Vragen van het lid Rouvoet aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over terminale sedatie (mondelinge vragenuur)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 5080-5083

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 79, pagina 5080-5083

02-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met aanpassing van de regelgeving inzake de vestigingsplaats van een opleiding (29244)Pagina 5094-5094
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 2 juni 2004)Pagina 5150-5152
Vragen van het lid Rouvoet aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over terminale sedatie (mondelinge vragenuur)Pagina 5080-5083
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over salaris bewindslieden, te weten de motie-Vendrik/Kant over begrenzing verhoging arbeidsvoorwaarden van bewindslieden (28479, nr. 5)Pagina 5094-5094
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met wijziging omzetmoment eerste 12 maanden prestatiebeurs en afschaffing 1 februari-regel (29412)Pagina 5094-5094
Presentie en opening (woensdag 2 juni 2004)Pagina 5077-5077
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van enige wetten in verband met de instelling van de Onderzoeksraad voor veiligheid (28635)Pagina 5093-5093
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over het rapport Rekenkamer RWT's, te weten - de motie-Kant/Vendrik over aanpassing van de arbeidsvoorwaarden voor het AFM-bestuur in 2005 (29450, nr. 3); - de motie-Mastwijk over een evenwichtig maatschappelijk aanvaardbaar bezoldigingsbeleid (29450, nr. 4)Pagina 5094-5094
Vragen van het lid De Pater-van der Meer aan de minister van Justitie over de gebrekkige controle door gemeenten met betrekking tot illegale prostitutie in bordelen met een vergunning (mondelinge vragenuur)Pagina 5086-5087
Stemmingen over moties, ingediend tijdens het debat over het voorjaarsoverleg, te weten: - de motie-Bos c.s. over een nieuwe poging om tot een akkoord te komen (29200 XV, nr. 80); - de motie-Rouvoet over het wachten tot 22 juni op het antwoord van de vakbewegingen (29200 XV, nr. 81)Pagina 5094-5095
Stemmingen over moties ingediend tijdens het debat over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (versnelde afschaffing afdrachtvermindering lage lonen) (29516), te weten: - de motie-Bussemaker over intrekking van voorstellen tot versnelde afschaffing van de SPAK (29516, nr. 9) - en drie andere moties (de nrs. 10, 11 en 12)Pagina 5092-5092
Debat over de werkgelegenheidPagina 5111-5150
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over Nimby-instrument Onderbanken, te weten de motie-Verdaas c.s. over de rol van het oordeel van een Kamermeerderheid in juridische vervolgprocedures (29200 XI, nr. 112)Pagina 5094-5094
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Instelling van een Onderzoeksraad voor veiligheid (Rijkswet Onderzoeksraad voor veiligheid) (28634, R1727)Pagina 5092-5093
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering in verband met de invoering van de branchegewijze premiedifferentiatie voor kleine werkgevers (29292)Pagina 5092-5092
Stemmingen - in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen (PbEG L 212) (29031), en over: - de motie-Klaas de Vries/Vos over tijdelijke bescherming voor ontheemden (29031, nr. 12)Pagina 5091-5092
Stemmingen in verband met het voorstel van wet van de leden Depla en Varela tot wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet (vervallen herverzekeringsplicht gesloten fondsen) (28981)Pagina 5092-5092
Vragen van het lid Van Gent aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau inzake toewijzing van huurwoningen aan ouderen met een ernstige lichamelijke handicap (mondelinge vragenuur)Pagina 5077-5080
Regeling van werkzaamheden (woensdag 2 juni 2004)Pagina 5087-5091
Debat over gehandicaptenvervoerPagina 5106-5111
Vragen van het lid De Wit aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het besluit van het kabinet om cao's waarin loonstijgingen worden afgesproken niet langer algemeen verbindend te verklaren (mondelinge vragenuur)Pagina 5083-5086
Debat over Schiphol/PolderbaanPagina 5095-5106

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 89 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Vragen van het lid Rouvoet aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over terminale sedatie.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Vorige week werden er belangrijke conclusies bekendgemaakt
uit een onderzoek naar terminale sedatie, een onderzoek van prof. Crul, hoogleraar
pijnbestrijding in Nijmegen. De meest opzienbarende bevinding was dat, terwijl
ondraaglijk lichamelijk lijden als de belangrijkste reden voor een verzoek
om euthanasie wordt gezien, de meerderheid van de artsen meent dat er juist
bij lichamelijk lijden een alternatief voorhanden is, te weten terminale sedatie,
waardoor de patiënt geen pijn meer hoeft te lijden, zodat er ook geen
grond meer is voor het inwilligen van een verzoek om levensbeëindiging.
Voor alle duidelijkheid, terminale sedatie is geen vorm van euthanasie; de
patiënt wordt in slaap gebracht, maar hij of zij sterft dan eventueel
zelf. Het is zelfs denkbaar dat de lichamelijke gesteldheid zich zo stabiliseert
dat de patiënt weer gewekt kan worden.Ik noem deze conclusie opzienbarend omdat ook bij de behandeling van de
euthanasiewetgeving in deze Kamer als belangrijkste argument voor
het onder voorwaarden legaliseren van euthanasie genoemd werd dat wij mensen
niet onnodig mogen laten lijden. Daarom beschouwde de toenmalige minister,
mevrouw Borst, euthanasie als het sluitstuk van goede palliatieve zorg. Het
gaat mij er nu niet om, ons standpunt van indertijd te herhalen dat levensbeëindiging
niet het antwoord op lijden mag zijn. Nu is relevant dat uit dit onderzoek
blijkt dat niet euthanasie, maar diepe sedatie in de terminale fase als sluitstuk
van de palliatieve zorg moet worden beschouwd.Dit kan overigens niet zomaar. Terminale sedatie vereist specifieke kennis
en deskundigheid en er moeten heldere criteria worden vastgesteld, onder andere
voor de gevallen waarin dit kan worden toegepast en het moment waarop. De
ingreep moet ook omkeerbaar zijn, het moet mogelijk zijn om iemand uit de
sedatie te wekken. Bovendien moet lichtvaardige toepassing van deze ingreep
voorkomen worden.Naar aanleiding van de genoemde bevindingen leg ik de staatssecretaris
een viertal vragen voor.Wat vindt zij van de conclusie van prof. Crul? Deelt zij de conclusie
dat terminale sedatie als specifieke vorm van pijnbestrijding ingeval van
lichamelijk lijden een alternatief voor euthanasie is? Deelt zij mijn opvatting
dat terminale sedatie, mits goed geregeld, beschouwd moet worden als een redelijke
andere oplossing in de zin van de criteria uit de euthanasiewet, de Wet op
de lijkbezorging, zodat het verzoek om euthanasie in gevallen waarin terminale
sedatie mogelijk is, dient te worden afgewezen? Is de staatssecretaris bereid
om op korte termijn met de KNMG en andere relevante organisaties te overleggen
over landelijke richtlijnen voor terminale sedatie? En is zij bereid om te
bezien hoe deskundigheid en de informatievoorziening op dit gebied kan worden
bevorderd?Er is in de stukken die wij de laatste tijd van de staatssecretaris ontvangen
hebben, aangegeven dat terminale sedatie als onderwerp betrokken wordt bij
het kabinetsstandpunt inzake de evaluatie van de euthanasiewet. Dit lijkt
mij ook terecht, maar dit hoeft overleg met de betrokken beroepsgroep over
het nader inkaderen van deze ontwikkeling door middel van richtlijnen naar
mijn mening niet in de weg te staan. Dit overleg hoeft volgens mij niet te
wachten op het parlementaire debat over de evaluatie, omdat die met name te
maken heeft met de meldingsprocedure en wat daaraan vastzit.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Voorzitter. Ik begrijp dat de heer Rouvoet graag van mij zou horen dat
ik met de KNMG in overleg ga over de condities voor het toepassen van terminale
sedatie. Ik zeg hem dit graag toe. Uiteraard zullen minister Donner en ik
nader op dit onderwerp ingaan in onze reactie op het evaluatierapport van
Van der Wal en Van der Maas.De heer Rouvoet vraagt of ik terminale sedatie een alternatief vind voor
euthanasie. Terminale sedatie is een vorm van medisch handelen. Euthanasie
is dat niet.Op het moment dat van normaal medisch handelen sprake is en dit medisch
handelen de patiënt ten goede komt, zal het voor een arts heel erg lastig
zijn om nog aan te tonen dat sprake is van een ultimum remedium waardoor euthanasie
zou moeten worden toegepast. Het gaat om normaal medisch handelen dat het
lijden kan verlichten en de pijn kan verzachten. Dat alles moet gebeuren in
overeenstemming met de wens van de patiënt, want de Wet geneeskundige
behandelingsovereenkomst is hier van toepassing. Je bespreekt met een patiënt
hoe de behandeling zal zijn. Ook bij terminale sedatie zal dat moeten. De
heer Rouvoet heeft natuurlijk gehoord dat het ook consequenties kan hebben
in de laatste fase van het leven van de patiënt. Je weet niet zeker of
terminale sedatie het leven zal verlengen of dat het lichaam anders reageert
op de medicatie, waardoor het leven bekort kan worden. Daarover moeten ook
gesprekken zijn. Normaal medisch handelen en terminale sedatie zijn iets anders
dan euthanasie.Deskundigheidsbevordering is altijd nodig en blijft ook nodig. Wij zullen
ook hierover met de KNMG in gesprek gaan. Over terminale sedatie in relatie
tot euthanasie en de bevindingen van Van der Wal en Van der Maas zal men uitgebreider
worden geïnformeerd in de brief die minister Donner en ik naar de Kamer
zullen sturen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de toezegging dat zij bereid
is met de KNMG te gaan praten. Ik heb dit inderdaad tot spits in mijn vragen
gemaakt. Ik begrijp dat de staatssecretaris het met mij eens is, dat wij niet
op de bespreking van de evaluatie behoeven te wachten om nu al werk te kunnen
maken van de totstandkoming van een landelijke richtlijn. Daar gaat het mij
om. Ik vind ook expliciet dat de beroepsgroep dit moet doen, maar ik hecht
eraan dat de staatssecretaris met de KNMG in gesprek gaat omdat deze ontwikkeling
op de agenda staat. Zij zou mij een plezier doen als zij inderdaad met de
KNMG en andere relevante beroepsorganisaties het gesprek aangaat, ook over
de deskundigheidsbevordering en informatievoorziening. Er is namelijk veel
onbekendheid. Wil de staatssecretaris ook toezeggen dat gewerkt wordt aan
een goede informatievoorziening voor het publiek? Begrippen als palliatieve
zorg, terminale sedatie en euthanasie lopen heel makkelijk door elkaar heen.
Er zijn ook veel misverstanden.Het belangrijkste vind ik de vraag of terminale sedatie, als dit bij lichamelijk
lijden of ondraaglijk lijden mogelijk is, moet worden gezien als een redelijke
andere oplossing zoals nu in de Wet op de lijkbezorging geformuleerd. De staatssecretaris
zegt dat het heel lastig zal zijn om iets anders te beweren. Ik vind dat een
belangrijke opmerking, omdat wij in het euthanasiedebat daarover ook uitvoerig
hebben gesproken. Ook toen heb ik gevraagd of een euthanasieverzoek wel kan
worden ingewilligd, als er zodanige palliatieve zorg mogelijk is dat geen
pijn nodig is. Kan de staatssecretaris nog eens klip en klaar aangeven of
zij met mij van mening is dat er een redelijke andere oplossing is als een
zodanige vorm van palliatieve zorg, waaronder terminale sedatie als sluitstuk
ervan, mogelijk is en dat dus het euthanasieverzoek bij ernstig lichamelijk
lijden niet ingewilligd mag worden door de arts?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Deze vraag gaat heel wat dieper. Het gaat daarbij ook om juridische aspecten
van het handelen van de arts, het naleven van het protocol en de redenen waarom
artsen soms niet melden. Dit heeft ook alleszins te maken met de onduidelijkheid
die u zojuist schetste, en de noodzaak om de informatievoorziening
te verbeteren en de deskundigheid te bevorderen. Het antwoord op uw vraag
is dermate complex, dat ik het beter acht om dit te geven in de brief die
u binnen een paar weken van mij zult ontvangen tezamen met het inzicht van
minister Donner. Anders zal ik op het punt van de juridische consequenties
op dit moment in mijn antwoord toch in gebreke blijven.Ik kan niet anders dan herhalen wat ik zojuist heb gezegd. Euthanasie
is een ultimum remedium. Als iemand ondraaglijk en uitzichtloos lijdt, kan
euthanasie de enige uitweg zijn. Als u vraagt of nooit sprake van euthanasie
kan zijn als ook nog palliatieve zorg mogelijk is, wil ik voordat ik een uitzondering
bespreek, een wat algemener beeld ervan schetsen in de brief. Ik hoop dat
u een paar weken wilt wachten totdat u van mij het integrale antwoord krijgt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Als ik het laatste zo mag verstaan dat in die brief expliciet wordt ingegaan
op de betekenis van het vraagstuk en de mogelijkheden van terminale sedatie
in verband met dat criterium redelijke andere oplossing in de Wet op de lijkbezorging,
neem ik daar vanzelfsprekend genoegen mee.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Ja.Mevrouw Van Heteren (PvdA):Ik merk terzijde op dat het eigenlijk een beetje vreemd is – hoewel
mijn gewaardeerde collega Rouvoet deze vragen natuurlijk terecht mag stellen –
dat zo'n diepgaande kwestie, die inderdaad consequenties zou kunnen hebben
voor de euthanasiewet, zo in het vragenuurtje wordt geplaatst.Ziet de staatssecretaris in de rapporten van Crul enige wezenlijk nieuwe
informatie? Er wordt immers al heel lang gesproken over de status van terminale
sedatie en over wat dit betekent in de context van de levenseindepraktijken.De staatssecretaris geeft nu aan dat zij contact zal opnemen met de KNMG.
Ik herinner mij van evaluaties van de euthanasiewet dat er al eerder op is
aangedrongen om met de beroepsgroep een discussie te voeren over de terminale
sedatie. Waarom is dat tot nu toe niet gebeurd?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Wij hebben met de beroepsgroep onlangs een gesprek gehad, met name over
de euthanasiepraktijk en de bevindingen van Van der Wal en Van der Maas. Wij
zijn dus steeds met elkaar in gesprek. Wat betreft de reactie die minister
Donner en ik zullen geven op de evaluatie van Van der Wal en Van der Maas,
spreekt het voor zich dat wij over onze bevindingen met de KNMG contact zullen
hebben. Dit temeer omdat als het gaat om deskundigheidsbevordering, informatieverstrekking
en vragen die wij hebben rondom de praktijk op dit moment die op sommige punten
voor ons nog wat ondoorzichtig is, wij met de beroepsgroep in gesprek moeten
gaan om daar helderheid over te krijgen. Die kennis hebben wij zeker nodig
om te weten welke maatregelen adequaat zijn om de praktijk zo te doen zijn
als je mag verwachten, opdat het netjes en goed gaat. Op dit moment vinden
die gesprekken plaats. Het betreft niet alleen terminale sedatie; beoogd wordt
om juist het totaalbeeld te verkrijgen van de stervensfase, het medisch handelen
en de euthanasiepraktijk.Komt er nieuwe informatie uit de rapporten van Crul naar voren? Ik kan
dat zo een, twee, drie niet zeggen, maar in het algemeen durf ik wel te stellen
dat er niet iets is waarvan ik nu zeg dat dit bij mij een volstrekt Aha-erlebnis
teweeg heeft gebracht. Wel is sprake van een verdieping van wat inzichten
die ik al had. Ik denk dat de rapporten van belang kunnen zijn in een follow-up
en bij het debat dat wij nog met elkaar zullen hebben over de brief van minister
Donner en mijzelf.Mevrouw Kant (SP):Het is waardevol dat in Nederland, als er ondraaglijk, uitzichtloos lijden
is, gekozen kan worden voor euthanasie. Maar dit ondraaglijk lijden moet dan
wel eerst zoveel mogelijk bestreden worden alvorens tot zo'n verzoek overgegaan
kan worden. Is de staatssecretaris het met mij eens dat de voorwaarde zou
moeten zijn dat alles dat op dat moment mogelijk is en wat er aan deskundigheid
en aan pijnbestrijding en palliatieve zorg is, aangeboden moet worden alvorens
zo'n verzoek ingewilligd zou kunnen worden?Hoe wil de staatssecretaris bevorderen dat dit ook aangeboden wordt en
dat de deskundigheid er overal is? Ik kan mij herinneren dat mijn fractie
bij het debat over de euthanasiewet het verzoek heeft ingediend om landelijke
pijnbestrijdings- en palliatieve teams op te richten, maar dat dit toen niet
is gebeurd omdat er gebrek was aan verpleeghuisartsen. Zo'n reden mag geen
reden zijn om geen pijnbestrijding aan te bieden. Is de staatssecretaris dit
met mij eens en, zo ja, wat gaat zij eraan doen om dit te bevorderen?Staatssecretaris Ross-van Dorp:Inderdaad lijkt het een beetje op een herhaling van de inbreng van mevrouw
Kant in het debat dat wij samen hebben gevoerd over de euthanasiewet destijds.
Ik herhaal dat euthanasie een ultimum remedium is. Als de arts met lege handen
staat en in redelijke zin niets meer voor de patiënt kan betekenen, dan
kan er sprake zijn van het inwilligen van een euthanasieverzoek. Over het
aanbieden van palliatieve zorg enz. zullen wij verder in het debat met elkaar
komen te spreken. Gelukkig is er ontzettend veel verbeterd in de afgelopen
jaren. Ik heb er een heel positief beeld van gekregen hoe iedereen op dit
moment, zowel in de reguliere gezondheidszorg alsook in de specifieke hospicezorg,
bezig is te zien hoe het beste aan pijnbestrijding en palliatieve zorg kan
worden gedaan. Dat is buitengewoon verheugend. Ik acht het dan ook helemaal
niet uitgesloten dat op het moment dat je ziet dat verzoeken om euthanasie
afnemen, dit komt doordat er betere palliatieve zorg is. Dat hoop ik van harte.
Ik hoop ook dat wij dat nog wat harder kunnen maken dan op dit moment het
geval is en dat wij dáár waar wij denken dat het verbeterd kan
worden, er ook heel specifiek op gaan inzetten. Of wij daarbij de manier kiezen
waarvan mevrouw Kant spreekt, weet ik niet, maar ik ben, zoals mevrouw Kant
mij ook kent, graag bereid om te zien wat wij kunnen doen om ervoor te zorgen
dat pijnbestrijding, palliatie, overal zijn intrede doet. Het is immers verschrikkelijk
als mensen met pijn moeten sterven, terwijl wij weten dat het misschien in
dezelfde gevallen, ergens anders, niet gebeurt en niet nodig is.Mevrouw Griffith (VVD):Terminale sedatie en euthanasie, het zijn heel gevoelige onderwerpen.
Het is verschrikkelijk als een naaste pijn lijdt en je helemaal
niets kunt doen. De staatssecretaris gaat overleg voeren met de KNMG. Wordt
daarbij ook gesproken over een externe controle? Momenteel is er de eigen
medische controle. Zijn er aanwijzingen dat die eigen medische controle en
ethiek op dit moment onvoldoende is en dat er aanleiding is om dat nog eens
extern te controleren? Mijn fractie is erop tegen dat wordt overgegaan tot
een verdere juridisering of het vastleggen van allerlei regels hiervoor.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Daar zijn nog geen specifieke aanwijzingen voor. Uiteraard ben ik bereid
de overwegingen van mevrouw Griffith mee te nemen in het gesprek.De heer Ormel (CDA):Het verbaast mij enigszins dat de heer Rouvoet dit onderwerp nu aan de
orde stelt, omdat wij exact een jaar geleden met de heer Rouvoet en de heer
Van der Vlies vragen over terminale sedatie aan de staatssecretaris gesteld
hebben. Maar dit terzijde.Voorzitter. De wens van de patiënt behoort leidend te zijn voor het
medisch handelen. Als de stervende patiënt de wens te kennen geeft dat
hij geen pijn wil lijden en dat tot gevolg heeft dat zijn bewustzijn dusdanig
verlaagd wordt dat hij geen contact meer kan hebben met zijn omgeving tot
de dood erop volgt, is het dan niet noodzakelijk dat duidelijk is dat de patiënt
vrijwillig en weloverwogen tot die wens gekomen is? Zou dan niet een tweede
consult van een arts verplicht moeten worden gesteld? Dat is in het belang
van de patiënt maar ook in het belang van de zorgverlener.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Het feit dat de patiënt toestemming moet geven ligt besloten in de
Wet geneeskundige behandelingsovereenkomsten. Het gaat hier om normaal medisch
handelen. De patiënt zal een gesprek moeten hebben over de behandeling
en de mogelijke consequenties daarvan. Ik wil niet zover gaan dat binnen de
Wet geneeskundige behandelingsovereenkomsten er altijd sprake zou moeten zijn
van een tweede consult. Dat lijkt mij binnen deze wet ver voeren. Ik ben echter
graag bereid om erover na te denken hoe aan deze praktijk zo zorgvuldig mogelijk
vormgegeven kan worden. Mocht de beroepsgroep daar nog aanvullende gedachten
over hebben, dan zullen wij natuurlijk nagaan of die in eventuele richtsnoeren
kunnen worden meegenomen. Ik hoop dat de beroepsgroep daar goede suggesties
voor doet.De heer Van der Vlies (SGP):De opvatting van de SGP-fractie over levensbeëindigend handelen op
verzoek is bekend. Wij hebben daar principiële bezwaren tegen. Gelukkig
is de palliatieve zorg goed in ontwikkeling. Daar zijn wij dankbaar voor.
Wat dat betreft moeten wij alert blijven en alles doen wat in ons vermogen
ligt. Ik mis in de opsomming palliatieve zorg, terminale sedatie en euthanasie
nog een begrip waarvoor ik aandacht vraag van de staatssecretaris, ook met
het oog op de regeringsreactie op de evaluatie. Ik doel op het begrip versterven.
Tussen deze vier begrippen zijn verschillen. Ik zou graag zien dat dit zeer
zorgvuldig wordt beschreven. Juist in de aanpak van versterven ziet de SGP-fractie
goede mogelijkheden om mensen niet uit handen te leggen en tegelijkertijd
op natuurlijke wijze het einde van het leven te doen ondergaan.Staatssecretaris Ross-van Dorp:Voorzitter. Ik zeg de heer Van der Vlies toe dat ook het begrip versterven
meegenomen zal worden in de kabinetsreactie, zodat het beeld compleet is en
verantwoordelijkheden helder benoemd zullen worden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-5080-5083.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl