ECLI:NL:RBMNE:2019:6783, Rechtbank Midden-Nederland, 21-06-2019, NL18.17309
Rechtbank Midden-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2019-06-21 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Samenwerkingsovereenkomst, geen sommatie en geen opschortingsrecht. Overeenkomst mocht niet per direct beëindigd worden. Partijen zijn over en weer tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst.

Vonnis
      
        _
      
    
    
    
    
      
        RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
      
      
      
      Civiel recht 
      Zittingsplaats Utrecht
      
      zaaknummer: NL18.17309
       
      
        
      
      
        Vonnis van 21 juni 2019
      
      
      
         in de zaak van
      
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
      
        FARMERS4ALL B.V.,
      gevestigd te Dedemsvaart, eiseres van de vordering,
      verweerster op de tegenvordering, hierna te noemen: Farmers,
      advocaat J. de Jong van Lier te Enschede, tegen
      
      de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
      
        COMCAM B.V.,
      gevestigd te Vlissingen, verweerster op de vordering, eiseres van de tegenvordering, hierna te noemen: COMCAM,
      advocaat M.H.G. Plieger te Nieuwegein.
    
    
  
  
    
      1De procedure
    
      1.1.
      
        Het verloop van de procedure blijkt uit:
        - de procesinleiding met 9 producties, die Farmers heeft ingediend op 21 september 2018;
        - het verweerschrift van 9 januari 2019 van COMCAM;
        - het verweerschrift in reconventie van 19 februari 2019 van Farmers;
        - de conclusie van repliek in conventie van 20 maart 2019 van Farmers;
        - de conclusie van dupliek in conventie van 17 april 2019 van COMCAM;
        - de akte overlegging producties in conventie en in reconventie van 24 april 2019 van COMCAM;
        - productie F met een toelichting van COMCAM;
        - het proces-verbaal van mondelinge behandeling op 10 mei 2019.
      
      
      
    
    
      1.2.
      Aan het einde van de mondelinge behandeling heeft de rechter beslist dat op 21 juni 2019 uitspraak zal worden gedaan.
      
      
    
  
  
    
      2De overwegingen
    
    Inleiding
    
    
      2.1.
      
        Farmers is een inkooporganisatie voor de agrarische sector. Zij biedt de deelnemers die bij haar aangesloten zijn interessante producten en diensten aan van aanbieders die eveneens bij haar aangesloten zijn.
        COMCAM houdt zich bezig met het verstrekken van duurzaamheidsadvies en energie efficiënte oplossingen. Ook is COMCAM intermediair tussen energiemaatschappij en energieafnemer voor het leveren van energie en energie-gerelateerde producten en diensten aan de particuliere en zakelijke markt.
      
    
    
      2.2.
      
        Farmers en COMCAM zijn op 1 april 2017 een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. Het idee was dat Farmers haar deelnemers voor een energiecontract zou doorverwijzen naar COMCAM en COMCAM voor deze klanten van Farmers dan een gunstig energiecontract zou afsluiten.
        
          Wat staat er in de samenwerkingsovereenkomst?
        
      
      
    
    
      2.3.
      In de considerans hebben partijen onder meer het volgende opgenomen:
      
      
        
          “[C] Partijen een samenwerking wensen aan te gaan, waarbij F4A voor alle diensten en producten die door COMCAM worden aangeboden, exclusief (waarbij de uitgangspunten zijn, dat de prijzen en diensten uiterst concurrerend zijn, enkel en alleen) zal samenwerken met COMCAM, in ruil voor de in deze overeenkomst opgenomen financiële vergoeding voor F4A;”
        
      
      
    
    
      2.4.
      De overeenkomst bevat verder onder andere de volgende bepalingen:
      
      
        
          “
          Artikel 1 Samenwerking
        
        
          (…)
        
        
          Lid 2	F4A zal voor producten en diensten welke door COMCAM worden geleverd, exclusief
        
        
          (enkel en alleen) samenwerken met COMCAM en niet met derden. (…)
        
        
          Lid 3	COMCAM zal binnen de agrarische sector enkel samenwerken met F4A en niet met vergelijkbare organisaties. COMCAM zal de agrarische sector echter ook vanuit haar eigen verkooporganisatie (team van accountmanagers en bestaande tussenpersonen) benaderen en bedienen. Conform de overeengekomen vergoeding-regeling artikel 4.
        
        
          (…)
        
      
      
      
      
        
          Artikel 3 Uitvoering
        
      
      
      
        
          Lid 1	F4A zal al haar deelnemers die interesse hebben in de producten en/of diensten van COMCAM steeds direct naar COMCAM doorverwijzen. F4A zal COMCAM hiervan direct in kennis stellen, zodat COMCAM bij uitblijven van contact de deelnemer ook zelf kan benaderen.
        
        
          Lid 2	COMCAM zal zich maximaal inspannen om geïnteresseerde deelnemers van F4A haar producten en/of diensten te laten afnemen. COMCAM zal F4A maandelijks op de hoogte houden van de resultaten.
        
          Lid 3	COMCAM zal F4A promoten bij alle bedrijven uit de agrarische sector die haar producten en/of diensten afnemen of willen gaan afnemen.
        
      
      
      
        
          Artikel 4 Vergoeding
        
      
      
      
        
          Lid 1	F4A heeft recht op een vergoeding gelijk aan 50% van de marge (= bonus die COMCAM van haar leverancier ontvangt -/- eventuele directe verkoopkosten van COMCAM, zoals kosten/bonus van een eventuele bij de deal betrokken tussenpersoon of accountmanager) die COMCAM maakt op iedere deal in de agrarische sector.
        
        
          Lid 2	F4A heeft pas aanspraak op voornoemde vergoeding, nadat COMCAM de bonus van de leverancier heeft ontvangen.
        
        
          Lid 3	COMCAM stuurt F4A maandelijks, steeds binnen 14 dagen na afloop van een maand een overzicht. In dit overzicht staan in ieder geval alle in de betreffende maand gesloten deals, alsmede alle in de betreffende maand door de leveranciers uitbetaalde bonussen, en per bonus de deal waarop een bonus ziet, alsmede de marge (= bonus -/- directe verkoopkosten) die hiermee is behaald.
        
        
          Lid 4	F4A heeft 30 dagen de tijd om bezwaar aan te tekenen tegen een ontvangen overzicht, hierna is het overzicht bindend, tenzij er sprake is van kwade opzet aan de zijde van COMCAM.
        
        
          Lid 5	F4A is gerechtigd om binnen 2 maanden na ontvangst van een overzicht aan COMCAM een gespecificeerde factuur te sturen van 50% van de in het overzicht opgenomen marges.
        
      
      
      
        
          Artikel 5 Looptijd
        
      
      
      
        
          Lid 1 Deze overeenkomst vangt aan op datum ondertekening.
        
        
          Deze overeenkomst wordt aangegaan voor onbepaalde tijd, met een minimale looptijd van 2 jaar, met in achtneming van de 4 maanden proeftijd.
        
        
          Lid 2 Partijen zijn gerechtigd deze overeenkomst, met inachtneming van de minimale looptijd, op ieder moment tegen het einde van een maand te beëindigingen met inachtneming van een opzegtermijn van 6 maanden.
        
        
          Lid 3 Partijen zijn gerechtigd (zonder schadeplichtig te zijn) deze overeenkomst per direct
        
        
          te beëindigen en/of hun verplichtingen uit deze overeenkomst per direct op te schorten, indien zich hiertoe een dringende reden voordoet welke deze maatregel rechtvaardigt. Hiervan is in ieder geval sprake indien, de andere partij:
        
        
          (…)
        
        
          [d] ondanks sommatie de verplichtingen uit deze overeenkomst niet (voldoende) nakomt, danwel er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat de andere partij deze verplichtingen niet na zal komen;
        
        
          (…)
        
      
      
      
        
          Lid 5	Indien deze overeenkomst eindigt, vervallen de afspraken uit deze overeenkomst (behalve artikel 6), maar blijven de onderliggende overeenkomsten gesloten tussen COMCAM en de deelnemers gewoon van kracht. Artikel 4 vergoeding loopt door, net zo lang de relatie, energie van ComCam betrekt.
        
        
          (…)”
        
      
      
      
        
          Wat is er aan de hand?
        
      
      
    
    
      2.5.
      
        De samenwerking is niet naar wens verlopen. Partijen verwijten elkaar over en weer dat de ander zich niet aan de afspraken uit de samenwerkingsovereenkomst heeft gehouden. Waar het hen precies om gaat, blijkt uit verschillende e-mailberichten:
        - COMCAM heeft bij mail van 25 april 2018 (productie 8 bij de procesinleiding) aan Farmers laten weten dat zij in strijd met de overeenkomst niet exclusief met COMCAM samenwerkt. COMCAM heeft Farmers in deze mail gesommeerd om alsnog de gemaakte afspraken inclusief de exclusiviteit na te komen.
        - Farmers heeft op 1 mei 2018 (productie 7 bij de procesinleiding) op de mail van COMCAM van 25 april 2018 gereageerd. In deze mail heeft Farmers aangegeven dat zij niet tevreden is over de samenwerking. Zo geeft Farmers aan dat zij niet tevreden is over de wijze waarop COMCAM communiceert, constateert zij dat COMCAM het uitgangspunt van de overeenkomst dat zij uiterst concurrerend moet zijn niet nakomt, omdat COMCAM vaak niet de scherpste aanbieder is, en wijst zij COMCAM erop dat zij zich niet houdt aan haar verplichting op grond van de overeenkomst om maandelijks een overzicht te geven van het aantal klanten. Farmers geeft aan dat het haar daarom beter lijkt voor beide partijen om direct afscheid te nemen met inachtneming van de gemaakte fee afspraken voor de lopende contracten. Farmers wenst per ommegaande een lijst met de binnengebrachte klanten te ontvangen.
        - Op deze mail reageert COMCAM nog dezelfde dag (productie 9 bij de procesinleiding). COMCAM betwist in deze mail de haar gemaakte verwijten en geeft aan dat Farmers haar daar ook nooit op heeft gewezen. COMCAM laat weten bereid te zijn de samenwerking direct te beëindigen, mits tegen gesloten beurzen en tegen finale kwijting. Indien Farmers dat voorstel niet accepteert, houdt COMCAM haar aansprakelijk voor alle schade die zij heeft geleden en nog zal lijden doordat Farmers de afspraken uit de samenwerkingsovereenkomst niet is nagekomen. Deze schade bestaat, aldus COMCAM, in ieder geval uit de door haar misgelopen marges.
      
    
    
      2.6.
      
        Partijen hebben samen geen oplossing kunnen bereiken. Zij hebben over en weer vorderingen ingesteld.
        
          
        
        
          Wat vordert Farmers?
        
      
      
    
    
      2.7.
      
        Farmers vordert dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
        a) COMCAM veroordeelt tot het verstrekken van overzichten van de maanden april 2017 tot en met april 2018 met alle in de betreffende maand gesloten deals, de uitbetaalde bonussen, de deal waarop de bonus ziet en de marge die hiermee is behaald;
        b) COMCAM veroordeelt tot betaling van de tussen partijen overeengekomen vergoeding die volgt uit overzichten van sub a);
        c) COMCAM veroordeelt tot vergoeding van de schade die Farmers lijdt door voormelde tekortkoming, op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente daarover vanaf de dag van de procesinleiding tot aan de dag van volledige betaling;
        d) COMCAM veroordeelt tot vergoeding van de kosten van deze procedure (de kosten van de advocaat daaronder begrepen) te vermeerderen met de nakosten;
        e) voor recht verklaart dat Farmers op 1 mei 2018 de samenwerkingsovereenkomst van 1 april 2017 rechtsgeldig heeft beëindigd;
        f) voor recht verklaart dat Farmers haar verplichtingen rechtsgeldig heeft opgeschort.
      
      
      
      
        
          Wat vindt COMCAM en wat vordert zij?
        
      
      
    
    
      2.8.
      
        COMCAM vindt dat de rechtbank de vorderingen van Farmers moet afwijzen en Farmers moet veroordelen in de kosten daarvan. COMCAM heeft ook een tegenvordering ingesteld en zij vordert dat de rechtbank, uitvoerbaar bij voorraad:
        a) voor recht verklaart dat Farmers toerekenbaar tekortgeschoten is in de nakoming van de samenwerkingsovereenkomst met COMCAM;
        b) Farmers veroordeelt tot vergoeding van de schade die COMCAM door de toerekenbare tekortkoming van Farmers heeft geleden, nader op te maken bij staat;
        c) Farmers veroordeelt in de proceskosten met inbegrip van de nakosten aan de kant van COMCAM en daarbij te bepalen dat de proceskosten met inbegrip van de nakosten binnen zeven dagen na de datum van dit vonnis door Farmers aan COMCAM moeten zijn betaald bij gebreke waarvan Farmers de wettelijke rente over de proceskosten met inbegrip van een nakosten ten opzichte van COMCAM verschuldigd wordt.
        
          
        
        
          over de vordering van Farmers
        
        
        
          Mocht Farmers opschorten en/of de overeenkomst per direct beëindigen? Nee.
        
      
      
    
    
      2.9.
      
        Farmers stelt dat COMCAM ten minste twee verplichtingen uit de overeenkomst niet is nagekomen. Ten eerste vindt Farmers dat COMCAM de inspanningsverplichting uit artikel 3 lid 2 niet is nagekomen. Daarin staat dat COMCAM zich maximaal moet inspannen om geïnteresseerde deelnemers van Farmers haar producten te laten afnemen. Dat heeft COMCAM niet gedaan. Farmers heeft COMCAM e-mails gestuurd met klanten die geïnteresseerd waren. COMCAM heeft die aanvragen maanden laten liggen. Ook na het sommeren om de aanmeldingen te verwerken, heeft COMCAM zich nog steeds niet maximaal ingespannen volgens Farmers.
        Ten tweede is Farmers van mening dat COMCAM de informatieverplichting van artikel 4 lid 3 niet is nagekomen. COMCAM heeft namelijk niet maandelijks een overzicht aan Farmers gestuurd. Ook na sommatie is COMCAM deze verplichting niet nagekomen.
        In haar verweerschrift in reconventie heeft Farmers daar nog een derde opschortingsgrond aan toegevoegd: COMCAM betaalde de vergoeding van artikel 4 niet.
        Verder vindt Farmers dat COMCAM een basisvoorwaarde niet is nagekomen. Als uitgangspunt voor het sluiten van de overeenkomst gold dat COMCAM uiterst concurrerend zou zijn op het gebied van prijzen. Volgens Farmers betekent dit niet alleen dat de prijzen de laagste in de markt moeten zijn, maar hebben partijen dat ook zo besproken. Farmers heeft met het e-mailbericht van 18 januari 2018 (productie 6) aan COMCAM laten weten dat haar prijzen niet uiterst concurrerend zijn.
        Farmers vindt dat zij zodoende gerechtigd was haar verplichtingen uit de samenwerkingsovereenkomst op te schorten en uiteindelijk de overeenkomst op 1 mei 2018 per direct te beëindigen.
        
      
    
    
      2.10.
      Zoals ook hiervoor onder 2.4. is weergeven, hebben partijen in de overeenkomst met artikel 5 lid 3 afgesproken dat zij gerechtigd zijn om de overeenkomst per direct te beëindigen en/of om verplichtingen die volgen uit de overeenkomst per direct op te schorten als daarvoor een dringende reden is. Daarvan is volgens de overeenkomst sprake als de andere partij ondanks sommatie de verplichtingen uit de overeenkomst niet (voldoende) nakomt. Dat staat in artikel 5 lid 3 en onder d.
      
    
    
      2.11.
      
        De eerste vraag is dan dus of er sprake is van een sommatie. Farmers stelt dat zij COMCAM heeft gesommeerd. In de producties waarnaar Farmers in dit verband verwijst, productie 4 voor wat betreft de inspanningsverplichting, productie 3 voor wat betreft de informatieverplichting en productie 6 voor wat betreft de uiterst concurrerende prijzen, leest de rechtbank geen sommatie(s). In geen van deze producties is te lezen dat Farmers COMCAM erop wijst dat zij haar verplichting(en) niet nakomt, dat Farmers eist dat COMCAM alsnog haar verplichting(en) naleeft, dat Farmers haar eigen verplichtingen opschort zolang COMCAM niet nakomt en dat als COMCAM daaraan geen gehoor geeft Farmers de samenwerkingsovereenkomst zal beëindigen.
        In het dossier bevinden zich ook overigens geen stukken die een sommatie van Farmers inhouden. Dit betekent dat Farmers reeds daarom op grond van de bepalingen in de overeenkomst niet gerechtigd was tot opschorting.
        Ook was Farmers niet gerechtigd de samenwerkingsovereenkomst per direct te beëindigen: aan haar e-mailbericht van 1 mei 2018 waarbij zij concludeert dat de samenwerking niet naar behoren verloopt, een aantal punten benoemt waarop COMCAM tekort zou zijn geschoten en de samenwerking tot slot per direct beëindigt, is geen sommatie voorafgegaan. Omdat een sommatie ontbreekt, kan in het midden blijven of, zoals Farmers stelt, COMCAM (op onderdelen) de overeenkomst niet zou zijn nagekomen. Dit betekent dat de rechtbank niet hoeft te beoordelen of COMCAM ten opzichte van Farmers tekortgeschoten is.
        De gevorderde verklaringen voor recht dat Farmers haar verplichtingen rechtsgeldig heeft opgeschort en dat Farmers op 1 mei 2018 de samenwerkingsovereenkomst van 1 april 2017 rechtsgeldig heeft beëindigd, zullen dan ook worden afgewezen.
        
          
        
        
          Moet COMCAM de lijsten verstrekken? Voor een deel.
        
      
      
    
    
      2.12.
      Farmers vordert nakoming van wat zij de informatieverplichting noemt. Zij doelt hiermee op de maandelijkse overzichten, lijsten, zoals opgenomen in artikel 4 lid 3 van de samenwerkingsovereenkomst. Farmers stelt in de procesinleiding dat zij maar twee keer een overzicht heeft ontvangen. Zij wil dat COMCAM de overzichten verstrekt van de maanden april 2017 tot en met april 2018 met alle in de betreffende maand gesloten deals, de uitbetaalde bonussen, de deal waarop de bonus ziet en de marge die hiermee is behaald.
    
    
      2.13.
      
        Tijdens de mondelinge behandeling heeft COMCAM haar verweer dat zij wel degelijk overzichten aan Farmers heeft gestuurd verder toegelicht. COMCAM heeft aangegeven dat zij over 2017 drie creditfacturen heeft verzonden aan Farmers en dat zij die ook heeft betaald. Over 2018 is een kwartaaloverzicht gestuurd. Naar aanleiding daarvan heeft COMCAM geen factuur van Farmers ontvangen.
        
          
        
        
          april 2017 – november 2017
        
      
    
    
      2.14.
      
        Tijdens de schorsing heeft Farmers gecontroleerd wat er al dan niet betaald is. Farmers heeft daarop erkend dat zij drie creditfacturen heeft ontvangen van COMCAM: een factuur van mei 2017 en twee facturen van november 2017. Ook is erkend dat deze facturen betaald zijn. In zoverre is over deze periode afgerekend. Farmers heeft daarbij echter opgemerkt dat zij inderdaad wel lijsten heeft ontvangen, maar dat zij geen, wat zij noemt, totaaloverzichten heeft ontvangen. De lijsten die Farmers heeft ontvangen van COMCAM zien alleen op de agrariërs die zij zelf bij COMCAM heeft aangebracht. Het punt voor Farmers is dat zij geen overzichten heeft gekregen waar naast de agrariërs die zij aan COMCAM heeft doorgespeeld, ook agrariërs op staan die buiten haar om bij COMCAM terecht zijn gekomen.
        Daarmee zegt Farmers in feite dat de ontvangen lijsten niet voldoen aan de specificaties van artikel 4 lid 3. Daarvoor is het nu te laat: partijen hebben in artikel 4 namelijk afgesproken dat Farmers 30 dagen de tijd heeft om bezwaar te maken tegen een overzicht en dat het daarna bindend is. Het gevolg hiervan is dat de rechtbank er vanuit moet gaan dat de lijsten die zijn ontvangen, akkoord zijn. Dit betekent dat Farmers over de periode tot en met november 2017 geen recht meer heeft op nakoming van de informatieverplichting.
        
          
        
        
          december 2017 – maart 2018
        
      
    
    
      2.15.
      
        Over deze periode voert COMCAM aan dat zij Farmers een kwartaaloverzicht over 2018 heeft gestuurd en dat daarop ook de maand december 2017 is vermeld.
        Farmers bestrijdt dat zij periodiek lijsten heeft ontvangen, niet per maand en ook niet per kwartaal. In haar conclusie van dupliek in conventie en ook tijdens de mondelinge behandeling herhaalt COMCAM dat zij Farmers een overzicht over het eerste kwartaal van 2018 heeft gestuurd, waarop ook de maand december 2017 staat.
        Omdat Farmers betwist dat zij over deze periode lijsten heeft ontvangen, had COMCAM haar standpunt dat zij die lijsten wel heeft gestuurd, moeten onderbouwen. COMCAM had op dit punt niet kunnen volstaan met herhaling van haar standpunt. Ook zonder de lijsten zelf te overleggen, wat COMCAM uitdrukkelijk niet wil, had COMCAM wel een kopie van het (e-mail)bericht waarbij zij de lijsten toezond als productie kunnen uploaden.
        Dit betekent dat de rechtbank het er voor moet houden dat de betreffende lijsten nog niet aan Farmers ter beschikking zijn gesteld. Op grond van de overeenkomst is COMCAM daartoe wel verplicht. Omdat het hier gaat om een vordering tot nakoming is niet vereist dat (eerst) een aanmaning of ingebrekestelling moet zijn gestuurd en/of dat sprake is van verzuim. Dit betekent dat dit deel van de vordering zal worden toegewezen.
        
        
          april 2018
        
      
    
    
      2.16.
      
        Tussen partijen is niet in geschil dat COMCAM over de maand april 2018 geen lijst heeft gestuurd aan Farmers. In zoverre kan de vordering van Farmers dus worden toegewezen.
        
          
        
        
          Dus?
        
      
    
    
      2.17.
      
        Uit het voorgaande volgt dat de vordering tot nakoming van de informatieverplichting voor een deel toewijsbaar is. De rechtbank zal dan ook bepalen dat COMCAM over de maanden december 2017 tot en met april 2018 de lijsten als bedoeld in artikel 4 lid 3 van de samenwerkingsovereenkomst moet verstrekken aan Farmers.
        
        
          Heeft Farmers recht op betaling? Onduidelijk.
        
      
      
    
    
      2.18.
      Farmers vordert dat COMCAM wordt veroordeeld om de overeengekomen vergoeding, die volgt uit de lijsten/overzichten, aan haar te betalen.
      
    
    
      2.19.
      
        COMCAM is het hier niet mee eens en heeft daarvoor een aantal redenen:
        - Volgens COMCAM heeft Farmers geen recht op een vergoeding als COMCAM op haar beurt geen vergoeding heeft ontvangen van de energieleverancier. Er zijn klanten die hun contract hebben geannuleerd waardoor COMCAM ontvangen vergoedingen van de energieleverancier aan de energieleverancier moet terugbetalen.
        - De afgesproken vergoeding gold onder de voorwaarde dat Farmers exclusief met COMCAM zou samenwerken. Dat heeft Farmers niet gedaan.
        - COMCAM hoeft Farmers pas te betalen als zij van Farmers een factuur heeft ontvangen. Daarvan is geen sprake.
        - COMCAM heeft het recht haar verplichting tot betaling van de overeengekomen vergoeding op te schorten totdat Farmers aan haar verplichting tot het betalen van schadevergoeding aan COMCAM heeft voldaan. Farmers is volgens COMCAM namelijk schadeplichtig omdat zij in gebreke is te voldoen aan haar verplichtingen, doordat zij haar verplichtingen onterecht heeft opgeschort en omdat zij de overeenkomst onterecht heeft beëindigd.
        - COMCAM wil de eventuele aanspraak van Farmers verrekenen met de vordering die zij op Farmers heeft.
      
    
    
      2.20.
      
        De rechtbank overweegt als volgt. Over de periode april 2017 tot november 2017 is al afgerekend. Zoals de rechtbank ook hiervoor heeft overwogen moeten de overzichten over die periode als bindend worden beschouwd, zodat een nabetaling ook niet meer aan de orde is. In zoverre wordt de vordering tot betaling van de vergoeding afgewezen.
        Tussen partijen is niet in geschil dat over de periode december 2017 - maart 2018 geen afrekening heeft plaatsgevonden. Ook is niet in discussie dat over de maand april 2018 niet is afgerekend. Toch kan de rechtbank de vordering tot betaling over de maanden december 2017 tot en met april 2018 niet toewijzen. Er zijn te veel onduidelijkheden:
        - er zijn nog geen overzichten verstrekt aan de hand waarvan de omvang van de vergoeding waar Farmers mogelijk recht op heeft kan worden vastgesteld;
        - het is niet duidelijk of COMCAM de bonus van de leverancier heeft ontvangen: in lid 2 van artikel 4 staat dat Farmers pas aanspraak heeft op de afgesproken vergoeding nadat COMCAM die bonus heeft ontvangen;
        - voor de nog te verstrekken overzichten gaat nog een bezwaartermijn van 30 dagen lopen voordat de overzichten bindend zijn, zie artikel 4 lid 4;
        - Farmers heeft nog geen gespecificeerde factuur, zoals afgesproken in lid 5 van artikel 4, verzonden (kunnen verzenden) aan COMCAM.
        Deze onduidelijkheden maken dat de vordering onvoldoende bepaalbaar is om te kunnen worden toegewezen.
        
      
      
        
          Heeft Farmers recht op schadevergoeding? Nee.
        
      
      
    
    
      2.21.
      Farmers stelt dat zij schade heeft geleden doordat COMCAM tekortgeschoten is in de nakoming van de inspanningsverplichting, de informatieverplichting en de verplichting om concurrerende prijzen te bieden en dit ook aan COMCAM toe te rekenen is. De overeenkomst is aangegaan voor onbepaalde tijd en had een minimale looptijd van twee jaar. Farmers stelt dat de overeenkomst tot 1 april 2019 zou hebben bestaan als COMCAM haar verplichtingen zou zijn nagekomen. Doordat de overeenkomst nu op 1 mei 2018 is beëindigd ontvangt Farmers 11 maanden minder vergoeding. Dit is voor Farmers vermogensschade.
    
    
      2.22.
      
        Deze vordering zal de rechtbank afwijzen. Zoals de rechtbank hiervoor heeft beslist was Farmers niet gerechtigd om de samenwerkingsovereenkomst per direct te beëindigen. De misgelopen vergoeding over de resterende looptijd van de overeenkomst kan zij daarom niet als schade van COMCAM vorderen.
        
          
        
        
          Wie betaalt de proceskosten?
        
      
      
    
    
      2.23.
      
        Omdat beide partijen over de vordering van Farmers op onderdelen ongelijk hebben gekregen, zal de rechtbank beslissen dat iedere partij de eigen kosten draagt.
        
          
        
        
          over de tegenvordering van COMCAM
        
        
        
          Is Farmers tekortgeschoten? Ja.
        
      
      
    
    
      2.24.
      COMCAM stelt dat Farmers toerekenbaar tekortgeschoten is in de nakoming van de verplichting om exclusief met COMCAM samen te werken. Farmers erkent dat zij de verplichting om exclusief met COMCAM samen te werken niet is nagekomen. Farmers voert echter aan dat zij die verplichting mocht opschorten omdat COMCAM niet de goedkoopste aanbieder was en zolang COMCAM niet de goedkoopste was, Farmers aangesloten leden met andere aanbieders in contact mocht brengen.
    
    
      2.25.
      
        De verplichting voor Farmers om exclusief samen te werken met COMCAM staat in lid 2 van artikel 1: “F4A zal voor producten en diensten welke door COMCAM worden geleverd, exclusief (enkel en alleen) samenwerken met COMCAM en niet met derden.”.
        Op 25 april 2018 heeft COMCAM Farmers een e-mailbericht gestuurd waarin zij schrijft: “Het is ons gebleken dat jullie in strijd met de tussen ons gesloten overeenkomst niet exclusief met ons samenwerken.” In dit e-mailbericht verzoekt en sommeert COMCAM Farmers om “alsnog de gemaakte afspraken inclusief de exclusiviteit na te komen”. Aan het vereiste van een sommatie is hiermee voldaan. Farmers heeft daaraan echter geen gehoor gegeven. Farmers heeft namelijk in haar e-mailbericht van 1 mei 2018 geconcludeerd dat de samenwerking niet naar behoren verloopt en dat er voldoende aan schort om op die basis afscheid van elkaar te nemen en zij heeft tot slot de samenwerking per direct beëindigd.
        Door klanten ook bij anderen dan COMCAM onder te brengen, en aan de sommatie om dat niet te doen geen gehoor te geven, heeft Farmers de verplichting om exclusief met COMCAM samen te werken, geschonden. Anders dan Farmers meent is daar geen rechtvaardiging voor. Dit volgt uit dat wat de rechtbank over de vordering van Farmers heeft beslist: zij heeft COMCAM niet gesommeerd tot nakoming, dus had Farmers op basis van de overeenkomst niet het recht om haar verplichtingen, waaronder de verplichting om exclusief met COMCAM samen te werken, op te schorten en ook niet om de samenwerking per direct te beëindigen.
        
      
    
    
      2.26.
      Daarnaast is de rechtbank met COMCAM van oordeel dat Farmers ook toerekenbaar tekortgeschoten is in de nakoming van de samenwerkingsovereenkomst doordat zij de samenwerking ten onrechte per direct heeft beëindigd. De rechtbank verwijst naar dat wat daarover hiervoor al is overwogen.
    
    
      2.27.
      
        De gevorderde verklaring voor recht dat Farmers toerekenbaar tekortgeschoten is in de nakoming van de samenwerkingsovereenkomst met COMCAM zal de rechtbank daarom toewijzen.
        
        
          Is Farmers schadeplichtig? Ja.
        
      
      
    
    
      2.28.
      COMCAM stelt dat zij doordat Farmers buiten COMCAM om voor klanten deels bij derden energiecontracten heeft afgesloten, schade ondervindt in de vorm van gederfde inkomsten. Ook doordat Farmers onterecht de samenwerking voortijdig heeft beëindigd derft COMCAM inkomsten. COMCAM vordert dat haar schade wordt opgemaakt bij staat.
    
    
      2.29.
      
        Voor toewijzing van deze vordering is op grond van artikel 612 Rv voldoende dat aannemelijk wordt dat mogelijk schade is geleden. Dat is in dit geval aannemelijk. Het is mogelijk dat COMCAM fee is misgelopen doordat Farmers klanten bij derden heeft ondergebracht die anders wellicht een contract via Farmers zouden hebben gesloten. Ook ligt het voor de hand dat COMCAM nog inkomsten zou hebben gegenereerd als de samenwerking in ieder geval gedurende de afgesproken minimale looptijd van twee jaar zou zijn voortgezet. Bovendien is niet uitgesloten dat de kosten die COMCAM stelt te hebben gemaakt voor de samenwerking als schade zouden kunnen worden aangemerkt. De gevorderde verwijzing naar de schadestaat zal de rechtbank daarom toewijzen.
        
        
          Wie betaalt de proceskosten?
        
      
      
    
    
      2.30.
      
        Farmers heeft over de tegenvordering van COMCAM geen gelijk gekregen. Daarom moet zij de proceskosten van COMCAM vergoeden. De kosten aan de zijde van Comcam worden begroot op € 543,00 (2,0 punten × factor 0,5 × tarief € 543,00) voor salaris advocaat.
        
        
          Nakosten en wettelijke rente
        
      
      
    
    
      2.31.
      De gevorderde veroordeling in de nakosten zal worden toegewezen zoals in de beslissing is vermeld.
      
    
    
      2.32.
      
        De wettelijke rente over de proces- en nakosten zal worden toegewezen zoals in de beslissing is opgenomen.
        
          
        
        
          tot slot over deze zaak
        
        
      
    
    
      2.33.
      De rechtbank geeft partijen in overweging om -ter voorkoming van verdere kosten- naar aanleiding van dit vonnis in overleg te treden om de zaak alsnog samen op te lossen.
    
  
  
    
      3De beslissing
    
    
      De rechtbank
      
      
        op de vordering van Farmers
      
    
    
      3.1.
      veroordeelt COMCAM tot het verstrekken van overzichten als bedoeld in artikel 4 lid 3 van de samenwerkingsovereenkomst van de maanden december 2017, januari 2018, februari 2018, maart 2018 en april 2018 met alle in de betreffende maand gesloten deals, de uitbetaalde bonussen, de deal waarop de bonus ziet en de marge die hiermee is behaald,
      
    
    
      3.2.
      verklaart dit vonnis over de vordering tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
      
    
    
      3.3.
      compenseert de kosten van deze procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,
      
    
    
      3.4.
      
        wijst het meer of anders gevorderde af,
        
          
        
        
          op de tegenvordering van COMCAM
        
      
    
    
      3.5.
      verklaart voor recht dat Farmers toerekenbaar tekortgeschoten is in de nakoming van de samenwerkingsovereenkomst met COMCAM,
      
    
    
      3.6.
      veroordeelt Farmers tot vergoeding van de schade die COMCAM door de toerekenbare tekortkoming van Farmers lijdt en/of heeft geleden, nader op te maken bij staat,
      
    
    
      3.7.
      veroordeelt Farmers in de proceskosten, aan de zijde van Comcam tot op heden begroot op € 543,00, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf de vijftiende dag na de datum van dit vonnis tot de dag van volledige betaling,
      
    
    
      3.8.
      veroordeelt Farmers in de na dit vonnis ontstane kosten, begroot op € 157,00 aan salaris advocaat, te vermeerderen, onder de voorwaarde dat Farmers niet binnen veertien dagen na aanschrijving aan het vonnis heeft voldaan en er vervolgens betekening van de uitspraak heeft plaatsgevonden, met een bedrag van € 82,00 aan salaris advocaat en de explootkosten van betekening van de uitspraak, en te vermeerderen met de wettelijke rente over de nakosten met ingang van veertien dagen na de betekening van dit vonnis tot aan de voldoening,
      
    
    
      3.9.
      verklaart dit vonnis over de tegenvordering tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
      
    
    
      3.10.
      
        wijst het meer of anders gevorderde af.
        
        Dit vonnis is gewezen door mr. E.M. de Stigter en in tegenwoordigheid van mr. M.A. Rademaker, griffier, in het openbaar uitgesproken op 21 juni 2019.