Behandeling van het wetsvoorstel Bepalingen verband houdende met de instelling van het Internationaal Tribunaal voor de vervolging van personen aansprakelijk voor genocide en andere ernstige schendingen van het internationale humanitaire recht, begaan op het grondgebied van Rwanda, en van Rwandese burgers aansprakelijk voor genocide en andere van dergelijke schendingen, begaan op het grondgebied van buurlanden, tussen 1 januari 1994 en 31 december 1994 (24818)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 425-430

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-12-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 10, pagina 425-430

09-12-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24818Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 9 december 1997)Pagina 466-468
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 en enige andere wetten in verband met het integreren van het middelenbeheer van de sociale fondsen (geïntegreerd middelenbeheer) (25342)Pagina 435-438
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Algemene Zaken (III) voor het jaar 1998 (25600 III)Pagina 430-430
Behandeling van het wetsvoorstel Bepalingen verband houdende met de instelling van het Internationaal Tribunaal voor de vervolging van personen aansprakelijk voor genocide en andere ernstige schendingen van het internationale humanitaire recht, begaan op het grondgebied van Rwanda, en van Rwandese burgers aansprakelijk voor genocide en andere van dergelijke schendingen, begaan op het grondgebied van buurlanden, tussen 1 januari 1994 en 31 december 1994 (24818)Pagina 425-430
Behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent de bemanning van zeeschepen (Zeevaartbemanningswet) (25233)Pagina 407-407
Voortzetting van de behandeling van het voorstel van Wet van het lid Rosenmöller tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek in verband met het recht van de werknemer de overeengekomen arbeidsduur te verminderen (bevordering deeltijdarbeid) (23216)Pagina 438-465
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Instellingswet W.R.R. in verband met de inwerkingtreding van de Kaderwet adviescolleges (25248)Pagina 430-433
Behandeling van het voorstel van Wet van het lid Rosenmöller tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek in verband met het recht van de werknemer de overeengekomen arbeidsduur te verminderen (bevordering deeltijdarbeid) (23216)Pagina 407-425
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 en de LSOP-wet in verband met de invoering van de inspectiefunctie op rijksniveau en de invoering van een stelsel van kwaliteitszorg bij de politie, alsmede enkele aanpassingen van deze en andere wetten van technische aard (25298)Pagina 433-435
Presentie en opening (dinsdag 9 december 1997)Pagina 407-407
Lijst van besluiten (dinsdag 9 december 1997)Pagina 465-466

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Bepalingen
verband houdende met de instelling van het Internationaal Tribunaal voor de
vervolging van personen aansprakelijk voor genocide en andere ernstige schendingen
van het internationale humanitaire recht, begaan op het grondgebied van Rwanda,
en van Rwandese burgers aansprakelijk voor genocide en andere van dergelijke
schendingen, begaan op het grondgebied van buurlanden, tussen 1 januari 1994
en 31 december 1994 (24818).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hirsch Ballin (CDA):Voorzitter! Het Rwanda-tribunaal staat voor een belangrijke, maar ook
extreem zware taak. Het moet bijdragen aan vrede door gerechtigheid in een
omgeving waar bij voortduring tegengestelde krachten werken. Ik wijs wat dat
betreft op de na 1994, maar zeker ook de recent aan het licht gekomen misdrijven
die buiten de bevoegdheid van het tribunaal liggen. Ik wijs op de spanning
als gevolg van de berechting in Rwanda zelf, die voor verdachten van een minder
grootschalige categorie misdrijven dan waarmee het tribunaal zich heeft beziggehouden,
paradoxaal genoeg een zwaardere strafbedreiging inhoudt, met inbegrip van
de doodstraf. Ten slotte wijs ik op de gebrekkige ondersteuning van het tribunaal
en zijn aanklager, waarbij ik ook denk aan de houding van een aantal landen
dat als deel van de internationale gemeenschap een andere benadering zou mogen
volgen. Ik kom dadelijk terug op een punt van belang. Dat heeft betrekking
op de beschikbaarheid van detentiecapaciteit voor de tenuitvoerlegging van
vonnissen van het tribunaal.De vertegenwoordiging van de regering bij de behandeling van dit wetsvoorstel
is nogal ongewoon. Het heeft twee ministers als ondertekenaars, die van Justitie
en van Buitenlandse Zaken, maar zowel in de Tweede Kamer als in de Eerste
Kamer is er een derde, niet meeondertekenende minister die het wetsvoorstel
verdedigt. De vaste commissie voor Justitie uit onze Kamer heeft met enige
verwondering van de desbetreffende wens van de regering kennisgenomen, maar
zich er niet tegen verzet.Minister Pronk:Voorzitter! Om ieder misverstand te vermijden, deel ik mee dat ik hier
ben op uitnodiging van de Kamer. Ik heb zelf niet de wens te kennen gegeven
om de regering te vertegenwoordigen. Ik heb om mij heen gekeken en tot mijn
verwondering gezien dat de andere ondertekenaars van dit wetsvoorstel hier
niet aanwezig zijn. Omdat de Kamer mij heeft uitgenodigd, ben ik uiteraard
graag gekomen. Dat doe ik altijd.De heer Hirsch Ballin (CDA):Voorzitter! De strekking van mijn opmerkingen was zeker niet dat de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking niet welkom zou zijn. Voor de vaste commissie
voor Justitie heeft de suggestie voorgelegen – maar die is misschien
op dit moment wat moeilijk te traceren – dat de vertegenwoordiging hier
dezelfde zou zijn als in de Tweede Kamer. Wij hebben ons er echter niet tegen
verzet. Er zijn zeker onderwerpen waarover wij graag spreken met de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking.Wat de minister van Justitie betreft geldt dat er ook geen bijzondere
redenen waren om haar aanwezigheid te verlangen nu het wetsvoorstel, voorzover
het gaat om strafvorderlijke en penitentiaire bepalingen, de Wet van 21 april
1994 betreffende het Joegoslavië-tribunaal van overeenkomstige toepassing
verklaard. Voorzover er nog juridische vragen zijn, vertrouwen wij erop dat
de minister voor Ontwikkelingssamenwerking bij de beant woording
zo goed wordt ondersteund door de betrokken departementen dat deze Kamer er
inhoudelijk niet aan tekort komt.De onderwerpen die wij willen bespreken, liggen vooral in het internationaal-politieke
vlak. Wij hebben wel behoefte aan opheldering over het feit dat in de discussie
rondom het tribunaal en de instelling van een permanent International Criminal
Court het zwaartepunt ook buiten deze Kamer is verschoven naar de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking. Wij vernemen graag of dit straks ook gevolgen
heeft voor de behandeling van voorstellen inzake een International Criminal
Court. De totstandkoming daarvan juichen wij overigens zeer toe.In de memorie van antwoord wordt erkend dat er ten aanzien van de bepaling
over de inwerkingtreding een vergissing is begaan. Het foutje in de eerste
alinea van stuk 24818, nr. A, waarin abusievelijk de minister van Binnenlandse
Zaken wordt genoemd als degene die het nader rapport aanbiedt, is niet gecorrigeerd,
maar dat heeft verder geen gevolgen. Belangrijker is wat in de memorie van
antwoord wordt gezegd over artikel 103 van het Handvest van de Verenigde Naties,
in de memorie van antwoord in semi-Engels aangeduid als "VN-Charter", naar
aanleiding van onze vraag over de mogelijke behoefte aan een financieel onderzoek
in andere landen in verband met misdrijven die door het tribunaal worden berecht.
Het zou hier dus bijvoorbeeld kunnen gaan om financieel onderzoek in Nederland
of in Zwitserland. Beweerd wordt dat deze bepaling verplicht, naast internationale
ook "nationale rechtsregels, mochten deze belemmeringen bevatten voor een
dergelijke vorm van rechtshulp, terzijde te stellen". Hier slaan de ministers
toch echt de plank mis. Artikel 103 van het Handvest gaat alleen over de verhouding
tussen de verplichtingen krachtens het Handvest en "verplichtingen krachtens
andere internationale overeenkomsten". In artikel 94 van onze Grondwet wordt
wel voorrang gegeven aan eenieder verbindende bepalingen van verdragen –
en van besluiten van volkenrechtelijke organisaties – en dat kan ook
gevolgen hebben voor de besluiten van de Veiligheidsraad waarbij de tribunalen
zijn ingesteld en vervolgens ook weer voor die van de tribunalen zelf. Bovendien
bevatten de – in het onderhavige wetsvoorstel van overeenkomstige toepassing
verklaarde – artikelen 8 en 9 van de wet van 21 april 1994 een ruime
opening op het gebied van de politieregisters en de rechtshulp. Daaronder
kan naar ons oordeel ook het instellen van een strafrechtelijk financieel
onderzoek worden verstaan. Maar de mogelijk daarop volgende ontneming van
vermogensbestanddelen verkregen door misdrijven tegen het internationale recht,
lijkt daarmee nog niet te zijn geregeld. Ook is het denkbaar dat behoefte
bestaat om de rechtshulp, bijvoorbeeld in de vorm van een strafrechtelijk
financieel onderzoek, te doen verlenen door de autoriteiten in een ander land
van het Koninkrijk. Had de onderhavige wetgeving niet beter een rijkswet kunnen
zijn? Dit zijn dus twee vragen. De eerste heeft betrekking op het ontbreken
van een regeling ten aanzien van de tenuitvoerlegging van een mogelijk door
het tribunaal vastgestelde ontneming van vermogensbestanddelen. De tweede
betreft de regeling bij gewone wet en niet bij rijkswet.Voorzitter! Ik kom nu aan enkele punten die de inspanningen van de hier
aanwezige minister rechtstreeks raken. Wij waarderen zijn voortdurende inzet
voor het functioneren van het tribunaal en het door hem ter beschikking stellen
van middelen daarvoor ten zeerste. Om een aantal redenen staan de aanklager
bij het tribunaal en het tribunaal zelf voor een bijzonder moeilijke taak.
Een aantal meer algemene aspecten heb ik al aan het begin van mijn betoog
genoemd. De ondersteuning door vakkundige rechercheurs die het Frans voldoende
beheersen, is een reeds bij herhaling gesignaleerd knelpunt. Wordt dit probleem
behandeld vanuit het gezichtspunt van de voortgang van het onderzoek of domineert
ook hier de gebruikelijke werkwijze binnen de bureaucratie van de Verenigde
Naties dat elk land c.q. elke groep van landen aan zijn trekken moet kunnen
komen bij de verdeling van functies en de remuneraties daarvoor?Minstens zo belangrijk wordt zo langzamerhand de beschikbaarheid van detentiecapaciteit
wanneer het tribunaal tot berechting overgaat. Hiervoor vragen wij in het
bijzonder de aandacht van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Voor
het Joegoslavië-tribunaal is door een behoorlijk aantal landen detentiecapaciteit
ter beschikking gesteld. Is het waar dat voor de tenuitvoerlegging van vonnissen
van het Rwanda-tribunaal nog maar één land – namelijk,
zeer onlangs, Noorwegen – detentiecapaciteit heeft aangeboden? Als dat
zo is, moet dan niet hoog nodig een internationale inspanning worden verricht
om andere en meer geschikte landen – met name in Afrika – tot
deze elementaire vorm van medewerking aan een internationaal tribunaal als
dit te bewegen? Het zou zin kunnen hebben als Nederland – net als Noorwegen –
bereid is hierin een voorbeeld te stellen, al was het maar voor een beperkt
aantal cellen. Maar van nog grotere waarde zou het zijn als Nederland een
aantal landen in Afrika zou ondersteunen – financieel en met expertise –
om te voorzien in penitentiaire capaciteit die voldoet aan internationale
maatstaven voor detentie en aldus door het Rwanda-tribunaal kunnen worden
gebruikt. Als detentie in Rwanda zelf de bijna enige mogelijkheid is na berechting
door het tribunaal zal dat de internationale rechtspleging ernstig schaden
en mogelijk zelfs het procesverloop negatief beïnvloeden. Vandaar ons
dringende beroep op de regering hieraan aandacht te besteden.Mijnheer de voorzitter! De CDA-fractie is verheugd dat de al vele jaren
lopende inspanningen, ook van Nederlandse zijde en met een zeer gekwalificeerde
ambtelijke inbreng in de voorbereidende werkzaamheden, vooruitzichten op resultaat
bieden voor de instelling van een permanent International Criminal Court.
Rond de verlening van een eredoctoraat door de Katholieke Universiteit Brabant
aan de vroegere aanklager bij de beide tribunalen, dr. Richard Goldstone,
is van verschillende kanten het belang daarvan belicht, omdat vrede en rechtvaardigheid
met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk zijn. Zoals zo vaak is echter
ook hier, juist in de laatste fase van de voorbereidingen waakzaamheid vereist.
De behoefte de aanklager bij het permanente hof te onderwerpen aan politieke
controle door de Veiligheidsraad kan een ernstig probleem worden als het vetorecht
kan worden uitgeoefend ter voorkoming van optreden in concrete
gevallen. De beperking van de bevoegdheid van het Rwanda-tribunaal tot misdrijven
begaan in het kalenderjaar 1994 is in het licht van de aanwijzingen van nieuwe
misdrijven in en om Rwanda steeds moeilijker te verdedigen. Bovendien mag
niet uit het oog worden verloren dat de instelling van dit hof van meet af
aan wordt ondermijnd als voor het Joegoslavië-tribunaal een aantal hoofdverdachten
zich aan berechting blijft onttrekken. Dit alles pleit voor een spoedige,
mits geloofwaardige afronding van de onderhandelingen over het statuut voor
een International Criminal Court. Met belangstelling zien wij uit naar de
reactie van de kant van de regering.Minister Pronk:Mijnheer de voorzitter! Ik zal mijn uiterste best doen de gestelde vragen
te beantwoorden, in herinnering roepend dat het bepaald niet de door mij uitgesproken
wens is om hier als enige de regering te vertegenwoordigen. De geachte afgevaardigde
de heer Hirsch Ballin heeft gesteld dat mijn collega de minister van Justitie
hier niet bij aanwezig zou hoeven te zijn, maar de minister van Buitenlandse
Zaken wellicht wel. Op dit moment vindt in de Tweede Kamer de begrotingsbehandeling
voor Buitenlandse Zaken plaats. Daar zijn de beide Kamers ook op gewezen.
Het is voor de minister van Buitenlandse Zaken fysiek onmogelijk om op dit
moment hier aanwezig te zijn. Als hij hier was geweest, zou het voor hem fysiek
onmogelijk zijn geweest om aan de overzijde aanwezig te zijn. Wellicht is
dit een soort oplossing. Of het een voor iedereen bevredigende oplossing is,
laat ik graag aan de beoordeling van de geachte afgevaardigden over. Het is
in ieder geval niet zo dat dit representatief is voor de algemene positie
in politiek opzicht met betrekking tot het Joegoslavië- of Rwanda-tribunaal
dan wel de instelling van een internationaal strafhof. Mijn collega's van
Buitenlandse Zaken en van Justitie hebben zich hierover verschillende malen
uitgelaten, met name de minister van Buitenlandse Zaken. De discussie die
hierover in het kabinet is gevoerd bijvoorbeeld voorafgaand aan de opstelling
van de Troonrede van dit jaar, heeft op zijn voorstel plaatsgevonden. Deze
betrof onder andere de modaliteiten van de Nederlandse inbreng in de Verenigde
Naties. Mijn collega heeft daarover ook gesproken in zijn toespraak tot de
Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september jongstleden.Het is noodzakelijk, nu Nederland zich kandidaat heeft gesteld voor de
locatie van een internationaal strafhof, dat ook andere leden van de regering
bij voorkomende gelegenheden in internationaal verband onderstrepen dat dit
de wens is van de Nederlandse regering. Het is ons kortgeleden gebleken dat
de Bondsrepubliek de wens heeft, het strafhof aldaar te vestigen. Er zijn
aanwijzingen dat Italië de wens heeft, het strafhof in Rome te vestigen.
Ik ga ervan uit dat ik namens de regering in dit debat kan vaststellen dat
het zeer te betreuren is als de opvolging van het Rwanda- en het Joegoslavië-tribunaal
of het complement van het internationaal gerechtshof niet in Den Haag wordt
gevestigd. Er is ons zeer veel aan gelegen als Den Haag – dat staat
voor Nederland – de juridische hoofdstad van de Verenigde Naties is,
ook al is dat wat bombastisch gesteld. Die terminologie hoeft niet gebruikt
te worden, maar wij willen op een selectieve wijze iedere keer kandidaat zijn
als een vestigingsplaats wordt gezocht voor een belangrijke nieuwe juridische
institutie in het kader van de Verenigde Naties. Het lijkt mij van belang
voor de Verenigde Naties dat dit niet te zeer wordt versnipperd over verschillende
landen en steden. Het is ook van belang voor het juridisch systeem in het
kader van de Verenigde Naties zelf dat er sprake is van een wederzijdse bevruchting –
in de juridische sfeer – ten opzichte van de verschillende werkzaamheden
binnen één locatie.Het lijkt mij ook van groot belang dat het wordt gezien als een objectieve
keuze. Men gaat uiteraard voor juridische aangelegenheden naar dezelfde stad.
Het is geen onderdeel van een politiek getouwtrek in de wereld. De eenmaal
gemaakte keuze voor Den Haag – de Volkenbond, de Verenigde Naties –
objectiveert nadere besluitvorming om bijvoorbeeld ten aanzien van Joegoslavië,
Rwanda, Burundi, Sierra Leone altijd naar dezelfde plaats te gaan. Objectief
gezien is Den Haag de plaats waar de juridische aangelegenheden in het kader
van de Verenigde Naties plaatsvinden. Er dient niet eerst een politieke discussie
geëntameerd te worden over de vraag of voor het ene of voor het andere
land gekozen moet worden. Dit zijn allemaal argumenten ten faveure van Den
Haag. Het is goed als dit door verschillende leden van het kabinet in hun
contacten in de Verenigde Naties bilateraal aan de orde wordt gesteld. Die
optiek is voor mij aanleiding om mij te gelegener tijd gepast uit te laten
over de wenselijkheid van de totstandkoming van een internationaal strafhof.
Ik zal mijn gesprekspartners eraan herinneren dat wij van mening zijn dat
het om deze redenen in Den Haag moet worden gelokaliseerd. Daarmee ben ik
volkomen in lijn met de andere collega's die daarbij zijn betrokken.Voorzitter! Dat leidt ook tot een zekere mate van professionalisering
van het geheel. De vragen over het functioneren van het Rwanda-tribunaal,
als een soort voorloper van het internationale strafhof, hopen wij, vloeien
voort uit een terechte, impliciete onvrede met het huidige functioneren. Die
onvrede is door ons ook kenbaar gemaakt. Wij hebben het recht om dat te doen,
als lid van de Verenigde Naties, maar ook omdat wij de nodige middelen ter
beschikking hebben gesteld voor dat tribunaal, fysiek, financieel en in termen
van deskundigen.Er moet inderdaad gezegd worden dat er een zeker getouwtrek is geweest
over die gespleten locatiekeuze: Den Haag als officiële zetel, maar zeer
veel werkzaamheden in Arusha, die toch zoveel mogelijk in Afrika zelf kunnen
plaatsvinden. Dat heeft geleid tot gebrekkige capaciteit aldaar, waardoor
het tribunaal heel lang in statu nascendi verkeerde, hetgeen politiek en psychologisch
negatieve gevolgen had in Rwanda. Het leidde ook tot hutje-mutjebesluitvorming
in New York over financiën en het ter beschikking stellen van personeel.
Er is lang niet altijd het juiste personeel geplaatst.Er zijn niet te verteren politieke en managementsvragen geweest in Arusha,
die het functioneren van deze belangrijke institutie hebben bemoeilijkt. Vragen
die wij daarover hebben gesteld, zijn lang terzijde geschoven. Insisteren
van onze kant en door de Amerikanen heeft geleid tot het onderzoek waarvan
wij melding hebben gemaakt in de stukken. Dat heeft geleid
tot de benoeming van de nieuwe griffier en een aantal anderen.Op dit moment kan worden gezegd dat de werkzaamheden aldaar zijn verbeterd,
maar nog niet volledig. Wij houden de vinger aan de pols. Ik heb er vorige
week nog over gesproken in Washington met onze Amerikaanse collega's en de
week daarvoor met de rondreizende Amerikaanse ambassadeur de heer Scheffer.
De week daarvoor heb ik over deze aangelegenheid gesproken met de assistant
secretary of State van de Verenigde Staten, de heer Shattuck, juist omdat
wij met vereende krachten proberen een en ander in zo goed mogelijke banen
te blijven leiden.Dat is nodig, omdat de begroting die is opgesteld door de Verenigde Naties,
niet leidt tot 100% financiering vanuit de algemene begroting van de Verenigde
Naties. Het was eerste additioneel; iedereen moest maar wat bijeenbrengen.
De begroting voor het komende jaar is fifty-fifty: 50% uit de normale begroting
van de Verenigde Naties en 50% uit extra bijdragen. Dat zijn financieringsmethodieken
die het functioneren bemoeilijken.Men weet ook niet precies wat men wil. Bij de hervorming van de Verenigde
Naties is voorgesteld om een einde te maken aan het model van de deskundigen
die om niet ter beschikking zijn gesteld aan de Verenigde Naties. De bezuinigingen
die de Verenigde Naties hebben getroffen, met name op Amerikaanse instigatie,
hebben geleid tot zeer veel ontslagen. Een heleboel werkzaamheden konden daardoor
niet verricht worden.Een aantal landen, waaronder Nederland, hebben toen personeel om niet
ter beschikking gesteld om bepaalde activiteiten overeind te houden. Dat leidt
natuurlijk tot uitwassen. Dan krijg je situaties waarbij landen voor hun "hobby's"
personeel ter beschikking stellen. Dat leidt dan weer tot zeer veel kritiek
van de kant van de armere lidstaten van de Verenigde Naties, die daar zelf
niet toe in staat zijn en wel zien dat belangrijke taken niet worden vervuld.
In het kader van de hervorming moet daaraan een einde worden gemaakt. Als
dat drastisch gebeurt, betekent dit, bijvoorbeeld, dat door ons om niet ter
beschikking gestelde rechercheurs niet kunnen worden aangesteld. Deze rechercheurs
zijn hard nodig om onderzoek te plegen in Rwanda zelf. Ook in de begroting
zijn daarvoor geen middelen ter beschikking gesteld. Dat zou het tribunaal
verlammen. Er is daarom een tussenoplossing gevonden. Ik wil de Kamer de details
daarvan besparen. Het is echter een tijdelijke oplossing.Wij waren heel flexibel op dit punt. In antwoord op een vraag van de geachte
afgevaardigde, de heer Hirsch Ballin, moet ik zeggen dat het geen probleem
is om gekwalificeerde deskundigen of rechercheurs te vinden. Men is in het
algemeen graag bereid om deze taak te vervullen. Het moeten echter ook mensen
zijn die echt het Frans volledig beheersen. Dat is een probleem onder Nederlandse
politiefunctionarissen. Wij hebben ons toen bereid verklaard om ook rechercheurs
te financieren, afkomstig uit Franstalige landen die het zelf niet kunnen
betalen. Dan gaat het niet om Zwitserland en Canada, maar met name om Afrikaanse
Franstalige landen. Er zijn ook functionarissen aangetrokken in het kader
van dit onderzoek.Het blijft iedere keer ad hoc besluitvorming. Dat heeft ook te maken met
het feit dat het een tribunaal is voor slechts een land en geen algemene institutie
die door het hele systeem van de Verenigde Naties volledig wordt gedragen.
Ook om die reden is het hard nodig dat vanuit de beide voorbeelden die er
momenteel zijn een algemeen strafhof kan oprijzen.Daarvoor is ook het hebben van voldoende detentiecapaciteit nodig. Als
ik het wel heb, is de veronderstelling van de geachte afgevaardigde, de heer
Hirsch Ballin, dat alleen Noorwegen tot nu toe detentiecapaciteit ter beschikking
heeft gesteld correct. Nederland heeft natuurlijk tijdelijke detentiecapaciteit
ter beschikking gesteld voor personen die zijn gearresteerd en die tijdens
het proces moeten worden aangehouden. Wij hebben nog geen detentiecapaciteit
ter beschikking gesteld ten behoeve van personen die gestraft zijn.De geachte afgevaardigde de heer Hirsch Ballin stelt voor dat landen,
zoals Nederland en Noorwegen, niet alleen bereid moeten zijn om zelf detentiecapaciteit
ter beschikking te stellen, maar ook om financiële middelen voor detentiecapaciteit
in andere landen ter beschikking te stellen. Omdat daarbij is gezegd dat het
dan wel penitentiaire capaciteit moet zijn die voldoet aan internationale
maatstaven voor detentie is daar in beginsel een positief antwoord op mogelijk.Ik moet daarbij zeggen dat er zeer weinig Afrikaanse landen zijn die beschikken
over detentiecapaciteit die voldoet aan internationale maatstaven. Die verbinding
heeft de heer Hirsch Ballin wel gelegd. Zeker wanneer personen een gevangenisstraf
moeten ondergaan op basis van een vonnis dat uitgesproken is door een internationaal
tribunaal van de Verenigde Naties zal het echt een penitentiaire capaciteit
moeten zijn die volledig voldoet aan de internationale maatstaven, zoals ook
het proces zelf volledig zal moeten voldoen aan de hoogste internationale
maatstaven. Dat zal dus niet zo eenvoudig zijn voor Afrikaanse landen. Zelfs
als men in staat zou zijn om een gevangenis te bouwen die aan deze maatstaven
voldoet, speciaal voor de betrokken personen, zou dit een dualistisch gevangenissysteem
creëren in Afrikaanse landen. Gewone misdadigers, niet gevonnist door
het internationale tribunaal, zouden dan als hondsvotten in cachots worden
opgeborgen en de misdadigers die gevonnist zijn door het internationale tribunaal
zouden in Afrikaanse ogen een zeer speciale, luxe behandeling ondergaan. Men
kan zich voorstellen dat hierbij talloze psychologische problemen spelen.
Als de achtergrond van de opmerking van de geachte afgevaardigde is dat het
niet alleen noodzakelijk is dat door landen zelf detentiecapaciteit ter beschikking
wordt gesteld, maar dat er ook gezamenlijk middelen ter beschikking moeten
worden gesteld voor detentiecapaciteit elders, is het antwoord daarop in beginsel
uiteraard positief. Het spreekt vanzelf, dat het niet zo verstandig zou zijn
om gevonnisten door het Rwanda-tribunaal gevangen te zetten in Rwanda zelf.
Het lijkt ook uiterst riskant. Wij hebben dat vorige week gezien met betrekking
tot personen die in Rwanda gevangen waren gezet. Ze waren verdacht van oorlogsmisdaden.
Enkele honderden zijn er bevrijd, doordat er een incursion heeft plaatsgevonden.Met betrekking tot het internationale Strafhof heeft de geachte afgevaardigde
ook gezegd dat het onwenselijk is – hij sprak over waakzaamheid –
wanneer de aanklager bij het Permanente Hof zou worden onderworpen aan politieke
controle door de Veiligheidsraad omdat dan bijvoorbeeld een van de leden van
de Veiligheidsraad een veto zou kunnen uitspreken. Het is duidelijk dat hier
van het begin af aan een scheiding van machten dient plaats te vinden, zoals
dat momenteel ook het geval is met betrekking tot het Rwanda-tribunaal. Die
waakzaamheid zal onzerzijds zeker gelden in onze inbreng in de internationale
discussie over de totstandkoming en de modaliteiten van het Strafhof. Dan
is het van belang om de beperking van de bevoegdheden van een dergelijk tribunaal
niet politiek van karakter te doen zijn. Ik geloof niet dat de beperking van
de bevoegdheid van het Rwanda-tribunaal op zich zelf politiek was bedoeld.
Over het Rwanda-tribunaal is in eerste instantie gesproken in 1995. Het interessante
was dat misdrijven begaan in het kalenderjaar 1994 op dat moment werden gezien
als een uitbreiding van bevoegdheden tot voorbij de genocide die op 6 april
1994 had plaatsgevonden. De nieuwe regering van Rwanda wilde graag dat het
met terugwerkende kracht – bijvoorbeeld de maanden voorafgaande aan
de genocide, toen er vele voorbereidingen hadden plaatsgevonden – bevoegdheden
zouden ontstaan. Uiteindelijk is de beslissing genomen om ook de maanden na
de genocide die voor verantwoordelijkheid kwamen van het nieuwe bewind, erbij
te betrekken. Dat gebeurde tot eind 1994. De regering van Rwanda die in eerste
instantie zelf het voorstel voor een dergelijk tribunaal had gedaan, was dan
ook later de enige lidstaat van de VN die zich tegen dit tribunaal heeft uitgesproken.
Een van de redenen was deze uitbreiding. Als je dit wetsvoorstel jaren later
behandelt in de beide Kamers der Staten-Generaal, kun je het zien als een
beperking in de tijd. Het was echter bedoeld als een uitbreiding. Het interessante
is, dat op deze manier is geprobeerd een zeker evenwicht tot stand te brengen,
waarbij ook retaliërende schendingen van mensenrechten, onder de verantwoordelijkheid
van de regering van Rwanda gedaan, voor onderzoek en berechting in het kader
van het Rwanda-tribunaal in aanmerking kunnen worden gebracht. Het is daarbij
ook van belang, dat de instelling van dit hof en andere hoven niet wordt ondermijnd,
wanneer de hoofdverdachten zich aan berechting onttrekken en blijven onttrekken.
Dat probleem is wellicht wat groter voor het Joegoslavië-tribunaal dan
voor het Rwanda-tribunaal, omdat het Joegoslavië-tribunaal verdachten
kent die zich nog steeds bevinden op het grondgebied van een staat, een ministaat
of een schaduwstaat die zelf betrokken was bij het begaan van dergelijke misdaden.
Bij het Rwanda-tribunaal gaat het om vluchtelingen die zich bevinden op het
grondgebied van andere staten. Eigenlijk moet worden geconstateerd dat alle
relevante staten zich uiteindelijk hebben uitgesproken ten gunste van het
uitleveren van de eventuele verdachten, zoals nu ook van Nederland wordt gevraagd
door middel van dit wetsvoorstel.Mij rest nog een vraag die ik te moeilijk vind om te beantwoorden. Ik
waag het gewoon niet om met de geachte afgevaardigde in discussie te gaan
over de interpretatie van een aantal artikelen die hij in verband heeft gebracht
met artikel 94 van onze Grondwet. Het gaat hierbij om de relatie tussen nationale
en internationale rechtsregels, vooral met betrekking tot de mogelijkheid
van het ontnemen van vermogensbestanddelen als gevolg van vonnissen. Ik vind
dit typisch een vraag die slechts op een verstandige manier kan worden beantwoord
door mijn collega van Justitie. De geachte afgevaardigde heeft gezegd dat
hij ervan uitging dat mijn beantwoording op voldoende wijze zou worden ondersteund,
maar ik heb onmiddellijk op zijn betoog willen reageren en niet enige tijd
genomen voor de voorbereiding van de beantwoording van deze vraag. Ik kan
mij voorstellen, voorzitter, dat deze vraag achteraf schriftelijk wordt beantwoord.
Het komt mij voor dat deze beantwoording geen beletsel behoeft te zijn voor
de uiteindelijke meningsvorming van de Kamer over dit wetsvoorstel.Dat het onderhavige wetsvoorstel wellicht beter een voorstel van rijkswet
had kunnen zijn, is een aangelegenheid die wel vaker aan de orde komt. De
achterliggende veronderstelling is dat het denkbaar is dat rechtshulp noodzakelijk
is in de vorm van een strafrechtelijk financieel onderzoek naar vermogensbestanddelen
van Rwandese verdachten die zich elders in het Koninkrijk bevinden. Ik vind
deze veronderstelling enigszins theoretisch van karakter. Echter, wanneer
de geachte afgevaardigde hiermee wijst op de wenselijkheid dat te zijner tijd
het wetsvoorstel inzake een internationaal strafhof een voorstel van rijkswet
is, heeft hij uiteraard volledig gelijk.De heer Hirsch Ballin (CDA):Mijnheer de voorzitter! Wij danken de minister voor zijn antwoorden, in
het bijzonder voor wat hij heeft gezegd over de toekomstige positie van het
International Criminal Court, aan de instelling waarvan nu wordt gewerkt.
Een door hem vermeld punt dat wij niet ter sprake hebben gebracht maar dat
wij steeds hebben onderschreven – ik herhaal het nu graag – is
dat algemene ondersteuning dient te worden gegeven aan de gedachte dat dit
International Criminal Court in Den Haag wordt gevestigd. Ik roep in herinnering
wat in 1993 de toenmalige secretaris-generaal van de VN, Boutros Boutros-Ghali,
stelde toen in Den Haag het Joegoslavië-tribunaal werd gevestigd. Hij
kwam met een visie op Den Haag als de juridische hoofdstad van de VN. Welnu,
daar behoort bij het goed functioneren daarvan en ook het goed functioneren
van de tribunalen die nu werken.In het bijzonder waarderen wij het antwoord van de minister inzake de
detentiecapaciteit voor de tenuitvoerlegging van uitspraken van het Rwanda-tribunaal.
Daarbij gaat het niet alleen om de financiering van de voorzieningen die hiervoor
in Afrikaanse landen kunnen worden getroffen, maar ook om het beschikbaar
stellen van expertise. Het gaat er ook niet om om op een willekeurige plaats
gebruik te maken van detentiecapaciteit, maar in een van de landen in Afrika
waar het doenlijk is om detentiecapaciteit in te richten. Er zijn er toch
enkele te noemen. Die capaciteit moet zeker voldoen aan de internationale
algemene maatstaven voor behoorlijke detentie. Mij dunkt dat dit een spoedeisende
zaak is, omdat het tribunaal nu vorderingen lijkt te kunnen gaan maken met
het berechten van verdachten. Als er dan nog steeds geen vooruitzicht is waar
de straffen ten uitvoer kunnen worden gelegd, dan is dat op
zichzelf al een belemmerende factor voor het begin van de daadwerkelijke procesvoering.Mijnheer de voorzitter! Het is niet de bedoeling het de minister hier,
die de regering vertegenwoordigt, moeilijker te maken dan zinvol is. Wij hebben
er voorafgaand aan dit debat geen geheim van gemaakt wat wij ter sprake zouden
brengen. Wij maken graag gebruik van het aanbod van de minister om op een
tweetal punten in te gaan. Het ene is een kwestie van duiding van artikel
103 van het Handvest in de memorie van antwoord. Daar hangen bepaalde punten
van af, die toch van belang zijn voor het functioneren van de regeling die
nu wordt getroffen. Het andere betreft de ontneming van vermogens, waarin
voorzien is in artikel 32, derde lid, van het Statuut van het Rwanda-tribunaal.
Daarvoor is ook iets voorzien in het ontwerp voor het statuut van het International
Criminal Court.Misschien is het het beste als wij op dit punt een schriftelijk antwoord
van de regering tegemoet mogen zien en bijvoorbeeld de volgende week tot afhandeling
van het wetsvoorstel overgaan.Minister Pronk:Mijnheer de voorzitter! Wat het laatste betreft, zal ik het verzoek aan
de betrokken collega overbrengen. Het lijkt mij voor haar niet al te moeilijk
om de twee vragen schriftelijk te beantwoorden voordat de Kamer dinsdag over
het wetsvoorstel beslist.Ik ben het eens met de geachte afgevaardigde dat het wenselijk is dat
er enige spoed wordt betracht met het garanderen van detentiecapaciteit. Wij
zullen daar ook op aandringen. Ik moet erbij zeggen, dat ik niet zo optimistisch
ben over de snelheid waarmee Arusha handelt. Tot mijn grote verrassing nemen
de rechters maandenlang vakantie. Zij worden bovendien heel goed betaald.
Dat is ook een van de problemen rond het tribunaal. Ik zou willen dat het
opschoot. Dat is ook de wens van de regering in Rwanda zelf. Het heeft iets
te maken met de psychologie van een voorkeursbehandeling wanneer men eenmaal
in handen komt van een internationaal tribunaal. Het is om talloze redenen
van groot belang dat er voortgang wordt gemaakt en dat uitzicht gaat ontstaan
op echte detentie, wanneer eenmaal een vonnis is uitgesproken.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Wij zetten de beraadslaging volgende week dinsdag aan het begin van de
middagvergadering voort.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-425-430.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl