ECLI:NL:CRVB:1996:ZB6423, Centrale Raad van Beroep, 24-10-1996, 96/2087 Algem,   96/2550 Algem
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1996-10-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Verzekeringsplicht in verpleegtehuis werkzame kapster; verplichting
         tot loonbetaling ontbreekt.

96/2087 ALGEM
      96/2550 ALGEM
    
    
    
      O.
      U I T S P R A A K
    
    
    
    in de gedingen tussen:
    
    
    
      het bestuur van de Bedrijfsvereniging voor de Gezondheid,
      Geestelijke en Maatschappelijke Belangen, (hierna te noemen:
      het bestuur), appellant, tevens gedaagde.
    
    
    en
    
    
      [Stichting], (hierna: de
      Stichting), gedaagde, tevens appellante.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN DE GEDINGEN
    
    
      Onder dagtekening 18 april 1995 heeft het bestuur aan de
      Stichting kennis gegeven van het besluit dat haar bezwaren
      tegen de op 8 november 1994 afgegeven beschikking inzake de op
      artikel 3 van de diverse sociale werknemersverzekeringswetten
      gebaseerde verzekeringsplicht van in de door de Stichting
      geëxploiteerde verpleegtehuizen werkzame kapsters, op in dat
      besluit aangegeven gronden ongegrond zijn verklaard.
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbank te Roermond heeft bij uitspraak
      van 23 januari 1996 het namens de Stichting tegen dat besluit
      ingestelde beroep gegrond verklaard en het bestreden besluit
      vernietigd.
    
    
    
      Het bestuur heeft tegen deze uitspraak hoger beroep ingesteld
      bij de Raad. In een aanvullend beroepschrift van 2 april 1996,
      met bijlage, zijn de gronden voor het hoger beroep
      uiteengezet.
      Bij schrijven van 23 mei 1996 heeft mr H.A. Hoving, advocaat
      te Nijmegen, namens de Stichting van verweer gediend.
    
    
    
      Ook de Stichting heeft tegen de uitspraak van de rechtbank
      hoger beroep ingesteld. In een op 2 mei 1996 bij de Raad
      binnengekomen schrijven heeft mr H.A. Hoving, voornoemd, de
      gronden van het hoger beroep uiteengezet.
      Het bestuur heeft bij schrijven van 5 juni 1996 van verweer
      gediend.
    
    
    
      De gedingen zijn gevoegd behandeld ter zitting van de Raad,
      gehouden op 12 september 1996, alwaar de Stichting zich heeft
      doen vertegenwoordigen door mr H.A. Hoving, voornoemd, en
      E.A.M. Spijkerman, personeelsfunctionaris. Het bestuur,
      daartoe door de Raad opgeroepen, heeft zich doen
      vertegenwoordigen door mr J.A.M. der Weduwen, werkzaam bij
      Cadans Uitvoeringsinstelling B.V.
      Als getuige, daartoe door de Raad opgeroepen, is verschenen
      [naam kapster], wonende te Venlo en als kapster
      werkzaam in een door de Stichting geëxploiteerd
      verpleegtehuis.
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      De Stichting exploiteert twee verpleegtehuizen. In beide
      verpleegtehuizen kunnen de bewoners alsmede niet-bewoners
      (familie en personeel) gebruik maken van de diensten van twee
      gediplomeerde kapsters. De kapsters zijn werkzaam op basis van
      een overeenkomst, die door betrokkenen is geduid als een
      overeenkomst tot het verrichten van enkele diensten. De ruimte
      wordt door de Stichting om niet ter beschikking gesteld.
      Bovendien zijn de kapsters geen vergoeding verschuldigd voor
      het gebruik van gas, water en electriciteit. De inrichting en
      de uitrusting van de kapsalon komen voor rekening van de
      kapsters.
      De openingstijden en prijzen worden in onderling overleg
      vastgesteld. De betaling geschiedt voor het merendeel via de
      administratie van de Stichting. De kapsters zorgen zelf voor
      vervanging. Getuige Gerards-Buntinx heeft ten behoeve van haar
      werk in het verpleeghuis zelf een kapster in dienst.
    
    
    
      Gedaagde heeft aan vorenstaande feiten en omstandigheden de
      conclusie verbonden dat de kapsters werkzaam zijn op basis van
      een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht, aangezien
      voldaan is aan de voor een privaatrechtelijke dienstbetrekking
      geldende vereisten van gezagsverhouding, persoonlijke arbeid
      en de verplichting tot loonbetaling.
    
    
    
      De rechtbank heeft, na de vaststelling dat er geen sprake was
      van een zelfstandige uitoefening van een beroep, tot de
      aanwezigheid van een gezagsverhouding geconcludeerd. De
      rechtbank heeft daarbij met name doorslaggevend geacht dat de
      openingstijden en de tarieven slechts in overleg met de
      Stichting kunnen worden gewijzigd.
      Vervolgens is de rechtbank evenwel tot het oordeel gekomen dat
      er op de Stichting geen verplichting tot loonbetaling rust
      zodat er geen sprake is van verzekeringsplicht op grond van
      artikel 3 van de diverse sociale-werknemersverzekeringswetten.
    
    
    
      In hoger beroep heeft het bestuur, met verwijzing naar de
      jurisprudentie van de Raad dienaangaande, doen aanvoeren dat
      het feit dat (een deel van) het loon (rechtstreeks) door
      derden (i.c. door diegenen die in het verpleegtehuis worden
      verpleegd dan wel personeelsleden of bezoekers) wordt betaald,
      niet aan het aannemen van een verplichting tot loonbetaling in
      de weg staat.
    
    
    
      De Stichting heeft zich in hoger beroep gekeerd tegen het
      oordeel van de rechtbank dat er een gezagsrelatie aanwezig
      moet worden geacht, omdat de kapsters niet geacht kunnen
      worden werkzaam te zijn als zelfstandig ondernemer.
    
    
    De Raad overweegt dienaangaande als volgt.
    
    
      Allereerst merkt de Raad op dat -anders dan uit de motivering
      van de rechtbank blijkt- bij de beoordeling van de vraag of er
      sprake is van verzekeringsplicht op grond van artikel 3 van de
      diverse sociale-werknemersverzekeringswetten, gekeken dient te
      worden of wordt voldaan aan de drie bovengenoemde vereisten
      voor de aanwezigheid van een arbeidsovereenkomst naar
      burgerlijk recht. De constatering dat iemand arbeid verricht
      in de uitoefening van een bedrijf of in de zelfstandige
      uitoefening van een beroep, is slechts relevant en prohibitief
      indien verzekeringsplicht op grond van artikel 5 van de
      diverse sociale- werknemersverzekeringswetten en artikel 5 van
      het daarop gebaseerde koninklijk besluit van 24 december 1986
      (Stb. 655) wordt aangenomen. In het onderhavige geding is -
      zoals ook terecht namens de Stichting is aangevoerd- slechts
      de verzekeringsplicht op grond van artikel 3 van de diverse
      sociale-werknemersverzekeringen aan de orde.
    
    
    
      De Raad is met de rechtbank van oordeel dat er op de Stichting
      geen verplichting rust tot betaling van loon. In artikel 5 van
      de overeenkomst tot het verrichten van enkele diensten staat
      vermeld dat de bewoners aan de kapster een bedrag per
      verrichting betalen.
      Uit de zich onder de gedingstukken bevindende verklaringen van
      de kapsters en uit de toelichtingen door de
      personeelsfunctionaris en de getuige ter zitting van de Raad
      gegeven, komt duidelijk naar voren dat er een overeenkomst
      tussen de bewoner en de kapster tot stand komt en dat de
      Stichting voor die bewoners die niet meer met geld kunnen
      omgaan, slechts fungeert als een soort incassobureau. De
      psychisch-geriatrisch en/of somatisch gehandicapte bewoners
      zelf of eventuele familieleden bepalen de frequentie van het
      bezoek aan de kapsalon. Door de kapsters wordt maandelijks een
      lijst opgesteld van de behandelde klanten. Deze lijst wordt
      vervolgens via het afdelingshoofd, die voor akkoord tekent,
      aan de administratie van de Stichting voorgelegd. De
      administratie betaalt dan vervolgens de kapsters. Dit doet
      evenwel aan het oordeel van de Raad niet af. De Stichting is
      door de bewoners respectievelijk hun wettelijke
      vertegenwoordigers gemachtigd het bedrag -via een soort
      rekening-courant verhouding met de bewoners- te voldoen. Ook
      komt het daarnaast overigens voor dat de bewoners
      respectievelijk hun familieleden rechtstreeks aan de kapsters
      betalen. Hoewel het zich nooit heeft voorgedaan, ligt het
      risico voor niet-betaling bij de kapster.
      Gelet op deze feiten is de Raad van oordeel dat op de
      Stichting geen verplichting tot loonbetaling rust. Het beroep
      van het bestuur op de uitspraken van de Raad van 16 augustus
      1995 in het geding Premie 1994/513 en van 26 september 1990 in
      het geding Premie 1988/128, gepubliceerd in RSV 1991/57,
      draagt niet bij tot onderbouwing van het standpunt van het
      bestuur. In de door het bestuur genoemde jurisprudentie
      bestond geen twijfel over de verplichting tot loonbetaling.
      Slechts de wijze waarop partijen vorm hadden gegeven aan deze
      verplichting was in geding.
      Gelet op het vorenstaande komt de Raad tot het oordeel dat
      niet gezegd kan worden dat de kapsters werkzaam zijn in een
      arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht.
      Het beroep van de Stichting dat er evenmin sprake is van een
      gezagsverhouding behoeft dan ook geen bespreking meer.
    
    
    
      De aangevallen uitspraak komt derhalve voor bevestiging in
      aanmerking. De Raad acht termen aanwezig het bestuur
      te veroordelen in de proceskosten van de Stichting in hoger
      beroep, ten bedrage van f 1.420,--, waarbij de Raad uitgaat
      van twee samenhangende zaken.
    
    
    
      De Raad beslist mitsdien, mede gelet op de artikelen 22, derde
      lid, en 25, derde lid, van de Beroepswet als volgt.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad,
    
    Recht doende:
    
    
      Bevestigt de aangevallen uitspraak;
      Veroordeelt het bestuur in de proceskosten van de Stichting in
      hoger beroep ten bedrage van f 1.420,--;
      Bepaalt dat het bestuur aan de Stichting het in hoger beroep
      gestorte recht van f 600,-- vergoedt;
      Bepaalt dat van het bestuur een recht van f 600,-- wordt
      geheven;
      Wijst de bedrijfsvereniging voor de Gezondheid, Geestelijke en
      Maatschappelijke Belangen aan als de rechtspersoon die de
      hiervoor genoemde kosten dient te betalen.
    
    
    
      Aldus gegeven door mr A.F.M. Brenninkmeijer als voorzitter en
      mr G.P.A.M. Garvelink-Jonkers en mr L.J.A. Damen als leden, in
      tegenwoordigheid van mr H.D. Wolthuis als griffier en
      uitgesproken op 24 oktober 1996.
    
    
    
    
    (get.) A.F.M. Brenninkmeijer.
    
    
    
    (get.) H.D. Wolthuis.
    
    
    
    
    
    
    
      HD/HL
      111