Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs inzake vervanging van de basisvorming door een nieuwe regeling voor de onderbouw (regeling onderbouw VO) (30323)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 3752-3771

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

24-03-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 58, pagina 3752-3771

15-03-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30323Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 15 maart 2006)Pagina 3744-3744
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs inzake vervanging van de basisvorming door een nieuwe regeling voor de onderbouw (regeling onderbouw VO) (30323)Pagina 3752-3771
Presentie en opening (woensdag 15 maart)Pagina 3727-3727
Behandeling van:het wetsvoorstel Regeling van de tijdelijke vervanging van leden van de Tweede Kamer en Eerste Kamer der Staten-Generaal, de provinciale staten en de gemeenteraden wegens zwangerschap en bevalling of ziekte (30229).Pagina 3736-3744
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regeling van de tijdelijke vervanging van leden van de Tweede Kamer en Eerste Kamer der Staten-Generaal, de provinciale staten en de gemeenteraden wegens zwangerschap en bevalling of ziekte (30229)Pagina 3744-3752
Behandeling van: het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 24 april 1986 te Straatsburg totstandgekomen Europees Verdrag inzake de erkenning van de rechtspersoonlijkheid van internationale niet-gouvernementele organisaties, alsmede invoering van enige regels met betrekking tot in een terrorismelijst vermelde organisaties en andere organisaties waarvan het doel of de werkzaamheid in strijd is met de openbare orde (28764).Pagina 3727-3736
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 15 maart 2006)Pagina 3790-3790
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband met enkele aanpassingen van de wijze van stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsvoorziening (30305)Pagina 3771-3790

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 117 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs inzake vervanging
van de basisvorming door een nieuwe regeling voor de onderbouw (regeling onderbouw
VO) (30323).(Zie vergadering van 8 maart 2006)De voorzitter:Ik ga ervan uit dat de woordvoerders ongeveer een derde van hun spreektijd
in eerste termijn nodig hebben.De algemene beraadslaging wordt hervat.De heer Jan de Vries (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar heldere beantwoording, die voor
de CDA-fractie veel verduidelijkt heeft. Bovendien heeft de minister een aantal
belangrijke toezeggingen gedaan naar aanleiding van vragen van de CDA-fractie.Toch wil ik het nog kort hebben over een aantal punten. Allereerst zijn
dat de kerndoelen. Op voorstel van de minister hebben wij opnieuw gekeken
naar de tekst van het amendement op stuk nr. 10. Met een nieuw amendement
op stuk nr. 22 streven wij ernaar om meer tegemoet te komen aan de bezwaren
van de minister. Op die manier kunnen wij gezamenlijk heldere kerndoelen vaststellen.
Bovendien zal het helder zijn wat wij met kerndoelen bedoelen. Tevens is het
daarmee helder dat het na te streven inhoudelijke kerndoelen zijn in plaats
van te bereiken doelstellingen.Het is natuurlijk van groot belang dat de nieuwe kerndoelen ook werkelijk
inhoud krijgen. Ik heb in eerste termijn daarover ook gesproken. Het is goed
dat de minister bij de nieuwe hoofdlijnenbrief voor de SLOWA-instellingen
zoekt naar extra mogelijkheden om dat proces te ondersteunen. Ik dank de minister
voor deze toezegging.Worden overigens ook alle kerndoelen door de Onderwijsinspectie voldoende
beoordeeld? Wij krijgen namelijk wel eens andere signalen, namelijk dat de
Onderwijsinspectie zich beperkt tot alleen maar taal en rekenen of taal en
wiskunde.Ook ontvangen wij graag de rapportage over de uitvoering van de motie-Jan
de Vries. Wij vragen de minister om met name nog eens in te gaan op het onderzoek
naar de schoolactiviteiten, gericht op actieve participatie en burgerschapsvorming.
Dit onderzoek is uitgevoerd door het SCO-Kohnstamm Instituut en het is recent
gepubliceerd. Misschien is het aardig, als de minister een reactie op dat
onderzoek naar de Kamer stuurt, in relatie tot de uitvoering van de motie-Jan
de Vries.In eerste termijn is er uitgebreid stil gestaan bij de inzet van leraren
in de onderbouw. De minister heeft daarover een heel helder verhaal gehouden.
De uitgangspunten van de Wet BIO blijven onverkort van toepassing en dus is
in onze ogen de kwaliteit ook voldoende gewaarborgd. Daarom heeft de CDA-fractie
geen behoefte aan amendementen op dit terrein.Ik wil nog iets zeggen over medezeggenschap en betrokkenheid van teamleden.
Medezeggenschap gaat over het onderwijs- en het personeelsbeleid en volgens
ons niet over de aanstelling van individuele personeelsleden. Dat zou in strijd
zijn met de verantwoordelijkheidsverdeling, zoals wij die hebben afgesproken.
Dat zet onzes inziens de verhoudingen in het team onder druk. Niet onbelangrijk
is dat dit ook onnodige bureaucratie tot gevolg heeft, alsook een vergadercircus
in gang zet.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik hoor u zeggen dat u zeer gehecht bent aan de Wet BIO, de Wet op de
Beroepen in het onderwijs, en aan datgene wat wij in dat kader hebben afgesproken.
Dat geldt voor ons ook. U bent blij dat dit gehandhaafd wordt, maar zou u
er problemen mee hebben als zou blijken dat daarop op enig moment op enig
punt wordt afgedongen?De heer Jan de Vries (CDA):Dit wetsvoorstel past binnen de kaders van de Wet op de Beroepen in het
onderwijs. Mijn fractie ziet geen reden om daaraan aanvullende voorwaarden
te stellen. Belangrijk is dat het scholen die met teamteaching werken, de
mogelijkheid biedt om op die manier te werken, uiteraard binnen de kaders
van de wet. Wij vinden dat een heel pragmatische en zorgvuldige keuze van
het kabinet.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik spreek u op het volgende aan. U zei zojuist dat u zeer hecht aan de
afspraken die wij daarover in de Wet BIO gemaakt hebben vanwege het zorgvuldige
evenwicht tussen ruimte geven en heldere grenzen stellen voor bekwaamheid,
bevoegdheid en scholing. Daar mag ik u op aanspreken. Misschien, om een lang
verhaal kort te maken, kunt u dan direct goed luisteren naar mijn argumenten
en opnieuw nagaan of het in dat kader niet zinvol is om een van onze amendementen
te steunen.De heer Jan de Vries (CDA):Ik zeg mevrouw Lambrechts graag toe dat ik heel zorgvuldig zal luisteren
naar haar argumenten om daarna tot een eindafweging te komen. Ik heb alleen
ook heel helder gezegd dat de CDA-fractie op dit moment geen behoefte heeft
aan de ingediende amendementen.De CDA-fractie noteert met vreugde dat de minister over onderwijstijd
zegt dat het amendement op stuk nr. 11, dus de minimale norm van 1040 uren,
gebaseerd op 39 onderwijsweken, een verbetering is ten opzichte van de bestaande
wettelijke norm. Deze norm is uitvoerbaar en handhaafbaar. Overigens levert
die ook nog 27 uren per leerling op die besteed kunnen worden aan innovatie
en ontwikkeling. Scholen worden tenslotte bekostigd voor 1067 uren. De minister
vindt haar voorstel voor een extra bandbreedte beter. Dat is haar goed recht.
Daarmee ontstaan in de ogen van mijn fractie wel twee normen, een papieren
en niet-uitvoerbare norm van 1067 uren en een nieuwe, feitelijke minimale
norm van 1000 uren. Die is in de ogen van mijn fractie te laag. Daarnaast
moet er meer helderheid bestaan over de formele, maar ook feitelijke norm
en is dus één norm in onze ogen noodzakelijk: de norm van 1040
uur. Mijn fractie houdt daarom aan haar amendement vast. Leerlingen hebben
tenslotte recht op voldoende onderwijstijd. Andere belangen
zijn daaraan ondergeschikt. Daarmee komt er ook een einde aan al die informele
vakantieweken. Leerlingen, ouders en leraren weten waar zij aan toe zijn.
Dat is winst.Over winst gesproken, met deze voorstellen helpen wij het onderwijs en
dus ook de leerlingen een belangrijke stap vooruit, niet meer op grond van
onbereikbare ideaalbeelden, maar met oog voor de dagelijkse werkelijkheid
in de school. Zo stellen wij heldere doelen. Bovendien doen wij daarmee recht
aan verschillen tussen leerlingen. Dat vertaalt zich, naar ik hoop in goede
onderwijsresultaten.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter. Met dit wetsvoorstel wordt de positie van de leraar nog zwakker
dan zij al is. Als het amendement-Lambrechts/Hamer niet wordt aangenomen,
heeft de leraar geen poot meer om op te staan. Als er geen sprake meer is
van losse vakken, kan hij naar willekeur voor elk vak worden ingezet. Hij
heeft ook geen recht op het halen van een vakbevoegdheid. Er is geen standaard
meer voor aanvullende vakkennis en didactische bekwaamheden. Wij hebben nog
veel te weinig gegevens uit de monitor om te kunnen beoordelen of de wet verantwoord
kan worden uitgevoerd. De minister heeft terecht gezegd dat de wet BIO regelt
dat leraren hun bekwaamheid moeten onderhouden. Het nieuwe lid 4 van artikel
33 gaat over het verkrijgen van een vakbekwaamheid voor een ander vak dan
je oorspronkelijk gestudeerd hebt. Dat is allemaal goed geregeld. Het bevat
limieten aan de bijscholing, een verplichting en externe bekwaamheidseisen.
Volgens de wet waar wij nu over praten is het alleen niet nodig om aan een
verplichting te voldoen als vakken in elkaar worden geschoven. Dan is er ineens
geen onafhankelijke toets op de vakkennis meer nodig. Twee van de vier scenario's
die in de monitor die tot nu toe is gehouden, de monitor 2005, staan, leg
ik u graag voor. Die twee tonen namelijk aan hoe moeilijk het is om een grens
te trekken tussen de aparte vakken waarvoor je wel een extra vakbekwaamheid
moet halen, en de zogenoemde in elkaar geschoven vakken. Een school die bijvoorbeeld
meer vakoverstijgend wil werken, maar de vakken niet loslaat, kan kiezen voor
een systeem waarin vakken en vakoverstijgende projecten worden gecombineerd.
Is op een dergelijk geval artikel 33, lid 4 van toepassing, waardoor men wel
verplicht wordt om een nieuwe vakbekwaamheid te halen, of lid 5 waardoor dat
niet hoeft? Het andere scenario is het volgende. Kiest een school voor integratie
van kerndoelen in gehelen die verschillende traditionele vakken combineren,
dan is er sprake van leergebieden. Dat is scenario 3. En wederom is mijn vraag
aan de minister of een docent die vakken gaat geven die in elkaar geschoven
zijn, binnen een bepaalde limiet verplicht is om zich bij te scholen, dus
is het vierde of het vijfde lid van toepassing? Ik denk dat wij dit heel goed
moeten weten voordat wij bepalen of wij kunnen instemmen met dit wetsvoorstel.
In de pilots tot nu toe zijn de gevolgen ook nog niet onderzocht, vandaar
dat ik hierover een motie heb opgesteld.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat het wetsvoorstel over de onderbouw enerzijds meer mogelijkheden
geeft tot adaptief onderwijs en maatwerk voor individuele leerlingen;overwegende dat het wetsvoorstel anderzijds bij een lerarentekort of een
tekortschietend budget mogelijkheden biedt om de kwaliteit van het onderwijs
te verlagen en op het primaire proces te bezuinigen;constaterende dat bij de pilots niet is onderzocht wat het effect is van
de ruimte die het bevoegd gezag heeft om on- of onderbevoegde docenten in
te zetten bij team-teaching, wat het effect is van de ruimte die de wet biedt
om de onderwijstijd in te vullen zonder aanwezigheid van een vakdocent, en
ten slotte wat het effect is van het ontbreken van kerndoelen voor het derde
leerjaar havo/vwo;overwegende dat de pilots voortgezet en de monitor uitgebreid moet worden
met concrete gegevens over de effecten;verzoekt de regering, het wetsvoorstel aan te houden tot de effecten voldoende
bekend zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Vergeer. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23(30323).Mevrouw Vergeer (SP):Het is misschien een overbodige aanvulling, maar ik zeg er nog bij dat
het voor mij duidelijk is dat de scholen die bezig zijn met de pilots, gewoon
moeten doorgaan, onder dezelfde voorwaarden, maar dat wij de wet nog niet
moeten invoeren zonder dat wij de effecten ervan voldoende hebben onderzocht.De heer Balemans (VVD):De conclusie die ik uit deze motie trek, is dat het wetsvoorstel niet
doorgaat en dat de verdere uitvoering geblokkeerd wordt.Mevrouw Vergeer (SP):Deze conclusie is onjuist. U heeft waarschijnlijk de monitor 2005 ook
gezien; die is erg onduidelijk, want er is gevraagd naar meningen, niet naar
feiten. Er is niet gelet op de bijscholing die bijvoorbeeld een wiskundeleraar
die ook aardrijkskunde gaat geven, heeft genoten. Ik denk dat wij eerst een
beeld van de feiten moeten hebben.De heer Balemans (VVD):Dit betekent dat wij tot sint-juttemis gaan wachten tot wij de garantie
hebben dat de bijscholing voor iedereen voldoende geregeld is en dat wij geen
vertrouwen uitspreken in de mensen die het moeten gaan doen.Mevrouw Vergeer (SP):Daar gaat het niet om, ik denk dat wij moeten leren van wat wij in de
jaren negentig hebben gedaan, toen wij de basisvorming en het vmbo invoerden.
Wij hebben ons toen onvoldoende gerealiseerd wat de effecten daarvan zouden
zijn. Dit kunnen wij nu vermijden, want er zijn al heel veel scholen bezig
met pilots, maar die zijn nog niet lang genoeg geweest, dus ik pleit voor
uitstel van invoering van de wet.Mijn fractie vindt het positief dat er vakoverstijgend les kan worden
gegeven, maar zij mist de externe toets op het curriculum en op de vakbekwaamheid.
Daarom heb ik het amendement op stuk nr. 14 ingediend.Voor het derde leerjaar worden geen kerndoelen vastgelegd; er staan wel
een aantal zaken in het inrichtingsbesluit, maar dit is voor onze fractie
te zwak. Vandaar mijn amendement op stuk nr. 13 om ook voor het derde leerjaar
kerndoelen vast te stellen. Maar ik ben mij er inmiddels al van bewust dat
dit amendement geen meerderheid zal verkrijgen en daarom zou ik de minister
willen vragen of de Kamer het conceptinrichtingsbesluit zou kunnen inzien
voor de stemming over het wetsvoorstel. Anders geven wij de minister een blanco
cheque: geen kerndoelen en wij weten ook niet wat er wél geregeld is.
Vandaar dat ik ook hierover een motie wil indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er voor het derde leerjaar mavo en vwo geen kerndoelen
worden geformuleerd;overwegende dat de minister de nadere uitwerking van het derde leerjaar
havo en vwo in het inrichtingsbesluit wil regelen;overwegende dat de Kamer zich, nu er geen kerndoelen meer zijn, een oordeel
moet kunnen vormen over de uitwerking van het derde leerjaar in het inrichtingsbesluit
alvorens over de wet te stemmen,verzoekt de regering, het conceptinrichtingsbesluit aan de Kamer toe te
sturen voordat er over de wet wordt gestemd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vergeer en Jungbluth. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24(30323).Mevrouw Vergeer (SP):Vooral van de vakken Frans en Duits is de positie in het derde leerjaar
zwak. Dat komt doordat in de tweede fase naast Engels bij sommige profielen
geen en bij andere slechts één andere moderne vreemde taal verplicht
is. Daarmee wordt het onderwijs in Frans en Duits aan het wankelen gebracht
in het derde leerjaar. Ik zeg dat omdat ik daarover e-mailtjes heb ontvangen.
In een ervan stond bijvoorbeeld: "Scholen lopen al op een Fransloos derde
jaar vooruit. Op mijn school wil men vanaf kerst geen Frans meer geven in
3 havo want ze kiezen het toch niet." Daarom heb ik de volgende motie
opgesteld.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering de verplichting van Frans en Duits in de onderbouw
(de eerste twee leerjaren) wil regelen in het inrichtingsbesluit;constaterende dat in de profielen van de tweede fase Frans en Duits niet
verplicht zijn;van mening dat leerlingen in havo en vwo ten minste in de eerste drie
leerjaren van het voortgezet onderwijs Frans en Duits volgen;verzoekt de regering, in het inrichtingsbesluit te regelen dat Frans en
Duits ook in het derde leerjaar havo en vwo verplichte vakken zijn, waarbij
de vrijstellingsmogelijkheid voor dyslectische leerlingen in acht wordt genomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Vergeer, Kraneveldt, Hamer en
Jungbluth. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25(30323).Mevrouw Vergeer (SP):Ik heb ook nog amendement op stuk nr. 12 liggen. Daarin vraag ik om Frans
en Duits als een kerndoel op te nemen in de onderbouw, maar de minister wil
dit niet omdat de wet geen onderscheid meer maakt tussen de onderbouw van
het vmbo en de onderbouw van havo, vwo en gymnasium. De SP-fractie betreurt
dit en wil dit onderscheid wel maken. De fractie vindt daarom de toezegging
van de minister dat dit wel zal worden geregeld in het inrichtingsbesluit
second best. Daarom handhaaf ik mijn amendement op stuk nr. 12.Over de bekostiging heb ik een aantal vragen gesteld. De minister heeft
geantwoord dat zij zal overleggen met de werkgevers. Ik hoop dat ik daaruit
mag afleiden dat ook de minister het goed vindt dat er meer middelen komen
voor de lesstofontwikkeling en de bijscholing.Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat leerlingen in het vmbo, in de
basisberoeps- en de kaderberoepsleerweg, meer praktisch onderwijs zullen krijgen.
Het onderwijs laat hen beter tot hun recht komen. Dat is heel goed, maar het
wetsvoorstel kent ook veel bedreigingen. Daarom vraagt mijn fractie in amendement
op stuk nr. 15 om een evaluatie. De minister heeft aangegeven dit ook te willen.
Daarnaast heeft de SP-fractie voor het hele onderwijs gevraagd om bewijzen
van effectief onderwijs, zodat wij bijvoorbeeld niet op grote schaal het nieuwe
leren invoeren zonder dat dat zich bewezen heeft. Daarop zal ik graag terugkomen
in een apart AO over evidence based onderwijs.Het eindoordeel van mijn fractie over het wetsvoorstel kan ik op dit moment
nog niet geven want er zijn naar onze mening nog te veel aspecten onderbelicht.Mevrouw Hamer (PvdA):Voorzitter. In het begin van mijn eerste termijn heb ik al duidelijk gemaakt
dat voor de PvdA-fractie een belangrijk beoordelingspunt bij dit wetsvoorstel
is of de doorstromingsmogelijkheden van kinderen voldoende zijn gegarandeerd
en of geen onnodige fuikwerking plaatsvindt. De minister heeft
mij daarop geantwoord dat zij dat belangrijk vindt. In die zin was zij het
met mij eens. Zij heeft gezegd dat de Inspectie voor het Onderwijs dit moet
nazien. Over het hele onderwijssysteem zijn de afgelopen weken ook interessante
discussies gevoerd naar aanleiding van publicaties. Wij hebben het onderwijssysteem
nog eens in zijn totaal bezien. De basisvorming zal nu de onderbouw worden.
Er hebben belangrijke veranderingen plaatsgevonden in de bovenbouw, in de
tweede fase. Er is het punt dat mevrouw Vergeer al eerder heeft aangekaart,
namelijk het derde leerjaar dat daarin een eigen positie inneemt.Hoewel mijn fractie ervan uitgaat dat wij nu een voldoende hersteld gebouw
neerzetten, blijft zij het punt van de doorstroming en de fuikwerking heel
belangrijk vinden. Wij zien graag dat de minister dat punt op zichzelf nog
eens goed onderzoekt en blijft volgen. Daarover dien ik de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat leerlingen van het voortgezet onderwijs niet door een
mogelijke fuikwerking in de organisatie van het onderwijssysteem mogen worden
beperkt in hun doorstroom en ontwikkelingsmogelijkheden;constaterende dat mede gericht op het voorkomen van vroegtijdige schooluitval,
de weg open moet blijven voor leerlingen van de onderbouw van het vmbo om
over te kunnen stappen naar het avo-onderwijs en vice versa het mogelijk moet
blijven voor leerlingen in de onderbouw van het avo-onderwijs over te stappen
naar het vmbo;tevens constaterende dat havo en vwo na de eerste twee jaar, waarvoor
kerndoelen zijn bepaald, te maken krijgen met een derde jaar zonder kerndoelen,
dat toegang moet geven tot de bovenbouw van het havo of vwo, waarvoor wel
eindtermen gelden;verzoekt de regering, te onderzoeken in hoeverre er op scholen doorlopende
leerlijnen worden gerealiseerd en of leerlingen voldoende overstapmogelijkheden
worden geboden om een zo succesvol mogelijke schoolcarrière te kunnen
doorlopen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Hamer en Vergeer. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26(30323).Mevrouw Hamer (PvdA):Mijn fractie vindt het belangrijk om het onderwijsgebouw zo transparant
mogelijk te houden en wil voorkomen dat als men eenmaal is begonnen in het
beroepsonderwijs men daartoe niet een leven lang is veroordeeld of vice versa.
Dat is de belangrijke les die wij hebben moeten leren de afgelopen tijd. Mijn
motie roept ertoe op dat nauwlettend te blijven volgen en te onderzoeken.Mevrouw Vergeer (SP):Doorlopende leerlijnen zijn natuurlijk zeer belangrijk. Maar begrijp ik
mevrouw Hamer goed dat zij in haar motie vraagt om de wet wel in te voeren
en achteraf te onderzoeken of het goed is geregeld? In mijn motie, waar mevrouw
Hamer haar handtekening helaas onder vandaan heeft gehaald, wordt gevraagd
of de Kamer van tevoren kan zien hóé het is geregeld, want ik
wil gewoon graag het inrichtingsbesluit zien.Mevrouw Hamer (PvdA):De motie van mevrouw Vergeer spitst zich toe op het derde leerjaar. Mijn
motie spitst zich toe op een andere vraagstelling. Het idee van de basisvorming
was dat een kind er in de eerste twee jaar niet op werd vastgepind of het
met zijn handen of met zijn hoofd leerde. Onze fractie heeft geconstateerd
dat wij naar een meer gespecificeerde onderbouw toegaan. Daarmee is onze fractie
het eens – mevrouw Adelmund had daarvoor als staatssecretaris ook voorstellen
gedaan – maar onze fractie vindt dat scherp in de gaten moet worden
gehouden of er niet onbedoeld een zelfstandige werking zit in de manier waarop
wij het nu inrichten. Het zou kunnen gebeuren dat kinderen een route hebben
gekozen en niet meer naar een andere route kunnen. Mijn motie ziet erop toe
dat dit niet gebeurt.Ik vind het niet nodig om te wachten tot het inrichtingsbesluit er ligt
om dit nu in gang te zetten. Ik vind het belangrijk dat die fuikwerking goed
wordt gevolgd.Mevrouw Vergeer (SP):Ik denk dat de motie van mevrouw Hamer en die van mij elkaar aanvullen.
Mevrouw Hamer vraagt om een onderzoek over hoe het uitpakt en wil een fuikwerking
voorkomen. Ik denk dat mevrouw Hamer vraagt om een monitoring achteraf, dat
is heel goed. Ik vraag in mijn motie of de Kamer een oordeel mag hebben over
het inrichtingsbesluit om te kunnen zien of er een fuikwerking in zit, want
dan kunnen wij het nog voorkomen.Mevrouw Hamer (PvdA):Maar mevrouw Vergeer spreekt alleen over havo en vwo. Mijn motie gaat
veel verder. Daarbij vraag ik niet om een monitoring achteraf. Ik vraag om
een onderzoek vanaf nu, als het ware een doorlopende monitor. Wij zijn goed
in het bedenken van onderwijssystemen die onbedoelde neveneffecten hebben.
Een onbedoeld neveneffect kan zijn dat een kind in de verkeerde route komt
en niet meer kan overstappen. Ik meen dat de minister voortdurend de vinger
aan de pols moet houden. Dat is geen monitoring achteraf. Ik wil dat de minister
dat blijvend gaat volgen, bijvoorbeeld doordat de onderwijsinspectie in het
onderwijsjaarverslag ons daarvan verslag doet. Ik heb geen vorm in de motie
vastgelegd omdat ik de minister de ruimte wil geven om daarvoor een voorstel
te doen.Mevrouw Vergeer (SP):Dat valt me toch tegen. Wat u wilt is vaststellen wat er gebeurt. Ik wil
iets voorkomen. U hoeft de motie niet mede te ondertekenen. Het gaat mij erom
dat u de minister niet een blanco cheque geeft, maar haar vraagt om vooraf
te laten zien hoe het inrichtingsbesluit eruit komt te zien. Wilt u dat niet
weten?Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil wel weten wat daarin staat, maar het gaat mij om het volgende.
Allereerst wijs ik erop dat uw motie maar een klein deel van
het geheel betreft. Zij gaat alleen maar over de route havo-vwo. Deze motie
gaat echter over een ander vraagstuk. Die betreft de kwestie of je ooit nog
op het vmbo terecht kunt komen als je op de route havo-vwo zit. Niettemin
wil ik reageren op uw motie. Daar vraagt u namelijk om.Met uw motie zegt u: ik wil in het derde leerjaar kerndoelen hebben. De
discussie daarover had ik met u wel willen aangaan, maar u hebt inmiddels
uw motie veranderd. U wilt uw wens nu al ingewilligd hebben en niet bij de
vaststelling van het inrichtingsbesluit. Ik wil de discussie over de kerndoelen
met u voeren bij het vaststellen van het inrichtingsbesluit, maar niet vandaag.
Voor mij hoeft de aanneming van de wet niet te wachten op de totstandkoming
van het inrichtingsbesluit. Op dit punt verschillen wij dus van mening.Mevrouw Vergeer (SP):Wat u zegt is niet juist. Ik heb met een amendement gevraagd de kerndoelen
aan te geven. Met mijn motie constateer ik dat de minister dat niet wil, maar
dat zij met het inrichtingsbesluit allerlei zaken wil regelen. Daarom vraag
ik mij het inrichtingsbesluit nu te laten zien, zodat ik kan bepalen of ik
met de wet akkoord kan gaan. U wilt dat inrichtingsbesluit niet eerst zien.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil het inrichtingsbesluit wel graag zien en ik ga er dan ook van uit
dat de minister vandaag toezegt dat zij ons dat zal geven. Als het er is,
zullen wij het bespreken. Echter, u wilt eerst het inrichtingsbesluit zien
en dan pas ja tegen de wet zeggen. Wat mij betreft zeggen wij ja tegen de
wet als aan een aantal randvoorwaarden is voldaan. Eerst moet bijvoorbeeld
deze motie worden aangenomen. Vervolgens krijgen wij van de minister het inrichtingsbesluit
en ik vertrouw erop dat wij dan een goed debat krijgen. Hiermee geef ik het
verschil aan tussen uw positie en de mijne.Voorzitter. Een belangrijk punt van dit debat hangt nauw samen met de
eerder behandelde Wet BIO en betreft de vraag: wat vinden wij van de bevoegdheidsregeling?
Voor mijn fractie spelen in deze discussie drie elementen een rol en geldt
voor ons een aantal vraagstellingen.Mijn eerste vraag komt eigenlijk voort uit het debat tussen mevrouw Lambrechts
en de ministers over het verschil in positie tussen de Wet BIO en dit wetsvoorstel.
Heb ik het goed begrepen dat wij met de Wet BIO hebben vastgesteld dat je
ontheffing krijgt voor de scholing voor één jaar en rekken wij
met dit wetsvoorstel die termijn op tot twee jaar? Dat is mij niet helder.
Als dat laatste waar is, als wij dus de termijn oprekken tot twee jaar, wil
ik weten welke argumenten daar precies voor gelden. Ik wijs erop dat ik twijfels
heb bij de noodzaak van deze oprekking. Ik kan mij dan ook wel iets voorstellen
bij het amendement van mevrouw Lambrechts op dit punt. Maar nogmaals, mij
is uit de beantwoording niet helemaal helder geworden hoe dit precies zit.Een tweede punt betreft de vraag: kun je les geven in een ander vak om
bijvoorbeeld een tekort op te vangen? De minister heeft gezegd dat dit niet
kan. Deze kwestie zou niet bij wet moeten worden geregeld, maar aan de orde
moeten komen in een regieoverleg met onderwijswerkgevers. Welke garanties
biedt ons zo'n regieoverleg? Wat wordt de positie van de individuele onderwijsprofessionals
in de discussie over zijn of haar inhoudelijke en didactische tekortkomingen?
Ik wil met de minister meedenken, maar onvoldoende is omschreven welke garanties
deze manier van opereren ons biedt.Het derde punt spitst zich meer toe op de vraagstelling over de kernteams.
Zoals de minister weet, steunen wij de gedachtegang over de kernteams als
de vorming ervan van onderop, op de scholen plaatsvindt. Wij menen namelijk
dat deze teams mede een oplossing bieden voor de kwestie van de veelheid aan
leerkrachten in de onderbouw. Samen met en op initiatief van mevrouw Lambrechts
heb ik op dit punt een amendement ingediend. Dat strekt ertoe dat de docenten,
die wij graag een belangrijke plek in het geheel geven, een belangrijke positie
krijgen bij het gestalte geven van zo'n kernteam en bij het bepalen wie wat
in zo'n team gaat doen. De minister zegt dat zij dit organisatorisch moeilijk
vindt, omdat het bevoegd gezag bepaalt wie men inschakelt. Eerlijk gezegd
vind ik die argumentatie niet erg overtuigend. Waarom zou een stuk van die
organisatie niet op een lager niveau in de school belegd kunnen worden? Ik
zeg dat ook omdat wij aldoor spreken over minder management en meer taken
bij de docent zelf. Dit lijkt mij een goed stukje inspraak. Het geeft garanties
voor de eisen die aan docenten worden gesteld.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik sta op zichzelf sympathiek tegenover het amendement, maar er is natuurlijk
al inspraak van het personeel via de medezeggenschapsraad. Hoe moeten wij
het amendement zien in relatie tot de rechten die docenten al hebben via de
medezeggenschapsraad?Mevrouw Hamer (PvdA):De rechten via de medezeggenschapsraad zijn algemener. Het hoeft ook niet
specifiek voor alle scholen te gelden. Niet alle scholen werken met kernteams.
Voor de betrokkenheid van de docenten die niet in de medezeggenschapsraad
zitten, maar die wel met een kernteam te maken hebben, is het heel goed dat
zij een stukje zelforganiserend vermogen krijgen aangereikt.Ik kom op de kerndoelen. De minister heeft mij duidelijk gemaakt waarom
de kerndoelenlijst bij geschiedenis gedetailleerder is dan bij andere vakken.
Volgens mij heeft zij mij de toezegging gedaan dat wij op het punt van de
burgerschapsvorming en onze initiatiefwet nadere voorstellen krijgen voorgelegd
bij de uitwerking van de kerndoelen.Een andere belangrijke discussie betreft de bandbreedte bij de 1067 klokuren.
Eigenlijk kan ik daar vrij kort over zijn; ik volg de minister in haar redenering.
Ik ben het niet eens met het amendement van de heer De Vries en anderen, omdat
ik het idee heb dat wij daarmee een week schooltijd cadeau geven. Ik vind
de minister veel helderder met haar verhaal over de bandbreedte.De heer Jan de Vries (CDA):Mevrouw Hamer geeft met haar steun aan de minister de leerlingen wel drie
weken extra vakantie. Zij zou moeten beseffen dat dat het gevolg is van dit
voorstel. De feitelijke norm komt op 1000 uur te liggen. Mevrouw Hamer is
toch ook niet doof voor de signalen uit het veld? Zij hoort toch ook hoe scholen
hiermee omgaan? Het gevolg is dat de nieuwe norm 1000 uur wordt in plaats
van de formele, papieren 1067 uur.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb de Handelingen er nog eens op nagelezen. De minister heeft heel
duidelijk gezegd dat de norm 1067 uur is. Óf de heer De Vries twijfelt
aan de woorden van de minister óf ik heb het verkeerd gelezen. Dat
laatste is niet het geval. Ik neem de woorden van de minister voor waar aan,
dus 1067 is de norm. Er wordt een bandbreedte aangegeven. Ik heb goed naar
het veld geluisterd. Mij is verzekerd dat men voor die 1067 als norm gaat,
maar dat men de bandbreedte nodig heeft om het over de hele linie mogelijk
te maken. Het amendement van de heer De Vries doet iets anders: het verlaagt
de norm. Ik ga voor de hogere norm.De heer Jan de Vries (CDA):Mevrouw Hamer zou moeten weten dat niemand anders in deze Kamer de woorden
van de minister zo serieus neemt als ik. In dit geval zegt de minister dat
zij enerzijds de norm van 1067 uur stelt – zo staat het letterlijk in
de wet – maar anderzijds een bandbreedte aangeeft die het scholen mogelijk
maakt om 1000 uur aan te bieden en de overige uren aan te wenden voor het
personeel om te investeren in innovatie, kwaliteitsverbetering, enzovoorts.
Daarmee zijn er twee normen en is er wel degelijk ook een norm van 1000 uur.
Het voorstel van mevrouw Hamer lijkt fier en ferm, maar feitelijk kiest zij
voor 1000 uur, dus drie weken onderwijstijd minder.Mevrouw Hamer (PvdA):In tegenstelling tot normaal doe ik dit keer geen voorstel. Ik volg de
minister heel trouw. In dit geval heeft de PvdA-fractie dus beter naar de
minister geluisterd dan de CDA-fractie. Ik heb de minister echt horen zeggen
dat de norm 1067 is en dat zij daarnaast een bandbreedte biedt. U kunt wel
heel verwijtend tegen mij spreken, maar volgens mij moet u dat in de richting
van het kabinet doen en niet in de richting van een oppositiepartij die in
dezen trouw het kabinet volgt. Ik zou dus zeggen: zoekt u de goede persoon
op.De heer Van der Vlies (SGP):Zo kennen wij mevrouw Hamer niet. Zij is doorgaans moediger en doet dan
meer dan alleen maar dicht tegen de minister aanschurken. Wat vindt zij ervan,
als scholen de leerlinggebonden activiteiten op 1000 klokuren afkaarten en
de resterende 67 uren in onderwijsvernieuwing steken terwijl niet onmiddellijk
duidelijk is wat de leerlinggerelateerde tijd daarvan is?Mevrouw Hamer (PvdA):Het verwijt dat het niet moedig is om in dit geval de minister te volgen,
leg ik naast mij neer. Ik vind dit nogal flauw, want wij komen op allerlei
momenten met onze eigen standpunten. Het zou voor mij veel gemakkelijker zijn
om de heer De Vries te volgen en zijn standpunt in te nemen. Dan zou ik ook
kunnen zeggen dat ik lekker een wig had gedreven tussen het kabinet en de
Kamer. Ik wil echter dat 1067 klokuren de norm is. De minister heeft uitgelegd
waarom er daarnaast een bandbreedte nodig is. Die bandbreedte mag niet benut
worden om iedereen maar naar huis te sturen en niets te doen op school. De
bandbreedte moet ertoe leiden dat aan het begin van het schooljaar helder
is waar kinderen recht op hebben, en moet er dus toe leiden dat de situatie
helderder is dan nu. Voor de rest is het volgens mij volstrekt helder dat
het in ieder geval op alle scholen zal gebeuren, als de norm lager wordt gesteld.
Ik ken heel veel scholen die gewoon op die 1067 willen gaan zitten.Voorzitter. Ik was gebleven bij de individuele begeleiding van leerlingen
en de groepsgrootte. Ik heb de minister daar vragen over gesteld, omdat ik
denk dat de individuele leerlingbegeleiding in toenemende mate van belang
wordt voor het schoolsucces van kinderen. Immers, naast het leren zelf spelen
ook allerlei andere elementen een rol bij de vraag naar begeleiding. De minister
heeft geantwoord dat zij dat ook vindt, maar dat dit ingevuld kan worden in
het kader van het leerplusarrangement en het leerwegondersteunend onderwijs.
Deze mogelijkheden zijn er nu echter ook al en toch vragen veel scholen om
meer mogelijkheden voor individuele leerlingbegeleiding. Daarom dien ik de
volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat voldoende individuele leerlingbegeleiding van belang is
om alle leerlingen tot hun recht te laten komen in de onderbouw vo;constaterende dat geld dat is uitgetrokken voor leerlingbegeleiding, in
de school vaak niet terechtkomt op de plek waar dat zou moeten;van oordeel dat de invulling in het kader van het leerplusarrangement
en het leerwegondersteunend onderwijs op zichzelf onvoldoende garanties biedt
dat de individuele leerlingbegeleiding nu echt gestalte gaat krijgen;verzoekt de regering, nadere voorstellen te doen om de individuele leerlingbegeleiding
in de school verder gestalte te geven, teneinde voortijdige schooluitval te
bestrijden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Hamer. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(30323).Mevrouw Hamer (PvdA):In mijn eerste termijn heb ik uitgebreid aandacht gevraagd voor de contacten
met de ouders en de mogelijkheden die daarvoor geschapen zouden moeten worden.
De minister heeft hiervoor verwezen naar het kader van de Operatie Jong. Ik
betwijfel ernstig of er in de formatie voldoende ruimte is voor intensieve
contacten met ouders, met name in het vmbo. Ik kan echter net zo min als het
kabinet hardmaken of dat wel of niet zo is. Daarom zal mevrouw Lambrechts
dadelijk een motie indienen waarin gevraagd wordt om een nader onderzoek naar
de ruimte die het bekostigingssysteem hiervoor en voor een aantal andere elementen
biedt. Ik verwijs naar de toelichting die mevrouw Lambrechts hierop zal geven.In een interruptiedebatje hebben wij erover gesproken hoe het precies
met de gym geregeld wordt. Ik heb de Handelingen erop nagelezen en volgens
mij is dit nu geregeld op een manier die vergelijkbaar is met
de tweede fase.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar beantwoording. Na de eerste
termijn heb ik kennisgenomen van de nota van wijziging over de terugwerkende
kracht.Ik hecht eraan om kort terug te komen op de substitutiebepaling. Wij hebben
het wetsvoorstel voor de basisvorming behandeld en ons afgevraagd op welke
leerdoelen zouden richten. Op dat moment hebben wij geconstateerd dat de kerndoelen
niet van die discussie zijn los te koppelen. Wij hebben ons vervolgens afgevraagd
of wij ons dan niet direct of indirect met de inrichtingsvoorschriften bemoeien.
Naarmate de kerndoelen concreter en gedetailleerder worden, wordt het voor
scholen misschien lastiger om vanuit hun identiteit en/of profiel te opereren.
Naar aanleiding van de vraag over de bemoeienis met de inrichtingsvoorschriften,
is de substitutiebepaling tot stand gekomen. Als scholen gebruik wensten te
maken van de substitutiemogelijkheid, moesten zij daarvoor een goede reden
hebben. Dan diende de inspectie wel vast te stellen of aan de kwaliteitseisen
was voldaan en zij moest tevens bepalen of er daadwerkelijk sprake was van
een equivalent.Die kerndoelen zijn geformuleerd en in een enkel geval hebben scholen
gebruikgemaakt van de substitutiemogelijkheid. Gelukkig is het bij een enkel
geval gebleven. Wij moeten er echter wel rekening mee houden. Alleen de school
kan beoordelen of het noodzakelijk is om van die mogelijkheid gebruik te maken
en er moet vanzelfsprekend verantwoording worden afgelegd. Nu is het voornemen
om de kerndoelen globaler te formuleren. Die substitutiebepaling is dan ook
niet meer nodig. In eerste termijn heb ik geconstateerd dat de substitutiebepaling
nog in de wet staat. Die is nu weliswaar niet meer nodig, maar wij moeten
er misschien rekening mee houden dat wij in een volgende ronde bepaalde kerndoelen
toch wat preciezer willen formuleren. In dat geval zou het nodig zijn om de
substitutiebepaling opnieuw van stal te halen. De minister heeft gezegd dat
dit niet nodig is. Mocht er op het punt van de kerndoelen op een gegeven moment
een tegenbeweging ontstaan, dan is de Kamer daar naar haar oordeel zelf bij.
Ik heb haar tegengeworpen dat het in dat geval voor de Kamer een behoorlijke
klus is om die substitutiebepaling opnieuw in de wet te laten opnemen. Het
lijkt mij eenvoudiger om die bepaling te handhaven. Ik erken dat ik voor mijn
pleidooi geen steun heb gekregen, maar ik hecht eraan om te zeggen dat ook
de minister van mening is dat die substitutiebepaling opnieuw in werking moet
treden op het moment dat er sprake is van een dergelijke ontwikkeling. Ik
verzoek de minister om dat te bevestigen.Er is al veel gezegd over de bekwaamheid van docenten. Bevoegdheid en
bekwaamheid horen bij elkaar, maar zijn niet identiek. Iemand kan bevoegd
zijn om een bepaald vak te geven, terwijl hij daartoe onbekwaam is. Ook het
omgekeerde kan zich voordoen. Ik heb al gezegd dat die begrippen zo dicht
mogelijk bij elkaar moeten blijven. Onbevoegd lesgeven, is in onze ogen altijd
een nood- of een interim-oplossing. Als dit voorkomt in de logische combinaties
voor bepaalde vakgebieden via de kernteams of de clusters, moet een verplichting
tot scholing gelden. Een en ander wordt in de Wet BIO geregeld. Betrokkenen
moeten zo snel mogelijk de bevoegdheid of de aanvullende bevoegdheid verwerven.Ten aanzien van het onderhouden van de bekwaamheid heeft de minister ons
een convenant in het vooruitzicht gesteld. De vraag daarbij is in hoeverre
de minister dit gehele proces van bijscholing moet faciliteren. Ik heb begrepen
dat mevrouw Kraneveldt op dit punt een motie zal indienen. Ik heb die vooralsnog
niet ondertekend, maar de gedachte dat hier een taak ligt, is op zichzelf
niet verkeerd. Ik wacht het oordeel van de minister hierover af, mede gelet
op het te sluiten convenant.Voor de SGP-fractie blijft de norm voor de onderwijstijd 1067 uur. De
minister bepleit een bandbreedte. In het wetsvoorstel staat dat het programma
per leerjaar 1067 uur bevat – dat is de norm – maar daar zijn
twee uitzonderingen op mogelijk. Er kan naar beneden van de norm worden afgeweken
als de vrijkomende uren worden besteed aan ontwikkeling van het beleid met
betrekking tot de kwaliteit van het onderwijs bedoeld in artikel 24, eerste
lid, eerste volzin. De afwijking naar boven heeft een andere motivering.Laat ik nu altijd gedacht hebben dat aan de ontwikkeling van het beleid
met betrekking tot de kwaliteit van het onderwijs gewerkt kon worden in overblijvende
tijd, namelijk het verschil tussen de 1067 contacturen en de normjaartaak
van 1659 uur per docent. Daar blijf ik trouwens bij. Vandaar mijn reactie
op het betoog van mevrouw Hamer. Ik bedoelde dat overigens niet flauw. Voorzover
ik die indruk heb gewekt, wil ik die terugnemen. Mevrouw Hamer toonde begrip
voor de optie van de bandbreedte. Dat mag natuurlijk, want iedereen heeft
recht op een eigen standpunt, maar ik vind het te zwak gemotiveerd. Ik heb
voorgelezen wat er op dit punt in de wet staat. De toelichting is wat uitvoeriger,
maar de kern staat in het wetsvoorstel. Wat moeten wij met die bijna 600 uur
die de docent buiten de lestijden heeft om te werken aan de voorbereiding
van de lessen, het correctiewerk, de vergaderingen over de prestatiebeelden
van leerlingen, de andere taken binnen de school en de vernieuwing?De minister zegt vervolgens geen limitatieve lijstjes te willen van wat
er wel of niet bij hoort. Zij wil criteria en verantwoording via de rapportage
van de scholen. Ik wacht de discussie af. Ik leg de vraag echter aan de minister
voor om het wat meer inhoudelijk, wat meer pregnant en indringender te formuleren.Ik ben tegen het voorstel van mevrouw Vergeer om invoering van de wet
uit te stellen totdat er volstrekte duidelijkheid is over hoe een en ander
eraan toegaat. Dat zou voor de scholen onduidelijkheid opleveren. Het zou
bovendien een inbreuk zijn op het vertrouwen dat wij aan die scholen moeten
en kunnen geven. Die moeten er immers verstandig mee omgaan. De talenten van
de kinderen moeten optimaal tot hun recht komen. Dat was onder de vigeur van
de basisvorming niet in alle opzichten het geval. Er waren knelpunten. Het
is de opdracht van de wetgever om die knelpunten weg te nemen en om meer ruimte
te creëren voor het vertrouwen dat de scholen er het best mogelijke van
maken met hun potentieel aan toegelaten leerlingen en aangestelde docenten.
Het kan er bij mij niet in dat als een docent voor een vak bevoegd is, die
vervolgens door een geblinddoekt directeur bij een ander vak
wordt ingezet. Dat gaat altijd langs de lijnen van zorgvuldig overleg, een
zorgvuldige aanwijzing, coaching, teamteaching, enzovoorts. Dat is niet het
beeld van mevrouw Vergeer dat de docenten geen benen meer hebben om op te
staan. Dat beeld herken ik niet.Mevrouw Lambrechts (D66):Voorzitter. Ook ik dank de minister voor de beantwoording in eerste termijn.
Wat D66 betreft zijn wij er nog niet. Het blijft voor ons wringen dat het
wetsvoorstel, onder de vlag van grotere vrijheid voor scholen op inhoud en
werkwijze, tegelijkertijd veel ruimte lijkt te geven aan scholen om minder
onderwijs en minder goed onderwijs aan te bieden door minder gekwalificeerde
leerkrachten. Dat wil de fractie van D66 niet voor haar rekening nemen. Het
is ook daarom dat wij vier amendementen hebben ingediend om het risico te
verkleinen. Het is buitengewoon spijtig dat de minister daarop afwijzend heeft
gereageerd. Ik ga vandaag dan ook vanzelfsprekend een poging wagen om daarin
verandering te brengen. Een van de amendementen zal het desondanks halen.
Dat is het amendement om het minimum aantal lesuren te verhogen. Dat amendement
is samen met de fractie van het CDA ingediend. Dat kan gelukkig al op een
meerderheid rekenen. Dan nog resteren er drie amendementen die voor de fractie
van grote betekenis zijn voor de appreciatie van deze wet.De minister heeft de strekking van het amendement op stuk nr. 16 niet
helemaal goed begrepen. Ik sluit niet uit dat ik het niet goed heb uitgelegd.
Het is immers een buitengewoon ingewikkelde wet. Het moet echter helder zijn
dat met mijn amendement hetgeen nu in de Wet BIO staat juist van kracht blijft.
Dat zeg ik ook tegen de heer De Vries, die zegt zo gehecht te zijn aan die
wet. Het voorstel van de minister wijzigt juist wat in die wet staat. De fractie
van D66 vindt het niet meer dan terecht dat alleen in heel bijzondere omstandigheden,
en na toestemming van de inspectie,ook in het tweede jaar van het voortgezet
onderwijs afgeweken kan worden van de eis dat leerkrachten die een vak geven
waarvoor zij niet zijn opgeleid zich niet hoeven bijscholen. Wij willen dat
deze leraren zich wel bijscholen. De minister heeft ons in haar eerste termijn
verzekerd dat de bijscholingsplicht ook voor deze groep van kracht blijft.
Volgens mij is dat echter niet juist. Ik hoor dat dan ook graag. Voor de bedoelde
groep wordt de eis buiten werking gesteld.Het goede nieuws is dat ik uit het antwoord van de minister kan opmaken
dat zij van mening is, met D66, dat de scholingseis weldegelijk ook voor deze
groep leerkrachten moet gelden. Dat zo zijnde, kan ik mij niet veel anders
voorstellen dan dat de minister haar bezwaar tegen het amendement op stuk
nr. 16 laat varen.De heer Jan de Vries (CDA):Omdat het zo'n ingewikkelde materie is, ben ik nog eens goed in de Wet
BIO gedoken. Ik heb ook naar de wetsbehandeling gekeken. De nu weer gewijzigde
bepaling is er met steun van de fractie van D66 gekomen. Ik doel op het amendement-Jan
de Vries op stuk nr. 16. Dat is gesteund door de fractie van D66 en door andere
fracties. Dat amendement wilde het mogelijk maken om leraren die bevoegd zijn
in een ander vak tijdelijk een ander vak aan te laten bieden. Dat kwam tegemoet
aan de behoefte in het onderwijsveld. Tegelijk hebben wij geregeld in de wet –
en dat blijft het uitgangspunt – dat de bijscholingsplicht in stand
blijft. U heeft ook het amendement gesteund dat regelde dat de inspectie in
bijzondere gevallen toestemming kan geven om van de bijscholingsplicht af
te zien, in leerjaar 1 of 2. Het verschil dat u suggereert tussen het voorstel
van de minister en het voorstel dat u eerder zelf steunde, is dus minimaal:
in beide gevallen blijft immers toestemming van de inspectie vereist, een
heel belangrijke kwaliteitswaarborg. Tevens sprak het oorspronkelijke voorstel,
dat u dus van harte steunde, van "bijzondere gevallen", dus het
was al mogelijk. En nu vervalt alleen "bijzondere gevallen"? De
garantie van de toestemming van de inspectie blijft in stand, het uitgangspunt
van de bijscholingsplicht blijft in stand, de tijdelijkheid blijft in de Wet
BIO in stand. Wat is uw punt, wat is uw zorg?Mevrouw Lambrechts (D66):Dit was zo'n lang betoog dat ik me bijna afvroeg wat úw punt was.
Maar ik heb me er ook zeer in verdiept. Ik begrijp niet dat u zegt dat de
bijscholingsplicht overeind blijft, terwijl expliciet de ruimte voor opschorting
of vrijstelling ervan wordt verruimd. Ja, het is een kleine verruiming, maar
het is een verruiming die gewoon wij niet ambiëren.De heer Jan de Vries (CDA):De D66-fractie is met alle andere fracties al akkoord gegaan met het buiten
werking stellen van de bijscholingsplicht na toestemming van de inspectie.
Dat blijft met het voorstel van de regering ongewijzigd.Mevrouw Lambrechts (D66):Ja, maar voor één jaar en in heel bijzondere gevallen voor
een tweede jaar. Nu wordt alles zomaar opgeruimd tot die eerste twee jaar.
Welnu, daar zijn we het gewoon niet mee eens. Ik dacht dat ik u net hoorde
zeggen dat u ook erg gehecht was aan het afgesproken kader in de Wet BIO.
Tot mijn verdriet moet ik vaststellen dat u er toch iets minder aan gehecht
bent dan u in uw eigen bijdrage suggereerde.De heer Jan de Vries (CDA):U kunt niet volhouden dat met het schrappen van de woordjes "in bijzondere
gevallen" de CDA-fractie niet meer de kwaliteitsborging in ogenschouw
houdt.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik wil bepleiten dat dit "in bijzondere gevallen" precies tot
uitdrukking brengt waar wij behoefte aan hebben, namelijk dat alleen in héél
bijzondere gevallen een uitzondering mogelijk is. Het is namelijk nogal vreemd
om mensen die niet bevoegd voor of bekwaam zijn in het vak dat ze geven, geen
bijscholingsplicht op te leggen, overigens in tegenstelling tot hetgeen de
minister vorige week betoogde. Tot mijn tevredenheid maak ik daaruit op dat
wij beiden van mening zijn dat dit wel het geval zou moeten zijn en dat een
verdere verruiming ongewenst is.In de amendementen op de stukken nrs. 17 en 18 heb ik een serieuze poging
gedaan om de positie te versterken van de leraren die in een kernteam functioneren.
Volgens de memorie van toelichting krijgen dezen de volle verantwoordelijkheid
voor het onderwijs dat zij verzorgen of dat namens hen door een ander wordt
verzorgd, maar in de wettekst zelf is daarvan niets terug te vinden; het bevoegd
gezag kan zomaar een ander benoemen die, als mijn interpretatie van deze wet
met het amendement op stuk nr. 16 juist is, ook nog eens jarenlang
niet aan scholing hoeft te doen. Het lijkt me toch niet te veel gevraagd dat
de leden van het kernteam worden gehoord, dan wel een voordracht mogen doen,
als een ander namens hen het onderwijs verzorgt. Ze zijn nota bene verantwoordelijk
voor wat die ander doet; mogen ze daarin dan ook niet een stem hebben? Het
is dan ook niet te veel gevraagd om de leden van het kernteam een stem te
geven in de bepaling van de bijscholing die deze ander krijgt, zodat hij het
op een verantwoorde en bekwame wijze zal doen. Het argument van de papierwinkel
vind ik eerlijk gezegd niet sterk want er moet hoe dan ook een bekwaamheidsdossier
worden bijgehouden. Ik heb bewust gekozen voor het in stelling brengen van
de leraren omdat ik juist het gevoel heb dat wij steeds lippendienst bewijzen
aan de versterking van de positie van de leraar zonder aan het regelen ervan
toe te komen. Ik hoop dat ik de minister duidelijk heb gemaakt wat wij willen
en waarom wij dat zo belangrijk vinden. Ik vraag haar om dat mee te nemen
in haar definitieve beoordeling van de amendementen.De minister heeft vorige keer nog eens heel expliciet aangegeven, dat
scholen hoe dan ook bekostigd worden voor 1067 uur; dat is de norm. Ik neem
aan dat daarbij wordt uitgegaan van de situatie dat het onderwijs wordt gegeven
door bekwame en bevoegde leerkrachten en van de situatie waarin ruimte is
voor scholing en ontwikkeling van leerkrachten. De grote twijfel die ook ik
tegenkom in het onderwijsveld bij de mogelijkheid om 1067 lesuren te geven,
laat staan om ruimte te maken voor scholing en ontwikkeling, rechtvaardigt
mijn verzoek aan de minister om die rekensom nog eens voor te leggen. Geef
gewoon een goed onderbouwde rekensom. Mede namens collega Hamer dien ik daarvoor
de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de overheid gehouden is scholen zodanig te bekostigen
dat zij het wettelijk voorgeschreven aantal lesuren ook daadwerkelijk aan
kunnen bieden en tegelijkertijd in voldoende mate kunnen investeren in de
gewenste scholing en ontwikkeling van leerkrachten;verzoekt de regering, een goed onderbouwde berekening aan de Kamer aan
te bieden waaruit blijkt dat het huidige niveau van bekostiging de scholen
in de onderbouw van het voortgezet onderwijs financieel in staat stelt: - het wettelijk voorgeschreven aantal lesuren ook daadwerkelijk aan te
bieden;- voldoende bekwame en bevoegde docenten aan te stellen;- tegelijkertijd de noodzakelijke ruimte vrij te maken voor de scholing
en ontwikkeling van leerkrachten;- contacten met ouders over het
leerproces en de vorderingen van hun kind te onderhouden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts en Hamer. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 28(30323).Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Ook ik dank de minister voor haar antwoorden in eerste termijn.
Ik heb in mijn eerste termijn namens de LPF-fractie drie knelpunten in het
voorliggende wetsvoorstel genoemd: teamteaching, onderwijstijd en de positie
van Frans en Duits. Die punten zijn voor mijn fractie erg belangrijk. Ik zal
hier nader op ingaan.In eerste termijn heb ik zowel de positieve kanten – die zijn er
absoluut, zeker in theorie – als de negatieve kanten van teamteaching
genoemd. Ik voorzie vooral in de praktijk gevaren. Teamteaching kan een sluipmoordenaar "in
disguise" zijn als de bekwaamheid en de bevoegdheid van de leraar inzake
de vakken waarin hij les geeft niet heel goed in de gaten worden gehouden.
Uiteraard heeft mijn fractie begrip voor de wens van scholen om een flexibel
personeelsbeleid te voeren en leraren breed inzetbaar te laten zijn, zeker
in het kader van het dreigende lerarentekort, maar hierdoor mag niet weer
een stukje kwaliteit van het onderwijs verloren gaan. Ik heb uit de woorden
van de minister in eerste termijn begrepen dat het geven van een vakoverschrijdend
maar aanpalend vak wel mag, maar dat het structureel onbevoegd geven van een
ander vak niet mag en dat daar door de Inspectie op zal worden toegezien.
Ik dank de minister overigens voor die toezegging. Ik ga ervan uit dat bij
dat toezicht naar de praktijk zal worden gekeken en niet alleen naar de papieren
werkelijkheid van de schoolleiding. Ik wil bovendien zeker weten dat ik de
minister op het punt van teamteaching goed heb begrepen omdat dat van invloed
is op mijn oordeel over een paar amendementen. Ik herinner aan het voorbeeld
dat ik gaf in eerste termijn en vraag de minister of het klopt dat een leraar
Duits wel een stukje aanpalend Engels mag geven, in het kader van een vakoverstijgende
les literatuurgeschiedenis, maar niet structureel de gehele Engelse les mag
geven omdat hij daarvoor niet heeft doorgeleerd. Klopt het dat hij zeker niet
structureel les mag geven in wiskunde omdat dat in het geheel niet aanpalend
is? Ik hoor de minister al wat fluisteren maar ik hoor haar een en ander graag
hardop bevestigen. Ik ben in dit verband ook heel benieuwd naar de antwoorden
op de scenariovragen van mevrouw Vergeer. Mijn fractie deelt haar zorgen.In combinatie met teamteaching is ook het minimumaantal van 1067 klokuren
heel belangrijk. Ik begrijp natuurlijk het rekensommetje van 38, 38,5 en 39
weken en de 1000 klokuren die de minister als minimum hanteert. Ook begrijp
ik de wens van de scholen om schoolontwikkeling en onderwijsvernieuwing op
gang te brengen en daarvoor uren te reserveren. De cruciale vraag is echter,
letterlijk en figuurlijk: wie betaalt daarvoor de rekening? Knabbelen wij
die uren af van de bestaande lesuren, de contacturen met de leerlingen, zoals
minister dat doet in het wetsvoorstel en de CDA-fractie in haar amendement?
In dat geval betaalt de scholier de rekening, met het gevaar van ondermijning
van de kwaliteit van het onderwijs. Wij kunnen ook zeggen: nee, er moet worden
geïnvesteerd in extra uren scholing, ontwikkeling en vernieuwing, zonder
dat het primaire proces daaronder leidt. Dat laatste is de keuze van de LPF-fractie.De heer Jan de Vries (CDA):Uit wat u stelt, begrijp ik dat u het voorstel voor de bandbreedte niet
ondersteunt maar wel vasthoudt aan 1067 uur.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dat vind ik inderdaad de minimale onderwijstijd.De heer Jan de Vries (CDA):U hebt daarover echter geen amendement aan de Kamer voorgelegd. Wat betekent
dit voor uw steun aan het amendement van de fracties van het CDA, de VVD en
D66? De minister heeft gezegd dat dit beter is dan de bestaande bepaling,
omdat het uitvoerbaar is.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik vind uw amendement beter dan het voorstel van de minister. In haar
voorstel is het mogelijk om slechts 1000 uur te geven. U gaat uit van 1040,
dus dat is een verbetering. In een interruptie in uw eerste termijn heb ik
al gevraagd: goh, mijnheer De Vries, maakt u er toch 1067 uur van als u het
zo belangrijk vindt dat die contacturen in stand blijven.De heer Jan de Vries (CDA):Daarover heb ik gezegd: het zou mooi als dat zou kunnen, maar er zijn
slechts 39 onderwijsweken beschikbaar dus laten wij kiezen voor een uitvoerbare
en handhaafbare norm.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Dat heb ik goed verstaan. In dat licht vind ik uw amendement dan ook een
verbetering, maar ik had graag gezien dat het 1067 uur werd. Het is een treurige
zaak dat wij daar nu al aan knabbelen, zoals ik in mijn eerste termijn al
heb betoogd. Dit moeten wij niet nog verder uithollen. Daarover gaat ook een
deel van de motie die ik nu indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat "teamteaching" kansen biedt om binnen de school
te komen tot een betere samenwerking tussen leraren, tot een bredere inzetbaarheid
van leraren, tot een betere samenhang tussen vakken en tot een breder draagvlak
voor onderwijsvernieuwing, kwaliteitsborging en reflectie op het eigen en
gezamenlijke functioneren;voorts van mening dat teamteaching de horizon en de carrièremogelijkheden
van leraren kan vergroten doordat zij kennis van en ervaring in een ander
vak opdoen;constaterende dat teamteaching echter ook het onwenselijke effect kan
hebben dat leraren niet alleen in een noodsituatie voor een korte periode,
maar ook structureel een ander vak kunnen gaan geven dan het vak waarvoor
zij zijn opgeleid;van mening dat het in het kader van de waarborging van de kwaliteit van
het onderwijs gewenst is dat docenten alsnog binnen afzienbare tijd een bevoegdheid
voor dat andere vak verkrijgen;voorts van mening dat de tijd voor bijscholing echter niet gevonden mag
worden door het minimumaantal klokuren voor de leerlingen nog verder te verlagen,
waardoor het primaire proces in gevaar komt;verzoekt de regering, mede in het licht van het dreigende lerarentekort,
bij de onderwijsbegroting voor het jaar 2007 aan te geven hoe zij de bijscholing
van leraren in een ander vak dan het vak waarvoor zij bevoegd zijn, een extra
impuls wil geven en welke additionele middelen zij daarvoor ter beschikking
wil stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt en Jungbluth. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29(30323).Mevrouw Kraneveldt (LPF):Wij vinden dus dat het Rijk een extra impuls moet geven aan scholing.
Het gaat niet alleen om het bij- en nascholen in het vak dat een leraar al
geeft, het onderhouden van zijn vak. Indien hij in een team voor een ander
vak wordt ingezet, moet hij daar ook in worden geschoold. Dat vraag extra
tijd; het Rijk moet daaraan een extra impuls geven. Scholen en leraren hebben
daarin uiteraard ook een eigen verantwoordelijkheid.Mijn laatste punt is de positie van Frans en Duits. De minister heeft
in haar eerste termijn toegezegd om de positie – lees: het verplichtende
karakter – en de kwaliteit van deze vakken te waarborgen. Mevrouw Vergeer
heeft een amendement ingediend waarmee zij wil bereiken dat ook Frans en Duits
in de kerndoelen worden opgenomen. De Heelmeesters steunen dit amendement
van harte, vanwege een aantal redenen die ik heel valide vind. Ik zal er een
paar noemen, waarop ik graag een reactie van de minister krijg, mede gezien
mijn keuze voor of tegen het amendement van mevrouw Vergeer.In het inrichtingenbesluit wordt de positie van Frans en Duits in de onderbouw
vastgelegd, zoals de minister heeft gezegd. Daar valt tegen in te brengen
dat de optie voor het gymnasium en voor groepen taalzwakke vwo-leerlingen
niet meer geldt omdat de Kamer heeft besloten om voor hen geen moderne vreemde
taal in het verplichte deel op te nemen. De positie van Frans en Duits wordt
daardoor verzwakt. De Heelmeesters vinden dit een reden temeer om aan de tweede
en derde moderne vreemde taal in de onderbouw van havo en vwo een wettelijke
dekking te geven. Wat is de reactie daarop van de minister?KraneveldtDe Heelmeesters pleiten al twee jaar voor één kerncurriculum
met Frans en Duits voor vwo, havo en vmbo-t en één kerncurriculum
voor de andere leerwegen van het vmbo zonder Frans en Duits. Hoewel de minister
zelf de uniforme term "basisvorming" heeft afgeschaft, wil zij toch
het onderwijs in de onderbouw van alle schooltypes in één wettelijke
regeling persen. Waarom eigenlijk? Essentieel is ook dat met dit wetsvoorstel
de positie van het Frans en Duits definitief op een hellend vlak wordt gezet.
Als de positie van het Frans en Duits hierdoor eenmaal geen vanzelfsprekendheid
meer is, zal het des te eenvoudiger zijn om op termijn ook de bepalingen omtrent
Duits en Frans uit het inrichtingsbesluit te halen.Tot slot vraag ik de minister om iets over dit wetsvoorstel te zeggen
in relatie tot de doelstelling dat alle EU-burgers drie Europese talen beheersen:
hun moedertaal en twee andere gemeenschapstalen. De Nederlandse
regering staat hier achter, maar zonder wettelijke status voor Frans en Duits
zal de kennis van ten minste twee EU-talen bij Nederlandse jongeren op termijn
niet of nauwelijks meer aanwezig zijn. Ik denk dat de minister dit ook niet
zal willen.De heer Balemans (VVD):Voorzitter. Vorige week woensdag kon ik het debat niet helemaal bijwonen.
Zoals ik toen al zei, was het voor ons een bijzondere dag. In de eerste termijn
heb ik gelukkig nog wel kunnen zeggen dat de VVD-fractie op hoofdlijnen kan
instemmen met de lijn die door de minister wordt ingezet met dit wetsvoorstel.
Ik heb niet alles kunnen volgen, maar ik heb inmiddels wel het 68 pagina's
dikke stenografisch verslag tot mij kunnen nemen. Dat zal na vandaag nog wel
een aantal pagina's langer worden. Ik heb in ieder geval kunnen lezen wat
er gewisseld is. Ik denk dat het ook niet passend is om het hele debat in
deze termijn van mijn kant over te doen. Ik heb echter goed gekeken wat de
collega's en de minister hebben gezegd.Twee onderdelen sprongen er voor mij uit, zowel in eerste termijn als
in het debat dat zich heeft ontwikkeld. In de eerste plaats gaat het om de
onderwijstijd, waarvan ik al in eerste termijn heb gezegd dat mijn fractie
op dit punt aansluit bij het advies van de Onderwijsraad en in dat licht ook
het amendement van de heer De Vries mede heeft ondertekend. Ik las dat de
minister in reactie daarop zei dat het wel kan, maar dat zij haar eigen voorstel
beter vindt. Smaken verschillen en dat blijft volgens mij ook zo, maar dat
is het leven.Het tweede onderdeel betreft de vraag op welke wijze een besluit tot inzetten
van docenten die niet aan de bekwaamheidseisen voldoen, tot stand dient te
komen. Het wetsvoorstel legt die bevoegdheid bij het bevoegd gezag, zeg maar
het schoolbestuur. Dat lijkt mij ook logisch. De VVD-fractie heeft er vertrouwen
in dat ook het bevoegd gezag een weloverwogen beslissing kan nemen. Bijna
als vanzelfsprekend gaat mijn fractie er ook vanuit dat het schoolbestuur
daarbij docenten en schoolleiding betrekt als het een voornemen heeft om een
docent in een bepaald leergebied in te zetten waarvoor hij de bevoegdheid
niet strikt genomen heeft. Het bevoegd gezag zal, kan en wil niet blind of
doof zijn als het zo'n beslissing neemt. Ik kan mij dat niet voorstellen.
Het zijn professionals – daar hebben wij het constant over in deze zaal –
en wij moeten daarop ook durven vertrouwen. Ik vertrouw ook op het bevoegd
gezag. Als het bevoegd gezag dit vertrouwen niet waarmaakt, zijn er de Inspectie
van het Onderwijs en de minister die ze achter de broek zullen zitten.Er liggen een aantal amendementen voor die dat anders willen regelen.
Mijn fractie vindt dat niet wenselijk omdat enerzijds op die manier een behoorlijke
wissel wordt getrokken op de onderlinge verhoudingen tussen docenten. Dat
lijkt mij niet prettig en dat zou je docenten ook niet moeten willen aandoen.
Anderzijds wordt onduidelijk wie uiteindelijk de eindverantwoordelijkheid
draagt voor de beslissing die wordt genomen. Als een ander de beslissing neemt
en het bevoegd gezag blijft eindverantwoordelijk en wordt afgerekend op het
personeelsbeleid, dan creëren wij scheve verhoudingen in dit land. Voorzitter, ik kan u geruststellen. Ik heb geen moties meer om in te dienen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik moest even mijn teleurstelling verwerking dat ik hiermee ook een "nee"
op mijn amendementen heb gehoord. Toch wil ik een vraag stellen. In de memorie
van toelichting staat heel uitdrukkelijk dat de kernteams van leraren die
met elkaar onderwijs verzorgen, de volle verantwoordelijkheid dragen voor
het onderwijs dat zij zelf verzorgen of dat namens hen wordt verzorgd. Vindt
u het dan niet vanzelfsprekend dat zij er ook iets over te zeggen zouden moeten
hebben wie dat namens hen geeft en of dat een van henzelf of een ander is?De heer Balemans (VVD):Met de invoering van de lumpsum wordt de verantwoordelijkheid voor het
personeelsbeleid en het financiële beleid bij het bevoegd gezag gelegd.
Ik vind het vanzelfsprekend dat docenten meepraten. Zij kunnen het bevoegd
gezag vragen om in het personeelsbeleid rekening te houden met hun behoeften
en wensen. Het bevoegd gezag kan worden gevraagd om oplossingen te zoeken
die de ruimte bieden om dat onderwijs te kunnen geven. Ik vind echter dat
er een scheiding moet worden aangebracht. Het personeelsbeleid moet niet worden
gevoerd door docenten, dat moet door het bevoegd gezag worden gedaan. Ik reken
erop dat het bevoegd gezag met de mensen praat. Dat hoeven wij niet te verankeren
in de wet.Ik ga ervan uit dat het bevoegd gezag in het belang van goede besluitvorming
en van zijn verantwoordelijkheid om zich heen kijkt. Men zal niet blind en
doof op een eiland gaan zitten. Ik begrijp uw punt wel, maar ik heb de angst
niet op grond waarvan u voorstelt om het te verankeren. Ik ben bang uw voorstel
tot gevolg heeft dat docenten onderling elkaar te maat gaan nemen. Dat lijkt
mij niet gezond voor de onderlinge verhoudingen. Het bevoegd gezag heeft verantwoordelijkheden
en bevoegdheden en moet daarover verantwoording afleggen. Deze taken moeten
in één hand blijven.Mevrouw Lambrechts (D66):U vindt het dus vanzelfsprekend dat het gebeurt, maar u wilt het niet
regelen. Er wordt toch een wet gemaakt om ervoor te zorgen dat zaken die wij
vanzelfsprekend vinden en waarvan wij weten dat zij niet altijd gebeuren wel
worden gedaan?De heer Balemans (VVD):Het bevoegd gezag wordt de bevoegdheid gegeven om een besluit te nemen
en wij maken het ook verantwoordelijk voor het besluit. U neemt een deel van
die bevoegdheid en van die verantwoordelijkheid weg, terwijl de eindverantwoordelijkheid
wel bij het bevoegd gezag ligt. Ik vind dat onzuiver en ik vind het niet netjes.
Als besluiten worden genomen, wordt er normaal gesproken bezien hoe erover
wordt gedacht door anderen. Ik ga ervan uit dat het bevoegd gezag in staat
is om dat te doen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik neem die bevoegdheid niet weg bij het bevoegd gezag. Ik voeg er alleen
iets aan toe.De heer Balemans (VVD):Mijn excuses.De heer Jungbluth (GroenLinks):Voorzitter. Niet alles wat wij willen regelen, hoeft te worden geregeld
in een wet. Dat staat ook in de reactie van de minister op twee punten die
ik aan de orde heb gesteld. Ik heb gevraagd of bij de behandeling van de Wet
op het Voortgezet Onderwijs ook een aantal andere dingen kan worden geregeld
en om deze vast te leggen. De minister zegt dat het denkbaar is dat scholen
gegevens verzamelen die de inspectie kan inzien en dat dit voldoende ruimte
biedt om verantwoording af te leggen over bepaalde thema's. Ik stelde echter
voor om zaken vast te leggen in bijvoorbeeld het jaarverslag. Dat hoeft niet
per se bij wet te worden geregeld, want dat kan ook op een andere manier.Ik heb twee onderwerpen aan de orde gesteld. Het eerste was de vraag of
wij bij deze wet het onderwijsachterstandenvraagstuk, dat niet werkelijk ophoudt
bij de leeftijd van twaalf jaar, terug zouden moeten laten keren bij bepalingen
die betrekking hebben op de leeftijdsfase die daarop volgt, dus in de onderbouw
van het voortgezet onderwijs. Het tweede thema dat ik heb aangesneden, betrof
herpositionering van de leraren. Ik ging daarbij net een stap verder dan in
de teksten die voorlagen, inclusief die van de minister, werd voorgesteld.
Voor het eerste vraagstuk, dat van de onderwijsachterstanden, heb ik een motie
voorbereid die inmiddels de ondersteuning heeft van de leden Hamer, Kraneveldt
en Vergeer. Deze luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in de onlangs aangenomen Wet op het onderwijsachterstandenbeleid
is vastgelegd dat in het overleg tussen gemeenten en basisscholen afspraken
kunnen worden gemaakt over te bereiken doelstellingen bij de diverse doelgroepen
en met betrekking tot het bestrijden van segregatie en het bevorderen van
sociale cohesie;overwegende dat de voor het onderwijsachterstandenbeleid relevante problematiek
zich ook uitstrekt tot de onderbouw van het voortgezet onderwijs;verzoekt de regering, te bevorderen dat ook in de jaarverslagen over de
onderbouw van het vo nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan het gevoerde
beleid richting doelgroepen van het onderwijsachterstandenbeleid en de daarbij
voor die groepen bereikte resultaten en aan het gevoerde beleid ter bestrijding
van segregatie en bevordering van sociale cohesie, en dat deze onderwerpen
deel uitmaken van het in de Wet op het onderwijsachterstandenbeleid bepaalde
lokaal overleg,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Jungbluth, Hamer, Kraneveldt en
Vergeer. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 30(30323).De heer Jungbluth (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil proberen om een uitspraak van de Kamer te krijgen over
het thema van het herpositioneren van de docent en de vraag waar de bevoegde
leraar staat in zijn verantwoordelijkheid tegenover de directie en omgekeerd.
Ik ben van mening dat daarmee, zonder dat de positie van het bevoegd gezag
werkelijk wordt aangetast, een herwaardering van leerkrachten plaatsvindt,
die deel kan uitmaken van de besluitvorming in het onderwijs. De motie die
ik hiertoe heb voorbereid luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering in de nota naar aanleiding van het verslag
vaststelt dat elke leraar "verantwoordelijk (blijft) voor de kwaliteit
van dat deel van het programma dat het vakterrein bestrijkt waarvoor hij of
zij een bewijs van bekwaamheid heeft";overwegende dat een herpositionering van de leraar als professional door
velen wordt bepleit als kwaliteitsgarantie in het kader van schoolautonomie;overwegende dat zo'n herpositionering allerminst afbreuk hoeft te doen
aan de positie van het bevoegd gezag, noch aan wettelijk vastgelegde inspraak
en besluitvormingsprocedures;verzoekt de regering, te bevorderen dat in het jaarverslag van de school
nadrukkelijk wordt gerapporteerd welke leerkrachten de directe verantwoordelijkheid
dragen voor welke curriculumdelen en in welke mate zij zich in dat perspectief
gesteund voelen door het algemene schoolbeleid,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Jungbluth. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31(30323).De heer Jan de Vries (CDA):Kan de heer Jungbluth eens uitleggen wat dit daadwerkelijk zou betekenen
voor het functioneren van de leraren binnen de school? Het leidt tot enorm
dikke jaarverslagen, waarvan niemand de toegevoegde waarde inziet. Wat voegt
deze papierwinkel toe? De heer Jungbluth wil blijkbaar vooral een punt maken,
waarbij hij geen rekening houdt met de uitvoerbaarheid van zijn motie.De heer Jungbluth (GroenLinks):Het is in ieder geval niet mijn bedoeling om het bevoegd gezag als het
ware een opening te beiden tot het via een omweg legitimeren van het inschakelen
van onbevoegde leerkrachten door daarvoor een handtekening te halen bij een
leerkracht die wel bevoegd is. Die toelichting had ik sowieso nog op deze
motie willen geven. Helaas zou de motie ook zo kunnen worden uitgelegd, maar
dat is nadrukkelijk niet mijn bedoeling. Het is wel mijn bedoeling om te laten
zien dat het ene bevoegd gezag er beter in slaagt dan het andere
om voorwaarden te creëren waaronder een team van opvatting is dat wat
er op de betreffende school gebeurt, hun verantwoordelijkheid waarmaakt. Het
bevoegd gezag zet in principe een proces in gang. Het creëert randvoorwaarden
waaronder de docenten hun werk doen. Ik denk daarbij aan het debat dat wij
zullen voeren over good governance. Het gaat om het op de een of andere manier
verantwoording afleggen over de stappen die zijn gezet om het team mee te
krijgen in het proces dat men organiseert. Daarvoor is dit een, zij het zwak,
hulpmiddel. Dat kan wat mij betreft ook beperkt zijn tot de volzin dat zoveel
van de zoveel personen hun handtekening hebben gezet. Dat hoeft geen enorme
papierwinkel te zijn. Het kan gewoon een samenvatting zijn van functioneringsgesprekken
met de teamleden.De vergadering wordt van 17.40 uur tot 17.55 uur geschorst.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Vorige week woensdag hebben wij een goed debat gehad over
het wetsvoorstel onderbouw VO. Ik constateer dat er brede steun is voor het
voorstel. Daar ben ik blij om, want daardoor krijgen scholen en leraren vanaf
het volgende jaar aanzienlijk meer ruimte om maatwerk te bieden voor hun leerlingen.Ook krijgen leraren ruimte om keuzes te maken; de keuze om op de ingeslagen
weg voort te gaan of de keuze om een andere weg te kiezen, waarbij de professionaliteit
van de leraar om eigen keuzes te maken wordt erkend, echter altijd in samenhang
met het team waarin de leraar werkt. Dat alles is in het belang van de leerling.Ik benadruk dat het wetsvoorstel geen nieuwe modellen voorschrijft; niet
wat onderwijskundige aspecten betreft en ook niet wat de inzet van het personeel
betreft.Ook is het van belang om een onderscheid te maken tussen hetgeen de wetgever
moet vastleggen in de wet en hetgeen de werkgever kan en moet regelen. Niet
alles wat wenselijk is hoeft de wetgever voor te schrijven; goed werkgeverschap
is ook essentieel.In het debat bleek dat een deel van uw Kamer op onderdelen iets andere
accenten legt. In de discussie van vorige week zijn wij elkaar al goed genaderd
op een aantal punten, dat blijkt uit de inbreng van vanmiddag.Op de volgende elementen wil ik verder ingaan: ten eerste het onderwijspersoneel
in de brede zin van het woord, ook het werken in teams, ten tweede de kerndoelen,
ten derde het fenomeen van de onderwijstijd en ten vierde op een paar losse
vragen die zijn gesteld.Ik begin met de inzet van het personeel in teams. Daarbij wil ik stilstaan
bij hetgeen is geregeld in de Wet op het voortgezet onderwijs en hoe het zal
zijn geregeld na de Wet BIO, en ik wil aangeven in hoeverre het wetsvoorstel
onderbouw vo daarin wijzigingen aanbrengt of daarop aanvullingen pleegt.De vraag is wat het derde, vierde en vijfde lid van artikel 33 in de wet
voor het voortgezet onderwijs wel en niet mogelijk maken en onder welke voorwaarden.
De voorstellen die in de Wet BIO zijn aanvaard en het wetsvoorstel onderbouw
vo geven ruimte voor onderwijskundige keuzes en kwaliteit. Aan artikel, 33 derde lid, "de tijdelijke inzet van onbevoegden",
verandert niets nadat de het wetsvoorstel onderbouw vo is aangenomen. Nu moet
de ontheffing van de inspectie telkens voor één jaar worden
aangevraagd, waarbij onbevoegden telkens voor één jaar kunnen
worden benoemd. Dat geldt voor alle leerjaren. Wij hebben in de Wet BIO afgesproken
dat de ontheffing van de inspectie vervalt en dat daarvoor in de plaats komt
het bijhouden van de geordende gegevens. Dat is op basis van een amendement
gebeurd.Artikel 33, vierde lid, behandelt de inzet van onderbevoegden in geval
van vakken. In de Wet BIO hebben wij geregeld dat in alle leerjaren inzet
voor afzonderlijke vakken van onderbevoegden mogelijk is zonder ontheffing
van de inspectie, maar met scholingsverplichting. Daarnaast zal in het eerste
leerjaar, en in bijzondere gevallen ook in het tweede leerjaar, ontheffing
van de inspectie ten aanzien van de scholingsverplichting mogelijk zijn. Wat
het wetsvoorstel onderbouw vo verandert, is dat "in bijzondere gevallen"
vervalt. Dus de inspectie kan voor de eerste twee leerjaren ontheffing van
de scholingsverplichting geven. Dan geldt voor beide leerjaren met kerndoelen
dezelfde regeling. Het interruptiedebat hierover was helder. Ik ben niet van
plan om het amendement van mevrouw Lambrechts te omarmen of om te zeggen dat
ik het een goed amendement vind. Ik kies juist bewust voor een andere insteek.
Ik houd wat dat betreft vast aan artikel 33, lid 4, zoals in het wetsvoorstel
luidt. Dit heeft niets te maken met het werken met teams. Daarover kom ik
straks te spreken.Mevrouw Lambrechts (D66):Het is duidelijk waarover wij het nu hebben. Ik zei al dat dit een ingewikkelde
kwestie is en wat dat betreft is het goed dat wij voor het einde van het debat
op dit punt helderheid verschaffen. Ik wijs de minister erop dat ik uit haar
opmerkingen de vorige keer meende te mogen opmaken dat zij de mogelijkheid
van bijscholing belangrijk vindt. Zij zei dat er altijd bijgeschoold zou moeten
worden, ook door de leraren die voor dat eerste en tweede leerjaar worden
aangesteld. Op die uitspraak had ik mijn hoop gevestigd. Nu rekt zij echter
met tamelijk groot gemak de mogelijkheid om de bijscholingsverplichting buiten
werking te stellen verder op. In dat opzicht vind ik het schrappen van "in
bijzondere gevallen" geen kleinigheid.Minister Van der Hoeven:Het "in bijzondere gevallen" had alleen betrekking op het tweede
leerjaar en niet op iets anders. Alleen in dat verband komt er iets te vervallen.
Voor de rest blijft het zoals het was.Mevrouw Lambrechts (D66):Kunt u mij dan uitleggen waarom u het nodig vindt om die woorden te schrappen?Minister Van der Hoeven:De argumenten daarvoor hebben wij de vorige keer gewisseld. Zij hebben
te maken met de wens om voor beide leerjaren met kerndoelen dezelfde regeling
te hanteren. Ik herhaal nu slechts wat ik de vorige keer heb gezegd.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik vind juist dat met "in bijzondere gevallen" extra wordt benadrukt
dat er sprake kan zijn van een onwenselijke situatie en dat die alleen bij
uitzondering mogelijk moet zijn. Nood breekt wet.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik kan alleen maar herhalen wat ik zojuist zei.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil ook een poging doen. Mij intrigeert deze verandering namelijk eveneens.
Wat is het voordeel van de verandering c.q. waarom zou het nodig zijn om het
een gelijk met het ander te laten oplopen? Daarbij denk ik aan de kerndoelen.Minister Van der Hoeven:Ik meen dat het van belang is dat je juist voor het eerste en het tweede
leerjaar van de onderbouwfase, waarvoor de kerndoelen gelden, eenzelfde regime
hanteert. Dat is de reden waarom wij hebben gehandeld als aangegeven. Hieraan
heb ik niets toe te voegen. Ik kan mij voorstellen dat deze vragen worden
herhaald, maar dan kan ik alleen maar mijn argumenten herhalen.Mevrouw Hamer (PvdA):Je kunt deze kwestie van twee kanten benaderen. Je kunt zeggen dat voor
die twee jaar in de onderbouw dezelfde systematiek moet gelden, omdat je in
die twee jaren met kerndoelen werkt. Je kunt ook de redenering volgen die
wij bij de behandeling van de Wet BIO hebben gebruikt. Bij het debat daarover
hebben wij gezegd: er moet zo snel mogelijk worden bijgeschoold. In het eerste
jaar bieden wij daartoe de ruimte en wij hebben liever niet dat die ruimte
in het tweede jaar wordt gegeven. Van dat idee wijken wij nu af.Minister Van der Hoeven:Dat is waar.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik wil nu graag met u meedenken, maar ik wil graag weten waarom hier het
systeem boven de inhoud van de scholing gaat.Minister Van der Hoeven:Maar ik heb geen andere argumentatie dan die welke ik heb gegeven. Die
argumentatie houdt in dat je op deze manier voor beide jaren met kerndoelen
dezelfde regeling hanteert. Je maakt dus geen uitzondering en dat maakt het
werken organisatorisch gemakkelijker. Dat is een feit, voeg ik er graag aan
toe. Verder vind ik dat wij de regeling hiertoe moeten beperken. Nogmaals,
wij hebben het nu over het eerste en het tweede leerjaar waarin met de kerndoelen
wordt gewerkt en niet over andere jaren. Wij hebben het nu ook niet over de
teams.De heer Jan de Vries (CDA):Ik heb altijd de redenering zo begrepen dat in de onderbouw, zeker in
de eerste twee jaar, op dezelfde wijze met dezelfde mensen wordt gewerkt.
Daarom zou het heel praktisch zijn om het eerste en het twee jaar op dezelfde
manier in te vullen.Minister Van der Hoeven:Maar ook dat argument heb ik de vorige keer gegeven. Wij zijn nu dus echt
bezig met een herhaling van zetten.Mevrouw Vergeer (SP):U zegt dat u graag voor het eerste en het tweede jaar dezelfde wetgeving
wilt hebben en dat u daarom de woorden "in bijzondere gevallen"
schrapt. Je kunt echter ook een geheel andere redenering volgen en voor beide
leerjaren de woorden "in bijzondere gevallen" laten gelden.Minister Van der Hoeven:Maar daar kies ik niet voor.Mevrouw Vergeer (SP):Dan is uw argument dat u in het eerste en tweede jaar hetzelfde wilt hebben,
niet goed. Dan moet u aangeven waarom u daar niet voor kiest.Minister Van der Hoeven:Het is wel een goed argument. In een eerder stadium hebben wij ervoor
gekozen om in het eerste leerjaar en in bijzondere gevallen ook in het tweede
leerjaar ontheffing van de inspectie ten aanzien van de scholingsverplichting
mogelijk te maken. Het enige verschil tussen de Wet beroepen in het onderwijs
en dit wetsvoorstel is dat wij "in bijzondere gevallen" schrappen.
Wij hebben dus eerder al een keuze gemaakt. Dat is op goede gronden gebeurd.
In de onderbouw kun je met die teams goed werk leveren. Onderbevoegden krijgen
de mogelijkheid om op een gemakkelijker manier ingezet te worden in die onderbouw.
Dat zijn de overwegingen geweest bij een wetsvoorstel dat hier eerder is aanvaard.Mevrouw Vergeer (SP):Mijn voorstel is dus om "in bijzondere gevallen" toe te voegen.
Daarmee hebben wij voor het eerste en tweede jaar een gelijke regeling. Ik
vraag mevrouw Lambrechts om haar amendement op dit punt zo in te richten,
dat dit duidelijk is. Het argument van een ongelijke behandeling van twee
leraren die op elkaar lijken, gaat dan niet meer op.Minister Van der Hoeven:Maar dan gaat mevrouw Vergeer terug naar iets wat op een ander moment
in deze Kamer met uitdrukkelijke instemming van de Kamer geregeld is. Zij
raadt mevrouw Lambrechts aan om niet terug te gaan naar de Wet BIO, maar nog
veel verder terug. Ik ontraad aanneming van het amendement in zijn huidige
vorm al. Met de toevoeging van mevrouw Vergeer ontraad ik het helemaal. Dan
zou de Kamer van haar eigen geloof afvallen.Mevrouw Lambrechts (D66):Nu verwijt de minister ons dat wij van ons geloof zouden afvallen als
wij dit zouden doen. Hoe moet ik dan beoordelen dat de minister van haar geloof
afvalt, omdat zij zich immers zelf niet houdt aan de contouren van een wet
die pas in augustus ingaat?Minister Van der Hoeven:Dat is een jijbak. Ik heb mijn argumentatie gegeven. Het is aan de Kamer
om daar een oordeel over te geven. Mevrouw Vergeer wilde nog verder terug.
Daar heb ik een opmerking over gemaakt. Mevrouw Lambrechts hoeft zich dat
helemaal niet aan te trekken.Het is van belang om nog eens naar artikel 33, lid 5, te kijken. Mevrouw
Kraneveldt vroeg mij of haar indruk klopte, dat een leraar wel een onderdeel
van een vakoverstijgend programma mag verzorgen, maar dat hij niet het geheel
van een ander vak voor zijn rekening mag nemen als hij daarvoor niet bevoegd
is. Dat is een volledig juiste weergave van hetgeen wij willen regelen. Voor
de leraar die structureel een heel ander vak wil geven, is artikel 33, lid
4, van toepassing. Zo iemand moet binnen twee jaar zijn bekwaamheid aantonen.Een school kan werken met vakken en met vakoverstijgende programmaonderdelen.
Is dan artikel 33, lid 4, of artikel 33, lid 5, van toepassing? Beide zijn
van toepassing. Als de leraar een ander vak gaat geven, dan geldt artikel
33, lid 4. Als diezelfde leraar onderdelen van een overstijgend
programmaonderdeel verzorgt, is daarop artikel 33, lid 5, van toepassing.Mevrouw Vergeer (SP):Ik heb behoefte aan enige verduidelijking. In de Monitor 2005 gaat het
om een school die vakoverstijgend wil werken, maar de vakken niet loslaat.
In dat geval krijgt een docent een deel van een ander vak te doen, maar dat
valt onder lid 5. Hij hoeft zich dan niet verplicht bij te scholen.Minister Van der Hoeven:Als een leraar onderdelen uit een vakoverstijgend programma verzorgt,
is artikel 33, lid 5, van toepassing. Overigens geldt altijd de algemene onderhoudsplicht
van de bekwaamheid van docenten. Het getuigt van goed werkgeverschap dat een
school, waar nodig, scholing aanbiedt of scholing vraagt. Dat is een punt
dat sowieso aan de orde is. Ik begrijp dus niet goed waar u naar toe wilt.Mevrouw Vergeer (SP):Ik denk dat de grens tussen het vierde lid, op grond waarvan je verplicht
moet gaan bijscholen, en het vijfde lid flinterdun is als je het zo formuleert:
men mag de vakken niet loslaten, maar er zijn wel vakoverstijgende projecten.Minister Van der Hoeven:Ik neem het voorbeeld van mevrouw Kraneveldt er even bij. Je hebt de vakken
Engels, Duits en Nederlands en als vakoverstijgend deel literatuurgeschiedenis.
Dat vakoverstijgende deel kan door elk van de drie leerkrachten gegeven worden,
ook al zijn zij maar bevoegd voor het geven van één vak. Op
het moment dat de docent Engels Duits gaat verzorgen, is er geen sprake meer
van een vakoverstijgend deel. Dan is er sprake van het structureel verzorgen
van een ander vak. In dat geval is artikel 33, lid 4, van toepassing met alle
verplichtingen die daarbij horen, terwijl in het andere geval artikel 33,
lid 5 van toepassing is. Aan de hand van het voorbeeld kun je precies aangegeven
waar het vakoverstijgende zit, terwijl de vakken intact worden gelaten. Er
zullen trouwens best verschillende keuzes gemaakt worden. Het is dan aan de
inspectie om er op grond van artikel 33, lid 5, op toe te zien hoe het met
de vakoverstijgende delen zit en te beoordelen of er op grond van artikel
33, lid 4, geen sprake is van het verzorgen van een totaal ander vak. Volgens
mij is het echt heel werkbaar.Mevrouw Vergeer (SP):Ik begrijp dat de delen die vakoverstijgend zijn, onder het vijfde lid
vallen. Dat kan echter heel ingrijpend zijn. Als je literatuuronderwijs moet
geven over een cultuurgebied dat je niet gestudeerd hebt, is dat volgens mij
een forse opgave. Hetzelfde kan gelden voor het in elkaar schuiven van bètavakken,
omdat het voor de hand lijkt te liggen dat een wiskundeleraar een stuk natuurkunde
geeft en andersom. Ik maak mij ernstig zorgen over het vakkennisniveau van
zo'n leraar, omdat u daar geen enkele externe maat voor wilt aangeven. U laat
het helemaal over aan het bevoegd gezag.Minister Van der Hoeven:Ik laat het over aan het bevoegd gezag, want ik vertrouw op de professionaliteit
van de scholen. Ik heb op dit punt niet, zoals u, wantrouwen in het onderwijsveld.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik denk dat de minister en ik elkaar goed begrijpen aan de hand van dat
voorbeeld. Ik wil nog wel weten of de inspectie ook gaat bekijken hoe een
school gedurende een aantal jaren omgaat met bijvoorbeeld een lacune op het
punt van wiskunde. Er is eigenlijk een docent wiskunde te kort, maar op de
een of andere manier lukt het niet om zo'n docent aan te trekken. De school
zou kunnen besluiten om gedurende een jaar de ene leraar daarvoor in te zetten
en vervolgens de andere, omdat de eerste zich moet bijscholen. Zo wordt de
vacature eigenlijk op een slinkse wijze opgevuld. Gaat de inspectie bekijken
hoe scholen daarmee omgaan?Minister Van der Hoeven:Het antwoord is ja. Als gevolg van een amendement bij de Wet BIO is geregeld
dat weliswaar de ontheffing van de inspectie vervalt, maar dat geordende gegevens
bijgehouden moeten worden waaruit blijkt op welke manier onbevoegden worden
inzet. Het antwoord op uw vraag is dus ja.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik wil het ook nog even over de onbevoegden hebben. Toevallig heb ik vanmiddag
contact gehad met de sectorraad voor het voortgezet onderwijs in oprichting.
Ik heb toen gevraagd hoe het zit met de onbevoegden en onbekwamen en of hun
aantal inderdaad toeneemt. Ik kreeg toen te horen dat hun aantal de laatste
jaren gegroeid is van 20% naar 30%. Ik wil dus dat de minister
erkent dat het zorg van de Kamer op dit punt niet voortkomt uit wantrouwen,
maar uit de feitelijke situatie in het onderwijs.Minister Van der Hoeven:Twee zaken spelen een rol. In de nota Werken in het onderwijs die de Kamer
in september 2005 heeft ontvangen, staat dat het lerarentekort echt een probleem
is. Daarover moet geen misverstand ontstaan. Wij hebben geconstateerd dat
er regionaal nogal wat verschillen zijn en dat de oplossingen van de scholen
eveneens verschillend zijn. Ik heb er inderdaad vertrouwen in dat men met
goede oplossingen komt.In het regieoverleg zullen wij de afspraak maken dat de partners die aan
dat overleg deelnemen aan de achterban duidelijk maken dat het voorschrift
van dat bekwaamheidsonderhoud altijd geldt, dus ook bij toepassing van artikel
33, vijfde lid. Dat is immers het algemene voorschrift van dat onderhoud van
die bekwaamheid. Ik kan nu niet zeggen of daarmee garanties kunnen worden
gegeven. Het geeft wel inzicht in de regels waaraan wij de scholen zullen
houden. Op die manier is het voor scholen mogelijk om met een aantal zaken
bekend te raken. Daar draait het natuurlijk om. In het strategisch regieoverleg
zijn overigens ook de docenten vertegenwoordigd. Ik vind het heel belangrijk
om dergelijke overlegorganen te gebruiken voor het apart aan de orde stellen
van die precaire onderdelen van deze wet. Alle vertegenwoordigers in dat overleg
hebben een eigen blad. Ik zal dus aan die personen vragen om voor de achterban
in die bladen aan deze kwestie aandacht te besteden. Dit hoort immers bij
goed werkgeverschap en dus ook bij de kwaliteit van het onderwijs.De heer Van der Vlies heeft gevraagd naar het convenant over professionalisering
en de daarmee samenhangende faciliteiten. Wij hebben eerder aangekondigd dat
scholen meer ruimte moeten krijgen voor professionalisering van het personeel.
Dat willen zij ook. Op dit moment zijn er veel verschillende
regelingen en potjes. Een substantiële hoeveelheid geld – het bedrag
loopt op tot ongeveer 100 mln. – wordt via allerlei potjes verdeeld
en toegevoegd aan de lumpsum. Het betreft middelen voor zij-instroom, begeleiding
van beginnende leraren, stagebegeleiding, nascholing, enveloppen, middelen
en ook de gelden van de Wet BIO ter waarde van ongeveer 29 mln. Dat is een
behoorlijke som geld. Omgerekend in guldens is dat meer dan 200 mln.Er is dus sprake van facilitering. Wij weten allemaal dat wij niet terug
moeten naar de financiering via verschillende potjes. Wij moeten daarover
echter wel afspraken maken. Daartoe dient het convenant dat op dit moment
wordt opgesteld. Daarin worden afspraken vermeld met werkgevers en werknemers
over de doelen waarvoor het onderwijs die middelen inzet. Die afspraken hebben
uiteraard betrekking op die professionalisering en als men dat wil, kunnen
er ook afspraken worden gemaakt over de onderbouw.De heer Van der Vlies (SGP):Ik neem aan dat ook wij dat convenant op een bepaald moment onder ogen
krijgen.Minister Van der Hoeven:Ja, ik kan dat ter kennisneming aan de Kamer sturen.De heer Van der Vlies (SGP):Het gaat uiteraard om die taakstelling, het volume en de facilitering.
Het probleem is echter dat het geld kan weglekken naar andere te honoreren
prioriteiten. Het gevolg daarvan kan zijn dat met die middelen te weinig gebeurt.Minister Van der Hoeven:Ja, dat is inderdaad een punt. Wij kunnen ervoor kiezen om het in een
regeling of in allerlei subregelingen precies voor te schrijven. Dat willen
wij echter niet meer. Het lijkt mij wel goed als scholen verantwoorden op
welke wijze zij met die substantiële middelen omgaan. Ik zet daarop in.
Dat geld moet op een goede manier worden uitgegeven. Pas daarna gaan wij na
of er een extra bedrag nodig is. Nu om extra geld vragen, lijkt mij te vroeg.
Ik ontraad de Kamer om de motie-Kraneveldt/Jungbluth op stuk nr. 29 aan te
nemen, omdat er behoorlijk wat geld beschikbaar is.In haar motie op stuk nr. 23 stelt mevrouw Vergeer voor, de inwerkingtreding
van de wet uit te stellen tot de effecten van teamteaching bekend zijn. Eigenlijk
wordt hiermee voorgesteld om de wet niet in te voeren en daar ben ik tegen.
Met de brede evaluatie kan op aantal vragen antwoord worden gegeven. De scholen
moeten nu echt aan de slag kunnen met de onderbouw. Het zou ook vreemd zijn
dat de scholen die hier al mee bezig zijn, moeten stoppen omdat de wet niet
van kracht zal worden. Het zal duidelijk zijn dat ik aanneming van deze motie
met alle kracht ontraad.Mevrouw Vergeer (SP):Ik stel voor om de pilots te continueren.Minister Van der Hoeven:U stelt voor om de stemmingen over de wet uit te stellen tot de effecten
voldoende bekend zijn. Dat betekent dat de wet niet in werking kan treden,
waardoor alle scholen die met de interim-regeling aan de slag zijn, met deze
activiteiten moeten stoppen.Mevrouw Vergeer (SP):Dan is mijn voorstel om de interim-regeling te verlengen.Minister Van der Hoeven:Het gevolg daarvan is dat de andere scholen die met dezelfde problemen
kampen, met de handen in het haar blijven zitten. De SP-fractie heeft mij
zelf opgeroepen om eindelijk iets aan de basisvorming te doen. Ik vind het
een beetje raar dat u nu probeert om de zaak te traineren.Mevrouw Vergeer vroeg naar de kerndoelen voor het derde leerjaar havo/vwo.
In tegenstelling tot hetgeen zij veronderstelt, wil ik geen nadere uitwerking
van de kerndoelen voor dit derde leerjaar in het inrichtingsbesluit opnemen.
Dat er geen kerndoelen zijn geformuleerd, wil helemaal niet zeggen dat de
scholen maar iets gaan doen. Zij zijn gehouden om de leerlingen voor te bereiden
op de keuze voor de profielen. De scholen blijven verplicht om de leerlingen
in de eerste drie leerjaren voor te bereiden op een keuze uit alle mogelijke
bovenbouwprogramma's. Dat biedt enerzijds garanties voor de diepgang van dit
programma en anderzijds voor de breedte ervan. Het ligt voor de hand dat de
scholen de kerndoelen voor de onderbouw mede gebruiken voor verdieping en
verbreding. Hierop gelet, moet ik aanneming van de motie op stuk nr. 24 ontraden.
Er is een goede procedure voorzien voor het inrichtingsbesluit. Nadat de wet
is vastgesteld, wordt de wijziging van het inrichtingsbesluit voorgehangen
bij de Tweede Kamer.Mevrouw Vergeer (SP):Ik vraag niet om de kerndoelen uit te werken in het inrichtingsbesluit.
Voorzover het geen kerndoelen betreft, heeft u de mogelijkheid om in het inrichtingsbesluit
een aantal zaken te regelen, zoals lessen klassieke talen, Frans en Duits.
Omdat er geen kerndoelen zijn, wil ik graag weten wat daarover in het inrichtingsbesluit
staat.Minister Van der Hoeven:Ik heb al gezegd dat het inrichtingsbesluit wordt voorgehangen nadat over
de wet is gestemd.Mevrouw Vergeer (SP):Dat betekent dat ik nu niet kan beoordelen of het wel verstandig is om
de kerndoelen in het derde leerjaar te laten schieten. Ik weet helemaal niet
wat er dan wel geregeld wordt.Minister Van der Hoeven:Dan moet mevrouw Vergeer op dat punt een amendement indienen. De motie
waarover wij spreken, stelt dat de Kamer zich, nu er geen kerndoelen meer
zijn voor het derde leerjaar havo of vwo, een oordeel moet kunnen vormen over
de uitwerking van het derde leerjaar in het inrichtingsbesluit alvorens over
de wet te stemmen. Het gaat echter anders. Er wordt eerst over het wetsvoorstel
gestemd. Na advisering van de Raad van State over het inrichtingsbesluit gaat
dat besluit naar de Kamer. Daar moet mevrouw Vergeer op wachten.De voorzitter:Ik stel voor dat de minister verder gaat met haar betoog.Mevrouw Vergeer (SP):Nee. Er worden geen kerndoelen meer gesteld voor een aantal vakken, waaronder
Frans en Duits. Ik mag van de minister echter pas na instemming met het wetsvoorstel
zien wat er in het inrichtingsbesluit staat. Het is toch vreemd
dat zij dat de Kamer niet toestaat?De voorzitter:Ik heb u die vraag vanmiddag drie keer horen stellen. Ik geef de minister
nogmaals de gelegenheid voor een antwoord. Daarna zal zij haar betoog vervolgen.
Ik heb reeds aangegeven dat alle Kamerleden reeds ruim de tijd hebben genomen
in tweede termijn. Wij moeten nu tot een afronding komen met betrekking tot
de moties en de amendementen.Minister Van der Hoeven:Zoals te doen gebruikelijk, krijgt de Kamer na stemming over het wetsvoorstel
alles wat procedureel nodig is. Het inrichtingsbesluit wordt voorgehangen.In antwoord op een vraag van mevrouw Kraneveldt geef ik aan wat er in
dat besluit wordt geregeld. In de eerste drie leerjaren havo en vwo zijn en
blijven Frans en Duits verplicht. In de eerste twee leerjaren van het vmbo,
met uitzondering van de bbl, is Frans of Duits verplicht. Voor zowel havo,
vwo als vmbo is een ontheffing mogelijk als een leerling in plaats van Frans
of Duits een andere moderne vreemde taal volgt. Voor individuele gevallen,
dyslectici of visueel gehandicapten, zijn eveneens ontheffingen mogelijk.
Dat heb ik in eerste termijn op precies dezelfde manier toegezegd. Ik herhaal
dat dit voor de moderne, vreemde talen wordt geregeld in het inrichtingsbesluit.Mevrouw Vergeer (SP):Is daarmee mijn motie op stuk nr. 25 overbodig? Die gaat over Frans en
Duits in het derde leerjaar. In de eerste termijn heeft de minister daarover
niets gezegd, wel over Frans en Duits in de onderbouw. Vandaar mijn motie.
Daarin staat dat in het inrichtingsbesluit geregeld moet worden dat Frans
en Duits ook in het derde leerjaar verplichte vakken zijn.Minister Van der Hoeven:Dat wordt geregeld. De motie op stuk nr. 25 is daarmee overbodig.De voorzitter:Trekt mevrouw Vergeer de motie in?Mevrouw Vergeer (SP):Ik zal dat met mijn fractie overleggen.Minister Van der Hoeven:Ik heb toegezegd hoe ik het zal regelen in het inrichtingsbesluit. Dat
is wat in de motie op stuk nr. 25 wordt gevraagd. Ik heb dat in eerste termijn
reeds toegezegd.De heer De Vries vraagt of de inspectie alle kerndoelen beoordeelt, niet
alleen taal en rekenen. De scholen moet alle kerndoelen in het onderwijsprogramma
uitwerken. Dat betekent dat de inspectie toeziet aan de hand van de geordende
gegevens die er zijn. Daarnaast worden elk jaar specifieke thema's aangegeven.
Ik noem veiligheid of de positie van de homoseksuele leraar. Dat krijgt specifieke
aandacht in het jaarprogramma van de onderwijsinspectie.De motie van mevrouw Hamer op stuk nr. 26 verzoekt de regering, te onderzoeken
of de scholen doorlopende leerlijnen realiseren van onderbouw naar bovenbouw.
Dit is een belangrijk punt. Juist het behoud van keuze voor de verschillende
bovenbouwprogramma's moet helder zijn. Geen fuikwerking dus. Ik laat dit meelopen
met de monitor van de Projectgroep Onderbouw VO, zodat elk jaar gezien kan
worden wat er uitkomt. In de wet staat een opdracht voor alle scholen om de
onderbouw zodanig in te richten dat alle opties voor de bovenbouw open blijven.
Dat betekent dat de inspectie hierop toeziet. Dit kan onderwerp zijn van het
jaarlijkse onderwijsverslag. Dat hoeft niet als de inspectie zegt dat het
allemaal in orde is. Ik laat het oordeel over de motie op stuk nr. 26 aan
de Kamer.Mevrouw Hamer vroeg ook naar de toezeggingen omtrent burgerschap. Ik neem
weliswaar geen nieuw kerndoel burgerschap op, maar wel moet worden geëxpliciteerd
dat het bij een aantal kerndoelen om burgerschap gaat. Ik zal dat als volgt
doen. In de aanhef over de kerndoelen met betrekking tot het onderdeel mens
en maatschappij zal ik expliciet aangeven dat een aantal kerndoelen, in ieder
geval de nummers 43 en 44, invulling geven aan de opdracht voor elke school
om aandacht te geven aan burgerschap. Ik denk dat dit op deze manier mooi
is gedekt.De heer Van der Vlies maakte een opmerking over de substitutiebepaling.
Op het moment dat iets wordt gewijzigd in de kerndoelen, lijkt het mij goed
dat de Kamer aangeeft dat zij dit wil via een voorhangbepaling; dan kan worden
bekeken wat de consequentie is van een aanscherping voor een substitutiebepaling.
Ik heb in eerste termijn al gezegd dat het niet aan mij is om daar een voorschot
op te nemen. Ik zei toen ook dat ik geen garantie kan geven voor een volgende
regering of Kamer, maar wij maken wel afspraken en wij moeten elkaar daaraan
houden. Ik neem aan dat de heer Van der Vlies dit nog een keer van mij wilde
horen. Ik wilde het graag herhalen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik vraag u uiteraard niet over deze regeringsperiode heen te regeren,
maar als er meer uitgewerkte kerndoelen komen en die worden voorgehangen,
dan is dat opnieuw een discussiepunt. In uw eerste termijn was uw opvatting
dat verdergaande detaillering van de kerndoelen een serieus punt van overweging
zou zijn.Minister Van der Hoeven:Dat ben ik met u eens.Mijn derde blokje gaat over de onderwijstijd. Mevrouw Hamer en ik zijn
het hierover helemaal eens – en dat komt niet vaak voor! Ik houd vast
aan het aantal uren, dus aan de 1067 uur. Inderdaad wil ik een bandbreedte,
omdat die de scholen meer ontwikkeltijd biedt, wat ten goede komt aan het
onderwijs. Dit betekent inderdaad dat scholen absoluut niet onder het minimumaantal
van 1000 uren mogen gaan. Een nadere definitie van "onderwijstijd"
vergt het aanleggen van criteria: begeleid onderwijs onder verantwoordelijkheid
van een daartoe bekwame leraar, en het moet door de school geprogrammeerde
tijd zijn, als onderdeel van het voor alle leerlingen verplichte onderwijsprogramma.
Ik blijf dus van mening dat ons voorstel op dit punt goed is en dat het amendement
van de coalitie daaraan afbreuk doet.Dat brengt mij bij de motie op stuk nr. 28 van de leden Lambrechts en
Hamer, die verzoeken om een onderbouwing van de stelling dat de bekostiging
in de onderbouw toereikend is. Welnu, die bekostiging is niet voor de onderbouw;
het gaat om een lumpsumbekostiging voor het voortgezet onderwijs, er is dus
geen aparte bekostiging voor de onderbouw. Ook hoeft men de veranderingen
in de onderbouw die wij mogelijk maken, niet door te voeren; en dat hoeft
ook niet voor honderd procent, men kan verschillende keuzes maken. Een aparte onderbouwing van de financiering voor de onderbouw is in dat geval
moeilijk. De bekostiging in totaal is toereikend, scholen kunnen vanwege de
lumpsum hun eigen keuzes maken. In mijn optiek, in het licht van de onderwijstijd
met de bandbreedte, zou de keuzemogelijkheid worden vergroot. Bij de begrotingsbehandeling
zullen wij bezien in hoeverre de totale bekostiging voor het voortgezet onderwijs
toereikend is. Ik zie dus niet in waarom dit apart voor de onderbouw zou moeten,
ook vanwege de eigen keuze van de scholen. Om die reden ontraad ik de aanneming
van deze motie.Mevrouw Lambrechts (D66):Het woord "onderbouw" mag van mij geschrapt worden als dat u
helpt. Ik ben daar niet bijzonder aan gehecht. Ik hoor u echter ook voorafgaand
aan uw commentaar op de motie op alle mogelijke manieren zeggen dat scholen
1067 uren goed kunnen aanbieden en dat zij zelfs meer kunnen aanbieden. Op
ons bordje liggen tot nu toe echter alleen maar berekeningen vanuit het onderwijs
dat scholen daartoe niet in staat zijn. Zij kunnen niet 1067 uren les geven,
zeker niet als daarnaast nog bijscholing moet worden gerealiseerd. Ik geef
u absoluut het voordeel van de twijfel, maar ik vraag u wel om voor ons nog
eens op papier te zetten hoe dat plaatje eruit ziet.Minister Van der Hoeven:Ik kom toch even terug op een paar punten. Er is een normjaartaak voor
docenten van 1659 uur per jaar. Een deel daarvan, ongeveer 40%, is
bestemd voor niet-lesgevende taken zoals schoolontwikkeling, contacten met
ouders, enzovoorts. Binnen die bandbreedte zijn mogelijkheden voor extra ontwikkeltijd.
Om die reden doe ik het voorstel; dat is niet zomaar bedacht. In de praktijk
blijkt daar ook vaak behoefte aan te zijn en wordt met die extra ontwikkeltijd
tegemoetgekomen aan die vraag. Daarmee wordt beter onderwijs gerealiseerd.
Die zaken hangen met elkaar samen. Ik hoor ook wel de verhalen uit het onderwijs,
maar het gaat om twee verschillende dingen namelijk de normjaartaak van 1659
aan de ene kant en het deel daarvan dat lesgebonden is aan de andere kant.
Daarbij wordt uitgegaan van 1067 klokuren. Scholen kunnen zelf de lesvormen
bepalen. Er is ook geen wettelijk voorschrift voor het aantal weken bepaald,
wat door de heer De Vries werd gesuggereerd. Er geldt verder geen wettelijk
voorschrift voor de inrichting van klassen. Bij sommige onderwijsvormen, zoals
bij Slash 21, wordt op heel andere manieren met groepsgrootte en de inzet
van leerkrachten omgegaan. Ik vind dat prima. Die ruimte moet vooral blijven.
De totale bekostiging, dus voor het gehele voortgezet onderwijs, is een zaak
die bij de begroting aan de orde moet komen.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik heb hier toch wel een probleem mee. Wij hebben een paar behoorlijk
uitgebreide berekeningen op ons bordje liggen waaruit blijkt dat het niet
mogelijk is om het aantal weken te halen. Om die weken te halen, zou er geld
bij moeten. Dat zijn echter eenzijdige berekeningen uit het onderwijsveld.
Ik vraag de minister alleen om haar berekening ernaast te leggen en aan te
tonen dat een en ander wel kan.Minister Van der Hoeven:Wij praten echt over twee verschillende dingen. Waarom dacht u dat ik
het voorstel over de bandbreedte heb gedaan? Ik kan op die manier tegemoetkomen
aan de vragen in het onderwijs en aan de eventuele behoefte aan meer ontwikkeltijd.
Het voorstel is tegelijkertijd handhaafbaar. Ik heb die berekening die aan
u toegestuurd is ook voor mij liggen. Men stoort zich aan de theoretisch wettelijke
normen en dergelijke. In het voorstel wordt echter uitgegaan van ruimte voor
scholen om met de bestaande bekostiging en de bestaande mogelijkheden goed
onderwijs te geven. Als scholen worden vastgepind op 1067 uur zonder enige
ruimte, dan hebben zij minder mogelijkheden. Ik heb het voorstel niet voor
niets gedaan. U weet net zo goed als ik dat u dergelijke berekeningen ontvangt
om duidelijk te maken dat mijn voorstel goed is.Mevrouw Lambrechts (D66):Als dat het geval was, dan zou ik hier niet staan. Het enige wat uw voorstel
laat zien, is dat er ruimte gegeven wordt voor scholing en ontwikkeling ten
koste van onderwijs. Dat willen wij echter niet.Minister Van der Hoeven:Dat klopt niet. U gaat ervan uit dat schoolontwikkeling en dergelijke
niet ten goede komen aan het onderwijs en de leerlingen. Dat is echter wel
degelijk het geval. Ik wil dat scholen de mogelijkheid hebben om een afweging
te maken. In het ene jaar is wellicht ergens meer behoefte aan dan in het
andere jaar. Geef scholen de ruimte waar zij – naar mijn mening terecht –
om vragen en die zij nodig hebben.De heer Jan de Vries (CDA):Er is een verschil tussen tijd en geld, tussen de beschikbare tijd en
de bekostiging. Ik heb een heel eenvoudige vraag aan de minister: kunnen scholen
met de bestaande bekostiging het onderwijs uitvoeren zoals in dit wetsvoorstel
en in de bestaande wet wordt geëist, en dus die 1067 uur aanbieden?Minister Van der Hoeven:Juist omdat die 1067 uur zo expliciet wordt vermeld, ontstaan er problemen.
Dan kom je bij het rekensommetje met de vakantiedagen en die 38,5 week. Het
gaat erom dat scholen contacturen, lesuren aanbieden. Zij moeten vooral wat
zij zeggen aan te bieden, kunnen waarmaken. Daarin zit het probleem. De realiteit
dwingt ons ertoe om op dat punt wat meer ruimte te geven dan er nu is. Dat
is de achtergrond voor dit voorstel. Ik ben er verder van overtuigd dat de
bekostiging van het voortgezet onderwijs voldoende is. Bovendien is het extra
geld voor scholing – daarover hebben wij zojuist gesproken – ook
geen molshoop; het gaat om veel geld. Scholen moeten de ruimte krijgen om
de keuzes te maken die passen bij hun situatie en bij de manier waarop het
onderwijs wordt ingericht. Dat moeten zij kunnen doen en daaraan moet zij
ook worden gehouden.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik wil de minister nog iets vragen over de motie op stuk nr. 28 van mevrouw
Lambrechts en mevrouw Hamer over de berekening of wij wel genoeg geld uitgeven
aan het onderwijs. Daarover heb ik mij een beetje verbaasd. Ik was niet zozeer
verbaasd dat mevrouw Hamer eronder stond; als lid van een oppositiepartij
wil zij dat natuurlijk graag onderzocht zien. Zij en mevrouw Vergeer hebben
altijd al betoogd dat er te weinig geld is voor het onderwijs. Wel was ik
erover verbaasd dat ook mevrouw Lambrechts deze motie indient. Stel dat de
motie wordt aangenomen en de minister die berekening moet leveren. Dan weet
ik wel wat er gebeurt: zij maakt een berekening waaruit kan
worden geconcludeerd dat het voldoende is. Wat gaat mevrouw Lambrechts dan
doen? Zij is namelijk medeverantwoordelijk voor het beleid. Ik vind het een
beetje raar dat de D66-fractie zo'n motie indient, als fractie die al drie
jaar medeverantwoordelijk is voor het beleid. Dan ga je er toch van uit dat
dit goed is geweest.De voorzitter:Dat lijkt mij geen vraag aan de minister.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Het is óók een vraag aan de minister. Ik heb mij daarover
verbaasd, en ik vroeg of dat ook voor haar geldt.Minister Van der Hoeven:Ik heb mij ook verbaasd.Mevrouw Lambrechts (D66):Dat begrijp ik dan weer niet. Wij moeten de confrontatie aan durven gaan.
Als er signalen zijn dat het minimumaantal lesuren – dat hebben wij
vastgesteld – en de opdracht voor scholing niet passen bij de bekostiging,
dan moet je daarnaar durven kijken. Passen de eisen die wij stellen en de
bekostiging nog wel op elkaar?Minister Van der Hoeven:Ik vind het een rare motie. Er wordt in de motie alleen gesproken over
de onderbouw en niet over het totale voortgezet onderwijs. Wij hebben met
elkaar afgesproken en geregeld dat er een lumpsumbekostiging is. Daarbinnen
moet je scholen een bepaalde ruimte laten. Indien je op specifieke onderdelen
gaat bezien of het wel voldoende is, dan is dat in tegenspraak met het feit
dat er een totaalbedrag, een lumpsum naar de scholen gaat waarbinnen zij eigen
afwegingen kunnen maken. De algemene vraag of de bekostiging voldoende is,
beantwoord ik met: ja. Bovendien kunnen wij daarop bij de begrotingsbehandeling
terugkomen. Daarom ontraad ik het aannemen van deze motie.Mevrouw Lambrechts (D66):Voor de helderheid: wij zullen "onderbouw" schrappen uit deze
motie.De voorzitter:De motie-Lambrechts/Hamer (30323, nr. 28) is in die zin gewijzigd dat
het verzoek thans luidt:verzoekt de regering een goed onderbouwde berekening aan de Kamer aan
te bieden waaruit blijkt dat het huidige niveau van bekostiging de scholen
in het voortgezet onderwijs financieel in staat stelt: - het wettelijk
voorgeschreven aantal lesuren ook daadwerkelijk aan te bieden;- voldoende
bekwame en bevoegde docenten aan te stellen;- tegelijkertijd de noodzakelijke
ruimte vrij te maken voor de scholing en ontwikkeling van leerkrachten;- contacten met ouders over het leerproces en de vorderingen van hun kind
te onderhouden,en gaat over tot de orde van de dag.Deze gewijzigde motie zal als herdruk worden verspreid.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Mijn kritiek op het woord "onderbouw" valt daarmee
weg, maar voor de rest blijft die hetzelfde.Ik kom bij een aantal overige punten die ik niet kon vangen in deze onderdelen,
allereerst de motie van mevrouw Hamer op stuk nr. 27 over de individuele leerlingbegeleiding.
Er gaan extra middelen voor leerlingbegeleiding naar scholen die deze het
hardst nodig hebben, namelijk het vmbo en het praktijkonderwijs. Een groot
deel van de beschikbare 45 mln. gaat naar dit soort scholen. Ik heb toegezegd
dat ik deze middelen zal monitoren. Rond de zomer ontvangt de Kamer de uitkomst
van de eerste monitor. Hierover zijn inmiddels Kamervragen gesteld; de antwoorden
daarop zijn vandaag verstuurd. Ik vraag mevrouw Hamer om deze motie aan te
houden totdat de Kamer de eerste monitor heeft gezien. De Kamer kan dan waarschijnlijk
beoordelen of de motie in stemming moet komen of niet.De heer De Vries heeft gevraagd of ik bereid ben om een reactie aan de
Kamer te sturen naar aanleiding van het onderzoek van de SCO-Konhstamm Instituut
over actieve participatie en burgerschapsvorming. Dat is geen probleem.Mij resteren nog twee moties van de heer Jungbluth. Ik begin met de motie
over het onderwijsachterstandenbeleid. Wij hebben in de wet op het onderwijsachterstandenbeleid
de wettelijke verplichting opgenomen dat gemeenten en scholen, zowel in het
primair als voortgezet onderwijs, ten minste jaarlijks over onderwijsachterstandenbeleid,
integratie en het tegengaan van segregatie rapporteren. De scholen die gelden
uit een aanvullend leerplusarrangement krijgen, moeten aangeven wat zij daarmee
doen. Dat hebben wij geregeld. Met betrekking tot teamteaching is al in verantwoording
voorzien. Dat hebben wij via de wet opgenomen in het schoolplan, de schoolgids
en de geordende gegevens. Dat is niet iets voor de wetgever, maar dat is iets
voor de werkgever. Het heeft namelijk te maken met goed werkgeverschap. Dit
betreft de motie op stuk nr. 30 van de heer Jungbluth. De heer Jungbluth vraagt
ofwel iets wat wij al geregeld hebben en dan is de motie overbodig. Ofwel
de heer Jungbluth wil iets anders en gaat dan verder dan hetgeen wij al geregeld
hebben en dan ontraad ik aanname van de motie.De motie op stuk nr. 31 gaat over het verzoek om in het jaarverslag van
de school nadrukkelijk te rapporteren welke leerkrachten de directe verantwoordelijkheid
dragen voor welke curriculumdelen en in welke mate zij zich in dat perspectief
gesteund voelen door het algemene schoolbeleid. Dat betekent dat je dit soort
dingen wettelijk moet gaan regelen. Hier komt het verschil tussen de rol van
de wetgever en de werkgever juist heel goed aan de orde. Dit is niet iets
voor de wetgever, maar dit is iets voor de werkgever en het hoort ook thuis
bij goed werkgeverschap.Voor beide moties vind ik de hele discussie rond governance, harmonisatiewetgeving
en de invulling van de horizontale verantwoording en de instrumenten die wij
daarbij gebruiken, relevant. Ik ontraad dan ook aanname van de moties op stuk
nrs. 30 en 31.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik zal met mijn fractie overleggen of ik de motie op stuk nr. 27 aanhoud
en laat dit voor de stemmingen weten.Minister Van der Hoeven:De heer Balemans heeft gesproken over de inzet van onbevoegden door het
bevoegd gezag. Ik ben dat helemaal met hem eens. Het is een taak van de werkgever.
Het bevoegd gezag spreekt ook het kernteam aan op zijn functioneren. Als het
om zaken gaat die niet aan de orde zijn, dan valt dat onder de
inspectie en dan spreek ik het bevoegd gezag aan. Dat is de goede gang van
zaken en dat zou ik graag zo willen houden.De algemene beraadslaging wordt gesloten.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik wil een ordevoorstel doen. Omdat wij ons oordeel over het wetsvoorstel
natuurlijk erg laten afhangen van het al dan niet aannemen van bepaalde amendementen,
stellen wij voor om volgende week over de amendementen en de moties te stemmen
en de week daarop over het wetsvoorstel. Op die manier kunnen wij nog even
alles naast elkaar leggen.De voorzitter:Zijn er andere leden die hierop willen reageren?Mevrouw Lambrechts (D66):Ik ondersteun dit voorstel van harte.De heer Van der Vlies (SGP):Ik respecteer natuurlijk de overwegingen, maar er lijkt nu toch wel een
trend in te sluipen die wij niet nodig hebben om zorgvuldig te werk te gaan.
Het levert ook tijdverlies op. Als je een klein beetje in het dossier zit,
kun je toch afvinken welke amendementen het wel of niet halen en dan kun je
toch je eindoordeel bepalen? Dat is toch gemakkelijk zat?De heer Jan de Vries (CDA):Wij kunnen allemaal denken in scenario's en wij kunnen ook bedenken welk
stemgedrag daarbij hoort. Wij behandelen dit wetsvoorstel plenair een paar
weken later dan de bedoeling was. De commissie voor OCW heeft met de minister
afgesproken om dit wetsvoorstel zo snel mogelijk door de Tweede Kamer te leiden
zodat tijdige behandeling in de Eerste Kamer mogelijk is. Ik doe dus een dringend
beroep op de fracties om dit verzoek te heroverwegen en dinsdag ook afsluitend
over het wetsvoorstel te stemmen.Mevrouw Vergeer (SP):Wij zouden dinsdag over de amendementen en de moties kunnen stemmen en
donderdag over het wetsvoorstel.De voorzitter:Nee, de afspraak is dat wij donderdag niet stemmen tenzij daar zeer zwaarwegende
redenen voor zijn.Mevrouw Vergeer (SP):Een zwaarwegende reden zou kunnen zijn dat het wetsvoorstel anders niet
op tijd naar de Eerste Kamer kan. Mevrouw Kraneveldt heeft er gelijk in dat
er sprake is van een grote complexiteit door het grote aantal amendementen
en moties en dat het lastig is om vooraf te bepalen of voor of tegen het wetsvoorstel
moet worden gestemd, al dan niet met stemverklaring.De heer Balemans (VVD):Volgens mij is het niet zo moeilijk. Men kan op de vingers natellen wat
de cruciale amendementen zijn. Ik zou het jammer vinden als wij dinsdag niet
zouden stemmen over het totaal. Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer
Van der Vlies.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik begrijp de amendementen en ik heb deze ook op een rijtje. Een aantal
ervan is zeer cruciaal. Als ik echter straks weet welke amendementen zijn
aangenomen en welke niet, wil ik de vraag aan mijn fractie kunnen voorleggen
of wij alsnog met het voorstel kunnen instemmen of dat wij twijfels hebben
omdat bepaalde cruciale amendementen niet zijn aangenomen. Het gaat hier om
de kwaliteit van het onderwijs. Er is een aantal ingrijpende zaken voorgesteld.
Ik wil niet tussen het stemmen over de moties snel mijn stemverklaring hoeven
aanpassen en ja of nee zeggen. Ik vind een zorgvuldige besluitvorming binnen
de fractie erg belangrijk.De heer Van der Vlies (SGP):Ik denk dat mijn fractie in staat is om te bedenken welke amendementen
kansrijk zijn en welke niet. Dat kan toch gewoon worden afgeturfd op een lijstje?
Een fractie kan toch bepalen dat zij alleen voorstemt als bepaalde amendementen
zijn aangenomen? Dat kan toch van te voren worden vastgelegd? Zo moeilijk
is dit wetsvoorstel echt niet.Mevrouw Lambrechts (D66):Ik oordeel daar anders over. Wij willen het resultaat van de stemmingen
over de amendementen zorgvuldig kunnen afwegen om te bepalen of wij uiteindelijk
kunnen leven met het wetsvoorstel of niet. Een week extra zou ons in de gelegenheid
stellen om het eindresultaat te beoordelen. Daarbij komt dat de minister al
een voorzorgsmaatregel heeft getroffen door de wet met terugwerkende kracht
in te laten gaan. Ik blijf het voorstel van mevrouw Kraneveldt steunen.Mevrouw Hamer (PvdA):Ik heb mij buiten de discussie gehouden omdat het mij eerlijk gezegd niet
zo heel veel uitmaakt en ik op zich andere fracties de ruimte wil geven. Ik
merk nu dat mijn stem doorslaggevend zal worden. Ik vind eerlijk gezegd dat
het een overzichtelijk wetsvoorstel is en dat de woordvoerders komende dinsdag
aan hun fractie moeten kunnen voorleggen welke amendementen moeten zijn aangenomen
of niet om voor of tegen te kunnen stemmen. Ik doe het niet graag, maar ik
stel voor om dinsdag over het geheel te stemmen. Wij hebben immers beloofd
dat wij de behandeling snel zouden afronden.De voorzitter:Ik stel voor om aanstaande dinsdag over de amendementen, de moties en
de wet te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 18.53 uur tot 20.15 uur geschorst.Voorzitter: Hamer 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-3752-3771.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl