Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 en 20 maart 2002 over de fraude in het hbo
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 4025-4032

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-03-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 59, pagina 4025-4032

21-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28248Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 en 20 maart 2002 over de fraude in het hboPagina 4025-4032
Presentie en opening (donderdag 21 maart 2002)Pagina 3999-3999
Regeling van werkzaamheden (donderdag 21 maart 2002)Pagina 4023-4025
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van een aantal bepalingen van de Flora- en faunawet in verband met een verbod op de drijfjacht (28020)Pagina 3999-4021
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 maart 2002 over de vossenjachtPagina 4021-4023
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 21 maart 2002)Pagina 4056-4057
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen teneinde de mogelijkheid tot stand te brengen dat bij algemene maatregel van bestuur categorieën van gewezen zelfstandigen worden aangewezen die zijn vrijgesteld van de voorwaarden voor het recht op uitkering (28231); - en nog zes andere wetsvoorstellen (28060, 28184, 28082, 28061, 28232 en 28039)Pagina 3999-3999
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ambtenarenwet in verband met integriteit (27602)Pagina 4032-4056

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen
overleg op 19 en 20 maart 2002 over de fraude in het hbo.Mevrouw Hamer (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Wij hebben de afgelopen dagen langdurig gesproken
over de mogelijke fraude in het hbo en wellicht ook bij de universiteiten
en de instellingen voor BVE. Ik heb gisteren in het overleg al aangegeven
dat de signalen over mogelijke fraude die in het begin alleen over het hbo
gingen, vanaf november langzamerhand onderdeel zijn geworden van een soap.
In mijn gevoel is dat de laatste weken nog verder afgezakt naar een treurspel.Mijn fractie is buitengewoon teleurgesteld in de reactie van de minister
van de afgelopen weken. Als ik gisteren een aantal andere fracties goed heb
beluisterd, zijn zij dat ook. De verdenking van fraude in het hbo, het wetenschappelijk
onderwijs en de BVE-sector is natuurlijk buitengewoon ernstig. De miscommunicatie
over bijvoorbeeld het ontstaan van de gedragscode en het zelfreinigend onderzoek
waar wij de afgelopen dagen over hebben gesproken, heeft naar mijn idee de
zaak eerder verslechterd dan verbeterd. Wij menen dat in het belang van de
studenten, de samenleving en de instellingen echt schoon schip gemaakt moet
worden. Wij willen daarbij alle elementen onderzoeken: de aard en de omvang
van de fraude, de oorzaken en de verschillende verantwoordelijke partijen.De zelfreflectie van de minister vinden wij daarbij tot nu toe onvoldoende.
De overheid moet in dit soort zaken ook kritisch naar zichzelf (willen) kijken.
Wij vinden het daarom van belang dat de Kamer nu haar controlerende taak zelf
oppakt. Daarom zijn wij vanochtend in een procedurevergadering begonnen aan
een procedure tot een verzoek aan de Algemene Rekenkamer met alle partijen
die daarbij waren. Wij zullen de daarvoor geëigende procedure de komende
week verder volgen.Wij vinden dat tot nu toe niet effectief genoeg is gereageerd op wat men
al wel wist op het departement. Ook al waren dat misschien niet altijd signalen
van fraude, soms misschien signalen van creatief gebruik, ongewenst strategisch
gedrag, mogelijk oneigenlijk gebruik, wij vinden dat die signalen sneller
opgepakt hadden moeten worden dan is gedaan. Hoe dat is verlopen, willen wij
graag betrekken bij het onderzoek.De signalen over wat wel en niet mocht lijken in ieder geval tot nu toe
voor de instellingen een excuus te zijn geweest om zo creatief mogelijk met
de regelgeving om te gaan en dat betreuren wij. Wij vinden het ook jammer
dat de minister ons geweigerd heeft, een overzicht van alle relevante feiten
en signalen te geven van oneigenlijk gebruik, omdat hij dat, zoals hij zegt
"niet opportuun" vindt. Daaruit klinkt naar mijn mening het verkeerde signaal
door. De Kamer lijkt daarmee niet serieus genomen te worden in haar beroep
op waarheidsvinding.Een aanpak waarin van te voren wordt beloofd, geen boetes te verstrekken,
zoals beschreven in de brief van 4 maart, spreekt ons niet aan. Wij hopen
dan ook dat de minister bereid is, deze belofte aan de instellingen weer in
te trekken. Wat ons betreft, kan het zelfreinigende onderzoek dienen als input
voor het onderzoek van de Rekenkamer. Wij zien het nadrukkelijk als input
en niet als enige uitkomst.Ik dien dan ook de volgende motie in.De Kamer,gehoord de Hamerberaadslaging, overwegende dat de verdenking van fraude en oneigenlijk gebruik van regels
buitengewoon schadelijk is voor het hoger onderwijs en het beroepsonderwijs;constaterende dat de aanpak hiervan tot nu toe traag en niet transparant
was waardoor de Kamer tot nu toe onvoldoende in staat is gesteld zich een
volledig beeld te vormen;van mening dat het voor een overtuigende aanpak nodig is alle relevante
informatie op onafhankelijke wijze te laten beoordelen;verzoekt de regering, alle relevante feiten en signalen uit de afgelopen
jaren met betrekking tot fraude en oneigenlijk gebruik aan de Rekenkamer te
verstrekken. Deze gegevens kan de Rekenkamer meenemen bij het onderzoek naar: a. de aard en omvang van de fraude dan wel het oneigenlijk gebruik van
regels;b. de achterliggende oorzaken;c. de wijze waarop
zowel de minister als de instellingen met de onderscheiden verantwoordelijkheden
zijn omgegaan;verzoekt de regering tevens, de Kamer van deze feiten in kennis te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer, Lambrechts, Eurlings, Rabbae,
Slob, Van der Vlies en Cornielje.Zij krijgt nr. 7(28248).De heer Van Bommel (SP):Ik heb de volgende vraag over de motie. De motie vraagt om een onderzoek
door de Algemene Rekenkamer. Is dat wel het juiste instrument als mevrouw
Hamer tevens de handelingen van de minister en de omgang met de regelgeving
nagezocht wil hebben? De minister moet immers zelf met alle relevante feiten
en documenten komen. Ligt een parlementair onderzoek dan niet meer voor de
hand?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik weet dat de heer Van Bommel dit voorstel eerder deze week heeft gedaan.
