ECLI:NL:CRVB:1995:ZB5338, Centrale Raad van Beroep, 28-09-1995, 94/2902 AW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1995-09-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Ambtenarenrecht

Samenvatting: Weigering ontheffing verbod nevenwerkzaamheden. Onvoldoende onderzoek naar aard
         en omvang van de nevenwerkzaamheden.

94/2902 AW
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    [appellante], wonende te [woonplaats], appellante,
    
    en
    
    de Staatssecretaris van Financiën, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Bij besluit van 9 december 1993 heeft het hoofd van de
      eenheid Belastingdienst/Ondernemingen [standplaats] namens gedaagde
      het verzoek van appellante om toestemming voor het
      naast haar dienstbetrekking verrichten van werkzaamheden
      als bestuurder van [naam BV] afgewezen.
    
    
    
      Namens appellante is door mr J.P.H.M. Caniëls-van Veggel,
      werkzaam bij D.A.S. Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringsmaatschappij
      N.V. te Amsterdam, tegen dit besluit
      bij het hoofd van de Belastingdienst/Directie Ondernemingen
      Zuid (intern) beroep ingesteld op grond van het Reglement
      Personeelsvoorschriften Belastingdienst (RPVB).
    
    
    
      Namens gedaagde is bij besluit van 28 februari 1994 door
      laatstgenoemd hoofd het verzoek van appellante om ontheffing
      van het verbod nevenwerkzaamheden te verrichten
      afgewezen, met de aantekening dat dit besluit in de
      plaats treedt van het besluit van 9 december 1993.
    
    
    
      Het namens appellante door mr Caniëls-van Veggel voornoemd
      tegen dit besluit ingestelde beroep is bij uitspraak
      van 2 mei 1994, nrs. AW 94/292 en 94/296, met toepassing
      van artikel 8:86, lid 1, Algemene wet bestuursrecht
      (Awb), door de President van de Arrondissementsrechtbank
      te Middelburg ongegrond verklaard.
    
    
    
      Door mr Caniëls-van Veggel voornoemd is namens appellante
      tegen deze uitspraak hoger beroep ingesteld bij de Raad.
      De gronden van het hoger beroep zijn bij aanvullend beroepschrift
      (met bijlagen) aangevoerd.
    
    
    Gedaagde heeft een verweerschrift (met bijlage) ingediend.
    
    
      Namens appellante zijn vervolgens nog nadere stukken
      ingebracht en is meegedeeld dat ter zitting een tweetal
      getuigen zal worden meegebracht.
    
    
    
      Het geding is behandeld op de zitting van de Raad van
      3 augustus 1995, waar appellante in persoon is verschenen,
      bijgestaan door mr I.E.H. Versteijlen, werkzaam bij
      D.A.S. Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringsmaatschappij
      N.V. te Amsterdam, en waar gedaagde zich heeft laten
      vertegenwoordigen door zijn gemachtigde L.P. de Jonge,
      werkzaam bij de Belastingdienst/Directie Personeel en
      Organisatie, bureau juridische aangelegenheden. Als door
      appellante meegenomen getuige is verschenen en gehoord de
      heer H.P.M.J. van Gerven, bedrijfsmaatschappelijk werker
      bij de Belastingdienst/Directie Ondernemingen Zuid.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Appellante is in vaste dienst aangesteld als behandelfunctionaris
      belast met de aanslagregeling en controle in
      de groepsfunctie E bij de Belastingdienst/Ondernemingen
      [standplaats]. Eind 1993 heeft appellante om toestemming verzocht
      voor het verrichten van werkzaamheden als bestuurder van
      [naam BV], waarbij als doel van die vennootschap werd
      aangegeven: het importeren, exporteren, alsmede handel in
      zeilboten (catamarans) en aanverwante artikelen. Tevens
      heeft zij daarbij aangegeven dat de werkzaamheden die een
      en ander met zich brengt, worden verricht in avonduren en
      weekends. Het hoofd van de Belastingdienst/Ondernemingen
      [standplaats] heeft, namens gedaagde, op dit verzoek afwijzend
      beslist. Tegen dat besluit heeft appellante op grond van
      het bepaalde in het RPVB intern beroep doen instellen bij
      het hoofd van de Belastingdienst/Directie Ondernemingen
      Zuid, die, namens gedaagde, bij het bestreden besluit
      eveneens afwijzend op het verzoek heeft beslist.
    
    
    
      De eerste rechter heeft het beroep van appellante ongegrond
      verklaard omdat naar zijn oordeel gedaagde zich
      terecht op het standpunt heeft gesteld dat ten aanzien
      van de betreffende nevenwerkzaamheden geen ontheffing kan
      worden verleend van het in artikel 61 van het Algemeen
      Rijksambtenarenreglement (ARAR) neergelegde verbod. Het
      beroep van appellante, inhoudende dat het bestreden besluit
      in strijd zou zijn met het gelijkheidsbeginsel, dan
      wel - in verband met een door het hoofd van de Belastingdienst/Ondernemingen
      [standplaats] gedane toezegging - in strijd
      met het beginsel van gewekte verwachtingen, kon naar het
      oordeel van de eerste rechter niet slagen.
    
    
    
      Namens appellante is in hoger beroep aangevoerd dat de
      eerste rechter ten onrechte van oordeel was dat ten behoeve
      van haar nevenwerkzaamheden geen ontheffing kon
      worden verleend, gelet op de omvang van die werkzaamheden.
      Voorts is, nader onderbouwd, aangevoerd dat het
      bestreden besluit in strijd zou zijn met het gelijkheidsbeginsel,
      dan wel met het beginsel van gewekte verwachtingen.
    
    
    
      Namens gedaagde is in hoger beroep aangevoerd dat, gelet
      op de criteria op grond waarvan wordt beslist op een
      verzoek als dat van appellante en die zijn neergelegd in
      het RPVB terecht de verzochte toestemming is geweigerd en
      voorts is namens gedaagde het beroep van appellante op
      het beginsel van gewekte verwachtingen en het gelijkheidsbeginsel
      gemotiveerd bestreden.
    
    
    De Raad overweegt als volgt.
    
    
      Anders dan de eerste rechter is de Raad van oordeel dat
      het bestreden besluit geen stand kan houden. Naar zijn
      oordeel heeft gedaagde gehandeld in strijd met het beginsel
      van behoorlijk bestuur dat vereist dat besluiten op
      voldoende zorgvuldige wijze worden voorbereid en genomen,
      terwijl voorts het bestreden besluit een draagkrachtige
      motivering ontbeert.
    
    
    
      Uit het bestreden besluit en de nadere toelichting hierop
      van gedaagde in zijn verweerschrift en ter zitting blijkt
      dat gedaagde van doorslaggevend belang acht dat het in
      het onderhavige geval niet gaat om een hobby, desnoods
      een 'uit de hand gelopen' hobby, maar om een volwaardige
      onderneming. Daarbij heeft gedaagde van groot belang
      geacht de omvang van de investeringen en de daaraan
      mogelijk verbonden risico's in geval van faillissement, en
      voorts de aard en de omvang van de activiteiten mede
      bezien in het licht van de functie die appellante bij de
      belastingdienst vervult. Gedaagde heeft daarbij gewezen
      op het risico van een conflict van belangen en voor de
      dienst minder wenselijke verhoudingen (belangenverstrengeling),
      alsmede op het feit dat de onafhankelijkheid van
      betrokkene als ambtenaar van de belastingdienst en de
      integriteit van die dienst in gevaar komen.
    
    
    
      Uit de gedingstukken blijkt dat appellante is belast met
      de aanslagregeling en controle in de afdeling Bouw. Gelet
      op de geheel andere aard van de door appellante gewenste
      nevenactiviteiten acht de Raad de door gedaagde genoemde
      risico's van belangenverstrengeling en in gevaar brengen
      van de onafhankelijkheid van de betrokken ambtenaar en of
      de integriteit van de dienst niet reëel. De door gedaagde
      als aanzienlijk aangemerkte investeringen en omzetten
      geven naar het oordeel van de Raad eerst een goed inzicht
      in de omvang van de onderneming en de daaraan verbonden
      risico's indien zij worden gerelateerd aan de prijs van
      het te verkopen produkt (ongeveer f. 20.000,- per catamaran).
    
    
    
      Hetzelfde geldt voor de omvang van de nevenwerkzaamheden.
      Gedaagde is voor de omvang van die activiteiten zonder
      meer afgegaan op de investeringen en de omzetten en is op
      grond van die gegevens gekomen tot zijn standpunt dat de
      aard en de omvang van de door appellante te verrichten
      nevenwerkzaamheden zodanig zullen zijn dat geen ontheffing
      kan worden verleend. Appellante heeft daarentegen
      aangegeven dat de nevenwerkzaamheden in een zodanige
      omvang zullen plaats hebben dat een en ander niet ten
      koste zal gaan van het vervullen van haar (sinds medio
      1994 part-time) dienstbetrekking. Nu de waardering van de
      aard en de omvang van de nevenwerkzaamheden in zo
      betekenende mate afwijkt van hetgeen namens appellante naar
      voren is gebracht, had gedaagde aan het bestreden besluit
      enig onderzoek naar aard en omvang der werkzaamheden
      vooraf dienen te laten gaan, dan wel hieromtrent appellante
      nader hebben moeten horen. Eerst dan zou hieromtrent
      enige duidelijkheid zijn verkregen, waarbij gedaagde
      in geval van twijfel had kunnen overwegen aan het
      verlenen van een eventuele toestemming bepaalde, eventueel
      beperkende, voorschriften met betrekking tot de nevenwerkzaamheden
      te stellen. Gedaagde heeft naar het
      oordeel van de Raad in onvoldoende mate zorgvuldigheid
      betracht bij zijn besluitvorming naar aanleiding van
      appellantes aanvraag.
    
    
    
      Voorts acht de Raad de motivering van het bestreden besluit
      niet deugdelijk. In de eerste plaats wordt naar het
      oordeel van de Raad ten onrechte overwogen dat het in
      paragraaf 10.3.2 van het RPVB neergelegde algemene verbod
      tot het aanvaarden of uitoefenen van een nevenbetrekking
      of van nevenwerkzaamheden en het drijven van nering en
      handel is gebaseerd op het bepaalde in artikel 61, lid 1,
      ARAR; laatstgenoemde bepaling richt zich slechts tot de
      ambtenaar en behelst geen toekenning van een bevoegdheid
      tot het stellen van algemene regels. Voor zover het in
      genoemde paragraaf neergelegde verbod ruimer is dan het
      in artikel 61, lid 2, ARAR neergelegde verbod moet dat
      naar het oordeel van de Raad geacht worden te zijn gebaseerd
      op de hiërarchische verhouding tussen gedaagde en
      de onder zijn gezag werkzame ambtenaren, waaronder appellante.
      Voorts acht de Raad de weigering om ontheffing te
      verlenen van het algemene verbod dat is neergelegd in
      meergenoemde paragraaf 10.3.2 van het RPVB niet op een
      deugdelijke wijze gemotiveerd, omdat daartoe wordt verwezen
      naar de algemene criteria van artikel 61, lid 2,
      ARAR. Als echter in een bepaalde situatie wordt voldaan
      aan laatstbedoelde criteria volgt uit het bepaalde in
      laatstgenoemd artikel dat er een wettelijk verbod is voor
      het verrichten van nevenwerkzaamheden, van welk verbod
      niet door gedaagde ontheffing kan worden verleend. Tot
      slot acht de Raad de verwijzing in het bestreden besluit
      naar artikel 63 ARAR onjuist, daar laatstgenoemd artikel
      ziet op een zich in het thans voorliggende geval niet-voordoende
      situatie.
    
    
    
      Nu het bestreden besluit reeds op grond van bovenstaande
      overwegingen niet in stand kan blijven, kan naar het
      oordeel van de Raad hetgeen overigens namens appellante
      is aangevoerd buiten beschouwing blijven. Bij het opnieuw
      beslissen op appellantes aanvraag zal gedaagde het in
      deze uitspraak overwogene in acht dienen te nemen.
    
    
    
      Gelet op het hiervoor overwogene is er aanleiding om
      gedaagde als in het ongelijk gestelde partij te veroordelen
      in de kosten van appellante, welke zijn begroot op
      f 1420,- als kosten van verleende rechtsbijstand in eerste
      aanleg en op f 1420,- als kosten van verleende
      rechtsbijstand in hoger beroep, totaal derhalve f 2840,-.
      Van andere kosten is de Raad niet gebleken. Voorts dient
      gedaagde het door appellante betaalde griffierecht in
      eerste aanleg en in hoger beroep, totaal f. 307,50, aan
      haar te vergoeden.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak;
      Verklaart het primaire beroep alsnog gegrond;
      Vernietigt het besluit van 28 februari 1994;
      Veroordeelt gedaagde in de kosten van het geding in eerste
      aanleg en in hoger beroep aan de zijde van appellante
      gevallen, ten bedrage van f 2840,-;
      Bepaalt dat gedaagde het door appellante in eerste aanleg
      en in hoger beroep betaalde griffierecht ad f. 307,50 aan
      haar vergoed;
      Wijst de Staat der Nederlanden aan als de rechtspersoon
      die deze kosten moet vergoeden.
    
    
    
    
      Aldus gegeven door mr Ch. de Vrey als voorzitter en
      mr H. Bolt en mr A.J.Th. Dörenberg als leden, in
      tegenwoordigheid van P.H. Schippers als griffier.
    
    
    
      Uitgesproken in het openbaar op 28 september 1995 door
      mr J. Boesjes als voorzitter, in tegenwoordigheid van
      voornoemde griffier.
    
    
    
    
    (get.) J. Boesjes.           (get.) Ch. de Vrey.
    
    
    
    
    (get.) P.H. Schippers.
    
    
    
    
      HD
      18.10