Behandeling van: - het voorstel van wet van de leden Van der Hoeven en Luchtenveld tot wijziging van de Gemeentewet (vrijstelling OZB voor substraatteelt) (26423)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 5522-5533

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 95, pagina 5522-5533

30-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26423Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat naar aanleiding van een notaoverleg op 23 juni 1999 over arbeid en zorgPagina 5503-5512
Behandeling van: - het voorstel van wet van de leden Van der Hoeven en Luchtenveld tot wijziging van de Gemeentewet (vrijstelling OZB voor substraatteelt) (26423)Pagina 5522-5533
Noot bij p. 5486: Rapport Commissie voor de geloofsbrieven i.v.m. verkiezing van leden van het Europese ParlementPagina 5546-5548
Lijst van ingekomen stukken (woensdag 30 juni 1999)Pagina 5544-5545
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 16 juni 1999 over de projecten Piramide en KaleidoscoopPagina 5487-5491
Presentie en opening (woensdag 30 juni 1999)Pagina 5461-5461
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet personenvervoer voor het taxivervoer (deregulering taxivervoer) (25910), en van: - de motie-Stroeken over een 24-uursaanbod (25910, nr. 18); - de motie-Van Bommel over de goodwill (25910, nr. 19); - en twee andere motiesPagina 5533-5540
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 juni 1999 over milieuhandhavingPagina 5491-5495
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 24 juni 1999 over het grotestedenbeleidPagina 5519-5522
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 24 juni 1999 over KPN-investeringen in IndonesiëPagina 5512-5519
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 juni 1999 over het vraagstuk van onverzekerbare risico'sPagina 5497-5499
Regeling van werkzaamheden (woensdag 30 juni 1999)Pagina 5486-5487
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 16 juni 1999 over de visie op het groene poldermodelPagina 5495-5497
Voortzetting van de behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Wet van 18 december 1997, met betrekking tot de vormgeving van de lokale lastenverlichting van f 100 (26412)Pagina 5540-5544
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 23 juni 1999 over het visserijbeleidPagina 5499-5503
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 juni 1999 over rechtsbijstandPagina 5461-5466
Behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet en de Wet van 18 december 1997, met betrekking tot de vormgeving van de lokale lastenverlichting van f 100 (26412)Pagina 5466-5486

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het voorstel van wet
van de leden Van der Hoeven en Luchtenveld tot wijziging van de Gemeentewet
(vrijstelling OZB voor substraatteelt) (26423).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Bij dezen wil ik mijn waardering uitspreken aan
de indieners van het voorstel van wet voor het feit dat ze die stap genomen
hebben en voor het feit dat ze dat hebben gedaan op grond van hun motief om
een rechtsongelijkheid te bestrijden. Ik voeg er wel meteen aan toe dat wat
onder rechtsongelijkheid kan worden verstaan, voor verschillende interpretaties
vatbaar is. Naast mijn waardering heb ik dan ook kritiek op het wetsvoorstel
als zodanig.Op dit moment geldt geen vrijstelling van OZB voor tuinders die gewassen
op substraat telen. Het betreft hier dan niet-grondgebonden teelten onder
glasopstallen. Tuinders die telen op de volle grond krijgen wel OZB-vrijstelling.
Het initiatiefvoorstel voorziet erin om voor de substraattelers eenzelfde
belastingvrijstelling te realiseren. De vraag die zich voordoet, is of het
rechtvaardig en legitiem is om zo'n maatregel te nemen.Het initiatiefvoorstel heeft een voorgeschiedenis. Na de invoering van de Financiële-verhoudingswet werd duidelijk dat substraatteelt
niet onder de OZB-vrijstelling viel. De Hoge Raad heeft dat ook middels een
uitspraak bevestigd. Dat is de wet die nu geldt. Het CDA en de VVD hebben
bij de behandeling van de Financiële-verhoudingswet een motie ingediend,
waarin de regering werd gevraagd om een reparatie in de wet toe te passen
om alsnog die belastingvrijstelling te realiseren vanwege de uitspraak van
de Hoge Raad. De regering is daar niet op ingestapt. Als PvdA-fractie vonden
wij de motie ook verkeerd, reden waarom wij er niet voor gestemd hebben. Inmiddels
hebben de indieners genoemd wetsvoorstel ingediend. Het zal niemand dan ook
verbazen dat wij het niet zo'n vreselijk goed idee vinden.De indieners van het wetsvoorstel trekken een parallel met de werktuigvrijstelling
als het gaat om de substraatteelt. Ik meen dat die parallel niet getrokken
kan worden. Daarbij zijn twee aspecten relevant. Werktuigen vallen van origine
niet onder de OZB omdat het geen onroerende zaken zijn. Daarmee is ook aangegeven
dat vrijstelling van belasting niet in de rede ligt. Er is een grensgebied.
Dat betreft de vraag hoe het is geregeld voor werktuigen die vastzitten. Daarover
heeft een wetswijziging de Kamer gepasseerd, waarbij het uiteindelijk ging
om een budgettair-neutrale operatie. Dat is volstrekt anders met het voorliggende
wetsvoorstel. De bedoeling daarvan is juist wel om een financiële verschuiving
aan te brengen en om een financieel belang voor substraattelers te realiseren.
Daarmee gaat de vergelijking dus mank.De PvdA-fractie en andere fracties hebben in het verslag in het kader
van dit wetsvoorstel een aantal vragen gesteld. Wij zijn wat teleurgesteld
over het feit dat de indieners menen dat het overgrote deel van de vragen
niet relevant is in het kader van het wetsvoorstel, als gevolg waarvan ze
er geen antwoord op hebben gegeven. Ik betwist dat die vragen niet relevant
zijn. Mochten ze dat wel zijn, dan vind ik het nog steeds jammer dat de indieners
geen antwoord hebben gegeven. Ik geef een paar voorbeelden.De PvdA-fractie heeft een vergelijking gemaakt met het milieubeleid. De
indieners hebben namelijk betoogd dat het belangrijk is om de rechtsongelijkheid
op te heffen, omdat er dan positieve milieueffecten te verwachten zijn. De
tuinders zouden worden geprikkeld om met de meer milieuvriendelijk substraatteelt
te werken. De PvdA gaf aan dat zij zich kan voorstellen dat je ook andere
bedrijfstakken met een belastingvrijstelling kunt prikkelen om milieuvriendelijker
te werken. De indieners hebben geen aanleiding gezien om hierop te antwoorden.
Met name de VVD-fractie heeft gevraagd of de vrijstelling ook zou moeten gelden
voor andere ondergronden dan substraatteelt. Men heeft ook daarop geen antwoord
gegeven.Er zijn vragen gesteld over de afbakeningsproblemen en het bereik van
de vrijstelling. Daar is niet op geantwoord; klaarblijkelijk was het geen
relevante vraag. Op de vragen over de financiële effecten voor de gemeentes
hebben de indieners gereageerd met de opmerking dat de gemeentes rekening
kunnen houden met dit effect, omdat het in de meicirculaire is gemeld. Men
gaat er daarbij wel aan voorbij dat gemeentes pas echt rekening kunnen houden
met financiële effecten van een wet als een wetsvoorstel het parlement
is gepasseerd. Na de ondertekening van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer
gelden immers pas de regelingen en afspraken uit het bestuursakkoord over
de invoeringstermijn.De PvdA-fractie heeft naar de financiële effecten voor de gemeentes
gevraagd. De indieners hebben die niet becijferd. De herverdeeleffecten worden
door de indieners berekend op 12,5 mln., maar door de regering op 30 mln.
De indieners geven geen onderbouwing van hun raming. Zij zeggen in hun beantwoording
dat het na het initiatief van de PvdA om het toezicht op de gemeentebelastingen
af te schaffen niet langer mogelijk is om een inzicht te krijgen in de herverdeeleffecten.
Wij hebben hier vanmorgen al over gesproken, maar hoe men hierbij komt, begrijp
ik nog steeds niet. De gehele Kamer heeft overigens ingestemd met de afschaffing
van het preventieve toezicht op de inrichting van de gemeentelijke verordening.
Dat heeft niets te maken met de werking van de belastingen, de uitkomsten
en met het toezicht achteraf. De stelling die de indieners hebben geponeerd,
gaat dus niet op. Ik vind verder dat die stelling behalve onjuist ook suggestief
is.In de vragen is aan de orde gesteld dat men verwachtingen wekt bij de
gemeentes. De reactie van de indieners hierop is dat het hoogste orgaan van
het Rijk zich hierover heeft uitgesproken. Men doelt daarbij op een motie
die in de Kamer is aangenomen. Ik heb een iets ander lesje staatsrecht gehad.
Ik denk dat je zeker niet kunt stellen dat het hoogste orgaan van het Rijk
zich hierover heeft uitgesproken, laat staan dat je kunt spreken van gewekte
verwachtingen bij tuinders en gemeentes.Ik zie niet in waarom de berekening van het Rijk onjuist zou zijn, maar
als dat wel zo is, hoor ik dat wel van de indieners. De regering schat dat
de gemeentes en de burgers 30 mln. moeten betalen voor een sluitende financiële
dekking.De heer Balkenende (CDA):Ik ben benieuwd naar de opvatting van mevrouw Noorman over het punt van
de rechtsongelijkheid. Ik kan haar bezwaren goed plaatsen als het hier zou
gaan om een onderwerp waarover vrijelijk gediscussieerd kan worden. De initiatiefnemers
willen echter de rechtsgelijkheid bevorderen tussen grond- en substraatteelt.