De heer Van Bommel heeft mij de afgelopen jaren echter leren kennen als iemand
die zeer degelijk en stap voor stap te werk gaat. De heer Van Bommel wilde
ook eerder dan ik een onderzoek van de Rekenkamer. Ik wil nu eerst zicht krijgen
op de feiten. Dat kan door de Rekenkamer gebeuren. Daarmee hebben wij een
stap gezet. Wij beoordelen vervolgens de feiten. Of er een volgende stap nodig
is voor verder onderzoek door de Kamer kan pas op dat moment beoordeeld worden.De heer Van Bommel (SP):Betekent dit dat de fractie van de Partij van de Arbeid na het onderzoek
van de Algemene Rekenkamer een parlementair onderzoek of een mogelijk zwaarder
instrument niet uitsluit?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik sluit op dit moment helemaal niets uit. Ik wil weten wat de bevindingen
zijn van de Rekenkamer. Uiteraard zullen wij het dat moment bezien of wij
het daarmee rond hebben of dat verder onderzoek gedaan moet worden.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter. Ik hoef niet lang te spreken. Wij hebben deze week meer dan
vier uur gesproken over de onregelmatigheden bij inschrijvingen in het hoger
beroepsonderwijs. De conclusie van de SP-fractie is dat deze minister niet
bereid is om alles uit de kast te halen om de onderste steen boven te krijgen.
Deze minister is niet bereid, zelfstandig feitenonderzoek te doen naar de
interne gang van zaken op het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.
Deze minister is ook niet bereid om een diepgaand, extern onderzoek in te
stellen naar de fraude bij inschrijving oftewel de zogenaamde onregelmatigheden.
Het onderzoek van de Algemene Rekenkamer dat deze minister biedt, is niet
meer dan een review, een beoordeling van het zelfonderzoek dat de instellingen
gaan doen. Een extern onderzoek zou de minister te lang duren, een tot anderhalf
jaar. Daarmee is het beeld gevestigd dat deze minister iets te verbergen heeft.
Wij hechten weinig waarde aan zelfonderzoek op basis van vragenlijsten die
worden ingevuld door instellingen die zelf geknoeid hebben met inschrijvingen.
Verder vinden wij een beoordeling door de Algemene Rekenkamer tegelijkertijd
met dit proces, maar ook achteraf, op basis van de gegevens zoals die worden
verstrekt door de instellingen zelf, veel te mager. Nu dit onderzoek door
de Algemene Rekenkamer laten uitvoeren, zoals wordt voorgesteld, zal leiden
tot een cruciaal verlies van tijd. Net zoals in de bouwwereld dezer dagen
de papierversnipperaar overuren maakt, zal ook in de onderwijswereld na aanname
van deze motie en de aankondiging van een onderzoek door de Algemene Rekenkamer,
de papierversnipperaar overuren maken. Daarom pleit de SP-fractie voor een
parlementair onderzoek en wel zo snel mogelijk. Daarom leg ik de Kamer de
volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er sprake is van onregelmatigheden bij de inschrijving
van studenten in het hoger beroepsonderwijs om zodoende een ruimere financiering
te verwerven;van mening dat deze onregelmatigheden mogelijk zijn omdat er onvoldoende
toezicht is op, dan wel onduidelijkheid is over wet- en regelgeving met betrekking
tot de inschrijving van studenten;van mening dat een onderzoek op basis van het zelfreinigend vermogen van
de instellingen of door de Algemene Rekenkamer naar deze onregelmatigheden
onvoldoende betrokkenheid van de Kamer impliceert;overwegende dat het wenselijk is dat de Kamer zelf onderzoek doet naar
de aard en de omvang van de onregelmatigheden in de bekostiging van het middelbaar
beroepsonderwijs en het hoger onderwijs;is van oordeel dat een parlementair onderzoek dient te worden ingesteld
naar de onregelmatigheden bij de inschrijving van studenten in het mbo en
het hoger onderwijs,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Bommel. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij Van Bommelkrijgt nr. 8(28248).De heer Van der Vlies (SGP):Hoe sluit de heer Van Bommel bij de mogelijke aanvaarding van deze motie
uit dat de papierversnipperaar zijn werk zal doen?De heer Van Bommel (SP):Dat de papierversnipperaar zijn werk zal gaan doen, is niet uit te sluiten.De heer Van der Vlies (SGP):Het feit dat de papierversnipperaar zal worden gebruikt, was een doorslaggevend
argument voor de heer Van Bommel om de route die de meerderheid van de Kamer
kiest, niet te steunen. Hij valt nu in hetzelfde zwaard.De heer Van Bommel (SP):Het onderzoek van de Algemene Rekenkamer dat nu wordt voorgesteld in de
motie, gaat om te beginnen al verder dan het onderzoek dat de minister voorstelde.
Ik vind dit een verbetering, maar ik denk dat er meer moet gebeuren, vooral
ook omdat de betrokkenheid van het ministerie tegen het licht moet worden
gehouden. De Algemene Rekenkamer beschikt naar mijn mening over onvoldoende
instrumenten om medewerkers van de minister te horen dan wel bij dit onderzoek
te betrekken.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb begrip voor de redenering van de heer Van Bommel, maar in onze
motie is uitdrukkelijk opgenomen dat de Kamer zelf een afschrift wil ontvangen
van alle relevante signalen en feiten. Krijgen wij daarmee niet hetzelfde
materiaal op tafel als hij beoogt?De heer Van Bommel (SP):Ik vrees het niet. Wij zijn voor de feiten en de informatievoorziening
nu volledig afhankelijk van de minister. Mevrouw Hamer vraagt in haar motie
in feite om een zelfonderzoek van de minister binnen het eigen ministerie.
De minister was daartoe tot op heden onvoldoende bereid. Uit de informatie
die hij heeft verschaft bijvoorbeeld over signalen uit het veld die je toch
als geluiden van klokkenluiders kunt bestempelen, blijkt dat hij niet bereid
is ver terug te gaan in de tijd. Ik heb er weinig vertrouwen in dat er veel
aan die bereidheid zal veranderen door een onderzoek van de Algemene Rekenkamer.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Wat de uitkomst ook zal zijn van het onderzoek
dat het openbaar ministerie heeft ingesteld naar de vraag of er sprake is
geweest van fraude, wij zijn geconfronteerd met een onverkwikkelijke kwestie.
Onverkwikkelijk voor de onderwijsinstellingen, de besturen, allen die daaromheen
toezicht houden, de directies, de staven, het personeel, maar ook de studenten
en uiteraard ook voor de politiek-verantwoordelijke minister en voor de politiek
meer in het algemeen. Die onverkwikkelijke kwestie moet zo snel mogelijk van
gezaghebbende conclusies worden voorzien. Daarnaar zijn wij op zoek en we
hebben er deze week uitvoerig over gesproken. De minister erkent dat dit nodig
is, zegt dat hij niets te verbergen heeft en is in absolute termen bereid
om zijn medewerking aan elk onderzoek te verlenen – zo heb ik hem althans
begrepen, maar als het anders is, dan hoor ik dat wel. Dat conflicteert met
de perceptie van het debat die wij zojuist hebben vernomen van de heer Van
Bommel.De minister wilde een zelfreinigend onderzoek en een quickscan van de
accountantsdienst van OCW en een onafhankelijke review van de Rekenkamer zijn
tegen het licht gehouden. Mijn inzet in het debat was dat dit laatste, de
rol van de Rekenkamer, een tandje intensiever, zelfstandiger en onafhankelijker
moest. Alles bijeen, ik heb mijn naam verbonden aan de motie van mevrouw Hamer.
Zij heeft de motie toegelicht en voor dit moment heb ik daaraan niets toe
te voegen.De heer Eurlings (CDA):Voorzitter. Net als mevrouw Hamer ben ik buitengewoon teleurgesteld over
de gang van zaken en over het beeld dat de afgelopen debatten hebben doen
ontstaan. Als medeondertekenaar van de motie van mevrouw Hamer wil ik onderstrepen
dat wij sinds november zijn geconfronteerd met een gebrekkige informatieverschaffing
van de zijde van de minister. Cruciale documenten rond de ongewenste omgang
met bekostigingsregels kwamen via de buitenlijn tot ons en dus niet doordat
de minister opening van zaken gaf. Dit versterkte het beeld van een minister
die te traag, te afwachtend en te laconiek op duidelijke signalen heeft gereageerd.
Over het onderzoek naar bekostigingsmodellen heeft de minister niets gecommuniceerd
aan de Kamer. De minister had het over een redenering van likmevestje. Pardon,
maar het ging over de duidelijke constatering van duidelijk ongewenst strategisch
gedrag. Zo'n kwalificatie lijkt mij hier niet aan de orde. Het afdoen van
de brief van Verbraak als een verzameling retorische vragen was ook ondermaats.
Gisteren zei de minister plotseling in het debat dat de analyse van de voorzitter
van de VSNU, de heer d'Hondt, onjuist is als hij spreekt over de opzet van
het onderzoek van de minister.Dit alles laat een beeld achter van horen, zien en zwijgen. De CDA-fractie
vindt dat dit niet langer kan doorgaan. Er dient een onafhankelijk feitenonderzoek
te komen naar wat er aan de hand is en ook naar de rol van minister en ministerie
en de zogenaamde bestuurscultuur. Door dit feitenonderzoek dient er volledige
opheldering te komen over alle signalen die in de laatste jaren op het ministerie
zijn binnengekomen, ook over het meest recente punt, namelijk de afspraken
die de minister met de VSNU zou hebben gemaakt. Kort en goed: wij moeten duidelijkheid
krijgen over wie hier de waarheid spreekt, d'Hondt van de VSNU of minister
Hermans. Deze motie drukt dit klip en klaar uit. Voor de duidelijkheid zeg
ik tegen VVD-collega Cornielje: u heeft deze motie medeondertekend en dat
siert u, maar ik hoop dat u beseft wat u heeft medeondertekend. De motie gaat
over een minister die te traag heeft gereageerd en niet transparant heeft
gereageerd, waardoor de Kamer zich geen volledig beeld heeft kunnen vormen.
Als u die betekenis goed heeft begrepen, dan heb ik respect voor u. Ik kan
dan, na al deze debatten, tegen u zeggen: welkom in ons kamp!De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter. De verdediging van de minister is voor een deel overtuigend,
namelijk als het gaat om zijn wil om met dit fraudebeest af te rekenen. Het
is echter niet overtuigend als hij het moeilijk vindt om te erkennen dat zijn
departement in dezen laks is geweest. Het zou hem sieren als
hij ons intussen informeerde over de genomen maatregelen ter bevordering van
de alertheid en flexibiliteit van de ambtelijke molens van zijn departement.
Dat lijkt me noodzakelijk als hij niet verrast wil blijven worden door dit
soort onaangename signalen.Voorzitter. De minister verzet zich niet langer tegen een grondig onderzoek
door de Algemene Rekenkamer. Dat getuigt van wijsheid, want pas als dat onderzoek
is uitgevoerd, beschikken wij over de benodigde informatie over hetgeen zich
bij een aantal instellingen achter de schermen heeft afgespeeld. Een dergelijk
onderzoek is verder ook nodig om andere instellingen te zuiveren van de verdenking
dat zich ook daar verkeerde praktijken hebben voorgedaan.Of het zo is, moet nog blijken, maar het zou niet eerlijk zijn dat sommige
instellingen hebben geprofiteerd van instellingen die wel op een eerlijke
manier met de regels zijn omgegaan. Als er geld teruggevorderd wordt van instellingen
die de regels oneigenlijk hebben toegepast, moet het worden gebruikt voor
de compensatie van de instellingen die zich wel goed hebben gedragen. Het
is pedagogisch ook beter om de instellingen te belonen die zich wel goed hebben
gedragen. Verder wordt het beleid er ook geloofwaardiger door. Vandaar de
volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat sommige hogescholen een hogere rijksbijdrage hebben
ontvangen dan gerechtvaardigd is op basis van de studentenaantallen en de
onderwijsinspanningen die zijn geleverd;constaterende dat de financieringssystematiek in het hbo ertoe leidt dat
een te hoge bijdrage voor de ene hogeschool leidt tot een te lage bijdrage
voor de andere hogescholen;overwegende dat de minister terecht zorg draagt voor terugbetaling van
te veel ontvangen rijksbijdrage door hogescholen voor wie dat van toepassing
is;overwegende dat het rechtvaardig is wanneer de hogescholen die gedupeerd
zijn door oneigenlijke declaraties van andere hogescholen, daarvoor gecompenseerd
worden;vraagt de minister om de teruggevorderde bedragen van hogescholen te gebruiken
om de hogescholen die te weinig hebben ontvangen, te compenseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rabbae. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(28248).De heer Rabbae (GroenLinks):Voorzitter. Mijn laatste opmerking gaat over de verklaring van de minister
voor de brief die de heer d'Hondt naar de colleges van bestuur heeft gestuurd.
De minister zegt dat de heer d'Hondt, de voorzitter van de Vereniging voor
samenwerkende Nederlandse Universiteiten, een eigen vertaling heeft gemaakt
van zijn opvattingen, lees: hij heeft een heel andere opvatting gegeven dan
door de minister was bedoeld. Ik heb de heer d'Hondt vandaag helaas niet kunnen
bereiken, maar als uit het vervolg blijkt dat er toch een verschil van mening
is, kan dit punt een vervelend staartje krijgen. Ik hoop dat dat niet gebeurt,
maar wij zijn er natuurlijk wel om de waarheid boven tafel te krijgen.Mevrouw Lambrechts (D66):Mevrouw de voorzitter. Wij hebben uitvoerig gedebatteerd met de minister
over de fraude dan wel het oneigenlijk gebruik van middelen in het hoger onderwijs.
Tot nu toe is gebleken dat 5000 studenten zijn bekostigd, ook al ontvingen
zij geen onderwijs. Het lijkt erop dat dit nog maar het topje van de ijsberg
is. Dat kan niet en mag niet, nu niet, nooit niet. Daar zijn wij het allemaal
over eens. Het moet en zal dan ook zo snel en zorgvuldig mogelijk tot op de
bodem moeten worden uitgezocht. Uitgezocht moet worden wat er precies aan
de hand is, hoe omvangrijk de fraude is, wat de oorzaken zijn van bijvoorbeeld
het falende toezicht en hoe wij de bekostigingsregels zodanig kunnen verbeteren
dat recidive in de toekomst niet meer mogelijk is.Mijn fractie geeft de voorkeur aan een onafhankelijk onderzoek van een
bredere reikwijdte dan door de minister is voorgesteld. Ik denk dan aan een
onderzoek door de Rekenkamer. Het materiaal en de informatie waarover de minister
beschikt en die hij in de komende tijd nog zal verzamelen, kan daaraan worden
toegevoegd. Het moet echter zeker een onafhankelijk onderzoek worden.Uit de brief van de voorzitter van de VSNU doemt het beeld op van Ali
Baba en de veertig rovers. Dat kan natuurlijk niet. Omdat er al een smet kleeft
aan de route die is gevolgd, is het des te belangrijker dat de Rekenkamer
zijn onderzoek volledig onafhankelijk kan uitvoeren. Daartoe is een motie
geformuleerd die door mevrouw Hamer is ingediend.De heer Cornielje (VVD):Mevrouw de voorzitter. De VVD-fractie is van mening dat alle fraude, zowel
de bouwfraude en de ESF-fraude als de hbo-fraude, hard moet worden aangepakt.
Zij steunt de minister daarom in het beleid om het openbaar ministerie in
te schakelen bij de vermeende fraude in het hbo. Het is ook wenselijk dat
er snel duidelijkheid komt over de toelaatbaarheid van verschillende constructies
binnen het vigerend bekostigingsstelsel. Die snelle duidelijkheid is gewenst
om instellingen niet langer in onzekerheid en in de beklaagdenbank te laten,
en in verband met de noodzakelijke investeringen in de beroepsonderwijskolom
vmbo-mbo-hbo, waarover in de formatie nadere afspraken moeten worden gemaakt.
Dat zal alleen lukken als de lucht geklaard is. Bovendien is duidelijkheid
nodig om te komen tot een nieuw bekostigingsstelsel voor het hbo.De VVD-fractie steunt de lijn van de minister om het zelfonderzoek van
de instellingen als basis te gebruiken. Dit uitgangspunt is in lijn met de
visie van mijn fractie op autonomie en deregulering, zoals onder meer verwoord
in de nota Variëteit en waarborg en de Wet op het onderwijstoezicht die
onlangs in de Kamer is vastgesteld. Mijn fractie stemt ook in met het onafhankelijk onderzoek van de Algemene Rekenkamer dat daarnaast zal plaatsvinden.
Dat onderzoek kan gericht worden op de periode van voor 1998 in verband met
de flexibilisering van de leerwegen, de internationalisering en de maatwerktrajecten.
Mijn fractie werkt mee aan een gedegen onderzoeksvoorstel dat volgende week
door de Kamer zal moeten worden vastgesteld. Naast de beoordeling door de
Taskforce rekenschap en een echt onafhankelijke commissie verwacht mijn fractie
dat de review van de Algemene Rekenkamer, aangevuld met de onderzoeksvragen
van de Tweede Kamer, zal bijdragen aan de door eenieder gewenste snelle duidelijkheid.
Om die reden is de kamerbrede motie meeondertekend door de VVD-fractie.De voorzitter:Ik zie dat de heer Rabbae wil interrumperen. Ik hoop dat hij de heer Cornielje
niet wil bevragen over de motie die hij meeondertekend heeft. Dat is namelijk
niet mogelijk.De heer Rabbae (GroenLinks):Daarover gaat het niet.De voorzitter:Ik waarschuw maar even.De heer Rabbae (GroenLinks):Het is goed dat u dat doet. Collega Cornielje ondertekent de motie en
dat siert hem. Tot aan gisteren heeft hij echter een andere lijn gevolgd.
Wat is zijn reden om toch de onderhavige motie te ondertekenen?De voorzitter:Hiervoor waarschuwde ik u. Ik vermoedde al dat dit uw vraag zou zijn.
Het is eigenlijk niet mogelijk om deze vraag te stellen, maar als de heer
Cornielje van mening is dat hij erop in kan gaan, sta ik de vraag voor een
keer toe. Ik sta evenwel geen andere vragen toe want het is niet mogelijk
om onderling vragen te stellen over een motie die samen ondertekend is.De heer Rabbae (GroenLinks):In het debat heeft zich een ontwikkeling voorgedaan.De heer Cornielje (VVD):Collega Rabbae geeft mijn antwoord precies weer. Er is een debat gevoerd.
Daarin worden argumenten gewisseld en daarin wordt geluisterd naar het antwoord
van de minister. Gisteren lag nog geen definitieve motie voor. Gelet op hetgeen
momenteel voorligt en dat wat veertien dagen geleden buiten de Tweede Kamer
is gezegd, constateer ik dat er een behoorlijke verschuiving heeft plaatsgevonden
in de richting van de visie van mijn fractie. Een en ander beantwoordt momenteel
meer aan de realiteit. Aangezien mijn fractie ook de onderste steen wil bovenhalen
en de minister zelf heeft aangekondigd, de Algemene Rekenkamer in te schakelen
om te komen tot een onafhankelijk oordeel, lijkt het wijs om de motie mede
te ondertekenen.De heer Van Bommel (SP):Ik wijs erop dat de onderhavige motie niet kamerbreed ondertekend is;
de SP-fractie heeft haar niet meeondertekend. Ik wil de heer Cornielje evenwel
een vraag stellen over de tweede constatering in de motie, waarin staat dat
de aanpak van het oneigenlijk gebruik van regels tot nu toe traag en niet-transparant
was. Die kwalificatie treft het handelen van deze minister. Onderschrijft
de VVD-fractie deze kwalificatie?De heer Cornielje (VVD):Ik onderschrijf die constatering, want anders had ik de motie niet meeondertekend.
Ik voeg daar wel aan toe dat de minister de aanpak zelf ook traag heeft genoemd.
Hij heeft gezegd dat het niet fraai was dat er tussen juni en september, en
later november, te veel tijd is verstreken. Ik zie dat de heer Van Bommel
zich nu laat influisteren door de heer Eurlings, wat natuurlijk goed is. Misschien
kan mevrouw Hamer dat dan ook nog even doen. Collega Van Bommel kan het volgens
mij echter ook wel alleen. Ik sta achter deze motie, anders had ik haar niet
ondertekend; dat spreekt voor zich. Ik dank overigens collega Eurlings voor
zijn complimenten aan mij in zijn termijn. Ik doe mijn werk hier altijd naar
eer en geweten, onafhankelijk van wie er daar in de bankjes zit. Dat had hem
echter al eerder moeten opvallen.De heer Van Bommel (SP):Ik stel vast dat de VVD-fractie de minister op dit punt een verwijt maakt
ten aanzien van zijn te trage handelen. De heer Cornielje heeft verder gezegd
dat de Kamer instrumenten heeft voor onderzoek, los van het onderzoek van
de Algemene Rekenkamer. Waar ziet de heer Cornielje mogelijkheden voor verder
onderzoek door de Kamer? Hij geeft namelijk volgens mij geen steun aan een
parlementair onderzoek.De heer Cornielje (VVD):In de motie staat dat de aanpak tot nu toe te traag was. Dat is ook gebleken.
De heer De Jong heeft de fraude gemeld, waarna het een tijdje geduurd heeft
voordat dit werd opgepakt en verwerkt. De minister heeft gezegd dat dit niet
fraai was en dat zijn wij met hem eens. Er is dus niets tegen dat dit in de
motie staat. Het is geen oordeel maar een constatering. Verder willen ook
wij graag meewerken aan waarheidsvinding. De minister heef de Algemene Rekenkamer
ingeschakeld voor een review. Deze kan nog worden aangevuld en verbreed. Daarnaast
verzoeken wij als Kamer de Algemene Rekenkamer, nog een ander onderzoek te
doen. In de procedurevergadering hebben wij daarover vanmorgen in eerste instantie
al van gedachten gewisseld. Ik nodig de heer Van Bommel uit om daaraan in
tweede instantie ook mee te doen, zodat wij volgende week dinsdag een afgerond
onderzoeksvoorstel hebben dat kamerbreed wordt gesteund. Bij zo'n belangrijke
kwestie is het van belang dat de Kamer eensgezind optrekt, in ieder geval
ten aanzien van de onderzoeksopzet.Mevrouw Hamer (PvdA):Het betreft mijn motie waaraan ik vooraf mijn interpretatie heb gegeven.
Ik wil daarom laten vastleggen in de Handelingen dat de heer Cornielje twee
minuten van tevoren heeft meeondertekend. Hij geeft nu een interpretatie aan
de motie die ik niet herken. Wij hebben daarover niet kunnen communiceren.
Ik hecht eraan dat de motie wordt geïnterpreteerd zoals ik haar heb ingediend.De heer Cornielje (VVD):Als mede-indiener van de motie mag ik daaraan mijn eigen interpretatie
geven. Deze is volgens mij ook zeer correct. Als mevrouw Hamer daar bezwaren
tegen heeft, had zij mij niet moeten laten meeondertekenen. Nadat zij mevrouw
Lambrechts, de heer Eurlings en de heer Rabbae had gevraagd, gaf zij de motie
op het laatste moment nog aan mij. Ik vind dat helemaal niet erg, maar mevrouw
Hamer zou blij moeten zijn dat ik met mijn handtekening haar
motie ondersteun. Het begint er bijna op te lijken dat zij het jammer vindt
dat ik de motie heb meeondertekend en dat ook de VVD-fractie vindt dat de
onderste steen boven moet komen.Voorzitter. Ik voel mij enigszins bezwaard nu ik over mijn eigen motie,
die ik heb ondertekend, in debat moet met collega's die haar ook hebben ondertekend.De voorzitter:Nee, meneer van Bommel, u krijgt niet het woord.De heer Van Bommel (SP):Dit is echt een probleem.De voorzitter:Nee, meneer Van Bommel. U weet toch wel wat "nee" betekent?De heer Van Bommel (SP):Ja, voorzitter. Dat weet ik.De voorzitter:Heel goed. Ik hoop dat de heer Cornielje uitgesproken is.De heer Cornielje (VVD):Ik wil nog een motie indienen.De voorzitter:Dan mag u dat nu doen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het wenselijk is dat het zelfonderzoek van de instellingen
als basis dient voor de financiële verantwoording van het gevoerde beleid;voorts overwegende dat de Algemene Rekenkamer daarnaast diepgaand onafhankelijk
onderzoek moet kunnen doen naar rechtmatigheid en doelmatigheid van besteding
van overheidsmiddelen;van oordeel dat de besturingsfilosofie van Richting (autonomie), Ruimte
(deregulering), Resultaat (prestaties) en Rekenschap (verantwoording) verdere
uitwerking behoeft;verzoekt de regering om bij de uitwerking van de rekenschapsfunctie (task
force Van Lunteren) nadrukkelijk de rol van de Raden van toezicht te betrekken;en verzoekt de Algemene Rekenkamer om in het aanvullend onderzoek een
oordeel te geven over het functioneren van de Raden van toezicht en met aanbevelingen
ter verbetering op dit punt te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Cornielje, Van der Vlies, Slob
en Rabbae. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(28248).Minister Hermans:Mevrouw de voorzitter. De afgelopen maanden hebben wij uitvoerig gediscussieerd
over de mogelijkheid van fraude in het hbo. Het vermoeden daarvan kwam aan
de orde als gevolg van het accountantsonderzoek dat ik op 14 november 2001
instelde. Vandaag moeten mij wat deze kwestie betreft enkele dingen van het
hart.Naar mijn mening bestaat er geen enkel verschil van mening over –
ik heb in tal van situaties aangegeven dat dat ook mijn oordeel is –
dat de onderste steen boven moet gaan komen. Verschillen van inzicht doen
zich voor wanneer de vraag wordt gesteld: op welke wijze en in welk tempo
doen wij dit? Aangezien de Kamer het spoeddebat hierover tot twee, drie keer
uitstelde, vond ik het zonder meer noodzakelijk, en ook een taak van de minister,
om zélf over te gaan tot actie om ervoor te zorgen dat wij de onderste
steen zo snel mogelijk boven zouden kunnen krijgen. Ik heb daarvoor een aanpak
gekozen die naar mijn mening het snelst de gewenste informatie boven tafel
zou kunnen brengen.Mevrouw Hamer (PvdA):De minister geeft aan dat een spoeddebat zou zijn uitgesteld, maar nadat
hij ons de gegevens tijdens een persconferentie had gepresenteerd, is er nooit
een spoeddebat aangevraagd. Bovendien, het uitstel van het normale algemene
overleg had betrekking op enkele dagen, namelijk van donderdag naar dinsdag.
Ik teken daarbij aan dat dit te maken had met privé-omstandigheden
van mevrouw De Vries, een partijgenote van de minister.Minister Hermans:Voorzitter. Bij de aanpak van een dergelijk probleem kan ik als minister
geen verantwoordelijkheid nemen voor het feit dat de Kamer om welke haar moverende
reden dan ook besluit om dat probleem niet direct te behandelen. Daarom
heb ik direct actie ondernomen en stappen gezet om te komen tot een oplossing
van deze kwestie. Dat is meteen gebeurd. Na de presentatie van het rapport
op 27 februari ben ik op 28 februari begonnen met concrete maatregelen om
zo snel mogelijk gegevens op tafel te krijgen.De heer Van Bommel (SP):U geeft aan dat de Kamer nogal traag was met het komen tot een debat over
deze kwestie. Voorts zegt u dat er geen verschil van mening bestaat tussen
Kamer en regering over de gang van zaken. Dat zou ook kunnen betekenen dat
u het eens bent met de tweede constatering, vermeld in de motie, dat de aanpak
van deze fraude tot nu toe traag en niet transparant is geweest. Onderschrijft
u die constatering?Minister Hermans:Voorzitter. Ook hier doet zich de onzorgvuldigheid voor waarvan vaak sprake
is geweest in dit hele debat. Fraude, oneigenlijk gebruik, strategisch gedrag,
ongewenst strategisch gedrag zijn voortdurend op één hoop gegooid.
In het onderhavige geval heb ik niet gezegd dat wij het op alle punten met
elkaar eens zijn. Wij zijn het eens over de noodzaak dat in deze kwestie de
onderste steen boven komt. Wat die traagheid betreft herhaal ik dat het in
een dergelijke situatie niet zo kan zijn dat een verantwoordelijk minister
niet direct actie neemt. In het debat van 31 januari heb ik gezegd dat een
en ander sneller had gemoeten, daarbij doelend op de periode tussen mei 2001,
het aanbieden van de eerste brief van de klokkenluider, en het daadwerkelijk
onder mijn ogen komen van deze zaak in november 2001. Daarna heb ik direct
een onderzoek gelast. Nogmaals, dat had sneller gemoeten; dan hadden wij waarschijnlijk
een aantal maanden gewonnen.De voorzitter:Ik sta nu geen interrupties meer toe totdat de minister is uitgesproken.
Als dat vervolgens heel dringend nodig blijkt te zijn, zal ik één
aanvullende vraag toestaan. Als men met deze gang van zaken problemen heeft,
had men maar een vervolg-AO moeten houden. Dat zeg ik overigens tot de Kamerleden
en niet tot de minister.Minister Hermans:Voorzitter. Kijkend naar de overwegingen die in de motie van mevrouw Hamer
c.s. zijn vermeld, merk ik op dat ook ik van oordeel ben dat fraude en onregelmatig
gebruik van regels in het hoger onderwijs en het beroepsonderwijs schadelijk
zijn. Dat is de reden waarom ik ben doorgegaan en maatregelen heb getroffen
om hier zo snel mogelijk uit te komen. Gesteld wordt dat een en ander traag
is verlopen. Ja, voorzitter, voorzover er wordt gedoeld op de situatie na
mei 2001. Wat de situatie voor dat tijdstip betreft, constateer ik dat wij
uitvoerig met elkaar hebben gedebatteerd en dat verschillen van mening zijn
blijven bestaan. Dat constateer ik nu maar; ik ga er niet verder op in. Verder
ben ik van oordeel dat de zaak volkomen transparant is. Ik vraag de instellingen,
de situaties aan te leveren. De vragenlijsten zijn bekend. Mijn accountantsdienst
heb ik opdracht gegeven daarop een scan uit te voeren. Ik heb de Algemene
Rekenkamer gevraagd dat totale proces goed te reviewen. De Rekenkamer heeft
gezegd daarop te willen insteken en op basis van dat eigen onderzoek van de
instellingen haar reviewactiviteiten te willen neerzetten. Naar mijn mening
laat de Algemene Rekenkamer zich niet door wie dan ook binden aan de manier
waarop zij het onderzoek vorm wil geven. Ik heb in Kamerdebatten en tijdens
het algemeen overleg steeds aangegeven het van groot belang te vinden dat
de Kamer indien zij dit wenst, te allen tijde nadere informatie kan krijgen,
van mij of via de Rekenkamer. Als er gevraagd wordt om relevante feiten ter
beschikking te stellen, zal ik daaraan volop medewerking verlenen.In de motie wordt gevraagd om alle relevante feiten en signalen uit de
afgelopen jaren op tafel te leggen. Ik zal dat doen, voorzitter, dat heb ik
ook al toegezegd aan de Algemene Rekenkamer. Ik zal daaraan volledige medewerking
verlenen. Vanaf het moment dat het in de regeling is gaan knellen, zal ik
de relevante feiten op tafel leggen. Ik wil dit met alle soorten van genoegen
toezeggen aan de Kamer.Over hetgeen in de motie geconstateerd wordt, heb ik op een aantal punten
een wat andere opvatting. Ik ben het echter volstrekt eens met het dictum
van de motie.De motie van de heer Van Bommel betreft een parlementair onderzoek. Ik
moet het oordeel daarover aan de Kamer overlaten maar ik acht het met het
oog op de gekozen aanpak niet nodig.Hetgeen in de motie van de heer Rabbae gevraagd wordt, verwoordt precies
onze insteek. Dat kunt u ook lezen in de brieven. Waar sprake is van ten onrechte
genoten inkomsten op basis van onregelmatigheden bij inschrijvingen dan wel
anderszins, ben ik van plan te gaan terugvorderen en compensatie te geven
aan diegenen die tot nu toe daaronder geleden hebben.In de motie van de heer Cornielje wordt gevraagd, in het aanvullend onderzoek
een oordeel te geven over het functioneren van de Raden van Toezicht en met
aanbevelingen ter verbetering op dit punt te komen. Dat zal ik ook doen. Ik
heb de Kamer gemeld dat op mijn verzoek een extern persoon – zijnde
de vroegere directeur-generaal rijksbelastingen de heer Van Lunteren –
reeds twee maanden bekijkt hoe het hele accountability-, toezicht- en controlemechanisme
in mijn departement werkt en welke verbeteringen noodzakelijk zijn. Er is
de afgelopen jaren een groot aantal stappen gezet, maar toch is gebeurd wat
er is gebeurd. Dat betekent waarschijnlijk dat er een aantal verbeteringen
zal moeten plaatsvinden. Dat zullen wij ook doen aan de hand van zijn rapportage.
Die rapportage zal waarschijnlijk een aantal mogelijkheden van verbetering
van regelgeving aangeven die op korte termijn kunnen worden doorgevoerd.Op grond van weging van de gegevens die binnenkomen van de instellingen
en de bevindingen van de club van wijzen – ik hoop volgende week te
kunnen meedelen wie daarvan deel gaan uitmaken – verwacht ik daadwerkelijk
te kunnen komen tot een aanpassing van de regelgeving teneinde de situatie
te verbeteren en de kansen op onregelmatig in het gebruik van de bekostiging
te verkleinen.Mevrouw Hamer (PvdA):De minister maakt een onderscheid tussen oneigenlijk gebruik en onrechtmatig
gebruik. Kan hij het verschil aangeven? Naar mijn idee hoort hetgeen wij gisteren
verstonden onder "ongewenst strategisch gedrag" ook onder oneigenlijk gebruik.Minister Hermans:De verschillen tussen oneigenlijk gebruik, ongewenst strategisch gedrag,
onregelmatigheden, misbruik etc. luisteren natuurlijk juridisch heel nauw.
Ik wil dat graag nog eens specifiek op tafel leggen. Ik heb aangegeven dat
er als wij spreken over misbruik van regelingen, bewust en stelselmatig misbruik
gemaakt wordt van regelingen om te komen tot zoveel mogelijk inkomstenverwerving
zonder dat daar een voldoende onderwijsprestatie tegenover staat. Oneigenlijk
gebruik kan zijn dat de regeling als zodanig eigenlijk niet bedoeld was maar
dat het binnen de regelingen nog net zou kunnen passen. Daarin zitten allerlei
variaties. Ik wil graag de Kamer schriftelijk op de hoogte stellen van de
verschillende interpretaties.De heer Eurlings (CDA):De minister behandelde de gezamenlijke motie ogenschijnlijk erg handig.
Hij stapte daarbij echter heen over het feit dat een meerderheid van de Kamer
in deze motie uitspreekt dat de Kamer door de trage en niet transparante aanpak
tot nu toe onvoldoende in staat is gesteld om zich een volledig beeld te vormen.
Dit is een heel duidelijke kwalificatie. Is de minister het ermee eens dat
de Kamer zich door zijn trage en niet transparante aanpak een onvoldoende
helder beeld heeft kunnen vormen? Wat vindt hij er trouwens van dat zijn eigen
VVD-fractie zich, zij het in een sukkeldrafje en wat schoorvoetend, op het
laatst in dit debat bij deze harde diskwalificatie aansluit?Minister Hermans:Dit is een heel leuke politieke poging van de heer Eurlings om allerlei
mooie dingen naar voren te halen, maar het doet aan de zaak niets af. Wij
zijn bezig met het oplossen van een probleem dat ons allemaal ter harte gaat.
Verder heb ik gesproken over traagheid in de periode van mei tot november.
Ook heb ik aangegeven dat ik het er niet mee eens ben dat de aanpak niet transparant
is geweest. Ik wil die oordelen wel gaan herhalen, maar dan gaan wij het hele
algemeen overleg overdoen. Ik denk dat het van belang is dat wij het met elkaar
eens zijn over het dictum van de motie. Dat is het punt waar wij met elkaar
naar toe moeten gaan. Wat wij nu uiteindelijk gaan doen, is aansluiten bij
het onderzoek dat door de instellingen wordt gedaan. Vervolgens wordt hier
nog een accountantsonderzoek naar gedaan en zal de Algemene Rekenkamer zich
hier ook nog over uitlaten. De Kamer voegt hier na alle debatten middels deze
motie een aantal specifieke punten aan toe. Ik vind dat uitstekend. Ik heb
echter altijd gezegd dat ik het niet de juiste weg achtte om bij de instellingen
niets te doen en alleen een externe organisatie hier onderzoek naar te laten
doen. Dat debat hebben wij met elkaar gevoerd. Ik wil dat nog tien keer met
de heer Eurlings voeren, maar daarover blijven wij van mening verschillen.
Ik heb voor deze aanpak, aangevuld met de opmerkingen en vragen van de Kamer,
gekozen, omdat ik ervan overtuigd ben dat de onderhavige situatie daardoor
het snelst opgelost kan worden.De heer Eurlings (CDA):Dat zijn heel veel woorden om geen antwoord te geven. De vraag is heel
simpel of de minister het met de meerderheid van de Kamer eens is dat de Kamer
door de aanpak van de minister onvoldoende in staat is geweest om zich een
beeld te vormen.De voorzitter:Dat hebt u net ook al gevraagd, mijnheer Eurlings. Wij gaan geen herhaling
van zetten plegen.De heer Rabbae (GroenLinks):De minister heeft aangegeven dat hij het betreurt dat hij enigszins traag
is geïnformeerd over één signaal in één geval.
Heeft hij inmiddels interne maatregelen genomen om te voorkomen dat dit soort
dingen in de toekomst weer gebeuren?Minister Hermans:Ja, dat heb ik gedaan. Verder heb ik de commissie-Van Lunteren gevraagd
om mij te adviseren over de vraag hoe de functies toezicht, controle en rekenschap
van het departement de komende jaren verder versterkt kunnen worden. In algemene
zin merk ik nog op dat hetgeen op tafel is gekomen, naar mijn mening volkomen
transparant was. Dat daar een verschil van mening over is, is wat anders dan
dat het niet transparant zou zijn.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Aanstaande dinsdag zal over de ingediende moties gestemd worden.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Voorzitter: Terpstra 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-4025-4032.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl