Behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (29658)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 710-720

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

31-01-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 14, pagina 710-720

17-01-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29658Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat over de Nota Ruimte (29435)Pagina 720-734
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (29658)Pagina 734-743
Behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (29658)Pagina 710-720
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht accountantsorganisaties (29658)Pagina 757-760
Presentie en opening (dinsdag 17 januari 2006)Pagina 709-710
Lijst van besluiten (dinsdag 17 januari 2006)Pagina 769-770
Behandeling van: - het wetsvoorstel Regels met betrekking tot zuinig en doelmatig ruimtegebruik en optimale leefomgevingskwaliteit in stedelijk en landelijk gebied en met betrekking tot coördinatie van procedures (Interimwet stad-en-milieubenadering) (29871); - het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten in verband met de implementatie van Richtlijn 2003/123/EG van de Raad van de Europese Unie van 22 december 2003 tot wijziging van Richtlijn 90/435/EEG betreffende de gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten (30031); - het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enige andere wetten in verband met de implementatie van richtlijn nr. 2003/41/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 3 juni 2003 betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (PbEG L 235/10) (30104)Pagina 710-710
Voortzetting van het debat over de Nota Ruimte (29435)Pagina 760-769
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 17 januari 2006)Pagina 770-772
Voortzetting van het debat over de Nota Ruimte (29435)Pagina 743-756

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wet
toezicht accountantsorganisaties (29658).De voorzitter:Ik heet minister Zalm welkom in ons midden en wens ook hem een goed jaar
toe.De beraadslaging wordt geopend.De heer Rabbinge (PvdA):Mevrouw de voorzitter. De Wet toezicht accountantsorganisaties, wetsvoorstel
29658, kent een lange geschiedenis. Ook sedert de goedkeuring met algemene
stemmen in de Tweede Kamer op 28 juni 2005 zijn er nog enkele problemen
gerezen die zullen moeten worden beantwoord en afgerond in de discussie die
wij vandaag voeren.De redenen om met deze wettelijke regeling te komen, is gelegen in de
schending van het vertrouwen in de accountant als gevolg van boekhoudaffaires
in veelal internationaal opererende beursfondsen. Daar zal dan ook in de eerste
plaats meer zekerheid ten behoeve van het publiek moeten worden verschaft.
In de memories van toelichting en van antwoord gaat de regering daar uitgebreid
en adequaat op in. In de schriftelijke inbreng zijn veel vragen ingebracht.
Dat zou je enigszins kunnen verbazen gezien de uitgebreide behandeling in
de Tweede Kamer. Bovendien zijn daar zo'n dertig amendementen ingediend, waarvan
het merendeel is ingetrokken. Ook de door deze Kamer ingebrachte schriftelijke
vragen zijn door de regering uitgebreid, helder en goed beantwoord. Daarvoor
wil ik namens mijn fractie onze waardering en complimenten uitspreken in de
richting van de regering en de ambtenaren.Er is goed geluisterd en ook goed overleg gevoerd met deskundigen, de
Raad van State en ook de organisaties van accountants, zowel met de organisatie
van registeraccountants, de NIVRA, als met de orde van accountants-administratieve
consulenten, de NOvAA. Weliswaar zijn er enige verschillen van opvatting tussen
die organisaties die te maken hebben met de verschillende doelgroepen waarvoor
zij werken, doch de regering is daar door de bank genomen op een goede wijze
mee omgegaan.Ik zou hiermee wellicht kunnen volstaan, ware het niet dat er na de schriftelijke
beantwoording toch nog enkele vragen overblijven die mede zijn voortgekomen
uit de ogenschijnlijke verschillen in taakopvatting van de Autoriteit Financiële
Markten, de AFM, en de regering. Die AFM gaat een prominente rol spelen bij
de uitvoering van deze wet en zal vooral dat toezicht op de accountants moeten
realiseren. Wij hebben dus nog enkele vragen, maar die laten onverlet dat
de fractie van de PvdA, vanwege de gewenste publieke controle op een aantal
zaken, zij het lang niet alle, en de goede afbakening van publieke en private
verantwoordelijkheid, dit wetsvoorstel als een verbetering van het toezicht
ziet en het daarom ook zal ondersteunen.Terecht stelt de regering dat de reikwijdte van het onafhankelijke toezicht
wordt beperkt tot het domein van de wettelijke controle, de wettelijke verklaring
die moet worden afgegeven. De brede functie van de accountant – dus
ook al die taken die vallen buiten de wettelijke controle – wordt geborgd
door de bestaande beroepsorganisaties. Ook dat is wettelijk namelijk via de
Wet op de Accountants-Administratieconsulenten (Wet AA) en de Wet op de registeraccountants
(Wet RA) geregeld, maar de beroepsorganisaties zijn daar primair zelf verantwoordelijk
voor. Er moet nu een nieuw evenwicht ontstaan tussen zelfregulering, waar
mogelijk en passend, en de inzet van het middel van het vergunningenstelsel
en het publieke toezicht van de AFM.De toekenning van vergunningen is in handen gegeven van de AFM. Daarbij
rijst een vraag. Het lijkt erop dat de opvatting van de AFM een precieze is:
er wordt alleen een vergunning verstrekt aan een accountant als de wettelijke
controlerende taak actief wordt verricht. Als dat niet het geval is, komt
er geen vergunning. Dat lijkt strijdig met de rekkelijke opvatting van de
regering in antwoord op vragen die mede zijn ingegeven door de organisaties
van accountants. Daar zegt de regering dat vergunningen ook moeten kunnen
worden gegeven aan accountants die beschikken over de kwalificaties en mogelijkheden,
doch die het accent van hun werkzaamheden vooral hebben liggen bij de bredere, adviserende taak. Ook zij moeten dus kunnen worden toegelaten
tot de beroepsorganisaties en daarmee latent taken ter controle uitoefenen.
Dit is vaak het geval bij de accountants die zich hebben georganiseerd binnen
de NOvAA en die het zwaartepunt van hun activiteit vooral bij het midden-
en kleinbedrijf hebben liggen. Ik vraag de regering, wat meer duidelijkheid
te scheppen over de vergunningverlening. Indien de rekkelijke opvatting van
de regering wordt gehanteerd, vraag ik haar om de AFM daarover te informeren.
Er ontstaat nu een situatie waarin de AFM zegt dat zij de vergunningen niet
verstrekt terwijl de regering vindt dat de AFM dat wel moet doen. Het is dus
goed om kaders te scheppen en helderheid te verschaffen over de te verrichten
taken van de AFM.Een tweede vraag heeft betrekking op de reikwijdte van de richtlijn en
het voornemen om het onafhankelijke publieke toezicht uit te breiden tot vrijwillige
controles. Volgens de regering impliceert dit niet dat hiermee een nieuwe
beroepsgroep onder toezicht wordt geplaatst. Hoe moet dit dan worden geïnterpreteerd
in het licht van de met het wetsvoorstel en de voorgenomen algemene maatregel
van bestuur ingezette lijn? Dat houdt toch in dat er een sterkere en door
mijn fractie ondersteunde lijn van controle wordt ingezet teneinde de publieke
belangen te dienen? Vanzelfsprekend dient te worden gewaakt voor vergroting
van de omvang van de administratieve lasten. Dat staat buiten kijf. De regering
zou daarop extra moeten letten bij de invoering van het wetsvoorstel. Het
gaat natuurlijk om handhaafbaarheid, doelmatigheid en doeltreffendheid en
om het realiseren van een aantal doelen dat ook in de memorie van toelichting
wordt uiteengezet. Ik zou daarover graag wat helderheid krijgen, omdat het
nu een beetje vaag blijft.Een derde vraag heeft betrekking op de gedifferentieerde aanpak die de
AFM volgens de regering zal hanteren. In gevallen waarin sprake is van een
lager risicoprofiel zal worden gewerkt met een zogenaamde quick-scanbenadering.
In artikel 48 van het wetsvoorstel wordt dit besproken, maar noch in de memorie
van toelichting, noch in de memorie van antwoord wordt duidelijk hoe dat dan
zal verlopen. Gerept wordt over een vragenformulier. Dat lijkt wel erg weinig.
Het lijkt ook enigszins naïef om te denken dat het daarmee kan worden
afgedaan. Een en ander heeft natuurlijk te maken met de terechte vrees voor
additionele toezichtskosten, maar bij de differentiatie kan op een zodanige
wijze worden gewerkt dat niet op alle slakken zout wordt gelegd, maar wel
de grote problemen worden aangepakt zodat de controlerende taak op een goede
wijze kan worden uitgeoefend. Daarom wil mijn fractie van de regering ook
op dit punt wat verduidelijking.Een vierde vraag van de PvdA-fractie heeft betrekking op de permanente
educatie van de beroepsgroep en de aantrekkelijkheid van het beroep. In eerste
instantie hadden wij de vrees, voortkomende uit de gesprekken met de beroepsorganisaties,
dat de aantrekkelijkheid van het beroep door deze wettelijke regeling zou
afnemen. De regering heeft die vrees wat weggenomen. Toch verzoeken wij haar
wel, hier zeer alert op te zijn. Als er aanvullende eisen en kwalificaties
aan de beroepsgroep worden gesteld, moeten die ook door de accountantsorganisaties
worden gewaarborgd. In dat verband vragen wij ons af of de regering denkt
aan een systeem analoog aan dat wat wij bij de medische beroepen kennen: het
zogenaamde BIG-register. Als je dingen niet meer doet, vlieg je eruit omdat
je dan in feite de handvaardigheid niet meer bezit.De vijfde vraag heeft betrekking op de vier taken van de accountants die
in de memorie van toelichting worden uiteengezet en die ook in het wetsvoorstel
worden genoemd. De regering maakt duidelijk dat alleen taak A – werkzaamheden
gericht op het verstrekken van de accountantsverklaring, de zogenaamde wettelijke
verklaring – onder het onderhavige wetsvoorstel valt en de overige taken,
dus B tot en met D, er niet onder vallen doch door de Wet RA en de Wet AA
worden ondervangen. Dat blijft dan toch weer een beetje kwestieus, vooral
omdat in de taken B en C wel verwezen wordt naar wettelijk verplichte taken
die weliswaar niet generiek maar specifiek zijn. Hoe verhoudt dit zich tot
elkaar? Hoe zit het met die verschillen? Is het gradueel en moet het van geval
tot geval worden beoordeeld, of is er een heel duidelijke en heldere demarcatielijn?
Dat is van belang omdat je anders heel veel conflicten zult krijgen over de
vraag wie over wat gaat.De zesde vraag heeft toch weer betrekking op de gevolgen van de nieuwe
regelgeving voor de positie van met name de AA-accountant. Van de RA-accountants
ontvangen wij niet veel commentaar. Zij staan kennelijk volledig achter deze
wettelijke regeling. Dat komt ook doordat die beroepsgroep vooral in goede
zin wordt getroffen door deze wettelijke regeling. Voor de AA-accountants
is dat veel minder het geval. De regering gaat wel in op de positie van de
AA-accountant. Zij is met de PvdA-fractie van mening dat de richtlijn ook
op de bij de NOvAA aangesloten accountants van toepassing moet zijn, dus niet
alleen op de RA-accountants. De verhouding met de door de NOvAA ingestelde
Raad van Toezicht Beroepsuitoefening voor de AA's en de door de AFM vervulde
toezichthoudende taken, dient in dit licht werkende weg verder te worden ontwikkeld.Het is niet verstandig om van tevoren alle details te willen regelen,
sterker nog: men moet het ook niet op voorhand in alle detail willen regelen.
Toch is het zaak, dit te zijner tijd beter vast te leggen. Om die reden vraagt
de PvdA-fractie de regering om een en ander te zijner tijd, bijvoorbeeld over
twee jaar, te evalueren en nader te bezien of er geen betere en duidelijker
afspraken dienen te worden gemaakt over de rol van de eigen beroepsorganisatie
en de AFM. Voorts is het van belang of de onder 1 gestelde vraag over de vergunningen
nog een nadere uitwerking en herziening behoeft. In dat verband is het dan
ook van belang, te weten of de regering van zins is om bij de uitleg van artikel
48 zelf het initiatief te nemen, nu het er naar uitziet dat er tussen de beroepsorganisaties
en de AFM onenigheid of wellicht onduidelijkheid bestaat over de te verrichten
taken, de competenties en de rol bij het toekennen van vergunningen.Ten zevende wil de PvdA-fractie van de regering een nadere uiteenzetting
van het tuchtrecht en het klachtrecht. Daarop wordt uitgebreid ingegaan in
zowel de memorie van toelichting als de memorie van antwoord. Mijn fractie
stelt het echter toch aan de orde, mede in het licht van het wetvoorstel Nieuwe
regels inzake tuchtrechtspraak ten aanzien van accountants (30397) dat op
dit moment wordt behandeld in de Tweede Kamer. Is het niet beter om dit wetsvoorstel
in samenhang met het onderhavige wetsvoorstel te behandelen en een eventuele
invoering van het voorliggende wetsvoorstel te harmoniëren met het wetsvoorstel
inzake het tuchtrecht?Ten slotte wil ik nog iets zeggen over toezicht op toezicht. Dit neemt
hand over hand toe en er komen steeds meer toezichthoudende organisaties.
Het is de vraag of dit wel de juiste weg is en of de beroepsorganisaties op
termijn toch weer hun verantwoordelijkheid nemen en het imago en de integriteit
die zij eertijds uitstraalden weer weten te verwerven, zodanig dat het niet
meer nodig is dat Big Brother – de AFM – het toezicht houdt. Dit
is een algemeen verschijnsel dat de PvdA-fractie signaleert en het is de vraag
of dit een gewenste ontwikkeling is. Er ontstaat een vermeerdering van administratieve
lasten en er is sprake van een onduidelijke eigen verantwoordelijkheid. Om
deze reden vragen wij hierover een bespiegeling van de regering.De PvdA-fractie acht de invoering van dit wetsvoorstel een goede zaak,
maar vindt nadere precisering en uitwerking zoals gevraagd, nodig. Daarom
wachten wij met grote belangstelling het antwoord van de regering af.De heer Doek (CDA):Voorzitter. Vandaag behandelen wij een wetsvoorstel dat onderdeel is van
een serie wetsvoorstellen die alle beogen het vertrouwen van de samenleving
in de financiële sector te herstellen. Het stemt de CDA-fractie treurig
dat het daarbij ook nodig is gebleken om het toezicht op de accountants opnieuw
vorm te geven. Immers, deze beroepsgroep heeft meer dan honderd jaar door
middel van eigen normstelling en handhaving van die normen, gepaard aan een
goed eigen opleidingskader, het vertrouwen van de samenleving genoten. De
CDA-fractie is tegen die achtergrond dan ook blij met de gekozen aanpak: de
normstelling met betrekking tot vakbekwaamheid, onafhankelijkheid, objectiviteit,
integriteit en transparantie van de accountantsverklaring in de wet, de uitwerking
in het besluit en voorts in de eigen verordeningen van de beide beroepsorganisaties.
Met name de borging van de kwaliteit blijft primair een zaak van de accountants
zelf.De aanleiding voor dit wetsvoorstel is onder meer gelegen in de diverse
boekhoudschandalen van de afgelopen jaren, welke ook aan Nederland jammer
genoeg niet zijn voorbijgegaan. Ik noem Ahold, maar ook Parmelat, naar aanleiding
waarvan de samenleving terecht vragen stelt over de rol van de accountant.Onze fractie heeft begrip voor de reactie van vele kleinere, vaak AA-kantoren
en hun beroepsorganisatie NovAA. Deze betrokkenen, die waarschijnlijk part
noch deel hebben gehad aan de verschijnselen die geleid hebben tot deze wet,
worden ook geconfronteerd met de gevolgen van deze wetgeving. Maar ook deze
categorie van accountants zal begrijpen dat geen onderscheid te maken valt
tussen RA- en AA-accountants die wettelijke controles bij uitsluiting van
anderen mogen uitoefenen.Overigens maakt ook de ontwerprichtlijn waarop deze wet vooruitloopt en
waarmee het Europees Parlement op 28 september 2005 akkoord is gegaan
dit onderscheid niet.Ook ik dank de minister en zijn ambtenaren voor de uitvoerige beantwoording
van de door mijn fractie in het voorlopig verslag aan de orde gestelde punten.
Op een aantal punten wil ik nog nader ingaan. Ik noem de vergunningverlening
door de AFM en het verschil van opvatting over de verlening daarvan aan organisaties
die niet direct wettelijke controles verzorgen. De heer Rabbinge wees ook
hierop en mijn fractie onderschrijft dit punt graag. Ook wij zijn benieuwd
naar de reactie van de regering. Verder noem ik de datum van inwerkingtreding
van deze wet, de evaluatie, een klokkenluiderregeling en een commissie eindtermen
voor de accountantsopleiding.Dit wetsvoorstel behelst onder meer een grote verandering op het gebied
van het klacht- en tuchtrecht. De uitwerking hiervan is opgenomen in het op
5 december 2005 bij de Tweede Kamer ingediende wetsvoorstel Nieuwe regels
inzake tuchtrechtspraak ten aanzien van accountants, (de Wet tuchtrechtspraak
accountants). Op meerdere plaatsen in de memorie van antwoord aan deze Kamer
bij dit wetsvoorstel wordt vermeld dat de wet toezicht en de Wet tuchtrechtspraak
accountants gelijktijdig in werking treden. Betekent dit nu dat alle wetsartikelen
van de wet, die wij vandaag behandelen, pas in werking treden nadat wetsvoorstel
30397 hier is aangenomen? Graag vernemen wij het standpunt van de minister.
Als beide wetten gelijktijdig in werking treden, is het dan verstandig om
een datum aan te kondigen voor de tweede helft van 2006, zodat de beroepsgroepen
zich hierop goed kunnen voorbereiden?In artikel 45 is een evaluatie van deze wet voorzien, vijf jaar na inwerkingtreding
en vervolgens om de vijf jaar. De CDA-fractie vraagt de minister met name
aandacht voor de monitoring van de gevolgen van deze wet voor het beroep van
de accountant-administratieconsulent. Immers, deze groep van beroepsbeoefenaren
vervult met name voor het MKB een belangrijke rol en deze groep is bevreesd
dat de aantrekkingskracht voor hun beroepsgroep zal dalen. Kan de minister
toezeggen dat hij de gevolgen voor met name deze groep van accountants specifiek
zal monitoren en indien nodig vóór de afloop van de vijfjaarstermijn
daarover deze Kamer zal rapporteren?In het voorlopig verslag heeft mijn fractie aandacht gevraagd voor een
klokkenluidersregeling, zoals ook is opgenomen in de Sarbanes-Oxley Act 2002.
Ik dank de minister voor de uiteenzetting in de memorie van antwoord en de
daarin opgenomen verwijzing naar de code Tabaksblat met betrekking tot de
regeling bij beursvennootschappen. Op een vraag met betrekking tot dit wetsvoorstel
gaat de memorie van antwoord echter niet in, zodat ik nog even op dit punt
terugkom. Ons bereiken regelmatig geluiden dat medewerkers van accountantsorganisaties
deze organisaties verlaten omdat zij zich onder druk voelden staan of gezet
om zaken door de vingers te zien. Een uiterst treurige zaak. De CDA-fractie
vraagt de minister om met de beroepsorganisaties in overleg te treden over
de vraag of het instellen van een klokkenluidersregeling specifiek voor deze
beroepsgroep moet worden overwogen. Het is mij bekend dat een van de grote
vier accountantsorganisaties sinds december 2004 een regeling kent waarbij
werknemers, cliënten en derden desgewenst anoniem zaken aan de orde kunnen
stellen. Het lijkt mij verstandig als wij dit punt in het overleg met het
veld als norm voor de beroepsgroep kunnen introduceren.De CDA-fractie heeft in het voorlopig verslag aandacht gevraagd voor de
samenstelling van een in te stellen commissie eindtermen. In het antwoord
gaat de regering met name in op de door de beroepsorganisaties aan te leveren
beroepsprofielen. Daarnaast vermeldt de memorie van antwoord dat "bij
de samenstelling van de commissie eindtermen zeker rekening zal worden gehouden met de verschillende achtergronden van de beroepsorganisatie
en opleidingen". Mede gezien de reeds eerder door mij genoemde vrees
van NovAA en de bij haar aangesloten leden omtrent de gevolgen van deze wet
voor deze beroepsgroep hecht het CDA aan een vertegenwoordiging van leden
uit de beroepsgroep AA-accountants in de commissie eindtermen. Een dergelijke
vertegenwoordiging zal het draagvlak voor deze wet zeker vergroten.De CDA-fractie hecht eraan dat de minister dat in dit debat nog eens toezegt.
Wij wachten met vertrouwen het antwoord van de regering af.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Voorzitter. Ik voer het woord namens de fracties van de ChristenUnie en
de SGP. Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen gaat over de externe accountants
en over hun organisaties, maar het gaat over meer dan dat. Immers, de voorgestelde
regeling van toezicht op een zelfstandige professie markeert ook, en niet
voor het eerst, een ontwikkeling richting toezichtmaatschappij. Of, zoals
politicologen dat noemen, het is een voorbeeld van de verplaatsing van onze
democratie. Dat algemene thema kunnen wij vandaag niet volwaardig behandelen.
Ik stip het aan om aan te geven dat men enerzijds overtuigd kan zijn van de
noodzaak om hier toezicht te organiseren op het functioneren van een beroepsgroep,
belast met onder meer wettelijke taken, en het anderzijds kan betreuren dat
daarvoor kennelijk een zwaar opgetuigd systeem nodig is met een zelfstandige
toezichtautoriteit en een de facto onder curatele gestelde beroepsgroep.Hoewel ik mij niet zal verzetten tegen het wetsvoorstel, laat zich toch
niet de knagende vraag onderdrukken of wij hiermee de goede richting inslaan.
Heel algemeen gesteld, kan men bij een onvoldoende functioneren van een beroepsgroep
als de accountants twee oplossingsrichtingen inslaan. Allereerst die van de
voorgestelde wettelijke regeling waarin de geconstateerde gebreken extern
worden gerepareerd met publieke toezichtsmiddelen. De andere richting is het
versterken van het zelfreinigend vermogen, de professionaliteit en de autonomie
van de beroepsgroep. Ik denk dat die laatste richting op de lange duur waardevoller
is als dragend element van zelfregulering in een verantwoordelijke samenleving.
De minister zal misschien tegenwerpen dat dit toezicht nodig is, omdat het
hierbij gaat om een publiek belang. Dat laatste mag waar zijn, maar dat publiek
belang vergde in het verleden niet een dergelijk ingrijpend publiek toezicht,
zoals collega Doek zo-even al opmerkte.Dit is natuurlijk een algemene observatie, één die zich
keert tegen het uitdijende woud van toezichtsorganen, die op hun beurt voortdurend
vragen oproepen over aspecten van de ministeriele verantwoordelijkheid. Ik
hoop – en daar moet ik thans mee volstaan – dat het aangekondigde
rapport van de Algemene Rekenkamer voldoende materiaal zal bieden voor een
meer principiële bezinning op die toezichtsmaatschappij.De werkelijkheid is natuurlijk ook dat er niet zo veel vrije nationale
regelruimte meer bestaat. Het wetsvoorstel implementeert niet slechts Europese
voorschriften, maar verdisconteert ook de extraterritoriale werking van Amerikaanse
wetgeving. De accountant, of hij dit nu wil of niet, is een beroepsbeoefenaar
geworden in de global village. Is de toezichthouder, in dit geval de Autoriteit
Financiële Markten, voldoende geëquipeerd om vertrouwenwekkend toezicht
uit te oefenen? Daartoe heeft zij de laatste tijd in elk geval weinig bijgedragen.
De inmiddels fameuze lezing van bestuurslid Koster heeft voldoende aandacht
gekregen, in beide Kamers en van de minister. Dat hoeven wij niet over te
doen. De minister vindt dat AFM-bestuurders het recht hebben om hun mening
te uiten. Daarmee is naar mijn mening te weinig gezegd. In een artikel in
het Financieele Dagblad van 22 oktober lees ik dat het AFM-bestuur vindt
dat de AFM een verantwoordelijkheid heeft als opiniemaker. Daar ben ik niet
gelukkig mee. De AFM is een toezichtsorgaan. Wanneer deze autoriteit van mening
is dat wettelijk geregelde zaken anders moeten, bijvoorbeeld dat accountants
geen adviesbevoegdheid meer mogen hebben, dan kent de wet een voorziening
om die mening te bestemder plaatse te deponeren. Ik doel op de bepaling van
artikel 42 waarin staat dat de AFM de minister inlichtingen kan verstrekken "die
nodig zijn voor de beoordeling van de uitvoerbaarheid van algemene beleidsvoornemens
en voorgestelde wettelijke voorschriften". In deze bepaling is de meningsvrijheid
van de AFM functioneel begrensd. Dat betekent dus dat het ventileren van opvattingen
over zaken die in beleid of voorgenomen wetgeving niet zijn geagendeerd niet
de taak van de AFM is. Onderschrijft de minister deze zienswijze? In feite
is het een aangescherpte zienswijze na de gedachtewisseling hierover in de
Tweede Kamer en elders. Ik wijs ook nog op het overlegorgaan ex artikel 40
dat een reguliere mogelijkheid biedt opvattingen richting minister door te
geven. De AFM moet vertrouwen uitstralen en niet onrust stoken bij degenen
die van het toezicht van deze autoriteit afhankelijk zijn. Ik zie de minister
minzaam knikken. Ik hoop dat hij dat straks beargumenteerd aan de Handelingen
zou willen toevertrouwen. Hij begrijpt in elk geval de relevantie van mijn
vragen.Onduidelijk is nog gebleven hoe het nu staat met de regelgevende bevoegdheid
van de AFM. Op bladzijde 19 van de memorie lees ik in antwoord op vragen van
onze fracties dat de WTA de AFM niet de mogelijkheid geeft om regels te stellen.
Even verder op dezelfde bladzijde lees ik dat het van belang is dat de AFM
beleidsregels opstelt en openbaar maakt terzake van de inzet van handhavinginstrumenten.
Kan dit verduidelijkt worden?Belangrijker nog is dat aan het toezicht door de AFM een bevoegdheid van
sanctioneren verbonden is. De AFM kan dus straffen. Welnu, dan moet toch de
regel gelden dat uit de wet moet blijken bij welke normoverschrijding welke
sanctie hoort? Dat lijkt mij een elementaire eis van rechtszekerheid. Op dit
punt is de wet schimmig gebleven. De AFM kan ex artikel 52 aanwijzingen geven.
Daarover zal weinig misverstand ontstaan. Vervolgens kan de AFM op grond van
artikel 53 een last onder dwangsom opleggen. Onmiddellijk volgt dan dat de
minister regels kan stellen terzake van de uitoefening van die bevoegdheid.
In artikel 54 staat dat de AFM een bestuurlijke boete kan opleggen. Ook daarop
volgt weer dat de minister, nu in overeenstemming met zijn collega van Justitie,
regels kan stellen. En in artikel 55 staat dat het bedrag van de bestuurlijke
boete wordt bepaald bij algemene maatregel van bestuur. Twee zaken zijn hierbij
onduidelijk gebleven. Allereerst waartoe de AFM nu eigenlijk bevoegd was,
want de minister kan hem regelgevend voorschriften geven. En ten tweede, daarmee nauw samenhangend, krijgt de accountantsorganisatie geen
inzicht in de ernst van een eventuele normoverschrijding of anders gezegd,
in de risico's die men loopt. De accountant leest slechts dat hij een risico
van sanctie loopt, maar verneemt niets over de hoogte ervan. Graag krijg ik
hierop een verduidelijking.Hierop aansluitend is er nog een punt waarover ik opheldering zou willen.
In artikel 64 staat dat in geval van een onrechtmatig doen voorkomen alsof
men over een vergunning beschikt waar die in werkelijkheid door de AFM is
geweigerd, in het geval van het niet opvolgen van een aanwijzing en wanneer
een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete is opgelegd, de AFM dit
ter openbare kennis kan brengen. Waarom staat hier ongeclausuleerd een kan-bepaling?
Is niet eigen aan het publieke belang gemoeid met dit toezicht, dat de hoofdregel
dient te zijn dat bij sanctionering openbaarmaking hoort? Nu laat de wet toe
dat de AFM alles in stilte afhandelt. Ik verwacht niet dat dit gebeuren zal,
maar wettelijk kan het. En dat kan toch nooit de bedoeling zijn? Waarom dan
toch aan de AFM deze vergaande bevoegdheid gegeven?In het Financieele Dagblad van 19 oktober wijst de Tilburgse hoogleraar
Bouwens op het belang dat accountantsorganisaties hebben dat zij voor hun
omzet niet te afhankelijk worden van een individuele klant. Dat lijkt me verstandig,
maar hier ligt geen verantwoordelijkheid van de wetgever of de toezichthouder.
Dat ligt anders bij het andere advies van deze hoogleraar, namelijk dat de
AFM er op zou moeten toezien dat niet de raad van bestuur de opdrachtgever
van de accountant moet zijn, maar de raad van commissarissen. Hij wijst erop
dat uit onderzoek blijkt dat hoe sterker de raad van commissarissen is, hoe
kleiner de kans is dat de accountant ondernemingspraktijken accepteert die
maatschappelijk onaanvaardbaar of toch op zijn minst onwenselijk zijn. Zijn
aanbeveling ligt in het verlengde van de aanbevelingen van een onderzoeksgroep
van wetenschappers van de Universiteit van Maastricht en de Erasmus Universiteit.
Zij constateerden dat de methodes waarmee accountants een bedrijf controleren
ongeschikt zijn om fraude door managers en werknemers op te sporen. Zij bevelen
aan het audit comittee, zoals bekend een subcommissie binnen de raad van commissarissen,
te versterken. Dit lijken mij gegevens die relevant zijn voor het werk van
de AFM. Mijn vraag is dan ook of de AFM dit kan voorschrijven en dus de accountantsorganisaties
de helpende hand kan bieden. Graag een antwoord.Door de VVD-fractie in dit huis is in het verslag de vraag gesteld of
het niet voor de hand ligt een eventuele aansprakelijkheidsbeperking in de
wet op te nemen. De relevantie van die vraag zal duidelijk zijn voor wie zich
het lot van Arthur Andersen, de accountant van het Amerikaans bedrijf Enron,
voor ogen haalt. Nee, zegt de regering, want een beperking van aansprakelijkheid
heeft geen positief effect op de kwaliteit van de controle. De accountant
die zijn werk goed doet, heeft niets te vrezen. Dat klinkt redelijk, maar
is dat ook nog het geval bij zo'n uitvoerig stelsel van wettelijk toezicht?
Is het feit van dat toezicht geen argument om de aansprakelijkheid te beperken?
Is er ook niet zoiets als aansprakelijkheid van de toezichthouder? Mag ik
op deze juridische vragen een antwoord?Onbevredigend blijf ik het vinden dat op basis van een en dezelfde wettelijke
regeling de externe accountant wel en de interne en openbare accountant niet
verplicht is fraude te melden. Nu kan het zijn dat het in de praktijk niets
uitmaakt of die verplichting voortvloeit uit de wet of uit de regelgeving
van de beroepsorganisaties. Ik herinner eraan dat de regering zelf stelt (bladzijde
24 van de memorie van antwoord) dat opneming in de wet het voorschrift aan
kracht doet winnen. Om mogelijke verschillen toch in beeld te krijgen wil
ik graag weten wat er gebeurt, en wel voor alle types accountants, als die
verplichting wordt genegeerd, als dus een gesignaleerde fraude niet wordt
gemeld. In paragraaf 5.2 die gaat over de handhaving, lees ik echter niets
over sanctionering van een externe accountant die een fraude niet meldt. In
de artikelen 53 en 54, die gaan over de last onder dwangsom en de bestuurlijke
boete, vind ik geen verwijzing naar artikel 26, het artikel dat gaat over
de fraudemelding. Is hier wellicht sprake van een omissie? Graag krijg ik
hierop een reactie. Uit de vele reacties uit de kringen van accountants blijkt
wel dat men nogal opziet tegen deze nieuwe wetgeving. Dat geldt in het bijzonder
voor de NOvAA, de Nederlandse Orde van Accountants-administratieconsulenten,
die ons met volharding brieven schreef. In een laatste brief, geschreven na
het indienen van het nog te behandelen wetsvoorstel over het tuchtrecht, wijst
de orde erop dat het leeuwendeel van klachten, zijnde klachten over niet assuranceactiviteiten,
een dubbele procedure zullen moeten gaan volgen: eerst naar de klachtencommissie,
die niet over sanctiebevoegdheden beschikt, en daarna eventueel nog naar de
Accountantskamer. Dit zou leiden tot onduidelijkheden en meer administratieve
lasten. Ik geef het maar door omdat wat in deze brief stond, mij niet onredelijk
leek. Graag hoor ik op dit punt een reactie.Uit een eerdere brief van de NOvAA, gedateerd 11 november, blijkt
dat in die kringen gevoelens van onrechtvaardigheid leven over de vergunningstructuur.
Thans zijn registeraccountants en accountants-administratieconsulenten op
basis van opleiding en inschrijving in het accountantsregister bevoegd tot
het verrichten van wettelijke controles. Deze bevoegdheid verschuift als gevolg
van dit wetsvoorstel van de individuele accountant naar een kantoor. Men ervaart
dat als het ontnemen van een verworven recht. Ik kan daarin wel meevoelen.
Dat sluit aan bij het begin van mijn verhaal, te weten een positieve insteek
die helaas niet mogelijk was bij de autonomie van de professie. Ik denk niet
dat dit echt nodig is om de toezichtwet adequaat te doen werken. Daarom wil
ik de minister de vraag van de orde voorleggen, een vraag die ik niet onredelijk
vind, namelijk of niet bij inwerkingtreding van de wet alle thans controlebevoegde
accountants een vergunning kan worden verleend. Ik heb de wet er eens op na
gelezen en het is inderdaad een ingewikkelde wet, maar voorzover ik dat kan
achterhalen, staan geen wetsbepalingen dit gebaar in de weg. Ziet de minister
mogelijkheden een dergelijk gebaar te maken en is hij daartoe ook bereid?
Het lijkt me op de valreep een aardig presentje voor een beroepsgroep die
het wel eens beter heeft gehad.De heer Schuyer (D66):Voorzitter. Een paar dagen voor het reces heeft de minister van Financiën
in het gebouw van de beurs in Amsterdam een boek in ontvangst genomen van
de heer Cools van de Stichting Management Studies met de titel
Controle is goed, vertrouwen nog beter. Dat boek gaat over de positie van
de commissaris in relatie tot het bestuur. Dat is een iets ander onderwerp,
maar door de opmerkingen van de heer Doek en de heer Van Middelkoop kwam die
titel mij in gedachte. Het is immers op zichzelf geen vrolijke dag als je
deze wet zou moeten accepteren. Dat doen wij overigens met overtuiging. Het
zou ons echter niet verbazen als er over enkele jaren een actie komt die erop
is gericht deze wet iets terug te nemen. Er zijn veel goeden die onder de
kwaden moeten lijden, maar dat is een situatie die wij allemaal kennen. De
wet die vandaag voor ons ligt is natuurlijk gemaakt naar aanleiding van de
onrust die de boekhoudschandalen bij de grote beursgenoteerde bedrijven hebben
veroorzaakt. Nederland sprak daarin zijn woordje mee. Na de schandalen bij
Ahold, Worldcom en KPN-Quest kon actie ook hier niet uitblijven. Ook in Nederland
dringt en drong het besef door dat het toezicht op degenen die toezicht houden
op betrouwbare cijfers in het bedrijfsleven en bij de overheid aangescherpt
diende te worden. Door die schandalen heeft het vertrouwen in de accountancy
een heel flinke knauw gekregen. Tijdens het overleg in de beurs zei de heer
Cools dat bestuurders vroeger het vertrouwen in hun accountant hadden, maar
dat zij de accountant nu als de ergste vijand zien, die hun bovendien een
gepeperde rekening overlegt. Vandaar ook dat accountantsorganisaties niet
negatief tegenover dit plan mogen staan om door middel van wetgeving, duidelijke
regels en onafhankelijk tuchtrecht het vertrouwen te herstellen.De doelstellingen van deze wet zijn het toezicht verbeteren, het vertrouwen
herstellen en misstanden voorkomen. Daar kan niemand tegen zijn. Dat beter
en onafhankelijk toezicht nodig was bij een maatschappelijk zo belangrijke
beroepsgroep, die zich tot nu toe vooral zelf controleerde, staat voor ons
buiten kijf. Vooral het onafhankelijk toezicht door de AFM en de onafhankelijke
tuchtrechtspraak spreken de fractie aan. Mijn fractie heeft wel enkele vragen
over de gekozen middelen om dat vertrouwen in de accountancy terug te brengen
en voor de toekomst te waarborgen. Zorgt de wet ook daadwerkelijk voor een
betere bescherming tegen dit soort misstanden en bevordert de wet het vertrouwen
in de accountancy? In het boek van Cools werd op dat punt mutatis mutandis
de vraag gesteld of wetgeving eigenlijk wel het juiste instrument is. Wij
moeten namelijk niet overdrijven en door de grote schandalen niet veranderen
in angsthazen die voor de zekerheid maar alles willen dichttimmeren. Kortom:
zijn de maatregelen proportioneel?Accountants hebben de belangrijke taak om via de cijfers en resultaten
van een bedrijf of van instellingen betrouwbaarheid te geven. Daar is ook
enige durf voor nodig: wij hebben ernaar gekeken, nu is het goed, men kan
erop vertrouwen. Accountants maken zich door het verscherpte toezicht steeds
meer zorgen over hun aansprakelijkheid. Hierdoor is er een risico aanwezig
dat juist door versterking van het toezicht op accountants accountantsverklaringen
steeds minder betrouwbaar worden. Accountants kunnen onder druk van nieuwe
wetgeving zwaardere beschermingsconstructies maken. Op zo'n manier kunnen
raden van toezicht en commissarissen steeds minder de accountantsverklaring
als uitgangspunt voor hun controle nemen. Het is de bedoeling dat anderen
op die accountantsverklaring kunnen bouwen. Daarvoor moet zo'n verklaring
ook stevig zijn.Wij moeten ervoor oppassen dat er in accountantsverklaringen niet steeds
meer voorbehouden worden gemaakt, zodat niemand straks meer weet wat die heel
voorzichtige verklaringen nu eigenlijk precies zeggen. Als dat gebeurt door
de verdergaande wetgeving is dat geen goede zaak. Daarom moeten die ontwikkelingen
scherp in de gaten worden gehouden en worden geëvalueerd, zodat de WTA
geen averechts effect heeft op hetgeen wij in feite allemaal bedoelen. Kan
de minister aangeven dat hij op dat punt de vinger aan de pols wenst te houden
en over enkele jaren een stevige evaluatie zal houden?De noodzaak van de wet erkennend, heeft de fractie van D66 toch nog enige
aarzeling over enkele onnodige bureaucratie. Wordt met voorliggend wetsontwerp
niet te veel geregeld, bijvoorbeeld in verhouding tot hetgeen Europa vraagt?
Bovendien maakt de fractie zich zorgen over de extra kosten die de wet mogelijk
voor het midden- en kleinbedrijf oplevert. De WTA is het antwoord op grote
schandalen bij grote beursgenoteerde bedrijven die het vertrouwen in accountants
hebben ondermijnd. Van die misstanden waren veel mensen die aandelen in die
bedrijven hadden, direct de dupe. Wij begrijpen dat ook bij het midden- en
kleinbedrijf gefraudeerd kan worden, zoals de bouwfraude aantoonde. Natuurlijk
is onafhankelijke controle ook daar op zijn plaats, maar het mag duidelijk
zijn dat fraude bij het midden- en kleinbedrijf minder grote maatschappelijke
gevolgen heeft dan bij grote beursgenoteerde bedrijven. De fractie van D66
vindt dat het midden- en kleinbedrijf zo min mogelijk met die extra regelgeving
moet worden lastiggevallen. Gelukkig heeft de minister onze fractie al deels
op onze wenken bediend door op aandringen van de Tweede Kamer de regels voor
het midden- en kleinbedrijf te versoepelen. Wij zijn hem daar erkentelijk
voor. Dat nu een voorstel voorligt waaruit duidelijk blijkt dat de controle
op de zogenaamde organisaties van openbaar belang zwaarder is dan die voor
andere bedrijven is al heel wat. Een gelaagd systeem heeft zeer onze voorkeur,
zodat voor de beursgenoteerde bedrijven andere regels gelden dan voor de welbekende
bakker op de hoek. Kan de minister nog eens uitleggen waarom niet gekozen
is voor een systeem waarbij wordt uitgegaan van regelgeving naar bedrijfsomvang,
waarbij het niet uitmaakt of de controle wordt uitgewerkt door grote, middelgrote
of kleine kantoren? Immers, het zal niet worden ontkend dat aan controle bij
een beursgenoteerd bedrijf echt andere eisen worden gesteld dan aan de controle
van de fietsenmaker met drie personeelsleden.Wij zijn verheugd over de wijziging die inhoudt dat de accountantsorganisaties
die geen organisaties van openbaar belang controleren slechts 5% van
het bedrag voor vergunningen moet betalen van degenen die dat wel doen. Dat
de kosten van een vergunning aan een maximum zijn verbonden, juichen wij toe.
Toch blijven er vooral voor het midden- en kleinbedrijf door het invoeren
van de WTA netelige problemen over. Door de nieuwe toezichtwet is er een kans
dat een accountant voor het mkb wel erg prijzig wordt. De accountants die
controleren, kunnen te huiverig worden om tegelijkertijd advies te geven.
Daardoor kan veel verspilling van uren ontstaan. Dit kan tot onnodige kosten
leiden. Een accountant was traditioneel een belangrijke adviseur voor het
midden- en kleinbedrijf, niet alleen voor belastingtips, maar
ook voor IT-oplossingen en het efficiënter maken van administratieve
procedures.Als die twee functies, advies en controle, te strikt gescheiden blijven
voor het midden- en kleinbedrijf, wordt dit wel een heel kostbare zaak. Het
zou kunnen dat mkb-bedrijven dan een tweede adviseur moeten inhuren voor werk
dat vroeger door een accountant werd gedaan. Dat is niet bijzonder efficiënt.Het gelaagde systeem gaat voor een bepaalde groep accountantskantoren
problemen geven, namelijk de kantoren die maar een paar wettelijke controles
per jaar doen. De vergunningen worden voor deze accountantskantoren in verhouding
ook erg duur. Er is dus een grote kans dat deze kantoren zich niet meer zullen
inlaten met het doen van wettelijke controles en er geen vergunning voor aanvragen.
Dat kan betekenen dat het aantal kantoren dat wettelijke controles mag doen,
fors minder wordt. Is dat wel in het belang van de Nederlandse samenleving?De schattingen van het aantal accountantskantoren dat een vergunning gaat
aanvragen, lopen heel sterk uiteen. Het is op voorhand moeilijk te zeggen
hoeveel kantoren dat daadwerkelijk zullen doen. De fractie van D66 is bezorgd
dat het uiteindelijke aantal laag zal zijn. Dat is niet goed voor de concurrentie,
omdat het al een markt is waarin vier grote bedrijven heel dominant functioneren.
Deelt de minister deze zorg en is er een ondergrens, waarbij hij het aantal
vergunningsaanvragen onacceptabel vindt?Zoals al door anderen is gezegd, mogen de NOvAA en het NIVRA niet meer
meebeslissen over de eindtermen van de accountantsopleidingen. Nu beslissen
zij nog mee over de exameneisen van aankomende accountants. Met de nieuwe
wet wordt een commissie ingesteld die gaat beslissen over de eindtermen. Dit
gebeurt omdat het objectiever zou zijn om een onafhankelijke commissie de
eindtermen te laten vaststellen dan om dat door de beroepsorganisaties zelf
te laten doen. Het is de vraag of dat waar is, maar dat is de verdediging
ervan. Het wijkt in ieder geval af van wat de collega-minister voor het hoger
onderwijs bij de universiteiten nastreeft. Volgens de fractie van D66 zorgen
de beroepsorganisaties juist voor een goede aansluiting van opleidingen en
eindtermen op het beroepsveld. Dat er van meerdere examenbureaus één
wordt gemaakt, is handig, maar kunnen de beroepsorganisaties dan toch nog
wel invloed uitoefenen?Om dit te veranderen moet er ontevredenheid zijn over de huidige vaststelling
van de eindtermen. Op wat voor manier hebben de NOvAA en het NIVRA gefaald
in de vaststelling van de eindtermen? Wat hebben zij verkeerd gedaan? Kan
de minister nog eens aangeven waar het in het huidige systeem aan schort en
waarom dit veranderd moet worden? Dat is wellicht iets te ver doorgeschoten.
De fractie van D66 wil daar graag een goede onderbouwing van zien.Ik wil vooruitlopen op de nieuwe regels voor de tuchtrechtspraak die nog
deze kant op komen, waardoor er nogal wat verandert voor de accountants, zoals
de heer Doek al zei. De fractie van D66 vindt het een goede zaak dat het tuchtrecht
in eigen kring voor accountants die jaarrekeningen controleren, verdwijnt.
Een nieuwe afdeling van de rechtbank Zwolle-Lelystad, de accountantskamer,
moet straks klachten over accountants beoordelen. Dat is absoluut objectiever
en zorgt ervoor dat het tuchtrecht beter voldoet aan internationale regelgeving.Een groot verschil met het huidige tuchtrecht is dat er een scherp onderscheid
wordt gemaakt naar werkgebied. De controleactiviteiten vallen onder het tuchtrecht
en de nieuwe accountantskamer, maar de overige activiteiten niet. Deze vallen
onder een klachtenregeling die de beroepsorganisaties samen vorm moeten geven.
Gek genoeg vinden sommige accountants, zoals de NOvAA, dat dit niet ver genoeg
gaat. Zij vragen om al hun werkzaamheden onder het tuchtrecht te laten vallen.
Wil de regering nog eens aangeven waarom er niet naar deze brave accountantsgroep
wordt geluisterd?Verder maakt de fractie van D66 zich zorgen over de laagdrempeligheid
van het tuchtrecht. Er worden nu veel meer drempels opgeworpen om een zaak
aanhangig te maken bij de accountantskamer. Zo moet er griffierecht van € 70
worden betaald. Dat is geen groot bedrag, maar wel een extra hobbel om een
zaak aan te spannen. Verder zullen er veel minder zaken onder het tuchtrecht
vallen dan nu het geval is. Activiteiten die ook door anderen dan accountants
mogen worden uitgevoerd, vallen er niet onder. Hierover mogen mensen klagen
bij de nieuw in te voeren klachtencommissie van de NOvAA en het NIVRA. De
voorzitters van deze clubs hebben het recht om de klachten aan te brengen
bij de accountantskamer, zodat de tuchtrechter zich alsnog over een klacht
kan buigen. Hoe denkt de minister te waarborgen dat de voorzitters van de
beroepsorganisaties in dezelfde lijn handelen als de accountantskamer?We hebben berichten gehoord dat de AFM op eigen houtje vergunningen wil
weigeren aan kandidaten die aan alle eisen voloen. Het schijnt dat de AFM
van plan is om tegen de afspraken in alleen accountantskantoren die daadwerkelijk
klanten hebben waar wettelijke controles moeten worden uitgevoerd, een vergunning
te geven. De fractie van D66 is daar wat verbaasd over en zou graag zien dat
de minister helderheid verschaft.Tot slot hebben wij nog een vraag over de invoeringsdatum van de WTA.
De NOvAA heeft laten weten, zoals ook door anderen is gezegd, dat veel accountantskantoren
grote moeite hebben om de geplande invoeringsdatum van 1 april 2006 te
halen. De accountants tasten in het duister over de precieze uitvoering van
de wet. Dat komt vooral omdat de inhoud van het Besluit toezicht accountantsorganisaties,
waarin nadere uitwerkingen staan, nog niet bekend is. Hierdoor kunnen de organisaties
een aantal praktische zaken nog niet regelen, zoals welke formulieren ze moeten
gebruiken voor het aanvragen van een vergunning. Bovendien vragen zij uitstel,
omdat het voor de accountantskantoren momenteel erg drukke maanden zijn door
het opstellen van de jaarrekeningen.De beroepsorganisatie bepleit dan ook uitstel van de invoeringsdatum tot
1 januari 2007. Dat zou veel onrust wegnemen, vooral bij kleine accountantskantoren.
Kan de minister zich in een dergelijke argumentatie vinden? Ik heb zelf de
indruk dat er geen ramp gebeurt, als er op dit punt aan de beroepsorganisaties
tegemoet wordt gekomen. Wij wachten de beantwoording met belangstelling af.De heer Kox (SP):Voorzitter. Voorzover ik begrijp, is deze wet een vervolg op de wijzigingen
in 1993 van de Wet op de registeraccountants en de Wet op de
accountants-administratieconsulenten. Deze zouden na zes jaar geëvalueerd
worden. Ik heb gereconstrueerd dat het aanvankelijk ging van rustig aan, dan
breekt het lijntje niet, totdat het kolossale boekhoudschandaal bij de Amerikaanse
gigant Enron de razendsnelle val van een van 's werelds grootste accountantskantoren,
Arthur Andersen, veroorzaakte.Daarna leken soortgelijke schandalen, waarin eerbiedwaardige accountants
een hoofdrol of op z'n minst een prominente bijrol speelden, schering en inslag
te worden. Na Enron volgden openbaarmakingen over knoeipartijen bij giganten
zoals Worldcom, Xenox, Ahold, KPN-Quest en Parmalat, die op de een of andere
manier gedekt of soms zelfs aangemoedigd waren door hun accountants, die verantwoordelijk
waren voor de externe controles. Overal op de wereld vielen accountantskantoren
van hun voetstuk, vaak met veel geraas en ontzetting bij het publiek. Daarbij
gold vaak: hoe groter het accountantskantoor, hoe fouter men bezig was geweest.Er zijn wel berekeningen dat beleggers wereldwijd voor honderden miljarden
de dupe zijn geworden van de te innige relatie tussen ondernemingsleidingen
en hun accountants. Veel minder wordt er gesproken over de gevolgen voor werknemers
en consumenten, terwijl ook door hen massaal verlies werd geleden, door verlies
van banen en aanspraken. In de memorie van antwoord viel mij op dat dit deel
van de maatschappelijke gevolgen nogal onderbelicht blijft. Hoe komt dat?
Valt er al iets te zeggen over de schade die op deze manier is berokkend?De Tweede Kamer heeft in mei ingestemd met het wetsvoorstel, en dat valt
te begrijpen. Op een enkele uitzondering na is er brede overeenstemming over
de noodzaak, niet langer blind te varen op het zelfregulerende vermogen in
de accountantsbranche. Daarvoor is het vertrouwen van de samenleving te zeer
en te vaak beschaamd door een aantal leidinggevende accountantskantoren.Tegelijkertijd is er overeenstemming over het feit dat het NIVRA en de
NOvAA geleerd zullen hebben van de gemaakte grote fouten en meer werk zullen
maken van hun toezicht op de bij hen aangesloten accountants en administratieconsulenten.
Het lijkt erop dat de voorgestelde regeling van het toezicht past bij de aanstaande
regelgeving van de EU en de eisen die vanuit de VS worden gesteld door de
daar na "Enron" ingestelde Public Company Oversight Board. De boodschap
is: accountantskantoren die optreden voor Amerikaanse bedrijven of hun dochterbedrijven
of in de VS beursgenoteerde buitenlandse bedrijven moeten zich voegen naar
de nieuwe eisen of moeten vertrekken. Met name in de VS is de klap van de
bedriegende bedrijven en de sjoemelende of slapende accountants hard aangekomen
en wordt, op het oog althans, hard teruggeslagen. Menig topman van een over
de schreef gegane onderneming heeft inmiddels de binnenkanten van een Amerikaanse
gevangeniscel mogen verkennen en er zijn grote boetes uitgedeeld, zowel aan
individuele personen als aan ondernemingen. Daar weten ze bij KPNQwest en
Ahold nu over mee te praten. Die bedrijven hebben honderden miljoenen moeten
ophoesten om verdere vervolging in de VS af te kopen. KPMG kocht onlangs voor
pakweg 0,5 mld. dollar vervolging door de Amerikaanse justitie af wegens adviezen
over belastingontduiking en Ernst & Young wordt in Groot-Brittannië
bedreigd door schadeclaims van 2,5 mld. pond vanwege haar foute rol in het
schandaal rondom de verzekeraar Equitable Life en zoekt alvast naarstig naar
dekking. Voor zover ik heb kunnen nagaan, rekent Deloitte & Touche nog
steeds op forse prijskaartjes vanwege haar falend toezicht bij Ahold en Parmalat.Zoals gezegd: de voorgestelde nieuwe regelgeving is volgens de Tweede
Kamer naar behoren en zal, naar ik aanneem, uiteindelijk ook door deze Kamer
gesteund worden. Ik waag echter te betwijfelen of het ook afdoende zal zijn.
Met regels voorkom je geen schandalen, zo heeft de VVD-fractie al eerder terecht
gesteld. Ook volgens de regering is die constatering juist. Veeleer zou de
cultuur moeten veranderen, zowel in de leiding van met name grote ondernemingen
als op vooral de grotere accountantskantoren. In die cultuur is de accountant
van controleur tot dienstverlener verworden. De vraag is echter of zo'n cultuuromslag,
terug naar de onafhankelijke controleur, te verwachten valt. Wat vindt de
minister van die mogelijkheid?Natuurlijk zit de schrik er wel goed in. Volgens woordvoerders van het
midden- en kleinbedrijf zijn veel accountants tegenwoordig angsthazen geworden
die ineens het braafste boontje willen worden en daarmee hun klanten, de bedrijven,
in problemen brengen en op kosten jagen. Uit angst om met belangenverstrengeling,
juridische procedures en reputatieschade te maken te krijgen, willen veel
accountants niet meer controleren en adviseren tegelijk, zo klaagt het midden-
en kleinbedrijf. Kleinere ondernemingen, die vroeger konden profiteren van
de adviezen van hun externe accountant bij het controleren van de jaarrekeningen
over verbetering van de organisatie van hun bedrijf, moeten nu dus nieuwe
adviseurs inhuren. Dat wordt "een kostbare zaak" en "een verspilling
van kennis" genoemd. Er wordt in het midden- en kleinbedrijf met scheve
ogen gekeken naar de grote jongens, die het voor alle bedrijven verpest hebben
met hun onaanvaardbaar gebruik en misbruik van accountantsverklaringen. Het
midden- en kleinbedrijf voelt zich slachtoffer van de grote bedrijven. De
uitdrukking "Je hebt grote stelen en kleine stelen, maar groten stelen
het meest" doet in die wereld tegenwoordig weer opgeld. Die onvrede lijkt
mij alleszins begrijpelijk, maar tegelijkertijd moeten wij erkennen dat ook
kleine en middelgrote bedrijven in het verleden met behulp van hun accountants
gezocht hebben naar de grenzen van het toelaatbare. Kan de regering, alles
afwegende, garanderen dat het midden- en kleinbedrijf in ieder geval relatief
niet harder aangepakt zal worden dan de grote beursgenoteerde ondernemingen?Wij weten dat in de nu bekende schandalen de betrokken accountantskantoren
geen kleine, zielige en misbruikte controleurs waren. Integendeel: de met
controle belaste kantoren waren zelf grote, wereldwijd opererende multinationals,
met alle kennis en kunde in huis om welke onderneming van welke maat en aard
dan ook vakkundig te kunnen controleren. Die situatie blijft bestaan. Naar
verluidt wordt 80% van alle beursgenoteerde ondernemingen in de VS
gecontroleerd door één van de "Big Four"-accountantskantoren.
Wereldwijd is het beeld volgens mij niet heel anders. Vrijwel alle grote ondernemingen
kloppen ook in de toekomst aan bij PricewaterhouseCoopers, KPMG, Ernst &
Young of Deloitte & Touche, kantoren met miljardenomzetten. KPMG was vorig
jaar in haar eentje wereldwijd al goed voor 15,7 mld. dollar. Voor zover ik
het heb kunnen nagaan, hebben deze ondernemingen ongeveer 400.000
werknemers, verspreid over vrijwel alle landen van de wereld. Vaak is moeilijk
te beoordelen wie leidt en wie begeleidt: de bedrijfsleiding of de accountants.
De accountantskantoren zijn als multinationals aan dezelfde economische wetten
onderhevig als hun opdrachtgevers: winstmaximalisatie door zo hoog mogelijke
opbrengsten tegen zo laag mogelijke kosten, in een keiharde concurrentie met
de andere accountantsgrootmachten en de aanstormende nieuwkomers, die alles
doen om een voet tussen de deur te krijgen bij rijke, beursgenoteerde ondernemingen.
De internationalisatie van de accountantswereld werd geleid door de kansen
op winstgevendheid als men als accountant een multinational overal ter wereld
een vergelijkbare dienstverlening zou kunnen aanbieden. Die gedachte heeft
zich, gezien de omzet- en winstcijfers van de grote kantoren, meer dan bewezen,
maar wel met alle gevolgen van dien. Volgens de memorie van antwoord is er
nu sprake van een feitelijk oligopolie in de accountantswereld, ook in Nederland.
De regering zegt echter dat daar niets aan te doen is. Zij wil er in de toekomst
ook niets aan doen. Ingrijpen in de gigantische concentratie van accountantsdienstverlening
bij slechts vier multinationale accountantskantoren zou een ingreep zonder
precedent zijn, zo stelt de memorie van antwoord. Daaraan koppel ik deze vraag:
was ook datgene wat er is gebeurd, niet zonder precedent, zodat een grote
ingreep gerechtvaardigd is?Opsplitsing van de Big Four zou ten koste kunnen gaan van de kwaliteit
van de controle van de grote ondernemingen. De leidende gedachte is dan dat
kleinere accountantskantoren de capaciteit en kwaliteit missen om die enorme,
vaak wereldomspannende bedrijven te doorgronden en te controleren. Daar zit
zeker iets in, maar tegelijkertijd laten wij nu de controle van de naar winstmaximalisatie
strevende multinationals over aan andere, evenzeer naar winst strevende multinationals.
De gedachte dat die relatie een garantie zou zijn voor een schone bedrijfspolitiek
en vlekkeloze controleverklaringen, is naar de mening van mijn fractie erg –
te erg – naïef.Volgens de regering is het in de late jaren zeventig van de vorige eeuw
begonnen en nu feitelijk bestaande oligopolie in Nederland en de EU voor de
Europese Commissie zichtbaar, maar aanvaardbaar. Hoe kan dat eigenlijk? En
waarom is de Nederlandse regering zo mild over dit oligopolie, terwijl mijn
Amerikaanse naamgenoot, tevens voorzitter van de Securities and Exchange Commission,
eind vorig jaar bij het Amerikaanse Institute of Certified Public Accountants
dat oligopolie ronduit slecht voor de VS noemde? En is verdere concentratie
wereldwijd, Europees en in Nederland volgens de regering nog mogelijk, laat
staan wenselijk?Toen Arthur Andersen omviel, hadden de resterende vier grote accountantskantoren
de buit in een mum van tijd verdeeld, zonder dat enige tegenreactie van overheden
tegen dat verdergaande concentratieproces volgde. Wat gebeurt er als een van
de resterende vier onverhoopt in een op "Enron" gelijkend schandaal
verstrikt blijkt te zijn? Dat is niet ondenkbaar. KPMG, Deloitte & Touche,
Ernst & Young en PricewaterhouseCoopers hebben allemaal de randen van
de afgrond al van dichtbij mogen verkennen. Wat gebeurt er als er nog eentje
verdwijnt? Dan gaan wij in de richting van een monopolie. Als het opknippen van te groot geworden bedrijven niet mogelijk of wenselijk
is, waarom worden dan niet in ieder geval de aangeboden diensten opgeknipt?
Mijn partij is daar al lange tijd voorstander van, maar wij weten ons nu ook
gesteund door bestuurder Koster van de Autoriteit Financiële Markten.
De regering noemt het pleidooi dat de AFM-bestuurder in september vorig jaar
in Amsterdam heeft gehouden voor een Kantiaanse kanteling van het accountantsberoep, "van
opiniërende aard", maar daarmee wil zij al te gemakkelijk wegkomen
van deze fundamentele kritiek op de gedachte dat wij met deze Wet toezicht
accountantsorganisaties er voorlopig wel zijn. Kosters stelling is dat er
een vruchtbare grond bestaat voor conflicten in het ethisch handelen en denken
zodra de accountant optreedt in een nevenactiviteit met slechts het "enge"
belang van de cliënt voor ogen. Hij stelt vast dat wat goed is voor de
cliënt, niet noodzakelijkerwijs goed hoeft te zijn voor het brede belang.
Een accountant zal zich, zo bepleit Koster, moeten kunnen richten op het naleven
van één moreel verantwoord doel, waarbij hij niet geconfronteerd
moet kunnen worden met verschillende interpretaties binnen dezelfde firma.
De Kantiaanse regel voor accountants zou moeten zijn: volstrekte onafhankelijkheid
en die regel moet worden nageleefd omdat het een regel is "zonder enige
twijfel, zonder enige uitzondering", om Koster te citeren.Naar de mening van mijn fractie slaat Koster de spijker op de kop. Accountants
moeten kiezen: of zich bemoeien met de wettelijk voorgeschreven controles
van jaarrekeningen, in volstrekte onafhankelijkheid van hun opdrachtgevers,
of voortaan de kost verdienen met alle andere taken waarvoor je een accountant
kunt gebruiken. Dat zijn lucratieve taken; dat is tegenwoordig zelfs verreweg
de lucratiefste hoofdmoot van de dienstverlening van accountantskantoren,
maar is welbeschouwd onverenigbaar met wettelijke controles. Zeker de grote
vier hebben in ons land een groot "onafhankelijkheidsprobleem" omdat
ze met de bedrijven die ze controleren vaak ook andere relaties hebben. Grote
accountantskantoren zijn te veel onderneming en te weinig accountant. Vandaar
mijn vraag aan de regering of niet moet worden gedacht aan verdergaande maatregelen
in plaats van te gemakkelijk te zeggen dat wij nu eerst maar eens moeten afwachten
wat het nieuwe externe toezicht van de AFM en de aangescherpte regulering
van NIVRA en NOvAA ons gaan brengen. Een groot deel van de problemen waarmee
wij wereldwijd geconfronteerd worden, heeft volgens ons te maken met de lakse
houding in de jaren tachtig en negentig (toen de globalisering om zich heen
greep) van de overheden tegenover de multinationals en de hen controlerende
accountantsmultinationals. Als wij nu afwachten, zitten wij straks weer in
de puree. Niet alleen beleggers, maar ook werknemers en consumenten, groepen
in de samenleving waarvoor mijn partij zich graag sterk maakt. Het zou ons
wat waard zijn als ook de regering die betrokkenheid zou tonen en vandaag
in dit debat zou aangeven klaar te zijn voor eventuele vervolgstappen in het
terugbrengen van de hoge standaarden bij wettelijke verplichte accountantscontroles
van ondernemingen. Uiteindelijk zal dat slechts mogelijk zijn als het democratisch
toezicht vanuit de samenleving op het bedrijfsleven wezenlijk groter wordt
en de commerciële aansturing wezenlijk kleiner wordt of – nog beter –
verdwijnt.De heer De Graaf (VVD):Mevrouw de voorzitter! Het thans voorliggende wetsvoorstel heeft een wel
zeer uitgebreide behandeling ondergaan aan de overzijde: vijf nota's van wijziging,
een tweede adviesaanvraag aan de Raad van State over het wetsvoorstel na die
vijf wijzigingen en de nog hangende amendementen, gevolgd door een zesde nota
van wijziging. Daarenboven heeft de behandeling in de Tweede Kamer geleid
tot een gestage stroom brieven van met name de NOvAA, tot hooggeleerde bespiegelingen
en vroegtijdige uitspraken van een bestuurder van de AFM. En mocht de minister
van Financiën al gedacht hebben dat er na deze tour de force wel weinig
meer te vragen over zou blijven in deze Kamer, dan heeft hij zich vergist.
Het voorlopige verslag van de vaste commissie voor Financiën leidde nog
eens tot een memorie van antwoord van 49 bladzijden. Kennelijk hebben de spraakmakende
affaires van de afgelopen jaren zoveel losgemaakt, dat het onderhavige wetsvoorstel
niet zonder slag of stoot het Staatsblad kan bereiken.De VVD-fractie onderschrijft de stelling van de regering dat de overheid
niet werkeloos langs de kant kan blijven staan na wat in de memorie van toelichting
eufemistisch is aangeduid als "de boekhoudfraudes". Herstel van
vertrouwen in de door ondernemingen, organisaties en instellingen verstrekte
informatie is van cruciaal belang voor het functioneren van de financiële
markten. En aangezien de controleurs van die informatie, de accountantsbranche,
zelf de nodige imagoschade hebben opgelopen, kan niet langer met enkel collegiale
toetsing binnen de beroepsgroep worden volstaan. Onafhankelijk publiek toezicht
is noodzakelijk om de gedegenheid van de financiële controle in de toekomst
te waarborgen en ook op dit punt het vertrouwen van de samenleving te herstellen.
De kern van de problemen binnen de accountantswereld was immers dat te veel
naar de markt en te weinig naar het te dienen maatschappelijk belang werd
gekeken.Het nu voorliggende wetsvoorstel dient er mede toe, een cultuuromslag
op gang te brengen die uiteindelijk in de accountantsorganisaties wordt ingebed.
Het is mij overigens opgevallen dat veel van de commentaren niet zozeer de
essentie van het wetsvoorstel als wel de veronderstelde neveneffecten betreffen.De VVD-fractie dankt de minister voor de uitvoerige memorie van antwoord.
Op een aantal punten hebben wij behoefte aan een nadere verduidelijking. Zo
verwacht de NOvAA door de introductie van de Commissie Eindtermen Accountantsopleiding
(CEA) in plaats van de huidige twee examenbureaus AA respectievelijk RA, dat
het specifieke karakter van de AA-opleiding, gericht op het mkb en de land-
en tuinbouw, zal verdwijnen. De minister stelt daarentegen in de memorie van
antwoord dat een CEA geen probleem hoeft te zijn omdat de door de beroepsorganisaties
op te stellen beroepsprofielen in voldoende mate rekening kunnen houden met
bijzondere kennis of accenten in de opleiding. De NOvAA bestrijdt deze stelling,
omdat het wetsvoorstel de beroepsorganisaties haars inziens juist geen enkele
rol geeft ten aanzien van de inhoud van de beroepsopleiding en de te stellen
eindtermen voor toetreding tot het beroep. Het is de CEA die als zelfstandig
bestuursorgaan deze eindtermen voor de beroepsopleiding vaststelt. Dientengevolge
stelt de NOvAA haar wettelijke taak (zorg voor een goede beroepsuitoefening)
niet goed te kunnen uitoefenen, omdat zij geen invloed heeft op het niveau
van de instroom in het beroep en de inhoud van de beroepsopleiding. Gaarne
een reactie van de minister.Een tweede opmerking van de NOvAA betreft het ontbreken van sanctioneringmogelijkheden
voor de in te stellen klachtencommissie. Slechts door als gegrond beoordeelde
klachten vervolgens voor te leggen aan de Accountantskamer kunnen de voorzitters
van NOvAA of NIVRA alsnog sanctionering trachten te verkrijgen. Voor de hier
bedoelde klachten inzake niet-assuranceactiviteiten betekent dit een dubbele
procedure met mogelijk tegenstrijdige uitkomsten. De vraag is of het aanzien
van de klachtencommissie en de Accountantskamer hiermee is gediend, nog afgezien
van de extra administratieve lasten. Ook hierop graag een reactie van de minister.Mijn fractie heeft de minister gevraagd zijn visie te geven op de aansprakelijkheid
en een eventuele aansprakelijkheidsbeperking van de accountant bij zijn (wettelijke)
taken. In zijn antwoord (memorie van antwoord, blz. 23) refereert de minister
aan de opvatting van de Europese Commissie en een groot aantal lidstaten,
waaronder Nederland, dat juist een beperking van de aansprakelijkheid geen
positief effect heeft op de kwaliteit van de controle. De visie is dat, als
een accountant goed zijn werk doet volgens de vereiste normen en standaarden,
hij zich in principe geen zorgen hoeft te maken over aansprakelijkheidsclaims.
Eerder in de memorie van antwoord (blz. 2) volgt de minister mijn fractie
in haar mening dat betrouwbare informatieverstrekking door ondernemingen tot
de primaire verantwoordelijkheid van het bestuur en de toezichthouders binnen
een onderneming behoort. De accountant is niet verantwoordelijk voor de gegeven
informatie, hij controleert slechts de getrouwheid daarvan. Betekent dit dat
de minister het voorstelbaar acht dat de rechter bij de beoordeling van een
spraakmakende boekhoudfraude niettemin tot de conclusie kan komen dat de accountant
geen blaam treft omdat hij slechts kon afgaan op de hem verstrekte informatie
en ook overigens zijn werk goed heeft gedaan? Overigens kopte het Financieele
Dagblad eind november: "Brussel wijzigt koers over bescherming accountants".
In veel Europese landen is de aansprakelijkheid blijkbaar inmiddels toch beperkt.
Zo heeft België recent een wetsontwerp aangenomen waarin de aansprakelijkheid
is beperkt tot 12 mln. als het gaat om werk voor beursgenoteerde ondernemingen,
terwijl bij niet-beursgenoteerde ondernemingen het plafond op 3 mln. is gesteld.
Ook de heer Docters van Leeuwen vindt het inmiddels "de moeite waard
om na te denken over een beperking van de aansprakelijkheid". Hoe beoordeelt
de minister deze ontwikkelingen in het licht van zijn eerder aangehaalde antwoord
op bladzijde 23 van de memorie van antwoord?De minister heeft een uitgebreid antwoord gegeven op onze vraag over artikel
26, lid 4, waarin wordt geregeld dat de externe accountant in principe niet
aansprakelijk gesteld kan worden voor de schade die een derde ingevolge een
fraudemelding lijdt. Wij kunnen de minister een heel eind volgen in zijn redenering
dat het niet nodig is om een bepaling op te nemen, dat de accountantsorganisatie
niet aansprakelijk gesteld kan worden voor schade, voortvloeiend uit een melding
door een voor haar werkzame accountant omtrent een vermoeden van fraude. Maar
mogen wij aan deze redenering dan ook de conclusie verbinden
dat het in principe niet aansprakelijk kunnen stellen van de accountant ipso
facto het aansprakelijk stellen van zijn organisatie uitsluit? Graag een nadere
reactie van de minister.Volgens artikel 45, lid 1, van het wetsvoorstel zendt de minister vijf
jaar na inwerkingtreding van de wet en vervolgens elke vijf jaar een verslag
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal over de doeltreffendheid en doelmatigheid
van het functioneren van de AFM in het kader van de uitvoering van deze wet.
De VVD-fractie heeft aangegeven het gewenst te achten dat de Eerste Kamer
eveneens het verslag als bedoeld in dit artikel ontvangt. De minister doet
wel erg weinig recht aan de oprechte belangstelling van dit deel van de Staten-Generaal
door te verwijzen naar een eventueel wetgevingstraject als gevolg van een
verslag. Ook als het goed gaat, blijven wij als volksvertegenwoordigers graag
geïnformeerd!Voorzitter. Meerdere malen wordt in de memorie van toelichting en de memorie
van antwoord een relatie gelegd tussen de data van inwerkingtreding van dit
wetsvoorstel en van het wetsvoorstel Tuchtrechtspraak accountants. Kan de
minister aangeven of zijn benadering in dezen ongewijzigd is, gelet op het
stadium van behandeling van het laatstgenoemde wetsvoorstel? Dit temeer nu
de NOvAA in haar brief van 11 januari jongstleden om een aantal redenen
voor uitstel van invoering tot 1 januari 2007 pleit. Mijn fractie is
benieuwd naar de wijze waarop de minister is omgegaan met de commentaren van
vrijwel alle accountantsorganisaties op het eind oktober gepubliceerde en
inmiddels bij de Tweede Kamer ingediende ontwerpbesluit Toezicht accountantsorganisaties.
Een van de klachten is dat het ontwerpbesluit de pinciple-based benadering
te weinig uitdraagt. Tevens is een klacht dat het te vaak de internationale
regelgeving inzake de werkzaamheden van accountants en het toezicht daarop
miskent. Mijn fractie vraagt zich overigens wel af of de indiening van dit
ontwerpbesluit bij de Tweede Kamer niet even had kunnen wachten op de behandeling,
vandaag in deze Kamer, van het wetsvoorstel waarop het stoelt.Voorts krijgt mijn fractie graag een reactie van de minister op de gedachteontwikkelingen
inzake de splitsing tussen accountancy en overige dienstverlening. De heer
Kox sprak hier al over. Na de KPMG-affaire en de toespraak van de heer Koster
schijnt onder internationale toezichthouders een zogeheten "call for
evidence" rondgestuurd te zijn. Blijft de minister bij zijn opvatting
dat splitsing niet nodig is, gelet op de principle-based benadering?Ten slotte bereikte ons vrijdag jongstleden – de NOvAA is kennelijk
tot het allerlaatste moment blijven schrijven – het volgende bericht
van de NOvAA. In een gesprek op donderdag 12 januari tussen haar vertegenwoordigers
en de AFM heeft de laatste aangegeven dat zij zal weigeren een vergunning
af te geven aan die accountantskantoren die weliswaar aan de voorwaarden voor
de vergunning voldoen, maar geen cliënten hebben die thans onder de wettelijke
controleplicht vallen of daar binnen afzienbare tijd onder zullen gaan vallen.
De AFM baseert zich daarbij kennelijk op de tekst van het wetsvoorstel, waarin
een accountantsorganisatie wordt gedefinieerd als "een onderneming of
instelling die bedrijfsmatig wettelijke controles verricht". Een dergelijk
standpunt lijkt ons in strijd met het in de memorie van toelichting gestelde
over het aantal te verwachten vergunningaanvragen en de Keurmerkgedachte.
Gaarne ook hierop een reactie van de minister.De VVD-fractie wacht met belangstelling de antwoorden van de minister
af.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-710-720.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl