Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Uitleveringswet, de Wet economische delicten en de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen betreffende de bepalingen aangaande de procedure in cassatie in strafzaken, herzieningszaken, uitleveringszaken en zaken in het kader van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (25240)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 5927-5931

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-06-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 87, pagina 5927-5931

17-06-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25240Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele andere onderwijswetten in verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie wachtgelduitgaven bve) (25899)Pagina 5910-5910
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Uitleveringswet, de Wet economische delicten en de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen betreffende de bepalingen aangaande de procedure in cassatie in strafzaken, herzieningszaken, uitleveringszaken en zaken in het kader van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (25240)Pagina 5927-5931
Regeling van werkzaamheden (woensdag 17 juni 1998)Pagina 5907-5910
De behandeling van: het Jaarverslag Nationale ombudsman 1997 (25920)Pagina 5931-5947
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 17 juni 1998)Pagina 5947-5948
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Woningwet inzake vergunningvrije bouwwerken in beschermde stads- en dorpsgezichten (24607).Pagina 5897-5907
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de artikelen 140 en 443 van het Wetboek van Strafrecht (25638)Pagina 5910-5927
Presentie en opening (woensdag 17 juni 1998)Pagina 5897-5897
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Vervanging van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen door de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998 in verband met onder meer een herziening van de omslagregeling, het functioneren van het uitvoeringsorgaan en het toezicht daarop (Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998) (25859), en over: - de motie-Dankers/Rouvoet over een leeftijdsgrens bij ziektekostenverzekeringen (25859, nr. 9).Pagina 5910-5910

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van het Wetboek van Strafvordering, de Uitleveringswet, de Wet economische
delicten en de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen betreffende
de bepalingen aangaande de procedure in cassatie in strafzaken, herzieningszaken,
uitleveringszaken en zaken in het kader van de Wet overdracht tenuitvoerlegging
strafvonnissen (25240).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Het woord is aan de heer Niederer, die zijn maidenspeech zal houden.De heer Niederer (VVD):Mevrouw de voorzitter! Ik mag vandaag voor het eerst in deze zaal vanachter
deze katheder het woord voeren, een bijzonder moment. Een moment ook waarvan
mijn meer ervaren collega's zeggen dat je dat in je verdere politieke loopbaan
nooit meer zult vergeten. Het is zoiets als je eerste jeugdliefde, hoewel
sommigen de herinnering daaraan maar al te graag kwijt zijn. Voor alle duidelijkheid:
ik spreek hier niet autobiografisch!Maar nu terzake. Voor ons ligt een wetsvoorstel dat in belangrijke mate
een codificatie is van de in de praktijk gegroeide werkwijze om zaken in cassatie
zoveel mogelijk schriftelijk door de enkelvoudige kamer te laten behandelen
tot het stadium waarin de zaak gereed is voor het wijzen van arrest door de
meervoudige kamer. Dit is in tegenstelling tot de wetgever van 1921 die, begrijpelijk
in die tijd, nog uitging van een mondelinge behandeling ter openbare terechtzitting.Met de nu voorgestelde wetswijziging wordt de rolrechter, zoals wij die
kennen in het burgerlijke procesrecht, geïntroduceerd in de cassatiepraktijk
van het strafrecht. Nu met de figuur van de rolrechter in het burgerlijke
recht goede ervaringen zijn opgedaan, ziet de VVD-fractie niet in waarom dat
hier anders zal zijn. Bovendien is het in zijn algemeenheid juist om datgene
wat bestendig gebruik is geworden, vast te leggen in de wet. Dat komt de rechtszekerheid
en de rechtsgelijkheid ten goede.De VVD-fractie heeft geen opmerkingen meer van wetstechnische of inhoudelijke
aard. De door ons eerder gestelde aanvullende vragen zijn door de regering
naar tevredenheid beantwoord. Ik veroorloof mij nog enkele meer algemene opmerkingen.
De nu voorgestelde procedure bevordert de doelmatigheid en de snelheid van
de cassatierechtspraak in strafzaken. Het wetsvoorstel heeft met name betrekking
op de interne procedure bij de Hoge Raad. Er wordt geen inbreuk gemaakt op
de rechtsbescherming van de verdachte. Dit wetsvoorstel past in het streven
van de VVD om de strafrechtspleging zo efficiënt en effectief mogelijk
te laten zijn. Ook de verdachte zelf is gebaat bij een snelle onherroepelijke
uitspraak, niet alleen in eerste aanleg en hoger beroep, maar evenzeer in
cassatie, in de meeste gevallen het sluitstuk van het strafproces.Dit wetsvoorstel biedt geen wezenlijke oplossing voor het probleem van
de grote werkbelasting van de strafkamer van de Hoge Raad. Daarover heeft
de commissie werkbelasting strafkamer Hoge Raad, naar haar voorzitter ook
wel genoemd de commissie-Haak, zich gebogen. Haar voorstellen zijn neergelegd
in een wetsvoorstel dat op 12 maart jl. bij dit huis is ingediend. Ik heb
begrepen dat wij nog voor het zomerreces onze inbreng hierover kunnen geven.De VVD-fractie volgt de regering in haar standpunt dat het wetsvoorstel
dat wij vanmiddag bespreken, niet hoeft te wachten op het wetsvoorstel dat
ik "Haak" noem. Van extra belang is dat de Hoge Raad zelf te kennen heeft
gegeven er grote waarde aan te hechten dat de huidige voorstellen spoedig
doorgang zullen vinden. Deze voorstellen zijn overigens in nauwe samenwerking
met de Hoge Raad tot stand gekomen. Ook de Nederlandse vereniging voor rechtspraak,
de Nederlandse orde van advocaten en het College van procureurs-generaal kunnen
instemmen met de wetswijziging. De Raad van State is eveneens eenstemmig.Men zal begrijpen dat de VVD-fractie, gelet op mijn betoog, het belang
onderkent van een spoedige invoering van deze wetswijziging. Ik verstout mij
om reeds in eerste termijn te melden dat de VVD-fractie dan ook van harte
instemt met het wetsvoorstel.De voorzitter:Ik feliciteer de heer Niederer met zijn maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Mevrouw Kalsbeek-Jasperse (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Allereerst feliciteer ik de heer Niederer met zijn
maidenspeech.Dit wetsvoorstel beoogt een aantal technische verbeteringen aan te brengen
in cassatie- en strafzaken, herzieningszaken en uitlevering, zodat die procedure
bij de Hoge Raad meer wordt gestroomlijnd. Aanvankelijk overwoog de fractie
van de PvdA om dit gelijktijdig te behandelen met het wetsvoorstel naar aanleiding
van het rapport van de commissie-Haak. De heer Niederer heeft er echter al
terecht op gewezen dat de Hoge Raad daar geen prijs op stelt, omdat die het
onderhavige voorstel liever zo snel mogelijk behandeld heeft. Die wens hebben
wij graag gevolgd.De PvdA-fractie heeft in het verslag aangedrongen op een regeling voor
de gevallen waarin door het Europese Hof voor de rechten van de mens een schending
van het Europese verdrag is geconstateerd. Dat heeft zich onlangs voorgedaan
in de zaak-Van Mechelen c.s.: drie verdachten waren veroordeeld tot veertien
jaar gevangenisstraf wegens een gewelddadige overval van het postkantoor in
Oirschot. In deze strafzaak waren opsporingsambtenaren anoniem, buiten de
aanwezigheid van de verdediging, gehoord, waarop het Europese Hof deze bewijsvoering
in strijd met het EVRM heeft geacht. Direct na het arrest van het Europese
Hof hebben de raadslieden van Van Mechelen c.s. de onmiddellijke vrijlating
van hun cliënten geëist. De minister van Justitie heeft daarop besloten
tot een strafonderbreking in afwachting van de definitieve standpuntbepaling
van het Hof over genoegdoening, waarop zij ingevolge artikel 50 van het EVRM
recht hebben.Het probleem hierbij is dat de Nederlandse strafvordering geen bepaling
kent waarin na een voor de veroordeelde gunstige uitspraak van de internationale
rechter de zaak opnieuw aan de Nederlandse rechter kan worden voorgelegd,
teneinde met inachtneming van de internationale jurisprudentie de eerdere
nationaal-rechtelijke uitspraak te herzien. De minister heeft zich bereid
verklaard tot het ontwerpen van een procedure die de Nederlandse rechter de
mogelijkheid geeft om in afwachting van de definitieve vaststelling van de
aan klager toe te kennen genoegdoening in een concrete zaak toepassing te
geven aan een uitspraak van het Europese Hof, maar dit ontwerp is er nog niet.
Ik beken dat wij overwogen hebben om op dit punt een amendement in te dienen,
maar dat blijkt dermate ingewikkeld te zijn dat wij het toch liever aan de
minister overlaten. Ik maak wel van deze gelegenheid gebruik om daarvoor bij
haar op spoed aan te dringen.De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! Deze bijdrage lever ik mede namens de fractie van
de RPF.De rechtzoekende burger moet er onder alle omstandigheden op aan kunnen
dat het Nederlandse rechtsstelsel zo is georganiseerd en toegerust dat hij
binnen redelijke termijnen een rechterlijke uitspraak kan krijgen door middel
van een rechterlijke procedure die met voldoende rechtswaarborgen is omringd,
zowel in eerste aanleg als in beroep in cassatie. Wie op dit punt de berichten
in de kranten volgt, heeft al reden tot zorg: grote hoeveelheden strafdossiers
dreigen om uiteenlopende redenen op de plank te blijven liggen. Megastrafzaken
en een groot verloop onder rechters worden daarvan als oorzaak genoemd.Wil de minister reageren op de jongste ontwikkelingen terzake en wil zij
aangeven op welke wijze er voorzien wordt in het inlopen van achterstanden
en het voorkomen van grote aanverwante sepots? Het onderhavige wetsvoorstel
kan daaraan niet echt een bijdrage leveren, maar is desalniettemin van nut
als het gaat om een verdere stroomlijning van de procedure in cassatie. Voor
een echte vermindering van de werkbelasting van het hoogste rechtscollege
wachten wij nog op de al eerder genoemde voorstellen van de commissie-Haak.Al in de schriftelijke voorbereiding heb ik mijn zorgen uitgesproken over
de weinig systematische en enigszins verbrokkelde aanpak van de wijzigingen
in het strafprocesrecht. Dat maakt het wetgevingsproces er voor de medewetgever
niet overzichtelijker op. Suggesties voor het opnemen van inhoudelijke wijzigingen
in het wetsvoorstel zijn door de minister van de hand gewezen, waardoor uit
dit wetsvoorstel op zichzelf weinig bloed vloeit. De komende meer inhoudelijke
voorstellen zullen echter zoveel mogelijk geclusterd moeten worden om een
goede beoordeling van de wetgeving mogelijk te maken. Kan de minister hierover
al meer duidelijkheid geven? Kan hij aangeven volgens welk tijdpad de noodzakelijke
wijzigingen op het wetgevingsterrein zullen kunnen worden behandeld?Ik kom bij de inhoud van het wetsvoorstel. Het neerleggen in regelgeving
van een reeds bestaande efficiënte en met voldoende rechtswaarborgen
omklede praktijk bij de strafkamer van de Hoge Raad leidt niet tot overwegende
bezwaren bij onze fracties. Ik ben ook blij met de wijzigingen die de minister
op enkele onderdelen in het wetsvoorstel heeft aangebracht naar aanleiding
van vragen onzerzijds. Ik doel met name op de verplichting voor het OM om
ook aan verdachten die geen cassatieschriftuur hebben ingediend, een afschrift
van de conclusie toe te zenden, zodat zij zich hiertegen kunnen verweren.Ook een positief punt is dat dit wetsvoorstel de Hoge Raad bij vernietiging
van een bestreden uitspraak ruimere mogelijkheden tot verwijzing en terugverwijzing
biedt. Het automatisme waarbij een ander hof zich opnieuw over een zaak moest
buigen terwijl daarvoor geen goede rechtvaardiging viel te geven, kan daarmee
tot het verleden behoren.Een meer principieel punt in het wetsvoorstel is de vraag in hoeverre
een taakverschuiving van de meervoudige naar de enkelvoudige kamer mogelijk
is zonder dat afbreuk wordt gedaan aan het gezag van de cassatierechter. De
insteek van het wetsvoorstel is dat alleen zaken van administratieve aard
kunnen worden behartigd door de enkelvoudige kamer, maar dat de beantwoording
van de aan de orde zijnde rechtsvragen een taak van de meervoudige kamer is
en blijft. De vragen die de GPV-fractie op dit punt in de schriftelijke voorbereiding
heeft gesteld, hadden de bedoeling de grenzen van de mogelijkheden van verdere
vereenvoudiging te verkennen. Tot die mogelijkheden behoort niet, zo begrijp
ik van de minister, dat ook het afdoen van onder meer kennelijk niet-ontvankelijkheden
en conversiegevallen kan worden overgelaten aan de enkelvoudige kamer. Dat
is een stellingname die ook naar onze opvatting de taken van de enkelvoudige
kamer enerzijds en de meervoudige kamer anderzijds helder onderscheidt.
Een verdere vereenvoudiging op dit punt is niet mogelijk zonder de rechtswaarborgen
van verdachten geweld aan te doen. Mag ik aannemen dat ook bij de verdere
herzieningswetgeving op dit terrein van strafvordering scherp zal worden gelet
op een voldoende helder onderscheid tussen de taken van de enkelvoudige en
de meervoudige kamer?Ten slotte. De minister heeft in de memorie van toelichting opgemerkt
dat zij de mogelijkheid wil laten onderzoeken om herziening van een veroordelend
vonnis mogelijk te maken, indien het conflict van rechtspraak te maken heeft
met een verkeerde rechtsopvatting van de Nederlandse rechter over een verdragsbepaling
waarover de internationale rechter nadien in die concrete zaak of een identieke
zaak een bindende uitspraak deed. Heeft dit onderzoek reeds geleid tot een
nadere standpuntbepaling van de minister?De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter! Vanaf deze plaats wens ik de heer Niederer van
harte geluk. Hij trok een vergelijking tussen de behandeling van dit wetsvoorstel,
althans zijn maidenspeech, en een jeugdliefde. Ik hoop dat zijn jeugdliefde
opwindender was dan dit wetsvoorstel, omdat dit wetsvoorstel een vastlegging
is van de praktijk die gegroeid is. Op hoofdlijnen zijn de adviesorganen –
de NVVR, de Nederlandse orde van advocaten – het met de minister eens.
De Hoge Raad heeft zelfs nog een brief gestuurd aan de vaste commissie om
dit wetsvoorstel snel te behandelen, zelfs vooruitlopend op de uitkomsten
van het werk van het commissie-Haak. De fractie van D66 is het daarmee eens.
Toch zal ik nog een aantal opmerkingen maken.Uit de Europese rechtspraak blijkt dat het Nederlandse strafrecht meer
recht moet doen aan het onmiddellijkheidsbeginsel. De behandelend rechter
moet met eigen oren en ogen waarnemen wat getuigen of verdachten te melden
hebben. Afgaan op wat de rechter-commissaris in strafzaken in het kader van
een gerechtelijk vooronderzoek schriftelijk heeft vastgelegd, volstaat niet
altijd meer volgens de Europese rechtspraak. Nu legt het wetsvoorstel de gehanteerde
praktijk vast. Veel meer nadruk komt bij de Hoge Raad te liggen op een schriftelijke
afdoening van strafzaken. Dat houdt in dat de Hoge Raad verdachten, getuigen
en deskundigen nauwelijks nog te zien zal krijgen. Ik hoor graag van de minister
of het onmiddellijkheidsbeginsel minder betekenis heeft voor de cassatierechtspraak.
Beperkt het onmiddellijkheidsbeginsel, zoals de Europese rechtspraak dat ziet,
zich eigenlijk meer tot feitelijke instanties? Daaraan is natuurlijk de vraag
gekoppeld of de vastlegging van de gegroeide praktijk de Europese kritiek
zal kunnen doorstaan. In de wet wordt vastgelegd dat aan de verdachte de aanzegging
wordt gedaan wanneer alle stukken zijn ontvangen bij de griffier van de Hoge
Raad. In die aanzegging komt te staan dat de verdachte twee maanden de tijd
heeft om zijn schriftuur te laten indienen. Twee maanden is twee maanden en
het is dus van belang dat verdachten zich niet op het allerlaatste moment
tot een advocaat wenden of deze termijn zelfs laten verstrijken. De minister
heeft het voorstel van de Orde van advocaten overgenomen om in de lay-out
van de aanzegging daar helder op te wijzen.Dat bracht mij ertoe stil te staan bij hetgeen wij in de Kamer in 1997
bij de behandeling van een wetsvoorstel over de procedure bij de politierechter
besproken hebben. Collega Rabbae heeft toen, als ik mij goed herinner, een
motie ingediend met het verzoek om allerlei stukken in het kader van strafzaken
die naar verdachten worden gestuurd, in hun taal te verzenden. Heel veel mensen
in Nederland zijn immers de Nederlandse taal niet machtig. Ik kan mij herinneren
dat de minister daar niet zo van was gediend. Volgens haar kunnen wij niet
de rechtstaal die de Nederlandse taal is, laten vertalen, ook al omdat dit
allerlei oponthoud oplevert. Toch is de motie van collega Rabbae aangenomen.
Hoe staat het met de uitwerking van die motie en hoe ziet de minister die
motie met betrekking tot dit wetsvoorstel, vooral als het gaat om de aanzegging
van de Hoge Raad aan de verdachte?De toegenomen druk op de rechter vindt ook in dit wetsvoorstel zijn vertaling
in de aanpassing van de regels. Zo wordt in artikel 440 aan de Hoge Raad de
bevoegdheid gegeven om een zaak naar hetzelfde gerecht te verwijzen dat de
uitspraak waartegen men in cassatie is gegaan, heeft gedaan. In de toelichting
geeft de minister aan dat dit op grond van proceseconomische redenen wenselijk
kan zijn. Op zichzelf is D66 het daarmee wel eens, want het zou van een ander
gerechtshof heel veel vergen indien men een megazaak van een ander hof helemaal
opnieuw zou moeten gaan bekijken. In die zin kunnen wij ons die proceseconomische
redenen wel voorstellen. Van de andere kant wil ik er toch op wijzen dat het
van belang is dat rechters onbevangen tegen een zaak aankijken. Bij terugverwijzing
door de Hoge Raad naar hetzelfde gerecht is dat per definitie niet het geval.
Ik vraag mij dan ook af of aan de Hoge Raad in artikel 440 niet al te veel
vrijheid wordt gegeven om zelf te beslissen in welk soort situaties men naar
hetzelfde gerecht zal gaan verwijzen. Ik heb overwogen om op dit punt een
amendement in te dienen, maar ik denk dat het voor de wetsgeschiedenis van
belang is dat de minister aangeeft dat dit eigenlijk niet de regel mag zijn,
maar veeleer de uitzondering op de regel. Immers, zouden de Staten-Generaal
de rechtsprekende macht voldoende middelen ter beschikking stellen om het
werk efficiënt te kunnen doen, dan zou verwijzing naar hetzelfde gerechtshof
in beginsel niet horen plaats te vinden en in ieder geval niet louter en alleen
vanwege proceseconomische redenen.Mijn volgende vraag gaat over een punt dat zijdelings hiermee te maken
heeft. In artikel 465 wordt de Hoge Raad de gelegenheid geboden een rechter-commissaris
bij de rechtbank op te dragen nader onderzoek te verrichten in een bij de
Hoge Raad aanhangig gemaakte strafzaak. Het moet dan gaan om de rechter-commissaris
die nog niet van de strafzaak kennis heeft genomen. Levert dat geen praktische
problemen op bij kleine rechtbanken waar de facto dikwijls maar één
rechter-commissaris werkt? Wanneer de zaak het laatst bij een gerechtshof
aanhangig was, hetwelk ter zitting wellicht allerlei getuigen heeft gehoord
en dus veel feitelijke informatie heeft vergaard, zou het dan niet logischer
zijn om de zaak niet door de Hoge Raad naar de rechter-commissaris van de
rechtbank te verwijzen maar naar het gerechtshof dat de zaak
het laatst in behandeling had? Je zou dan kunnen denken aan de constructie
van de raadsheer-commissaris. Daarover hebben wij een debat gevoerd in het
kader van de behandeling van het wetsvoorstel reorganisatie openbaar ministerie.
Uiteindelijk heeft dat er niet toe geleid dat het instituut raadsheer-commissaris
in de wet is opgenomen. Toch zou ik in het kader van dit wetsvoorstel graag
van de minister horen hoe zij daartegenover staat. Moet toch niet gedacht
moet worden aan de ontwikkeling van het instituut raadsheer-commissaris? Zou
dat op termijn niet zijn beslag in de wet moeten krijgen?De regeling omtrent herziening is eveneens aangepast. Heeft het Europese
Hof voor de rechten van de mens in een concrete strafzaak een uitspraak gedaan
die betekenis heeft voor veroordeelden in soortgelijke strafzaken, in die
zin dat geconstateerd kan worden dat de rechter in die strafzaken achteraf
gezien is uitgegaan van een onterechte rechtsopvatting, dan dient naar de
mening van de fractie van D66 op een slagvaardige manier de uitspraak in alle
soortgelijke zaken te worden herzien. Mevrouw Kalsbeek heeft op dat punt ook
een vraag gesteld. De minister schrijft in de stukken dat zij een procedure
wil gaan ontwerpen die op deze situatie toeziet. Dit staat op pagina 4 van
de nota naar aanleiding van het verslag. Hoever staat het daarmee? Ik denk
dat dit proceseconomisch gezien een enorme winst kan opleveren.Mevrouw de voorzitter! De minister heeft het wetsvoorstel aangepast naar
aanleiding van diverse opmerkingen van de verschillende fracties van de Kamer
in het verslag. Er zijn twee nota's van wijziging uitgebracht. Die wijzigingen
betreffen onder meer het feit dat een uitspraak in beginsel door alle rechters
moet worden ondertekend die op de zaak gezeten hebben. Ook het voorstel van
D66 om de verdachte op de hoogte te stellen van de rechtsdag, is overgenomen.
Wij vinden dat het wetsvoorstel daardoor aanmerkelijk is verbeterd.Minister Sorgdrager:Mevrouw de voorzitter! De heer Schutte heeft de problematiek van de Hoge
Raad met betrekking tot de werklast in een wat breder kader geplaatst. Hij
vraagt wanneer de werklast in zijn geheel aan de orde is en hoe daarmee wordt
omgegaan.Bij de kabinetsformatie is door het ministerie van Justitie een pakket
papier neergelegd waaruit blijkt hoeveel middelen er nodig zijn voor versterking
van de rechterlijke organisatie. Het is inderdaad zo dat er voortdurend een
nijpend capaciteitstekort is. Iedere keer wordt er geschoven en dan redden
wij het wel weer. Maar er zal toch een substantieel bedrag aan de rechterlijke
organisatie moeten worden toegedeeld, ten eerste voor het uitbreiden van het
aantal mensen en ten tweede voor nieuwe procedures, automatiseringsinfrastructuur,
etc. Wanneer dat niet gebeurt, loopt de zaak onherroepelijk vast.Er zijn de afgelopen jaren telkens middelen toegevoegd, maar het blijkt
niet voldoende te zijn. Het grootste probleem in de hele werklast op het gebied
van het strafrecht is de toename van de zogenaamde megazaken.Ook de Hoge Raad heeft het druk. Dat blijkt uit dit voorstel, dat blijkt
ook uit de signalen die de Hoge Raad zelf heeft afgegeven. Wij zoeken naar
mogelijkheden om op een verantwoorde manier die werklast te verminderen en
efficiencymaatregelen door te voeren.Bij dit wetsvoorstel zijn enkele technische punten aan de orde die de
interne werkwijze van de Hoge Raad raken. De commissie-Haak is ingesteld.
Dat is de commissie werkbelasting strafkamer Hoge Raad. Ik heb inmiddels op
basis van de voorstellen van die commissie een wetsvoorstel naar de Kamer
gezonden. Daarover zal de Kamer binnenkort verslag uitbrengen.Het is wel zo dat voorstellen van de tweede en de derde fase herziening
rechterlijke organisatie voorlopig even zijn stilgelegd, in verband met het
uitkomen van het rapport van de commissie-Leemhuis dat gaat over de toerusting
van de rechterlijke organisatie voor de komende decennia. In de komende tijd
zal er toch een aantal besluiten over genomen moeten worden.Het wetsvoorstel heeft betrekking op de interne procedures. Het zal u
dan ook niet verbazen dat het in nauw overleg met de Hoge Raad is opgesteld.
Er is een praktijk gegroeid waarin sommige zaken schriftelijk worden afgedaan
op basis van eventueel ingediende cassatiemiddelen en de conclusie van de
procureur-generaal. Het wetsvoorstel brengt de wet in overeenstemming met
die praktijk. Het bevat twee voorzieningen die een efficiënte afdoening
van zaken door de Hoge Raad zeer zullen vergemakkelijken, te weten de enkelvoudige
rolkamer die de administratieve afwikkeling van de zaak verzorgt en de introductie
van een schriftuurtermijn van twee maanden. De heer Schutte heeft een aantal
woorden gewijd aan de enkelvoudige kamer. Ik ben het met die lijn eens. Ik
vind dat een enkelvoudige kamer bij de Hoge Raad niet inhoudelijk moet oordelen.
Dat doet ook afbreuk aan het gezag van de raad als geheel. Dat wil ik dan
ook handhaven. U weet wellicht dat er al heel wat van de vijfkoppige kamer
is teruggebracht naar de driekoppige kamer. Dat brengt op zichzelf de nodige
efficiency met zich.Het wetsvoorstel brengt geen wijziging in de uitgangspunten van ons cassatiestelsel.
Hoewel het relatief beperkt is, kan met dit voorstel toch een zekere doelmatigheidswinst
worden bereikt. Ingrijpende en principiële maatregelen komen aan de orde
als wij spreken over het wetsvoorstel naar aanleiding van de commissie-Haak.
Ik ben blij dat de Kamer mede op aandringen van de Hoge Raad heeft besloten
dit wetsvoorstel apart te behandelen. Er is ook niet zoveel gevaar voor stapelwetgeving,
omdat dit de interne procedure raakt en de commissie-Haak toch over andere
dingen gaat.De heer Dittrich is ingegaan op de schriftuurtermijn van twee maanden.
Ik ben blij dat hij het uiteindelijk eens is met datgene wat in het wetsvoorstel
is neergelegd. De schriftuurtermijn begint natuurlijk pas te lopen na de aanzegging
door de Hoge Raad dat de stukken van het geding zijn binnengekomen, dus niet
meteen vanaf het moment van de uitspraak. Er zit enige tijd tussen het moment
waarop de hoogste feitenrechter uitspraak heeft gedaan en beroep in cassatie
is aangetekend en het moment van binnenkomen van de zaak bij de Hoge Raad.Ik zal u schriftelijk berichten over de motie van de heer Rabbae. Ik moet
eerlijk bekennen dat ik niet precies weet hoe het daarmee staat.Ik kom bij de terugverwijzing naar hetzelfde hof. De heer Dittrich zegt
dat een hof onbevangen tegen een zaak moet kunnen aankijken.
Die onbevangenheid speelt heel sterk bij hoger beroep. Om die reden is er
ook de discussie geweest dat er een aparte advocaat-generaal moet zijn bij
het OM en niet de officier van justitie die in de eerste lijn de zaak heeft
gedaan. Dat betekent een geheel nieuwe behandeling en onbevangenheid zowel
van het OM als van de zittende magistratuur. De vraag is of je altijd onbevangen
moet aankijken tegen een zaak die door de Hoge Raad wordt terugverwezen. Dat
hangt toch af van de soort en mate van schending van het recht die de Hoge
Raad heeft geconstateerd. Ik vind dat het aan onze Hoge Raad kan worden overgelaten
om te bepalen of in een bepaalde zaak hetzelfde dan wel een ander hof opnieuw
moet oordelen. Soms zijn de schendingen van technische aard en kan hetzelfde
hof de zaak behandelen. Soms is het heel principieel en kan het heel goed
zijn dat een ander hof zijn licht daarover laat schijnen.De heer Dittrich (D66):Daarmee geeft de minister duidelijk aan dat datgene wat in de toelichting
staat, te weten proceseconomische redenen, niet leidinggevend behoort te zijn,
maar dat de inhoudelijke afweging moet zijn: kan het naar hetzelfde gerecht
of moet het naar een ander onbevangen gerecht?Minister Sorgdrager:Het moet natuurlijk een inhoudelijke afweging zijn, maar als het naar
hetzelfde hof kan, zal het om proceseconomische redenen wel een stuk gunstiger
zijn. Het mag niet de enige overweging zijn. Als dat de enige overweging zou
zijn, zou je een bepaling kunnen opnemen dat het altijd naar hetzelfde hof
gaat. Dat hebben wij met opzet niet gedaan.Dan kom ik op het nader onderzoek door de rechter-commissaris. Bij mijn
weten zijn er nauwelijks meer rechtbanken die maar één rechter-commissaris
hebben; er zijn er altijd meer aangewezen. Je kunt er dus altijd een nieuwe
rechter-commissaris voor inschakelen. Als die er niet is, creëer je er
een. Dat kan namelijk ook heel makkelijk. De vraag is echter van principiëlere
aard: gaan wij het instituut van de raadsheer-commissaris introduceren? Wij
hebben het daarover gehad, maar wij hebben het niet gedaan. Ik weet niet of
dat voor de eeuwigheid zo moet blijven. Het is een vraag die ik heus nog wel
eens wil bediscussiëren, maar niet in het kader van dit wetsvoorstel.De herziening van rechterlijke uitspraken na een veroordeling door het
Europese Hof is een belangrijk punt. Ik vind dat daar absoluut een voorziening
voor moet komen, maar het is nogal ingewikkeld. Mevrouw Kalsbeek zei dat een
amendement was overwogen. Ik kan mij daar iets bij voorstellen: je komt vervolgens
tot de ontdekking dat dit niet makkelijk is te regelen. Het kan in allerlei
varianten; het hangt ook van de gevolgen af. Kortom, er moet over worden nagedacht.
Wij doen dat ook en wel zo snel mogelijk.De heer Dittrich vroeg naar de schriftelijke behandeling: in hoeverre
geldt het onmiddellijkheidsbeginsel bij de Hoge Raad? Ik ben van mening dat
het onmiddellijkheidsbeginsel een rol speelt bij de feitelijke behandeling
van de zaak, want dan gaat het om het vaststellen van de feiten, het horen
van getuigen, het verzamelen van bewijsmateriaal, etc. De Hoge Raad is een
cassatie-instelling. In cassatie gaat het echt om rechtsvragen en dan speelt
de feitelijke behandeling geen rol. Op basis van de gegevens die op dat moment
beschikbaar zijn, wordt een oordeel geveld. Vindt de Hoge Raad dat meer gegevens
noodzakelijk waren geweest, dan verwijst hij de zaak terug. Ik denk dat dat
systeem wel klopt. De enige gelegenheid waarbij de Hoge Raad als feitelijk
rechter optreedt, is in uitleveringszaken. Het kan zijn dat mensen dan moeten
verschijnen, maar dan alleen op het moment waarop een nader onderzoek naar
de feiten plaatsvindt. Ook dan gebeurt het namelijk dikwijls dat geen feitenonderzoek
meer noodzakelijk is, maar dat alleen rechtsvragen aan de orde komen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een nader te bepalen tijdstip te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 16.34 uur tot 17.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-5927-5931.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl