ECLI:NL:CRVB:1997:ZB7064, Centrale Raad van Beroep, 07-08-1997, 96/2922 MAW, 96/2928 MAW
Centrale Raad van Beroep — Uitspraak 
Datum: 1997-08-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Ambtenarenrecht

Samenvatting: Ontslag wegens weigeren dienstbevel houdt stand; uitspraak strafrechter geldt als bewijs.

96/2922 MAW en 96/2928 MAW                     O
    
    
    U I T S P R A A K
    
    
    in de gedingen tussen:
    
    
      A., wonende te B.,
      C., wonende te D., appellanten,
    
    
    en
    
    de Staatssecretaris van Defensie, gedaagde.
    
    
    I. ONTSTAAN EN LOOP VAN DE GEDINGEN
    
    
      Namens ieder van appellanten is op daartoe bij onderscheiden
      aanvullende beroepschriften (met bijlagen) aangevoerde gronden
      hoger beroep ingesteld tegen de door de
      Arrondissementsrechtbank te 's-Gravenhage op 25 januari 1996,
      onder nrs. MAW 93/00816 en MAW 93/00814, gegeven uitspraken,
      waarnaar hierbij wordt verwezen.
    
    
    Gedaagde heeft van verweer gediend.
    
    
      Nadien zijn van de zijde van appellanten de Raad nog een
      aantal stukken toegezonden.
    
    
    
      De gedingen zijn gevoegd behandeld ter zitting van
      26 juni 1997, waar appellanten in persoon zijn verschenen,
      bijgestaan door mr P.M. Groenhart, beleidsmedewerker ACOM,
      CNV-bond voor militairen, als hun raadsman. Gedaagde heeft
      zich heeft laten vertegenwoordigen door mr G.A.J.M. van Vugt,
      werkzaam bij het Ministerie van Defensie. Voorts is ter
      zitting van de zijde van appellanten meegebracht als
      deskundige kolonel b.d. J.N. Lodders, wonende te Harderwijk.
    
    
    
    II. MOTIVERING
    
    
      Met ingang van 1 januari 1994 is de Algemene wet bestuursrecht
      (Awb) in werking getreden en zijn de Ambtenarenwet 1929 -
      sindsdien geheten Ambtenarenwet - en de Beroepswet gewijzigd.
      De hieruit voortvloeiende wijziging van het procesrecht (ook)
      in ambtenarenzaken brengt mee dat op een hoger beroep dat is
      ingesteld na 31 december 1993, voor zover de Beroepswet niet
      anders aangeeft, hoofdstuk 8 van de Awb moet worden toegepast.
      De in het kader van evengenoemde wetswijzigingen gegeven
      regels van overgangsrecht brengen overigens mee dat ten
      aanzien van de mogelijkheid om beroep in te stellen tegen
      besluiten die vóór 1 januari 1994 bekend zijn gemaakt,
      onderscheidenlijk hoger beroep in te stellen tegen uitspraken
      die vóór 1 januari 1994 zijn gedaan, het recht zoals dat gold
      vóór dat tijdstip van toepassing blijft.
    
    
    
      Onder verwijzing naar de aangevallen uitspraak voor een meer
      uitgebreide weergave van de in dit geding van belang zijnde
      feiten en omstandigheden volstaat de Raad thans met het
      navolgende.
    
    
    
      Appellant A. en appellant C. waren ten tijde
      hier van belang respectievelijk als sergeant en
      sergeant-majoor in werkelijke dienst bij de Koninklijke
      landmacht en vervulden respectievelijk de functies van
      plaatsvervangend commandant en commandant van het
      verbindingscentrum van het 1e Nederlandse United Nations
      Verbindingsbataljon ten behoeve van UNPROFOR te Sarajevo in
      het voormalige Joegoslavië. In die functies waren appellanten
      belast met ondersteuning van een Oekraïens VN-bataljon.
    
    
    
      Op 20 augustus 1992 was het voormelde verbindingscentrum
      gelegerd in de Maarschalk Tito-kazerne te Sarajevo. Nadat die
      kazerne onder vuur was komen te liggen, hebben de aldaar
      gelegerde Nederlandse militairen, onder wie appellanten, op 21
      augustus 1992 de opdracht gekregen zich terug te trekken in
      het PTT-gebouw te Sarajevo, hetgeen feitelijk ook is geschied.
    
    
    
      Op 26 augustus daaropvolgend hebben appellanten van de
      sectorverbindingsofficier, majoor T. Sierksma, de opdracht
      gekregen om als plaatsvervangend commandant respectievelijk
      als commandant de nodige voorbereidingen te treffen om het
      verbindingscentrum ter ondersteuning van het Oekraïens
      VN-bataljon weer voor inzet gereed te maken. Daarbij werd niet
      medegedeeld waar het verbindingscentrum zou worden geplaatst,
      aangezien de exacte, nadere, locatie van het Oekraïens
      VN-bataljon nog niet bekend was. Appellanten hebben, ook nadat
      zij op de consequenties hiervan waren gewezen, geweigerd
      gehoor te geven aan dit bevel.
    
    
    
      Na deze weigering hebben appellanten opdracht gekregen zich in
      Zagreb te melden bij de plaatsvervangend - op dat moment
      waarnemend - commandant van het Nederlandse
      verbindingsbataljon, majoor E. Nauta. Deze heeft op 27
      augustus 1992 tegenover appellanten voormelde opdracht
      herhaald. Ook dit bevel hebben appellanten echter niet
      opgevolgd, hetgeen tot gevolg heeft gehad dat zij zijn
      gerepatrieerd naar Nederland en door de Minister van Defensie
      zijn geschorst in hun ambt.
    
    
    
      In verband met het weigeren van voormelde bevelen zijn
      appellanten strafrechtelijk vervolgd. Bij arresten van de
      militaire kamer van het Gerechtshof te Arnhem van 2 juni 1993
      zijn appellanten veroordeeld tot vier maanden militaire
      detentie. Daarbij heeft het hof bewezen verklaard dat
      appellanten zich schuldig hebben gemaakt aan het in artikel
      127, eerste lid, van het Wetboek van Militair Strafrecht
      omschreven misdrijf, te weten:
      het als militair opzettelijk niet opvolgen van een
      dienstbevel, terwijl als rechtstreeks en onmiddellijk gevolg
      daarvan schade ontstaat aan de gereedheid tot het
      daadwerkelijk uitvoeren van een operatie van enig onderdeel
      van de krijgsmacht. De door appellanten tegen deze arresten
      ingestelde cassatieberoepen zijn door de Hoge Raad bij
      arresten van 11 januari 1994 verworpen.
    
    
    
      Na de arresten van het Gerechtshof te Arnhem zijn appellanten
      bij besluiten van 29 juni 1993 door de Minister van Defensie,
      nadat deze de in artikel 46 van het Algemeen militair
      ambtenarenreglement (AMAR) bedoelde commissie om advies had
      gevraagd, wegens verregaande nalatigheid in de vervulling van
      hun plichten met ingang van 1 augustus 1993 op grond van
      artikel 39, tweede lid, onder k, van het AMAR ontslagen uit de
      militaire dienst als beroepsmilitair, aangesteld voor
      onbepaalde tijd beneden de rang van tweede-luitenant.
    
    
    
      De namens appellanten tegen deze besluiten ingestelde beroepen
      zijn door de rechtbank ongegrond verklaard.
    
    
    De Raad overweegt het volgende.
    
    
      In artikel 10 van de Militaire Ambtenarenwet 1931 (MAW), zoals
      dat artikel luidde ten tijde hier van belang, is - voor zover
      hier aan de orde - bepaald dat een uitspraak van de
      strafrechter, in kracht van gewijsde gegaan, waarbij de
      militaire ambtenaar aan enig feit schuldig is verklaard, in
      een militaire ambtenarenzaak geldt als bewijs van dat feit.
    
    
    
      Dit betekent dat in dit geding als vaststaand moet worden
      aangenomen dat appellanten zich schuldig hebben gemaakt aan
      hetgeen in de hiervoor vermelde arresten van het Gerechtshof
      te Arnhem bewezen is verklaard.
    
    
    
      Ter beoordeling van de Raad staat slechts of het door
      appellanten gepleegde strafbare feit, zoals dat in de
      hiervoorvermelde arresten van het Gerechtshof te Arnhem
      bewezen is verklaard, door de Minister van Defensie terecht en
      op goede gronden is aangemerkt als een verregaande nalatigheid
      in de vervulling van hun plichten als bedoeld in artikel 39,
      tweede lid, onder k, van het AMAR, en zo ja, of de Minister
      van Defensie in redelijkheid tot zijn besluit heeft kunnen
      komen appellanten deswege te ontslaan.
    
    
    
      Gezien de ernst van de hier aan de orde zijnde feiten
      beantwoordt de Raad eerstgenoemde vraag bevestigend. Met de
      Minister van Defensie is de Raad van oordeel dat appellanten
      door geen gevolg te geven aan de opdrachten van majoor
      Sierksma en, in tweede instantie, van majoor Nauta, het binnen
      de krijgsmacht - en in het bijzonder het binnen de
      operationele eenheden daarvan - noodzakelijke vertrouwen in de
      tijdige en correcte uitvoering van dienstbevelen ernstig
      hebben geschaad en zich dusdoende schuldig hebben gemaakt aan
      verregaande nalatigheid in de vervulling van hun plichten.
      Naar het oordeel van de Raad was de Minister van Defensie dan
      ook bevoegd appellanten met toepassing van het bepaalde in
      artikel 39, tweede lid, onder k, van het AMAR te ontslaan.
    
    
    
      Hetgeen door en namens appellanten in dit verband naar voren
      is gebracht heeft de Raad niet tot de overtuiging kunnen
      leiden dat de Minister van Defensie niet in redelijkheid van
      zijn in artikel 39, tweede lid, onder k van het AMAR
      neergelegde ontslagbevoegdheid gebruik heeft kunnen maken. Een
      en ander leidt tot de conclusie dat de aangevallen uitspraken
      voor bevestiging in aanmerking komen.
    
    
    
      De Raad heeft geen aanleiding gezien om toepassing te geven
      aan het bepaalde in artikel 8:75 van de Awb.
    
    
    Beslist moet dan ook worden als volgt:
    
    
    III. BESLISSING
    
    De Centrale Raad van Beroep,
    
    Recht doende:
    
    Bevestigt de aangevallen uitspraken.
    
    
      Aldus gegeven door mr W. van den Brink als voorzitter en mr
      H.A.A.G. Vermeulen en mr W.D.M. van Diepenbeek als leden, in
      tegenwoordigheid van P.H. Schippers als griffier, en
      uitgesproken in het openbaar op 7 augustus 1997.
    
    
    (get.) W. van den Brink.
    
    (get.) P.H. Schippers.
    
    
      HD
      04.08