ECLI:NL:RBLEE:1999:AA3723, Rechtbank Leeuwarden, 19-08-1999, 97/713 BESLU en 97/688 BESLU
Rechtbank Leeuwarden — Uitspraak 
Datum: 1999-08-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: -

424 / ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE LEEUWARDEN
      meervoudige kamer voor bestuursrechtelijke zaken
    
    
    
    Uitspraak ex artikel 8:70 van de Algemene wet bestuursrecht
    
    
    Reg.nrs.: 97/173 BESLU & 97/688 BESLU
    
    
    Inzake de gedingen tussen
    
    
    
      A en vier anderen, allen wonende te B,
      eisers,
      gemachtigde mr. drs. L.B. Dijkstra, juridisch medewerker in dienst
      van de Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (NLTO) te
      Leeuwarden,
    
    
    en
    
    
      het college van Gedeputeerde Staten van Fryslân , verweerder,
      gemachtigde J. Luinstra, medewerker bij de afdeling Milieu en
      Water van verweerders provincie.
    
    
    
    1. Procesverloop
    
    
      Bij brief van 4 december 1996 heeft verweerder eisers medede-
      ling gedaan van zijn uitspraak inzake het administratief beroep van
      eisers tegen het besluit van het college van volmachten van het
      voormalig waterschap Het Koningsdiep van 25 april 1996 inzake
      de vaststelling van de keur van dat waterschap.
    
    
    
      Bij besluit van 26 februari 1996 heeft verweerder eisers mede-
      deling gedaan van zijn uitspraak inzake het administratief beroep
      van eisers tegen het besluit van het voorlopig algemeen bestuur
      van het waterschap Sevenwolden van 20 november 1996 inzake
      de vaststelling van de keur van dat waterschap.
    
    
    
      Namens eisers is tegen die besluiten beroep ingesteld bij deze
      rechtbank.
    
    
    
      Verweerder heeft de op de zaken betrekking hebbende stukken
      ingezonden alsmede een verweerschrift ingediend.
    
    
    
      De zaken zijn, gevoegd met de beroepszaken met de reg.nrs.
      97/76 BESLU en 97/173 BESLU, behandeld ter zitting van de recht-
      bank, meervoudige kamer, gehouden op 29 januari 1999. Eisers
      zijn in persoon verschenen, vergezeld van hun gemachtigde.
      Verweerder is verschenen bij gemachtigde. Voor het waterschap
      Sevenwolden dat mede als rechtsopvolger van het waterschap Het
      Koningsdiep als derde-belanghebbende aan het geding deelneemt,
      zijn als gemachtigden verschenen R. Blaak, J.S. van der Velde en
      J. Haanstra, allen werkzaam bij het waterschap.
    
    
    2. Motivering
    
    
      De rechtbank gaat voor de beoordeling van het geschil uit van de
      volgende feiten en omstandigheden.
    
    
    
      Het voormalig waterschap Het Koningsdiep heeft bij besluit van 25
      april 1996 op grond van het bepaalde in art. 78 lid 1
      Waterschapswet een nieuwe keur vastgesteld. Bij dat besluit zijn
      tevens de tegen de ontwerp-keur ingediende bezwaarschriften,
      waaronder de bezwaarschriften van eisers, ongegrond verklaard.
    
    
    
      Bij brief van 8 juli 1996 hebben eisers administratief beroep
      ingesteld bij verweerder tegen dat besluit.
    
    
    
      De beroepen zijn behandeld ter zitting van verweerders kamer van
      24 oktober 1996. Partijen hebben ter zitting hun standpunten nader
      toegelicht. Bij brief van 5 december 1996 heeft verweerder het
      beroepschrift van eisers ongegrond verklaard.
    
    
    
      Op 1 januari 1997 is het waterschap het Koningsdiep in het kader
      van een waterschapsreorganisatie opgegaan in waterschap
      Sevenwolden. Bij besluit van het voorlopig algemeen bestuur van
      20 november 1996 is voor dit waterschap een nieuwe keur vast-
      gesteld. Ook tegen dat besluit hebben eisers administratief beroep
      ingesteld bij verweerder.
    
    
    
      Verweerder heeft, in overleg met partijen, afgezien van het houden
      van een behandeling van het beroep van eiser ter zitting van
      verweerders kamer. Bij besluit van 28 februari 1997 heeft
      verweerder het beroepschrift van eiser ongegrond verklaard.
    
    
    
      Eisers hebben tegen de beide besluiten van verweerder beroep
      ingesteld.
    
