ECLI:NL:RBSGR:2008:BC6297, Rechtbank 's-Gravenhage, 11-03-2008, 295355 / KG ZA 07-1141
Rechtbank 's-Gravenhage — Uitspraak 
Datum: 2008-03-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: SEB, producent van huishoudelijke apparatuur, brengt een door haar ontworpen foodprocessor op de markt, waarvoor zij een geregistreerd Gemeenschapsmodel heeft verkregen. SEB heeft Philips gedagvaard. Stellende dat zij beschikt over een geldig Gemeenschapsmodel en dat de Philips foodprocessor HR 7620 en HR 7625 daarop inbreuk maakt, waardoor SEB schade lijdt, vordert SEB een Gemeenschapsmodelinbreukverbod en diverse nevenvorderingen. De vorderingen dienen te worden afgewezen, reeds omdat Philips geen andere economische activiteiten uitoefent dan het houden van aandelen en aldus geen inbreuk maakt of dreigt te maken op de Gemeenschapsmodelrechten van SEB. SEB had voor Nederland Philips DAP dienen te dagvaarden en voor zover het om andere markten binnen de EU dan de Nederlandse gaat de Philips-groepsmaatschappijen die op die betreffende markten het Philips apparaat op de markt brengen. Ten overvloede en op uitdrukkelijk verzoek van beide partijen, mede met het oog op het wellicht voorkomen van verdere procedures, die SEB, zoals zij ter zitting heeft aangegeven, nadrukkelijk in beraad houdt, gaat de voorzieningenrechter toch bij wege van obiter dictum over tot een voorlopige beoordeling van de inbreukvraag. Voorshands wordt geoordeeld dat het Philips apparaat geen inbreuk maakt op het ingeroepen Gemeenschapsmodel van SEB

vonnis
    
    RECHTBANK 'S-GRAVENHAGE
    
    
    Sector civiel recht
    
    zaaknummer / rolnummer: 295355 / KG ZA 07-1141
    
    Vonnis in kort geding van 11 maart 2008
    
    in de zaak van
    
    
      de rechtspersoon naar vreemd recht
      SEB S.A.S.,
      gevestigd te Selongey Cedex, Frankrijk
      eiseres,
      procureur mr. W. Heemskerk,
      advocaat mr. P.J.M. Steinhauser te Amsterdam,
    
    
    tegen
    
    
      de naamloze vennootschap
      KONINKLIJKE PHILIPS ELECTRONICS N.V.,
      gevestigd te Eindhoven,
      gedaagde,
      procureur mr. H.J.A. Knijff,
      advocaat mr. W.A. Hoyng te Amsterdam.
    
    
    
    Partijen zullen hierna SEB en Philips genoemd worden.
    
    
    
    1. De procedure
    
    
      1.1. Het verloop van de procedure blijkt in de eerste plaats uit:
      - de dagvaarding van 16 oktober 2007 met 7 producties;
      - de akte houdende overlegging producties zijdens Philips voor de zitting van 4 december
      2007 (prods. 1 t/m 6);
      - de mondelinge behandeling van 4 december 2007;
      - de bij gelegenheid van die behandeling overgelegde pleitnota van mr. Steinhauser;
      - de pleitnotities van mr. Hoyng voor deze mondelinge behandeling, met inbegrip van een
      kostenverantwoording zijdens Philips voor de vordering ex art. 1019h Rv.
    
    
    
      1.2. Vervolgens is de zaak na de mondelinge behandeling op 4 december 2007 aanvankelijk
      aangehouden in verband met schikkingsonderhandelingen tussen partijen - onder
      achterlating voor het geval vonnis zou moeten worden gewezen van ter zitting getoonde,
      hierna te bespreken foodprocessors voorzien van de merken KENWOOD, SEB en
      PHILIPS. Bedoeld overleg heeft niet geleid tot een minnelijke regeling, waarna SEB om
      vonnis heeft gevraagd bij brief van 11 februari 2008 van mr. Steinhauser. In reactie daarop
      heeft mr. Hoyng bij faxbrief van 12 februari 2008 het verzoek van zijn cliënte overgebracht
      tot "voortzetting resp. heropening van de behandeling resp. een tussenvonnis waarin een
      (schikkings)comparitie van partijen wordt bepaald." Dat verzoek van Philips is door de
      voorzieningenrechter bij e-mailbericht van 13 februari 2008 aan mrs. Steinhauser en Hoyng
      gemotiveerd afgewezen, waarbij tevens is beschikt dat vonnis zal worden gewezen.
    
    
    
      1.3. Aan het einde van de mondelinge behandeling is met partijen afgesproken dat in
      geval van vonniswijzen nog een nadere proceskostenopgave op de voet van de aanspraak uit
      hoofde van art. 1019h Rv zijdens SEB zou worden verschaft, waar Philips nog gelegenheid
      zou worden geboden om op te reageren. Bij e-mailbericht aan mrs. Steinhauser en Hoyng
      van 7 maart 2008 heeft de voorzieningenrechter om deze uitgebleven nadere opgave verzocht,
      welke vervolgens is verschaft door mr. Steinhauser per e-mail van gelijke datum en
      waarop instemmend is gereageerd door mr. Hoyng, eveneens bij e-mailbericht van gelijke
      datum.
    
    
    1.4. Vonnis is nader bepaald op heden.
    
    
    2. Uitgangspunten
    
    2.1. In kort geding kan van het navolgende worden uitgegaan.
    
    
      2.2. SEB is een producent van huishoudelijke apparatuur en behoort tot de SEB groep,
      die actief is in meer dan 120 landen. In Frankrijk wordt door SEB geopereerd onder het
      merk SEB, in Nederland gebeurt dat onder het merk TEFAL.
    
    
    
      2.3. Philips is een holdingmaatschappij, die behalve het houden van aandelen geen andere
      activiteiten uitoefent in het economische verkeer. Een (niet gedagvaarde) andere
      groepsmaatschappij, Philips Domestic Appliances and Personal Care B.V. (hierna: Philips
      DAP) brengt in Nederland onder het merk Philips huishoudelijke apparatuur op de markt.
      Elders in Europa gebeurt dat door andere Philips-groepsmaatschappijen (niet zijnde Philips).
    
    
    
      2.4. SEB brengt een door haar ontworpen zogenoemde foodprocessor op de markt,
      waarvoor zij een geregistreerd Gemeenschapsmodel onder nummer 000125562-0001 heeft
      verkregen door inschrijving op 13 januari 2004, terwijl prioriteit is ingeroepen vanaf 24
      september 2003, voor een keukenmachine (hierna ook: het (Gemeenschaps)model). De 7
      afbeeldingen uit deze inschrijving zijn de volgende (respectievelijk vooraanzicht (in de inschrijving
      0001.1, hierna de eerste afbeelding), achteraanzicht (0001.2, de tweede afbeelding),
      linkerzijkant (0001.3, de derde afbeelding), rechterzijkant (0001.4, vierde afbeelding),
      bovenaanzicht (0001.5, vijfde afbeelding), onderaanzicht (0001.6, zesde afbeelding) en als
      laatste, zevende afbeelding een perspectivisch aanzicht (0001.7)):
    
    
    
    
      
        foodprocessor SEB
        
          
        
      
    
    
    
    
      2.5. SEB brengt een foodprocessor op de markt onder de aanduiding ISEO, in Frankrijk
      onder het merk SEB, elders in Europa, waaronder Nederland onder het merk TEFAL (hierna
      ook : het Tefal apparaat). Op de situering van de naar boven uitstekende voedseltoevoertuit
      na (in vooraanzicht aan de rechterzijde in het model, in vooraanzicht aan de linkerzijde in de
      ISEO) voldoet dit keukenapparaat in hoofdzaak aan de modelkenmerken zoals ingeschreven.
      Dit keukentoestel ziet er als volgt uit:
    
    
    
    
      
        foodprocessor ISEO
        
          
        
      
    
    
    
    
      2.6. Philips DAP brengt in Nederland een PHILIPS Food Processor HR 7620 en HR
      7625 op de markt (hierna ook: het Philips apparaat), gelijk andere Philips-groepsmaatschappijen
      deze elders in Europa op de markt brengen met het navolgende uiterlijk:
    
