Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met het oog op het herstel van vormfouten bij vorderingen tot verlenging van de terbeschikkingstelling of van de maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen (27258)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 4300-4305

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

02-04-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 61, pagina 4300-4305

27-03-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27258Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met het oog op het herstel van vormfouten bij vorderingen tot verlenging van de terbeschikkingstelling of van de maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen (27258)Pagina 4300-4305
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 27 maart 2001)Pagina 4305-4306
Stemming over een motie, ingediend in het debat over de Contourennota, te weten de motie-Dittrich c.s. over een permanente tiende strafkamer (26352, nr. 38)Pagina 4277-4277
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk gezag van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd partnerschap (27047)Pagina 4279-4280
Stemmingen over veertien moties, ingediend in het debat over AMvB's bij de Flora- en faunawet, te weten: - motie-Schreijer-Pierik over schade door kraaiachtigen (27400 XIV, nr. 66); - de motie-Schreijer-Pierik over schade door vossen (27400 XIV, nr. 67); - de motie-Swildens-Rozendaal c.s. over de onafhankelijke positie van het Faunafonds (27400 XIV, nr. 68); - en elf andere moties (27400 XIV, nrs. 69 t/m 79)Pagina 4278-4279
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enkele andere wetten in verband met de strafbaarstelling van het witwassen van opbrengsten van misdrijven (27159)Pagina 4277-4278
Herstemming over een motie, ingediend bij het debat over belastingrechtspraak, te weten de motie-Van Oven c.s. over belastingrechtspraak in twee instanties (26352, nr. 42)Pagina 4276-4277
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 27 maart 2001)Pagina 4275-4276
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de glastuinbouw, te weten de motie-Waalkens c.s. over de proefstations voor de glastuinbouw (27400 XIV, nr. 81)Pagina 4281-4281
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Herziening van het procesrecht voor burgerlijke zaken, in het bijzonder de wijze van procederen in eerste aanleg (26855), en over de motie-Santi over de capaciteit van de rechterlijke macht (26855, nr. 15)Pagina 4277-4277
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met een overgangsregeling kosten administratie, beheer en bestuur bij verzelfstandiging van het openbaar onderwijs in een gemeente (27291)Pagina 4280-4280
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht met betrekking tot de kosten van bezwaar en administratief beroep (kosten bestuurlijke voorprocedures) (27024), en over de motie-Dittrich over vergoeding van gemaakte kosten (27024, nr. 12)Pagina 4280-4281
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht met betrekking tot valsheid in muntspeciën en munt- en bankbiljetten (eurovalsemunterij) (27494)Pagina 4289-4300
Presentie en opening (dinsdag 27 maart 2001)Pagina 4271-4272
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 maart 2001 over de politiePagina 4281-4284
Vragen van het lid De Wit aan de minister van sociale Zaken en Werkgelegenheid naar aanleiding van het dreigende ontslag van duizenden ex-banenpoolers (mondelinge vragenuur)Pagina 4272-4275
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van de Richtlijn 98/50/EG van de Raad van de Europese Unie van 29 juni 1998 tot wijziging van de Richtlijn 77/187/EEG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen (27469)Pagina 4284-4289

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering met het oog
op het herstel van vormfouten bij vorderingen tot verlenging van de terbeschikkingstelling
of van de maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen (27258).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! De wijziging die wij vandaag bespreken, is een kleine en dient
ertoe om te voorkomen dat jonge TBS'ers door procedurefouten vrijkomen.Minister Korthals:U zegt jonge TBS'ers. Het moet zijn TBS'ers.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Pardon.Als gevolg van de wetswijziging zal termijnoverschrijding voor indiening
van een vordering tot verlenging van TBS geen fatale gevolgen meer hebben.
Aanleiding voor de wetswijziging was een incident in 1998, toen een TBS'er
ongewenst op vrije voeten dreigde te komen. Dit is overigens met een sisser
afgelopen. Ondanks de vormfout werd de officier van justitie ontvankelijk
verklaard vanwege bijzondere omstandigheden.Vooropgesteld, ook wij vinden – dat kunt u in de schriftelijke inbreng
terugvinden – dat de samenleving zoveel mogelijk beschermd moet worden.
Vrijkomen door vormfouten vinden wij onwenselijk. Toch vinden wij tot nu toe
in de schriftelijke inbreng de vraag nog onvoldoende beantwoord of de bestaande
voorzieningen voldoende soelaas bieden, zoals de Nederlandse orde van advocaten
stelt. In de jurisprudentie is namelijk vastgelegd dat bescherming van de
rechtsorde zich ook uitstrekt tot bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld:
is de betrokkene uitbehandeld en is de kans op recidive aanwezig? In die gevallen
wordt de officier van justitie ontvankelijk verklaard, hoewel hij niet heeft
verlengd.Vrijkomen van TBS'ers door vormfouten komt bij mijn weten niet voor. Ik
hoor dat graag van de minister, want ik ben er namelijk tot dusver van overtuigd,
ook op basis van de stukken, dat wij het hebben over een theoretisch probleem.
Volgens de minister is het wetsvoorstel een codificatie van de jurisprudentie.
Ik ben het met hem eens dat het goed is om bij wet vast te leggen wat zich
in de jurisprudentie heeft uitgekristalliseerd.Op een punt wijkt het wetsvoorstel af. Artikel 5 van het Europese Verdrag
voor de Rechten van de Mens stelt onder andere dat vrijheidsontneming slechts
mag overeenkomstig een wettelijk voorgeschreven procedure en dat het moet
gaan om rechtmatige detentie. Dit stelt grenzen aan de termijnen die voor
verlenging mogen worden gehanteerd, zeker als de vordering tot verlenging
ook mag worden gedaan nadat de TBS door tijdsverloop is beëindigd. In
de jurisprudentie, met name in de zaken Winterterp en Erkalo, wordt hierom
de term van de redelijke termijn gehanteerd. De Raad van State heeft erop
aangedrongen dat deze term wordt opgenomen in de wet. De minister gaat er
niet mee akkoord om ons niet overtuigende en ook niet werkelijk uitgelegde
redenen.Opname van de redelijke termijn dient om strijd met artikel 5 van het
EVRM te voorkomen en om toch enige rechtszekerheid aan de TBS'er te kunnen
geven. In de stukken zegt de minister dat er geen sprake is van een oneindige
termijn, maar hij wenst tegelijkertijd geen grens aan te brengen. Laten wij
wel wezen: het aanbrengen van de grens van een redelijke termijn betekent
natuurlijk nog een flexibele termijn, dus geen harde termijn. Die geeft voldoende
mogelijkheden voor uitzonderingen en voor een rechterlijk oordeel. Wij vinden
de redenering van de minister in dezen niet logisch en ook niet wenselijk.
Daarom heb ik een amendement ingediend, dat overigens op dit moment in correctie
is, omdat er een fout stond in de eerste zin. Het gaat om artikel 509o.De voorzitter:De herdruk is al rondgedeeld.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Met dit amendement hebben wij de redelijke termijn toegevoegd aan het
wetsvoorstel. Wij brengen daarmee het wetsvoorstel in lijn met de jurisprudentie
en naar ons idee met artikel 5 van het EVRM. Dat lijkt ons alleszins redelijk
zonder dat daarbij risico's worden genomen wat de bescherming van de samenleving
betreft, want dat zouden wij natuurlijk ook niet wenselijk vinden.De heer Niederer (VVD):Voorzitter! De VVD-fractie is met de regering van oordeel, dat moet worden
voorkomen dat vanwege procedurefouten terbeschikkinggestelden te vroeg vrijkomen,
waardoor de veiligheid van de samenleving ernstig in gevaar kan komen. Na
afweging van de belangen van de TBS'er tegen die van de maatschappij behoren
in voorkomende gevallen de belangen van de samenleving te prevaleren. Met
dit wetsvoorstel wordt de rechtspositie van de betrokkenen niet aangetast.
Sterker: een niet-verdiend voordeeltje wordt ze terecht onthouden, door ze
niet vanwege een op zichzelf onbeduidende vormfout voortijdig in vrijheid te stellen. Dit klemt temeer, nu in de memorie van toelichting gewag
wordt gemaakt van een onderzoek naar alle TBS-dossiers, waarin de risico's
zich met name voordoen bij die terbeschikkinggestelden die zich aan de behandeling
hebben onttrokken. TBS'ers die nog niet zijn uitbehandeld, voor wie de kans
op recidive dus nog steeds groot is, zijn dus een onaanvaardbaar risico voor
de samenleving. Hier is voortgezette detentie geboden, ook wanneer sprake
is van een vormfout.Bij dit alles merk ik ten slotte wel op dat het OM natuurlijk wel alert
moet blijven op fatale termijnen en dergelijke. Uitgangspunt moet zijn en
blijven dat procedurefouten zoveel mogelijk worden voorkomen. Kan de minister
aangeven, hoe het College van procureurs-generaal de officieren van justitie
op het punt van het alert zijn en blijven op de termijnen instrueert?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter! Er is de laatste jaren een soort omslag te onderkennen waar
het gaat om de gevolgen van vormfouten uit het Wetboek van Strafvordering.
Je zou kunnen zeggen dat vormfouten een minder absoluut karakter hebben gekregen.
Indien een vormvoorschrift of een termijn wordt overschreden, wordt daaraan
niet langer een automatisch gevolg verbonden, zoals bijvoorbeeld een invrijheidsstelling.
Er wordt beter gekeken, welk belang er eigenlijk achter het vormvoorschrift
zit. Na de wetswijziging van enige jaren terug is de rode lijn in het Wetboek
van Strafvordering op dit moment eigenlijk deze: wordt een vormvoorschrift
geschonden of een termijn overschreden, dan volgt een belangenafweging, waarbij
het belang van de verdachte bij respectering van de voorschriften en termijnen
wordt afgewogen tegen het belang van de samenleving bij een mogelijk herstel
van het vormverzuim en het concrete belang dat daar weer achter zit: ongehinderde
voortzetting van het strafproces dan wel voortzetting van de detentie of de
hechtenis en de daaraan verbonden bescherming van de samenleving.Het onderhavige wetsvoorstel volgt deze lijn. Aanleiding is dat het af
en toe voorkomt dat een verzoek tot verlenging van de TBS niet tijdig wordt
ingediend. De stukken noemen ook na 1998 nog zaken die toen hebben gespeeld.
Strikt genomen laat de wet in zo'n geval geen andere mogelijkheid dan invrijheidsstelling
van de TBS'er, al moeten wij ons realiseren dat de rechtsspraak desondanks
op dit moment al de nodige ruimte laat om dit verzuim alsnog te herstellen.
Daar wordt ook gebruik van gemaakt. Gelet op het feit dat de voorgangers van
de fractie die ik op dit moment vertegenwoordig de bovengenoemde omslag in
het Wetboek van Strafvordering steeds hebben ondersteund, mag het geen verbazing
wekken dat wij ons in beginsel ook kunnen vinden in de voorgestelde wetswijziging.
Het kan niet zo zijn dat het enkele feit van overschrijding van de termijnen
een mogelijk zo ernstig gevolg heeft. Bijzondere omstandigheden kunnen meebrengen
dat het belang van de rechtsorde, waar het de bescherming van de veiligheid
van anderen of de algemene veiligheid van personen betreft, zwaarder moet
wegen dan het belang van betrokkenen bij niet-ontvankelijkverklaring van het
OM.Nu zal dat in de praktijk niet vaak voorkomen. Als het zich al voordoet,
zal linksom of rechtsom een oplossing worden gevonden. Dat neemt niet weg
dat mijn fractie met de regering van mening is, dat het principe van de afweging
van belangen van verdachten enerzijds en samenleving anderzijds in dit geval
vastlegging in de wet zelf verdient, zodat de praktijk niet hoeft te zoeken
naar achterdeurtjes, om het maar onvriendelijk te zeggen. Tegelijk zou ik
in lijn met onze inbreng in de schriftelijke voorbereiding willen benadrukken
dat termijnen er niet voor niets zijn. Verdachten, gedetineerden en ook TBS'ers
hebben rechten, en dergelijke vormvoorschriften en termijnen dienen er in
de grond toe dat rekening wordt gehouden met die rechten. In de termen van
het onderhavige wetsvoorstel: de TBS'er heeft er recht op, in principe binnen
de termijn die het wetboek stelt te weten of hem een vordering tot verlenging
van de TBS wacht. Voorstellen als deze mogen er wat mij betreft niet toe leiden
dat bij het OM een tendens zou ontstaan termijnen te veronachtzamen of zelfs
slordig te worden, omdat er toch is voorzien in de mogelijkheid tot herstel
van het verzuim. Ik ben blij dat de zaak van 1998 er in de allereerste plaats
toe heeft geleid dat er in de praktijk van alles is gedaan om herhaling in
de toekomst te voorkomen. Het is wel jammer te vernemen dat zich nog twee
keer een verzuim heeft voorgedaan. Verder is er op automatiseringsgebied nog
wel wat te winnen als het gaat om het bewaken van de termijnen.
Nogal wat controles moeten nog steeds handmatig plaatsvinden. Wordt daar in
de nabije toekomst nog aan gewerkt, of gebeurt dat reeds?Diverse fracties, waaronder de onze, hebben in de voorbereiding stilgestaan
bij de termijn, waarbinnen een vordering tot voorlopige voortzetting van de
terbeschikkingstelling moet worden ingediend. In het wetsvoorstel wordt die
termijn niet gesteld, maar er kunnen zich vreemde situaties voordoen als daar
geen enkele limiet aan is gesteld. In de voorbereiding heb ik het voorbeeld
genoemd dat de TBS'er al op vrije voeten is, in de samenleving de nodige onrust
te weeg brengt, niet door het plegen van een nieuw delict – dan kan
hij weer worden vastgezet – maar louter door zijn aanwezigheid, en dat
het OM eerst in die maatschappelijke onrust aanleiding ziet de verlenging
alsnog te vorderen. Vindt de minister dat dit moet kunnen, of is dat in zijn
ogen een oneigenlijk gebruik van de mogelijkheid tot verzuimherstel?Een en ander brengt onze fractie er vooralsnog toe sympathiek te staan
ten opzichte van het amendement van mevrouw Halsema. Ik had erbij staan: "
_, mits zij bereid is om in artikel I, lid 1 artikel 509c te vervangen door
artikel 509o", maar dat is inmiddels gebeurd. Ik krijg nog wel graag een reactie
van de minister.Dan het alternatief van de BOPZ. Het komt mij voor dat de toetsing van
de vraag of een TBS'er na vrijlating al dan niet in aanmerking zou dienen
te komen voor opname in het kader van de BOPZ meer dan nu een gewoonte zou
moeten zijn. De minister heeft daar in de beantwoording op gereageerd, maar
hij noemt dat een theoretische mogelijkheid. Ik waag dat te betwijfelen. Wil
de minister nader reageren op dit punt?De heer Dittrich (D66):Voorzitter! De huidige wet regelt administratief heel precies wanneer
de officier van justitie een vordering tot verlenging van de TBS moet indienen.
Dit mag niet eerder gebeuren dan twee maanden vóór de afloop
van de TBS, maar ook niet later dan één maand vóór
die afloop. Het OM heeft dus eigenlijk een maand de tijd. In de praktijk geeft
dit problemen. Het komt niet al te veel voor, maar de problemen zijn van dien
aard dat de regering voorstelt daar verandering in aan te brengen. Het staat
voor mijn fractie voorop dat moet worden voorkomen dat een overschrijding
van de termijn eventueel tot gevolg heeft dat iemand die een gevaar voor de
samenleving is op vrije voeten komt. Voordat de vraag terzake echter kan worden
beantwoord, moet ik even stilstaan bij waarom die termijnen op deze manier
in de wet zijn geregeld.In beginsel moeten de termijnen uit de wet gewoon door het OM worden toegepast.
Pas als echt blijkt dat de regels te strak zijn, dan kun je aanpassing overwegen.
De achtergrond van de regels is dat iemand die een TBS-maatregel opgelegd
heeft gekregen niet te vroeg voor het eind van die termijn opeens met een
vordering tot verlenging wordt geconfronteerd. Het kan zijn dat de behandeling
aanslaat en dat een verlenging aan het eind van de TBS-termijn niet nodig
is. Als het OM uit veiligheidsoverwegingen een paar maanden daarvóór
een verlenging heeft gevorderd, dan is dat in strijd met de bedoeling van
de TBS. Dat zou niet moeten kunnen. Een vordering tot TBS-verlenging moet
echter ook niet te laat worden ingediend, want dan weet de TBS'er niet waar
hij aan toe is. Hij heeft er recht op te weten hoe de overheid ten aanzien
van een verlenging staat. Die termijnen zijn er dus niet voor niets.De fractie van D66 heeft gevraagd, evenals andere fracties, of er na 1998
nog fouten zijn gemaakt op dit punt. Dan blijkt toch dat er in twee gevallen
nog fouten zijn gemaakt. Hoe is dat mogelijk? Het departement heeft een eigen
afdeling individuele TBS-zaken, de afdeling ITZ. Kan de regering ons vertellen
of die afdeling goed functioneert? Dit soort fouten zou er in de controle
moeten zijn uitgezeefd. Overigens, het gaat maar om een enkel geval, maar
toch, het is belangrijk. Het doet zich met name voor als een TBS'er ongeoorloofd
afwezig is geweest omdat er dan een schorsing van de TBS-termijn heeft plaatsgevonden.
Dan ontstaat het risico op foute berekeningen.Kortom, mijn fractie vindt het op zichzelf goed dat de oplossing die de
praktijk gevonden heeft, namelijk een belangenafweging, in de wettekst wordt
opgenomen. Het is als het ware een soort codificatie van wat al tot stand
is gebracht. Ook vinden wij het belangrijk dat er nu een spoedprocedure is
afgesproken. Naast het herstel van de fout, kan men voortaan ook naar de rechter-commissaris
gaan om met spoed de zaak voor te leggen.In het wetsvoorstel is overigens geen termijn genoemd. In de schriftelijke
voorbereiding hebben wij daarover al vragen gesteld. Mevrouw Halsema heeft
op dit punt de Raad van State gevolgd en een amendement ingediend. Ik moet
zeggen dat de daarin opgenomen formulering "redelijke termijn" meer richtinggevend
is dan het voorstel van de regering. Ook al is die formulering rekbaar, het
is toch meer dan het zomaar overlaten aan het samenspel der krachten. Dus
ook de fractie van D66 staat sympathiek tegenover dat amendement.De heer Buijs (CDA):Mevrouw de voorzitter! Enerzijds praten wij vandaag over deze wetswijziging
inzake vormfouten, anderzijds moet toch aandacht besteed worden aan de werkwijze
van het openbaar ministerie. Naar onze mening moet die werkwijze zodanig worden
bijgesteld, dat een beroep op deze wet slechts sporadisch noodzakelijk behoeft
te zijn. Wij weten dat in onze maatschappij het onderwerp TBS emotioneel nogal
zwaar beladen is. Ontsnappingen van TBS-delinquenten alsmede vormfouten maken
al heel snel heftige emoties los. Het is dan ook een taak van de overheid
om zeer zorgvuldig om te gaan met deze problematiek. Het onderwerp waarover
wij vandaag praten, is breder dan uitsluitend de nu voorliggende wetswijziging.
Wij hebben al eerder in een overleg met de minister geconstateerd, dat de
capaciteit van de TBS-plaatsen onvoldoende was, dat er onnodig lange wachtlijsten
waren, dat de zorg in TBS-klinieken onder de maat was en dat doorstroming
naar een algemeen psychiatrisch ziekenhuis problemen opleverde vanwege genoemde
capaciteitsproblemen. Ik zal op die onderwerpen nu niet in detail ingaan,
maar mijn vraag aan de minister is wel of hij hierbij geen raakvlakken ziet
met het thans voorliggende wetsvoorstel, althans met de reden waarom er vormfouten
in het verleden gemaakt zijn. Voor onze fractie is nog niet duidelijk of deze algemene problematiek ook een relatie heeft met het ontstaan
van vormfouten. Indien bijvoorbeeld een TBS-veroordeelde moet wachten in de
penitentiaire instelling op opname in een TBS-kliniek, wordt de wachttijd
dan wel of niet meegeteld bij de duur van de TBS-opname? Is dat dan afhankelijk
van de vraag of de TBS-behandeling al of niet is ingezet op ambulante basis?Indien besloten wordt dat TBS-behandeling moet worden voortgezet in een
algemeen psychiatrisch ziekenhuis krachtens de Wet BOPZ, maar er daar geen
plaats blijkt te zijn, wordt in de praktijk dan het verblijf in een TBS-instelling
op deze gronden wel eens verlengd? Hoe zwaar weegt het oordeel van de behandelend
psychiater bij de beoordeling of TBS al dan niet moet worden verlengd? Ofwel
zijn er getallen bekend waarbij het OM is afgeweken van het oordeel van de
behandelend psychiater?Deze vraag stel ik om aan te geven dat de problematiek rondom TBS-cliënten
niet verengd moet worden tot deze nu voorliggende wetswijziging, met het idee
van: als wij dat allemaal maar goedkeuren, dan zijn alle problemen opgelost.
Het gaat ons ook om de signalering in het kader van de verlenging van de TBS.
Daarom kom ik terug op een vraag die niet of onvoldoende is beantwoord door
de minister in de nota naar aanleiding van het verslag. Waarom heeft hij toch
niet de suggestie van de NVVR overgenomen om per arrondissement een halfjaarlijks
overzicht te geven van aflopende terbeschikkingstellingen? Dat zou op het
OM tot een extra check kunnen leiden. Wij begrijpen niet waarom de minister
van deze mogelijkheid geen gebruik wil maken.Wat voegt het eerste lid van artikel 509oa toe? Worden daarmee meer mogelijkheden
geboden of is dit alleen een codificatie van de jurisprudentie? Als dit laatste
het geval is, mag niet de indruk worden gewekt dat dit wetsvoorstel een aanscherping
van het beleid ter voorkoming van vormfouten is. Wij nemen dan kennis van
het feit dat het wetsvoorstel bedoeld is als codificatie.Geeft het OM door het vorderen van verlenging van TBS niet reeds aan dat
de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen
gevaar loopt bij vrijlating van de verdachte? Er is kennelijk een gevaar voor
de samenleving dat zo ernstig is dat het OM daadwerkelijk verlenging van TBS
vordert. Het is dan onverantwoord om een ter beschikking gestelde vervolgens
toch vrij te laten omdat de vordering te laat is ingediend.Mijn fractie is van mening dat het beter is om uit te gaan van de hoofdregel
dat het OM in beginsel ontvankelijk is bij een termijnoverschrijding, tenzij
zich bijzondere omstandigheden voordoen waaruit niet-ontvankelijkheid moet
volgen. Wij willen het dus in feite omdraaien. De reactie van de regering
in de nota naar aanleiding van het verslag dat de ter beschikkinggestelde
dan moet aantonen welke die bijzondere omstandigheden zijn, is voor ons geen
reden om ons standpunt dienaangaande te wijzigen.Als blijkt dat de belangrijkste risico's voor termijnoverschrijding zich
voordoen indien de ter beschikkinggestelden zich tijdens het verblijf in de
TBS-inrichting aan de tenuitvoerlegging van de maatregelen hebben onttrokken,
vinden wij dit bepaald ongewenst. Op die manier kan een veroordeelde voordeel
hebben bij het zich onttrekken aan de tenuitvoerlegging van de maatregel.
Moet derhalve niet een herstel van een vormverzuim altijd mogelijk zijn wanneer
de oorzaak van termijnoverschrijding is terug te voeren op het zich onttrekken
aan de tenuitvoerlegging van de maatregel door de ter beschikking gestelde?Ik ben geen deskundige op het terrein van de wetstechniek. Mij is ingefluisterd
dat het woord "niettemin" zou kunnen verwijzen naar een hoofdregel in de wet,
in casu artikel 509o, maar die hoofdregel kent de wet niet. Het is de jurisprudentie
die op het overschrijden van de in artikel 509oa opgenomen termijn de sanctie
van niet-ontvankelijkheid heeft gesteld. Graag een toelichting op het gebruik
van het woord "niettemin".De heer Rouvoet (ChristenUnie):U weerspreekt een suggestie die door niemand is gedaan, namelijk dat met
dit wetsvoorstel alle TBS-problemen worden opgelost. U neemt er vervolgens
kennis van dat het wetsvoorstel bedoeld is codificatie van de jurisprudentie.
Vindt u deze codificatie wel of niet wenselijk?De heer Buijs (CDA):Wij vinden die codificatie zeker wenselijk. Ik heb alleen willen aangeven
dat de opsteller van het eerste artikel wel erg voorzichtig te werk is gegaan.
Wat ons betreft, had het wat stringenter gemogen.Mevrouw Duijkers (PvdA):Voorzitter! Het aan de orde zijnde wetsvoorstel heeft tot doel om vormfouten
te herstellen bij de aanvraag om een terbeschikkingstelling van volwassenen
of een PIJ-maatregel voor jongeren te verlengen. De mogelijkheid om in Nederland
gedetineerden ter beschikking te stellen van de regering wanneer de oorzaak
of de omstandigheden bij het plegen van delicten daar aanleiding toe geven,
is een groot goed. Deze maatregel biedt de samenleving extra veiligheid. Daarnaast
krijgen betrokkenen de mogelijkheid om behandeld te worden. In die situaties
waarin delictgevaarlijke gedetineerden door vormfouten zouden moeten worden
vrijgelaten, ontstaat het risico dat het gevoel van veiligheid en het vertrouwen
in de rechtsorde van burgers wordt aangetast. Vanuit die invalshoek ondersteunt
de fractie van de PvdA dan ook het voorliggend voorstel.De minister benadrukt in de onderhavige teksten dat de reguliere termijnen
in acht genomen moeten worden. Alleen in bijzondere omstandigheden kan gebruik
gemaakt worden van de noodprocedure die dit wetsontwerp beoogt. Daarnaast
biedt het wetsvoorstel een spoedprocedure via de rechter-commissaris om de
vormfouten op korte termijn te herstellen. De PvdA ondersteunt deze gedragslijn.
De werkwijze van de TBS-inrichting is aangepast om waarborgen te realiseren
dat onvolkomenheden zoveel mogelijk worden voorkomen. Onduidelijk is echter
in welke mate het openbaar ministerie een kwalitatieve investering heeft verricht
om vormfouten bij de aanvraag van verlenging van TBS of PIJ-maatregel te voorkomen.
Ik vraag de minister of hij de Kamer jaarlijks kan informeren of en, zo ja,
hoe vaak gebruik is gemaakt van de noodprocedure en wat het oordeel is van
de rechter, bijvoorbeeld of er sprake is van bijzondere omstandigheden om
de vormfout te accepte ren. Kan de minister toelichten of en,
zo ja, welke maatregel het openbaar ministerie neemt om in de toekomst te
waarborgen dat er geen vormfouten bij de aanvraag van TBS-verlenging of PIJ-maatregelen
zullen voorkomen?Het onderhavige wetsvoorstel codificeert de jurisprudentie die in de laatste
jaren is ontwikkeld, waarbij een afweging gemaakt kan worden tussen het individuele
belang en de rechtspositie van de TBS'er of de jongens met PIJ-maatregel en
het maatschappelijke belang bij het realiseren van veiligheid. Het biedt rechtszekerheid.
Daarom verleent de fractie van de PvdA steun aan dit wetsvoorstel.Minister Korthals:Voorzitter! Ook ik ben verheugd dat wij vandaag kunnen spreken over een
voorstel om in de wet een mogelijkheid op te nemen om een door de officier
van justitie te laat ingediende vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling
toch ontvankelijk te verklaren indien zich bijzondere omstandigheden voordoen.
Deze bijzondere omstandigheden zullen zodanig moeten zijn dat de belangen
van de terbeschikkinggestelde bij een strikte naleving van de termijnen voor
tijdige verlenging niet opwegen tegen het belang van bescherming van de maatschappij
tegen de gevaarlijkheid van een terbeschikkinggestelde.Met de regeling is aangesloten bij de al bestaande regeling die ziet op
herstel van vormfouten bij de niet tijdige verlenging van de voorlopige hechtenis.
Iedereen zal het ermee eens zijn dat voorkomen moet worden dat wegens procedurefouten
terbeschikkinggestelden op vrije voeten komen, waardoor de veiligheid van
de maatschappij ernstig in gevaar komt. Gelukkig komen dergelijke zaken niet
vaak voor, maar gelet op het gevaar dat kan ontstaan bij het vroegtijdig vrijkomen
van een terbeschikkinggestelde is een regeling toch geboden. In de rechtspraak
van het Hof te Arnhem is al een ontwikkeling ingezet waarbij in dergelijke
gevallen tot een belangenafweging wordt overgegaan. Het wetsvoorstel sluit
hier dan ook bij aan en schept duidelijkheid voor alle betrokkenen op dit
gebied. Bovendien wordt in het voorstel voorzien in een spoedvoorziening voor
die gevallen waarbij de vordering pas na het verstrijken van de termijn van
de terbeschikkingstelling is ingediend. De heer Buijs kan ik meedelen dat
het niet alleen codificatie is; er is ook nog de spoedprocedure bijgekomen.
Wel wil ik benadrukken dat voorop moet staan dat de inspanningen van degenen
die bij de verlenging zijn betrokken erop gericht moeten zijn dat termijnoverschrijdingen
in beginsel vermeden moeten worden en dat gebruikmaking van de herstelmogelijkheid
een uitzondering moet zijn.Voorzitter! Procedurefouten zijn ernstig. Vormen zijn er niet voor niets.
Vormen zijn er om rechtszekerheid te creëren. Daarom moeten in beginsel
alle vormen worden nageleefd. In sommige situaties is het echter voor te stellen
dat een vormverzuim moet worden hersteld. Mij is gewezen op het belang van
het voorkomen van vormfouten en gevraagd is op welke wijze het College van
procureurs-generaal de officieren van justitie kan instrueren om dat te bereiken.
Natuurlijk zal er een brief aan de officieren van justitie uitgaan. Het is
mijn bedoeling om vanaf de invoering van dit wetsvoorstel na te gaan in hoeverre
er toch nog sprake is van een vormverzuim dat hersteld moet worden, om de
doodeenvoudige reden dat ik het zeer onwenselijk zou vinden als het neveneffect
hiervan is dat er een slordiger openbaar ministerie komt. Ik verwacht dat
overigens niet, maar wij dienen het wel in de gaten te houden.Mevrouw Halsema vroeg of de bestaande voorzieningen dan niet voldoende
soelaas bieden. De praktijk heeft uitgewezen dat dit niet het geval is. Gelukkig
zei zij zelf tot slot, het belangrijk te vinden dat de jurisprudentie van
het hof te Arnhem wordt gecodificeerd en de norm in ieder geval wordt vastgelegd.Gevraagd is ook of nader kan worden aangegeven wat de oorzaak was van
de termijnoverschrijding in de drie zaken die in de nota naar aanleiding van
het verslag worden genoemd. In twee van die gevallen betrof het zaken waarin
hoger beroep was aangetekend tegen de verlengingsbeslissing in eerste aanleg,
waarbij de TBS met één jaar was verlengd. De TBS blijft gedurende
het voortduren van het hoger beroep in beginsel van kracht, op grond van artikel
509q van het Wetboek van Strafvordering. In deze gevallen werd het hoger beroep
echter ingetrokken en ontstond er onduidelijkheid over het aflopen van de
termijn. Het zou uitgelegd kunnen worden als een vormfout, met alle nadelige
gevolgen van dien. Inmiddels is met vertegenwoordigers van het openbaar ministerie
overleg gevoerd over deze problematiek en die wordt nu opgelost.In het derde geval was het dossier tijdelijk zoek geraakt, waardoor tijdige
verlenging is misgelopen. In deze zaak is een BOPZ-machtiging gevraagd en
verkregen.De heer Niederer heeft opgemerkt dat het openbaar ministerie zorgvuldiger
moet gaan werken. Het Kompassysteem van het openbaar ministerie zal hierbij
een rol gaan spelen, zodat de termijnen in de gaten worden gehouden. Het is
dan niet alleen de afdeling ITZ van het ministerie die let op de termijnen,
maar ook het openbaar ministerie zelf. Er vindt hierover overleg plaats en
er is duidelijk voortgang merkbaar. Daarna zal in overleg worden getreden
met de Nederlandse Vereniging van Rechtspraak.De heer Rouvoet heb ik hiermee geantwoord, dat er overleg is tussen de
afdeling ITZ en het openbaar ministerie. De bedoeling is natuurlijk om tot
een uniforme wijze van termijnbewaking te komen. Daarnaast wordt voorgesteld
om de communicatie tussen de rechterlijke macht en het openbaar ministerie
terzake van het verlengen van TBS-termijnen te verbeteren. Ik zeg dit omdat
de heer Dittrich duidelijk heeft aangegeven waarom men niet te vroeg, maar
ook weer niet te laat de vordering moet indienen. Men heeft hier maar een
maand voor en na de vordering moet er binnen een korte tijd, naar ik meen
twee maanden, worden beslist. Het is dus noodzakelijk om goede afspraken met
de rechterlijke macht te maken, opdat de zaak ook daadwerkelijk kan worden
behandeld.De heer Rouvoet heeft de situatie genoemd waarin eerst nadat een TBS-gestelde
in de maatschappij is teruggekeerd en daar de nodige onrust heeft veroorzaakt,
de officier van justitie alsnog een vordering tot verlenging indient. Hij
heeft gevraagd of dit alleen een theoretische mogelijkheid is, dan wel of
er sprake is van een reëel probleem. In alle gevallen betrof het mensen
die in de TBS-inrichting zaten, dus niet al op vrije voeten waren gesteld.
Andere gevallen zijn mij niet bekend.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Juist omdat er geen termijn in de betreffende bepaling
wordt gesteld, is het niet ondenkbaar dat iemand alweer op vrije voeten is,
terwijl verlenging gevraagd had moeten worden. Is het mogelijk dat dit verzuim
dan alsnog wordt hersteld, of is dat dan een oneigenlijk gebruik van de nu
wettelijk gegeven mogelijkheid?Minister Korthals:Het lijkt mij in de praktijk niet voor te komen, want eerst wordt het
openbaar ministerie geconfronteerd met het feit dat de termijn niet verlengd
is en dat de vordering te laat wordt ingesteld, dan zal het onmiddellijk tot
het beroep op vormverzuim moeten overgaan. Dat gebeurt dus in de situatie
dat betrokkene in de inrichting verblijft.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! Ik kan mij voorstellen, dat het een theoretische kwestie lijkt,
maar in de nieuwe wetstekst (art. 509oa, eerste en tweede lid) is een vordering
tot verlenging ook mogelijk nadat TBS door tijdsverloop is afgelopen. Dat
betekent, dat het wel degelijk mogelijk is dat een TBS'er die al enige tijd
gewoon weer vrij buiten is, alsnog weer opgepakt wordt. Daarom worden die
redelijke termijnen juist zo belangrijk.Minister Korthals:Ik kom nog op het amendement over de redelijke termijn.Het zou kunnen dat u bedoelt dat zo'n persoon bijvoorbeeld met proefverlof
is, maar dat is een heel andere situatie. Als zo iemand niet terugkomt, wordt,
naar ik meen, de termijn gewoon verlengd. Dan ontstaat die situatie dus ook
niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voor de duidelijkheid: het tweede lid van het nieuwe artikel staat gewoon
toe dat onder bijzondere omstandigheden alsnog een vordering tot verlenging
wordt ingediend als een TBS'er weer vrij op straat rondloopt. Het door de
heer Rouvoet gegeven voorbeeld kan dus wel degelijk werkelijkheid worden.Minister Korthals:Voorzitter! Het gaat hier duidelijk om de situatie dat er een vormfout
is gemaakt bij de verlenging.De heer Dittrich (D66):Mevrouw de voorzitter! Ik wil de minister op dit punt toch voorhouden,
dat volgens mij dat voorbeeld juist niet klopt. Want als iemand weer op vrije
voeten is en de termijn is verstreken, dan mag ervan worden uitgegaan dat
geoordeeld is dat die persoon niet meer gevaarlijk is. De heer Rouvoet zegt
dat onrust die door terugkeer van betrokkene in de samenleving ontstaat, reden
kan zijn om een verlenging aan te vragen. Dat kan toch helemaal niet? Dan
moet toch eerst worden gerapporteerd dat die persoon zelf niet rijp is om
in de samenleving te functioneren en een gevaar kan vormen?Minister Korthals:Als de heer Rouvoet het zo bedoelt, dan is zo iemand gewoon op vrije voeten
gesteld en zal hij om weer vastgezet te worden een misdrijf moeten begaan
op grond waarvan hij gevangenisstraf dan wel TBS krijgt opgelegd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Daar ging het mij inderdaad om. Ik wil eigenlijk weer toe naar de vraag
die ik daarover heb gesteld. Het lijkt mij dat in theorie de mogelijkheid
aanwezig is, dat wordt gezegd "wij willen alsnog verlenging vragen", niet
omdat iemand opnieuw iets heeft uitgehaald, maar omdat er maatschappelijke
onrust is ontstaan door zijn aanwezigheid. Bent u het met mij eens, dat dit
een oneigenlijk gebruik van deze regeling zou zijn?Minister Korthals:Sterker nog, ik denk dat het niet alleen maar oneigenlijk gebruik, maar
zelfs misbruik zou zijn.Voorzitter! De heer Buijs vroeg of er raakvlakken zijn tussen de problematiek
van termijnoverschrijding en andere problemen die thans in de TBS bestaan.
Voorzover ik kan nagaan, is er geen relatie te onderkennen.Hij vroeg ook of het wetsvoorstel uitsluitend codificatie is. Dat is voor
een belangrijk deel het geval, maar ook de spoedprocedure is er in opgenomen.Voorts heeft de heer Buijs de vraag gesteld waarom ik niet het advies
van de NVVR heb overgenomen om per arrondissement een halfjaarlijks overzicht
te verstrekken. Dat is gewoon een gevolg van het feit dat de techniek ons
op dit punt op het ogenblik in de steek laat. Ik zal met het openbaar ministerie
en de NVVR overleggen hoe aan deze wens het beste tegemoet kan worden gekomen.Mevrouw Duijkers heeft gevraagd om een jaarlijkse rapportage. Het gaat
hooguit om enkele gevallen en vermoedelijk zelfs om geen enkel geval. Ik denk
dat wij dat beter gewoon in de begroting kunnen meenemen. Als er echt iets
belangrijks is, zullen wij de Kamer daarover afzonderlijk informeren.Voorzitter! Nu kom ik bij het belangrijke slotstuk, te weten het amendement
van mevrouw Halsema. Zij stelt daarin, als ik het goed begrijp, voor om in
art. 509oa op te nemen dat de vordering binnen redelijke termijn moet worden
ingediend om aldus toch enige beperking te geven aan de tijdsduur waarin vorderingen
te laat kunnen worden ingediend. Ik heb niet de indruk, dat het echt iets
extra's toevoegt. Immers, wat redelijk is, zal mede afhankelijk zijn van de
omstandigheden van het concrete geval, waarbij de door de rechter bedoelde
belangenafweging ook een rol zal spelen. Maar ik heb ook geen overwegende
bezwaren tegen het amendement. Ik heb van verschillende leden van deze Kamer
gehoord dat zij het toch prettig zouden vinden als er een zekere concretisering
wordt aangebracht. Ik vind het daarom ook wel een redelijk amendement, waardoor
binnen een redelijke termijn de vordering kan worden ingezien. Ik kan niet
anders zeggen dan dat ik weinig bezwaren zie tegen dit amendement. Positiever
kan ik het niet formuleren.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Wij zullen op een later tijdstip stemmen over het wetsvoorstel en het
ingediende amendement.Sluiting 18.35 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-4300-4305.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl