ECLI:NL:RBZUT:2010:BL7375, Rechtbank Zutphen, 12-03-2010, 06/460370-09
Rechtbank Zutphen — Uitspraak 
Datum: 2010-03-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: De rechtbank spreekt verdachte vrij van - kort gezegd - poging tot afpersing, meermalen gepleegd te Doetinchem en Arnhem, nu niet is gebleken van een bewuste en nauwe samenwerking. Verder is onvoldoende aannemelijk  geworden dat verdachte behulpzaam is geweest bij het plegen van het misdrijf. Evenmin is aannemelijk geworden dat verdachte opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen tot het plegen van het misdrijf heeft verschaft. Zie uitspraak LJN BL7370 voor (mede)verdachte A.

RECHTBANK ZUTPHEN 
      Sector Straf
      Meervoudige kamer
    
    
    
      Parketnummer: 06/460370-09
      Uitspraak d.d.: 12 maart 2010
      Tegenspraak / dip/aangezegd/oip
    
    
    
    VONNIS
    
    in de zaak tegen:
    
    
      [verdachte B],
      geboren te [plaats, 1982],
      wonende te [adres].
      Raadsman: mr. P.R. Hogerbrugge, advocaat te Ermelo.
    
    
    
    Onderzoek van de zaak
    
    Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen van 22 december 2009, 5 en 26 februari 2010.
    
    De tenlastelegging
    
    Nadat de tenlastelegging op de terechtzitting van 26 februari 2010 is gewijzigd is aan de verdachte ten laste gelegd dat:
    
    
      hij op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 1 september
      2009 tot en met 25 september 2009 te Doetinchem en/of Arnhem en/of elders in
      Nederland, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met (een)
      ander(en), althans alleen,
    
    
    
      ter uitvoering van het door verdachte en/of zijn mededader(s) voorgenomen
      misdrijf om (telkens) met het oogmerk om zich en/of een ander wederrechtelijk
      te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld,
    
    
    
      [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] (telkens) te dwingen tot de afgifte van (een)
      geldbedrag(en) (in totaal 60.000 euro), in elk geval van enig goed, geheel of
      ten dele toebehorende aan die [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B], in elk geval aan een ander
      of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s),
    
    
    
      - opzettelijk en wederrechtelijk een/de auto van voornoemde [slachtoffer A] en/of
      [slachtoffer B] heeft vernield en/of beschadigd en/of onbruikbaar gemaakt (door deze 
      in brand te steken) en/of
      - meermalen, althans eenmaal, telefonisch contact heeft gezocht met die [slachtoffer A]
      en/of [slachtoffer B] en/of (wetende dat er brand is gesticht aan voornoemde auto)
      (onder meer) heeft gezegd: "Wat met de bedrijfsauto is gebeurd is maar een
      klein brandje. U loopt een veel groter risico. Uw gezin, uw bedrijf, alles
      loopt gevaar. We willen geld en u blijft net zo lang betalen totdat wij zeggen
      dat het genoeg is. Geen politie want dan heeft u een groot probleem. We nemen
      weer contact met u op.", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of
      strekking en/of
      - naar de woning van die [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] is gegaan en (aldaar) tegen die
      [slachtoffer A] (en/of [slachtoffer B]) heeft gezegd (zakelijk weergegeven) dat hij, verdachte,
      de problemen voor [slachtoffer A] kon oplossen en/of
      - die [slachtoffer A] in een gesprek (op woensdag 16 september) onder meer heeft gezegd:
      "Ik weet dat u problemen heeft en ik kan u misschien helpen. Ik werk in een
      groep en ik heb een baas waaraan ik verantwoording moet afleggen. Er zijn drie
      opties. 1. U betaalt aan de Koerden of PKK net zolang tot u helemaal niets
      meer heeft. 2. U kunt naar de politie gaan maar dan zal het verkeerd aflopen.
      3.U maakt gebruik van mijn bescherming en betaalt mij daarvoor 1.000,= euro
      per week", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking en/of
      -die [slachtoffer A] in een gesprek (op zaterdag 19 september) onder meer heeft gezegd:
      "U mag in drie termijnen betalen en u moet op 23 september 20.000 euro
      betalen. Indien U niet betaalt, zal optie 1 in werking treden (betalen aan de
      PKK of Koerden), althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking
      en/of
      - die [slachtoffer A] in een gesprek (op woensdag 23 september) onder meer heeft gezegd: 
      "Als jij zegt vrijdag, dan moet je 100% zeker zijn dan het gaat gebeuren. Dan zorg 
      ik dat optie 1 en 2 weg zijn. Ik moet het zeker weten, ik niet meer lachen als je niet 
      hebt, dan ga ik niet meer relaxed met jou om", althans woorden van gelijke (dreigende) 
      aard of strekking en/of
      -die [slachtoffer A] in een telefoongesprek (op vrijdag 25 september) (zakelijk
      weergegeven) onder meer dreigend heeft gevraagd of hij goed nieuws had (geld)
      en/of What the fuck, hem, verdachte, nou gebeurde, en/of gezegd dat hij,
      verdachte, zich aan het voorbereiden was op shit, althans woorden van gelijke
      (dreigende) aard of strekking en/of
      -één of meer andere (bedreigende) handeling(en) heeft verricht en/of
      (dreigende) woorden heeft gezegd,
    
    
    
      terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
      art 317 lid 1 Wetboek van Strafrecht
      art 312 lid 2 ahf/sub 2 Wetboek van Strafrecht
      art 45 lid 1 Wetboek van Strafrecht
    
    
    ALTHANS, dat
    
    
      [verdachte A] op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 1
      september 2009 tot en met 25 september 2009 te Doetinchem en/of Arnhem en/of
      elders in Nederland, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met
      (een) ander(en), althans alleen,
    
    
    
      ter uitvoering van het door die [verdachte A] en/of zijn mededader(s) voorgenomen
      misdrijf om (telkens) met het oogmerk om zich en/of een ander wederrechtelijk
      te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld,
    
    
    
      [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] (telkens) te dwingen tot de afgifte van (een)
      geldbedrag(en) (in totaal 60.000 euro), in elk geval van enig goed, geheel of
      ten dele toebehorende aan die [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B], in elk geval aan een ander
      of anderen dan aan die [verdachte A] en/of zijn mededader(s),
    
    
    
      -opzettelijk en wederrechtelijk een/de auto van voornoemde [slachtoffer A] en/of
      [slachtoffer B] heeft vernield en/of beschadigd en/of onbruikbaar gemaakt (door deze 
      in brand te steken) en/of
      -meermalen, althans eenmaal, telefonisch contact heeft gezocht met die [slachtoffer A]
      en/of [slachtoffer B] en/of (wetende dat er brand is gesticht aan voornoemde auto)
      (onder meer) heeft gezegd: "Wat met de bedrijfsauto is gebeurd is maar een
      klein brandje. U loopt een veel groter risico. Uw gezin, uw bedrijf, alles
      loopt gevaar. We willen geld en u blijft net zo lang betalen totdat wij zeggen
      dat het genoeg is. Geen politie want dan heeft u een groot probleem. We nemen
      weer contact met u op.", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of
      strekking en/of
      -naar de woning van die [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] is gegaan en (aldaar) tegen die
      [slachtoffer A] (en/of [slachtoffer B]) heeft gezegd (zakelijk weergegeven) dat hij, [verdachte A], de
      problemen voor [slachtoffer A] kon oplossen en/of
      -die [slachtoffer A] in een gesprek (op woensdag 16 september) onder meer heeft gezegd:
      "Ik weet dat u problemen heeft en ik kan u misschien helpen. Ik werk in een
      groep en ik heb een baas waaraan ik verantwoording moet afleggen. Er zijn drie
      opties. 1. U betaalt aan de Koerden of PKK net zolang tot u helemaal niets
      meer heeft. 2. U kunt naar de politie gaan maar dan zal het verkeerd aflopen.
      3.U maakt gebruik van mijn bescherming en betaalt mij daarvoor 1.000,= euro
      per week", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking en/of
      -die [slachtoffer A] in een gesprek (op zaterdag 19 september) onder meer heeft gezegd:
      "U mag in drie termijnen betalen en u moet op 23 september 20.000 euro
      betalen. Indien U niet betaalt, zal optie 1 in werking treden (betalen aan de
      PKK of Koerden), althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking
      en/of
      - die [slachtoffer A] in een gesprek (op woensdag 23 september) onder meer heeft gezegd: 
      "Als jij zegt vrijdag, dan moet je 100% zeker zijn dan het gaat gebeuren. Dan zorg 
      ik dat optie 1 en 2 weg zijn. Ik moet het zeker weten, ik niet meer lachen als je niet 
      hebt, dan ga ik niet meer relaxed met jou om", althans woorden van gelijke (dreigende) 
      aard of strekking en/of
      -die [slachtoffer A] in een telefoongesprek (op vrijdag 25 september) (zakelijk
      weergegeven) onder meer dreigend heeft gevraagd of hij goed nieuws had (geld)
      en/of What the fuck, hem, [verdachte A], nou gebeurde, en/of gezegd dat hij, [verdachte A],
      zich aan het voorbereiden was op shit, althans woorden van gelijke (dreigende)
      aard of strekking en/of
      -één of meer andere (bedreigende) handeling(en) heeft verricht en/of
      (dreigende) woorden heeft gezegd,
    
    
    terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid,
    
    
      tot en/of bij het plegen van welk(e) (poging tot) misdrijf verdachte, tezamen
      en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen,
      op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 1 september 2009
      tot en met 25 september 2009 te Doetinchem en/of Arnhem en/of elders in
      Nederland, in elk geval in Nederland, meermalen, althans éénmaal, opzettelijk
      gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft en/of meermalen,
      althans éénmaal, opzettelijk behulpzaam is geweest door
      - (telkens) (een deel van) zijn, verdachtes, woning aan die [verdachte A] ter
      beschikking te stellen en/of (op verzoek van [verdachte A]) naar die woning te komen
      (om aldaar te praten/overleggen), en/of
      - op verzoek van die [verdachte A] één of meer SIM-kaart(en) en/of prepaidkaart(en)
      en/of mobiele telefoon(s) te kopen en/of aan die [verdachte A] te verschaffen;
      - door (telkens) opzettelijk niet in te grijpen, terwijl die [verdachte A] ten opzichte van 
      die [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] bovenstaande poging tot afpersing pleegde en/of toe te 
      laten en/of niet te beletten dat een of meer van bovengenoemde handeling(en) van 
      die [verdachte A] plaatsvonden.
      art 317 lid 1 Wetboek van Strafrecht
      art 312 lid 2 ahf/sub 2 Wetboek van Strafrecht
      art 48 ahf/sub 1 Wetboek van Strafrecht
      art 48 ahf/sub 2 Wetboek van Strafrecht
    
    
    ALTHANS, dat
    
    
      hij op één op meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 01 september
      2009 tot en met 25 september 2009 te Doetinchem en/of te Arnhem en/of elders
      in Nederland, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen,
    
    
    
      [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] en/of zijn/haar/hun familie/gezin, (telkens)
      heeft bedreigd met enig misdrijf tegen het leven gericht, althans met zware
      mishandeling,
    
    
    
      immers heeft/hebben verdachte en/of zijn mededader(s), (telkens) opzettelijk
      dreigend
    
    
    
      - opzettelijk en wederrechtelijk een/de auto van voornoemde [slachtoffer A] en/of
      [slachtoffer B] heeft vernield en/of beschadigd en/of onbruikbaar gemaakt (door deze 
      in brand te steken) en/of,
      - (wetende dat er brand was gesticht aan die auto) deze [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] de
      woorden toegevoegd : "Wat met de bedrijfsauto is gebeurd is maar een klein
      brandje. U loopt een veel groter risico. Uw gezin, uw bedrijf, alles loopt
      gevaar. We willen geld en u blijft net zo lang betalen totdat wij zeggen dat
      het genoeg is. Geen politie want dan heeft u een groot probleem. We nemen weer
      contact met u op", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking,
      en/of
      - zich naar de woning van die [slachtoffer A] en/of [slachtoffer B] begeven en/of (aldaar) deze
      [slachtoffer A] (en/of [slachtoffer B]) de woorden toegevoegd (zakelijk weergegeven) dat hij,
      verdachte, de problemen voor [slachtoffer A] kon oplossen, althans woorden van gelijke
      (dreigende) aard of strekking en/of
      -die [slachtoffer A] in een gesprek (op woensdag 16 september) onder meer gezegd: "Ik
      weet dat u problemen heeft en ik kan u misschien helpen. Ik werk in een groep
      en ik heb een baas waaraan ik verantwoording moet afleggen. Er zijn drie
      opties. 1. U betaalt aan de Koerden of PKK net zolang tot u helemaal niets
      meer heeft. 2. U kunt naar de politie gaan maar dan zal het verkeerd aflopen.
      3.U maakt gebruik van mijn bescherming en betaalt mij daarvoor 1.000,= euro
      per week", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking en/of
      -die [slachtoffer A] in een gesprek (op zaterdag 19 september) onder meer gezegd: "U mag
      in drie termijnen betalen en u moet op 23 september 20.000 euro betalen.
      Indien U niet betaalt, zal optie 1 in werking treden (betalen aan de PKK of
      Koerden)", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking, en/of
      - die [slachtoffer A] in een gesprek (op woensdag 23 september) onder meer heeft gezegd: 
      "Als jij zegt vrijdag, dan moet je 100% zeker zijn dan het gaat gebeuren. Dan zorg 
      ik dat optie 1 en 2 weg zijn. Ik moet het zeker weten, ik niet meer lachen als je niet 
      hebt, dan ga ik niet meer relaxed met jou om", althans woorden van gelijke (dreigende) 
      aard of strekking en/of
      -die [slachtoffer A] in een telefoongesprek (op vrijdag 25 september) (zakelijk
      weergegeven) onder meer gevraagd of hij goed nieuws had (geld) en/of What the
      fuck, hem, verdachte, nou gebeurde, en/of gezegd dat hij, verdachte, zich aan
      het voorbereiden was op shit, althans woorden van gelijke (dreigende) aard en
      strekking;
      art 285 lid 1 Wetboek van Strafrecht
      art 47 lid 1 ahf/sub 1 Wetboek van Strafrecht
    
    
    Overwegingen ten aanzien van het bewijs1
    
    Aanleiding van het onderzoek 
    
    
      Op zaterdag 5 september 2009 heeft [slachtoffer A] contact opgenomen met de politie2 en verklaard dat hij eigenaar is van elektronicazaken in Arnhem, Nijmegen en Doesburg. Zijn bedrijfsbus is die week in de nacht van dinsdag op woensdag voor zijn woning uitgebrand. Op 5 september 2009 is zijn echtgenote omstreeks 00.05 uur op haar mobiele telefoon gebeld met de vraag waar haar man was. De beller maakte gebruik van het telefoonnummer 
      06-[nummer]. [slachtoffer A] heeft diverse keren naar genoemd nummer teruggebeld, maar kreeg geen contact. Toen hij omstreeks 16.30 uur belde, kreeg hij een man met buitenlands accent aan de telefoon die het volgende tegen hem zei: "Wat met de bedrijfsauto is gebeurd, is maar een klein brandje. U loopt een veel groter risico. Uw gezin, uw bedrijf, uw huis, alles loopt gevaar. We willen geld en u blijft net zo lang betalen totdat wij zeggen dat het genoeg is. Geen politie want dan heeft u een groot probleem. Alles duidelijk, we nemen weer contact met u op."
      [slachtoffer A] heeft vervolgens op 6 september 2009 aangifte van afpersing gedaan.
    
    
    Tijdens het onderzoek is gebleken dat de medeverdachte [verdachte A] naar de telefoonnummers 06-[nummer] en 06-[nummer], in gebruik bij verdachte, heeft gebeld en ge-sms't.
    
    Standpunt van het Openbaar Ministerie
    
    De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van het primair ten laste gelegde. Volgens de officier van justitie werd verdachte volledig op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in de afpersing van [slachtoffer A].
    
    Standpunt van de verdachte / de verdediging
    
    De raadsman heeft integrale vrijspraak van het ten laste gelegde bepleit. Hij heeft betoogd dat verdachte niet lijfelijk aanwezig is geweest bij de uitvoering van het delict en dat het feit dat verdachte op de hoogte was van de afpersing, zoals door de officier van justitie is gesteld, niet voldoet aan het criterium van een nauwe en bewuste samenwerking. Met betrekking tot de medeplichtigheid heeft de raadsman betoogd dat niet lijkt dat verdachte behulpzaam is geweest bij een strafbaar feit. Verdachte heeft zijn woning, [adres] te Arnhem, niet aan medeverdachte [verdachte A] ter beschikking gesteld, doch hij deelde de woning met [verdachte A]. Wat betreft het meer subsidiair ten laste gelegde heeft de raadsman verwezen naar hetgeen hij heeft aangevoerd met betrekking tot de ten laste gelegde poging tot afpersing.
    
    Beoordeling door de rechtbank
    
    De rechtbank is van oordeel dat met name uit het telefoongesprek dat op 23 september 2009 is gevoerd tussen verdachte en medeverdachte [verdachte A] kan worden afgeleid dat verdachte wetenschap moet hebben gehad van de afpersing door [verdachte A]. [verdachte A] zegt in dat gesprek dat hij goed nieuws heeft, waarop verdachte aan [verdachte A] vraagt: "Mannetje heb je iets? Heb je het gekregen?" [verdachte A] zegt dat hij het niet heeft gekregen en dat ze het later zullen bespreken. Hij zegt vervolgens: "Dit is goed wacht even, oude, dit is kankergoed. Ik zie je." Hierop zegt verdachte: "Niet door de telefoon"3.
    
    De rechtbank is echter van oordeel dat het proces-verbaal geen aanknopingspunten biedt die erop wijzen dat verdachte uitvoeringshandelingen heeft verricht betreffende de (poging tot) afpersing. Evenmin is komen vast te staan dat hij instemde met de (poging tot) afpersing. De enkele wetenschap van de afpersing en het feit dat verdachte zich niet van de afpersing heeft gedistantieerd acht de rechtbank onvoldoende om een nauwe en bewuste samenwerking aan te nemen. De rechtbank verwijst in dit verband naar het arrest van de Hoge Raad van 18 maart 2008, LJN: BC6157.
    
    Met betrekking tot de ten laste gelegde medeplichtigheid overweegt de rechtbank dat onvoldoende aannemelijk is geworden dat verdachte behulpzaam is geweest bij het plegen van het misdrijf. Evenmin is aannemelijk geworden dat verdachte opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen tot het plegen van het misdrijf heeft verschaft.
    
    De rechtbank overweegt dat het vorenoverwogene eveneens geldt voor de ten laste gelegde bedreiging.
    
    Gelet op het voorgaande dient verdachte te worden vrijgesproken van het primair, subsidiair en meer subsidiair ten laste gelegde.
    
    In beslag genomen voorwerpen 
    
    Nu zich geen strafvorderlijk belang daartegen verzet, zal de teruggave worden gelast van de na te melden voorwerp(en) aan de veroordeelde danwel de na te noemen rechthebbende.
    
    Beslissing
    
    De rechtbank:
    
    * verklaart niet bewezen dat verdachte het primair, subsidiair en meer subsidiair ten laste gelegde heeft begaan en spreekt verdachte daarvan vrij;
    
    * gelast de teruggave van het in beslag genomen, nog niet teruggegeven voorwerp aan de rechthebbende [verdachte B], te weten: een grijze telefoon, merk LG KE970.
    
    Aldus gewezen door mrs. Prisse, voorzitter, Varenhorst en Feraaune, rechters, in tegenwoordigheid van mr. Althoff, griffier, en uitgesproken op de openbare terechtzitting van 12 maart 2010.
    
    
      Eindnoten
      1 Wanneer hierna verwezen wordt naar dossierpagina's, betreft dit delen van in de wettelijke vorm opgemaakte processen-verbaal, als bijlagen opgenomen bij (stam)proces-verbaal nummer BVH 2009053152, Regiopolitie Noord- en Oost Gelderland, Team recherche Achterhoek, gesloten en ondertekend op 13 november 2009.
      2 Proces-verbaal van bevindingen, p.117/118
      3 Tapverslag van een gesprek op 23 september 2009, 17.07 uur, tussen verdachte [verdachte B] en medeverdachte [verdachte A], p.187