ECLI:NL:RBNNE:2020:3807, Rechtbank Noord-Nederland, 03-11-2020, 8380236 CV EXPL 20-1657
Rechtbank Noord-Nederland — Uitspraak 
Datum: 2020-11-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: Intellectueel eigendom. Art. 21 Aw. Inbreuk op portretrecht van voormalig werkneemster.

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
    Afdeling Privaatrecht
    
    
      Locatie Groningen
      zaak-/rolnummer: 8380236 \ CV EXPL 20-1657
    
    
    
    
      
        vonnis van de kantonrechter d.d. 3 november 2020
      
    
    
    
    
      inzake
    
    
    
      
        
          [naam eiseres]
        ,
      wonende te [plaats] ,
      eiseres,
      gemachtigde: mr. L.S. Slinkman,
    
    
    
    
      tegen
    
    
    
      de besloten vennootschap 
      
        MEUBELHALLEN KOLHAM B.V.,
      
      gevestigd te Kolham,
      gedaagde,
      gemachtigde: mr. J. Faas.
    
    
    
      Partijen zullen hierna [naam eiseres] en Meubelhallen Kolham worden genoemd.
    
    
    
  
  
    
      1Procesverloop
    
      1.1
      Het verloop van de procedure blijkt uit:
      - de dagvaarding;
      - de conclusie van antwoord;
      - de conclusie van repliek;
      - de conclusie van dupliek;
      - de akte uitlating productie.
      
    
    
      1.2.
      Ten slotte is vonnis bepaald.
      
    
  
  
    
      2De feiten
    
    
      2.1.
      
        [naam eiseres] is in dienst geweest van Meubelhallen Kolham. Na haar ontslagname in 2018 is zij gaan werken bij een concurrerend bedrijf.
      
    
    
      2.2.
      Omstreeks 2017 heeft [naam eiseres] haar medewerking verleend aan een professionele fotoshoot voor commerciële doeleinden, namelijk ten behoeve van de door Meubelhallen Kolham (ongeveer acht keer per jaar) uitgebrachte reclamebrochure genaamd "De Mooiste Woonwinkel".
      
    
    
      2.3.
      Meubelhallen Kolham heeft één van de foto's van [naam eiseres] gebruikt in de brochure van december 2019.
      
    
    
      2.4.
      De gemachtigde van [naam eiseres] heeft bij brief van 30 december 2019 gesommeerd de foto's van [naam eiseres] te vernietigen. Daarnaast heeft hij namens haar aanspraak gemaakt op een schadevergoeding van € 7.000,00.
      
    
    
      2.5.
      Bij brief van 20 januari 2020 heeft de gemachtigde van Meubelhallen Kolham bevestigd dat de foto's van [naam eiseres] niet meer gebruikt zullen worden. Op de sommatie is voor het overige afwijzend gereageerd. Meubelhallen Kolham heeft direct de bewuste foto verwijderd uit de brochure op de website.
      
    
  
  
    
      3Het geschil
    
    
      
        Het standpunt van [naam eiseres]
      
    
    
    
      3.1.
      
        
          [naam eiseres] vordert dat de kantonrechter bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
        I.	voor recht verklaart dat Meubelhallen Kolham inbreuk heeft gemaakt op de portretrechten van [naam eiseres] door het verveelvoudigen en/of openbaar maken van een afbeelding van [naam eiseres] ;
        II.	voor recht verklaart dat Meubelhallen Kolham aansprakelijk is voor de door [naam eiseres] geleden en nog te lijden schade als gevolg van inbreuk op haar portretrechten;
        III.	Meubelhallen Kolham veroordeelt om aan [naam eiseres] te voldoen een bedrag van  € 7.000,00 aan schadevergoeding;
        IV.	Meubelhallen Kolham veroordeelt om na betekening van het vonnis iedere inbreuk op het portretrecht van [naam eiseres] , in het bijzonder de van haar ten tijde van haar dienstverband bij Meubelhallen Kolham gemaakte foto's te staken en gestaakt te houden op straffe van een dwangsom van € 100,00 per dag voor iedere overtreding en iedere dag dat deze overtreding voortduurt met heen maximum aan te verbeuren dwangsommen van € 5.000,00;
        V.	Meubelhallen Kolham te veroordelen in de kosten van de procedure;
        VI.	met veroordeling van Meubelhallen Kolham in de kosten van de procedure.
      
      
    
    
      3.2.
      Aan de vordering legt [naam eiseres] ten grondslag dat Meubelhallen Kolham inbreuk heeft gemaakt op haar portretrecht ex artikel 21 van de Auteurswet, omdat zij geen toestemming heeft gegeven voor het gebruik van haar foto in de brochure van december 2019. [naam eiseres] stelt een redelijk belang te hebben zich te verzetten, nu zij inmiddels werkzaam is bij een concurrent en niet geassocieerd wenst te worden met (producten van) Meubelhallen Kolham. Meubelhallen Kolham heeft hierdoor onrechtmatig gehandeld en is uit dien hoofde schadeplichtig. De gevorderde schadevergoeding is een redelijk bedrag. [naam eiseres] maakt verder aanspraak op € 725,00 wegens buitengerechtelijke kosten.
      
      
        
          Het standpunt van Meubelhallen Kolham
        
      
      
    
    
      3.3.
      Meubelhallen Kolham voert verweer. Meubelhallen Kolham stelt dat het niet haar bedoeling was om de foto van [naam eiseres] te gebruiken en dat er sprake was van onoplettendheid. Meubelhallen Kolham heeft de bewuste foto direct verwijderd uit de digitale brochure en heeft daarnaast het ingeschakelde reclamebureau opdracht gegeven alle foto's van [naam eiseres] te verwijderen. De foto's van [naam eiseres] zullen dus in de toekomst niet meer gebruikt worden. Gelet hierop is geen belang bij toewijzing van het onder IV gevorderde, althans Meubelhallen Kolham verzet zich tegen oplegging van een dwangsom.
      
    
    
      3.4.
      Meubelhallen Kolham betwist inbreuk te hebben gemaakt en/of onrechtmatig jegens [naam eiseres] hebben gehandeld. Volgens Meubelhallen Kolham heeft [naam eiseres] destijds afstand gedaan van het haar toekomende portretrecht. Voorafgaande aan de fotoshoot is duidelijk gemaakt dat de gemaakte foto's zouden worden geplaatst in de reclamebrochure van Meubelhallen Kolham, die ongeveer acht keer per jaar wordt uitgebracht. Hiertoe verwijst Meubelhallen Kolham naar schriftelijke verklaringen van andere (voormalige) werknemers die aan de fotoshoot hebben meegewerkt. [naam eiseres] heeft destijds niet aangegeven dat haar foto's slechts een beperkt aantal keren zouden mogen worden gebruikt, noch heeft zij de voorwaarde gesteld dat haar voor elk gebruik opnieuw om toestemming zou worden gevraagd. Het feit dat [naam eiseres] inmiddels niet meer werkzaam is bij Meubelhallen Kolham, doet daar niet aan af.
      
    
    
      3.5.
      Meubelhallen Kolham betwist tot slot de omvang van de gevorderde schadevergoeding.
      
    
  
  
    
      4De beoordeling
    
    
      4.1.
      De kantonrechter stelt voorop dat een geportretteerde zich op grond van artikel 21 van de Auteurswet tegen publicatie kan verzetten, indien hij daarbij een redelijk belang heeft, zoals zijn recht op privacy, de bescherming van zijn eer en goede naam en/of een financieel belang. Indien de geportretteerde echter toestemming heeft gegeven tot het publiceren van de foto, heeft hij daarmee afstand gedaan van een beroep op het portretrecht. Van toestemming is alleen dan sprake indien de geportretteerde met de wijze waarop de foto is gepubliceerd expliciet heeft ingestemd dan wel geacht moet worden daarmee impliciet te hebben ingestemd. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waaronder de aard van de publicatie, zal de gebruiker van de foto zich er voldoende van moeten vergewissen dat toestemming voor de betreffende publicatie inderdaad door de geportretteerde is gegeven.
      
    
    
      4.2.
      Uit de vastgestelde feiten volgt dat [naam eiseres] haar medewerking heeft verleend aan de fotoshoot en dat het haar vooraf bekend was dat de van haar te maken foto's zouden worden gebruikt in de brochure van Meubelhallen Kolham, die ongeveer acht keer per jaar werd/wordt uitgebracht. Het gaat hier echter niet om een ingehuurd fotomodel, maar om een verkoopmedewerkster die bereid was om zich te laten portretteren ten behoeve van het bedrijf waar zij toen werkzaam was. Gelet hierop is de kantonrechter van oordeel dat [naam eiseres] weliswaar geacht kan worden te hebben ingestemd met het gebruik van haar foto's in de brochure gedurende haar dienstverband, maar dat het op de weg van Meubelhallen Kolham lag om zich bij/na de uitdiensttreding van [naam eiseres] ervan te vergewissen dat zij ook instemde met (eventuele) voortzetting van het gebruik van haar foto's. Meubelhallen Kolham erkent dat zij dat laatste niet heeft gedaan en daarmee staat vast dat zij het portretrecht van [naam eiseres] heeft geschonden. De onoplettendheid van Meubelhallen Kolham doet hier niet aan af. Het onder I gevorderde ligt hiermee voor toewijzing gereed.
      
    
    
      4.3.
      Met deze schending van het portretrecht is naar het oordeel van de kantonrechter ook het onrechtmatig handelen van Meubelhallen Kolham gegeven. Er is immers sprake van inbreuk op een aan [naam eiseres] toekomend recht, die aan Meubelhallen Kolham valt toe te rekenen. Het onder II gevorderde ligt dus ook voor toewijzing gereed.
      
    
    
      4.4.
      De kantonrechter acht de onder III gevorderde schadevergoeding wel heel erg aan de hoge kant. Het gaat in dit geval om een eenmalig niet-toegestaan gebruik van één foto in een reclamebrochure die bestaat uit meerdere pagina's en meerdere foto's van (andere) personen, waarvan het gebruik voorheen wel toegestaan was en waarbij na sommatie onmiddellijk is overgegaan tot verwijdering uit de digitale brochure. [naam eiseres] is niet een (in de regio of in de branche) beroemde persoon en kan, door de wijze waarop de foto is gebruikt, niet rechtstreeks aan Meubelhallen Kolham enerzijds en/of de concurrent anderzijds worden gekoppeld. Met dit alles rekening houdende, stelt de kantonrechter de schade ex aequo et bono vast op € 500,00. Het onder III gevorderde is slechts toewijsbaar tot dit bedrag.
      
    
    
      4.5.
      Meubelhallen Kolham heeft onweersproken naar voren gebracht dat zij maatregelen heeft getroffen waardoor de foto's van [naam eiseres] niet langer (door het ingeschakelde reclamebureau) gebruikt zullen worden. Ook de gewijzigde digitale brochure is overgelegd. Bij deze stand van zaken valt niet in te zien dat Meubelhallen Kolham in de toekomst nog inbreuk op het portretrecht van [naam eiseres] zal kunnen maken. Het onder IV gevorderde zal daarom, wegens gebrek aan voldoende belang ex artikel 3:303 BW, worden afgewezen.
      
    
    
      4.6.
      Meubelhallen Kolham zal als de overwegend in het ongelijk te stellen partij worden veroordeeld in de proceskosten. [naam eiseres] heeft zelf geen aanspraak gemaakt op de redelijke en evenredige (gerechts)kosten ex artikel 1019h Rv. Het gaat hier overigens ook om een zeer eenvoudige, niet bewerkelijke zaak. De kantonrechter zal daarom de proceskosten begroten aan de hand van de liquidatietarieven. Omdat de vordering slechts voor een deel wordt toegewezen, zullen de proceskosten worden bepaald op basis van het toe te wijzen bedrag. Indachtig het voorgaande worden de kosten aan de zijde van [naam eiseres] begroot op:
      - dagvaarding	€	100,89
      - betaald griffierecht		236,00
      - salaris advocaat		144,00 (2,0 punten × tarief € 72,00)
      Totaal	€	480,89.
      
    
    
      4.7.
      De kantonrechter laat de buitengerechtelijke kosten buiten beschouwing, omdat [naam eiseres] verzuimd heeft om in het petitum van de dagvaarding een daarop gerichte vordering in te stellen. Het onder V en VI gevorderde heeft beide betrekking op de proceskosten.
      
    
  
  
    
      5Beslissing
    
    
      De kantonrechter:
    
    
    
      5.1.
      verklaart voor recht dat Meubelhallen Kolham inbreuk heeft gemaakt op de portretrechten van [naam eiseres] door het verveelvoudigen en/of openbaar maken van een afbeelding van [naam eiseres] ;
      
    
    
      5.2.
      verklaart voor recht dat Meubelhallen Kolham aansprakelijk is voor de door [naam eiseres] geleden en nog te lijden schade als gevolg van de inbreuk op haar portretrechten;
      
    
    
      5.3.
      veroordeelt Meubelhallen Kolham om aan [naam eiseres] te voldoen een bedrag van € 500,00 aan schadevergoeding;
      
    
    
      5.4.
      veroordeelt Meubelhallen Kolham in de proceskosten, aan de zijde van [naam eiseres] tot op heden begroot op € 480,89;
      
    
    
      5.5.
      verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
      
    
    
      5.6.
      wijst het meer of anders gevorderde af.
      
      
      
        Aldus gewezen door mr. M. Sanna, kantonrechter, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 3 november 2020 in tegenwoordigheid van de griffier.
      
      
      
        752