    
    Standpunten van partijen
    
    
      Eisers kunnen zich niet vinden in het bepaalde in art. 15 van de
      keur. In dat artikel is een algemene ontvangstplicht voor de
      aangrenzende percelen opgenomen voor maai- en baggerspecie
      afkomstig uit watergangen. Naar de mening van eisers dient die
      verplichting niet te gelden voor specie afkomstig van ecologische
      verbindingszones. Eisers hebben er op gewezen dat zij indertijd
      een strook grond langs de oevers van hun percelen in eigendom
      hebben overgedragen aan het waterschap ten behoeve van de
      inrichting van die strook tot een ecologische verbindingszone. Het
      waterschap heeft bij de eigendomsoverdracht gesteld dat de
      verantwoordelijkheid van onderhoud en beheer bij haar zou komen
      te liggen. Nu blijkt echter dat de ecologische verbindingszone bij
      de watergang wordt gevoegd en dat eisers verantwoordelijk
      worden voor ontvangst en afvoer van die specie. Eisers worden
      aldus vanwege het natuurvriendelijke beheer geconfronteerd met
      (hogere) kosten. Naar de mening van eisers dient de
      ontvangstplicht van art. 15 van de keur evenwel niet te gelden voor
      specie afkomstig uit ecologische verbindingszones aangezien het
      onderhoud van die zones noch op grond van de Waterschapswet
      en het Reglement van het waterschap noch op grond van de Wet
      op de waterhuishouding tot de taak van het waterschap behoort.
      Evenmin kan uit he eerste Waterhuishoudingsplan Friesland 1992-
      1995 van verweerders provincie en/of uit het waterkwaliteitsplan
      1994-1997 van het waterschap worden opgemaakt dat een
      dergelijke ontvangstplicht zou gelden.
    
    
    
      Verweerder is van mening dat de noodzaak van een algemene
      ontvangstplicht voor onderhoudsspecie voldoende vaststaat en dat
      artikel 15 derhalve terecht in de keur is opgenomen. Verweerder
      heeft in dat verband geconstateerd dat de bezwaren van eisers
      geen betrekking hebben op de verplichting op zich, maar zich
      richten tegen de toepassing daarvan in een bepaalde situatie, te
      weten bij ecologische verbindingszones. Naar de mening van
      verweerder zijn die bezwaren echter niet aan de orde. De afweging
      hoe in de praktijk in een concreet geval door het waterschap met de
      ontvangstplicht wordt omgegaan is primair een taak van het
      bestuur van het waterschap. De beoordeling hiervan valt buiten de
      bevoegdheid van verweerder ex art. 153 Waterschapswet.
    
    
    
      Namens het waterschap is gesteld dat in de onderhavige zaak de
      keur centraal staat en niet het door het waterschap gevoerde beleid
      met betrekking tot ecologische verbindingszones. Het Rijk heeft in
      het kader van de ruilverkaveling Opsterland gronden aangekocht
      en deze als ecologische verbindingszone ingericht. Het waterschap
      heeft op grond van zijn taakopvatting besloten eigendom, beheer
      en onderhoud van die zones op zich te nemen. In de bij de keur
      behorende toelichting is aangegeven dat het waterschap in
      gevallen dat de ontvangstplicht onevenredig zwaar is kan besluiten
      de specie zelf af te voeren of een vergoeding toe te kennen. Op dit
      moment wordt onderzoek verricht naar de omvang van de
      hoeveelheid specie die bij ecologische verbindingszones vrijkomt.
      Op grond van de resultaten van dat onderzoek zal het waterschap
      beslissen of al dan niet sprake is van een onevenredige belasting
      van de aanliggende eigenaren.
    
    
    In rechte
    
    
      Ingevolge het bepaalde in art. 8:2 aanhef en onder a van de
      Algemene wet bestuursrecht (Awb) kan geen beroep worden inge-
      steld tegen een besluit inhoudende een algemeen verbindend
      voorschrift of een beleidsregel. In art. 155 Waterschapswet is
      evenwel bepaald dat, in afwijking van voornoemd artikel, beroep
      kan worden ingesteld tegen een besluit van gedeputeerde staten
      ingevolge art. 153 lid 1 aanhef en onder a of c Waterschapswet.
      Laatstgenoemd artikel heeft betrekking op besluiten van een
      waterschap inzake de vaststelling of wijziging van een keur. Gelet
      hierop kunnen eisers ontvankelijk worden verklaard in hun beroep
      tegen de onderhavige besluiten.
    
    
    
      Vervolgens dient de rechtbank te beoordelen of de bestreden
      besluiten, voor zover aangevochten, in rechte stand kunnen
      houden.
    
    
    
      Het beroep tegen de keur van het voormalig waterschap Het
      Koningsdiep, zoals vastgesteld bij besluit van 25 april 1996
    
    
    
      De rechtbank stelt vast dat bij besluit van het voorlopig
      algemeen bestuur van het Waterschap Sevenwolden (het water-
      schap) van 3 januari 1997 onder meer de bestaande keur en Staat
      der werken van het voormalig waterschap Het Koningsdiep is
      ingetrokken.
    
    
    
      Gelet hierop dient de vraag te worden beantwoord of, en zo ja in
      hoeverre, eisers nog belang heeft bij een beoordeling van hun
      beroep door de rechtbank. Ter zitting hebben eisers gesteld dat
      hun belang zich beperkt tot de proceskosten verbonden aan het
      onderhavige beroep.
    
    
    
      De rechtbank acht de vraag of een proceskostenveroordeling moet
      worden uitgesproken onvoldoende aanleiding om tot een inhoude-
      lijke beoordeling van het beroep over te gaan. Art. 8:75 Awb stelt
      immers niet als eis dat de partij die in de proceskosten wordt
      beoordeeld in het ongelijk is gesteld.
    
    
    
      Het beroep van eisers dient derhalve niet-ontvankelijk te worden
      verklaard.
    
    
    
      De rechtbank acht voorts geen termen aanwezig verweerder te
      veroordelen in proceskosten van eisers. De intrekking van het
      onderhavige besluit heeft immers geen enkele relatie met de door
      eisers in beroep aangevoerde gronden. Bovendien hebben eisers
      exact dezelfde gronden aangevoerd tegen het besluit van het
      waterschap van 20 november 1996.
    
    
    
      Het beroep tegen de keur van het waterschap Sevenwolden, zoals
      vastgesteld bij besluit van 20 november 1996.
    
    
    
      Het beroep van eisers richt zich tegen het bepaalde in art. 15 van
      de keur. Dit artikel luidt als volgt:
    
    
    
      "1. Op percelen, gelegen aan wateren, waarvan het onderhoud
      geschiedt door of onder toezicht van het waterschap moet de
      specie worden ontvangen, die tot behoorlijk onderhoud ten
      behoeve van de af- en/of aanvoer uit die wateren wordt verwijderd.
    
    
    
      2.     De eigenaren van gronden, gelegen aan wateren, zijn ver-
      plicht de specie, die tot behoorlijk onderhoud ten behoeve  van de
      af- en/of aanvoer uit de wateren door of onder toezicht van het
      waterschap of door henzelf uit die wateren is verwijderd,
      minstens 5 meter van die wateren te verwijderen binnen een
      door het bestuur te stellen termijn."
    
    
    
      Het bezwaar van eisers tegen deze bepaling komt er op neer
      -kort gezegd- dat de uit dat artikel voortvloeiende algemene ont-
      vangsplicht voor maai- en baggerspecie uit watergangen tot gevolg
      heeft dat hij, als eigenaar van aangrenzende percelen, ook specie
      afkomstig uit ecologische verbindingszones dient te ontvangen –
      hetgeen (extra) kosten met zich meebrengt- terwijl beheer en
      onderhoud van die zones niet tot de wettelijke taken van het
      waterschap behoren. In de visie van eisers zou art. 15 zo dienen te
      worden geformuleerd dat specie afkomstig uit die ecologische
      zones van de algemene ontvangstplicht wordt uitgezonderd.
    
    
    
      De rechtbank stelt voorop dat met het in werking treden van de
      Waterschapswet op 1 januari 1992 (Stb. 1991, 702) geen uit-
      breiding van de wettelijke taken van het waterschap heeft
      plaatsgevonden. Blijkens het bepaalde in art. 1 Waterschapswet
      kan het waterschap alleen belast worden met taken, die de
      waterstaatkundige verzorging van een gebied betreffen. Hoofd-
      taken zijn de zorg voor de waterkering en de waterhuishouding en
      daarnaast de zorg voor één of meer andere waterstaatsaange
      legenheden zoals die van (vaar-)wegen. Wel heeft zich verande-
      ring voorgedaan in de wijze waarop het waterschap haar taken
      dient te vervullen. Zo is bij de parlementaire behandeling van de
      Waterschapwet de zogenoemde brede kijk waarmee de waterbe-
      heerder zijn taak zou dienen uit te oefenen aan de orde geweest
      en door de Kamer ondersteund. De aandacht van de waterbeheer-
      der richt zich daarbij niet meer uitsluitend op het water zelf, maar
      ook op de relevante omgeving daarvan. Daarbij zal recht gedaan
      moeten worden aan relaties van het waterbeheer met andere
      beleidsterreinen, waaronder die van natuur- en milieubeheer.
    
    
    
      Genoemde "brede kijk" laat evenwel onverlet dat -voor zover
      aanleg, inrichting, beheer en onderhoud van ecologische verbin-
      dingszones louter een functie hebben voor de natuur- die activi-
      teiten niet zien op de waterstaatkundige verzorging van een gebied
      en derhalve ook niet tot de primaire wettelijke taakopdracht van het
      waterschap kunnen worden gerekend danwel dienstig aan die
      taakopdracht kunnen worden geacht. Het komt de rechtbank dan
      ook voor dat in dat geval de aan het onderhoud van die zones
      verbonden (extra) kosten niet voor rekening kunnen worden
      gebracht van de eigenaren van de aangrenzende percelen, maar
      dat die kosten door het waterschap zelf dienen
      te worden gedragen.
    
    
    
      Anderzijds is de rechtbank van oordeel dat de noodzaak van een
      bepaling waarin de algemene ontvangsplicht voor onderhouds-
      specie is opgenomen buiten twijfel is en dat een dergelijke bepaling
      in een keur node gemist kan worden. Bovendien richten de
      bezwaren van eisers zich niet tegen de algemene ontvangstplicht
      op zich maar tegen de toepassing van die plicht in een concreet
      geval. Hoe het waterschap in het geval van specie afkomstig uit
      ecologische verbindingszones met die ontvangstplicht zal
      omgaan, is afhankelijk van het onderhoudsregiem dat voor een
      bepaalde watergang van toepassing is. Dit regiem vloeit op haar
      buurt weer voort uit door verweerder ter zake vastgesteld beleid,
      hetwelk buiten de kaders van het onderhavige beroep valt.
    
    
    
      Voorts is de rechtbank van oordeel dat art. 15 van de keur de
      belangen van eisers voorshands voldoende beschermt nu blijkens
      de toelichting op dit artikel de hoeveelheid uitkomende specie voor
      het waterschap aanleiding kan zijn de specie zelf af te voeren,
      respectievelijk de veroorzaakte schade aan gronden te vergoeden,
      voor zover ingevolge het bepaalde in art. 21 van de keur die
      schade redelijkerwijs niet ten laste van de betrokken ingeland
      kunnen blijven. In dat verband kan nog worden opgemerkt dat het
      waterschap ingenieursbureau Oranjewoud opdracht heeft gegeven
      onderzoek te doen naar de toename van de hoeveelheid
      vrijkomende specie bij ecologische verbindingszones. De
      rechtbank kan zich voorstellen dat, voor zover uit dat onderzoek
      zou blijken van een duidelijke toename van specie uit die zones,
      het waterschap aan hetgeen in de toelichting op art. 15 van de
      keur is vermeld, uitvoering zal geven.
    
    
    
      De rechtbank is van oordeel dat, gelet op het voorgaande, het
      bestreden besluit in rechte stand kan houden en dat het beroep van
      eisers ongegrond dient te worden verklaard.
    
    
    
      De rechtbank acht geen termen aanwezig voor het uitspreken van
      een proceskostenveroordeling.
    
    
    
    3. Beslissing
    
    De rechtbank:
    
    
      -       verklaart het beroep tegen het besluit van 25 april 1998 niet-
      ontvankelijk
      -       verklaart het beroep tegen het besluit van 20 november 1998
      ongegrond.
    
    
    
    
    
      Aldus gegeven door mr. C.H. de Groot, voorzitter en mrs. P.G.
      Wijtsma en P. Schulting, rechters, en in het openbaar
      uitgesproken op  19 augustus 1999 door voornoemde voorzitter in
      tegenwoordigheid van mr. B.M. van der Doef als griffier.
    
    
    
    B.M. van der Doef         C.H. de Groot
    
    
    
      Tegen deze uitspraak staat voor partijen het rechtsmiddel hoger
      beroep open. Gelijke bevoegdheid komt toe aan andere
      belanghebbenden, zulks behoudens het bepaalde in artikel 6:13
      juncto 6:24 Awb.
      Indien u daarvan gebruik wenst te maken dient u binnen zes
      weken na de dag van verzending van de uitspraak een brief
      (beroepschrift) alsmede een afschrift van deze uitspraak te zenden
      aan:
    
    
    
      de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
      Postbus 20019
      2500 EA Den Haag
    
    
    
      In het beroepschrift vermeldt u waarom u de uitspraak niet juist
      vindt.
    
    
    Afschrift verzonden op: