaak niet
bij mensen opkomt om dat te doen. Achter het niet kunnen blijkt ook vaak niet
willen schuil te gaan. Als de interpretatie van de heer Verhagen problemen
oplevert, moeten wij het ook kunnen en willen. Ik ben het eens met iedereen die zei dat bij de praktijk en de effectiviteit
de crux zit en dat die doorslaggevend is. De minister heeft op mijn suggestie
om rechtsgelijkheid en effectiviteit centraal onder te brengen, zodat je die
kunt borgen, geantwoord dat zij dat zal onderzoeken. Ik wil van de minister
horen hoe dit verder verloopt en welke overwegingen een rol spelen om het
wel of niet op die manier aan te pakken. Ik hoop dat het op die manier gebeurt.De voorzitter:Mevrouw Huizinga-Heringa heeft mij gevraagd haar te verontschuldigen.
Het woord is aan de heer Van der Staaij.De heer Van der Staaij (SGP):Mijnheer de voorzitter. Ik dank de minister voor haar beantwoording. De
SGP-fractie steunt de politieke keuze die de minister heeft gemaakt, ook in
de brief die wij vanavond bespreken, om te komen tot een aanscherping van
het openbareordebeleid. In het debat is helder geworden dat juist met het
oog op een aanpak van niet-westerse veelplegers een verruiming van de huidige
regels nodig en wenselijk is. Gelet op de individuele belangenafweging die
altijd nodig zal blijven, hebben wij er ook vrede mee dat de mogelijkheid
om een verblijfsvergunning in te trekken ruim wordt geformuleerd. Het wordt
niet langer per definitie onmogelijk om ook in de eerste jaren van het verblijf
tot uitzetting van criminele vreemdelingen over te gaan. Het wordt niet langer
onmogelijk op grond van de geringe ernst van een feit. Met de huidige beleidsregels
kom je als het ware nog niet eens aan een belangenafweging toe, want op grond
van het feit dat het misdrijf niet ernstig genoeg is kan er per definitie
geen sprake zijn van intrekking. Het betekent niet dat voor elk misdrijf automatisch
of zelfs maar als regel uitzetting zal volgen, maar het betekent wel dat die
mogelijkheid er is en dat de afweging moet worden gemaakt. Dat vinden wij
een goede zaak.De minister is niet ingegaan op het gevaar voor de nationale veiligheid.
Ik had daarover wel vragen gesteld. Moeten er geen beleidsregels komen voor
vreemdelingenrechtelijke consequenties in de gevallen waar de ACVZ ook de
vinger op heeft gelegd, omdat in die gevallen zelfs geen strafrechtelijke
veroordeling nodig is?Ten slotte vraag ik mij af of de motie van collega Vos over het horen
van de Raad van State niet overbodig is, omdat ik heb begrepen dat de minister
komt met een wijziging van het Vreemdelingenbesluit, wat een AMvB is waarover
ook de Raad van State gehoord zal moeten worden. Dat hoor ik echter wel.De heer Van Fessem (CDA):Voorzitter. Vooraanstaande leden van de fracties van SP en GroenLinks
hebben, zo betoogde de minister, om aanscherping van de glijdende schaal gevraagd.
Ik heb hen daar niet meer over gehoord in de tweede termijn. Ik had verwacht
dat er een motie zou komen om het in ieder geval aan te scherpen ten aanzien
van de delicten waarvoor zij dit noodzakelijk vonden, maar er kwam alleen
maar een stilte op dit punt.Over de ongewenstverklaring merk ik het volgende op. Ik ben niet overtuigd
door de antwoorden van de minister, want artikel 67b zegt: bij onherroepelijk
geworden vonnis veroordeeld voor een misdrijf waar drie jaar op staat, en
artikel 67c zegt: en hij een gevaar vormt voor de openbare orde of nationale
veiligheid. Dat zal per definitie het geval zijn wanneer de minister besluit,
met passering van de Europese regelgeving, dat men daaraan voldoet. Daaraan
kan automatisch ongewenstverklaring gekoppeld worden. Ik dien daarom de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat onder het nieuwe beleidskader inzake de aanscherping van
het vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid geen sprake zal zijn van automatische
ongewenstverklaring van vreemdelingen die op grond van dit beleid hun verblijfsvergunning
kwijtraken en vervolgens uit Nederland worden verwijderd;verzoekt de regering, het middel van ongewenstverklaring in principe standaard
toe te passen op deze vreemdelingen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Fessem. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 979(19637).De heer Varela (LPF):Voorzitter. Mijn fractie heeft in eerste termijn al aangegeven dat het
uitzetten van criminele vreemdelingen onze steun verdient. Ik blijf echter
een wat onrustig gevoel in mijn maag houden, want het probleem van criminelen
met een dubbel paspoort blijft nu op de plank liggen. De minister geeft weliswaar
aan dat zij bezig is met een wet waarin onder andere misdrijven met een terroristisch
oogmerk direct gevolg hebben voor het Nederlanderschap, maar ik denk dat iedereen
aan zijn water kan voelen dat het probleem zit bij al in Nederland aanwezige
allochtonen. Tot op de dag van vandaag ontbreken cijfers om de problematiek
te verduidelijken. Ik dien daarom de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de helft van alle misdrijven wordt gepleegd door mensen
met een buitenlandse afkomst;Varelavan mening dat er tot op heden in criminaliteitscijfers niet inzichtelijk
is gemaakt of het vreemdelingen of allochtonen betreft;verzoekt de regering, in toekomstige rapportages, naast onderscheid
tussen nationaliteiten, ook cijfers te rapporteren waarin inzichtelijk wordt
gemaakt of het een vreemdeling of een allochtoon betreft,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Varela. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 980(19637).De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Verdonk:Voorzitter. Ik zal de vragen van de verschillende sprekers beantwoorden
dan wel hun moties behandelen.In haar motie op stuk nr. 975 verzoekt mevrouw Vos de regering het voorstel
tot een nieuw beleidskader inzake de aanscherping van het vreemdelingenrechtelijke
openbareordebeleid in te trekken. Volgens mij heeft het debat van vanavond
duidelijk gemaakt dat ik dat niet van plan ben, maar dat ik achter deze aanscherping
sta. Ik ontraad dan ook aanneming van deze motie.In haar motie op stuk nr. 976 verzoekt mevrouw Vos de regering niet eerder
over te gaan tot aanscherping van het nieuwe vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid
dan nadat de Raad van State advies heeft uitgebracht en de Kamer over dit
advies gesproken heeft. Een aantal Kamerleden heeft al aangegeven dat deze
motie overbodig is. De wijziging van het beleid vergt een aanpassing van het
Vreemdelingenbesluit. Dat is een algemene maatregel van bestuur, dus de Raad
van State adviseert hier al over.Mevrouw Vos (GroenLinks):Als de motie inderdaad overbodig is omdat het al gebeurt, trek ik die
hierbij in.De voorzitter:Aangezien de motie-Vos (19637, nr. 976) is ingetrokken, maakt zij geen
onderwerp van beraadslaging meer uit.Minister Verdonk:Voorzitter. Ik kom bij de opmerkingen van de heer Dijsselbloem over symboolwerking
van de aanscherping. Het toetsen aan Europese richtlijnen gebeurt nu ook in
het huidige beleid. Dat blijft gebeuren in het toekomstige beleid. Het verschil
is dat wij nu niet meer allerlei administratieve rompslomp hebben om te blijven
turven, maar dat wij een duidelijk en eenduidig beleid hebben. Als er sprake
is van een veroordeling vanwege een misdrijf waarop in de wet een gevangenisstraf
staat, is dat voldoende om mensen terug te sturen naar het land van herkomst.
Natuurlijk zullen wij bij het uitwerken in verdere beleidsregels consequente
uitvoering van dit beleid nastreven.Ik dank de heer Wilders voor zijn steun voor dit beleid. Hij spreekt over
een zwabberend beleid inzake het intrekken van nationaliteiten en dergelijke.
Je kunt verschillende instrumenten gebruiken. Voor de groepen waarop de heer
Wilders doelt bij het intrekken van de dubbele nationaliteit hebben wij op
dit moment gekozen om andere instrumenten te hanteren.In de motie op stuk nr. 977 verzoekt de heer De Wit de regering om onderzoek
te doen naar de effectiviteit van het huidige vreemdelingenrechtelijke openbareordebeleid
en daarover de Kamer te rapporteren en tot die tijd geen aanpassing van de
glijdende schaal door te voeren. Mijn voorstel is gedaan op verzoek van de
Tweede Kamer om de glijdende schaal aan te scherpen. Daar ligt de politieke
beslissing om dit beleid scherper te laten zijn dan het huidige. Ik zie dan
ook geen reden om eerst onderzoek te doen naar de effectiviteit van het huidige
beleid en ontraad aanneming van deze motie.In haar motie op stuk nr. 978 verzoekt mevrouw Lambrechts de regering
bij de verdere uitwerking van de aanpassing van de glijdende schaal het alternatief
voorstel van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken als uitgangspunt te
nemen. De Tweede Kamer heeft meerdere keren bij verschillende gelegenheden
verzocht om bepaalde delicten, bijvoorbeeld mishandeling van de partner, in
de glijdende schaal op te nemen. Dat heb ik gedaan. Het gaat ook om een enkel
misdrijf. Ik ontraad aanneming van deze motie. Ik wijs erop dat ik wel degelijk
een deel van het advies van de ACVZ heb overgenomen. Het is altijd de beleidsvrijheid
van de verantwoordelijke minister om te bepalen wat hij of zij met een bepaald
advies doet.De heer Visser vroeg naar de organisatorische inbedding van dit nieuwe
beleid bij de IND. Dat zullen wij nog bekijken. Ik heb gezegd dat ik nader
zal onderzoeken of en zo ja hoe wij dat zullen doen. Ik zal de Kamer daarover
informeren.De heer Van der Staaij vroeg naar de nationale veiligheid. Het begrip "nationale
veiligheid" ziet op bescherming van de staatsveiligheid. Hierbij moet
men denken aan handelingen tegen de Staat gericht. Men kan dan denken aan
handelingen ter voorbereiding van terroristische activiteiten. Gezien de aard
van de handelingen tegen de Staat is nadere invulling niet goed mogelijk.
Zoals aangegeven in de vreemdelingencirculaire moet het wel gaan om concrete
aanwijzingen en dus niet per se om veroordelingen. Het kan wel, maar het hoeft
niet per se.Het is misschien goed om te melden dat het wetsvoorstel waarvan sprake
is in de motie-Varela, over de ontneming van de dubbele nationaliteit bij
een veroordeling wegens terroristische misdrijven, bij de Kamer ligt. Ik ga
graag in op een uitnodiging voor een debat op korte termijn.De heer Dijsselbloem (PvdA):De procedurele stand van zaken bij dat wetsvoorstel is dat wij het verslag
hebben ingediend en wachten op het antwoord van de minister. De indruk moet
niet ontstaan dat wij het laten liggen.De voorzitter:Dat is correct.Minister Verdonk:Ik heb die indruk zeker niet willen vestigen. Als het wel zo is overgekomen
bij de heer Dijsselbloem, bied ik daarvoor mijn excuses aan. Ik zal zorgen
dat de antwoorden zo snel mogelijk naar de Kamer komen.In de motie-Varela wordt de regering verzocht om in toekomstige rapportages
naast onderscheid tussen nationaliteiten ook cijfers op te nemen, waarin inzichtelijk
wordt gemaakt of het een vreemdeling of een allochtoon betreft. Ik begrijp
de ratio achter deze vraag. Hoe meer duidelijkheid wij hebben over de groepen
mensen die crimineel gedrag vertonen in Nederland, hoe beter wij maatregelen
kunnen nemen, maar dit is technisch heel complex. Wij moeten onderzoeken of
dat kan en hoe wij dat op een makkelijke manier kunnen vormgeven. Ik zeg toe dat ik dat ga onderzoeken en dat ik daarmee terugkom.In de motie van de heer Van Fessem wordt de regering verzocht om het middel
van ongewenstverklaring in principe standaard toe te passen op de vreemdelingen
die zijn genoemd in de eerste alinea. Voor een aantal misdrijven is dat reeds
standaard en voor een aantal misdrijven blijft een individuele belangenafweging
noodzakelijk. Ik wil aanneming van de motie dan ook ontraden.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Dat is toch een scherpe timing van de minister en van u allen in tweede
termijn. Ralf, de blindengeleidehond van onze stenografe Jenny, is erg blij
en staat nu voor het eerst in de Handelingen.Er zijn donderdag wel stemmingen, maar ik wil liefst zo min mogelijk stemmen.
Ik stel voor om over twee weken over de ingediende moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 23.15 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-582-607.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl