Voortzetting behandeling van het rapport van de Tijdelijke commissie klimaatverandering (24695), en van de motie-Dijksma c.s. over relevante beleidsmaatregelen naar aanleiding van het rapport van de commissie (24695, nr. 7)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1996-1997, pag. 663-667

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

nr. 11, pagina 663-667

10-10-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24695Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1998 (25600 VII)Pagina 779-813
Lijst van ingekomen stukken (woensdag 8 oktober 1997)Pagina 813-814
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 10 oktober 1996)Pagina 698-698
Interpellatie-Van Gijzel, gericht tot de minister van Verkeer en Waterstaat, over het onderzoek naar de BijlmerrampPagina 753-765
Voortzetting behandeling van het rapport van de Tijdelijke commissie klimaatverandering (24695), en van de motie-Dijksma c.s. over relevante beleidsmaatregelen naar aanleiding van het rapport van de commissie (24695, nr. 7)Pagina 663-667
Behandeling verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (24425, nrs. 144 t/m 177)Pagina 637-637
Behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1998 (25600 XIV); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Landbouw-Egalisatiefonds, Afdeling A, voor het jaar 1998 (25600 B)Pagina 718-736
Behandeling wetsvoorstel Invoering van en aanpassing van wetgeving aan de Vaststellingswet titel 7.10 Burgerlijk Wetboek (arbeidsovereenkomst) (Invoeringswet titel 7.10 Burgerlijk Wetboek) (24770); het wetsvoorstel De gevolgen van de privatisering van het ABP voor de pensioenen en uitkeringen van het personeel van de Koninklijke Hofhouding (Wet gevolgen privatisering ABP voor het personeel van de Koninklijke Hofhouding) (24813)Pagina 637-637
Behandeling voorstel van rijkswet Goedkeuring van het op 27 februari 1995 te Stockholm tot stand gekomen Verdrag tot oprichting van het Internationaal Instituut voor democratie en verkiezingsondersteuning (Trb. 1995, 257) (24577, R1562)Pagina 674-677
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1998 (25600 XIV); - het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Landbouw-Egalisatiefonds, Afdeling A, voor het jaar 1998 (25600 B)Pagina 736-753
Regeling van werkzaamheden (donderdag 10 oktober 1996)Pagina 661-663
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 met het oog op het tegengaan van uitholling van de belastinggrondslag en het versterken van de fiscale infrastructuur (24696)Pagina 680-698
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 30 september 1997 over de oprichting van een stichting Kenniscentrum Wageningen en de reorganisatie van het DLO-instituut voor agrobiologisch en bodemkundig onderzoekPagina 711-718
Voortzetting behandeling van het rapport van de Tijdelijke commissie klimaatverandering (24695)Pagina 637-661
Behandeling wetsvoorstel Wijziging van de Wet van 12 december 1991 tot wijziging van het fiscale regime voor onderhoudsvoorzieningen en spaarvormen alsmede van het fiscale regime voor verzekeraars en directiepensioenlichamen (24677)Pagina 677-680
Presentie en opening (woensdag 8 oktober 1997)Pagina 711-711
Regeling van werkzaamheden (woensdag 8 oktober 1997)Pagina 736-736
Presentie en opening (donderdag 10 oktober 1996)Pagina 637-637
Behandeling voorstel van wet tot wijziging van enige bepalingen in het Wetboek van Strafvordering (de dagvaardingstermijn voor de politierechter, de oproeping in kantongerechtszaken en het instellen van hoger beroep) (24510)Pagina 667-673
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 25 september 1997 over SchipholPagina 766-779

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het rapport van de Tijdelijke commissie klimaatverandering (24695), en van:- de motie-Dijksma c.s. over relevante
beleidsmaatregelen naar aanleiding van het rapport van de commissie (24695, nr. 7).De beraadslaging wordt hervat.De heer Van Middelkoop:Voorzitter! Ik dank de Kamer voor de waarderende woorden voor de verantwoording
die ik vanmorgen heb afgelegd voor ons rapport. Ik dank in het bijzonder de
heer Rosenmöller, die mij zelfs een structurele plaats in vak K toedichtte.
Dit lijkt mij het moment om te onthullen dat het ons beider wens is dat er
ooit nog eens een kabinet-Rosenmöller/Van Middelkoop zal komen. Het probleem
is dat wij er nog altijd niet uit zijn wie de minister-president moet worden
en hoe duurzaam dat kabinet zal zijn.Wat ik ook plezierig vind, is dat niet alleen mijn zeer gewaardeerde collega's
uit de kleine christelijke fracties hebben gereageerd op het verhaal over
de morele overtuigingskracht, maar dat ook de heer Ten Hoopen daardoor een
stuk oriëntatie heeft ontvangen en dat ook mevrouw Dijksma er positief
op reageerde. Dat beoogde ik ook. Ik vind het plezierig om te horen dat juist
dit element van mijn verhaal goed overgekomen is.Er is één element in het debat geweest dat op dit moment
enige rechtzetting behoeft. Mevrouw Dijksma en de heer Klein Molekamp hebben
beiden gesproken over de wijze waarop ik een koppeling heb aangebracht tussen
dit rapport en de sluiting van de kerncentrale Dodewaard. Ik weet zo langzamerhand
dat je over dit onderwerp niet zorgvuldig genoeg kunt zijn. Ik ben begonnen
met het maken van een tweetal luchtige opmerkingen, waarvan er een betrekking
had op Dodewaard. Ik heb die opmerkingen nadrukkelijk als luchtig gebracht,
maar misschien had ik mij dat niet mogen permitteren. De koppeling is overigens
niet in eerste instantie door mij gelegd, maar door de SEP. Om duidelijk te
zijn, zal ik het scherp zeggen. Met dit rapport in de hand is het naar mijn
mening niet mogelijk om de sluiting van Dodewaard toe te juichen, maar wel
om haar te betreuren. Ik weet best dat er nog tientallen andere rapporten
zijn die iemand anders in staat stellen de sluiting toe te juichen, maar met
dit rapport in de hand, CO2-gerelateerd, is die link alleen zo
te leggen.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik heb slechts geconstateerd dat de heer Van Middelkoop hier een opmerking
over maakte. Ik heb geen waardeoordeel uitgesproken over die opmerking en
de gemaakte verbindingen.De heer Van Middelkoop:Dat is dankbaar genoteerd. Ik heb echter niet alleen uw naam genoemd.
Ik had het idee, nog los van de wijze waarop dat in tweede termijn door de
leden is verwoord, dat hier wellicht een misverstand zou kunnen ontstaan.
Ik heb dat op deze manier proberen recht te zetten.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Het zal de voorzitter van de commissie niet verbazen dat dit bij mij geen
misverstand deed rijzen. Maar nu rijst misschien wel het misverstand dat het
alleen een CO2-rapport is. Ik hoop dat het rapport iets breder
is.De heer Van Middelkoop:Ja. Maar dat bredere is niet van betekenis voor het onderwerp waar wij
het nu over hebben. Het gaat inderdaad om meer dan CO2, bijvoorbeeld
zelfs over gletsjers. Gerelateerd aan het thema "sluiting Dodewaard" moet
ik de CO2 er echter bij halen. Het is sowieso een onderwerp dat
breed in het rapport aan de orde komt.Mevrouw Dijksma herhaalde een belangrijke vraag uit haar eerste termijn.
Ik maak mijn excuses voor het feit dat ik die in eerste termijn niet heb beantwoord.
Zij vroeg naar de gevolgen voor de klimaatverandering wanneer emissiestabilisatie
in plaats van -reductie wordt nagestreefd. Je moet hierbij voortdurend de
begrippen concentratie en emissie van elkaar scheiden. Als de industriële
wereld CO2-emissies alleen stabiliseert, zal de concentratie van
broeikasgassen blijven stijgen. Het broeikasprobleem zal dan alleen maar toenemen.
Een stabilisatie van emissies betekent dus geen stabilisatie van het probleem,
maar een vergroting daarvan. Het kabinet heeft dat in zijn nota ook erkend.
Vandaar dat het ook op min 1% of min 2% insteekt. Of dat genoeg is, zien wij
volgende week wel. Het kabinet meldt echter ook dat stabilisatie de huidige
inzet is zolang er geen internationale overeenstemming is. Enfin, ook dat
zien wij volgende week wel. Het is belangrijk om nogmaals op te merken dat
een stabilisatie van emissies geen enkele aanleiding kan zijn voor tevredenheid,
omdat de concentratie dan nog een heel lange periode zal doorgaan. Dat geldt
dan ook voor de effecten, de problemen die daaruit voortvloeien. Ik meen aan
het gezicht van mevrouw Dijksma te zien dat zij de portee van dit antwoord
heeft begrepen.De heer Ten Hoopen vroeg mij of het, als je kernenergie afwijst, wel ethisch
is om dan toch het gebruik van kernstroom in Nederland te aanvaarden. Deze
discussie is uiteindelijk vrij ver verwijderd van het debat over klimaatverandering.
Als hij echter puur ethisch-analytisch wil opmerken dat er wellicht enige
tegenstrijdigheid schuilt in het afwijzen van het een en het aanvaarden van
het ander, dan heeft hij puur ethisch-analytisch vermoedelijk
gelijk. Welke politieke en beleidsconsequenties men daaruit trekt, komt voor
ieders eigen rekening.De heer Ten Hoopen vroeg ook wat naar het oordeel van de commissie de
Nederlandse inzet moet zijn in Kyoto. Een begin van een antwoord daarop, voorzover
de commissie dat kan en mag geven, gaf ik al toen ik zo-even inging op de
vraag van mevrouw Dijksma. Je moet vooral niet tevreden zijn met stabilisatie.
Ik constateer dat de heer Ten Hoopen namens de CDA-fractie kiest voor min
2%. Dat is, denk ik, een aardige bijdrage aan de discussie. Wij moeten niet
alleen volgende week maar ook met het oog op Kyoto en op het komende Nederlandse
voorzitterschap goed in de gaten houden welke ontwikkeling er op dit punt
sowieso is bij andere landen in Europa en in de wereld om te bepalen welk
percentage uiteindelijk tot stand kan komen. Maar deze commissie zal geen
exact percentage noemen.De heer Ten Hoopen vroeg ook nog naar de zeespiegelstijging. Ik ben blij
dat hij die vraag stelde, want het gaat hier om een Nederlands belang. De
commissie heeft er dan ook in haar rapport aandacht aan geschonken. Ik kan
hieraan overigens de vraag van de heer Klein Molekamp koppelen toen hij de
heer prof. Lucas Reijnders aanhaalde, iemand die wij met veel genoegen tijdens
de hoorzitting hebben aangehoord. Hij heeft kennelijk opgemerkt dat wij na
verloop van tijd, als wij niet uitkijken, niet alleen over "Amersfoort aan
Zee", maar zelfs over "Zutphen aan Zee" kunnen gaan spreken. Dat zou dan het
resultaat zijn van een zeespiegelstijging van enkele meters. Als het gaat
om de zeespiegelstijging kan gesteld worden dat de emissies op het niveau
van de afgelopen decennia – de emissies waarmee wij vertrouwd zijn –
zo hoog zijn dat als deze emissies niet sterk worden gereduceerd, de zeespiegelstijging
nog eeuwen zal doorgaan. Er is namelijk sprake van een enorme vertragingsfactor,
vooral wat betreft de verwarming van de oceaan. Wij moeten dan echt denken
aan stijgingen in de komende eeuwen die vele meters kunnen bedragen. Ik constateer
dit uiteraard met geen enkele voldoening. Het zou best kunnen zijn dat de
heer Lucas Reijnders veel meer gelijk heeft dan de heer Klein Molekamp wellicht
vermoedde. Laten wij met elkaar proberen ervoor te zorgen dat hij geen gelijk
krijgt. Ook hiervoor geldt echter dat u en ik dat niet meer zullen weten.De heer Ten Hoopen heeft ook nog gevraagd of wij vinden dat 10% inzet
voor duurzame energie in het jaar 2020 voldoende is. Ik zou mij ervan af kunnen
maken met te zeggen dat hij dat niet aan de commissie moet vragen, maar ik
zal er toch iets van zeggen. Dat is een doelstelling die in de Energienota
van minister Wijers staat. Ik heb in eerste termijn al gezegd dat in het debat
dat daarover op 1 april is gevoerd, Kamerbreed is erkend dat dat een zeer
ambitieuze doelstelling is. Met de kennis die ik heb opgedaan door het werk
met deze commissie, meen ik dat dat een juiste constatering is. Wij moeten
dan ook proberen om ervoor te zorgen dat die doelstelling wordt waargemaakt.
De vraag of het voldoende is, is natuurlijk moeilijk te beantwoorden, omdat
dat ook afhangt van de inzet van andere energiebronnen. Dat valt dan weer
onder het hoofdstukje energiediversificatie. Gaat het wellicht sneller met
de zonne-energie? Gebeurt er iets met kerncentrales? Het is afhankelijk van
dit soort zaken.De heer Stellingwerf heb ik wat geprikkeld met de opmerking dat ik vond
dat zijn eerste termijn wat knorrig was ten aanzien van het bestaan van dit
type commissies. Het ging mij erom hem zich te laten concentreren op de inhoud,
want die vind ik zelf zo belangrijk. Hij is erop teruggekomen en heeft gevraagd
of het niet beter zou zijn om voor dit soort onderwerpen die in de toekomst
worden geselecteerd een staatscommissie in te stellen. De Kamer gaat daar
natuurlijk niet over. Ik heb in de commissie even de meningen gepeild. Wij
hebben daar geen enkel bezwaar tegen, als wij daar dan maar lid van mogen
zijn, tenminste als het over een onderwerp als dit gaat. Om misverstanden
te voorkomen: dit is een luchtige opmerking. Ik wil wel opmerken dat staatscommissies
vaak een uitdrukking zijn van politieke verlegenheid of, nog erger, een poging
om een onderwerp te depolitiseren. Welnu, over dit onderwerp sprekend, wil
ik wel zeggen dat depolitisering van het vraagstuk inzake het broeikaseffect
ongeveer het laatste zou moeten zijn wat je zou willen. Ik neem aan dat de
heer Stellingwerf dat met mij eens is.De heer Schutte heeft het belang benadrukt van een zelfstandige activiteit
van een commissie als deze voor het ontwikkelen van een draagvlak in de samenleving.
Ik kan in dit verband verwijzen naar wat de voorzitter van de Kamer, de heer
Deetman zelf, in de openbare bijeenkomst waarin het rapport werd aangeboden,
hierover heeft gezegd. Hij heeft niet alleen volstaan met een aantal ritueel
vriendelijke opmerkingen aan het adres van de commissie, omdat het rapport
klaar was; hij heeft van de gelegenheid gebruikgemaakt om nog eens vrij breed
neer te zetten hoe belangrijk dit type commissie kan zijn. Ik meld dit gewoon,
zonder daarmee te zeggen dat wij er allemaal even enthousiast over zijn. Daar
gaat het niet om. Daar hoort echter ook zeker het element draagvlak bij. De
heer Schutte heeft goed begrepen dat ik op dat punt het begrip "volksvertegenwoordiging"
heb gebruikt in plaats van parlement of Tweede Kamer. Ik meen namelijk dat
je als volksvertegenwoordiging een sleutelfactor bent ten aanzien van het
creëren en vasthouden van het draagvlak. Je kunt wel van de burgers vragen
een groot milieubewustzijn te hebben, ook wat betreft het onderwerp klimaatverandering.
De Kamer heeft het rapport gelezen en weet inmiddels hoe moeilijk het vraagstuk
is. Laten wij daarom maar bij onszelf beginnen en dan levert een parlementaire
commissie toch een belangrijke bijdrage.Mevrouw Jorritsma heeft gevraagd, nadat zij wat opmerkingen van procedurele
aard had gemaakt, hoe politiek de commissie zichzelf ziet. Wij zien onszelf
als voluit politiek. Ik zou niet weten hoe ik het anders zou moeten kwalificeren.
Zolang wij binnen dit huis, ingesteld door deze Kamer, activiteiten verrichten,
zijn wij voluit een politieke commissie. Ik peins er niet over om opmerkingen
te maken die in de richting gaan van een depolitisering van het werk van de
commissie. Juist daarom ben ik zo tevreden dat wij met een rapport zijn gekomen
waar wij het over eens waren.Ik wil hieraan de vraag van mevrouw Jorritsma koppelen, hoe wijzelf aankijken
tegen de waarde van de matrix en de uitwerking daarvan in hoofdstuk V. Voorzitter!
 Dit is geen wetenschappelijke activiteit, maar er zijn politici
aan het werk geweest. Het is een soort handreiking aan de Kamer voor de debatten
over het type beheersmaatregelen. De Kamer spreekt hier bijvoorbeeld volgende
week over. De zes parlementariërs uit de commissie hebben een toetsing
en een weging uitgevoerd. Het is interessant dat er over veel onderwerpen
een vrij brede consensus is ontstaan inzake de analyse met betrekking tot
de inzet van beheersmaatregelen. Dit geldt uiteraard niet voor de twee zeer
belangrijke onderwerpen die al zo vaak zijn genoemd.Mevrouw Jorritsma heeft naar bio-ethanol gevraagd. Voorzitter! Ik ben
inmiddels zover dat ik bereid en in staat ben om elke vraag te beantwoorden,
dus ook deze. Technisch kan bio-ethanol een substituut voor fossiele motorbrandstoffen
zijn. Dit gebeurt al op vrij ruime schaal in bijvoorbeeld Brazilië. In
Nederland zijn er nogal wat kosten aan verbonden en zou er een groot beslag
op de beschikbare landbouwgronden worden gelegd. De mogelijkheden in Brazilië
op dat terrein zijn aanzienlijk groter, zoals men weet. Daarnaast kan de emissie
van andere verontreinigende stoffen toenemen.Enkele jaren geleden heeft de SER aanbevolen om enkele grootschalige proefprojecten
op dit gebied te starten. Ik herinner mij dit zeer wel, omdat ik hier zelf
tijdens een overleg over gesproken heb. Het toenmalige kabinet was niet bereid
om daar uitvoering aan te geven. Ik meen dat dit punt nu opgepakt wordt door
minister Van Aartsen en/of minister De Boer. Ik verneem nu van de heer de
Crone dat dit zelfs in de CO2-brief staat. En als de heer Crone
dit zegt, is het ongetwijfeld waar. Er zit nu meer perspectief in bio-ethanol
dan een enkele jaren geleden en dit bevestigt de relevantie van de vraag van
mevrouw Jorritsma.De heer Van den Berg heeft gevraagd of de kennis van de commissie niet
op een andere wijze had kunnen worden vergaard. Voorzitter! In theorie wel,
maar ik ben ervan overtuigd dat dit in de praktijk niet zou zijn gebeurd.
Ik denk dat de heer Van den Berg, na lezing van het rapport, tot dezelfde
conclusie moet komen. Alle informatie was in potentie beschikbaar. De heer
Van den Berg en ik hadden een sabbatical year kunnen nemen om rapporten te
lezen en bij hoogleraren langs te gaan om de desbetreffende informatie te
genereren. Ik denk overigens dat men in dat geval minder hard had gelopen
dan men het afgelopen jaar voor de commissie heeft gedaan. Ik zeg nog eens
met nadruk dat de commissie het zeer heeft gewaardeerd dat zovelen vaak op
korte termijn bereid waren om de gevraagde kennis te verschaffen. In theorie
moet ik de vraag van de heer Van den Berg bevestigend beantwoorden, maar ik
ben ervan overtuigd dat dit in de praktijk nooit zou zijn gebeurd.Veel belangrijker is echter dat wij, na het vergaren van al die kennis,
tot een eigen taxatie en op veel punten tot politieke consensus zijn gekomen.
Deze meerwaarde had op andere wijze heel moeilijk gerealiseerd kunnen worden.
Ik hoop dat via het werk van de commissie het beleid een stuk verder kan worden
gebracht.De heer Van den Berg had graag een nadere concretisering van een aantal
zaken gezien. Ik beroep mij er nu één keer op dat wij van de
Kamer een halfjaar voor ons werk hebben gekregen. Het houdt een keer op. Ik
neem zonder meer aan dat de heer Van den Berg de wegen weet om de expertise
bij EZ en VROM te genereren die hij voor de concretisering nodig heeft.De heer Rosenmöller heeft opnieuw een vergelijking gemaakt tussen
de inzet voor het halen van de EMU-criteria en de inzet voor het realiseren
van milieustreefcijfers. Voorzitter! Het zijn appels en peren, maar soms smaken
zij bij elkaar uitstekend. Ik vind die vergelijking ook politiek zeer de moeite
waard, omdat op het ene terrein zo goed wordt geïllustreerd wat ook op
het andere gedaan kan worden. Niet in alleen in Nederland maar ook in andere
Europese landen wordt zeer veel gedaan om aan de EMU-criteria te voldoen.
Er worden zeer ingrijpende bezuinigingsmaatregelen genomen. In sommige landen
gaat de vakbond de straat om te protesteren tegen de gevolgen van de grote
inzet om aan de EMU-criteria te voldoen. In dit land is er waarschijnlijk
een relatie te leggen tussen bijvoorbeeld de bezuiniging op de kinderbijslag
en de noodzaak om het financieringstekort terug te brengen. Welnu, als er
zoveel kan worden geïnvesteerd in zo'n onderwerp, is de vergelijking
heel wel te maken. De fractievoorzitter van de PvdA, de heer Wallage, heeft
bij de algemene politieke beschouwingen gezegd dat hij het een goede vergelijking
vond en dat wat wij op het ene gebied inzetten ook op het andere gebied als
inzet zouden moeten vertonen. Ik raad de heer Rosenmöller wel aan om
de heer Wallage zorgvuldig in de gaten te houden, niet alleen hem natuurlijk,
maar ook het kabinet. Minister-president Kok heeft op dat punt geen enkel
verschil van mening willen laten bestaan tussen het kabinet en de opmerking
van de fractievoorzitter van de PvdA.De heer Rosenmöller heeft een deel van zijn kritiek over de eensluidendheid
van de commissie teruggenomen. Ik heb daar waardering voor. Zo kom je ook
verder met elkaar. Toch zei de heer Rosenmöller dat het aardig zou zijn
geweest als de commissie ook op een aantal punten keuzen had gemaakt. Hij
gaf twee voorbeelden: het reiskostenforfait en de fiscalisering van het vliegverkeer.
Daarover staan wel wat aardige dingen in het rapport. Maar die twee onderwerpen
vallen onder het knelpunt van de inzet van fiscale en andere financiële
instrumenten. Dat was naast kernenergie toch het belangrijkste knelpunt waarover
binnen de commissie geen eensluidendheid kon worden bereikt, hetgeen overigens
ook in de Kamer werd weerspiegeld. De keuzen die de heer Rosenmöller
dus begeert, zal hij hier in de Kamer moeten zien te genereren via de bekende
kanalen.Hij heeft ook nog iets gezegd over WKK, duurzaam bouwen en zonne-energie.
Ik verwijs toch echt naar het rapport waar over dit soort zaken zeer duidelijke
en positieve opmerkingen worden gemaakt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De laatste opmerkingen maakte ik naar aanleiding van de eerste zinsnede
onder punt 7 van het slotakkoord, omdat de commissie daar een pleidooi houdt
om zowel bij bedrijven als gezinnen te komen tot energiebesparing, dat wil
zeggen die als een kansrijke optie te kwalificeren. Ik heb gevraagd of dat
zo verstaan mag worden dat de commissie daarin toch een belangrijke keuze
maakt voor bijvoorbeeld duurzaam bouwen of WKK. Dat zou een deel van het meningsverschil
dat wij in eerste termijn hadden, kunnen overbruggen. Dat vind
ik namelijk een concretisering van die eerste passage. Dat zou ik een onderdeel
van de winst van dit debat vinden.De heer Van Middelkoop:Dat mag de heer Rosenmöller best zo verstaan. Ik heb even niet paraat
waar het ergens staat, maar ergens in het rapport staat de duidelijke uitspraak
dat er op het gebied van huishoudens nog veel aan besparing is te verwezenlijken,
kennelijk zoveel dat wij het de moeite waard vonden om dat terug te laten
komen in het slotakkoord.Als ik het goed heb begrepen, heeft de heer Rosenmöller nog gevraagd
of het niet verstandig zou zijn om de aardgasopbrengst aan te wenden voor
bijvoorbeeld extra financiële middelen op het gebied van energiebesparing.
Als dat de vraag is, begrijp ik haar niet helemaal. Want dat is exact wat
het kabinet doet. Het kabinet heeft 750 mln. uit het FES gehaald en dat is
het zogenaamde Aardgasbatenfonds. Als hij de brief die daarover gaat leest,
zal hij zien dat dit onder meer bedoeld is om structureel meer te verwezenlijken
op het gebied van energiebesparing. Als dat de vraag is, moet ik daarnaar
verwijzen. Dan is er misschien tussen de heer Rosenmöller en het kabinet
geen enkel verschil van mening, maar dat kan ik op dit moment slechts constateren.Dan heeft de heer Rosenmöller nog wat gezegd over de noodzaak om
consumptie- en productiepatronen aan te passen. Daar hebben wij het vanmorgen
ook veel over gehad. Hij zei dat dit een inzet was van het kabinet-Lubbers
III, maar dat daar niets van terecht is gekomen. Dat zijn althans zijn woorden,
maar laat ik daar geen commentaar op geven. Als het op een gegeven moment
echt nodig is, moeten wij er met elkaar op blijven tamboeren. Naar mijn overtuiging
wordt een deel van de munitie die je dan nodig hebt, in dit rapport geleverd.De vraag van de heer Klein Molekamp over prof. Reijnders heb ik reeds
beantwoord. Ik heb voorts begrepen dat er misschien een wat terminologisch
misverstand tussen hem en mij was over de hantering van het begrip "milieurendement".
Ik heb verwezen naar het criterium effectiviteit dat wij gebruikt hebben als
een van de toetsen om beheersmaatregelen te beoordelen. Ik heb nu iets anders
begrepen. Hij verwijst naar de annex bij paragraaf 5 van hoofdstuk IV. Het
doet mij goed dat hij dat heeft willen doen omdat wij dat een waardevolle
annex vinden. Het is wel wat technisch en daarom hebben wij het ook in een
bijlage gestopt, maar daar staat in wat het Nederlandse aandeel is in de mondiale
antropogene versterking van het broeikaseffect. Het is goed om dat inzicht
te hebben, want dan kun je in je beleid wellicht selecteren waar je het meest
kunt winnen. Je kunt wel ongelooflijk veel willen proberen te verwezenlijken
op het gebied van zeg maar de afvalproblematiek, maar uit het staatje blijkt
bijvoorbeeld dat zelfs als je al het afval uit Nederland zou weghalen, dit
weinig oplevert. De grootste veroorzakers van CO2 vind je in de
sfeer van de energieopwekking en -omzetting, de industrie en het transport
van goederen en het verkeer. Het meeste daarvan is terug te vinden in de knelpunten
die de commissie heeft gesignaleerd. Ik dank de heer Klein Molekamp dat hij
mij in staat heeft gesteld de aandacht te vestigen op de zeer waardevolle,
maar misschien wat technische en niet altijd even leesbare annex bij het rapport.Mevrouw Dijksma (PvdA):In mijn eerste termijn heb ik een opmerking gemaakt over die annex en
in het bijzonder over hetgeen waarover u nu spreekt. U noemt energieopwekking
als een van de gebieden waarop een groot effect kan worden bereikt. De maatregelen
die voorliggen, bijvoorbeeld in de CO2-brief, zijn vooral gericht
op energieopwekking. In die annex blijft echter nog 75% over aan bronnen die
ook een hoop ellende veroorzaken. Bepleit u om zich alleen te concentreren
op energieopwekking of bepleit u om de zaken breder aan te pakken?De heer Van Middelkoop:Ik heb zo-even niets bepleit. Ik heb slechts gebruikgemaakt van het staatje
dat in die annex is vermeld om aan te geven waar de meeste CO2
vandaan komt en waar je, als je beleid wilt inzetten, wellicht de meeste winst
kunt boeken. Ik zeg dit met enige voorzichtigheid, want in de industrie zul
je sectoren aantreffen die al buitengewoon energie-efficiënt zijn en
waarin het bijzonder moeilijk is om nog verder af te knijpen, om het zo maar
eens te zeggen.De heer Klein Molekamp (VVD):Bent u het met mij eens dat die annex en de beleidsmaatregelen eigenlijk
veel sterker aan elkaar gekoppeld moeten worden en een belangrijk toetsingscriterium
van de Kamer moeten zijn bij de verdere discussie over dit onderwerp?De heer Van Middelkoop:Als je praat over nationaal beleid wellicht wel. Overigens is die koppeling
er al, bij wijze van spreken letterlijk, want ons verhaal over de beheersmaatregelen
begint op precies dezelfde pagina als waarop de annex eindigt. Er zit dus
in de opbouw van ons rapport zelfs nog een veel mooiere logica dan ik voor
mogelijk had gehouden.De heer Klein Molekamp (VVD):Je praat in wezen bij al die dingen over nationaal beleid. Het gaat om
internationale doelstellingen. Dat moet worden vertaald in nationaal beleid.De heer Van Middelkoop:Dit geeft mij de gelegenheid om nog even terug te komen op het punt waarover
u met de heer Rosenmöller enig verschil van mening had en waarover uzelf
ook opvattingen hebt geventileerd, namelijk de verhouding tussen nationaal
en internationaal. Dit vraagstuk kan je alleen in internationaal verband goed
aanpakken. Laat daar geen enkel misverstand over bestaan. Niemand bepleit
om bij wijze van spreken Nederland te sluiten om een bijdrage te leveren aan
de oplossing van het broeikasprobleem. Dat zou ook onzin zijn. De bijdrage
zou dan 0,7% zijn en niet meer dan dat. Er moet dus veel meer worden gedaan
en vooral internationaal. Je moet dat "internationaal" echter niet gebruiken
als een soort alibi of – dat suggereert de heer Klein Molekamp niet,
maar laat ik het toch maar hardop zeggen – als een argument om het toch
maar wat rustiger aan te doen. Dat kunnen wij ons niet permitteren om een
aantal reden. Ik wijs erop dat het Klimaatverdrag ons, geïndustrialiseerde
landen, verplicht om voorop te lopen. Dat komt niet voort uit het bekende
Nederlandse zedenmeestergedoe, maar dat is een verplichting op grond van een
verdrag, door ons aanvaard. Dat vooroplopen geldt zowel op
het gebied van een reductie van emissies als op het gebied van bijvoorbeeld
technologieoverdracht aan landen die op het punt staan een nieuwe economische
sprong te maken, waarbij het van vitaal belang is dat zij net niet de verkeerde
energiebron gebruiken. Ik denk aan een land als China.Daar hoort ook bij – en dat is door de heer Rosenmöller denk
ik terecht opgevoerd – dat vorige kabinetten hebben aanvaard dat Nederland
binnen de Europese Unie meer moet doen dan streven naar stabilisatie. Hoe
moeilijk dat is, weten wij allemaal. Ik verwijs naar de Milieubalans. Op grond
daarvan heeft het kabinet een aantal jaren geleden besloten om op min 3% te
gaan zitten. Ook op dat gebied heeft Nederland zichzelf de plicht opgelegd
om binnen Europa voorop te lopen. Dat is denk ik het verhaal nationaal-internationaal.De heer Klein Molekamp (VVD):Een vertaalslag van het internationale naar het nationale.De heer Van Middelkoop:Vertaalslag... In zekere zin is het begrip "internationaal" een abstractie.
De hele internationale wereld wordt ten slotte opgebouwd uit een geweldige
hoeveelheid nationale maatregelen. Er is geen wereldregering die een en ander
kan afdwingen en dus moet het nationaal gebeuren. Je moet het coördineren.
Wij mogen er dankbaar voor zijn dat er zoiets als een IPCC is; van die zijde
krijgen wij wetenschappelijk materiaal. Eigenlijk is het heel merkwaardig
dat in een zo rap tempo een Klimaatverdrag tot stand is gekomen en dat er
zoveel in politieke zin wordt geïnvesteerd in de top in Kyoto. Zo hangt
het een met het ander samen.De heer Hendriks, die er nu helaas niet is, heeft een aantal keuzen genoemd,
en aangegeven waar zijn voorkeur naar uitgaat. Ik haal er één
uit die van een wat meer algemene strekking is. Hij zegt dat, waar het gaat
om de keuze tussen aanpassen of bestrijden, hij voor bestrijden kiest. Voorzitter!
Was dat maar altijd mogelijk. Een deel van de klimaatveranderingen zal zich
sowieso voltrekken en is sowieso onvermijdelijk. Sommige veranderingen voltrekken
zich al, waaronder de zeespiegelstijging. Aanpassen zal dus in elk geval nodig
zijn; wat dit betreft is de zeespiegelstijging voor Nederland zeer relevant.
Natuurlijk moet er veel meer worden ingezet op de bestrijding van dit probleem –
dat is een zaak van lange termijn – maar je moet beide doen. Dat treft
men ook in ons rapport aan.Voorzitter! Mevrouw Dijksma heeft, mede namens de andere woordvoerders,
een motie ingediend. Weliswaar is het een motie die het werk van de commissie
ondersteunt. Echter, anders dan gebruikelijk is, is het dan bepaald geen overbodige
motie. Ik dank haar zeer voor het formuleren en indienen van deze motie.Mevrouw Dijksma (PvdA):Ik wil niet beslist het laatste woord hebben, maar schep graag meer duidelijkheid
waar het gaat om de betekenis van deze motie. De motie moet tevens worden
gezien als een "motie van decharge".De heer Van Middelkoop:Daar zal ik het glas op heffen!De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Voorzitter: Van Erp 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19961997-663-667.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl