ECLI:NL:CRVB:1997:ZB6726, Centrale Raad van Beroep, 13-03-1997, 95/1313 Algem
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1997-03-13 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Hoewel verzekeringsplicht op zich wel aanwezig toch in strijd met gelijkheidsbeginsel op plicht op te legen; geen strijd met artikel 6 EVRM, want niet aangedrongen op spoed.

95/1313 ALGEM
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    B.V. X., gevestigd te Y., appellante,
    
    en
    
    
      het Landelijk instituut sociale verzekeringen als
      rechtsopvolger van het bestuur van de Bedrijfsvereniging voor
      Bank- en Verzekeringswezen, Groothandel en Vrije Beroepen,
      gedaagde.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Onder dagtekening 20 april 1990 heeft gedaagde aan appellante
      kennis gegeven van zijn beslissing dat de voor appellante
      werkzame telefonische enquêteurs verplicht verzekerd zijn
      ingevolge artikel 3 van de Werkloosheidswet (hierna: WW), de
      Ziektewet (hierna: ZW), de Wet op de
      arbeidsongeschiktheidsverzekering (hierna: WAO) en de
      Ziekenfondswet (hierna: Zfw).
    
    
    
      De Arrondissementsrechtbank te Amsterdam heeft bij uitspraak
      van 16 maart 1995 het tegen dit besluit ingestelde beroep
      ongegrond verklaard.
    
    
    
      Namens appellante heeft mr J. van der Plas, werkzaam bij
      Paardekooper & Hoffman belastingadviseurs te Rotterdam, tegen
      deze uitspraak hoger beroep ingesteld op de bij aanvullend
      beroepschrift d.d. 8 september 1995 (met bijlagen) aangevoerde
      gronden.
    
    
    
      Gedaagde heeft bij brief van 28 november 1995 een
      verweerschrift ingediend.
    
    
    
      Bij brief van 28 november 1996 ( met bijlagen) heeft gedaagde
      nog enkele vragen van de Raad beantwoord.
    
    
    
      Namens appellante is bij brief van 17 januari 1997 op de brief
      van gedaagde van 28 november 1996 gereageerd.
    
    
    
      Het geding is behandeld ter zitting van de Raad, gehouden op
      30 januari 1997, waar appellante zich heeft doen
      vertegenwoordigen door C., directeur, en
      D., administrateur, bijgestaan door mr J. van der
      Plas, voornoemd, als hun raadsman. Gedaagde heeft zich ter
      zitting van de Raad doen vertegenwoordigen door mr A.C.J.M.
      Schröder, werkzaam bij Gak Nederland B.V.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Aan rubriek 3 van de aangevallen uitspraak, waarin appellante
      als eiser is aangemerkt en gedaagde als verweerder, ontleent
      de Raad de volgende feiten en omstandigheden.
      "Op verzoek van eiser heeft het GAK in april 1988
      onderzoek gedaan naar de verzekeringsplicht van
      eiser voor de enquêteurs die in opdracht van eiser
      telefonisch marktonderzoek verrichtten. Aanleiding
      voor dit onderzoek was de omstandigheid dat
      concurrenten van eiser, die tot dan toe zelf
      premieplicht geaccepteerd had, ten behoeve van hun
      enquêteurs geen sociale premies bleken af te dragen,
      terwijl er op vrijwel identieke wijze werd gewerkt.
      Uit het onderzoek van het GAK naar de aard van de
      arbeidsverhouding tussen eiser en de enquêteurs is
      het volgende gebleken.
    
    
    
      Eiser maakt gebruik van een groep afroepkrachten die
      op het bedrijfsadres telefonische enquêtes afneemt.
      Het gaat hierbij om een bestand van circa
      tweehonderd mensen - vrijwel uitsluitend huisvrouwen
      en studenten -, dat wisselend werkzaam is en
      wekelijks contact opneemt met de vraag of er werk
      beschikbaar is. Er wordt gewerkt in blokken van vier
      uur. De verkregen gegevens worden direkt in de
      computer ingevoerd of op een enquêteformulier
      ingevuld. Het staat een enquêteur vrij om op een
      werkaanbod voor een bepaalde dag niet in te gaan.
      Het komt voor dat een kandidaat op een dag de
      werkzaamheden niet kan verrichten en een ander,
      bijvoorbeeld een familielid, zijn plaats laat
      innemen. Ten aanzien van de vrijheid van komen en
      gaan, dat wil zeggen de vrijheid om zonder
      verstoring van de arbeidsverhouding de werkplek te
      mogen verlaten wordt in het onderzoeksrapport gezegd
      dat deze theoretisch is. Met uitzondering van korte
      pauzes om koffie te drinken of sigaretten te kopen
      werken betrokkenen onafgebroken gedurende een
      tijdblok.
      Indien om een of andere reden niet voldaan kan
      worden aan het vol maken van een blok zal de
      betrokkene dat vooraf kenbaar maken en niet komen
      werken.
    
    
    
      Op grond van deze omstandigheden is door verweerders
      kleine commissie geadviseerd om premieplicht voor
      eiser aan te nemen. Conform dit advies heeft
      verweerder het bestreden besluit genomen.".
    
    
    
      In dit geding worden partijen allereerst verdeeld gehouden
      door het antwoord op de vraag of gedaagde bij de bestreden
      beslissing de arbeidsverhouding tussen appellante en de voor
      haar werkzame enquêteurs terecht heeft aangemerkt als
      arbeidsovereenkomsten naar burgerlijk recht en of gedaagdes
      besluit tot het aannemen van verplichte verzekering (en de
      daaruit voortvloeiende premieplicht) in overeenstemming is met
      de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, waaronder in
      het bijzonder het gelijkheidsbeginsel. Daarnaast is in geschil
      of in dit geding de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6
      van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de
      fundamentele vrijheden (hierna: EVRM) is overschreden.
    
    
    
      De rechtbank heeft het beroep van appellante ongegrond
      verklaard. De rechtbank heeft daartoe overwogen dat
      werkgeversgezag alleen al kan worden aangenomen op grond van
      de omstandigheid dat de aard en de structuur van de
      werkzaamheden van de enquêteurs structureel zijn ingebed in
      het totale organisatiepatroon van de bedrijfsvoering. De
      rechtbank heeft voorts onaannemelijk geacht dat de enquêteurs
      een meer dan theoretische vrijheid hebben van komen en gaan,
      mede gezien de structuur van het werk. Tenslotte acht de
      rechtbank het werk niet zodanig eenvoudig dat het zonder
      nadere werkinstructies van en toezicht door appellante
      verricht zou kunnen worden.
    
    
    
      De Raad onderschrijft het oordeel van de rechtbank, waarbij de
      Raad in grote lijnen de gronden die de rechtbank ter zake van
      betekenis heeft geacht, overneemt.
    
    
    Het beroep van appellante kan derhalve in zoverre niet slagen.
    
    
      Van de kant van appellante is verder aangevoerd dat de
      bestreden beslissing in strijd is met het gelijkheidsbeginsel
      omdat geen verzekeringsplicht (en premieplicht) is aangenomen
      ten aanzien van enquêteurs die bij collega-bedrijven op
      dezelfde wijze werkzaam zijn als bij appellante.
    
    
    
      Gedaagde heeft gesteld dat er geen sprake is van gelijke
      gevallen.
    
    
    De Raad overweegt als volgt.
    
    
      Gedaagde heeft de verzekeringsplicht van enquêteurs van
      bedoelde collega-bedrijven, te weten NV v/h Stichting Z. (hierna: Z.)
      en B.V. W., in het verleden uitsluitend getoetst aan artikel 5 van de diverse
      sociale-werknemersverzekeringswetten. Blijkens de
      gedingstukken, afkomstig van gedaagde, bestond omtrent de
      juistheid van dit standpunt ten aanzien van de enquêteurs
      werkzaam bij de Z. reeds in 1984 twijfel, en stelde inspecteur
      Van Wijngaarden, werkzaam bij gedaagdes bedrijfsvereniging, in
      verband met gerezen twijfel omtrent de juistheid van het
      ingenomen standpunt ten aanzien van enquêteurs werkzaam bij
      B.V. W., in zijn rapport van 29 maart 1994 voor een
      nieuw onderzoek te laten verrichten.
    
    
    
      De Raad stelt vast dat gedaagde blijkens mededeling ter
      zitting dit onderzoek tot op heden niet heeft verricht, doch
      dat gedaagde, op basis van een tamelijk beperkt onderzoek bij
      appellante, wel verzekeringsplicht ten aanzien van de bij haar
      werkzame enquêteurs heeft aangenomen, en wel op basis van
      artikel 3 van de diverse sociale-werknemersverzekeringswetten.
    
    
    
      Gezien de thans ter beschikking staande gegevens is de Raad
      van oordeel dat de aard en de wijze van de bedrijfsvoering van
      de Z. en B.V. W. enerzijds en appellante anderzijds
      nauwelijks van elkaar verschillen. Evenmin ziet de Raad
      wezenlijke verschillen in de wijze waarop de enquêteurs bij
      genoemde bedrijven feitelijk werkzaam zijn.
    
    
    
      Anders dan gedaagde en de rechtbank is de Raad derhalve van
      oordeel dat er sprake is van gelijke gevallen. Nu geen
      rechtvaardiging is aangevoerd voor de ongelijke behandeling,
      verdraagt gedaagdes besluit om ten aanzien van de bij
      appellante werkzame enquêteurs verzekeringsplicht vast te
      stellen - hoewel op zichzelf juist - zich niet met het
      gelijkheidsbeginsel, voorzover dat besluit de grondslag vormt
      voor het vaststellen van premies.
      De Raad stelt vast dat de eis van naleving van het
      gelijkheidsbeginsel in dit geval des te zwaarder weegt, omdat
      het gaat om bedrijven die op vergelijkbare wijze zijn
      georganiseerd en die op de relevante markt in een
      concurrerende verhouding tot elkaar staan.
    
    
    
      Met betrekking tot de grief van appellante ter zake van strijd
      met artikel 6 EVRM merkt de Raad het volgende op.
      De Raad stelt vast dat de vertraging in de behandeling van het
      geding in hoofdzaak is veroorzaakt door de rechtbank, die in
      deze zaak ruim twee jaar geen voor partijen waarneembare actie
      heeft ondernomen, zonder dat daarvoor een verklaring is
      gegeven. De Raad stelt evenwel voorts vast dat appellante
      heeft nagelaten, zoals van die kant ter zitting is erkend,
      enige aandrang bij de rechtbank uit te oefenen op spoedige
      verdere behandeling van het beroep.
      De Raad is van oordeel dat onder die omstandigheden het beroep
      op artikel 6 van het EVRM faalt.
    
    
    
      Het vorenstaande leidt ertoe dat de aangevallen uitspraak niet
      in stand kan blijven omdat de bestreden beslissing dient te
      worden vernietigd wegens schending van het
      gelijkheidsbeginsel.
    
    
    
      Dat oordeel leidt er tevens toe dat gedaagde aan appellante
      het door haar gestorte griffierecht dient te vergoeden,
      alsmede dat er aanleiding is om gedaagde op de voet van
      artikel 8:75 van de Awb in verbinding met het Besluit
      proceskosten bestuursrecht te veroordelen in de proceskosten
      van appellante.
    
    
    Mitsdien moet worden beslist als volgt.
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    
      Vernietigt de aangevallen uitspraak en de bestreden
      beslissing;
      Veroordeelt gedaagde in de proceskosten van appellante in
      eerste aanleg en in hoger beroep ten bedrage van
      f 1.420,-- voor het geding in eerste aanleg en f 1.775,-- voor
      het geding in hoger beroep;
      Bepaalt dat gedaagde aan appellante het door haar in eerste
      aanleg en in hoger beroep gestorte griffierecht ten bedrage
      van f 1.000,-- in totaal vergoedt;
    
    
    
      Aldus gegeven door mr G.P.A.M. Garvelink-Jonkers als
      voorzitter en mr L.J.A. Damen en prof. dr E.M.H. Hirsch Ballin
      als leden, in tegenwoordigheid van mr H.D. Wolthuis als
      griffier en uitgesproken in het openbaar op 13 maart 1997.
    
    
    
    (get.) G.P.A.M. Garvelink-Jonkers.
    
    (get.) H.D. Wolthuis.
    
    
      HL
      403