    
    
    
      
        Philips apparaat
        
          
        
      
    
    
    
    
      2.7. Tot het vormgevingserfgoed van keukenmachines als de onderhavige behoort onder
      meer een door Kenwood op de markt gebrachte foodprocessor (hierna ook: het Kenwood
      apparaat) dat er als volgt uitziet:
    
    
    
    
      
        Kenwood apparaat
        
          
        
      
    
    
    
    2.8. SEB heeft Philips tevergeefs gesommeerd terzake van modelinbreuk.
    
    
    3. Het geschil
    
    
      3.1. Stellende dat zij beschikt over een geldig Gemeenschapsmodel en dat het Philips
      apparaat daarop inbreuk maakt, waardoor SEB schade lijdt, vordert SEB, onder het stellen
      van spoedeisend belang daarbij - samengevat - een Gemeenschapsmodelinbreukverbod en
      diverse nevenvorderingen, te weten een registeracccountantsgecertificeerd opgavebevel van
      de leverancier van het inbreukmakende apparaat en het totale aantal door Philips bestelde en
      afgenomen inbreukmakende apparaten, voorts van de afnemers daarvan met gespecificeerde
      afgenomen aantallen en in rekening gebrachte en ontvangen prijzen en van de genoten netto
      winst met specificatie van de ten laste van de bruto winst gebrachte bedragen, alles op straffe
      van dwangsommen, bepaling van een termijn ex art. 260 Rv (bedoeld zal zijn: art. 1019i
      Rv), kosten rechtens op de voet van art. 1019h Rv.
    
    
    
      3.2. Philips voert verweer - maar niet op het punt van het gestelde spoedeisend belang
      bij de gevorderde voorzieningen. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van
      belang, nader ingegaan.
    
    
    
    4. De beoordeling
    
    
      4.1. De vorderingen dienen te worden afgewezen, reeds omdat Philips geen andere
      economische activiteiten uitoefent dan het houden van aandelen en aldus geen inbreuk
      maakt of dreigt te maken op de Gemeenschapsmodelrechten van SEB. Zoals SEB ter zitting
      heeft erkend naar aanleiding van het terzake door Philips gevoerde en desgevraagd gehandhaafde
      formele verweer, had zij voor Nederland Philips DAP dienen te dagvaarden en voor
      zover het om andere markten binnen de EU dan de Nederlandse gaat de Philips-groepsmaatschappijen
      die op die betreffende markten het Philips apparaat op de markt brengen. Dat op
      een sommatiebrief gericht aan Philips zonder een voorbehoud te maken inhoudelijk is gereageerd
      door Philips' advocaat, zoals SEB aanvoert, maakt dat niet anders.
    
    
    
      4.2. Ten overvloede en op uitdrukkelijk verzoek van beide partijen, mede met het oog
      op het wellicht voorkomen van verdere procedures, die SEB, zoals zij ter zitting heeft aangegeven,
      nadrukkelijk in beraad houdt, zal toch bij wege van obiter dictum tot een voorlopige
      beoordeling van de inbreukvraag worden overgegaan.
    
    
    
      4.3. Voorshands wordt geoordeeld dat het Philips apparaat geen inbreuk maakt op het
      ingeroepen Gemeenschapsmodel van SEB. Daartoe wordt als volgt overwogen.
    
    
    
      4.4. Krachtens art. 85 lid 1 GModVo dient te worden uitgegaan van de geldigheid van
      het ingeschreven Gemeenschapsmodel waar SEB zich op beroept. Philips heeft de geldigheid
      van het ingeroepen model ook niet (langer) bestreden.
    
    
    
      4.5. Volgens art. 10 lid 1 GModVo is de vraag of het Philips apparaat bij de geïnformeerde
      gebruiker een andere algemene indruk wekt dan het ingeschreven Gemeenschapsmodel
      van SEB. Daarbij moet worden bedacht dat volgens art. 8 lid 1 GModVo een recht op
      een Gemeenschapsmodel niet geldt voor de uiterlijke kenmerken van een voortbrengsel die
      uitsluitend door de technische functie worden bepaald.
    
    
    
      4.6. In het midden kan blijven of de (wel zeer beperkte) benadering van Philips van de
      beschouwing van de inbreukvraag, met name met betrekking tot wat onder geïnformeerde
      gebruiker moet worden verstaan en wat het criterium van een andere algemene indruk zou
      behelzen, naar aanleiding van een recente uitspraak van de Engelse Court of Appeal van 10
      oktober 2007 in de zaak Procter & Gamble/Reckitt Benckiser [2007] EWCA Civ 936(1), de
      juiste is zoals zij voorstaat, maar SEB bestrijdt. Beschouwing van de kenmerken van het
      ingeschreven model enerzijds en het Philips apparaat anderzijds levert hoe dan ook het volgende
      beeld op.
    
    
    
      4.7. Volgens SEB is de combinatie van de volgende zes uiterlijke kenmerken van het
      model bepalend voor de algemene indruk die dit wekt bij de geïnformeerde gebruiker:
      a) een food processing bovengedeelte en een motorhuis vormend ondergedeelte,
      die beiden naar het midden toe taps toelopen op een wijze van een zandloper
      en uitmonden in een "band-vormig" middenrif of "taille"-gedeelte,
      b) waarbij het bovengedeelte transparant is uitgevoerd in tegenstelling tot het ondergedeelte,
      en
      c) de taille zich in het midden van het apparaat bevindt, en
      d) het handvat is bevestigd aan de - bezien vanuit de bedieningsknop aan de
      voorzijde - rechterkant van het bovengedeelte,
      e) waarbij de lijn, die wordt gevormd door de onderkant van het food processing
      gedeelte visueel doorloopt in de lijn, die wordt gevormd door de onderkant van
      het handvat,
      f) terwijl de tapstoelopende lijn van het food processing gedeelte niet wordt gevolgd
      daar waar het handvat aangrijpt op dit food processing gedeelte, maar
      juist een rechte, verticale lijn volgt, parallel met de lijn van de tegenovergelegen
      zijde van het handvat.
    
    
    
      SEBs centrale stelling dat het uiterlijk van het Philips apparaat op deze punten(2) overeenstemt
      en derhalve geen verschillende algemene indruk maakt dan die van het model, wordt
      verworpen op grond van het navolgende.
    
    
    
      4.8. Het uiterlijk van utilitaire huishoudelijke keukenapparaten als de onderhavige
      wordt in belangrijke mate - maar niet uitsluitend - bepaald door de verscheidene technische
      functies. Zo is een doorzichtige, trechtervormige(3) kom met toevoertuit(4) noodzakelijk waarin
      verscheidene soorten roterende messen kunnen worden geplaatst, voorzien van een
      oor/handvat en een (doorgaans: ondoorzichtig) motorhuis met een snoeropbergmogelijkheid
      en een draaiknop voor bediening in verschillende standen(5). Bij een trechtervormige kom is
      een omgekeerd trechtervormig motorhuis eveneens technisch bepaald, alleen al uit oogpunt
      van materiaalbesparing, terwijl de stevigheid een zo breed mogelijke basis voorschrijft. Ook
      geeft de trechtervorm bij de spuitgietproductie het technische voordeel dat deze makkelijker
      dan rechte cilindervormen uit de mal kan worden verwijderd, zodat in die zin ook sprake is
      van technische bepaaldheid. Al deze door Philips aangegeven elementen van technische
      bepaaldheid zijn door SEB naar voorlopig oordeel onvoldoende steekhoudend weersproken.
      Uit het door partijen geschetste vormgevingserfgoed is dan ook de vorm van een relatief
      (ten opzichte van de hoogte van het apparaat) brede "zandlopervorm" met een soort "taille"
      in het midden tussen kom en motorhuis (het Kenwood apparaat) bekend en "vrij". Dergelijke
      elementen komen niet in aanmerking voor modelrechtelijke bescherming, maar zijn niettemin
      naar voorlopig oordeel voor een belangrijk deel bepalend voor de algemene indruk
      die het apparaat wekt.
    
    
    
      4.9. De volgende modelrechtelijk relevante vormgevingskenmerken die blijken uit de
      Gemeenschapsmodelinschrijving van SEB zijn bij het aangevallen Philips apparaat naar
      voorlopig oordeel zodanig anders uitgevoerd, dat dit apparaat (net) vrijloopt, omdat aldus
      een modelrechtelijk relevante andere algemene indruk wordt gewekt:
    
    
    
      - het vooraanzicht: in het oog springende andere knop (groter in het Philips apparaat met een
      reliëfrand eromheen), verschillende taille (model: halverwege scheiding kom/motorhuis en
      onderbroken op ongeveer 1/3 deel in de breedte van rechts af bezien, vloeiender en ononderbroken
      bij het Philips apparaat), messenlade onderaan recht onder de knop (ontbreekt bij
      het Philips apparaat), geen zichtbare snoeroprolvoorziening aan de voorzijde (wel bij het
      Philips apparaat onderaan rondom het hele motorhuis), een zichtbare scheidingslijn rondom
      onderin het motorhuis denkbeeldig doorlopend ter hoogte van het handvat van de messenlade6
      (ontbreekt in het Philips apparaat);
    
    
    
      - het achteraanzicht: zichtbare uitstulping aan achteronderzijde van het motorhuis met twee
      nokken waar het snoer om kan worden gewonden met daartussenin een rooster voor de koeling
      (in het Philips apparaat ontbreken deze geprononceerd zichtbare uitstulpingen uit het
      model door een hele andere wijze van opbergen van het snoer (uit het oog door een binnen
      het motorhuis vallende oprolmogelijkheid rondom de gehele omtrek van het motorhuis),
      terwijl aan de achterzijde evenmin een zichtbare koelingsvoorziening is aangebracht (het
      koelingsrooster van het Philips apparaat zit aan de onderzijde van het motorhuis, onzichtbaar
      bij normaal gebruik), ook hier een zichtbare scheidingslijn rondom onderin het motorhuis
      (ontbreekt ook hier bij het Philips apparaat);
    
    
    
      - zijaanzichten: zichtbare uitstulpende nokken van de snoeroprolinrichting (ontbreekt bij het
      Philips apparaat);
    
    
    
      - geheel verschillende boven- en onderaanzichten (vooral onder(7): zichtbare messenlade van
      het model tegenover zichtbaar koelingsrooster van het Philips apparaat);
    
    
    
      - alle aanzichten: beduidend anders vormgegeven deksel van de kom, "afronding" aan onderzijde
      van model tegenover scherpuitgesneden snoeroproluitsparing met dunne onderkant
      in het Philips apparaat, slankere uitstraling van dit apparaat ten opzichte van het relatief
      robuustere model.
    
    
    
      De naar voorlopig oordeel wel in belangrijke mate(8) overeenstemmend vormgegeven handvatten
      volgens het model en het Philips apparaat maken niet, dat de in het oog springende
      hiervoor besproken afwijkende kenmerken toch geen andere algemene indruk wekken. Verder
      zijn de positionering van het handvat aan de rechterzijde en een centrale bedieningsdraaiknop
      naar voorlopig oordeel modelrechtelijk vrij, omdat dit in vrijwel alle foodprocessors
      zo wordt gedaan(9). Ook de positionering van het toevoertuit aan de rechterzijde is naar
      voorlopig oordeel niet bepalend voor de algemene indruk, wel de aan de bovenzijde uitstekende
      vorm daarvan (waar dan ook gepositioneerd), die volgens beide partijen terecht als
      technisch bepaald wordt gezien, zodat ook dit het vorenoverwogene niet anders maakt.
    
    
    
      4.10. Het vorenoverwogene leidt tot afwijzing van de gevorderde voorzieningen met
      veroordeling van SEB in de kosten conform de ter zake door Philips eerst bij gelegenheid
      van pleidooi verschafte verantwoording die niet door SEB is bestreden(10). Nu Philips geen
      aanspraak heeft gemaakt op uitvoerbaar bij voorraadverklaring van een eventuele proceskostenveroordeling te haren gunste, blijft uitvoerbaarverklaring bij voorraad achterwege.
    
    
    
    5. De beslissing
    
    De voorzieningenrechter
    
    5.1. wijst de gevorderde voorlopige voorzieningen af;
    
    
      5.2. veroordeelt SEB in de kosten van deze procedure op de voet van art. 1019h Rv, tot
      aan deze uitspraak aan de kant van Philips begroot op € 251,- aan verschotten en op
      € 23.383, 26 aan salaris procureur.
    
    
    
    
      Dit vonnis is gewezen door mr. G.R.B. van Peursem en in het openbaar uitgesproken op 11
      maart 2008 .
      rvp
    
    
    
    
    
    
      1Te vinden op http://www.bailii.org/ew/cases/EWCA/Civ/2007/936.html. Het is naar verluid de eerste appelbodemuitspraak van een Gemeenschapsrechtbank over deze materie.
      2 Althans, zo stelt zij bij pleidooi, de volgende vier "importante aspecten": getailleerde vorm met smalle middenstrook, vormgeving van het handvat, positionering van de toevoerkoker en de bedieningsknop in het centrum van de voorzijde, hetgeen enigszins afwijkt van haar in de dagvaarding geformuleerde, hiervoor genoemde zes punten.
      3 De trechtervorm is technisch bepaald, omdat dan met kleinere messen (zich uitstrekkend over de hele bodem) een groter volume verwerkt kan worden en bij kleinere messen met minder motorvermogen kan worden volstaan. Bovendien geeft dit betere voedselverwerking, doordat dit beter naar boven kan "kruipen" dan bij een rechte vorm.
      4 De toevoertuit is volgens beide partijen in ieder geval technisch bepaald.
      5 Weliswaar is het motorhuis niet technisch noodzakelijkerwijs aan de onderzijde van de voedselbak gesitueerd, maar dit is wel een zeer gebruikelijke positionering die naar voorlopig oordeel gelet op het vormgevingserfgoed niet modelrechtelijk te monopoliseren valt.
      6 Onduidelijk is gelet op de laatste, perspectivische afbeelding van de modelinschrijving of sprake is van een enkele of een dubbele scheidingslijn; in de uitvoering van het Tefal apparaat (maar dat is modelrechtelijk voor de inbreukvraag niet bepalend) is geen sprake van een tweede scheidingslijn, maar van een "knik" in het kunststof motorhuis.
      7 Mogelijk mag dit gelet op art. 4 lid 2 sub a GModVo evenwel geen rol spelen, zoals SEB heeft aangevoerd, omdat dit bij normaal gebruik niet zichtbaar zal zijn. Het geclaimde modelrecht verwijst evenwel in afbeelding 0001.6 uitdrukkelijk naar de onderzijde.
      8 Maar er zijn ook verschillen bij nadere beschouwing: duimuitsparing bovenop Philips deksel ter hoogte van het handvat, welk handvat anders dan in het model boven en onder is afgeplat ("rond" in het model, zie vooral de perspectivische afbeelding uit de inschrijving).
      9 Te zien op de website www.ciao.fr, waar SEB naar heeft verwezen als maatgevend voor het vormgevingserfgoed op dit gebied.
      10 De voorzieningenrechter merkt evenwel daaromtrent ambtshalve op dat het er niettegenstaande het onbestreden zijn gelaten van deze verantwoording alle schijn van heeft dat een nota wordt opgevoerd ("rekening augustus" ad € 1.774,87 die onder meer ziet op "prior art searches" (door octrooigemachtigden?), in welk kader tevens sprake is van een in de onderhavige zaak verder niet aan de orde zijnde "Argos catalogue") en mogelijk ook uren elders ("studie octrooien, advies" van mr. Hoyng) in rekening wordt gebracht die niet in de onderhavige zaak lijkt thuis te horen, maar in het partijen eveneens verdeeld houdende octrooigeschil, dat ter zitting kort ter sprake is gekomen. Nu SEB deze aldus onderbouwde verantwoording evenwel niet heeft bestreden, dient deze vordering tot veroordeling in de proceskosten van de kant van Philips op de voet van art. 1019h Rv conform die verantwoording
      te worden toegewezen.