ECLI:NL:CRVB:1995:ZB2679, Centrale Raad van Beroep, 06-06-1995, AAW 93/1185
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1995-06-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht

Samenvatting: Referteperiode; perioden arbeidsongeschiktheid.

AAW 1993/1185
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in het geding tussen:
    
    A., wonende te B., eiser,
    
    en
    
    
      het bestuur van de Bedrijfsvereniging voor Tabakverwerkende en Agrarische
      Bedrijven, gedaagde.
    
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING
    
    
      Namens eiser is mr P. Marie, advocaat te Utrecht, op bij beroepschrift
      aangegeven gronden in hoger beroep gekomen van een door de
      arrondissementsrechtbank te Rotterdam onder dagtekening 6 augustus 1993
      tussen partijen gegeven uitspraak, waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    Gedaagde heeft vragen beantwoord en nadere stukken ingezonden.
    
    
      Het geding is behandeld ter terechtzitting van de Raad
      op 9 mei 1995, waar voor eiser is verschenen
      mr M.J. Klinkert, kantoorgenoot van mr Marie voornoemd, terwijl voor
      gedaagde is verschenen mr H. de Jong, werkzaam bij het Gezamenlijk
      Uitvoeringsorgaan.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Met ingang van 1 januari 1994 is de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in
      werking getreden en de Beroepswet gewijzigd. De in dit kader gegeven
      wettelijke regels van overgangsrecht brengen echter mee dat op het
      onderhavige hoger beroep moet worden beslist met toepassing van het
      procesrecht zoals dat luidde vóór 1 januari 1994, behoudens wat betreft de
      mogelijkheid van vergoeding van proceskosten als geregeld in artikel 8:75
      van de Awb.
    
    
    
      Bij de bestreden beslissing van 25 november 1991 heeft gedaagde de
      uitkering van eiser ingevolge de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (AAW),
      welke laatstelijk werd berekend naar een mate van arbeidsongeschiktheid
      van 25 tot 35% (bedoeld zal zijn: 35 tot 45%), met ingang van  1 december 1991
      ingetrokken, onder overweging dat de mate van zijn arbeidsongeschiktheid
      met ingang van die datum minder dan 25% was.
    
    
    In geding is de vraag of deze beslissing in rechte stand kan houden.
    
    
      Op grond van het navolgende beantwoordt de Raad deze vraag, evenals de
      eerste rechter, bevestigend.
    
    
    
      Blijkens de aan de bestreden beslissing ten grondslag liggende gegevens van
      de Gemeenschappelijke Medische Dienst (GMD) berust de beslissing op een
      beoordeling volgens welke eiser, die laatstelijk werkzaam was als
      zelfstandig landbouwer en in de loop van 1989 zijn bedrijf heeft verkocht,
      op de datum in geding in staat was met passende werkzaamheden in loondienst
      een zodanig inkomen te verwerven dat in vergelijking met het voor hem
      geldende maatmaninkomen geen voor de toepassing van de AAW relevant verlies
      aan verdiencapaciteit resteert.
    
    
    
      Wat betreft het medisch aspect van de in geding zijnde beoordeling kent ook
      de Raad doorslaggevende betekenis toe aan de op verzoek van de eerste
      rechter door de longarts G.G.M. Versijp en de orthopaedisch chirurg
      B.F. van den Bosch op 4 september 1992 en 17 november 1992 respectievelijk
      op 16 april 1993 omtrent eiser uitgebrachte rapporten.
    
    
    
      Uit genoemde rapporten komt met een genoegzame mate van zekerheid naar
      voren dat de belastbaarheid van eiser door de verzekeringsgeneeskundige van
      de GMD niet is onderschat en dat eiser op de datum in geding in staat
      moet worden geacht de hem voorgehouden functies te vervullen.
    
    
    
      In hoger beroep is namens eiser onder meer naar voren gebracht dat bij het
      vaststellen van de voor eiser geldende beperkingen ten onrechte geen
      rekening is gehouden met eisers psychische problematiek.
    
    
    
      Bij schrijven van 4 oktober 1994 heeft gedaagdes verzekeringsgeneeskundige
      J.P. Janssen op deze stelling gereageerd. Hieruit blijkt onder meer dat
      door de verzekeringsgeneeskundige van de GMD bij het opstellen van het voor
      eiser geldende belastbaarheidspatroon wel degelijk rekening is gehouden met
      een psychische component, in die zin dat daarbij is uitgegaan van een
      beperkte psychische draagkracht, hetgeen tot uitdrukking is gebracht door
      het aangeven in dat belastbaarheidspatroon van een aantal psychische
      beperkingen. Voorts is  erop gewezen dat de verzekeringsgeneeskundige bij
      het vaststellen van eisers beperkingen zich mede heeft kunnen baseren op
      een uitgebreid expertiseverslag d.d. 18 juli 1986 van de psychiater A.P.K. van Eekeren.
    
    
    
      De Raad is, alle beschikbare medische gegevens overziende, en daarbij gelet
      op de omstandigheid dat eiser ter onderbouwing van zijn eigen opvatting
      geen medische gegevens heeft aangedragen die zouden wijzen in de richting
      van een verslechtering van zijn psychische gezondheidssituatie op de datum
      in geding ten opzichte van die ten tijde van het onderzoek door voornoemde
      psychiater in 1986, niet tot het oordeel kunnen geraken dat er sprake is
      van zodanige beperkingen op het psychische vlak dat eiser als gevolg
      daarvan op de datum in geding buiten staat zou moeten worden geacht de door
      de GMD geselecteerde werkzaamheden te verrichten.
    
    
    
      Voorts kan de Raad eiser niet volgen in diens grief dat functies in
      loondienst aan hem, als voormalig zelfstandig landbouwer, niet in
      billijkheid zijn op te dragen. Naar de Raad reeds vaker als zijn oordeel
      heeft doen blijken brengt het enkele feit van bedrijfsbeëindiging met
      zich dat aan een alsdan voormalig zelfstandige ook functies in loondienst
      kunnen worden voorgehouden ter bepaling van diens resterende
      verdiencapaciteit. Anders dan namens eiser bepleit maakt de lange duur dat
      eiser als zelfstandig agrariër werkzaam is geweest dit oordeel niet
      anders. Datzelfde geldt voor eisers leeftijd, in welk verband de Raad
      opmerkt dat in het kader van de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling
      leeftijd op zich geen relevant criterium vormt ter beantwoording van de
      vraag of functies in billijkheid zijn op te dragen, terwijl voorts gesteld
      noch gebleken is dat ten aanzien van de voor eiser geschikt geachte
      functies een functionele leeftijdsgrens zou gelden.
    
    
    
      De derde namens eiser opgeworpen grief betreft de vaststelling van het
      voor eiser geldende maatmaninkomen. Dienaangaande overweegt de Raad als
      volgt.
    
    
    
      Eiser is in 1987 voor zijn werkzaamheden als zelfstandig landbouwer
      uitgevallen. Zoals de Raad eerder in zijn jurisprudentie tot uitdrukking
      heeft gebracht, onder meer in zijn uitspraak, gepubliceerd in RSV 1993/298,
      dient bij de bepaling van het maatmaninkomen van een zelfstandige voor
      de gevallen waarin dat praktisch mogelijk is, steeds als uitgangspunt te
      gelden de door de fiscus aanvaarde netto-winst over de laatste drie
      boekjaren voor  het intreden van de arbeidsongeschiktheid; die winstcijfers
      dienen eerst afzonderlijk geïndexeerd te worden naar de in geding
      zijnde datum, waarna de som van de geïndexeerde winstcijfers vervolgens
      door het getal drie wordt gedeeld.
    
    
    
      In genoemde uitspraak heeft de Raad tevens aangegeven welke methode dient
      te worden gevolgd in gevallen waarin de arbeidsongeschiktheid is ingetreden
      in de loop van het derde, tweede of eerste boekjaar van het bestaan van de
      onderneming. De Raad heeft daarbij onder meer overwogen dat het niet juist
      is om voor de vaststelling van het maatmaninkomen mede inkomensgegevens uit
      het bedrijf van de betrokken verzekerde in aanmerking te nemen die
      betrekking hebben op de periode na het intreden van de arbeidsongeschiktheid.
    
    
    
      De Raad is van oordeel dat de hiervoor weergegeven regels niet zonder meer
      kunnen worden toegepast in het geval van eiser. Uit de ter beschikking
      staande gegevens komt namelijk naar voren dat eiser - die van 1976 tot mei
      1984 samen met zijn broer in vennootschapsverband een landbouwbedrijf
      exploiteerde en na splitsing van dat bedrijf in 1984 met een eigen
      landbouwbedrijf is doorgegaan - wegens arbeidsongeschiktheid al eerder een
      gedeeltelijke uitkering ingevolge de AAW ontving, berekend naar een mate
      van arbeidsongeschiktheid van 45 tot 55%, in het tijdvak vanaf 7 mei 1984 tot aan
      1 mei 1986. Met ingang van laatstgenoemde datum werd die uitkering
      ingetrokken omdat de arbeidsongeschiktheid was afgenomen tot minder dan 25%.
    
    
    
      Geconstateerd kan worden dat in de volgens de hiervoor vermelde regels in
      aanmerking te nemen referteperiode van drie jaar voorafgaande aan het
      intreden van zijn arbeidsongeschiktheid in 1987, te weten de jaren 1984,
      1985 en 1986, twee jaren (1984 en 1985) zijn gelegen waarin eiser
      gedurende de volle periode waarin hij werkzaam was in het na de
      bedrijfssplitsing ter hand genomen eigen bedrijf, gedeeltelijk
      arbeidsongeschikt is geweest, en een jaar (1986) waarin hij gedurende
      enkele maanden gedeeltelijk arbeidsongeschikt is geweest.
    
    
    
      De Raad is van oordeel - en acht het in lijn te liggen met zijn hiervoor
      weergegeven jurisprudentie - dat bij de vaststelling van het maatmaninkomen
      in het geval van eiser de inkomensgegevens over de jaren 1984 en 1985
      buiten aanmerking worden gelaten. Eiser is in die jaren gedurende de volle
      periode gedeeltelijk arbeidsongeschikt geweest, in verband waarmee het in
      die jaren verworven  inkomen naar het oordee l van de Raad niet geacht kan
      worden een representatief beeld te geven van de verdiencapaciteit die
      eiser als volledig gezonde in zijn bedrijf zou kunnen verwerven.
    
    
    
      Hieruit volgt dat in beginsel alleen de winst over het jaar 1986 maatgevend
      kan worden geacht.
    
    
    
      Wat betreft het jaar 1986 geldt evenwel dat ook daarin sprake is geweest
      van gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid, zij het slechts gedurende een
      deel van dat jaar.
      Om een zo reëel mogelijk beeld te krijgen van eisers maatgevende inkomen
      acht de Raad het aangewezen de in 1986 behaalde winst toe te rekenen aan
      het tijdvak waarin eiser niet arbeidsongeschikt is geweest alsmede, voor
      een met de mate van de resterende arbeidsgeschiktheid corresponderend
      deel, aan de periode waarin hij gedeeltelijk arbeidsongeschikt is geweest.
    
    
    
      Dat komt erop neer dat de winst ten bedrage van
      f 25.418,51 die eiser in het jaar 1986 heeft behaald, wordt herleid naar
      een maandinkomen waarbij eisers arbeidsprestatie in de maanden mei tot en
      met december, op 100% en in de maanden januari tot en met april op 50%
      wordt gesteld en de winst dienovereenkomstig aan die maanden wordt
      toegerekend. Het per maand omgerekende maatmaninkomen wordt aldus gevonden
      door de jaarwinst van 1986 te delen door 10, hetgeen resulteert in een
      bedrag van f 2.541,85.
    
    
    
      Naar aanleiding van hetgeen namens eiser dienaangaande naar voren is
      gebracht overweegt de Raad nog dat het (hogere) inkomen dat eiser tot mei
      1984 en in de jaren daarvoor ontving uit het nog ongesplitste bedrijf, in
      het kader van de onderhavige beoordeling niet in aanmerking kan worden
      genomen. De Raad merkt hierbij op dat gesteld noch gebleken is dat bedoelde
      splitsing en de beslissing van eiser door te gaan met een eigen bedrijf
      van een bescheidener omvang en navenant bescheidener inkomsten iets van
      doen hebben gehad met eisers gezondheidssituatie. De Raad ziet dan ook
      geen aanleiding af te wijken van zijn vaste jurisprudentie dat als maatman
      dient te worden aangemerkt degene die dezelfde arbeid verricht als de
      verzekerde laatstelijk verrichtte voor het intreden van de
      arbeidsongeschiktheid. In eisers geval is dit degene die alleen - en niet
      in een maatschap - een landbouwbedrijf exploiteert en werkzaamheden als
      loonwerker verricht.
    
    
    
      De Raad stelt ten slotte vast dat het hiervoor vastgestelde
      maatmaninkomen weliswaar niet is geïndexeerd naar de datum in geding, doch
      dat niet aannemelijk is dat indexering naar de datum in geding een zodanig
      maatmaninkomen zal opleveren dat dit, afgezet tegen de mediane loonwaarde
      verbonden aan de voor eiser passend te achten functies, een voor de AAW
      relevante mate van arbeidsongeschiktheid oplevert. Het maatmaninkomen zou
      dan met meer dan 22% moeten worden verhoogd.
    
    
    
      Uit het vorenoverwogene volgt dat eisers grieven niet kunnen slagen en dat
      de aangevallen uitspraak voor bevestiging in aanmerking komt.
    
    
    
      De Raad acht geen termen aanwezig om toepassing te geven aan het bepaalde
      in artikel 8:75 van de Awb.
    
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    Bevestigt de aangevallen uitspraak.
    
    
      Aldus gegeven door mr K.J.S. Spaas als voorzitter en
      mr M.M. van der Kade en mr J.W. Schuttel als leden, in tegenwoordigheid van
      mr B. Serno als griffier.
    
    
    
      Uitgesproken in het openbaar op 6 juni 1995 door
      mr M.M. van der Kade als voorzitter, in tegenwoordigheid van voornoemde
      griffier.
    
    
    (get.) M.M. van der Kade.     (get.) K.J.S. Spaas.
    
    (get.) B. Serno.