ECLI:NL:RBAMS:2023:183, Rechtbank Amsterdam, 19-01-2023, 13/320796-22
Rechtbank Amsterdam — Uitspraak 
Datum: 2023-01-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Overlevering naar België van 22-jarige man die verdacht wordt van poging tot ontvoering van een Belgische minister is toegestaan. De rechtbank oordeelt, gelet op de gegeven garantie van de Belgische autoriteiten, dat het vastgestelde algemene reële gevaar van onmenselijke of vernederende detentieomstandigheden hiermee is weggenomen. Het algemene gevaar dat de rechtbank heeft aangenomen, wordt door deze garantie namelijk uitgesloten ten aanzien van de 22-jarige man nu die zal worden geplaatst in een instelling op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten.

RECHTBANK AMSTERDAM
    INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER
    
    
    
      Parketnummer: 13/320796-22
      RK nummer: 22/5133
    
    
    
      
        Datum uitspraak: 19 januari 2023 
      
    
    
    
    
      
      
            UITSPRAAK
      
    
    
    
      op de vordering van de officier van justitie van 16 december 2022 bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB).
      Dit EAB is uitgevaardigd op 7 december 2022 door de voorzitster van de onderzoeksrechter bij de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Kortrijk (België) (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van:  
    
    
    
      
        	[opgeëiste persoon] ,
      
      	geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 2000, 
      ingeschreven in de Basisregistratie Personen op het adres: 
      
        [adres] , [woonplaats] ,
      	gedetineerd in de [naam PI] ,
    
    
    
      hierna ‘de opgeëiste persoon’.
    
    
  
  
    
      1Procesgang
    
    
      De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 5 januari 2023. Het openbaar ministerie (OM) heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. C. McGivern, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en bijgestaan door zijn raadsman mr. J.P.A. van Schaik, advocaat in Veenendaal.
    
    
    
      De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd.
    
    
  
  
    
      2Identiteit van de opgeëiste persoon
    
    
      Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft. 
    
    
  
  
    
      3Grondslag en inhoud van het EAB
    
    
      Het EAB vermeldt een aanhoudingsbevel bij verstek van de onderzoeksrechter bij de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Kortrijk (België) van 7 december 2022.
      De uitvaardigende justitiële autoriteit verzoekt de overlevering vanwege het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan naar Belgisch recht strafbare feiten. Deze feiten zijn omschreven in het EAB.
    
    
  
  
    
      4Strafbaarheid 
    
    
      4.1
      
        Feiten vermeld op bijlage 1 bij de OLW
      
      
      
        De uitvaardigende justitiële autoriteit wijst de in onderdeel e) van het EAB vermelde feiten 1, 3 en 4 aan als feiten vermeld in de lijst van bijlage 1 bij de OLW, op deze lijst onder nummers 1 en 16, te weten:
      
      
      
        
          	deelneming aan een criminele organisatie;
        
        
          	ontvoering, wederrechtelijke vrijheidsberoving en gijzeling.
        
      
      
      
        Uit het EAB volgt dat op deze feiten naar het recht van België een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld.
      
      
      
        Dit betekent dat een onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van de feiten 1, 3 en 4 waarvoor de overlevering wordt verzocht, achterwege moet blijven.
      
      
    
    
      4.2
      
        Feiten waarvoor dubbele strafbaarheid is vereist
      
      
      
        De uitvaardigende justitiële autoriteit heeft het in onderdeel e) van het EAB vermelde feit 2 niet aangeduid als een feit waarvoor het vereiste van toetsing van dubbele strafbaarheid niet geldt. Overlevering kan in dat geval worden toegestaan, wanneer – kort gezegd - voldaan is aan het vereiste dat op het feit naar het recht van de uitvaardigende lidstaat een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste twaalf maanden is gesteld en dat het feit ook naar Nederlands recht strafbaar is.
      
      
      
        De rechtbank stelt vast dat hieraan is voldaan.
      
      
      
        Het feit levert naar Nederlands recht op:
      
      
      
        
          	handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie.
        
      
      
    
  
  
    
      5De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW 
    
    
      De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn overlevering kan daarom worden toegestaan, wanneer is gewaarborgd dat de opgeëiste persoon, in geval van veroordeling in de uitvaardigende lidstaat tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf na overlevering, hij deze straf in Nederland mag ondergaan.
    
    
    
      De Federaal Magistraat heeft de volgende garantie gegeven:
    
    
    
      
        In antwoord op uw vraag van 20.12.2022 heb ik de eer u te bevestigen dat, overeenkomstig artikel 5 § 3 van het kaderbesluit dd. 13 juni 2020 betreffende het Europees aanhoudingsbevel, ik u de garantie bied voor de terugkeer naar Nederland van de door u overgeleverde Nederlandse onderdaan [opgeëiste persoon] , geboren op [geboortedag] .2000. 
      
    
    
    
      
        Deze garantie houdt in dat, eens betrokkene in België onherroepelijk tot een vrijheidsbenemende straf of maatregel is veroordeeld, deze persoon naar Nederland wordt overgebracht teneinde deze straf of maatregel aldaar te ondergaan.
      
    
    
    
      Naar het oordeel van de rechtbank is deze garantie voldoende.
    
    
  
  
    
      6Artikel 11 OLW; detentieomstandigheden
    
    
      Bij uitspraak van 14 december 2022 heeft de rechtbank in een andere zaak geoordeeld dat er thans ten aanzien van alle detentie-instellingen in België een algemeen gevaar bestaat dat gedetineerden worden onderworpen aan een onmenselijke of vernederende behandeling gelet op de detentieomstandigheden in België en dat daarom de tot dan toe verstrekte algemene detentiegarantie niet meer voldoet. Bij uitspraak van 28 december 2022 heeft de rechtbank in een andere zaak geoordeeld dat de in die zaak gegeven nieuwe detentiegarantie het individuele gevaar op onmenselijke behandeling wegnam.
    
    
    
      Bij brief van 2 januari 2023 van de onderzoeksrechter bij de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Kortrijk (België) is, in antwoord op door het OM gestelde vragen, de volgende garantie gegeven:
    
    
  
  
    
      1In welke detentie-instelling zal de opgeëiste persoon gedetineerd worden?
    
    
      
        
          [opgeëiste persoon] zal, in geval van een eventuele aanhouding na zijn overlevering aan België, worden opgesloten in de gloednieuwe en pas geopende gevangenis van [plaats] .
      
    
    
    
      
        2. Welke waarborgen worden gegarandeerd inzake de detentieomstandigheden in de detentie-instelling?
      
    
    
    
      
        België garandeert dat de opgeëiste persoon na overlevering zal worden opgesloten in een instelling en op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden) met in begrip van voldoende individuele leefruimte, afgescheiden sanitair en dagactiviteiten buiten de cel.
      
    
    
    
      
        In deze zaak garandeert België de volgende waarborgen inzake de detentieomstandigheden waar [opgeëiste persoon] aan zal worden onderworpen na overlevering:
      
    
    
    
      
        De opgeëiste persoon zal niet worden opgesloten in een cel met minder dan 3m2 individuele levensruimte, zoals vereist door de CPT standaarden; dit geldt zowel indien de opgeëiste persoon in een eenpersoons- als in een meerpersoonscel zou worden opgesloten.
      
    
    
    
      
        De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel is 9 m2 inclusief vast meubilair. De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel inclusief vast meubilair en sanitair is 11m2.
      
    
    
    
      
        De sanitaire blokken omvatten een wasbak en een toilet dat is afgescheiden van de rest van de cel door een muur of scherm
      
    
    
    
      
        Het vast meubilair omvat onder andere een tafel, kast, bed en bureau.
      
    
    
    
      
        De opgeëiste persoon zal een bed ter beschikking hebben en zal bijgevolg niet op grond hoeven te slapen.
      
    
    
    
      
        Er worden verschillende dagactiviteiten buiten de cel voorzien. Deze activiteiten omvatten in ieder geval regelmatige wandelingen in een open koer en familiebezoeken alsook toegang tot gemeenschappelijke ruimtes. Aanvullende activiteiten zoals sport en arbeid zijn onderhevig aan aanzienlijke wachtlijsten.
      
    
    
  
  
    
      3Sanitaire en hygiëne omstandigheden
    
    
      
        Als algemene regel, voorziet de Basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden in algemene rechten en plichten voor gedetineerden, o.a. het recht op dagelijkse persoonlijke hygiëne, het recht op toegang tot gezondheidszorg en -bescherming evenredig aan dewelke wordt voorzien buiten de gevangenismuren. In dit verband, is een penitentiaire gezondheidsraad opgericht bij wet die adviseert bij het verbeteren van de kwaliteit de gezondheidszorg binnen de gevangenismuren. 
      
    
    
    
      
        De medische zorg binnen de gevangenismuren is van gelijke kwaliteit als de medische zorg die wordt verstrekt buiten de gevangenismuren.
      
    
    
    
      
        Standpunt van de verdediging
      
      De opgeëiste persoon wil graag zo snel mogelijk overgeleverd worden naar België, zodat zijn Belgische raadsman over het strafdossier kan beschikken en de opgeëiste persoon zijn verdedigingsrechten kan uitoefenen. De raadsman heeft verzocht om in de uitspraak als extra voorwaarde op te nemen dat de opgeëiste persoon op een eenpersoonscel zal worden geplaatst, zodat hij ook bij personeelstekort gebruik kan maken van de sanitaire voorzieningen. Subsidiair heeft de raadsman verzocht om aanhouding teneinde op de volgende zitting te onderzoeken of er een wijziging in de omstandigheden is opgetreden.
    
    
    
    
      
        Standpunt van de officier van justitie
      
      De overlevering kan worden toegestaan. De detentiegarantie van 2 januari 2023 is voldoende om het individuele gevaar weg te nemen. De gegeven garantie is identiek aan de garantie in de zaak waarin bij uitspraak van 28 december 2022 de overlevering aan België is toegestaan. Indien na overlevering blijkt dat niet aan de detentiegarantie wordt voldaan, kan de opgeëiste persoon zich wenden tot zijn advocaat in België, of via zijn Nederlandse advocaat tot het Nederlandse OM. Het stellen van nadere vragen of het doen van nader onderzoek is niet nodig. De officier van justitie verzet zich tegen aanhouding. 
    
    
    
      
        Oordeel van de rechtbank
      
       De rechtbank is, gelet op de gegeven garantie van de Belgische autoriteiten, van oordeel dat het vastgestelde algemene reële gevaar van onmenselijke of vernederende detentieomstandigheden hiermee voor de opgeëiste persoon is weggenomen. Het algemene gevaar dat de rechtbank heeft aangenomen, wordt door deze garantie namelijk uitgesloten ten aanzien van de opgeëiste persoon nu de opgeëiste persoon zal worden geplaatst in een instelling op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden). Het is niet aan deze rechtbank om plaatsing in een eenpersoonscel als voorwaarde op te nemen. Het verweer wordt verworpen. Gelet op het voorgaande ziet de rechtbank geen aanleiding om de zaak aan te houden.
    
    
  
  
    
      7Slotsom
    
    
      De rechtbank stelt vast dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW. Verder staan geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg en is geen sprake van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven. Om die reden staat de rechtbank de overlevering toe.
    
    
  
  
    
      8Toepasselijke wetsartikelen
    
    
      De artikelen 26 en 55 Wet wapens en munitie en 2, 5, 6 en 7 OLW. 
    
    
  
  
    
      9Beslissing
    
    
      
        STAAT TOE de overlevering van [opgeëiste persoon] aan de onderzoeksrechter bij de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Kortrijk (België) voor de feiten zoals die zijn omschreven in onderdeel e) van het EAB.
      
        Aldus gedaan door
      mr. M.C.M. Hamer,  				     		                    		voorzitter,
      mrs. M. van Mourik en C.M. Delstra,             				   		   rechters,
      in tegenwoordigheid van mr. K. Spanjaart,		                         		    griffier,
      en uitgesproken ter openbare zitting van 19 januari 2023.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
      
        Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open.
      
    
    
    
  
  
     Zie artikel 23 Overleveringswet.
  
  
     Zie onderdeel e) van het EAB.
  
  
     ECLI:NL:RBAMS:2022:7536
  
  
     ECLI:NL:RBAMS:2022:7937