ECLI:NL:RBARN:2007:BB6256, Rechtbank Arnhem, 18-10-2007, AWB 07/4136, 07/4138, 07/4139, 07/4140 en 07/4142
Rechtbank Arnhem — Uitspraak 
Datum: 2007-10-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Omgevingsrecht

Samenvatting: vrijstelling ex 19 lid 2 WRO en bouwvergunning voor het oprichten van 23 woningen in het plan "Parachutistenstraat-West" te Groesbeek.
        De bouwvergunning wordt geschorst. Het bouwplan past niet in de door GS vastgestelde lijst met categorieën van gevallen waarvoor met toepassing van artikel 19 lid 2 WRO vrijstelling kan worden verleend. Daaraan doet niet af dat GS er mee hebben ingestemd dat voor het bouwproject als zodanig een vrijstellingsprocedure ex 19 lid 2 WRO kan plaatsvinden. GS kunnen niet artikel 19 lid 2 WRO buiten de aangewezen categorieën van toepassing verklaren. Zodanige categorie-indeling kwalificeert voorts als een algemeen verbindend voorschrift, hetgeen meebrengt dat de daarin neergelegde regel zich dient te lenen voor herhaalde toepassing. Het aanwijzen van een concreet bouwproject als categorie verdraagt zich daarmee niet. Ook om een andere reden kan de verleende bouwvergunning evenwel geen stand houden. Tussen partijen is immers niet in geschil dat de woningen – ook ingeval wordt uitgegaan van de bestaande stallen als emissiepunt – zijn geprojecteerd binnen de 2 OUe/m³ geurcontour, zodat sprake is van een geurbelasting die de ingevolge artikel 3, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wgv vastgestelde maximale geurbelasting overschrijdt. Nu de gemeenteraad geen verordening heeft vastgesteld als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van de Wgv, op basis waarvan binnen een deelgebied van de gemeente een andere waarde dan de in de Wgv genoemde waarde kan worden vastgesteld, oordeelt de voorzieningenrechter voorshands dat thans niet met voldoende zekerheid kan worden gesteld dat ter plaatse van de beoogde woning(en) een goed woon- en leefmilieu kan worden gegarandeerd.

RECHTBANK ARNHEM 
    
    Sector bestuursrecht
    
    Registratienummers: AWB 07/4136, 07/4138, 07/4139, 07/4140 en 07/4142 
    
    
    Uitspraak van de voorzieningenrechter ingevolge artikel 8:84 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in het geding tussen:
    
    
      [verzoeker], verzoeker,
      wonende te [woonplaats],
    
    
    en 
    
    
      het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Groesbeek,
      verweerder,
    
    
    alsmede
    
    
      I	Projectontwikkeling P. Kaal BV, te Groesbeek,
      II	[Z] Bouwontwikkeling BV, te Wijchen,
      III	[X], te [woonplaats],
      IV	[Y], te [woonplaats],	
      partijen ex artikel 8:26 van de Awb, hierna: vergunninghouders.    
    
    
    1. Feiten en procesverloop
    
    Bij afzonderlijke besluiten van 28 augustus 2007 heeft verweerder met toepassing van artikel 19, tweede lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) aan vergunninghouders vrijstelling onder voorwaarde en bouwvergunning 1e fase verleend voor het realiseren van – in totaal – 23 woningen op de locatie van de voormalige boerderij met akkergronden aan de Parachutistenstraat 2 te Breedeweg. De bouwplannen maken deel uit van het bouwplan “Parachutistenweg-West, fase II”, welk plan voorziet in de bouw van totaal 37 woningen.
    
    
      Tegen deze besluiten heeft verzoeker, die een varkensbedrijf exploiteert aan de [adres] te [woonplaats], bij verweerder bezwaarschriften ingediend.
      Bij afzonderlijke brieven van 2 oktober 2007 heeft verzoeker de voorzieningenrechter verzocht de verleende bouwvergunningen te schorsen.
    
    
    
      Bij besluit van 6 september 2007 heeft verweerder aan [X] vervolgens een bouwvergunning 2e fase verleend (nr. B. 20070066-2); voor de andere bouwplannen heeft verweerder nog geen 2e fase bouwvergunning verleend.
      Vergunninghouder [X] is met de bouwwerkzaamheden aangevangen. De werkzaamheden zijn vervolgens gestopt in afwachting van de uitspraak op de verzoeken om voorlopige voorziening.
    
    
    De verzoeken zijn gevoegd behandeld ter zitting van 12 oktober 2007. Verzoeker is aldaar in persoon verschenen, bijgestaan door mr. J.J.J. de Rooij, advocaat te Tilburg. Verweerder heeft zich aldaar doen vertegenwoordigen door M.L.T. van den Berg en M. Pijnenburg, werkzaam bij de gemeente. Vergunninghouders hebben zich doen vertegenwoordigen door mw. mr. C.J. Schipperus, advocaat te Nijmegen. Vergunninghouder P. Kaal B.V. is verschenen in de persoon van R. van de Heuvel.
    
    2. Overwegingen
    
    2.1 Ingevolge artikel 8:81, eerste lid, van de Awb kan, indien tegen een besluit bij de rechtbank beroep is ingesteld dan wel, voorafgaande aan een mogelijk beroep bij de rechtbank, bezwaar is gemaakt of administratief beroep is ingesteld, de voorzieningen-rechter van de rechtbank die bevoegd is of kan worden in de hoofdzaak, op verzoek een voorlopige voorziening treffen indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist.
    
    Het bouwplan “Parachutistenstraat West, fase II”, waarvan de vergunde woningen deel uitmaken, wordt begrensd door de bouwplannen van het eerste deel van de Parachutistenstraat aan de noordzijde, de Bredeweg aan de zuidzijde, de Parachutistenstraat aan de westzijde en agrarische gronden aan de oostzijde. Niet is in geschil dat het bouwplan in strijd is met het ter plaatse geldende bestemmingsplan “Buitengebied” (hierna: het bestemmingsplan). 
    
    Ten einde niettemin bouwvergunning te kunnen verlenen heeft verweerder bij de thans bestreden besluiten vrijstelling verleend van het bestemmingsplan ex artikel 19, tweede lid, van de WRO. 
    
    
      belang
      2.2 Naar voorlopig oordeel is verzoeker belanghebbende in de zin van artikel 1:2, eerste lid, van de Awb bij het bestreden besluit. Door de verlening van vrijstelling ex artikel 19, tweede lid, van de WRO, en het bij de ruimtelijke onderbouwing betrokken belang van het realiseren van een goed woon- en leefklimaat in relatie tot onder meer de voorkoming van geurhinder, uitgaande van het varkensbedrijf van verzoeker, is zijn belang daarbij rechtstreeks betrokken.
    
    
    2.3 Voor de beoordeling van de verzoeken om voorlopige voorziening constateert de voorzieningenrechter dat alleen aan vergunninghouder [X] de 2e fase bouwvergunning is verleend en dat deze daarvan daadwerkelijk gebruik maakt. De andere vergunninghouders zijn nog niet in het bezit van de 2e fase bouwvergunning en zijn (bijgevolg) niet gestart met bouwwerkzaamheden. De voorzieningenrechter is daarom van oordeel dat verzoeker geen spoedeisend belang heeft bij schorsing van de bouwvergunningen 1e fase voor de overige 22 woningen. In zoverre moeten deze verzoeken om voorlopige voorziening worden afgewezen.
    
    
      grondslag vrijstellingsbevoegdheid
      2.4 Ingevolge artikel 19, tweede lid, van de WRO kunnen burgemeester en wethouders ten behoeve van de verwezenlijking van een project vrijstelling verlenen van het bestemmingsplan, indien dit project past  in de door gedeputeerde staten, in overeenstemming met de inspecteur van de ruimtelijke ordening, aangegeven categorieën van gevallen. Gedeputeerde staten kunnen daarbij tevens bepalen onder welke omstandigheden vooraf een verklaring van gedeputeerde staten dat zij tegen het verlenen van vrijstelling geen bezwaar hebben, is vereist. Het bepaalde in het eerste lid met betrekking tot een goede ruimtelijke onderbouwing is van overeenkomstige toepassing
    
    
    2.5 Gedeputeerde staten van Gelderland (verder afgekort: GS) hebben op 2 november 2005 een lijst van categorieën als bedoeld in artikel 19, tweede lid, van de WRO bekend gemaakt. Deze lijst is gepubliceerd in het Provincieblad.
    
    GS hebben voorts bij brief van 12 december 2006 aan verweerder meegedeeld dat zij (GS) op basis van artikel 19, tweede lid, van de WRO, in overeenstemming met de VROM-inspectie, als categorieën van gevallen waarvoor burgemeester en wethouders vrijstelling kunnen verlenen aanwijzen: (bouw)projecten voor woonfuncties, inclusief de bij deze functie behorende voorzieningen, op de in de tabel aangegeven locaties, met inachtneming van de daarbij eventueel te vermelden bijzonderheden. In de tabel is onder de gemeente Groesbeek opgenomen: Parachutistenstraat 2.
    
    2.6 De van toepassing verklaring door GS van artikel 19, tweede lid, van de WRO in incidentele gevallen, buiten de aangewezen categorieën van gevallen, verdraagt zich niet met de wettelijke bevoegdheid categorieën van gevallen aan te geven (zie ABRS 26 november 2003, LJN: AN8843). Zodanige categorie-indeling kwalificeert voorts als algemeen verbindend voorschrift, hetgeen meebrengt dat de daarin neergelegde regel zich dient te lenen voor herhaalde toepassing. Het aanwijzen van een concreet bouwproject als categorie verdraagt zich daarmee niet. Als algemeen verbindend voorschrift moet voornoemde categorie-aanwijzing voorts in het provinciaal blad worden bekendgemaakt (zie ABRS 28 juni 2006, LJN: AX9458); daarvan is in het onderhavige geval overigens niet gebleken.
    
    2.7 De stelling dat GS in casu slechts hebben aangesloten bij reeds in de voornoemde lijst genoemde gevallen, zoals namens vergunninghouders is betoogd, gaat op grond van het volgende niet op.
    
    Blijkens de Beleidskaart ruimtelijke structuur, behorende bij het Streekplan Gelderland 2005, is het betreffende perceel gelegen op gronden die zijn aangewezen als Waardevol landschap. Weliswaar is de aanduiding Waardevol landschap opgenomen onder de aanduiding Multifunctioneel gebied, maar blijkens de voornoemde brief van GS van 2 november 2005 kan van de op de lijst genoemde mogelijkheden door de colleges van burgemeester en wethouders geen gebruik worden gemaakt indien het betreffende project is gelegen in een Waardevol landschap. Overigens, indien al sprake zou zijn van een project in een landelijk gebied dat niet is gelegen in een Waardevol landschap (of in het Groen Blauw raamwerk, Groene wig of "Groen in en om de stad"-gebied), dan nog is er op de lijst geen categorie aangegeven die ziet op bouwprojecten voor woonfuncties (anders dan voor recreatieve en bijzondere doeleinden en voor een dienst- of burgerwoning). Van een bouwproject voor woonfuncties is alleen sprake in geval van ligging in stedelijk gebied. Buiten kijf is echter dat het beoogde project in Breedeweg, waarvan de in geding zijnde woning deel uitmaakt, niet is gelegen in stedelijk gebied.
    
    In dit geval merkt de voorzieningenrechter overigens op dat in casu de overige in het totale project beoogde woningen (2/5 gedeelte) naar het zich laat aanzien zijn gelegen in de EHS verwevingszone, welke zone deel uitmaakt van het Groen Blauw Raamwerk van het Streekplan.
    
    2.8 De voorzieningenrechter concludeert op grond van het vorenstaande dat verweerder naar zijn voorlopig oordeel ten onrechte heeft gemeend aan artikel 19, tweede lid, van de WRO de bevoegdheid te ontlenen tot verlening van vrijstelling.
    
    De omstandigheid dat het betreffende project voor 3/5 gedeelte is gelegen in een concessiegebied waaromtrent met de Stadsregio Arnhem Nijmegen en GS reeds in 2004 - derhalve voor de totstandkoming van het Streekplan Gelderland 2005 - afspraken zijn gemaakt inzake woningbouw 2004 tot en met 2009, op basis van artikel 19, tweede lid, van de WRO buiten de vrijstellingslijst op grond van dat artikel (zie de brief van de Stadsregio van 21 april 2006), kan daaraan niet afdoen.
    
    
      2.9 Ter zitting heeft verweerder betoogd dat zijn vrijstellingsbevoegdheid desnoods kan worden gebaseerd op artikel 19, eerste lid, van de WRO, nu de gemeenteraad zijn wettelijke bevoegdheid ter zake heeft gedelegeerd aan verweerder en terzake de voorschriften van afdeling 3.4 van de Awb (uniforme openbare voorbereidingsprocedure) zijn gevolgd. De mogelijkheid tot herstel van een bevoegdheidsgebrek in het besluit op bezwaar staat aan toewijzing van het verzoek om voorlopige voorziening daarom in de weg, aldus verweerder en vergunninghouders.
      De voorzieningenrechter komt daarop aan het slot van deze uitspraak terug.
    
    
    
      ruimtelijke onderbouwing
      2.10 Aan de verlening van vrijstelling ex artikel 19, tweede lid, van de WRO ligt een ruimtelijke onderbouwing ten grondslag als bedoeld in dat artikellid, opgesteld door Pouderoyen Compagnons Vormgeving van stad en land B.V., van februari 2007 (kenmerk 12-388) en nadien in reactie op ingediende zienswijzen aangevuld met een rapport van RMB van 21 augustus 2007 (kenmerk 74000443).
    
    
    Verzoeker heeft zich op het standpunt gesteld dat van een goede ruimtelijke onderbouwing niet kan worden gesproken. Hiertoe heeft hij in de eerste plaats  aangevoerd dat vanwege het door hem geëxploiteerde varkensbedrijf sprake is van een dusdanige geurbelasting ingevolge de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv), dat een goed woon- en leefklimaat in de op te richten woningen niet kan worden gegarandeerd. Dit brengt mee – zo stelt verzoeker – dat de bouwplannen strijdig zijn met een goede ruimtelijke ordening als bedoeld in 10 van de WRO. 
    
    Verweerder heeft zich op het standpunt gesteld dat de overschrijding van de maximale geurbelasting ingevolge de Wgv van 2 OUe/m³ niet aan het oprichten van de vergunde woningen in de weg hoeft te staan. In dit verband heeft verweerder er op gewezen dat tussen de geprojecteerde woningen en de inrichting van verzoeker reeds een burgerwoning is gelegen (Bredeweg 63c), zodat sprake is van een overbelaste situatie. In een overbelaste situatie zijn nieuwe geurgevoelige objecten binnen de geurcontour toegestaan, mits de geurbelasting op de nieuwbouw niet hoger is dan de geurbelasting op de bestaande geurgevoelige objecten én (nog steeds) kan worden gesproken van een aanvaardbaar woon- en leefmilieu. Deze situatie doet zich naar de mening van verweerder in dit geval voor. De geurbelasting op de nieuw te bouwen woningen ligt tussen de 2 OUe/m³ en 4,5 OUe/m³ en bij deze bandbreedte kan, zo stelt verweerder op basis van advies door het RMB, een "matig tot redelijk goed woon- en leefklimaat" worden gegarandeerd. Voorts zijn deze waarden lager dan de geurbelasting op de bestaande geurgevoelige objecten. De bouw van de woningen levert dan ook geen verdere beperkingen op voor de uitbreidingsmogelijkheden van het bestaande veebedrijf van verzoeker, aldus verweerder.
    
    2.11 Tussen partijen is niet in geschil dat de op te richten woningen zijn gelegen binnen de bebouwde kom in een niet-concentratiegebied als bedoeld in de Wgv. Voorts is tussen partijen niet in geschil dat de woningen – ook ingeval wordt uitgegaan van de bestaande stallen als emissiepunt – zijn geprojecteerd binnen de 2 OUe/m³ geurcontour, zodat sprake is van een geurbelasting die de ingevolge artikel 3, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wgv vastgestelde maximale geurbelasting overschrijdt. 
    
    
      De voorzieningenrechter constateert dat uit het voornoemde RMB rapport blijkt dat de gehele locatie Parachutistenstraat-West zowel in het "worst case scenario" als in het "default scenario" als in de feitelijke situatie ligt binnen de 2 OUe/m³ geurcontour.
      Voorts staat vast dat de gemeenteraad geen verordening heeft vastgesteld als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van de Wgv, op basis waarvan binnen een deelgebied van de gemeente een andere waarde dan de in de Wgv genoemde waarde kan worden vastgesteld. Daaraan dient de vaststelling van een gebiedsvisie vooraf te gaan met een beoordeling van hetgeen ter plaatse als een acceptabel hinderniveau kan worden beschouwd.
    
    
    Nu zodanige verordening niet van kracht is, meent de voorzieningenrechter voorshands dat thans niet met voldoende zekerheid kan worden gesteld dat ter plaatse van de beoogde woning(en) een goed woon- en leefmilieu kan worden gegarandeerd. De voorzieningen-rechter verwijst ter zake eveneens naar VzABRS 4 oktober 2007, LJN: BB5216. Reeds hierom kan van een goede ruimtelijke ordening naar zijn voorlopig oordeel niet worden gesproken. Verweerder was dan ook mede om deze reden niet bevoegd vrijstellingen te verlenen van het bestemmingsplan. 
    
    
      slotsom
      2.13 Verweerders belang is erin gelegen dat met voortvarendheid het project van 37 woningen tot stand kan worden gebracht. Verweerder heeft er daarbij op gewezen dat de woningbouw in de gemeente Groesbeek achterloopt, aangezien voor 2007 de bouw van 184 woningen was voorzien en er daadwerkelijk slechts één woning in aanbouw is. Vergunninghouder heeft vanzelfsprekend belang bij gebruikmaking van de bouwvergunning.
      De voorzieningenrechter constateert op grond van het bovenstaande voorshands dat verweerder bij het bestreden besluit zijn bevoegdheid heeft overschreden. Voorts zal in de heroverwegingsprocedure bij de ruimtelijke onderbouwing nog de nodige aandacht moeten worden besteed aan de geurfactor.
    
    
    
      Onder deze omstandigheden concludeert de voorzieningenrechter dat, gelet op de betrokken belangen, onverwijlde spoed vergt dat het bestreden besluit wordt geschorst.
      Hetgeen door verzoeker voor het overige is gesteld behoeft daarom geen nadere bespreking.
    
    
    
      2.14 Met toepassing van artikel 8:82, vierde lid, van de Awb wordt bepaald dat verweerder het griffierecht ad € 143 aan verzoeker vergoedt.
      Met toepassing van artikel 8:84, vierde lid, jo. artikel 8:75, van de Awb en het Besluit proceskosten bestuursrecht wordt verweerder veroordeeld in de door verzoeker gemaakte proceskosten ad € 644 (verzoekschrift; zittingsbehandeling).
      Verweerder wordt mede veroordeeld in de proceskosten wegens rechtsbijstand die de derde partij [X] redelijkerwijs heeft gemaakt, ad € 322 (zittingsbehandeling).
    
     
    3. Beslissing
    
    
      De voorzieningenrechter,
      schorst het besluit van 28 augustus 2007, nr. B 20070066, waarbij reguliere bouwvergunning 1e fase is verleend aan [X];
      wijst de overige verzoeken om voorlopige voorziening af;
      veroordeelt verweerder in de proceskosten van verzoeker ad € 644 en van vergunninghouder [X] ad € 322;
      bepaalt dat het griffierecht ad € 143 wordt vergoed;
      wijst de gemeente Groesbeek aan als de rechtspersoon die bovengenoemde bedragen moet vergoeden.
    
    
    Aldus gegeven door mr. L. van Gijn, voorzieningenrechter, in tegenwoordigheid van mr. S.A. van Hoof, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 18 oktober 2007.
    
    De griffier,				de voorzieningenrechter,
    
    
    Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
    
    Verzonden op: