ECLI:NL:RBMNE:2021:5565, Rechtbank Midden-Nederland, 09-06-2021, 8930288
Rechtbank Midden-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2021-06-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht; Verbintenissenrecht

Samenvatting: Vernietiging overeenkomst op grond van dwaling/bedrog/misbruik van omstandigheden. Vorderingen afgewezen. Onderzoeksplicht. Kennelijke verschrijving. Geen bijzondere omstandigheden.

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
    
    
      Civiel recht
      kantonrechter
    
    
    
      locatie Utrecht
    
    
    
      zaaknummer: 8930288 UC EXPL  20-10417 JPd/45024
    
    
    
      
        Vonnis van 9 juni 2021
      
    
    
    
      in de zaak van
    
    
    
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        
          [eiseres] B.V.,
      gevestigd in [vestigingsplaats 1] ,
      verder ook te noemen: [eiseres] ,
      eisende partij,
      gemachtigde: mr. T.G.G. Raijmakers,
    
    
    
      tegen:
    
    
    1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
    
      
        
          [gedaagde sub 1] B.V.,
      gevestigd in [vestigingsplaats 2] ,
      hierna te noemen: [gedaagde sub 1] ,
    
    
    2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
    
      
        
          [gedaagde sub 2] B.V.,
      gevestigd in [vestigingsplaats 2] ,
      hierna ook te noemen: [gedaagde sub 2] ,
    
    
    
      beiden tezamen verder ook te noemen [gedaagde sub 1] cs,
      gedaagde partij,
      vertegenwoordigd door de heer [A] . 
    
    
    
  
  
    
      1Hoe is de procedure verlopen? 
    
    
      1.1.
      De procedure blijkt uit de volgende stukken in het dossier:
      - de dagvaarding van 10 december 2020 met 19 bijlagen;
      - de conclusie van antwoord van 20 januari 2021 met 15 bijlagen;
      - de brieven van de rechtbank waarmee partijen is bericht dat een mondelinge behandeling van de zaak zal plaatsvinden;
      - de akte van [eiseres] met vier bijlagen;
      - de akte overleggen producties van [gedaagde sub 1] cs met één bijlage.
      
    
    
      1.2.
      Op 30 april 2021 heeft de mondelinge behandeling plaatsgevonden. Namens [eiseres] is de heer [B] verschenen, bijgestaan door mr. T.G.G. Raijmakers. Namens [gedaagde sub 1] cs is de heer [A] en de heer [C] (bedrijfsjurist) verschenen. Door of namens partijen is antwoord gegeven op de vragen van de kantonrechter. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat op de mondelinge behandeling is besproken. 
      
    
    
      1.3.
      Hierna is vonnis bepaald.
      
      
    
  
  
    
      2Wat is er aan de hand? 
    
    
      2.1.
      
        [eiseres] ontwerpt en maakt reclame. Op 13 juni 2013 heeft zij een leaseovereenkomst met [onderneming 1] gesloten voor een printer. Op 8 juli 2013 heeft [eiseres] een serviceovereenkomst (hierna: overeenkomst 1) voor die printer met [gedaagde sub 1] gesloten (rechtsopvolger van [onderneming 2] ). Voor € 55,- per maand heeft [gedaagde sub 1] verbruiksmaterialen (toners, drum, developer) en software voor de printer geleverd. [eiseres] mocht printen met een maximale vlakvulling (dekkingspercentage) van 1,25% voor zwart/wit, cyaan, magenta en geel.
      
    
    
      2.2.
      Op 28 februari 2019 hebben [gedaagde sub 1] en [eiseres] een serviceovereenkomst (hierna: overeenkomst 2) gesloten voor € 35,- per maand en heeft [eiseres] een nieuwe leaseovereenkomst gesloten voor de printer met [onderneming 1] . 
      
    
    
      2.3.
      Op 9 mei 2019 is een nieuwe serviceovereenkomst (hierna: overeenkomst 3) gesloten voor de maandprijs van € 485,- waarvoor [eiseres] meer zwart/wit afdrukken en meer kleur afdrukken had dan in overeenkomst 2. Het maandelijkse servicebedrag is op 17 mei 2019 verlaagd tot € 245,- per maand (hierna: overeenkomst 4). [eiseres] heeft die dag ook een overeenkomst gesloten met [onderneming 1] voor de lease van twee koffiemachines en een waterkoeler voor € 200,- per maand en een overeenkomst met [gedaagde sub 2] voor de levering van koffie voor € 90,- per maand (overeenkomst 5).
      
    
    
      2.4.
      
        [eiseres] heeft op 23 oktober 2020 via haar gemachtigde een brief gestuurd naar [gedaagde sub 1] cs met de mededeling dat haar wil ten tijde van het sluiten van de overeenkomsten 3, 4 en 5 door de mededelingen van [gedaagde sub 1] gebrekkig is gevormd en zij voornemens is de overeenkomsten te vernietigen. [gedaagde sub 1] cs heeft aansprakelijkheid afgewezen en de mogelijkheid tot vernietiging betwist. Bij e-mail van 13 november 2020 heeft [eiseres] aan [gedaagde sub 1] cs meegedeeld dat de overeenkomsten van 9 mei en 17 mei 2019 vernietigd worden en verzoekt zij om betaling van de schade. [gedaagde sub 1] cs heeft niets betaald. 
      
      
    
  
  
    
      3Wat is het geschil tussen partijen? 
    
    
      3.1.
      
        [eiseres] vordert in deze procedure een verklaring voor recht dat de overeenkomsten van 9 mei 2019 en 17 mei 2019 met [gedaagde sub 1] en de overeenkomst van 17 mei 2019 met [gedaagde sub 2] onder invloed van dwaling althans bedrog en/of misbruik van omstandigheden tot stand zijn gekomen zodat deze overeenkomsten op 13 november 2020 rechtsgeldig zijn vernietigd. Ook vordert zij veroordeling van [gedaagde sub 1] tot betaling van in totaal € 19.492,90 aan hoofdsom met € 966,27 aan incassokosten en rente en van [gedaagde sub 2] in totaal € 1.692,54 aan hoofdsom met € 253,88 aan incassokosten en rente. Ook vordert zij een hoofdelijke veroordeling, in die zin dat wanneer de een betaalt de ander daarvan bevrijd zal zijn, tot betaling van de proceskosten met rente en de nakosten. 
      
    
    
      3.2.
      
        [eiseres] stelt dat de overeenkomsten van 9 mei 2019 en 17 mei 2020 onder invloed van dwaling, bedrog dan wel misbruik van omstandigheden tot stand zijn gekomen. Tijdens de afspraak op 9 mei 2019 heeft [gedaagde sub 1] een eindafrekening met een naheffing van € 295.762,50 laten zien. De overeenkomst 3 en 4 met [gedaagde sub 1] en overeenkomst 5 met [gedaagde sub 2] zijn vervolgens gesloten omdat [gedaagde sub 1] cs, volgens [eiseres] , dan zou afzien van het vorderen van de € 295.762,50 dan wel dat dit bedrag daarmee verrekend zou worden. Achteraf bleek echter dat het bedrag van € 295.762,50 onjuist was. [eiseres] zou deze overeenkomsten niet hebben gesloten zonder de onjuiste mededeling en het Exceloverzicht van [gedaagde sub 1] cs. Hierdoor is [eiseres] gerechtigd om de overeenkomsten te vernietigen op grond van een wilsgebrek en de schade die is ontstaan op [gedaagde sub 1] cs te verhalen. 
      
    
    
      3.3.
      
        [gedaagde sub 1] cs voert verweer tegen de vordering. [gedaagde sub 1] cs voert aan dat [eiseres] niet heeft kunnen dwalen omtrent de door haar gedane opmerkingen over het Exceloverzicht. Op het overzicht stond de komma verkeerd en het was nooit de intentie van [gedaagde sub 1] om betaling van de € 295.762,50 van [eiseres] te vorderen. [gedaagde sub 1] cs betwist dat zij druk heeft uitgeoefend op [eiseres] tot het sluiten van overeenkomsten. 
      
    
    
      3.4.
      Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan. 
      
      
    
  
  
    
      4De beoordeling van het geschil
    
    
      4.1.
      Het centrale moment in deze procedure is de afspraak op 9 mei 2019 waarbij de heer [B] , de heer [D] (werknemer [eiseres] ) en de heer [E] (vertegenwoordiger/verkoopadviseur namens [gedaagde sub 1] ) aanwezig waren. [eiseres] stelt dat zij op dat moment bedrogen is, gedwaald heeft of dat [gedaagde sub 1] cs misbruik van de omstandigheden heeft gemaakt. Tussen partijen staat vast dat tijdens het gesprek door [E] een Exceloverzicht is getoond met daarop een bedrag van € 295.762,50. Partijen verschillen van mening over de status en invloed van het overzicht op de onderhandelingen tussen partijen. [eiseres] stelt dat haar wil gebrekkig is gevormd door de mededeling en het Exceloverzicht van [gedaagde sub 1] cs dat zij gehouden is tot betaling daarvan in de vorm van verrekening met het sluiten van de overeenkomsten 3, 4 en 5. Dit wordt door [gedaagde sub 1] cs gemotiveerd betwist. Hierdoor ligt het op de weg van [eiseres] om haar stelling nader te onderbouwen.
      
    
    
      4.2.
      
        [eiseres] stelt dat het Exceloverzicht als een eindafrekening voor de afgelopen zes jaar is gepresenteerd. Daarover heeft [B] tijdens de zitting verklaard en [D] schriftelijk. [D] heeft geschreven dat [E] aan betaling van de € 295.762,50 vasthield maar dat deze kosten vereffend zou worden met de kosten van nieuwe leasecontracten voor twee koffiemachines en één waterkoeler. [B] heeft tijdens de zitting aangegeven dat de eindafrekening verrekend zouden worden met nieuwe leasecontracten voor twee koffiemachines en een waterkoeler en nieuwe serviceovereenkomsten. [gedaagde sub 1] cs voert daarentegen aan dat het overzicht door [E] aan [B] getoond werd om te laten zien dat overeenkomst 2 niet op de behoefte van [eiseres] was afgestemd. Het Exceloverzicht laat zien dat het in overeenkomst 1 en overeenkomst 2 bepaalde dekkingspercentage van 1,25% voor kleur en zwart/wit veel lager ligt dan het verbruikte dekkingspercentage van gemiddeld 4,75% voor zwart/wit en 9,10% voor kleur. [eiseres] is vervolgens met [gedaagde sub 1] een hoger dekkingspercentage overeengekomen. [eiseres] zou hiermee voorkomen dat zij in de toekomst met een mogelijke naheffing voor het te hoge verbruik belast zou worden. Tot slot voert [gedaagde sub 1] cs aan dat er nooit een factuur voor het bedrag van het getoonde overzicht is gemaakt, laat staan dat zij op enig moment het betreffende bedrag heeft gevorderd.
      
      
        
          dwaling
        
      
      
    
    
      4.3.
      
        De kantonrechter overweegt dat uitgangspunt is dat een overeenkomst die tot stand gekomen is onder invloed van dwaling en bij een juiste voorstelling van zaken niet zou zijn gesloten, vernietigbaar is. 
        Volgens [eiseres] heeft zij gedwaald omtrent de eindafrekening. Zij stelt dat zij de overeenkomst niet had gesloten als zij van de juiste bedragen was uitgegaan. Door [gedaagde sub 1] c.s. is erkend dat het Excelsheet niet juist was: de komma is een plaats verschoven, waardoor het bedrag te hoog was (het tienvoudige). Dat [eiseres] omtrent de hoogte van de eindafrekening gedwaald heeft, staat daarmee vast. Wel had van [eiseres] verwacht mogen worden dat zij nader onderzoek naar de juistheid van de feiten zou hebben verricht: het gaat om een groot bedrag dat betrekking heeft op kernactiviteiten van [eiseres] . [eiseres] is er echter zonder nader onderzoek van uit gegaan dat de gepresenteerde cijfers klopten, terwijl er geen factuur aan ten grondslag lag, noch enige andere onderbouwing. Om deze reden dient het beroep van [eiseres] op dwaling al worden afgewezen: de dwalende heeft een onderzoeksplicht, zeker als zij in de professionele uitoefening van haar werk handelt. Verder zal [eiseres] dienen te bewijzen dat zij de serviceovereenkomst en de leaseovereenkomsten niet had gesloten als zij van een juiste voorstelling van zaken was uitgegaan. Wat was in deze zaak de juiste voorstelling van zaken? Ook in dit verband is van belang wat partijen daarover gesteld en verklaard hebben. 
      
    
    
      4.4.
      
        [eiseres] heeft ter zitting erkend dat zij gemiddeld een hoger dekkingspercentage heeft verbruikt dan waar partijen in de voorafgaande overeenkomst van uit waren gegaan. De kantonrechter overweegt dat het gezien de constatering van het hogere verbruik door [eiseres] voor de hand ligt dat partijen in overeenkomsten 3 en 4 hogere tarieven afspreken dan de tarieven in de overeenkomsten 1 en 2. Het is waarschijnlijk dat voor een hoger dekkingspercentage ook een hoger tarief betaald moet worden. Dat het hogere tarief niet marktconform was, is door [eiseres] niet gesteld, noch bewezen. Dat [eiseres] dus van de nieuwe serviceovereenkomst had afgezien als zij van de juiste feiten uit was gegaan, heeft [eiseres] , gelet op de feiten, dan ook onvoldoende onderbouwd en daarmee niet bewezen.
    
    
      4.5.
      
        Is dat ook het geval voor wat betreft de leaseovereenkomsten van de koffiemachines en de waterkoeler? Zou [eiseres] deze overeenkomsten hebben afgesloten als zij niet gedwaald had omtrent de cijfers op het Excelsheet? [eiseres] heeft als bewijs hiervan gesteld dat zij geen behoefte heeft aan twee koffiemachines en een waterkoeler omdat zij slechts enkele werknemers in dienst heeft. Zij is volgens haar verklaring tot het leasen van de machines overgegaan omdat daarmee haar schuld verrekend zou worden. Zoals hierboven al is overwogen had van [eiseres] echter verwacht mogen worden dat zij de juistheid van de cijfers, en dus van de schuld, had onderzocht. Dit temeer nu er enige tijd zit tussen het bezoek van de vertegenwoordiger die het Excelsheet toonde en ondertekenen van de leaseovereenkomsten van de koffiemachines en waterkoeler. Bovendien ligt het niet voor de hand dat met het leasen van de producten een schuld afgelost/ verrekend zou worden als deze voor een  marktconforme prijs worden geleast: de bedragen die daarmee zijn gemoeid staan in geen verhouding tot de veronderstelde schuld. Onder al deze omstandigheden komt [eiseres] ook voor wat betreft deze overeenkomsten geen beroep op dwaling toe. 
        
          bedrog 
        
      
    
    
      4.6.
      Voor wat betreft hetgeen door [eiseres] wordt gesteld omtrent het door [gedaagde sub 1] gepleegde bedrog, overweegt de kantonrechter het volgende. [gedaagde sub 1] heeft dit betwist en gesteld dat er sprake was van een kennelijke verschrijving op het Exceloverzicht; de komma was verkeerd geplaatst. Deze verklaring wordt onderbouwd door de vaststaande feiten: op het Exceloverzicht staat een prijs per kopie van € 0,16790 voor zwart/wit en € 0,8393 voor kleur, terwijl partijen enkele maanden daarvoor op 6 maart 2019 een meerprijs hadden afgesproken van € 0,015 voor zwart/wit en 0,08 voor kleur. Tegenover deze gemotiveerde betwisting van [gedaagde sub 1] heeft [eiseres] onvoldoende gesteld om tot het bewijs te kunnen komen dat er sprake is geweest van bedrog door [gedaagde sub 1] .
      
      
        
          misbruik van omstandigheden
        
      
      
    
    
      4.7.
      Het beroep op misbruik van omstandigheden gaat evenmin op. Er is onvoldoende onderbouwd dat hier sprake was van bijzondere omstandigheden, zoals een noodtoestand, afhankelijkheid, lichtzinnigheid, abnormale geestestoestand of onervarenheid. Het enkel tonen van het Exceloverzicht aangaande het verbruik van [eiseres] is daarvoor onvoldoende, zeker nu het om een handelsrelatie gaat tussen twee professionele partijen, die al jaren met elkaar samenwerkten. 
      
    
    
      4.8.
      De vordering tot vernietiging van de overeenkomst op grond van wilsgebreken en betaling van schade en te veel betaalde bedragen en de daarmee gepaarde nevenvorderingen zal afgewezen worden. 
      
    
    
      4.9.
      
        [eiseres] heeft ongelijk gekregen. Zij moet daarom de proceskosten betalen. De kosten van [gedaagde sub 1] cs worden begroot op nihil. De heer [C] is een werknemer in dienst van [gedaagde sub 1] en komt daardoor niet in aanmerking voor een vergoeding van het salaris gemachtigde. 
      
      
    
  
  
    
      5De beslissing
    
    
      De kantonrechter:
    
    
    
      5.1.
      wijst de vordering af;
      
    
    
      5.2.
      veroordeelt [eiseres] tot betaling van de proceskosten aan de zijde van [gedaagde sub 1] cs, tot de uitspraak van dit vonnis begroot op nihil.
      
      
        Dit vonnis is gewezen door mr. A.E. The-Kouwenhoven, kantonrechter, en is in aanwezigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 9 juni 2021.
      
      
      
      
      
    
  
  
     Artikel 6.1 Algemene service- en leveringsvoorwaarden “ [onderneming 2] ”
  
  
     Artikel 8.3 Algemene service- en leveringsvoorwaarden “ [onderneming 2] ”