Het punt van de rechtsongelijkheid is zo belangrijk dat zij daar niet zomaar
aan voorbij kan gaan. Kan zij haar visie over punt van de rechtsongelijkheid
geven?Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik had mijn betoog daarmee willen afronden, maar ik wil wel een tussendoortje
geven. De gemeente heeft vele soorten burgers en bedrijven. Er zijn groentemannen,
mensen die in de bouw werken, glazenwassers, tuinders, bedrijven etc. De vraag
is over welke soort rechtsgelijkheid we het hebben. Als we het hebben over
ondernemers die hun brood moeten verdienen binnen de gemeentegrenzen, zie
ik niet in waarom de ene ondernemer een belastingtechnisch voordeel zou krijgen
ten opzichte van de andere. Ik kom straks nog over de rechtsgelijkheid respectievelijk
rechtsongelijkheid te spreken. Ik zal daar prof. Stevens voor aanhalen.De heer Balkenende (CDA):Uw standpunt is helder. Dat betekent dat u een fundamenteel andere visie
 heeft dan de indieners van het voorstel.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik dacht dat ik dat in mijn inleidende opmerkingen al had laten doorschemeren,
maar ik zal uw conclusie niet weerspreken.Voorzitter! Ik heb behoefte om een aantal argumenten te noemen, omdat
ik dat ook voor de wetsgeschiedenis relevant vind. Om te beginnen ontstaat
er door het wetsvoorstel een tekort van 30 mln. Dit bedrag moet door andere
gemeenten en burgers in gemeenten betaald worden via verhoging van de tarieven
of verlaging van de gemeentelijke bijdragen uit het Gemeentefonds. Dat is
volgens goed gebruik in dit huis geen sluitende dekking voor een wetsvoorstel
met die financiële consequenties. Wij verwerpen dan ook de wijze waarop
de indieners vinden dat het tekort gedekt moet worden, namelijk een verhoging
van de gemeentelijke tarieven of het toekomen met minder geld. Dat past niet
in de Financiële-verhoudingswet en het uitgangspunt zoals dat in het
verkeer tussen Rijk en gemeente gehanteerd is.Vervolgens is er nog een ander punt dat relevant is en waaraan nog enkele
andere aspecten zitten. Als de Kamer zou besluiten in te stemmen met het wetsvoorstel
van de indieners, is er dan sprake van fiscale steun aan tuinders die zich
bezighouden met substraatteelt? Mijn fractie is van mening dat dit wel degelijk
het geval is. In dat kader is de Europese regelgeving van belang. Deze gebiedt
dat de regering of het rijk dat besluit tot steunmaatregelen, dat besluit
bij de Europese Commissie moet aanmelden conform artikel 88. De indieners
ontkennen overigens dat hier sprake zou zijn van steunmaatregelen. Zij stellen
dat de Raad van State hierover niets heeft gezegd, zodat zij ervan uitgaan
dat dit punt niet aan de orde is. Ik denk dat de wereld niet zo simpel in
elkaar zit. Als dit wetsvoorstel zou worden aangenomen, besluit het Rijk op
dat moment tot een belastingmaatregel die een beperkte groep mensen die zich
bedrijfsmatig bezighoudt met de substraatteelt, fiscale steun geeft. Zij hebben
vrijstelling van belasting. Ik kan het niet anders lezen dan dat er bij aanname
van het wetsvoorstel impliciet sprake is van een fiscale steunmaatregel, zoals
bedoeld in artikel 88. Ook als betreft het een gemeentelijke belasting, het
gaat bij een door het Rijk bij wet afgedwongen vrijstelling van gemeentelijke
belasting om fiscale steun. Dat betekent dat dit aangemeld dient te worden.
Ik vraag de indieners of zij zelf die aanmelding zullen verzorgen. Mocht dat
niet het geval zijn, dan zal de PvdA-fractie die aanmelding verzorgen. Zij
doet dat overigens in het kielzog van de CDA-fractie die dat recentelijk gedaan
heeft bij het amendement van de PvdA-fractie op de verlaging van de BTW op
water.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Ik zal proberen het aantal interrupties te beperken. De situatie
waarmee wij nu te maken hebben, is het gevolg van een uitspraak van de Hoge
Raad. Dat heeft geleid tot het initiatiefvoorstel. Als de Hoge Raad tot een
ander oordeel was gekomen, hadden we helemaal niet met deze vraag gezeten.
Nu ontstaat echter de situatie dat diegenen die te maken hebben met substraatteelt
bedreigd worden met een eventuele schorsing, vernietiging vanuit Brussel,
terwijl degenen die zich bezighouden met grondteelt daar geen last van hebben.
Is deze situatie niet fundamenteel onrechtvaardig?Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Telers op cultuurgrond krijgen op dit moment belastingvrijstelling. De
PvdA-fractie vindt dat deze vrijstelling niet meer in deze tijd past. Ik voel
mij daarin gesteund door de opvatting van prof. Stevens, die daar uitvoerig
bij heeft stilgestaan, maar ook door de opvattingen van de commissie-Christiaanse
en de commissie-De Kam over het gemeentelijk belastinggebied. Zij hebben in
overweging gegeven om deze achterhaalde, historisch bepaalde belastingvrijstelling
te schrappen. Ik realiseer mij dat dit niet van de ene op de andere dag kan,
maar dat is wel de weg die gevolgd moet worden. De PvdA-fractie vindt het
een volstrekt verkeerd signaal om op een onderdeel te besluiten, een belastingvrijstelling
toe te staan, terwijl je eigenlijk het voornemen hebt – de staatssecretaris
is vorig jaar gevraagd onderzoek daarnaar te doen en de Kamer daarover te
rapporteren – om die gehele vrijstelling in te trekken. Het is in beginsel
een vorm van steun aan een specifieke bedrijfstak zonder dat er een feitelijke
noodzaak is, want het gaat om uiterst winstgevende, maar ook om armlastige
bedrijven. Mijn fractie heeft als regel dat de overheid alleen steun moet
verlenen als er sprake is van een risico in een bepaalde bedrijfstak. Het
moet gaan om steun aan bepaalde bedrijven, als de noodzaak daartoe aanwezig
is. Daar is in dit geval geen sprake van.De heer Balkenende (CDA):Zijn er van de kant van uw fractie initiatieven te verwachten om in de
lijn van het betoog van prof. Stevens rechtsgelijkheid te bewerkstelligen
in die zin dat alle vrijstellingen afgeschaft worden?Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik heb reeds aangegeven dat wij vorig jaar in een overleg aan de staatssecretaris
van Financiën hebben gevraagd om een onderzoek dienaangaande. Dat onderzoek
is toegezegd. Wij wachten de rapportage van het kabinet aan de Kamer af. Daarin
zal ook zijn aangegeven hoe men hiermee om denkt te gaan. Niemand in de Kamer
had bezwaar tegen dat onderzoek.Ik heb duidelijk aangegeven dat de PvdA-fractie het belangrijk vindt dat,
als het voorstel wordt aangenomen, het voornemen wordt gemeld. De commissie
moet dan de gelegenheid krijgen om dat nader te bezien. Het is onverstandig
om het voorstel op zo korte termijn in te laten gaan dat weging niet zorgvuldig
kan plaatsvinden. Daar komt nog bij dat, als de wet wordt ingevoerd en de
Europese Commissie de maatregel vanwege fiscale staatssteun vernietigt of
verbiedt, allerlei gemeentes betrokkenen geld terug moet vragen. Er ontstaan
dan heel complexe situaties. Het is belangrijk dat daarover voor invoering
duidelijkheid is. Ik heb daarover een amendement voorbereid. Ik verneem graag
de mening van de minister op dit punt.Op de rechtsgelijkheid en het nieuwe systeem ben ik naar aanleiding van
de interrupties reeds ingegaan. Ik sluit af met de woorden van prof. Stevens
in een artikel dat hij in april heeft geschreven. Hij zei: "De Tweede-Kamerleden
Van der Hoeven en Luchtenveld hebben zich manmoedig ingezet, de rechtsgelijkheid
te dienen. Terecht, want niet alleen de gemeenten, maar ook de gerechtshoven
dachten verschillend over de toepassing van de zogenoemde kassenvrijstelling.
Dat doel zou wel eens kunnen worden bereikt, maar anders dan
hen voor ogen staat. Algehele afschaffing van de cultuurgrondvrijstelling
vergroot immers eveneens de gelijkheid, beperkt de uitvoeringsproblemen in
de afbakeningssfeer en geeft een beter beeld van gemeentelijke belastingcapaciteit."De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! Ik spreek mede namens de RPF-fractie.In de laatste vergadering van de Kamer in 1997 hebben wij onze steun gegeven
aan de motie-Van der Hoeven/Remkes waarin de regering werd verzocht vrijstelling
van onroerendezaakbelasting voor substraatteelt wettelijk te regelen. Deze
motie was een van de betere waaraan ook de naam van oud-collega Remkes verbonden
was. Helaas heeft de regering te kennen gegeven de motie niet uit te voeren.
Dat kan gebeuren, maar als het om wetgeving gaat, is de meest logische reactie
dat de medewetgever het initiatief overneemt. Het is een goede zaak dat mevrouw
Van der Hoeven en de heer Luchtenveld de draad weer hebben opgepakt, zodat
wij nu weer kunnen spreken over een wetsvoorstel waarin de vrijstelling van
onroerendezaakbelasting voor substraatteelt geregeld wordt.Gezien ons stemgedrag ten aanzien van de motie ligt het voor de hand dat
wij instemmen met het onderhavige voorstel. Op deze wijze wordt de rechtsongelijkheid
opgeheven die bestaat tussen substraatteelt en grondteelt als het gaat om
de OZB. Wij zijn het daarom eens met de indieners dat een discussie over het
al dan niet afschaffen van de vrijstelling van onroerendezaakbelasting voor
cultuurgrond, zoals in de literatuur wordt gesuggereerd, losstaat van dit
wetsvoorstel. De discussie gaat namelijk veel verder dan de strekking van
het wetsvoorstel. Met betrekking tot de gewekte verwachtingen bij gemeenten
die nu nog onroerendezaakbelasting op substraatteelt heffen, sluiten wij ons
aan bij de woorden die de initiatiefnemers in de nota naar aanleiding van
het verslag hieraan wijden. Wij voegen daaraan toe dat de wetgever uiteraard
altijd de mogelijkheid heeft aan een rechtsongelijkheid een einde te maken.Het wetsvoorstel is meer dan een codificatie van een materieel tot voor
kort breed toegepaste vrijstelling van substraatteelt. Omdat uit de wetstekst
niet duidelijk wordt of substraatteelt wel of niet onder het OZB-regime valt,
hadden gemeenten het volste recht om substraatteelt aan te slaan voor de onroerendezaakbelasting.
De belangrijkste reden waarom wij dit wetsvoorstel steunen, is het punt van
rechtsongelijkheid tussen substraatteelt en grondteelt. Naar onze mening betekent
dit wetsvoorstel daarom wel een versmalling van het belastinggebied van gemeenten,
die verdergaat dan een feitelijke versmalling. Via de motie-Van der Hoeven/Remkes
uit 1997 heeft een Kamermeerderheid ook verwachtingen opgeroepen bij substraattelers.
Uit het oogpunt van betrouwbaarheid van de overheid vind ik het daarom van
belang dat de fracties die toen de motie hebben gesteund, nu ook hun steun
geven aan het wetsvoorstel. Ik wijs er nog wel op dat substraatteelt een milieuvriendelijker
manier van telen is dan grondteelt onder glas. Ook betekent substraatteelt
een aanzienlijke verbetering van de arbeidsomstandigheden voor hen die werken
in de tuinbouw. Naast het argument van de rechtsongelijkheid zijn dit voor
onze fracties ook twee argumenten om de substraatteelt niet zwaarder te belasten
en dus om in te stemmen met het wetsvoorstel.Voorzitter! Ik maak van de gelegenheid gebruik om nog iets op te merken
naar aanleiding van de brief die wij van de minister kregen op 2 juni jl.
Uiteraard hebben ministers altijd het recht om de Kamer over van alles en
nog wat te adviseren. In die zin zijn er dus geen problemen met de brief van
de minister over dit onderwerp. Maar is het moment waarop – tijdens
de schriftelijke behandeling door de Kamer – niet wat vreemd? Bij de
behandeling van een initiatiefvoorstel heeft zich de praktijk ontwikkeld dat
de regering, zoals ook nu gezeten in vak K, na de initiatiefnemers kan reageren
op het initiatiefvoorstel en kan ingaan op aan haar gerichte vragen. Tijdens
de schriftelijke voorbereiding is de Kamer echter met zichzelf in discussie
over de vraag of zij zo'n voorstel van één of meer leden tot
initiatiefvoorstel van de Kamer zal maken. Strikt genomen heeft de regering
met die interne discussie niet zoveel te maken. Ik zou mij de situatie kunnen
voorstellen waarin sprake is van een initiatiefvoorstel dat zodanig fundamentele
bezwaren bij de regering oproept, dat zij overweegt te zijner tijd het contraseign
te onthouden. Misschien is het dan nuttig dergelijke bezwaren niet op te zouten
tot de plenaire behandeling, maar al in een vroeger stadium kenbaar te maken.
Van dergelijke bezwaren is in dit geval weinig te bespeuren. De minister gaat
gewoon met de initiatiefnemers in discussie over enkele punten van technische
aard, zoals hij het zelf noemt, die de tekst van het voorstel niet raken.
Daarbij komt ook nog dat de regering alle kansen heeft gehad om over dit onderwerp
haar mening te geven. De weigering om de motie uit te voeren, legde de bal
weer bij de Kamer. Laat die daar nu maar even liggen, zou ik zeggen. Wij moeten
in elk geval niet stilzwijgend nieuwe gewoonten introduceren in het samenspel
van regering en Kamer. Ik neem daarom aan dat de minister hier wel op zal
willen reageren. Hoe dan ook, ik hoop dat onze beide collega's de kans zullen
krijgen hun initiatief ook aan de overzijde te verdedigen.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Waar hebben wij het bij dit wetsvoorstel precies over? Het
gaat niet om de vraag of cultuurgrond wel of niet in aanmerking dient te komen
voor vrijstelling van OZB. Dat is een interessante discussie, maar die is
van een heel ander karakter. Die is nu niet aan de orde. Het gaat vandaag
om de vraag of de ongelijke behandeling tussen grondtelers en substraattelers,
die is ontstaan na het bekende arrest van de Hoge Raad, wel of niet moet worden
weggenomen. Destijds koos een meerderheid van dit parlement door middel van
de motie-Van der Hoeven/Remkes voor het wegnemen van die rechtsongelijkheid.
Omdat het kabinet weigerde deze motie uit te voeren, spreken wij thans over
het voorliggende initiatiefvoorstel. De CDA-fractie wil geen enkele onduidelijkheid
laten bestaan ten aanzien van de principiële vraag die nu aan de orde
is: substraatteelt mag in fiscaal opzicht niet worden gediscrimineerd ten
opzichte van grondteelt.Bij de inbreng ten behoeve van het verslag heeft de CDA-fractie op vijf punten gewezen. Zij heeft in de eerste plaats gewezen op de
restrictieve interpretatie door de Hoge Raad van het begrip "cultuurgrond".
Mijn fractie is van mening dat die interpretatie ten onrechte voorbijgaat
aan de volstrekt vergelijkbare activiteit die besloten ligt in zowel de grondteelt
als de substraatteelt. Mijn fractie heeft in de tweede plaats gewezen op het
verschil tussen de principiële discussie over de vraag of cultuurgrond
als zodanig wel of niet in aanmerking dient te komen voor de OZB-vrijstelling
en de vraag of grondteelt en substraatteelt ongelijk behandeld mogen worden.
Ik heb al gezegd dat het laatste momenteel aan de orde is. Wij hebben in de
derde plaats gewezen op de zeer merkwaardige rechtssystematiek die zou ontstaan
wanneer substraatteelt voor de OZB ongelijk zou worden behandeld, terwijl
dat in de sfeer van de inkomstenbelasting, de fiscale structuurversterking
en dergelijke niet het geval is. Ook om die reden behoren grond- en substraatteelt
gelijk te worden behandeld. Dan is er als vierde punt het aanvechtbare standpunt
van het kabinet met betrekking tot de beperking van het gemeentelijk belastinggebied.
De toevallige omstandigheid dat de Hoge Raad een andere interpretatie gaf
dan het hof, het feit dat de Tweede Kamer de ontstane rechtsongelijkheid zo
spoedig mogelijk heeft willen wegnemen via de motie-Van der Hoeven/Remkes
en het gegeven dat het kabinet buitensporig veel tijd nodig had om op de laatste
motie te reageren, mogen niet, zoals het kabinet wil doen geloven, tot het
beeld leiden als zou er nu sprake zijn van een beperking van het gemeentelijk
belastinggebied. Wij voelen niet zoveel voor dit "hineininterpretieren".Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Wanneer zijn uitspraken van de Hoge Raad in de ogen van de CDA-fractie
toevallig?De heer Balkenende (CDA):Het gaat om de interpretatie van een bepaalde term. Bij cultuurgrond heb
je te maken met de vraag: hoe zie je cultuurgrond? Hoe weeg je een dergelijk
begrip? Dat was ook aan de orde bij het hof en bij de Hoge Raad. Wij hebben
beide arresten grondig bestudeerd. Op een gegeven moment kan het zo zijn dat
de Hoge Raad tot een andere interpretatie komt. Dat is gebeurd. En dan is
het de taak van de wetgever om zich bij een dergelijke situatie neer te leggen
of om te zeggen: wij vinden dat bij de interpretatie van het begrip "cultuurgrond"
grondteelt en substraatteelt gelijk behandeld moeten worden. Dat is aan de
orde. Daarom hebben wij ook destijds de motie-Van der Hoeven/Remkes gesteund.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Dat is geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg wanneer een uitspraak van
de Hoge Raad toevallig is. Wat maakt dat de heel Balkenende die uitspraak
als toevallig kwalificeert?De heer Balkenende (CDA):De term "toevallig" heb ik gebruikt, omdat het ook denkbaar was geweest
dat de Hoge Raad een andere interpretatie had gegeven van het begrip "cultuurgrond".
Ik zeg dat als jurist. De Hoge Raad had ook het hof kunnen volgen. En dan
hadden wij hier niet gezeten. Dat heb ik eigenlijk bedoeld met de term "toevallig".Het vijfde punt dat wij naar voren hebben gebracht, was een verzoek om
een bevestiging van de indieners, dat het bij dit wetsvoorstel gaat om het
wegnemen van de rechtsongelijkheid en niet om het uitbreiden van de OZB-vrijstelling.Voorzitter! De indieners hebben adequaat gereageerd op deze vijf punten.
Ook om die reden zal de CDA-fractie het initiatiefvoorstel steunen. Maar toch
kunnen er, met name vanwege de reacties vanuit het kabinet, nog enkele opmerkingen
naar aanleiding van het voorliggende voorstel worden gemaakt.De CDA-fractie hecht eraan haar bevreemding uit te spreken over de hardnekkigheid
waarmee de minister van Binnenlandse Zaken kennelijk afstand wil nemen van
dit initiatiefvoorstel. Een meerderheid van de Tweede Kamer wenste op goede
gronden over te gaan tot het wegnemen van de rechtsongelijkheid tussen grondteelt
en substraatteelt. Nu staat het de minister natuurlijk vrij om te stellen
dat een codificatie van een materieel tot voor kort breed toegepaste vrijstelling
van substraatteelt niet relevant is met het oog op de verkleining van het
gemeentelijk belastinggebied, maar door het zo te stellen, wordt geheel voorbijgegaan
aan de voorgeschiedenis van dit voorstel en aan de wensen van de Tweede Kamer.
Tegen die achtergrond, namelijk het wegwerken van de rechtsongelijkheid, zijn
de bezwaren van de minister met betrekking tot het herverdeeleffect en de
te derven belastingopbrengsten niet echt relevant meer. Het is opvallend dat
het kabinet, althans de minister van Binnenlandse Zaken, zowel in de brief
van 23 november 1998 als in de brief van 2 juni 1999 steevast voorbij gaat
aan het aspect van de rechtsgelijkheid.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, moeten burgers, bijvoorbeeld in
een gemeente in het Westland, met ingang van volgend jaar opeens heel veel
meer belasting betalen. Hoe kan de heer Balkenende dat wegwuiven als zijnde
niet relevant?De heer Balkenende (CDA):Ik ben begonnen met de beeldspraak die de minister had gebruikt over het
niet relevant zijn. Ik heb dat toegelicht. Waar het om gaat, is dat wij in
Nederland een gelijke behandeling behoren te kennen binnen de sfeer van de
cultuurgrond van grondteelt en substraatteelt. Het gevoel van een meerderheid
in het parlement – zie de motie-Van der Hoeven/Remkes – was dat
de verschillende soorten gelijk behandeld dienen te worden. Ik begrijp heel
goed dat mevrouw Noorman zegt dat je het zo niet kunt stellen in relatie tot
de burgers, want zij zullen moeten betalen. De ratio van dit voorstel is niet
om een discussie te openen over de vraag waarom de ene burger of de ene instelling
wel en de andere geen vrijstelling krijgt. We hebben ook vrijstelling voor
mensen met een laag inkomen, om eens iets te noemen. Nu gaat het erom een
specifieke vorm van rechtsongelijkheid weg te nemen.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Hebben tuinders zo'n laag inkomen? Welke reden heeft de heer Balkenende
feitelijk om een specifieke groep ondernemers financieel, via de belastingen,
tegemoet te komen? Wat is er zielig aan? Hebben ze slechte winst? Doen ze
het niet goed? Ze doen het fantastisch. Ze maken in Bodegraven honderden miljoenen
winst per jaar, terwijl Bodegraven een armlastige gemeente is. Is dat rechtvaardig?
Is dat rechtvaardig voor de burgers in die gemeente?De heer Balkenende (CDA):Het zou inconsistent van mij zijn om deze discussie te openen. Wat mevrouw
Noorman feitelijk wil, is een algemene discussie over de vrijstelling. Zij
heeft dat ook duidelijk gemaakt in haar eerste termijn. Ik heb gezegd dat
we het helemaal niet hebben over die discussie.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):De heer Balkenende beroept zich op rechtvaardigheid en op een eerlijke
verdeling van lasten. Daarom wil hij vrijstelling. Maar met hetzelfde beroep
vraag ik hoe rechtvaardig dat is. Hoe legt de heer Balkenende dat uit aan
de burgers? Dan zegt hij dat hij die discussie niet aangaat. Hij spreekt met
twee tongen.De heer Balkenende (CDA):Ik spreek niet met twee tongen. Ik zeg dat de twee vormen van teelt op
cultuurgrond gelijk moeten worden behandeld. Dat is de ratio van dit wetsvoorstel
en daartoe moeten we ons beperken. Als we het hebben over de vraag wat rechtvaardig
is, kunnen we allerlei discussies beginnen. Ik denk dat we dan veel te ver
gaan. Dan treden we ook buiten de ratio van dit wetsvoorstel en dat is niet
verstandig.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Het ontkennen, negeren of niet willen benoemen van problemen lost een
probleem niet op. De heer Balkenende heeft een probleem.De heer Balkenende (CDA):We hebben het hier over een ongelijkheid binnen een bepaalde sector. We
hebben het niet over de rechtvaardigheid in het algemeen. Het lijkt mij ook
eerlijk gezegd niet zinnig om die discussie aan te vangen, want dan komen
we in heel ander vaarwater. Ik wil graag met mevrouw Noorman een discussie
aangaan over de vraag of de vrijstelling al dan niet terecht is, maar dan
niet binnen het kader van dit wetsvoorstel. We gaan toch niet over allerlei
andere dingen praten?De voorzitter:Geen pogingen tot uitlokking, mijnheer Balkenende. U kunt doorgaan met
uw verhaal.De heer Balkenende (CDA):Dat heeft u eerder gezegd. Ik zal deze woorden ter harte nemen.Voorzitter! Ik heb gezegd dat het opvalt dat het kabinet in verschillende
brieven volstrekt voorbijgaat aan het punt van de rechtsongelijkheid. Het
lijkt alsof het gemeentelijk belastinggebied zo ongeveer de hoogste norm is.
De CDA-fractie geeft de voorkeur aan de norm van de rechtsgelijkheid. Als
het kabinet nu koste wat het kost het gemeentelijk belastinggebied wenst uit
te breiden, zou het in de rede liggen om de OZB-vrijstelling voor cultuurgrond
als zodanig aan de orde te stellen, maar dat gebeurt niet. Men wenst alleen
het na het arrest van de Hoge Raad ontstane voordeel van selectieve lastenverzwaring
voor substraattelers te incasseren. De CDA-fractie wil dat niet. Terecht merken
de initiatiefnemers dan ook op dat de versmalling van het gemeentelijk belastinggebied
het gevolg is van een vertraagde uitvoering van de motie-Van der Hoeven/Remkes.
Evenmin moet het beeld worden opgeroepen als zou het gaan om een verworven
recht voor gemeenten of een sinds jaren bestaande situatie. Om die reden is
het ook niet zinvol om grote aandacht te besteden aan de vraag of gemeenten
nu wel of geen vrijstelling geven en welke financiële middelen er in
principe mee zijn gemoeid. Het gaat om het rechttrekken van hetgeen sinds
het arrest van de Hoge Raad krom was geraakt.Over het milieuaspect heeft de heer Schutte een aantal opmerkingen gemaakt
en daar sluit ik mij bij aan.In het verlengde van de financiële aspecten die ik zo-even noemde,
is het de kwestie of dit wetsvoorstel wel spoort met artikel 2, lid 2, van
de Financiële-verhoudingswet. Dat artikel heeft betrekking op de manier
waarop de financiële gevolgen voor gemeenten kunnen worden opgevangen.
Die kwestie is juridisch gezien interessant, maar ook hier geldt dat het onderhavige
wetsvoorstel een eigen geschiedenis kent. De initiatiefnemers hebben daar
terecht op gewezen. Nu ook de Raad van State kennelijk geen strijdigheid heeft
geconstateerd, gaat de CDA-fractie ervan uit dat ook de verwijzing naar het
genoemde wetsartikel geen belemmering inhoudt voor het doel van dit wetsvoorstel.
Graag een bevestiging van de initiatiefnemers.Ten slotte is er nog de vraag of er strijdigheid bestaat tussen het wetsvoorstel
en de Europese regelgeving. Ook in dat kader heeft de Raad van State geen
kritische opmerking gemaakt. Toch gaat er van de brief van de minister van
Binnenlandse Zaken een zekere dreiging uit: "Indien sprake is van een fiscale
steunmaatregel (...) dient de Europese Commissie tijdig op de hoogte te worden
gebracht". De indruk wordt gewekt dat geen middel onbenut wordt gelaten om
bezwaren aan te tekenen tegen het wetsvoorstel. Het interessante is dat de
initiatiefnemers erop wijzen dat ambtelijke bijstand is verleend bij de voorbereiding
van dit wetsvoorstel. De initiatiefnemers schrijven: Uit de ingewonnen en
aangeleverde informatie is van strijdigheid niet gebleken. Bestaat er, zo
moet dan worden gevraagd, licht tussen de mededelingen van ambtelijke zijde
dat er kennelijk geen strijdigheid is en de opmerking van de minister, die
in ieder geval strijdigheid niet uitsluit? Immers, waarom zou hij anders deze
opmerking maken. Wat is er precies van ambtelijke kant medegedeeld?Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik denk dat er sprake is van een misverstand. Het gaat hier helemaal niet
om strijdigheid. Waar het om gaat, is of er sprake is van een steunmaatregel.
Een fiscale steunmaatregel is dat een bepaalde groep, bijvoorbeeld ondernemers,
bevoordeeld wordt door bijvoorbeeld, zoals in dit geval, kwijtschelding van
belasting. Gegeven de artikelen 87 en 88 van de derde afdeling, is de richtlijn
van de Europese Commissie volstrekt helder. Er is dus gewoon een verplichting.
Op het moment dat financiële steun wordt verleend door belastingvrijstelling,
moet dat worden gemeld.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Het interessante is dat mevrouw Noorman aangeeft dat er móét
worden gemeld, terwijl de minister van Binnenlandse Zaken het in het midden
laat en er kennelijk van ambtelijke zijde geen signaal is gegeven dat dit
een bezwaar zou zijn. De uitkomst kan zijn dat dit wetsvoorstel wel strijdig
is met Europese regelgeving. De vraag is of de ambtenaren die geen opmerking
hebben gemaakt gelijk hebben óf de minister die het
in het midden laat of mevrouw Noorman die zegt dat het moet worden gemeld.
Ik vind het erg onduidelijk. Het lijkt mij goed dat de initiatiefnemers op
dit punt nog een reactie geven en zeggen wat precies van ambtelijke zijde
is medegedeeld.De meer algemene vraag zou kunnen zijn – en dat is een vervolg op
de discussie die wij hadden naar aanleiding van het betoog van mevrouw Noorman –
of de regering er ooit werk van heeft gemaakt om de OZB-vrijstelling voor
cultuurgrond te melden in Brussel. Als dat niet het geval is, roept dat weer
de vraag op waarom dat wel zou moeten gebeuren met het voorliggende voorstel.
De indruk wordt gewekt dat het kabinet wat gemakkelijk voorbijgaat aan die
rechtsongelijkheid.De balans opmakend, stel ik vast dat er goede gronden zijn om grondteelt
en substraatteelt in fiscaal opzicht gelijk te behandelen. De bezwaren die
vanuit het kabinet worden ingebracht, hebben iets gekunstelds. Er wordt eindeloos
gewezen op het gemeentelijk belastinggebied, maar over de rechtsgelijkheid
blijft het stil. En juist daarover moeten we het nu hebben.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter! Het gebeurt niet alle dagen dat wij hier twee keer
op een vergaderdag een discussie hebben over een onderwerp betreffende het
gemeentelijk belastinggebied. Toch is dat, denk ik, een goede zaak, want het
is een zeer aangelegen punt, ook voor de burger.In het debat dat wij voor een deel eerder vandaag hadden, zou zich wel
eens, een goede zaak overigens, een brede overeenstemming tussen regering
en Kamer kunnen aftekenen. Of dat zo is, moet later op de avond nog blijken.
Ik zie dat bij dit onderwerp nog niet gebeuren.De SGP-fractie is blij met het initiatiefwetsvoorstel om de vrijstelling
van OZB voor substraatteelt te regelen. Ik spreek dan ook graag mijn waardering
hiervoor uit richting de initiatiefnemers. Dit lijkt ons een heel goed onderwerp
voor een initiatiefwetsvoorstel. Het is een zuivere vorm van Kamerinitiatief,
nu immers de regering geen gehoor wil geven aan de uitdrukkelijke wens van
de Kamer om tot wetgeving in dezen te komen. Juist in zo'n geval heeft de
Kamer het recht van initiatief en ik waardeer het dat de geachte collegae
die nu in de regeringsbanken hebben plaatsgenomen, dat initiatief hebben genomen.Wij zijn het geheel met hen eens dat aan de door de jurisprudentie geschapen
ongelijkheid tussen substraatteelt en teelt op volle grond een eind moet worden
gemaakt. Dat is ook voor ons de kern waar het hier om gaat. De eerdere Kameruitspraak
op dat punt, de motie van mevrouw Van der Hoeven en de heer Remkes uit 1997
die al is aangehaald, hebben wij dan ook van harte gesteund. In die lijn zullen
wij ook dit voorstel kunnen steunen. Het is overigens een materie waaraan
nog enkele haken en ogen zitten. Dat blijkt ook uit de brief van minister
Peper van 2 juni jl.Het moet mij van het hart dat de indieners van het wetsvoorstel in de
nota naar aanleiding van het verslag hier en daar wat kort door de bocht gaan
in hun argumentatie en verweer op moeilijke punten. Dat vind ik jammer. Ik
noem een voorbeeld. In reactie op de toch niet onbelangrijke vraag of het
gelijkheidsbeginsel niet meer zou zijn gediend met volledige afschaffing van
de cultuurgrondvrijstelling, stellen zij slechts dat deze vraag weliswaar
legitiem, maar op dit moment niet aan de orde is. Mijn fractie heeft overigens
absoluut geen behoefte aan afschaffing van de OZB-vrijstelling voor cultuurgrond.
In mijn ogen gaat het echter niet om een vrijstelling, maar om een verdeling
van belastingbevoegdheden tussen gemeenten en waterschappen. Met name de belastingheffing
op het ongebouwd onroerend goed was een belemmering om dezelfde grond aan
de gemeente toe te kennen als belastingobject. Ik vind dat nog steeds een
zeer legitiem argument. Wij moeten niet telkens weer de discussie hierover
oprakelen; helderheid op dit punt is geboden. Ik realiseer mij natuurlijk
dat dit thans niet ten principale ter discussie staat, maar het is wel een
reële vraag waarvoor wij niet moeten weglopen.Voorzitter! Een andere kwestie betreft de afbakening. Hoe zit het bijvoorbeeld
met de substraatteelt in hallen? Het wetsvoorstel beperkt zich tot glasopstanden,
maar hoe zal de jurisprudentie zich op grond van het gelijkheidsbeginsel kunnen
ontwikkelen op dit punt? Er kunnen daarnaast nieuwe technieken tot ontwikkeling
komen die eveneens tot afbakeningsproblemen aanleiding geven. De indieners
zeggen dat eventuele knelpunten in de voor te stellen monitoring naar voren
zullen komen en alsdan zullen worden opgelost. Dat klinkt mooi, maar het probleem
onderkennen is één ding en het oplossen is een ander ding. Bovendien
heb ik niet zoveel behoefte meer om allerlei beleidsonderdelen van monitoring
te voorzien. Zo langzamerhand moet welhaast bij elk onderwerp monitoring plaatsvinden.
Het kan een goed middel zijn, maar als wij het overal voor gaan inzetten,
denk ik dat het zijn waarde verliest en steeds minder goed beheersbaar wordt.Voorzitter! De indieners stellen dat de financiële herverdeeleffecten
tussen gemeenten kunnen worden opgevangen binnen het Gemeentefonds. Hoe bedoelen
zij dat precies? Over een gebrek aan voldoende kwantitatieve gegevens wil
ik de indieners niet lastigvallen. Gegevens die er niet zijn, kunnen moeilijk
inzichtelijk worden gemaakt.Volgens sommigen zou bij dit wetsvoorstel ook nog een Europees addertje
onder het gras kunnen zitten. In de nota naar aanleiding van het verslag staat
dat in EG-verband twee waarborgen ten faveure van de vrije mededinging van
belang zijn: het fiscaal discriminatieverbod en het staatssteunverbod. Eerstgenoemd
verbod is niet aan de orde, maar niet uit te sluiten is dat hier sprake is
van een steunmaatregel. Zelf heb ik de neiging ervan uit te gaan dat dat hierbij
niet aan de orde is, gezien de door mij geschetste achtergrond van verdeling
van belastingbevoegdheden. Wel vraag ik mij af wat er gebeurt als de Europese
Commissie ons op dit punt zou terugfluiten. Hoe zal dat gecorrigeerd worden
en kunnen daar nog claims uit voort- vloeien? De Commissie heeft eerder al
gesteld dat steunmaatregelen van geringe betekenis niet hoeven te worden aangemeld.
Maar wat is "gering"? Gelet op de twijfels kan ik mij voorstellen dat de maatregel
toch maar wordt aangemeld bij de Europese Commissie. Maar graag zou ik eerst
iets willen horen van de initiatiefnemers en de minister over de noodzaak
daarvan. Dat zou een "tijdverlies" van twee maanden inhouden, maar staat een
invoering per 1 januari 2000 niet in de weg. Een beroep op het feit dat, indien
al sprake is van steun, dit een bestaande steunmaatregel is,
gaat volgens mij niet op. De hoogste rechter heeft immers uitgesproken dat
de huidige regelgeving geen vrijstelling voor substraatteelt inhoudt. Er is
dus op de keper beschouwd geen sprake van een bestaande steunmaatregel, ook
al is in diverse gemeenten de vrijstelling wel praktijk. Ik hoor daarover
graag een meer uitvoerige beschouwing dan ik tot nu toe heb aangetroffen van
de initiatiefnemers en van de regering.Wat de brief van de minister van Binnenlandse Zaken van 11 juni betreft
sluit ik mij kortheidshalve aan bij de opmerkingen van collega Schutte. De
opheffing van de rechtsongelijkheid, de kern, mis ik node in de beschouwingen
van de regering. Het is een heel reëel punt, nog afgezien van de politieke
voorgeschiedenis en gewekte verwachtingen.Voorzitter! Het zal duidelijk zijn dat de intentie van de initiatiefnemers
door ons ten volle wordt gesteund.De heer Hoekema (D66):Mevrouw de voorzitter! Er zijn vanavond ten minste vier mensen die met
meer dan gewone belangstelling dit debat zullen volgen.Dat is in de eerste plaats de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
die in december jongstleden al blijk gaf van voortschrijdend inzicht in deze
moeilijke materie door te spreken over het verschil tussen lof trekken en
lof steken. Ik hoop dat hij er morgen in zijn antwoord op wil ingaan.In de tweede plaats noem ik de beide initiatiefnemers van dit voorstel,
collega's van het CDA en de VVD die anders dan hun gewoonte in het vak K plaats
hebben genomen. Er geldt waardering voor het initiatiefwetsvoorstel. Ik weet
niet of het plaatsnemen in vak K preludeert op een verdere maatschappelijke
carrière. Je weet maar nooit. In ieder geval waardering, al is dit
ook niet een prelude op een CDA/VVD-kabinet.Via de draadomroep zal nog iemand met interesse dit debat volgen en dat
is de voor ons anonieme tuinder in Lisse die in 1997 bezwaar heeft gemaakt
tegen een aanslag OZB. Na afwijzing door de gemeente werd het bezwaar behandeld
door het gerechtshof. De Hoge Raad ging er daarna overheen. Als deze tuinder
geen bezwaar had aangetekend hadden wij hier vanavond niet bij elkaar gezeten.Ik zal de spanning maar meteen breken. Mijn fractie staat in beginsel
sympathiek tegenover het initiatiefwetsvoorstel. Het vloeit ook voort uit
het stemmen van mijn fractie voor de motie van de collega's van de VVD en
het CDA in december 1997. Niettemin hebben wij een groot aantal indringende
vragen. Ik moet collega Van den Berg bijvallen in zijn conclusie dat de initiatiefnemers
bij de beantwoording hier en daar erg kort door de bocht zijn gegaan. Ons
definitief stemgedrag is mede afhankelijk van het antwoord van de initiatiefnemers.
Het belangrijkste argument van mijn fractie om destijds in te stemmen met
de motie en nu in beginsel sympathiek te staan tegenover het wetsvoorstel
is de rechtsongelijkheid. Ik zou graag zien dat de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties op dat punt uitvoerig inging. Voor de initiatiefnemers
is dat punt het belangrijkste argument geweest voor het indienen van het voorstel,
naast uiteraard de onvrede met de trage wijze van afhandeling dan wel uitvoering
van de motie.Hoe staat het precies met de jurisprudentie? Het gerechtshof bepaalde
dat er rechtsongelijkheid was. De Hoge Raad trok dat weer recht. Gaf de Hoge
Raad een beperkte uitleg of gaf het gerechtshof een ruime uitleg? In het verleden
zijn wel andere juridische uitspraken gedaan die ik aan de initiatiefnemers
wil voorhouden. Het hof in Den Haag: 9 september 1980, 26 oktober 1983, 8
maart 1989. Deze uitspraken wijzen op een verschil in behandeling van de OZB
terzake van cultuurgrond en substraatteelt. Ik zou ook willen wijzen op een
publicatie van de heer J.P. Kruimel, die wordt aangehaald in de brief van
de VNG van 26 april van dit jaar. Hij schreef in "Theorie van praktijk van
de gemeentelijke onroerendgoedbelastingen", tweede druk, 1987, pagina 83:
"Nog verdergaande teeltsystemen waarin geen gebruik meer wordt gemaakt van
grond, doch de gewassen worden geteeld op een ondergrond van steenwol. Men
spreekt hier wel over substraatteelt. Het gevolg van deze differentiatie in
methoden om gewassen te kweken is dat er ook verschillen ontstaan in de onroerendgoedbelastingen."
Voorzitter! Ik wil niet zeggen dat de heer Kruimel nu namens de Tweede Kamer
een oordeel uitspreekt over de onderhavige aangelegenheid, maar de initiatiefnemers
zouden er goed aan doen nog eens in te gaan op de verschillende juridische
uitspraken over het verschil in behandeling dan wel de gelijke behandeling
van de cultuurgrondteelt en de substraatteelt.Het tweede punt is dat bij het volgen van dit voorstel het gemeentelijke
belastinggebied zou inperken met zo'n 30 mln. Aangezien bepaalde belastingplichtigen
minder gaan betalen, zullen anderen meer moeten gaan betalen. En voor die
30 mln. zal er krachtens de systematiek van de Financiële-verhoudingswet
toch linksom of rechtsom een oplossing moeten worden gevonden.Ten derde. Zal er geen lastenverschuiving gaan optreden tussen belastingplichtigen?
Bepaalde ondernemers krijgen een voordeel, dus als je de opbrengst gelijk
wilt houden, zullen anderen meer moeten betalen.De vierde kwestie die ik de initiatiefnemers zou willen voorhouden: de
gevolgen voor de gemeenten. Hoe zouden die dit probleem van 30 mln. moeten
opvangen?In de vijfde plaats noem ik de al eerder ter sprake gebrachte mogelijke
strijdigheid met de regelgeving in Europees kader. Nu vragen de initiatiefnemers
zich terecht af of dit nu wel zomaar uit de lucht komt vallen en of het niet
al eerder een rol gespeeld heeft. Ik kan mij voorstellen dat zij dit naar
voren brengen, maar niettemin blijft het van belang om liefst vanavond of
morgen, maar desnoods later duidelijkheid te verkrijgen over hoe het wetsvoorstel
in Europees kader zou kunnen worden geïnterpreteerd als al dan niet verkapte
staatssteun. Nederland hecht toch altijd sterk aan een level playing field
voor de steun aan ondernemingen.De initiatiefnemers zeggen terecht dat je altijd moet blijven taxeren,
omdat de regeling anders onduidelijk wordt. Het is dan ook de vraag of er
voor de gemeenten nog extra taxatiekosten in het kader van de WOZ aan verbonden
zijn, omdat de waarde voor de OZB kan afwijken van de WOZ.Ook zou ik nog van de initiatiefnemers willen vernemen of zij invoering
van de wet per 1 januari 2000 niet aan de snelle kant vinden. Nu kan ik me
voorstellen dat zij morgen zullen zeggen dat een en ander al in de meicirculaire
is aangekondigd, maar ik werp deze vraag toch maar even op, omdat er toch
wel wat gevolgen zijn voor de herverdeling van de uitkering uit het Gemeentefonds
en voor de gemeenten.En de achtste vraag aan de initiatiefnemers is of zij niet bang zijn voor
problemen met de afbakening van substraatteelt en andere teeltvormen die er
dicht tegenaan zitten, maar die zo langzamerhand een meer bedrijfsmatig karakter
hebben gekregen. Is er een duidelijke waterscheiding?Ten slotte wil ik niet verhelen dat mijn fractie er op zichzelf, anders
dan andere fracties die in beginsel steun hebben uitgesproken aan het initiatiefvoorstel
zoals ook mijn fractie dat gedaan heeft, wel behoefte aan heeft naar aanleiding
van dit voorstel de discussie over de hele vrijstellingsproblematiek in de
onroerendezaakbelasting te heropenen. Ik besef overigens dat die deze week
niet zou kunnen worden afgerond. Er ligt al vele jaren een advies op tafel
van de commissie-De Kam en van de commissie-Christiaanse om de hele vrijstelling
in de OZB nog eens grondig na te lopen. Mijn fractie is op zichzelf altijd
voor een heldere ordening van de grondslag voor de onroerendezaakbelasting.
Je kunt de redenering volgen dat beide vormen van teelt even slecht of goed
zijn, maar ik meen dat afschaffing van de cultuurgrondvrijstelling op een
gegeven ogenblik niet te vermijden is.De heer Balkenende (CDA):Uit het begin van uw betoog blijkt dat u iets voor dit initiatief voelt.
Daarna vroeg u of vastgehouden moet worden aan de inwerkingtreding op 1 januari
2000 met een verwijzing naar het argument of de gemeenten tijdig voorbereid
zijn. Als laatste punt noemt u echter de discussie ten principale. Bestaat
een relatie tussen uw opmerking over de inwerkingtreding later dan 1 januari
2000 en de principiële discussie?De heer Hoekema (D66):Als u zenuwachtig werd omdat mijn fractie haar sympathie in antipathie
zou veranderen, kan ik u geruststellen. Er is geen directe relatie. Het initiatief
dat wij nu behandelen kan formeel los worden gezien van de principiële
discussie. Wel meen ik dat deze principiële discussie hoe dan ook aan
de orde moet komen. In die zin hebben de initiatiefnemers handig gezegd dat
dit punt nu niet aan de orde is. Ik ben er benieuwd naar hoe de minister van
Binnenlandse Zaken de toekomst op dat punt inschat. Zal de vrijstelling voor
de OZB voor de cultuurgrond en de substraatteelt nog lang blijven bestaan
of is die binnen een paar jaar afgelopen?Tot slot herhaal ik dat mijn fractie sympathiek staat tegenover dit initiatiefwetsvoorstel.
Wij hebben indringende vragen gesteld en wij hopen indringende antwoorden
te krijgen. Ook zijn wij uiteraard graag bereid naar de minister van Binnenlandse
Zaken te luisteren.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter! Ik begin met een woord van waardering in de richting van de
indieners van dit initiatiefwetsvoorstel. Mevrouw Van der Hoeven en de heer
Remkes hebben al eerder het initiatief genomen ten tijde van de desbetreffende
motie. De heer Luchtenveld heeft het vlaggetje overgenomen. Het is goed dat
als je ervan overtuigd bent dat er iets veranderd moet worden, je bereid bent
om ook dit middel te beproeven. Beiden zullen wel gemerkt hebben dat er veel
voor komt kijken alvorens een wetsvoorstel ter behandeling voorligt en dat
is op zichzelf ook een nuttige ervaring.Tot september 1997 was het duidelijk. In eerste instantie was er sprake
van dat cultuurgrond, ongeacht de wijze waarop die gebruikt werd, onder hetzelfde
belastingregime viel. In een periode van twee jaar ontstond er echter twijfel.
Na de uitspraak in 1997 van de Hoge Raad was het weer duidelijk en toen ontstond
een situatie waarin beide factoren onder een verschillend regime vielen.In de nota naar aanleiding van het verslag wordt de opvatting van de toenmalige
staatssecretaris Grapperhaus uit 1970 geciteerd. Hij stelt dat het hier niet
gaat om vrijstelling of fiscale steun, maar om verdeling van het belastinggebied
tussen gemeenten en waterschappen. Vinden de regering en de indieners nog
steeds dat vanavond hierover de discussie gaat? Bij de verdeling komt het
begrip fiscale steun in een heel ander daglicht te staan. Ook daar wil ik
een paar opmerkingen over maken.Zowel aan de indieners van het initiatiefvoorstel als aan de minister
vraag ik heel nadrukkelijk of naar hun mening dit voorstel in Brussel moet
worden aangemeld. De indieners hebben naar mijn mening op dit punt een verantwoordelijkheid,
maar ook het kabinet en zeker de minister. Hij zet uiteindelijk zijn handtekening.
Wij moeten evenwel niet de weg opgaan waarvoor het CDA eerder heeft gekozen.
Een partij die in het parlementaire proces een rol heeft gespeeld hoeft ook
niet partij te zijn in het juridische proces. Daarentegen is het veel beter
dat of de minister of een indiener dat is. Als zij beiden tot de conclusie
komen dat zij op dit punt niet het initiatief hoeven te nemen, zouden de politieke
partijen, die direct betrokken zijn bij dit proces, niet aan dat traject moeten
beginnen. Een discussie daarover zou naar aanleiding van de agendering van
enkele andere onderwerpen nader kunnen worden gevoerd.Het standpunt dat ik nu verwoord, heb ik ook in andere overheidslagen
naar voren gebracht. In de gemeenteraad heb ik bijvoorbeeld gezegd dat als
een gemeenteraadslid bij het besluitvormingsproces naar aanleiding van een
voorstel is betrokken, hij achteraf het voorstel niet ter toetsing hoeft voor
te leggen aan het provinciebestuur of een ander orgaan.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! De heer Van Beek refereerde aan ons optreden bij de behandeling
van een ander wetsvoorstel. Het ging er ons toen niet om de wetgeving te frustreren.
Het ging ons om de juridische vraag of datgene wat in Nederland aan de orde
was wel eens op gespannen voet zou kunnen staan met de Europese regelgeving.
De feitelijke informatie heeft toen een eigen dynamiek gekregen.De heer Van Beek (VVD):Voorzitter! Het ging mij erom dat mevrouw Noorman met een bepaald voorbeeld
haar betoog illustreerde. Zij verwees naar iets wat eerder is gebeurd. Ik
heb aangegeven wat niet mijn voorkeur heeft, maar ik zou graag zien dat zowel
de minister als de indieners op mijn opmerkingen in dezen
willen reageren. Nogmaals, als de minister zijn handtekening eenmaal heeft
gezet, zal de afweging in voldoende mate moeten hebben plaatsgevonden.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Voorzitter! Ik heb de indieners schriftelijk al uitgenodigd hun mening
op dit punt te geven. In de Europese regelgeving staat dat de Commissie tezamen
met de lidstaten de bestaande steunregelingen aan voortdurend onderzoek onderwerpt.
Dat betekent dat de minister in dezen een verantwoordelijkheid heeft. Ultimum
remedium kan een burger actie ondernemen, maar dat is niet iets wat ik het
eerste voor zou stellen.De heer Van Beek (VVD):Ik vind de volgorde die u aangeeft goed. Ik heb er ook geen bezwaar tegen
dat als de indieners het niet doen een burger reageert. Prima! Maar ik vraag
mij af of wij als partij die bij het politieke besluitvormingsproces een rol
heeft gespeeld, in de plaats van de burgers moeten treden.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik meen evenwel dat u zichzelf niet een grotere beperking moet opleggen
dan die welke de Europese Commissie voorschrijft. Zij zegt: indien een staat
het besluit niet binnen een bepaalde tijd nakomt, kan de Commissie of iedere
belanghebbende zich rechtstreeks tot het Europese Hof wenden. U hoort mij
niet zeggen dat ik dat meteen zal doen, maar ik wil u uw rechten ook weer
niet ontnemen.De heer Van Beek (VVD):Hierbij gaat het om een wegingsverschil. Ik zal de laatste zijn die u
een recht ontzegt. Laat dat duidelijk zijn. Daar is dus geen sprake van. Maar
nogmaals, het is de vraag of wij de kant op moeten die eerder is aangegeven.
Liever zie ik dat anderen dan wij, bijvoorbeeld de burgers, stappen zetten.
Het is evenwel goed dat wij hierover van gedachten hebben gewisseld.De heer Balkenende (CDA):Voorzitter! Wij spreken nu over de vraag of wat wordt voorgesteld wel
kan. Daarbij is dan als het ware een internationale toetsing aan de orde.
Hierover heeft mevrouw Noorman al gesproken, maar ook de heer Van Beek stipt
dit onderwerp aan. Internationale toetsing is aan de orde bij bijvoorbeeld
fiscale steunmaatregelen. De vraag is dan of die al dan niet moeten worden
aangemeld. De heer Van Beek heeft evenwel ook gesproken over rechtsgelijkheid.
Ook op dat punt zou je internationale toetsingscriteria in aanmerking kunnen
nemen. Zou dat naar zijn mening op de een of andere manier moeten?De heer Van Beek (VVD):Voorzitter! Over het punt van de rechtsgelijkheid kom ik nog te spreken.
Daarover gaat namelijk naar mijn mening het hele wetsvoorstel. Nu ging het
mij heel specifiek om het aanmelden. Nogmaals, als en de indieners en de minister
bij de uiteindelijke ondertekening van mening zijn dat het internationaal
aanmelden niet hoeft en zij dat ook nog eens kunnen motiveren, heeft vervolgens
elke burger het recht actie te nemen. Alleen is het de vraag of wij, als partij
die direct bij het democratisch besluitvormingsproces is betrokken, op dit
punt het initiatief zouden moeten nemen. Daar stelde ik wat vragen over. Vanaf
het moment waarop er juridische uitspraken zijn gedaan, is er een situatie
ontstaan waarin bedrijven onder gelijke omstandigheden verschillend worden
behandeld en er ook nog verschillen zijn ontstaan tussen gemeenten wat betreft
de wijze waarop ze hiermee omgaan. Op zichzelf is het goed geweest dat de
Kamer via een motie redelijk snel heeft laten weten hoe ze over dit probleem
denkt.Ongelijkheid valt op twee manieren op te lossen. De indieners beogen met
hun voorstel de substraatteelt eenzelfde behandeling te geven, maar het is
natuurlijk ook denkbaar dat je voor het omgekeerde kiest. Dat is de principiële
discussie die ook al eerder in de literatuur en door commissies aan de orde
is gesteld. De indieners hebben in hun beantwoording dat aspect consequent
buiten beschouwing gelaten door te zeggen dat ze die discussie niet willen
voeren. Ik moet er bij zeggen dat ook in de VVD-fractie die discussie niet
gevoerd is. Ik sluit overigens niet uit dat wij die discussie ooit met elkaar
moeten voeren, maar op dit moment is er voor gekozen om via een kleine aanpassing
genoemde rechtsongelijkheid weg te nemen, namelijk door de substraatteelt
opnieuw hetzelfde te laten behandelen als teelt op cultuurgrond.Het heeft ons wel wat verwonderd dat het kabinet het zelf niet geregeld
heeft, dus dat het tot deze procedure heeft moeten komen. Ik vind ook dat
het kabinet het op een aantal punten wat zwaar aanzet, maar op zichzelf is
het plezierig dat de minister van Binnenlandse Zaken naar aanleiding van een
aantal vragen die hier gesteld zijn, mondeling met de Kamer van gedachten
kan wisselen over dit onderwerp.Natuurlijk hebben wij ook stilgestaan bij de financiële gevolgen.
Het is toch een heel raar verhaal als je het relateert aan de brief die wij
van het kabinet over dit onderwerp hebben gekregen. Ik heb er behoefte aan
om in dezen mijn voorstelling van zaken te geven. Als in 1997 het belastinggebied
wordt uitgebreid omdat op dat moment de Hoge Raad heeft uitgesproken dat substraatteelt
valt onder de OZB en er op dat moment niets gedaan wordt aan financiële
maatregelen en er twee jaar later een wetsvoorstel wordt ingediend dat in
wezen de oude situatie herstelt waarbij ook niets in de sfeer van compensatie
wordt gedaan, dan heb ik gevoel dat wanneer het allemaal tot uitvoering komt,
er voor de gemeenten over de jaren 1998 en 1999 een relatief voordeel heeft
plaatsgevonden en dat uiteindelijk vanaf het jaar 2000 de situatie van twee
jaar eerder weer hersteld is. Zeker waar gemeenten in de tussentijd wisten
wat de opvatting van de Tweede Kamer op dit punt was, heb ik de indruk dat
er in financiële zin een veel minder groot probleem is dan uit de brief
van het kabinet blijkt. Ik kan mij in die zin ook meer vinden in de wijze
waarop het door de indieners is verwoord.Het is natuurlijk goed een probleem op te lossen, maar dan moet wel steeds
de vraag gesteld worden of daardoor niet nieuwe afbakeningsproblemen ontstaan.
Uit de beantwoording tot nu toe heb ik niet de indruk dat er nieuwe problemen
ontstaan, omdat heel strikt geformuleerd is waar het om gaat en waar het niet
om gaat. Als er intussen bij de indieners over bepaalde zaken twijfel is gerezen,
moeten die in dit debat naar voren worden gebracht. Er mag namelijk geen nieuwe
afbakeningsproblematiek ontstaan. Wij vinden dat alle cultuurgrond onder hetzelfde regime moet vallen. Er
mag daarbij geen onderscheid worden gemaakt tussen volle grond en substraatteelt.
Als dat door dit voorstel kan worden gerealiseerd, steunen wij het.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter! Ik begin met mijn waardering uit te spreken voor de doortastendheid
die mijn collega's aan de dag hebben gelegd. Zij zijn tegen het kabinet ingegaan
en ik kan een gevoel van jaloezie maar moeilijk onderdrukken nu dat ertoe
heeft geleid dat zij achter de regeringstafel plaats hebben mogen nemen. Wij
hebben de motie van mevrouw Van der Hoeven en de heer Remkes toentertijd niet
ondersteund. Dat neemt echter niet weg dat het goed is dat collega's het heft
in eigen hand nemen als de regering niet voldoet aan de wens van de meerderheid
van de Kamer. Ik waardeer het zeer dat zij met een initiatiefwetsvoorstel
het kabinet tot duidelijkheid dwingen. Het is daarom ook een beetje beschamend
dat wij geen vragen hebben ingediend bij de schriftelijke voorbereiding. Wij
hadden de indieners eerder moeten laten weten welke positie wij ten opzichte
van dit wetsvoorstel innemen. Ik heb veel sympathie voor de inzet van beide
initiatiefnemers, omdat zij zich teweerstellen tegen een vorm van rechtsongelijkheid
en ongelijke behandeling die in hun ogen ontoelaatbaar is.Anderen hebben al op de vraag gepreludeerd of de achterliggende reden
voor het indienen van dit wetsvoorstel tot het meest adequate wetsvoorstel
heeft geleid. Je kunt linksom of rechtsom de vermeende rechtsongelijkheid
in de behandeling van cultuurgrond ongedaan maken. De ene mogelijkheid is
de lijn van het wetsvoorstel, namelijk vrijstelling van de OZB. De andere
is een debat over de principiële vraag of de vrijstelling van cultuurgrond
niet kan worden opgeheven. De initiatiefnemers ontlopen het debat over die
tweede mogelijkheid iets te gemakkelijk. Ik zeg dit ook, omdat die tweede
benadering de voorkeur van mijn fractie heeft.Er wordt in het fiscale systeem te veel gewerkt met vrijstellingen en
beperkingen van de grondslag. De OZB is daarop geen uitzondering. Het is ook
buitengewoon moeilijk om in Europees verband een gecoördineerd gevecht
te voeren tegen al die vrijstellingen. Deze handelwijze is historisch verklaarbaar,
maar wij menen dat voor een nieuwe vrijstelling een verzwaarde bewijslast
zou moeten gelden.De heer Van Beek (VVD):Het is duidelijk dat het probleem van de rechtsongelijkheid linksom of
rechtsom kan worden opgelost. Is het in de ogen van de heer Vendrik echter
een kwestie van of-of? Hij kan ook kiezen voor en-en-benadering en op dit
moment de eenvoudige oplossing van het wetsvoorstel steunen. Deze oplossing
is snel te realiseren en daarna kunnen wij de principiële discussie voeren
over vrijstelling voor cultuurgrond.De heer Vendrik (GroenLinks):Voor die benadering zou ik iets voelen als het initiatiefwetsvoorstel
de afschaffing op termijn van de vrijstelling voor alle cultuurgrond, inclusief
de substraatteelt, mogelijk maakt. Ik constateer echter dat dit niet het geval
is. De initiatiefnemers regelen wel de oplossing rechtsom, maar niet de oplossing
linksom. Dat maakt mij voorzichtig.De heer Van Beek (VVD):Als die oplossing er om politieke redenen of vanwege verschillende meerderheden
niet zou komen, vindt u het dan beter dat de rechtsongelijkheid blijft bestaan?
Of vindt u dat die rechtsongelijkheid in ieder geval moet worden opgelost?De heer Vendrik (GroenLinks):Die rechtsongelijkheid weegt zwaar voor ons. Ik kan nu niet precies beoordelen
wat ik daar in latere instantie van zal vinden, als inderdaad blijkt dat er
geen Kamermeerderheid te vinden is voor het ten principale ter discussie stellen
van die vrijstelling. Maar er zijn nog meer argumenten waarom deze oplossing
wellicht niet te prefereren is.De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! Ik hoor de heer Vendrik zeggen dat hij er moeite
mee heeft dat door vrijstellingen als deze de belastinggrondslag wordt versmald.
Dat is een bekend discussiepunt. Moet ik daaruit afleiden dat bij de fractie
van GroenLinks bezwaar bestaat tegen allerlei maatregelen in de sfeer van
de fiscaliteit die beogen belangrijke politieke doelstellingen te realiseren,
bijvoorbeeld in het kader van het milieubeleid? Daar heb je te maken met hetzelfde
effect dat de grondslag van de belasting beperkt kan worden door argumenten
die niet direct met de fiscaliteit te maken hebben.De heer Vendrik (GroenLinks):U heeft daar op zich gelijk in. Het probleem bij het milieubeleid is echter
dat er niet altijd een keuze is. Ik constateer dat deze keuze hier wel bestaat.
U heeft zelf in uw bijdrage terecht gezegd dat substraatteelt om milieuhygiënische
redenen te prefereren valt boven veel traditioneel gebruik van cultuurgrond.
Dat argument spreekt ons aan. De vraag is of je dan inderdaad opnieuw een
vrijstelling moet introduceren voor substraatteelt, of dat je via het ongedaan
maken van de algemene vrijstelling weer gelijkheid organiseert. Daar komen
ook nog andere argumenten bij van budgettaire aard en met betrekking tot EU-steunmaatregelen,
waar ik direct nog op terugkom. Ik vind echter wel dat we, als er geen zwaarwegend
belang is bij het toestaan van een vrijstelling, buitengewoon terughoudend
moeten zijn op dat punt. Ik constateer in het bijna dagelijkse gesprek met
de staatssecretaris van Financiën dat die vrijstellingen voor een vorm
van Europese belastingcoördinatie de dood in de pot zijn. Het is buitengewoon
moeilijk om daar nog eens vanaf te komen en eenmaal gegeven rechten af te
pakken, als Europa daarom zou vragen. Het wordt vervolgens erg moeilijk om
op een of andere manier te komen tot vormen van Europese belastingpolitiek,
waar mijn fractie een gepassioneerd voorstander van is.De heer Schutte (GPV):Ik ben een beetje gerustgesteld. Ik werd een beetje bevreesd dat zelfs
GroenLinks al zodanig gefiscaliseerd was dat zij de fiscaliteit niet meer
zou durven gebruiken om bijvoorbeeld milieumaatregelen te steunen. Dat zou
een enorm verlies betekenen.De heer Vendrik (GroenLinks):Als het gaat om het milieu en duurzaamheid in het algemeen, dan kunt u
bij onze fractie rekenen op een gezonde dosis opportunisme.Mevrouw de voorzitter! Ik zou de indieners, zoals ook andere collega's
 al hebben gedaan, willen vragen uiteen te zetten hoe zij aankijken
tegen de principiële discussie of de vrijstelling überhaupt moet
blijven voortbestaan en, zo ja, hoe lang. In vervolg op de interventie van
de heer Van Beek, vraag ik de indieners of zij ook denken dat de vrijstelling
op termijn afgeschaft zou moeten worden? En zo ja, hoe zien zij hun eigen
voorstel in dat licht?Voorzitter! Een tweede punt van zorg is al eerder geuit door collega's,
maar heel mooi verwoord door prof. Leo Stevens. Wij weten dat de heer Stevens
in NRC Handelsblad af en toe buitengewoon verstandige dingen opmerkt over
de aftrek van de hypotheekrente. Dat maakt hem tot een grote autoriteit bij
onze fractie. De woorden die hij gesproken heeft over de verkleining van het
gemeentelijke belastinggebied moeten dan ook serieus gewogen worden. Ik vraag
de indieners om daar nogmaals op in te gaan. Zij verklaren de discussie als
niet van belang. Dat lijkt mij iets te snel en te kort door de bocht.Voorzitter! Een derde punt betreft de vraag hoe het precies zit met de
30 mln. Dat is evenzeer een vraag aan beide indieners als aan de minister
van Binnenlandse Zaken. Er zou iets te zeggen zijn voor de redenering die
de heer Van Beek aan het eind van zijn betoog heeft opgehangen, dat er slechts
sprake is van een uitzonderlijke situatie voor twee jaar en dat daarna alles
weer even normaal wordt als voordien. Toch lijkt de minister van Binnenlandse
Zaken daar anders over te denken. Zo moet ik tenminste zijn korte brief op
stuk nr. 7 lezen, die hij heeft toegevoegd aan het dossier van dit wetsvoorstel.
Ik hoor daar graag meer over. Als er inderdaad een budgettair probleem is
van 30 mln., dan zijn er twee mogelijkheden. Of dit bedrag wordt van rijkswege
toegevoegd aan het Gemeentefonds. Wij kunnen dan op zich ook nog wel andere
bestedingen vinden voor deze dure 30 mln. Dat roept dan de vraag op hoe de
indieners de 30 mln. wegen tegenover andere belangrijke doelen die wij komend
jaar zouden willen realiseren. Als het bedrag van 30 mln. niet wordt toegevoegd
aan het Gemeentefonds, zie ik geen andere mogelijkheid dan dat andere OZB-plichtigen
dit bedrag ophoesten. Is het in dat geval voorstelbaar dat belastingplichtigen
die over een aanzienlijk minder ruime beurs beschikken dan de gemiddelde substraatteler
hiervoor worden aangesproken? Uit hoofde van rechtvaardigheid is de maatregel
wellicht te prefereren, maar niet uit een oogpunt van een eerlijke verdeling
tussen arm en rijk. Dat is geen aanbeveling voor dit wetsvoorstel.Voorzitter! Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van verschillende fracties
naar aanleiding van de vraag of er al dan niet sprake is van een steunmaatregel.
Wij moeten dit buitengewoon serieus nemen. In het debat over Europese belastingcoördinatie
zijn steunmaatregelen de dood in de pot en moeten dus zoveel mogelijk voorkomen
worden. Los van de vraag of er volgens de regels van de EU sprake is van een
steunmaatregel, is het ook de vraag of de sector deze impuls wel nodig heeft.
Is het zo beroerd gesteld met de economische positie, de concurrentieverhouding,
de groeipotentie van de sector, dat wij ons hier zorgen moeten maken over
de werkgelegenheids- en de winstontwikkeling en wat niet al? Dat lijkt mij
niet aangetoond.Voorzitter! Het is mij opgevallen dat de reactie van de minister op het
wetsvoorstel van de indieners vrij zuinig was, een beetje zurig. Op zichzelf
vind ik het een goede gewoonte als het kabinet, zeker als het om bijzondere
initiatieven vanuit de Kamer gaat, een ruimhartige houding kiest bij het becommentariëren
van wetsvoorstellen. Men hoeft het er niet mee eens te zijn, maar dat moet
de collegiale bejegening van dit soort initiatieven niet in de weg staan.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Morgen zullen eerst de initiatiefnemers antwoorden en, naar ik aanneem,
vervolgens de minister, omdat veel vragen aan hem zijn gesteld.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-5522-5533.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl