ECLI:NL:CBB:2001:AB0897, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 31-03-2001, AWB 01/227
College van Beroep voor het bedrijfsleven — Uitspraak 
Datum: 2001-03-31 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht

Samenvatting: -

De president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven
    
    
      No.AWB 01/227						31 maart 2001
      	11230
    
    
    
    
    Uitspraak op het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak van:
    
    
      1. A, wonende te B,
      2. C, wonende te B,
      3. D, gevestigd te E,
      4. F, gevestigd te G,
      5. H, gevestigd te I,
      6. J, gevestigd te K,
      7. L, gevestigd te M,
      8. N, gevestigd O,
      gemachtigden: mr N.J.M. de Munnik en mr J.J. Feenstra, advocaten te Rotterdam, 
      tegen
      1. De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, te 's-Gravenhage,
      2. De directeur van de Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees, te 's-Gravenhage,
      hierna individueel en gezamenlijk mede aan te duiden als verweerder,
      gemachtigden: mr J.C.M. Oudshoorn en mr G.P.G. Kunst, werkzaam bij verweerder, en mr 
      G.J.H. Houtzagers, advocaat te 's-Gravenhage.
    
    
    
    
    
      1.	De procedure
      Op 30 maart 2001 hebben verzoeksters aan verweerder op  de kortst mogelijke termijn, bij 
      voorkeur binnen een uur ontheffing verzocht van de maatregel een honderdtal 
      Schoonebeeker Heideschapen (alsmede veertig lammeren) te vaccineren tegen mond- en 
      klauwzeer in afwachting van het doden, alsmede ontheffing van de maatregel deze dieren 
      te doden. 
      Eveneens op 30 maart 2001 hebben verzoekers tegen het uitblijven van een schriftelijke 
      besluit van de zijde van verweerder, hetgeen zij hebben gekwalificeerd als een fictieve 
      weigering, een bezwaarschrift ingediend bij verweerder.
    
    
    
      Op dezelfde datum hebben verzoekers bij de president verzocht terzake een voorlopige 
      voorziening te treffen inhoudende schorsing van het besluit de Schoonebeeker 
      Heideschapen te doden alsmede schorsing van het besluit deze schapen te vaccineren 
      gevolgd door doden. Subsidiair verzoeken verzoekers bij niet-schorsing van de maatregel 
      tot vaccinering gevolgd door doding te bepalen dat tussen de vaccinering en de doding een 
      zodanige ruime periode zal liggen dat een beslissing van de Europese Commissie kan 
      worden uitgelokt en tevens prejudici‰le vragen kunnen worden gesteld.
      De president heeft de zaak behandeld ter zitting van 30 maart 2001, alwaar partijen bij 
      monde van hun gemachtigden hun standpunt nader hebben uiteengezet.
      De president heeft de besluiten in afwachting van de uitspraak geschorst.
      Na sluiting van de behandeling hebben partijen  de president nadere stukken doen 
      toekomen.
      2.	De grondslag van het geschil
      2.1	De considerans, alsmede de artikelen 2, 4, 5, 9, 13 en 16 van Richtlijn nr. 85/511/EEG van 
      de Raad van de Europese Gemeenschappen van 18 november 1985 tot vaststelling van 
      gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van mond- en klauwzeer, zoals nadien 
      enkele malen gewijzigd (PbEG L315, hierna: de Richtlijn), luiden, voor zover hier van 
      belang, als volgt:
      "	(.)
      	Overwegende dat, zodra de aanwezigheid van de ziekte wordt vermoed, 
      maatregelen moeten worden getroffen om de ziekte onmiddellijk doeltreffend 
      te kunnen bestrijden nadat bevestiging van het vermoeden is verkregen; (.)
      	(.)
    
    
    
      					Artikel 2
      	(.)
      	Voorts wordt verstaan onder:
      	a) (.)
      	b) (.)
    
    
    
    
      	c) besmet dier: alle voor de ziekte vatbare dieren waarop:
      	- klinische symptomen of na het slachten letsels werden vastgesteld die op 
      mond- en klauwzeer kunnen duiden, of
      	- de aanwezigheid van mond- en klauwzeer officieel werd vastgesteld na 
      laboratoriumonderzoek;
      	d) van besmetting verdacht dier: alle voor de ziekte vatbare dieren die klinische 
      symptomen of na het slachten letsels vertonen, zodat met recht de 
      aanwezigheid van mond- en klauwzeer mag worden vermoed;
      	e) van besmetting verdacht dier: alle voor de ziekte vatbare dieren die - 
      volgens de ingewonnen epizo”tiologische inlichtingen - rechtstreeks of 
      onrechtstreeks in contact kunnen zijn geweest met het mond- en 
      klauwzeervirus.
    
    
    
      					Artikel 4
      	1. De Lidstaten zien erop toe dat, wanneer er zich op een bedrijf een of meer 
      van besmetting verdachte dieren bevinden, onverwijld een officieel onderzoek  
      wordt ingesteld om na te gaan of deze ziekte al dan niet aanwezig is, en in het 
      bijzonder dat de offici‰le dierenarts de passende monsters neemt of laat nemen 
      voor laboratoriumonderzoek.
      	Zodra de bevoegde autoriteit van de verdenking in kennis gesteld is, laat zij het 
      bedrijf onder officieel toezicht plaatsen en geeft zij met name opdracht:
      	- alle dieren van alle categorie‰n voor de ziekte vatbare dieren op het bedrijf te 
      tellen en voor iedere categorie het aantal dieren aan te geven dat reeds 
      gestorven is dan wel mogelijk besmet is; bij de telling moeten ook de dieren in 
      aanmerking worden genomen die in de periode van verdenking geboren en 
      gestorven zijn; de gegevens van deze telling moeten op verzoek worden 
      overgelegd en kunnen bij elke inspectie worden gecontroleerd,
      	- alle voor de ziekte vatbare dieren op het bedrijf op stal te houden of onder te 
      brengen op andere plaatsen waar zij ge‹soleerd kunnen worden,
      	(.)
      	2. De bevoegde autoriteit kan de in lid 1 bedoelde maatregelen uitbreiden tot de 
      onmiddellijk aangrenzende bedrijven wanneer in verband met de ligging 
      hiervan, de plaatselijke situatie of de contacten met de dieren van het bedrijf 
      die van de ziekte worden verdacht, voor een eventuele besmetting moet worden 
      gevreesd.
      	3. De in de leden 1 en 2 genoemde maatregelen worden pas opgeheven 
      wanneer officieel is vastgesteld dat het vermoeden van mond- en klauwzeer 
      niet langer bestaat.
    
    
    
      					Artikel 5
      	Zodra is bevestigd dat zich in een bedrijf een of meer dieren als omschreven in 
      artikel 2, onder c, bevinden, zien de Lid-Staten erop toe dat de bevoegde 
      autoriteit de volgende maatregelen neemt:
      	1. De offici‰le dierenarts neemt de passende monsters of laat deze nemen met 
      het oog op de onderzoeken door het in de bijlage vermelde laboratorium, 
      wanneer deze monsternemingen en onderzoeken niet zijn verricht tijdens de 
      periode van verdenking overeenkomstig artikel 4, lid 1, eerste alinea;
      	2. naast de in artikel 4, lid 1, genoemde maatregelen, worden onverwijld de 
      volgende maatregelen getroffen:
      	- worden alle voor de ziekte vatbare dieren op het bedrijf onder officieel 
      toezicht ter plaatse afgemaakt, op zodanige wijze dat alle gevaar voor 
      verspreiding van het mond- en klauwzeervirus kan worden voorkomen,
      	- worden voornoemde dieren, na het afmaken, onder officieel toezicht 
      vernietigd, op zodanige wijze dat alle gevaar voor verspreiding van het mond- 
      en klauwzeervirus kan worden voorkomen,
      	(.)
      	3. de onder 1 bedoelde bepalingen kunnen buiten werking worden gesteld 
      wanneer een secundaire besmettingshaard optreedt die epidemiologisch is 
      verbonden met een primaire besmettingshaard waarvoor reeds monsters zijn 
      genomen;
      	4. de bevoegde autoriteit kan de onder 1 bedoelde maatregelen uitbreiden tot de 
      onmiddellijk aangrenzende bedrijven, wanneer in verband met de ligging 
      hiervan, de plaatselijke situatie of de contacten met de dieren van het bedrijf 
      waar de ziekte werd geconstateerd, voor een besmetting moet worden gevreesd.
    
    
    
      					Artikel 9
      	1. De Lid-Staten zien erop toe dat - zodra de diagnose van mond- en klauwzeer 
      officieel is gesteld - de bevoegde autoriteit rondom het besmette bedrijf een 
      beschermingsgebied met een straal van minstens 3 km en een toezichtgebied 
      met een straal van minstens 10 km afbakent. Bij de afbakening van deze 
      gebieden moet rekening worden gehouden met natuurlijke hindernissen en de 
      mogelijkheid om controles uit te voeren en met de technologische vooruitgang 
      die het mogelijk maakt de mogelijke verspreiding van het virus door de lucht of 
      anderszins te voorzien; zo nodig moet de afbakening in het licht van deze 
      factoren worden herzien.
      	2. (..)
    
    
    
      					Artikel 13
      	1. De Lid-Staten zien erop toe dat:
    
    
    	-	het gebruik van mond- en klauwzeervaccins verboden wordt,
    
    	(.)
    
    
      	3. Onverminderd het bepaalde in lid 1 met betrekking tot het gebruik van 
      mond- en klauwzeervaccins, kan worden besloten een noodvaccinatie uit te 
      voeren op een wijze die een volledige immuniteit van de dieren garandeert, 
      wanneer de aanwezigheid van mond- en klauwzeer is bevestigd en de ziekte 
      zich op grote schaal dreigt te verspreiden. De in dat geval te nemen 
      maatregelen hebben met name betrekking op:
    
    
    
      	- de omvang van het geografisch gebied waar de noodvaccinatie moet worden 
      uitgevoerd,
    
    
    
      	- soort en leeftijd van de te vaccineren dieren,
      	- duur van de vaccinatiecampagne,
    
    
    
      	- een specifiek verbod op verplaatsing voor gevaccineerde dieren en de 
      produkten daarvan,
    
    
    	- het specifieke merken en registreren van de gevaccineerde dieren, 
    
    	- andere in verband met de noodsituatie vereiste maatregelen.
    
    
      	Het besluit om tot noodinenting over te gaan wordt genomen door de 
      Commissie, in samenwerking met de betrokken Lid-Staat, volgens de 
      procedure van artikel 16. Bij dit besluit wordt in het bijzonder rekening 
      gehouden met de dichtheid van de veebezetting in sommige gebieden en de 
      noodzaak speciale rassen te beschermen.
    
    
    
      	In afwijking van de eerste alinea mag het besluit om tot noodinenting rond de 
      ziektehaard over te gaan evenwel worden genomen door de betrokken Lid-
      Staat na kennisgeving aan de Commissie, mits de wezenlijke belangen van de 
      Gemeenschap niet in gevaar worden gebracht. Dit besluit wordt onmiddellijk 
      ge‰valueerd in het kader van het Permanent Veterinair Comit‚ volgens de 
      procedure van artikel 16.
    
    
    
      					Artikel 16
      	1. In de gevallen waarin wordt verwezen naar de in dit artikel omschreven 
      procedure, leidt de Voorzitter van het bij Besluit 68/361/EEG ingestelde 
      Permanent Veterinair Comit‚, hierna het "Comit‚" te noemen, deze procedure, 
      hetzij op eigen initiatief, hetzij op verzoek van een Lid-Staat, onverwijld in bij 
      het Comit‚.
    
    
    
      	2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het Comit‚ een ontwerp voor 
      van de te nemen maatregelen. Het Comit‚ spreekt zich uit met de meerderheid 
      van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor 
      de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient 
      te nemen. Bij stemming in het Comit‚ worden de stemmen van de 
      vertegenwoordigers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd 
      artikel. De Voorzitter neemt niet aan de stemming deel.
    
    
    
      	3. De Commissie stelt de maatregelen vast en legt deze onmiddellijk ten 
      uitvoer wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het Comit‚. 
      Wanneer zij hiermee niet in overeenstemming zijn of wanneer het Comit‚ geen 
      advies heeft uitgebracht, doet de Commissie onverwijld een voorstel aan de 
      Raad betreffende de te nemen maatregelen. De Raad stelt de maatregelen vast 
      met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.
    
    
    	
    
    
    
    
      Indien de Raad binnen een termijn van 15 dagen na de indiening van het 
      voorstel geen maatregelen heeft genomen, stelt de Commissie de voorgestelde 
      maatregelen vast en legt zij deze onmiddellijk ten uitvoer, behalve wanneer de 
      Raad zich met gewone meerderheid tegen deze maatregelen heeft 
      uitgesproken."
    
    
    
      De Beschikking 2001/246/EG van de Europese Commissie van 27 maart 2001 (hierna: de 
      Beschikking) houdt onder meer het volgende in:
      "	Overwegende hetgeen volgt:
    
    
    (.)
    
    
      (6)  Het op grote schaal doden van dieren op besmette of verontreinigde 
      bedrijven kan er al snel toe leiden dat de capaciteit voor het veilig 
      vernietigen van karkassen is opgebruikt waardoor onvermijdelijk vertraging 
      ontstaat bij het preventief doden, wat dan weer kan leiden tot verdere 
      verspreiding van het virus.
    
    
    (.)
    
    
      (9)	Toepassing van vaccinatie zal onvermijdelijk de status ten aanzien van 
      mond- en klauwzeer in het internationale handelsverkeer in het gedrang 
      brengen, niet alleen voor de lidstaat of het deel van het grondgebied van de 
      lidstaat waar vaccinatie wordt uitgevoerd.
    
    
    (.)
    
    						Artikel 1
    
    Voor de toepassing van deze beschikking gelden de onderstaande definities:
    
    (.)
    
    
      2.	Suppressievaccinatie: noodvaccinatie van dieren van gevoelige soorten op 
      ge‹dentificeerde bedrijven in een bepaald gebied, het vaccinatiegebied, die 
      uitsluitend wordt uitgevoerd in combinatie met preventieve doding als 
      omschreven in punt 1.
    
    
    
      Deze vaccinatie heeft ten doel de hoeveelheid circulerend virus en het risico 
      van virusverspreiding buiten het omschreven gebied dringend te 
      verminderen, zonder evenwel vertraging bij het preventief doden te 
      veroorzaken.
    
    
    (.)
    
    
      1. Onverminderd Richtlijn 85/511/EEG, en met name de artikelen 4, 5 en 9, 
      mag Nederland besluiten gebruik te maken van suppressievaccinatie onder 
      de in de bijlage vastgestelde voorwaarden.
    
    
    (.)
    
    
      	Voorwaarden voor de toepassing van suppressievaccinatie bij de 
      bestrijding en uitroeiing van mond- en klauwzeer op grond van 
      artikel 13, lid 3, van Richtlijn 85/511/EEG
    
    
    
      1.
      Omvang van het geografische gebied 
      waar suppressievaccinatie wordt 
      toegepast
      Het vaccinatiegebied omvat een gebied met 
      een straal van maximaal 2 km rond een bedrijf 
      waarvoor de in artikel 4 of artikel 5 van 
      Richtlijn 85/511/EEG vastgestelde beperkende 
      maatregelen worden toegepast."
    
    
    
    
      Bij de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (hierna: de Wet) is onder meer het 
      volgende bepaald:
      "	Artikel 15
      (.)
      	4. Bij algemene maatregel van bestuur wordt bepaald wanneer dieren als 
      verdachte dieren moeten worden aangemerkt.
    
    
    
      	Artikel 17
      	1. Onze Minister kan hetzij voor geheel Nederland, hetzij voor bepaalde 
      gedeelten daarvan, bevelen dat dieren die door een besmettelijke dierziekte 
      kunnen worden aangetast, daartegen op een door hem, te bepalen wijze 
      voorbehoedend worden behandeld, worden gemerkt, worden opgesloten of 
      aangelijnd, dan wel voor die dieren andere maatregelen bevelen ter 
      voorkoming van overbrenging van besmetting.
      	2. Indien de besmettelijke dierziekte is aangewezen in overeenstemming met 
      Onze Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur geeft Onze Minister 
      de in het eerste lid bedoelde bevelen in overeenstemming met Onze Minister 
      van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur.
    
    
    
      	Artikel 21
      	1. Een door Onze Minister aangewezen ambtenaar deelt de burgemeester, zo 
      nodig na overleg met het hoofd van de voor de provincie waar het geval zich 
      heeft voorgedaan, door de stichting genoemd in artikel 82 aangewezen of 
      ingestelde gezondheidsdienst voor dieren, zo spoedig mogelijk mede welke 
      maatregelen tot bestrijding van de ziekte door hem nodig worden geacht.
      	2. De burgemeester neemt de nodig geachte maatregelen zo spoedig mogelijk.
      3. In spoedeisende gevallen  neemt de in het eerste lid bedoelde ambtenaar deze
      	maatregelen zelf en stelt hij de burgemeester daarvan onmiddellijk in kennis.
    
    
    
      	Artikel 22
      	1. De in artikel 21 bedoelde maatregelen kunnen zijn:
      (.)
      	f. het doden van zieke en verdachte dieren;
      	(.)
      j. het behandelen van dieren op een door Onze Minister aangegeven wijze.
      	2. (.)
    
    
    
      	Artikel 36
      	1. Het is verboden om zonder redelijk doel of met overschrijding van hetgeen 
      ter bereiking van zodanig doel toelaatbaar is, bij een dier pijn of letsel te 
      veroorzaken dan wel de gezondheid of het welzijn van een dier te benadelen.
      2. Tot de in het eerste lid verboden gedragingen worden in ieder geval 
      gerekend:
      a. een dier arbeid doen verrichten, welke kennelijk zijn krachten te boven gaat 
      of waartoe het uit hoofde van zijn toestand ongeschikt is;
      b. een koe met overvolle uier vervoeren of op een markt of openbare verkoping 
      ten verkoop houden;
      c. bij de verlossing van een koe gebruik te maken van dierlijke trekkracht of 
      van een niet door Onze Minister daarvoor toegelaten krachttoestel;
      d. een hond als trekkracht gebruiken.
      3. Een ieder is verplicht hulpbehoevende dieren de nodige zorg te verlenen.
    
      
    
      	Artikel 107
      	1. Onze Minister kan, voor zover het belang van de gezondheid of het welzijn 
      van dieren zich daartegen niet verzet, van het bij of krachtens deze wet 
      bepaalde vrijstelling of ontheffing verlenen.
      2. Een vrijstelling of ontheffing van het bij of krachtens de artikelen 97 tot en 
      met 99 bepaalde alsmede van een voorschrift dat tevens in het belang is van de 
      bestrijding van een dierziekte die is aangewezen in overeenstemming met Onze 
      Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur wordt in overeenstemming 
      met Onze Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur verleend.
      3. Aan een vrijstelling of ontheffing kunnen voorschriften of voorwaarden 
      worden verbonden. Zij kunnen onder beperkingen worden verleend. Zij kunnen 
      te allen tijde worden ingetrokken.
    
    
    
      	Artikel 109
      	Tegen een op grond van deze wet genomen besluit kan een belanghebbende 
      beroep instellen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. 
    
    
    
    
    
    
    
      	Artikel 111
      	Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen ter uitvoering van 
      krachtens het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
      Gemeenschap vastgestelde verplichtingen inzake onderwerpen waarop deze 
      wet van toepassing is, regelen worden gesteld waarbij kan worden afgeweken 
      van bepalingen van deze wet."
    
    
    
      Artikel 2, aanhef en onder c, van het Besluit verdachte dieren van het Besluit, waarbij in de 
      considerans onder meer wordt verwezen naar de Richtlijn, alsmede naar de artikelen 15, 
      vierde lid, en 111, van de Wet, luidt, voor zover hier van belang, als volgt:
      "	Dieren worden als verdachte dieren aangemerkt, indien:
      	c. de aangewezen ambtenaar redenen heeft om aan te nemen dat de dieren in de
      	gelegenheid zijn geweest om te worden besmet, en de diersoort voor de 
      desbetreffende besmettelijke dierziekte vatbaar is."
    
    
    
      De Regeling noodvaccinatie mond- en klauwzeer 2001 van 21 maart 2001 houdt het 
      volgende in:
      "	Artikel 1
    
    
    
      Voor mond- en klauwzeer gevoelige dieren binnen een van de op grond van de 
      artikelen 17 en 30 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren 
      aangewezen toezichtsgebieden inzake mond- en klauwzeer, worden in een door 
      de directeur van de Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees te bepalen 
      zone rond de ziektehaard overeenkomstig de door hem gegeven aanwijzingen 
      gevaccineerd tegen mond- en klauwzeer.
    
    
    Artikel 2
    
    
      Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling noodvaccinatie mond- en 
      klauwzeer 2001.
    
    
    Artikel 3
    
    
      Deze regeling wordt op 21 maart 2001 om 19:15 uur bekendgemaakt aan de 
      media en treedt onmiddellijk daarna in werking.
    
    
    Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst."
    
    
      2.2.	Bij de beoordeling van het verzoek om voorlopige voorziening gaat de president uit van de 
      volgende feiten en omstandigheden
      -	Verzoekers hebben zich op 29 maart 2001 gewend tot de president van de 
      arrondissementsrechtbank te Zutphen teneinde via een kort geding te voorkomen dat 
      maatregelen met betrekking tot een honderdtal aan verzoekers onder 1 en 2 
      toebehorende schapen (met veertig lammeren) zouden plaatsvinden, alvorens zij door 
      een rechter zouden zijn gehoord. 
      -	Blijkens een  27 maart 2001 door de RVV-dierenarts P ondertekende rapportage zijn 
      bij zijn bezoek op deze dag aan het bedrijf van Q te B klinische verschijnselen 
      geconstateerd die duiden op mond- en klauwzeer.
      -	Het honderdtal schapen (met veertig lammeren) van verzoekers onder 1 en 2  
      bevinden zich binnen een straal van 2 kilometer van het bedrijf van Q op de Tongerse 
      heide.
      - 	De schapen behoren tot het ras van de Schoonebeeker Heideschapen; dit ras is 
      aangemerkt als een zeldzame huisdierras.
      -	Blijkens informatie van oktober 2000 gegeven door de Stamboekverenigingen aan de 
      Foktechnisch Inspecteur Zeldzame Huisdierrassen waren in Nederland in totaal 
      12.714 dieren aanwezig die behoren tot de groep der zeldzame huisdierrassen, 
      waarvan 11.564 vatbaar zijn voor mond- en klauwzeer.
      -	Blijkens voormelde informatie waren er in totaal 1.318 Schoonebeeker Heideschapen 
      waarvan 1.296 vrouwelijke dieren waarmee wordt gefokt. Er waren 22 mannelijke 
      dieren waarmee wordt gefokt. De trend was toenemend, de status volgens FAO-
      normen bedreigd-zich handhavend.
    
     
    
    
    
    
    
      3.	Het standpunt van verzoekers
      Op 30 maart 2001 hebben verzoekers een verzoek tot ontheffing van door verweerder met 
      betrekking tot het honderdtal schapen (met veertig lammeren) te nemen maatregelen van 
      doding danwel vaccinering gevolgd door doding bij verweerder ingediend. Verweerder 
      heeft niet binnen de door verzoekers gestelde termijn op het verzoek gereageerd. Dit komt 
      neer op een fictieve weigering van verweerder tot het nemen van de gevraagde besluiten 
      over te gaan.
      Verzoekers onder 1 en 2 zijn eigenaars van de schapen, verzoekers 3 tot en met 6 hebben 
      een direkt belang bij het begrazen van heidegebieden (waaronder sommige natuur-
      monumenten) met de onderhavige (soort) heideschapen en verzoekers onder 7 en 8 houden 
      zich direkt bezig met  voortbestaan van het Schoonebeeker Heideschaap.
      De Richtlijn geeft een betrekkelijk gedetailleerd beeld van verplichtingen van de lidstaten. 
      De Richtlijn schrijft de ruiming in het onderhavige geval niet voor en biedt er ook geen 
      grondslag hiervoor. Er zijn goede argumenten aan te voeren voor de stelling dat de 
      Richtlijn een uitputtende regeling bevat voor de bestrijding van mond- en klauwzeer.
      De Beschikking schrijft alleen voor dat, indien al tot noodenting wordt overgegaan, de 
      dieren waarop de noodenting is uitgevoerd worden geruimd. De beschikking schrijft niet 
      voor tot noodenting over te gaan. De vraag kan gesteld worden in hoeverre de Commissie 
      bij de opstelling rekening heeft gehouden met de noodzaak speciale rassen te beschermen.
      De Gemeenschap is toegetreden tot de verdragen inzake de biologische diversiteit en 
      inzake het behoud van wilde planten en dieren en hun natuurlijke milieu in Europa. 
      Toetreding tot deze verdragen door de Gemeenschap brengt ingevolge het bepaalde in  
      artikel 300, lid 7, EG met zich dat de betrokken internationale verplichtingen verbindend 
      zijn "voor de instellingen van de Gemeenschap en voor de Lid-Staten".
      Ter uitvoering van onder meer deze verplichtingen is Richtlijn 92/43/EEG vastgesteld 
      inzake de instandhouding van natuurlijke habitats en de wilde fauna en flora. Een 
      speurtocht in de databestanden levert nog een aantal andere richtlijnen en verplichtingen in 
      dit opzicht op. De uitvoering van deze internationale  en communautaire verplichtingen 
      staat haaks op het ruimingsbeleid van verweerder. Men kan zich afvragen of de 
      Beschikking hiermee te verenigen is. 
      De uiteindelijke oplossing van interpretatievragen ten aanzien van het communautaire recht 
      zal moeten komen van het Hof van Justitie voor de Europese Gemeenschappen  (hierna: 
      het Hof). Het ge‰igende middel om interpretatievragen te doen beantwoorden is het stellen 
      van prejudici‰le vragen aan het Hof. Als hoogste rechter is het College tot het stellen van 
      prejudici‰le vragen verplicht indien het zich voor uitlegvragen gesteld ziet.
      De Wet schrijft niet voor dat dieren gedood dienen te worden in een situatie als thans aan 
      de orde. Artikel 22 van de Wet kent een tiental maatregelen waarvan het doden er slechts 
      ‚‚n is. Het eerste lid van dit artikel laat verweerder een beoordelingsruimte. Artikel 36 van 
      de Wet dwingt verweerder tot een afweging.
      De schapen waar het hier om gaat zijn zeer zeldzaam en met uitsterven bedreigd. Op de 
      hele wereld (in dit geval Nederland) leven ongeveer 1.200 exemplaren. Hiervan zijn 100 
      (met 40 lammeren) eigendom van verzoekers onder 1 en 2. Het overigens uitgestorven 
      landbouwras waar het hier om gaat vormt een essentieel onderdeel van het cultuur-
      historisch erfgoed van Nederland waarvan de betekenis vergelijkbaar is met de molens van 
      Kinderdijk en de werken van oude meesters uit de 17e eeuw.
      De Schoonebeeker graast nu al eeuwen in het Nederlandse landschap en heeft de ene na de 
      andere mond- en klauwzeer epidemie doorstaan. De dieren beschikken hierdoor over een 
      uniek genenmateriaal. Behoud van dit genenmateriaal is niet alleen van belang voor dit 
      soort maar ook voor andere schapenrassen.
      De Schoonebeeker is bij uitstek een schaap dat geschikt is om heide te begrazen. Deze 
      wijze van begrazing en bemesten zorgt voor een goed mikroklimaat voor bijzondere flora 
      en fauna.
    
    
    
      De Schoonebeeker Heideschapen zijn geen onderdeel van de gangbare landbouw en zijn 
      ook niet gelijk te stellen met andere landbouwhuisdieren. De beslissingen met betrekking 
      tot dieren op gangbare veehouderijen moeten andere beslissingen zijn dan de beslissing 
      met betrekking tot deze schapen.
      Er bestaat gerede twijfel of het huidige beleid te handhaven zal zijn. Indien het beleid 
      verandert en preventief enten het beleid wordt zou het achteraf wrang en onnodig zijn deze 
      schapen te doden.
      Aan de beslissing de schapen te doden en te vaccineren om te doden dient een behoorlijke 
      belangenafweging vooraf te gaan. Deze dient te blijken uit een schriftelijk stuk. 
      Onvoldoende duidelijk is welke belangen hier aan de orde zijn, welke omvang aan de orde 
      zijnde belangen hebben en hoe de afweging plaats vindt. Naast economische belangen, 
      waarop verweerder wijst zijn ook ethische belangen in het spel.
      In het Verenigd Koninkrijk is een beschermingsmaatregel met betrekking tot een tweetal 
      zeldzame schapenrassen genomen volgens welke deze ge‹soleerd mogen worden 
      aangehouden. 
      4.	Het standpunt van verweerder
      Verweerder heeft ter zitting medegedeeld dat hij besloten heeft niet aan de verzoeken van 
      verzoekers te zullen voldoen.
      Volgens verweerder zijn slechts de belangen van de verzoekers onder 1 en 2 rechtstreeks 
      bij de betrokken besluiten betrokken. Niet is verweerder gebleken dat de belangen van de 
      andere verzoekers rechtstreeks bij de besluiten ten aanzien van de schapen zijn betrokken.
      De Richtlijn geeft geen limatief stelsel van maatregelen met betrekking tot mond- en 
      klauwzeer. Hiernaast bestaat voor lidstaten de mogelijkheid tot het treffen van aanvullende 
      maatregelen. Zulks valt af te leiden uit de considerans van de Richtlijn volgens welke de 
      Richtlijn een experimenteel karakter heeft.
      Ingevolge het bepaalde in artikel 10 van Richtlijn 90/425/EEG  kan een lidstaat in een 
      situatie als de onderhavige elke andere maatregel vaststellen die hij passend acht. Ook dit 
      wijst in de richting van aanvullende bevoegdheid voor de lidstaat.
      Het door verzoekers genoemde verdrag inzake de biologische diversiteit bevat weliswaar 
      een aantal verplichtingen voor de verdragspartijen om de biodiversiteit te handhaven, maar 
      deze verplichtingen zijn zodanig geformuleerd dat sprake is van inspanningsverplichtingen 
      van verdragspartijen en niet van een ieder verbindende bepalingen. Nu het verdrag 
      zodanige bepalingen niet kent, kan een wettelijk voorschrift niet wegens strijd met het 
      verdrag onverbindend worden verklaard.
      Het verdrag inzake de instandhouding van natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna 
      en de Richtlijn 92/43/EEG missen op het eerste gezicht toepassing nu het hier niet gaat om 
      wilde fauna en flora. 
      Mond- en klauwzeer is een zeer besmettelijke en ernstige virusziekte die voorkomt bij 
      evenhoevige dieren. Deze ziekte is zeer bedreigend voor de Nederlandse veehouderij. Het 
      virus kan zich razendsnel over een veestapel verspreiden. Gelet op het non-vaccinatiebeleid 
      en de grote dierdichtheid in Nederland is de uitbraak van mond- en klauwzeer hier te lande 
      een ernstige zaak. Preventief ruimen in dierdichte gebieden is essentieel om de ziekte in te 
      dammen. Het meest aangewezen zou zijn alle bedrijven rond een besmet of ernstig 
      verdacht bedrijf te ruimen. Hiertoe ontbreekt de dodings- en destructiecapaciteit. Daarom 
      wordt teruggegrepen op noodvaccinatie voorafgaande aan ruiming.
      De varkenspestepidemie in 1997 heeft aangetoond welke gevolgen de uitbraak van een 
      besmettelijke ziekte in Nederland kan hebben, met name in gebieden met een grote 
      concentratie aan veehouderijen en dieren.
      De met mond- en klauwzeer gemoeide schade zal in de miljarden lopen. Dit onderstreept 
      het belang van een rigoureuze aanpak, welke ook in het belang is van de veehouderijsector 
      zelf.
    
     
    
      De Europese rekenkamer heeft in zijn rapport ter gelegenheid van de varkenspest (PB EG 
      C 85/15) aangegeven dat een lidstaat weliswaar niet verplicht is preventief te ruimen, maar 
      dat dit wel de een van de meest doeltreffende maatregelen is om verspreiding te 
      voorkomen. Mond- en klauwzeer is vele malen besmettelijker dan varkenspest, zodat het 
      belang van preventief ruimen des te groter is.
      Preventief enten zonder doding van de ge‰nte dieren, zonder toestemming van de 
      Commissie zal de export gedurende een jaar doen wegvallen. In de Nederlandse 
      kalversector wordt 95% ge‰xporteerd en in de varkenssector 75%. Enting zonder 
      toestemming van de Commissie zal een zodanig verlies aan vleesexport met zich brengen 
      dat dit het eind betekent van een groot aantal bedrijven. Dit maakt noodzakelijk dat enting 
      zonder doding niet plaats vindt. Alternatieven voor ruiming zijn er niet. De Beschikking 
      staat de lidstaat Nederland slechts toe te vaccineren in combinatie met preventieve doding. 
      Met name schapen vormen een bijzonder ernstig risico bij de bestrijding van mond- en 
      klauwzeer. Mond- en klauwzeer is bij schapen klinisch erg moeilijk vast te stellen. Een 
      mond- en klauwzeerbesmetting kan in schapen vaak subklinisch verlopen. Mede door de 
      subklinische verschijningsvorm is besmetting bij schapen in het Verenigd Koninkrijk vaak 
       niet eerder opgemerkt. Onder andere door de afvoer van schapen via verschillende 
      veemarkten heeft besmetting met mond- en klauwzeer zich over grote delen van het 
      Verenigd Koninkrijk kunnen uitbreiden. Verweerder wenst te voorkomen dat het virus in 
      Nederland subklinisch aanwezig gaat zijn in schaapskuddes.
      De Wet geeft de bevoegdheid tot het nemen van de maatregelen van doding en 
      noodvaccinatie. Artikel 36 is onderdeel van de wet en doet aan de overige artikelen niet af.
      De omstandigheid dat het hier gaat om Schoonebeeker Heideschapen maakt deze zaak niet 
      wezenlijk anders. De communautaire en Nederlandse relevante wetgeving maakt geen 
      enkel onderscheid naar soort van de voor mond- en klauwzeer gevoelige dieren. Wat 
      betreft veterinair risico onderscheiden de Schoonebeekers zich niet ten gunste van andere 
      voor mond- en klauwzeer vatbare diersoorten. Eerder is het omgekeerde het geval.
    
    
    
      Het maken van een uitzondering voor de onderhavige schapen zou een gevaarlijk precedent 
      scheppen. In Nederland leven ongeveer 10.000 dieren die en behoren tot de zeldzame 
      huisdierrassen en vatbaar zijn voor mond- en klauwzeer. Hiernaast zijn er nog schier 
      onvervangbare stamboekrunderen en topfokvarkens. Het aantal bijzondere dieren houdt 
      niet op met de zeldzame huisdierrassen. De beslissing zou niet anders zijn geweest indien 
      het de laatste honderd Schoonebeekers zou hebben betroffen
      Met verzoekers is op 29 maart 2001 nog overleg gevoerd. De kwestie is zorgvuldig 
      afgewogen.
      5.	De beoordeling van het geschil
      Ingevolge het bepaalde bij artikel 8: 81 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) 
      juncto artikel 19, eerste lid van de Wet bestuursrecht bedrijforganisatie kan, indien tegen 
      een besluit bij het College beroep is ingesteld, dan wel, voorafgaand aan een mogelijk 
      beroep bezwaar is gemaakt, op verzoek een voorlopige voorziening worden getroffen 
      indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist.
      De ter zitting gedane mededeling van verweerder komt er op neer dat de gevraagde 
      ontheffingen geweigerd waren. Gelet op de zeer bijzondere omstandigheden van het geval - 
      verzoekers hebben zich ter bescherming van de schapen voorafgaand aan het verzoek om 
      voorlopige voorziening bij de president van het College gewend tot de president van de 
      arrondissementsrechtbank te Zutphen en hadden van verweerder geen voor hen positief 
      bericht gehad - mochten verzoekers er ook vanuit gaan dat dit het geval was.
      In zoverre kunnen verzoekers in hun bezwaar ontvankelijk worden verklaard.
      Verzoekers onder 1 en 2 zijn eigenaars van de schapen zodat hun belang rechtstreeks bij de 
      bestreden besluiten is betrokken.
    
    
    
    
      Gelet op de bij het beleid inzake de bestrijding van mond- en klauwzeer betrokken 
      belangen en de risico's die aan de orde zijn indien maatregelen die verweerder nodig acht 
      worden uitgesteld, kan niet worden aanvaard dat verzoeken om voorlopige voorzieningen 
      worden behandeld van (rechts)personen die niet terstond, uiterlijk ter zitting aannemelijk 
      maken dat hun belang rechtstreeks bij het treffen van de voorziening betrokken is. Ter 
      zitting zijn geen statuten getoond op grond waarvan de president heeft kunnen vaststellen 
      dat het voorwerp van de verzoeken om voorlopige voorziening valt binnen de 
      doelomschrijving van appellanten 3 tot en met 8. Derhalve kan de president  slechts aan de 
      hand van de door verweerder niet tegengesproken stellingen van deze verzoekers 
      betreffende hun activiteiten  beoordelen of zij in hun verzoek om voorlopige voorziening 
      kunnen worden ontvangen. Gelet op de bij de zaak aanwezige noodzaak tot spoed heeft de 
      president  ervan afgezien om de zaak aan te houden danwel te heropenen om verzoekers 3 
      tot en met 8 in de gelegenheid te stellen hun statuten alsnog over te leggen. 
      Naar voorlopig oordeel van de president is het belang van verzoekers 3 tot en met 6 niet bij 
      de bestreden besluiten betrokken. Hun door hen gestelde belang betreft slechts het laten 
      begrazen van de bij hen in beheer staande heides door deze schapen of andere schapen van 
      dit ras. Reeds omdat begrazing door andere schapen van dit ras of schapen van een ander 
      hiertoe geschikt ras, waarbij te denken valt aan het Drentse Heideschaap en het Veluws 
      heideschaap, als gevolg van de bestreden besluiten niet onmogelijk wordt, is hun belang 
      niet rechtstreeks bij deze voorlopige voorziening betrokken. Reeds hierom dienen hun 
      verzoeken om een voorlopige voorziening te worden afgewezen.
      Naar voorlopig oordeel is voldoende aannemelijk dat het belang van verzoeker onder 7, de 
      Stichting Zeldzame Huisdierrassen, bij de bestreden besluiten is betrokken. Het 
      Schoonebeeker Heideschaap is immers een zeldzaam huisdierras.
      Wat betreft het belang van verzoeker onder 8, de Nederlandse Fokkers-vereniging "Het 
      Drentse Heideschaap", is gezien de ter beschikking staande gegevens nog onvoldoende 
      aannemelijk dat haar belang bij de bestreden besluiten is betrokken hoewel zulks op 
      zichzelve niet is uitgesloten. Reeds hierom dient ook het verzoek van deze verzoeker om 
      een voorlopige voorziening te worden afgewezen.
      Ter zitting hebben verzoekers medegedeeld dat de door verweerder overgelegde gegevens 
      met betrekking tot de zeldzame huisdierrassen als voorkomend in rubriek 2 niet onjuist 
      waren weshalve de president in zijn beoordeling van deze gegevens zal uitgaan
      Gelet op de belangen die de Richtlijn beoogd te dienen en de risico's die aan de orde zijn 
      indien de maatregelen die verweerder noodzakelijk acht worden uitgesteld, is naar 
      voorlopig oordeel teneinde te kunnen komen tot de conclusie dat thans de bestreden 
      besluiten wegens strijd met de Richtlijn geschorst moeten worden noodzakelijk dat de 
      Richtlijn onmiskenbaar aanvullende nationale bevoegdheden uitsluit.
      Naar voorlopig oordeel kunnen de diverse door verzoekers aangevoerde argumenten niet 
      tot het oordeel leiden dat sprake is van een dergelijke onmiskenbaarheid. De president 
      merkt op dat verzoekers dienaangaande eerder vragen opwerpen dan stellingen innemen en 
      dat hun argumenten voornamelijk een kennelijk  bij hen bestaande onzekerheid weergeven.
      Naar voorlopig oordeel zijn aanvullende maatregelen als  vermeld in en gegrond op de Wet 
      verbindend.
      De president heeft in de door verzoekers genoemde verdragen inzake biologische 
      diversiteit en inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk milieu in 
      Europa en in Richtlijn 92/43/EEG geen aanknopingspunten kunnen vinden die wijzen in de 
      richting dat de bestreden besluiten onrechtmatig zouden zijn omdat gehandeld is in strijd 
      met een bepaling uit ‚‚n van de beide verdragen of uit de richtlijn, die gelet op haar 
      bewoordingen en op het doel of de aard van de overeenkomsten danwel de richtlijn, een 
      duidelijk en nauwkeurig omschreven verplichting behelst voor welker uitvoering geen 
      verdere handeling is vereist.
      Nu het in deze zaak niet gaat om het buiten toepassing laten van een communautaire 
      regeling is ook niet verplicht om reeds thans prejudici‰le vragen te stellen. Nu een 
      verplichting ontbreekt zal de president hiertoe, gezien het communautaire en nationale 
      belang uitbreiding van mond- en klauwzeer te voorkomen, niet overgaan. 
    
    
    
      Partijen verschillen niet van mening dat de dieren op het bedrijf van Q (hierna: het primaire 
      bedrijf) in de zin van de Richtlijn als besmet dienen te worden aangemerkt, hetgeen ook uit 
      de overgelegde stukken blijkt. Zulks brengt met zich dat de onderhavige dieren terecht in 
      de zin van artikel 15, vierde lid, van de Wet en het besluit door verweerder als verdachte 
      dieren zijn aangemerkt.
      De president ziet zich vervolgens gesteld voor de vraag of verweerder de bevoegdheid 
      toekomt om de onderhavige maatregelen te nemen. Ingevolge artikel 21 van de Wet kan de 
      aangewezen ambtenaar in spoedeisende gevallen overgaan tot het nemen van maatregelen 
      tot bestrijding van een besmettelijke dierziekte, zoals mond- en klauwzeer. Ingevolge 
      artikel 22, eerste lid, aanhef en onder f, kunnen die maatregelen zijn het doden van zieke en 
      verdachte dieren.
      Artikel 36 van de Wet dient te worden gelezen in combinatie met de andere artikelen van 
      de Wet en kan niet aan de weg staan aan de toelaatbaarheid van maatregelen waartoe de 
      Wet de bevoegdheid geeft. Artikel 22 van de Wet, dat aan verweerder een beoordelings-
      vrijheid geeft, veronderstelt reeds dat met betrekking tot het nemen van maatregelen wordt 
      nagedacht. Tekst noch geschiedenis van totstandkoming van artikel 36 van de Wet wijzen 
      in de richting dat op dit artikel een beroep zou kunnen worden gedaan bij de beoordeling 
      van de in gevallen als het onderhavige te nemen maatregelen. 
      De president is voorshands van oordeel dat verweerder gelet op het bepaalde in de artikelen 
      13, derde lid van de Richtlijn, juncto artikel 17, eerste lid van de Wet, juncto artikel 1 van 
      de Regeling, juncto artikel 22, eerste lid, aanhef en onder j, van de Wet de bevoegdheid 
      heeft om de dieren op de bedrijven bij verzoekers in een door verweerder te bepalen zone 
      rond de ziektehaard in Epe overeenkomstig de door hem gegeven aanwijzingen te 
      vaccineren tegen mond- en klauwzeer alvorens tot doding over te gaan. De president is 
      daarbij van oordeel dat de Regeling reeds sedert 21 maart 2001 in werking is getreden.
    
    
    
    
      De president overweegt voorts dat verweerder de bevoegdheid te beslissen tot enting 
      toekomt zonder toestemming van de Commissie. In dit verband overweegt de president dat 
      artikel 13, derde lid, laatste alinea van de Richtlijn de mogelijkheid aan de betrokken 
      lidstaat biedt te besluiten tot noodinenting over te gaan, zulks rond de ziektehaard, na 
      kennisgeving aan de Commissie en mits de wezenlijke belangen van de Gemeenschap niet 
      in gevaar worden gebracht. 
      Verweerder heeft conform het bepaalde in dit artikel aan de Commissie kennis gegeven 
      van zijn besluit om tot noodinenting over te gaan. Gesteld noch gebleken is dat de 
      wezenlijke belangen van de Gemeenschap in gevaar worden gebracht. De president ziet 
      derhalve niet in dat verweerder op grond van voornoemde wet- en regelgeving niet de 
      bevoegdheid zou hebben om in de onderhavige gevallen over te gaan tot het uitvoeren van 
      aan doding voorafgaande noodvaccinaties. 
      Vervolgens is aan de orde de vraag of verweerder op juiste gronden gebruik heeft gemaakt 
      van voornoemde bevoegdheid en heeft mogen beslissen om in het onderhavige geval te 
      doden danwel noodvaccinaties uit te voeren en vervolgens te doden.
      Dienaangaande overweegt de president dat hem slechts een marginale toetsing toekomt. De 
      president toetst met name of het betrokken gezag op feitelijk juiste grondslag tot zijn 
      oordeel is gekomen en voorts of gezegd moet worden dat het betrokken gezag niet in 
      redelijkheid tot dat oordeel heeft kunnen komen.
      Voor het oordeel dat het beleid van verweerder om in een situatie als thans aan de orde 
      over te gaan tot aan doding voorafgaande vaccinatie en tot doding van dieren binnen een 
      straal van 2 kilometer rond het bedrijf te Epe, onmiskenbaar onrechtmatig is, zodat de 
      voorgenomen maatregelen moeten worden geschorst, ziet de president voorshands geen 
      plaats.
      De president overweegt hieromtrent dat de aard van de maatregel onmiskenbaar rigoureus 
      is maar naar het oordeel van de president niet onredelijk. Bij dit oordeel wordt betrokken 
      dat de maatregel dieren betreft die zich bevinden binnen een straal van 2 kilometer van het 
      primaire bedrijf te Epe. Voorts wordt bij dit oordeel betrokken dat naar het oordeel van de 
      president uit de Beschikking onmiskenbaar blijkt dat de Commissie doding van ge‰nte 
      dieren noodzakelijk acht. Naar voorlopig oordeel van de president kan hieruit geen andere 
      conclusie worden getrokken dan dat de Commissie van oordeel is dat door niet-doding van 
      ge‰nte dieren de wezenlijke belangen van de Gemeenschap in gevaar worden gebracht. 
      Verzoekers hebben niet gewezen op feiten die in de richting wijzen dat de Commissie er op 
      het moment van het doen van deze uitspraak anders over denkt. Van belang is verder het 
      mogelijk epidemisch karakter van de ziekte, de van de kant van verweerder gegeven en 
      door verzoekers niet wezenlijk tegengesproken uiteenzetting over de veterinaire aspecten 
      en met name de aard van de besmetting en de hiermee samenhangende nauwelijks te 
      overziene risico's van verspreiding, de door verweerder te beoordelen noodzaak tot 
      uitbreiding van zones wanneer het virus om zich grijpt, het capaciteitstekort bij het 
      (preventief) ruimen en het verstrijken van een onwenselijk lange periode tussen het besluit 
      tot ruimen en het daadwerkelijk ruimen, de noodzakelijkheid van een extra hulpmiddel bij 
      de bestrijding van het virus en het aandringen van de Commissie op uitbreiding van de 
      straal van 1 naar 2 km van de besmettingshaard.
      Verweerder heeft bij afweging van deze belangen, de bij bestrijding van mond- en 
      klauwzeer betrokken andere, waaronder economische belangen en de belangen van 
      veehouders in de twee kilometerzone, tot wier veestapel voor mond- en klauwzeer 
      gevoelige dieren behoren, in redelijkheid tot de slotsom kunnen komen dat niet alleen de 
      maatregel tot doding maar ook de maatregel tot vaccinering gevolgd door doding 
      noodzakelijk was.
      De  president merkt hier op dat het aan verweerder is een beleid te voeren ter beteugeling 
      van mond- en klauwzeer. Aan verweerder komt dan ook de bevoegdheid toe te beslissen 
      over de middelen welke ingezet worden waaronder het trekken van ruimere cirkels rond 
      primaire bedrijven, wanneer de ziekte verder om zich grijpt. In eerdere uitspraken heeft de 
      president het beleid van verweerder en de hieraan ten grondslag liggende belangen-
      afweging aanvaard. Dit betekent dat de president heeft gemeend dat verweerder in 
      redelijkheid na afweging van alle belangen tot zijn beleid heeft kunnen komen. Hij ziet 
      geen reden hier thans anders over te denken. Hierbij neemt hij uitdrukkelijk in aanmerking 
      dat gelet op de huidige stand van zaken - dit wil zeggen de stand van zaken op het moment 
      van het doen van deze uitspraak - het aanvaarden van vaccinatie zonder doding niet alleen 
      betekent dat een groot aantal bedrijven niet zullen overleven, maar dat hetzelfde geldt voor 
      een niet te overzien aantal dieren. Niet verwacht kan worden dat veehouders dieren zonder 
      zicht op enig profijt gedurende langere tijd kunnen aanhouden.
      Bij de marginale beoordeling van het beleid van verweerder (inclusief eventuele 
      uitzonderingen hierop) door de president kan geen rekening worden gehouden met allerlei 
      mogelijke toekomstige ontwikkelingen. Het treffen van voorlopige voorzieningen met het 
      oog op onzekerheden in de toekomst zou het beleid van verweerder immers in de weg 
      kunnen staan.
      Verzoekers betogen in wezen dat voor Schoonebeeker Heideschapen een uitzondering op 
      het beleid zou moeten worden gemaakt zodat thans de vraag aan de orde is of verweerder 
      niet in redelijkheid zodanige uitzondering heeft kunnen weigeren.
      De president is van oordeel dat dit niet het geval is. Hij overweegt hiertoe als volgt.
      Wat betreft dierenleed bestaat geen verschil tussen Schoonebeeker Heideschapen en andere 
      aan ruiming te onderwerpen dieren. Gelet op het totaal aantal huisdieren van bijzonder ras 
      is het risico van het maken van een uitzondering voor deze hele categorie groot te noemen 
      zodat het maken van een uitzondering voor deze categorie van verweerder in redelijkheid 
      niet gevergd kan worden.
      Binnen deze categorie is de positie van de Schoonebeeker Heideschapen relatief behoorlijk 
      te noemen. Nu van de 1296 vrouwelijk dieren waarmee gefokt wordt ongeveer 100 ooien 
      (met 40 lammeren), zijnde een kleine 8%, zullen worden ge‰nt in afwachting van doding 
      en/of gedood kan niet gezegd worden dat sprake is van een zodanige bedreiging van 
      uitsterving dat een voorlopige voorziening aangewezen is.
    
    
    
    
      Verzoekers hebben slechts in het algemeen gesteld dat als gevolg van de ruiming van de 
      Schoonebeeker Heideschapen genetisch materiaal verloren zal gaan. Dit is niet aan de orde 
      nu van een totale ruiming geen sprake is. Voor zover verzoekers hebben bedoeld tevens te 
      stellen dat met de ruiming van deze honderd schapen (met veertig lammeren) genetisch 
      materiaal verloren gaat hebben zij dit niet aannemelijk gemaakt zodat dit argument geen 
      gewicht in de schaal kan leggen. In dit verband merkt de president op dat gesteld noch 
      gebleken is dat bij de ruiming mannelijke dieren waarmee wordt gefokt zijn betrokken. 
      Nu niet aannemelijk is gemaakt dat de Schoonebeeker Heideschapen als gevolg van de 
      maatregelen van verweerder zullen uitsterven gaat de vergelijking met andere onderdelen 
      van het cultuurhistorisch erfgoed van Nederland reeds hierom niet op, wat hier verder ook 
      van zij.
      Ter zitting is voldoende duidelijk geworden welke motivering aan de besluiten van 
      verweerder ten grondslag ligt zodat het ontbreken van een schriftelijke weergave niet 
      maakt dat thans in afwachting hiervan een voorlopige voorziening aangewezen zou zijn.
      Dat in het Verenigd Koninkrijk onder andere veterinaire omstandigheden andere 
      maatregelen dan hier te lande worden genomen maakt het voorgaande niet anders. De 
      president merkt nog op dat het in deze zaak gaat om een gebied met een uitzonderlijke 
      veedichtheid.
      De president zou wellicht tot een andere beoordeling zijn gekomen indien aannemelijk zou 
      zijn gemaakt dat uitsterving van de Schoonebeeker Heideschapen het noodzakelijk 
      resultaat van het bestreden besluit zou zijn. In dit verband wijst hij erop dat in artikel 13, 
      lid 3, van de Richtlijn uitdrukkelijk wordt gewezen op de noodzaak speciale rassen te 
      behouden.  
      De slotsom moet zijn dat de verzoeken om voorlopige voorziening, voor zover 
      ontvankelijk, afgewezen dienen te worden   
    
    
    
      De president ziet geen termen aanwezig om een der partijen met toepassing van 
      artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht te veroordelen in de kosten die de andere 
      partij in verband met de behandeling van het verzoek heeft moeten maken.
    
    
    6.	De beslissing
    
    
      De president wijst de verzoeken om een voorlopige voorziening af.
      Aldus gewezen door mr D. Roemers, fungerend president, in tegenwoordigheid van mr Th. J. van Gessel, als griffier, en uitgesproken in het openbaar op 31 maart 2001.
    
    
    
    w.g. D. Roemers					w.g. Th.J. van Gessel
    
    
    
    
    
    
    
    Verzonden op: