Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2008 (31200 VI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 1697-1739

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

17-12-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 23, pagina 1697-1739

14-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31200-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 31 oktober 2007 over de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (29538)Pagina 1641-1644
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2008 (31200 VI)Pagina 1697-1739
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 8 november 2007 over het Transitieakkoord farmaceutische zorg omtrent de toekomstige ordening van de geneesmiddelenzorg (29477)Pagina 1646-1646
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2008 (31200 XVI)Pagina 1646-1666
Regeling van werkzaamheden (woensdag 14 november 2007)Pagina 1666-1669
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 7 november 2007 over de overheveling van de geneeskundige geestelijke gezondheidszorg naar de Zorgverzekeringswet (29689)Pagina 1644-1645
Presentie en opening (woensdag 14 november 2007)Pagina 1641-1641
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 1 november 2007 over vreemdelingen- en asielzaken (19637)Pagina 1696-1697
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 14 november 2007)Pagina 1739-1739
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het jaar 2008 (31200 XVI)Pagina 1669-1696

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 207 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar
2008 (31200 VI).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer De Wit (SP):Voorzitter. De afgelopen jaren werd ons land regelmatig geconfronteerd
met strafrechtszaken waarin het vonnis van de rechter publiekelijk ter discussie
werd gesteld en waarin in enkele gevallen sprake bleek van een rechterlijke
dwaling. De meest bekende zaken zijn: de Puttense moordzaak, de Schiedammer
parkmoord en natuurlijk de zaak van Lucia de B. Velen rekenen de Deventer
moordzaak ook tot dit rijtje, maar daarvoor loopt op dit moment opnieuw een
herzieningsverzoek. Emeritus hoogleraar rechtspsychologie Crombach schat dat
in ons land inmiddels zo'n tien rechterlijke dwalingen per jaar voorkomen.
De meest spraakmakende zaak tot nu toe is de Schiedammer parkmoord. Het door
het Openbaar Ministerie in deze zaak ingestelde onderzoek naar de gang van
zaken, het onderzoek van de commissie-Posthumus, bracht aan het licht dat
van hoog tot laag, door de politiek en door het Openbaar Ministerie, voor
onmogelijk gehouden, ernstige fouten zijn gemaakt. De uitkomsten van dat onderzoek
waren voor de Tweede Kamer aanleiding om een aantal maatregelen te treffen
die herhaling van dit drama zouden moeten voorkomen. Ik noem het organiseren
van tegenspraak binnen de onderzoekende politie en het opnemen van verhoren
van minderjarige kinderen. Dit zijn in essentie maatregelen die behoren tot
het abc van de rechtspleging in een beschaafd land.Vervolgens barstte de discussie los over "vele andere rechterlijke
dwalingen". Mede op aandringen van de Tweede Kamer werd daarna door het
Openbaar Ministerie de commissie-Posthumus II ingesteld, waar vergelijkbare
zaken konden worden aangemeld. De commissie-Posthumus II bekijkt deze zaken
en kan advies uitbrengen aan de Hoge Raad om een herzieningsprocedure te starten.
De eerste zaak waarin deze commissie inmiddels heeft geadviseerd, is de reeds
genoemde zaak van Lucia de B. Het was meteen raak, want de commissie adviseerde
de hoogste rechter om over te gaan tot herziening op een onderdeel van de
uitspraak.De gang van zaken heeft naar mijn mening iets vreemds. Wij hebben de rechterlijke
macht. Je kunt in strafzaken tot in drie instanties procederen en toch is
een commissie van buiten de rechterlijke macht nodig om bloot te leggen dat
fouten zijn gemaakt die hersteld moeten worden. Vanouds hebben wij daarvoor
binnen ons rechtssysteem toch het rechtsmiddel van herziening. Dat kan echter
alleen gebruikt worden als sprake is van een novum, van nieuwe feiten die,
waren zij eerder de rechter bekend geweest, tot een ander oordeel hadden moeten
leiden. Het probleem is dat het begrip novum in de rechtspraak beperkt wordt
uitgelegd. Kortheidshalve verwijs ik naar de Puttense moordzaak. In de zaak
van Lucia de B. zou het novum op enigszins vergelijkbare manier gezien moeten
worden als het gevolg van de verschillen van opvatting van de deskundigen.
Overigens moeten wij afwachten of het advies van de commissie over deze zaak
aan de Hoge Raad zal leiden tot een herzieningsprocedure.Een ander punt van kritiek betreft de eisen die door de Hoge Raad voor
het instellen van een herzieningsprocedure worden gesteld: een novum blijft
beperkt tot nieuwe feiten. Het kan niet kan gaan over het rechterlijk oordeel
zelf. De rechter blijft ook bij een novum buiten schot. Dat bleef hij ook
bij de onderzoeken van de commissie-Posthumus I en II. Bij de Schiedammer
parkmoord en ook bij de zaak van Lucia de B. is dat goed te zien. De nadruk
ligt op fouten van de politie en het Openbaar Ministerie. Het rechterlijk
oordeel mag niet worden bekritiseerd.Ook de mogelijkheden van de commissie-Posthumus II zijn daarom beperkt.
Slechts zaken die niet ouder zijn dan een jaar kunnen worden voorgelegd en
bovendien moeten dat zaken zijn waarin de politie met gewetensnood of wetenschappers
twijfel hebben weten te zaaien omtrent de afloop van de zaak. Ten slotte is
hier slechts sprake van een tijdelijke commissie: eind 2007 moet het daarmee
afgelopen zijn.Het voorgaande roept de vraag op hoe het wel moet. De Hoge Raad en het
College van procureurs-generaal erkennen het probleem en zij lijken de oplossing
te zoeken in verruiming van het begrip novum. Een aantal geleerden in ons
land zoals Crombach, Van Koppen, Israels en Wagenaar bepleiten een permanente
oplossing in de vorm van een onafhankelijke toetsingscommissie naar het voorbeeld
van de Engelse criminal cases review commission.De SP-fractie deelt hun mening. Ook zij vindt dat er een dergelijke onafhankelijke
commissie moet komen. De redenering daarbij is de volgende: het systeem heeft
gefaald, het heeft ernstige fouten niet kunnen voorkomen en dan moet de buitenwacht
hulp organiseren. Tot voor kort was dit vloeken in de kerk, omdat immers de
onafhankelijkheid van de rechter in het geding is. Daartegenover kan worden
gesteld dat het zelfreinigend vermogen van de rechter onvoldoende is gebleken
om de rechterlijke dwalingen te voorkomen. De SP bepleit daarom een onafhankelijke
raad voor de rechtszekerheid, in te richten naar het voorbeeld van de Onderzoeksraad
voor veiligheid: een raad dus waarvan de leden bij koninklijk besluit worden
benoemd en ook weer kunnen worden ontslagen; leden met deskundigheid op velerlei
terrein en niet per se allemaal juristen. Bij die raad kunnen dan zaken worden
aangemeld die afgehandeld zijn, maar waarin gerede twijfel
bestaat omtrent de juistheid van de afloop. Er is een ruime toegang, niet
beperkt tot politiefunctionarissen of wetenschappers; ook de burger zelf moet
kunnen klagen. Deze raad onderzoekt de klacht en wanneer daartoe aanleiding
bestaat, brengt hij advies uit aan de Hoge Raad over een mogelijke herziening.
De raad is daarbij niet beperkt tot de feitelijkheden, maar betrekt in zijn
advies nadrukkelijk de werkwijze en het oordeel van de rechter. Instelling
van een dergelijke raad zou de onvrede kunnen wegnemen die in de samenleving
leeft over ons rechtssysteem. Het biedt met name de burger de gelegenheid
om zijn onvrede ten langen leste in de volle breedte te laten toetsen. Het
zal een belangrijke bijdrage zijn aan de uiteindelijke acceptatie van het
rechterlijk oordeel. Graag hoor ik de visie van de minister op dit onderwerp.Vervolgens wil ik het hebben over de kwaliteit van de rechterlijke uitspraken.
Dat doe ik, wetende dat er wordt gewerkt aan een betere motivering van vonnissen,
PROMIS, dat er binnen de rechterlijke instanties meer wordt meegelezen door
andere rechters, dat er meer zaken in meervoudige kamers zullen worden behandeld
en dat wij de rechtsmiddelen van hoger beroep en cassatie kennen. Desondanks
blijft de vraag in hoeverre een rechter wordt gecontroleerd op zijn uitspraken,
of er iemand is die hem aanspreekt wanneer hij fouten maakt en of daaraan
consequenties worden verbonden. Ik denk hierbij aan een recente uitspraak
van het hof over kwakzalverij. De SP bepleit daarom dat binnen de gerechten
een commissie tot stand komt die periodiek de kwaliteit van de rechterlijke
uitspraken toetst. De SP bepleit verder dat er specialismen komen in de gerechten
en dat kritisch wordt gekeken naar het rouleersysteem, omdat dat juist haaks
staat op het ontstaan van specialismen. Ook op dit punt hoor ik graag het
oordeel van de minister.De SP-fractie heeft grote bezwaren tegen de bezuinigingen op de gefinancierde
rechtsbijstand. De rechtsstaat is geen handelswaar. Het marchanderen met grondrechtelijke
en verdragsrechtelijke verplichtingen is onaanvaardbaar. De aangekondigde
bezuiniging op de gefinancierde rechtsbijstand is ondoordacht, onverstandig
en ongewenst. De bezuinigingen zijn zonder verder achterliggende gedachten
taakstellend opgelegd. Het is schokkend te moeten vaststellen dat de regering
geen onderzoek heeft gedaan naar de gevolgen van de aangekondigde bezuinigingen
voor de toegang tot de rechter. Om ons gerust te stellen stelt de regering
dat er naar verwachting geen substantiële nadelige effecten zullen zijn
voor de toegang tot het recht en voor de aanbodzijde. De SP-fractie voorziet
wel degelijk nadelige gevolgen voor de rechtzoekende en voor de advocaat.
Zij heeft in samenwerking met de Vereniging Sociale Advocatuur Nederland een
enquête uitgevoerd over de voorgenomen bezuinigingen op de rechtsbijstand.
De uitkomsten zijn verontrustend: de toekomst van de sociale advocatuur staat
op het spel. Een meerderheid van de advocaten overweegt te stoppen of minder
tijd te steken in de gefinancierde rechtsbijstand, als de kabinetsplannen
voor het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand doorgaan.De staatssecretaris heeft voor 2008 een bezuiniging van 25 mln. aangekondigd
en heeft daarvoor een aantal besparingen bij elkaar geharkt. De SP-fractie
heeft geen bezwaar tegen een aantal efficiencymaatregelen, maar wel tegen
de aanpassing van het financieel belang, tegen de aanscherping van het uitvoeringsbeleid
voor bewerkelijke zaken en vooral tegen het bevriezen van de indexering van
de advocatentarieven. Op dit punt heb ik tezamen met mevrouw Azough van GroenLinks
een amendement ingediend.De SP-fractie heeft ook grote bedenkingen tegen de voor 2009 en volgende
jaren bedachte bezuinigingen. Het verder uitkleden van het stelsel via particuliere
verzekeringen is een heilloze weg. De SP wil vooral de kwaliteit in de rechtshulp
handhaven, ook voor mensen die hun advocaat niet zelf kunnen betalen. De vraag
is of de staatssecretaris de oproep honoreert van de Orde van Advocaten en
van de raden voor rechtsbijstand om de voorgenomen beleidsdoorlichting ketenbreed
te laten zijn, zowel wat betreft de onderzoeksopdracht als wat betreft de
samenstelling van de commissie die dit moet doen.Mijn laatste vier vragen moet ik helaas kort formuleren. De minister heeft
in zijn toespraak in het kader van de JBZ-raad over een Europees strafrecht
gezegd dat er gestreefd moet worden naar een gezamenlijke, Europese identiteit.
Kan de minister uitleggen hoe dit zich verhoudt tot eerdere uitspraken van
de Kamer en van zijn voorganger? Wat is de Europese identiteit? Is een Europees
strafwetboek wel wenselijk?Wanneer kan de Kamer nu eindelijk de aanpak van de fraude tegemoet zien?
Op dit terrein is veel aan de hand.De SP-fractie heeft bepleit dat de vaste commissie zich zal gaan toeleggen
op een kritische beschouwing van het auteursrecht. Gelet op de digitale ontwikkelingen
moet de vraag beantwoord worden of het auteursrecht nog wel in de huidige
vorm gehandhaafd kan worden.Hoe staat het met het nationaal instituut voor de rechten van de mens?
De SP-fractie wacht al een jaar op verdere stappen. Volgens ons kunnen die
onmiddellijk worden genomen.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Veiligheid staat terecht hoog op de politieke agenda. De kabinetsplannen
zijn redelijk ambitieus: 25% minder criminaliteit ten opzichte van
2002 en een daling van de recidivecijfers met 10%. Uit het project
Veiligheid begint bij Voorkomen blijkt echter dat de resultaten wat betreft
het verminderen van de recidive redelijk teleurstellend zijn. Van de volwassen
ex-gedetineerden pleegt op dit moment zeven op de tien binnen zes jaar weer
een delict. Dit cijfer is natuurlijk veel te hoog. Ik kan het echter wel verklaren.
Mensen komen uit de gevangenis zonder enig perspectief, zonder werk en zonder
huis. De tijd in detentie is vaak voornamelijk zinloos doorgebracht. Daar
moet iets aan gedaan worden.De roep om hardere straffen en sobere gevangenissen vond de afgelopen
jaren weerklank bij het toenmalige kabinet. Ik zie bij het huidige kabinet
daarin geen trendbreuk. Het aantal gevangenen per 100.000 inwoners is sinds
1985 verviervoudigd. Dit wijkt duidelijk af van de situatie in de ons omringende
landen, zonder dat het naar mijn inschatting een positieve impact heeft gehad
op de veiligheid van de maatschappij. Vaker en langer straffen, cellen bijbouwen
en meer gevangenen op een cel stoppen zijn niet de oplossingen om herhaling
van delicten tegen te gaan. De problemen moeten aangepakt worden daar waar
ze goed aan te pakken zijn. Dit is zeker ook in de gevangenissen. Er moet
vooral gezorgd worden voor een goede nazorg en een soepele
terugkeer in de gemeenschap. Dit heeft niets te maken met het vertroetelen
van mensen die in de fout zijn gegaan, maar alles met het vergroten van de
veiligheid in de samenleving.Dit kabinet denkt in 2008 25 mln. te kunnen bezuinigen door cellen te
bouwen voor meerdere gevangenen. Vroeger was het opsluiten van twee gevangenen
op een cel een noodgreep omdat er te weinig cellen waren. Nu is het plotseling
onderdeel van de normale bedrijfsvoering geworden. Ik vraag de staatssecretaris
wat er zo positief is aan het twee-op-eencelidee, behalve de kostenbesparing
die het oplevert? Wat wil zij ermee bereiken? Is er ooit onderzoek gedaan
naar de effecten op recidive? Leidt het delen van een cel tot een sociaal
vaardig persoon die zich wel kan redden in de samenleving? Dit lijkt mij onwaarschijnlijk.
Is de staatssecretaris bereid om dit te onderzoeken? Overigens hebben wij
een amendement ingediend om deze bezuinigingsoperatie terug te draaien.Mijn fractie heeft in Duitsland een blik mogen werpen op de manier waarop
gevangenissen daar draaien. Een gevangenis in Noordrijn-Westfalen zorgt voor
uitstekend werk voor gedetineerden. Werken in detentie levert natuurlijk een
zinnige dagbesteding op, alsmede goede vaardigheden die na vrijlating nog
wel eens nuttig zouden kunnen zijn. Vanuit de gevangenis werd een complete,
winstgevende drukkerij gerund. In Nederland kost arbeid in detentie geld en
wordt het maar beperkt aangeboden. Ik denk dat het anders kan en dat het anders
moet. Ik vraag de staatssecretaris of zij een onderzoek wil doen naar de mogelijkheden
om in de Nederlandse gevangenissen werkbedrijven op te zetten. Gedetineerden
moeten er meer kunnen verdienen dan de huidige € 0,64 per uur. Op
vrijwillige basis zouden zij om te beginnen 20 uur per week moeten kunnen
werken. Daar zijn geen lange onderzoeken of pilots voor nodig. Ik zou graag
zien dat het de bewindslieden bekijken waarom het in Duitsland wél
kan en er dat zij vervolgens zo snel mogelijk mee aan de slag gaan. Het inkomen
dat gevangenen hiermee verwerven zou ik graag zinnig besteed zien, bijvoorbeeld
aan schadevergoeding aan slachtoffers en aan het afbetalen van boetes, maar
ook aan de mogelijkheid om na vrijlating een nieuw identiteitsbewijs te kunnen
betalen en de eerste huur en borg voor een huis. Een gedetineerde die na vrijlating
zonder geld op straat komt te staan met schulden en onbetaalde boetes, heeft
niet de ideale ingrediënten om op het rechte pad te blijven.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ook ik ben naar een gevangenis in Duitsland geweest, in Niedersachsen.
Ik heb daar doorgevraagd naar de financiering van het werkbedrijf aldaar.
Men heeft daar de helft van het aantal bewakers ten opzichte van Nederland.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik ken deze situatie niet. Ik vraag de staatssecretaris, te onderzoeken
wat de mogelijkheden zijn om die gedetineerden niet grotendeels in cellen
op te sluiten, maar ze gewoon aan het werk te zetten, en om daar een zinnige
beloning tegenover te zetten. Waar u op doelt, moet worden meegenomen.De heer Van Haersma Buma (CDA):U kunt zich dus voorstellen dat dit systeem wordt bekostigd door het aantal
personeelsleden te halveren.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik zie geen enkel heil in de manier, waarop wij nu de gevangenissen hebben
ingericht. Daar wordt niet meer geboden dan verveling, terwijl ons systeem
ook uitgaat van resocialisatie. Dat zijn de elementen die ik in een onderzoek
meegenomen zou willen zien.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik begrijp niet dat het goedkoper wordt door de gedetineerden veel meer
te gaan betalen, en om dat geld vervolgens rond te pompen naar het betalen
van boetes en andere zaken. Wat is de zin daarvan? Wat krijgt iedere gevangene
extra van u?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik ben niet voor het rondpompen van geld. Ik zeg ook niet dat een gedetineerde
dat geld in zijn handen moet hebben. Wel zie ik dat wij op het moment een
systeem hebben waarin mensen amper iets uitbetaald krijgen. Als ze ex-gedetineerde
worden, lopen ze nog steeds rond met torenhoge boetes en hebben ze geen mogelijkheden
om een borg neer te leggen voor een huis. Wij helpen mensen dus van de regen
in de drup. Dit werkt niet. Ik kom hier met een begin van een oplossing; ik
hoop dat u dat ook doet.De heer De Roon (PVV):Ik ben gefascineerd door het idee dat u de gedetineerden aan het werk
wilt zetten. Ik onderschrijf dat idee van harte. Bent u het met mij eens dat
het een heel goede zaak zou zijn als dat voor de samenleving zichtbaar wordt,
dus als wij die gedetineerden in de publieke ruimte aan het werk zetten om
de openbare voorzieningen in goede conditie te houden, die zij hebben afgebroken
en gesloopt?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik kan mij allerlei vormen van zinnig werk voorstellen. Ik ben er niet
voor om gedetineerden te laten marcheren met kettingen aan de benen, zoals
in de VS. Maar als een gedetineerde kan worden ingezet om het groen te onderhouden,
heb ik daar niets op tegen. Ik pleit voor zinnig werk tegen een redelijke
vergoeding, die kan worden gebruikt voor het storten van een borg voor een
huis.De heer De Roon (PVV):Maar het idee dat de gedetineerden die buiten worden ingezet als zodanig
herkenbaar zijn, zodat de burger weet dat daar boeven aan de gang zijn om
boete te doen en de schade aan de samenleving te herstellen, onderschrijft
u dat ook?Mevrouw Van Velzen (SP):In ons systeem zit hem de vergelding in het ontnemen van vrijheid. Een
gevangene zit in de gevangenis omdat hij iets heeft misdaan, en een verdere
markering die u voorstelt, zie ik niet helemaal voor mij, maar het klinkt
niet prettig.De SP-fractie heeft de indruk dat de medewerkers maatschappelijke dienst,
zich op dit moment moeten bekommeren om een veel te grote hoeveelheid cliënten.
Wij vinden het veel efficiënter wanneer de reclassering, met al haar
kennis, professionaliteit en ervaring, al in de gevangenissen start met training,
begeleiding en voorbereiding op de terugkeer in de maatschappij. Deze aanpak
zou buiten stevig moeten worden doorgezet, bij voorkeur door
dezelfde medewerker. De reclassering zou naar ons idee het allerbeste de gehele
begeleiding gedurende het hele traject op zich kunnen nemen, dus in de gevangenis,
tijdens de detentie en bij nazorg.In een amendement dat wij samen met de VVD hebben ingediend, regelen wij
dat de reclassering extra middelen krijgt voor de groeiende hoeveelheid werk.
Reclasseringswerkers moeten op dit moment productie draaien, producten leveren
en productietikken maken. De reclassering mag op dit moment vooral heel veel
dingen niet, die zij wel als zeer nuttig beoordeelt. Iemand ophalen bij de
gevangenispoort, omdat de vrees bestaat dat die persoon het niet gaat redden
op straat zonder ID-kaart, past niet in het systeem. Steeds vaker lukt het
reclasseringswerkers niet meer, hun beroep naar eer en geweten uit te oefenen.
Wij zouden hen meer moeten vertrouwen op hun deskundigheid en professionaliteit.
Daarom vraag ik de staatssecretaris om het creëren van een experimenteerruimte.
In één arrondissement zou men gedurende een bepaalde periode
moeten kunnen uitproberen hoe het werkt indien de professional weer de ruimte
krijgt. De helft van het reclasseringsbudget zou dan ter vrije besteding mogen
worden aangewend om de werkers daar meer ruimte te geven, uiteraard omkleed
met enig onderzoek. De reclassering is dolenthousiast. Kan de staatssecretaris
op dit punt een toezegging doen?Verder pleit de SP-fractie ervoor goede initiatieven te blijven subsidiëren.
Als voorbeeld noem ik Zorgconcept dat onderdeel is van Toekomst in Balans.
Het screent gedetineerde vrouwen en biedt scholing en arbeid na vrijlating
aan. Het gaat om een dikke € 300.000 per jaar. Dat moet toch kunnen.
Kan de staatssecretaris een toezegging doen?De SP-fractie bedankt de minister voor de brief over de overdracht van
de tenuitvoerlegging van buitenlandse vonnissen. Daarover zal binnenkort vast
nog wel een debat gevoerd worden. Ik vraag echter toch speciale aandacht voor
de situatie van Roel Goosen. Hij zit in Zambia waar hij ter dood was veroordeeld;
inmiddels is zijn straf omgezet in een levenslange gevangenisstraf. Ik vraag
de minister om in samenspraak met Buitenlandse Zaken een uiterste inspanning
te doen om het verdrag met Zambia snel te ondertekenen; ik hoor in de wandelgangen
dat de teksten al klaar liggen. Kan hij toezeggen dat erop wordt ingezet dat
in dit geval een exequaturprocedure wordt gevolgd? Verder hoop ik dat de minister
in samenspraak met Buitenlandse Zaken wil spreken met de Indonesische overheid
over de ter dood veroordeelde heer Nicolaas teneinde het zwaard van Damocles
boven diens hoofd weg te laten halen en hem als het even kan naar Nederland
te krijgen.De SP-fractie constateert dat er geen duidelijk beleid is voor rechtsbijstand
aan Nederlandse gedetineerden in het buitenland. De een krijgt wel een financiële
bijdrage voor rechtsbijstand en de ander niet. Wij vinden dat niet wenselijk.
Is de minister bereid een duidelijke richtlijn op te stellen?Er bestaan schrijnende situaties door het ontbreken van rechtsbijstand
bij internationale kinderontvoeringen. Een Nederlandse ouder die in het buitenland
procedeert voor het afdwingen van een omgangsregeling of een buitensporige
alimentatieclaim aanvecht, is vaak kansloos. De SP-fractie vraagt de minister
te onderzoeken hoe deze mensen een deel van hun kosten voor rechtsbijstand
vergoed kunnen krijgen.De heer Teeven (VVD):Het punt over de kinderontvoering spreekt de VVD wel aan, maar het punt
over Nederlanders in buitenlandse gevangenissen wat minder. Ik hoor u niet
spreken over Nederlandse slachtoffers van criminaliteit in het buitenland
en hun nabestaanden, als bijvoorbeeld een Nederlander in het buitenland wordt
vermoord. U vraagt heel veel aandacht van het kabinet voor verdachten die
in het buitenland gevangen zitten. Hoe denkt de SP-fractie erover om nou eens
wat meer geld vrij te maken voor bijstand aan Nederlandse slachtoffers van
criminaliteit in het buitenland?Mevrouw Van Velzen (SP):Ik vraag niet om extra aandacht voor verdachten, maar voor mensen die
veroordeeld zijn en in erbarmelijke situaties zitten; mensen die in het buitenland
gevangen zitten en wie een doodstraf boven het hoofd hangt. Ik wil daar niet
laatdunkend over doen; ik neem aan dat de heer Teeven dat zo niet bedoelde.Ik heb gesproken over slachtoffers in Nederland en over hoe gedetineerden
geld bij elkaar kunnen krijgen om dat toch aan slachtoffers te kunnen geven
conform een gerechtelijk vonnis; op dit moment is dat een problematisch punt.
Ik denk dat wij het ook maar eens moeten hebben over slachtoffers in het buitenland.
Het systeem van procederen in het buitenland is zowel voor gedetineerden als
voor slachtoffers bijzonder lastig. Ik ben benieuwd of de VVD-fractie voorstellen
heeft op dit punt.De heer Teeven (VVD):Wij hebben voorstellen, maar als het gaat om diplomatieke bijstand van
Nederland begrijp ik uw uitleg in ieder geval zo dat de inzet van de SP-fractie
zich eveneens uitstrekt tot slachtoffers.Mevrouw Van Velzen (SP):Uiteraard heeft de SP-fractie het dan over diplomatieke bijstand. In dat
geval heb ik uw vraag verkeerd begrepen. Ik dacht dat u het had over rechtsbijstand;
dat is toch een andere zaak. Er mag echter geen onduidelijkheid over bestaan
dat wij ons inzetten voor diplomatieke bijstand.De heer Van Haersma Buma (CDA):Voorzitter. Het kabinet heeft bij zijn aantreden een ambitieuze doelstelling
op het terrein van veiligheid geformuleerd: 25% minder criminaliteit
in 2010 ten opzichte van 2002. Dat is een belofte die verwachtingen wekt.
De afgelopen week heeft de minister het plan "Veiligheid begint bij voorkomen"
naar de Kamer gestuurd. Dat plan zullen wij apart bespreken, maar duidelijk
is wel dat deze bewindslieden met daadkracht bezig zijn om de doelstelling
van 25% minder criminaliteit aan het eind van deze kabinetsperiode,
te bereiken. Dat spreekt ons aan.Op dit moment bewegen de veiligheidscijfers zich al enkele jaren in de
goede richting. De criminaliteit en de onveiligheidsgevoelens dalen, het ophelderingspercentage
stijgt. Dat geeft hoop. Tegelijkertijd moeten wij erkennen dat de criminaliteit
in Europees perspectief nog steeds te hoog is. De justitiële keten staat
onder grote druk. Tegenover de kwantitatieve uitdaging staat immers een grote
kwalitatieve uitdaging. Ik noem het programma Versterking opsporing en vervolging
dat na het rapport over de Schiedammer parkmoord is gestart.Recidive is een belangrijk punt. De recidive onder justitiabelen is nog
te hoog. Er is wat dat betreft nog een wereld te winnen. De vraag is welke
rol de reclassering daarbij moet hebben. Het blijkt niet zo dat een gedetineerde
niet meer terugvalt bij voldoende zorg, behandeling en nazorg. Daarom willen
wij dat gedetineerden ook zelf werken aan verbetering van hun gedrag en dat
zij vrijheden verdienen. Het wetsvoorstel Voorwaardelijke invrijheidstelling
biedt daarvoor zeer goede aanknopingspunten.De veiligheidshuizen die de afgelopen jaren zijn opgezet, werpen hun vruchten
af, ook op het terrein van de recidive. In Tilburg is het recidivecijfer sinds
2002 met 49% teruggebracht. Steeds vaker sluiten zorginstellingen zich
bij de veiligheidshuizen aan. Ex-gedetineerden met psychiatrische problemen
moeten soms onder toezicht blijven. Nu de veiligheidshuizen van de grond komen,
vraagt mijn fractie aandacht voor de inbedding van de rest van de keten. Dat
is ook van belang voor de nazorg.De aandacht voor en het belang van slachtofferhulp zijn de afgelopen jaren
alleen maar toegenomen. Dat wordt nog beter wanneer eindelijk het wetsvoorstel
Positie slachtoffers in het strafproces door de Kamer wordt behandeld. Mijn
fractie is wel verbaasd over de bezuiniging op de bijdrage aan de stichting
Slachtofferhulp. Wij steunen het amendement van de ChristenUnie om die bezuiniging
voor 2008 ongedaan te maken. Wij vragen de minister om voor de jaren daarna
aan te geven wat de oplopende bezuiniging betekent voor de taken van de stichting
Slachtofferhulp.De heer Teeven (VVD):Mijn fractie steunt het amendement van de ChristenUnie op dit punt ook.
Het zal u echter ook bekend zijn dat de stichting Slachtofferhulp tot voor
kort altijd op de politiebureaus was gevestigd. De medewerkers zaten dus vlak
bij de plek waar de aangifte werd gedaan. In veel politieregio's kan deze
stichting nu niet meer op de politiebureaus terecht. Bent u ervoor dat de
politie slachtofferhulp in staat stelt om haar werk op de politiebureaus te
blijven doen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik aarzel om mij hierover uit te spreken. Ik weet onvoldoende wat de politieregio's
op dit vlak doen. Wij hebben het nu over de begroting van Justitie. In dat
kader heb ik een bezuiniging genoemd waarvan wij ons afvragen of die op de
korte termijn wel verstandig is. Tevens vragen wij hoe deze bezuiniging op
de langere termijn moet worden ingevuld. Ik begrijp uw zorg, maar ik zou meer
kennis van zaken moeten hebben om mij hier nu over uit te kunnen laten. Ik
kan mij voorstellen dat dit aan de orde komt in het overleg over de politie.De heer Teeven (VVD):Bent u het met mij eens dat slachtofferhulp moet worden verleend zo dicht
mogelijk bij plaats waar de aangifte wordt gedaan?De heer Van Haersma Buma (CDA):Dat ben ik op zich zeer met u eens. Ik weet niet welke overwegingen bij
de politieregio's een rol hebben gespeeld. Het is mij te risicovol om daar
nu over te speculeren. Wij kunnen veel beter volgende week over spreken tijdens
het wetgevingsoverleg over de politie.Mijn fractie is zeer ingenomen met de tekst in het regeerakkoord over
het drugsbeleid. Een belangrijk probleem blijven de growshops. Deze shops
worden steeds meer de spil in de illegale teelt van hennep in plaats van lifestylewinkels
zoals ze soms nog wel eens worden genoemd. Mijn collega Joldersma heeft eerder
deze zomer een verbod op growshops bepleit. De meest voor de hand liggende
optie daarbij zou zijn om artikel 10a van de Opiumwet zo uit te breiden dat
ook voorbereidende handelingen voor de verkoop en het bereiden van cannabis
strafbaar worden. Is de minister bereid om te onderzoeken of bij voorkeur
op deze weg kan worden overgegaan tot de veel effectievere sluiting, liefst
in heel Nederland, van dingen die nog steeds growshops heten, maar eigenlijk
gewoon criminele voorportalen zijn?De criminaliteit tegen het bedrijfsleven is een plaag. Wij zagen net dat
de overvallen op winkels toenemen. Gelukkig werken overheid en bedrijfsleven
nauw samen bij de aanpak ervan. Dankzij het amendement-Ten Hoopen dat is ingediend
op de EZ-begroting is nu 12 mln. extra beschikbaar om met name kleine bedrijven
beter te beschermen tegen criminaliteit. Zelf heb ik eerder aandacht gevraagd
voor de aanpak van het probleem van spooknota's die bedrijven krijgen. Dat
is een heel groot probleem. Het is de zogenaamde acquisitiefraude. Ik heb
de minister dit voorjaar gevraagd of hij bereid is om ook dit jaar weer het
steunpunt ter zake met € 100.000 te steunen. Is hij daartoe bereid?In de begroting wordt nadrukkelijk ingezet op de aanpak van zware criminaliteit
en fraude. Bij de algemene politieke beschouwingen heeft de coalitie aan de
extra investeringen die al waren voorzien, via de motie-Van Geel 15 mln. aan
de begroting toegevoegd.In het regeerakkoord staat de zin dat wetgeving rond pluk-ze zal worden
geïnitieerd. Criminelen moet je treffen in hun portemonnee. Zelf heb
ik vorig jaar met collega Weekers een initiatiefwetsvoorstel gepresenteerd
om de pluk-zemaatregel te vereenvoudigen. De voortzetting van het initiatief
heb ik aangehouden tot het kabinet met een eigen wetsvoorstel zou komen. Dan
kan het wellicht worden samengevoegd. Mijn fractie wil dan nu wel boter bij
de vis. Wanneer komt dat wetsvoorstel van het kabinet? Kan de minister al
een tipje van de sluier oplichten en aangeven in welke richting dat zou moeten
gaan, opdat de indieners kunnen beoordelen of hun wetsvoorstel daarin past
of apart voortgezet moet worden?Ik heb onder het vorige kabinet voorgesteld om het als bijkomende straf
mogelijk te maken, criminelen te verbieden rechtshandelingen te plegen zonder
voorafgaande toestemming van bijvoorbeeld het OM. Ik noemde dat toen een strafrechtelijke
ondercuratelestelling. Ik heb toen wel een welwillende houding ontvangen van
het toenmalige kabinet, maar nog geen wettelijke uitwerking gezien. Ik ben
erg benieuwd of de minister daarmee nog verder wil gaan.Dan het bredere probleem van de verwevenheid van de onderwereld en de
bovenwereld. Onlangs vond in Utrecht een congres plaats over witwassen. Uit
eerder onderzoek is gebleken dat in Nederland mogelijk per jaar 20 mld. wordt
witgewassen. Regelmatig horen wij over de illegale praktijken in de vastgoedsector.
Vanochtend nog op het Radio 1 journaal. Iets waarover wellicht een spoeddebat
moet worden gehouden, maar ik wil het onderwerp ook bij de behandeling van
deze begroting naar voren brengen. Gemeenten bijvoorbeeld zitten met hun handen
in het haar. Op het oog normale bedrijven zoals belwinkels, internetcafés
en growshops, zijn in werkelijkheid voorportalen van de georganiseerde criminaliteit. In alle grote processen tegen kopstukken van de georganiseerde
misdaad blijkt dat ergens de bovenwereld de onderwereld heeft gefaciliteerd.
Wat dat betreft vermoeden wij heel veel, maar weten wij heel weinig. Vorig
jaar bijvoorbeeld spraken vier hoogleraren in grote bewoordingen hun bezorgdheid
uit over de verwevenheid tussen de onderwereld en de bovenwereld. Later namen
zij die woorden weer gedeeltelijk terug. De Kamer heeft toen gezegd dat zij
deze mensen eens zelf zouden moeten horen. Ik weet niet precies waarom, maar
dat is nooit gebeurd. Waarom zouden wij dat niet alsnog doen? De Kamer moet
zichzelf een oordeel vormen over de situatie. Mijn fractievoorzitter heeft
daar dit weekend tijdens het CDA-congres over gesproken. Ik vind dat de Kamer
daarmee verder zou moeten gaan. De fractievoorzitter heeft dit weekend gezegd
dat bekeken moet worden of het middel van de parlementaire enquête kan
worden ingezet. Gehoord de voorlopige reacties die ik in de media heb opgevangen,
realiseer ik mij dat over het kiezen van het middel het nodige debat kan ontstaan.
Het lijkt mij het verstandigst – ik zal daar later in de procedurevergadering
een voorstel voor doen – dat wij in ieder geval de sleutelfiguren gaan
horen. Wij hebben willen spreken met die vier hoogleraren. Wij hebben professor
Unger in Utrecht, die gesproken heeft over 20 mld. Zo zijn er meer mensen
die de Kamer zelf zou moeten horen. Dat moet niet de hele tijd gebeuren via
het middel van de schriftelijke vragen of het spoeddebat, dat moet de Kamer
zelf doen.Ik vind het van belang dat wij het vele onderzoek dat er is, eens samenbundelen
en bekijken of wij daar ons voordeel mee kunnen doen. Ik zal de voorstellen
daartoe graag doen.De heer Van der Staaij (SGP):Het lijkt mij een prima idee om ons als Kamer intensiever met dit onderwerp
bezig te houden. Of dit een enquête moet worden, kan later worden beoordeeld.
Laten wij eerst eens bekijken wat er al beschikbaar is. Hierover gaat mijn
vraag. Ik hoorde de heer Van Haersma Buma in zijn betoog eerst zeggen dat
wij hierover heel weinig weten. Vervolgens zei hij: laten wij degenen horen
die daarnaar al het nodige onderzoek hebben gedaan. Doemt niet eigenlijk het
beeld op dat wij in allerlei misschien wat verbrokkelde onderzoeken al heel
wat weten? Dan is het ook zaak om dit te bundelen en te bekijken welke beleidsconsequenties
wij daaraan verbinden.De heer Van Haersma Buma (CDA):De heer Van der Staaij heeft een heel terecht punt. Laat ik zeggen hoe
ik dit als Kamerlid zie. Ik realiseer mij dat er heel veel onderzoek is. Ik
realiseer mij ook dat er heel veel vragen zijn. Ik vind het van belang dat
wij als Kamer zelf op een gegeven moment de bestaande onderzoeken bij elkaar
nemen en bekijken wat daarvan de conclusies zijn, waarmee wij vervolgens verder
kunnen gaan. Ik koppel dit aan de omvang van het probleem, bijvoorbeeld de
20 mld. die jaarlijks wordt witgewassen. Dit is een getal dat rondgaat. Aan
zo'n getal kunnen wij misschien consequenties verbinden. Het zou naar mijn
idee het beste zijn dat de Kamer dit ook eens doet. Ik breng dit nadrukkelijk
in verband met mijn opvatting dat wij als Kamer niet alleen reactief moeten
zijn, maar ook zelf mensen vragen moeten durven stellen. Vandaar mijn voorstel.De heer Van der Staaij (SGP):Begrijp ik het goed dat de vorm die de heer Van Haersma Buma in eerste
instantie voorstelt, is dat wij als Kamer als eerste stap gaan spreken met
de onderzoekers die zich hiermee al hebben beziggehouden?De heer Van Haersma Buma (CDA):Het lijkt mij van belang dat wij niet nu in de plenaire zaal over de precieze
stappen spreken, maar daarop later terugkomen. Ja, ik wil die mensen spreken.
Daarnaast vind ik het van belang om erop te wijzen dat wij ons eigen Onderzoeks-
en Verificatiebureau hebben. Ik kan mij goed voorstellen dat wij beginnen
met wat de heer Van der Staaij ook noemt, het bundelen van onderzoek dat eerder
is gedaan. Daarbij kunnen wij meteen vragen naar onderzoek dat wellicht nog
ontbreekt. Ik zou het buitengewoon waardevol vinden als wij als Kamer zelf
op onderzoek uitgaan. Ik kan mij die vorm heel goed voorstellen. In eerste
reacties op hetgeen de fractievoorzitter van het CDA zei, proefde ik niet
het idee dat men helemaal niets wil onderzoeken. Over de vorm moeten wij echter
nog praten. Ik zou het zelf zeer op prijs stellen als wij dit als Kamer zouden
kunnen beslissen.De heer De Wit (SP):Een flauwe vraag: heeft de heer Van Haersma Buma het dikke stuk van de
minister met de titel "Veiligheid begint bij voorkomen" gelezen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Nog maar gedeeltelijk, want het is net binnengekomen. Althans, ik heb
het wel gelezen, maar ik kan daarover nog niet in detail vragen beantwoorden.
Er zijn bovendien meer stukken. Dit is ook niet de vraag die voorligt. De
grote vraag betreft op dit moment niet eens zozeer het beoordelen van beleid,
al moeten wij natuurlijk wel degelijk beleid en voorstellen van de minister
beoordelen. Het zou mij vooral een lief ding waard zijn als de Kamer zelf
zou zeggen dat zij dit onderwerp belangrijk genoeg vindt om daarvoor zelf
al datgene bij elkaar te krijgen wat er aan onderzoek is en zo nodig mensen
te spreken die ons een beeld kunnen geven, zodat wij ons eigen beeld daartegenover
kunnen stellen. Ik kan mij voorstellen dat dit samenloopt met de behandeling
van wetsvoorstellen of de voorgestelde nota, en met de aanpak van de georganiseerde
misdaad.De heer De Wit (SP):Ik stelde deze vraag omdat ik wilde weten of de heer Van Haersma Buma
niet van mening is dat wat er allemaal al in dat dikke stuk staat, getuigt
van kennis bij tenminste de minister over de ernst van de zware criminaliteit.
Het is natuurlijk prima dat de heer Van Haersma Buma zich hierin wil verdiepen
en mensen wil horen. Vindt hij het echter niet veeleer nodig dat nu eindelijk
eens een verhevigde inspanning plaatsvindt, zodat wij die zware criminaliteit
inderdaad kunnen aanpakken? Over de vastgoedfraude hebben wij uitgebreid gesproken
in de Kamer. Ik noem ook de faillissementsfraude. Wij hebben ook het debacle
rond de bouwfraude gehad, noem het maar op. Vindt de heer Van Haersma Buma
niet dat er nu juist gewerkt moet worden aan de uitvoering met spoed van het
soort maatregelen dat in dit stuk wordt aangekondigd?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik ben het zeer met de heer De Wit eens dat dit nodig is. Dit is ook de
reden waarom de coalitie alleen al om de zware criminaliteit aan te pakken,
extra geld en extra capaciteit hebt uitgetrokken. De heer De
Wit heeft het sterk over de maatregelen die genomen moeten worden. Wij praten
echter ook over de samenleving zelf. Wat doet de samenleving zelf? Wat doet
de vastgoedsector zelf? Wat doen advocaten of notarissen om ervoor te zorgen
dat de boel schoon blijft? Dit zijn vragen waarvan ik mij kan voorstellen
dat de Kamer die ook zelf eens stelt. Ik noemde zojuist de acquisitiefraude.
Deze kan nauwelijks plaatsvinden zonder dat bedrijven in de bovenwereld meewerken
om een niet-betaalde spookrekening te innen. Laten wij als Kamer daar eens
diep op ingaan. Dat is het punt dat ik wil maken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik ben het eens met de heer Van Haersma Buma. Ik denk dat het belangrijk
is om de verstrengeling tussen boven- en onderwereld goed te onderzoeken.
Wij kunnen nog verder praten over welk middel wij daarvoor moeten hanteren.
De opstelling van de heer Van Haersma Buma verbaast mij wel enigszins. Ik
kan mij herinneren dat Marijke Vos een paar jaar geleden een voorstel heeft
gedaan tot een soort parlementair onderzoek naar precies dit onderwerp. Toen
stond het CDA niet te juichen. Niet zo lang geleden was er een algemeen overleg
over malversaties in de vastgoedsector. Ook toen leek de heer Van Haersma
Buma geen urgentie te voelen. Dit weekeinde is er plotseling van alles veranderd.
Kan de heer Van Haersma Buma dat nader toelichten?De heer Van Haersma Buma (CDA):Er is niet plotseling van alles veranderd. Ik moet eerlijk zeggen dat
ik mij niet voor de geest kan halen dat Marijke Vos dit al eerder heeft voorgesteld.
Het is goed dat mevrouw Azough mij daarop wijst. Ik kan alleen maar zeggen
waarom ik en mijn fractie het nodig vinden dat de Kamer een aantal dingen
onderzoekt.Er heeft zich onlangs een aantal gebeurtenissen afgespeeld die aantonen
dat de bovenwereld en de onderwereld op sommige plaatsen verstrengeld zijn.
Op dit moment hebben wij onvoldoende zicht op de mogelijkheden om dit tegen
te gaan. Een regeringsmaatregel zou kunnen helpen, maar ook de weerbaarheid
van de samenleving. Als mevrouw Azough met mij van mening is dat wij daarop
een beter zicht moeten krijgen, zouden wij een onderzoek moeten uitvoeren.
Ik wil de credits heel graag aan mevrouw Vos geven, die het eerder heeft voorgesteld.
Daar gaat het mevrouw Azough en mij niet om. Ik vind het wel van belang dat
wij dit onderzoek uitvoeren. Wij zullen nog spreken over de vorm waarin dit
gebeurt. Ik hoop dat daar wat uitkomt. Het lijkt mij waardevol.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik denk eveneens dat dit ontzettend waardevol kan zijn. Wij krijgen daardoor
meer inzicht. Ook maken wij op die manier als Kamer duidelijk dat de legitimatie
die vaak vanuit de bovenwereld aan de onderwereld wordt gegeven ter discussie
moet komen te staan, net als de glamour die daar vaak mee gepaard gaat.Niet zo lang geleden heeft een algemeen overleg over de malversaties in
de vastgoedsector plaatsgevonden. Ik begrijp nog steeds niet waarom de heer
Van Haersma Buma toen niet overtuigd was van de urgentie van een onderzoek
of dat er in ieder geval een hoorzitting aan moest worden vastgeknoopt. Kort
voor de behandeling van de begroting van Justitie is het kennelijk veranderd.
Welke rapporten en welk inzicht hebben de heer Van Haersma Buma van gedachten
doen veranderen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik heb mijn standpunt vooral ingenomen vanwege het ontbreken van dergelijke
rapporten. Mevrouw Azough doelt op het zeer uitgebreide rapport van het WODC
over de vastgoedsector. Er speelt natuurlijk meer dan de verstrengeling van
de vastgoedsector met de criminaliteit. Het aandeel van de vastgoedsector
in de vermenging van onderwereld en bovenwereld is nu goed onderzocht. Er
zijn bedrijven die spooknota's versturen en vervolgens geholpen worden door
advocaten en incassobureaus om het illegale geld te innen. Dit probleem lijkt
misschien niet heel groot. Voor bedrijven is het echter erg groot. De bancaire
wereld heeft ook last van witwassen. Ik noemde al het bedrag van 20 mld. Een
onderzoek in de vastgoedsector zou vervolgen kunnen krijgen in andere onderzoeken.
Wij moeten eerst bekijken wat voor onderzoek al door de sector zelf gedaan
is. Dan moeten wij bekijken welke onderzoeken wij samen kunnen uitvoeren en
welke onderzoeken nog uitgediept moeten worden. Wie dit onderzoek uitvoert,
komt in fase twee aan de orde.De heer Teeven (VVD):Onze beide fracties denken hetzelfde over de urgentie van het probleem
van vermenging van de onder- en de bovenwereld. De CDA-minister van Justitie
wekte bij mij net als bij mevrouw Azough tijdens het laatste algemeen overleg
de indruk dat de zaken al onder controle waren. De VVD-fractie denkt dat er
flink wordt gewerkt, als je kijkt naar wat politie en justitie doen. Is de
heer Van Haersma Buma niet bang dat door zijn voorstel, welke vorm dat ook
krijgt, politie en justitie heel druk bezig gaan met ons als politici en minder
met de criminaliteit? Je ziet vaak een terugtrekkende houding. Iedereen wil
het dan zo goed mogelijk doen voor de politiek, maar er wordt niet meer zo
heel veel gewerkt.De heer Van Haersma Buma (CDA):De zorg van de heer Teeven is terecht. De Kamer moet zich altijd realiseren
wat het betekent als zij bepaalde zaken wil weten. Ik geloof niet in een systeem
waarbij iedere politieagent van de straat en naar de Kamer wordt gehaald.
Ik geloof in een aantal gesprekken van de Kamer met mensen die uitspraken
hebben gedaan over de ernst van de vermenging van onderwereld en bovenwereld.
Wij moeten weten wat erachter zit en waar die informatie vandaan komt om het
beeld zo precies mogelijk te krijgen. Ik vind het belangrijk en waardevol
dat de heer Teeven de zorg uitspreekt dat politie en justitie hun werk moeten
kunnen blijven doen. Daar moet de Kamer op letten. Daar zijn wij zelf ook
nog altijd bij. Ik ben er ook van overtuigd dat het horen van een aantal mensen –
overigens zou een aantal hoogleraren gehoord worden maar dat is niet gebeurd –
en het nagaan van welke witte vlekken er zijn in bestaand onderzoek, de Kamer
een eind verder helpt. De Kamer moet ervoor oppassen dat zij niet een voortdurend
wantrouwen in het apparaat uitstraalt. Een onderzoek moet niet gericht zijn
op het apparaat, maar op het boven tafel krijgen van de risico's in die sector
en op de punten waarop de samenleving zelf weerbaarder kan zijn.Ik kom te spreken over de kwaliteit van de rechtspraak. Een belangrijk
punt van aandacht is de snelheid van rechtspraak. Een gestarte zaak moet afgerond
kunnen worden zonder jaren te slepen. Mijn fractie hecht veel
waarde aan het programma Versterking opsporing en vervolging, dat hieraan
bijdraagt. Enerzijds moeten fouten worden benoemd en anderzijds moet voorkomen
worden dat missers worden geconstrueerd. Ik heb mij buitengewoon opgewonden
over het televisieprogramma Nova waarin professor Ybo Burema sprak over het
zoekraken van vele kilo's heroïne en deals met een crimineel. Ook in
de Kamer werden grote woorden gesproken terwijl het allemaal niet juist bleek
te zijn. Aan ons, maar ook aan anderen, is de opdracht om niet bij te dragen
aan een beeld dat niet bestaat.Onnodige procedures moeten worden voorkomen. Ik noem de taakstraf. Als
een taakstraf is opgelegd en niet wordt uitgevoerd, dan is het mogelijk om
aan de hand van een bezwaarschriftenprocedure te verzoeken om op een ander
moment de taakstraf alsnog uit te voeren. Officieren van justitie worden daar
hoorndol van. Ik vind dat als iemand een taakstraf niet uitvoert, de taakstraf
moet worden omgezet in gevangenisstraf tenzij er buitengewoon ernstige redenen
zijn voor het niet uitvoeren van de taakstraf. Daarvoor moet dan wel een doktersverklaring
of iets dergelijks worden overlegd.Eén persoon komt vandaag niet in de Handelingen voor, namelijk
de heer Wolfsen. Dankzij deze uitspraak komt hij overigens wel in de Handelingen.
Waarschijnlijk is dit de laatste begrotingsbehandeling die hij vanuit de bankjes
bijwoont. Het is voor mij een geruststelling dat het debat van vanavond onder
zijn wakend oog wordt gevoerd.De heer De Wit (SP):De heer Van Haersma Buma spreekt over de kwaliteit van de rechtspraak.
Ik heb het idee naar voren gebracht van een opvolger van de commissie-Posthumus
II, dus van een onafhankelijke instelling of raad waar mensen terecht kunnen
om eventuele fouten te laten toetsen. Wat is de visie van de CDA-fractie daarop?De heer Van Haersma Buma (CDA):Dit is een heel belangrijk punt waar stap voor stap naar gekeken moet
worden. Het is van belang dat eerst de commissie-Posthumus II met een oordeel
en advies komt. Wel moet alvast de grens gemarkeerd worden ten aanzien van
de vraag wie uiteindelijk de beslissing neemt over het al dan niet heropenen
van een zaak. Die beslissing moet bij de rechterlijke macht liggen. Als de
Hoge Raad in laatste instantie heeft besloten, dan moet de Hoge Raad ook ertoe
besluiten dat een zaak opnieuw wordt geopend. Punten als de manier waarop
zaken worden aangedragen die opnieuw gedaan moeten worden, de omgang met de
herzieningsprocedure en het instellen van de drempel zijn heel wezenlijk,
maar de eerste stap blijft het afwachten van het advies.De heer De Wit (SP):Is het in de ogen van de CDA-fractie niet noodzakelijk dat er een opvolger
komt die in moeilijke gevallen, waar de rechterlijke organisatie zelf niet
uitkomt, kan toetsen en adviseren? In mijn voorstel daartoe blijft de Hoge
Raad bepalen of een zaak al dan niet herzien moet worden.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik ben voorzichtig in mijn uitspraken over in te stellen commissies omdat
ik vind dat het advies moet worden afgewacht. De commissie-Posthumus II doet
nu haar werk en ik ga ervan uit dat zij met een gedegen advies komt. Ik wil
niet dat die commissie eerst de Handelingen van deze vergadering moet lezen
om na te gaan wat de CDA-fractie daar zoal van vindt. Een verandering van
de herzieningsprocedure is onontkoombaar; die voldoet op dit moment niet.
Het besluit om een zaak te heropenen moet een rechterlijke beslissing zijn.
De invulling daarvan is afhankelijk van het advies van de commissie-Posthumus
II.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Het is aan mij om de deelonderwerpen aan de orde te stellen
die de staatssecretaris betreffen. Een goed functionerende advocatuur, laat
ik daarmee beginnen, is een belangrijke pijler in ons rechtsbestel. Het is
een groot goed dat je in Nederland kunt rekenen op een deskundige die aan
jouw kant staat. Dat moeten wij zo houden. Daarom wil ik aantal principiële
opmerkingen maken over de advocatuur.In de begroting lezen wij dat de staatssecretaris de Nederlandse Orde
van Advocaten gaat stimuleren om een no win no fee-experiment op te zetten.
Het is geen geheim dat het CDA hierin altijd zeer terughoudend is geweest.
Het gevaar loert dat de advocaten lucratieve zaken eruit pikken. Een no win
no fee-experiment is wat ons betreft alleen bespreekbaar als ten eerste van
te voren duidelijk is dat de onafhankelijkheid van de advocaat niet in het
geding is en ten tweede dat het experiment ook de bereikbaarheid van de rechtshulp
voor de rechtzoekende vergroot. Wij zijn daarom zeer benieuwd naar de concrete
uitwerking van het experiment, zodat wij kunnen toetsen of aan deze voorwaarden
wel is voldaan. Onze argwaan is niet voor niets. In de praktijk blijkt het
nog minder genuanceerde no-cure-no-paysysteem al oogluikend te worden toegestaan.
Ik verwijs bijvoorbeeld naar de ZEMBLA-uitzending van afgelopen zondag. Daarin
zien wij hoe letselschadebureaus in samenwerking met advocaten de krenten
uit de pap halen, de lucratieve zaken eruit proberen te pikken en over de
ruggen van de slachtoffers de winst proberen te delen. Van een deskundige
die aan jouw kant staat, is zo geen sprake meer. De advocaat wordt zelf partij;
dat gaat ten koste van de positie van het slachtoffer. De CDA-fractie vindt
dit geen goede praktijk en vraagt om een reactie van de staatssecretaris.Dan de verplichte procesvertegenwoordiging. Naar aanleiding van het rapport-Deetman
wordt de competentiegrens verhoogd naar € 10.000, zo lezen wij in
de begroting. Dat betekent dat je tot dat bedrag geen advocaat meer nodig
hebt. Op zich hebben wij absoluut geen problemen met dit fenomeen. Wij zeggen:
liever een goede juridisch adviseur dan een slechte advocaat. Nu zijn met
name de verzekeraars opgetogen hierover. Zij kunnen straks gewoon volstaan
met een juridisch adviseur, wat goedkoper is. Zij zien ook de kosten voor
hun rechtsbijstandsverzekering dalen. Mijn fractie wil niet dat het voordeel
van deze maatregel in de grote zakken van de verzekeraars verdwijnt, maar
dat de mensen het daadwerkelijk voelen in een navenante daling van de kosten
van de polissen. Wij vragen de staatssecretaris om dit goed te monitoren.In 2008 staat een bezuiniging op de sociale advocatuur ingeboekt van 25
mln. De gefinancierde rechtsbijstand kan beslist efficiënter. Het is
goed dat meer fundamenteel wordt bekeken hoe wij de kosten
voor de sociale rechtshulp binnen de perken kunnen houden. Er is echter nog
geen uitgekristalliseerd plan. Daarom vinden wij de bezuinigingen voor 2008
nogal fors. Wij steunen dan ook het PvdA-amendement om de bezuiniging op de
gefinancierde rechtsbijstand aanzienlijk te verzachten. Verder zijn wij erg
benieuwd naar de uitwerking van de gedachte uit het coalitieakkoord om de
ombuiging van de gesubsidieerde rechtsbijstand te koppelen aan de totstandkoming
van een nieuw verzekeringsstelsel. Wanneer kunnen wij die uitwerking verwachten?De heer Pechtold (D66):De rechtsbijstand hangt al een tijdje boven discussies die ik met de fracties
van het CDA en de PvdA heb. Mevrouw Van Vroonhoven heeft kritiek op de 25
mln. voor het komend jaar, maar voor het jaar daarop staat er 50 mln. op een
totaalbudget van, ik meen, rond de 400 mln. Dat is eigenlijk niet meer vol
te houden. Zegt mevrouw Van Vroonhoven nu heel duidelijk tegen de bewindslieden:
wij gaan kijken wat wij in 2008 gaan doen, onder andere met amendementen,
maar voor 2009 garandeer ik alvast aan iedereen die nu meeluistert dat wij
het anders gaan aanpakken?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik kan mij het debat met de heer Pechtold van vlak voor de zomer nog goed
herinneren. Hij heeft toen gehoord wat ik heb gezegd, namelijk dat de bezuiniging
die nu op de rol staat, ons zwaar op de maag valt. Nu ziet hij dat wij de
daad bij het woord voegen en daadwerkelijk proberen om de boel te verzachten.
De heer Pechtold vroeg ook hoe het de jaren erna gaat. Wij hebben tegen de
staatssecretaris gezegd dat er een goed beleidsmatig plan achter moet komen.
Dat uitgekristalliseerde plan is er voor het komende jaar nog niet. Laten
wij nu eerst stukje bij beetje de dingen bij de kop pakken en de problemen
voor 2008 budgettair gezien oplossen. Voor de jaren daarna moet er een inhoudelijk
plan aan ten grondslag liggen. Dat zullen wij dan op zijn merites beoordelen.
Wij hebben wel het vertrouwen dat een gegronde herziening van de rechtsbijstand
op zich geen probleem is, sterker nog, dat dit zal moeten gebeuren.De heer Pechtold (D66):Ik zie de staatssecretaris knikken, maar ik weet niet waar zij tegen knikt.
Dit lijkt toch een beetje op een salami: in 2008 een bedrag van 25 mln., dat
met schrapen bij elkaar wordt gehaald, een paar ton hier, een paar miljoen
daar. Daarna komen wij op 50 mln., dat gewoon de nekslag is voor het systeem
dat wij nu hebben. Wij hebben jarenlang een tekort gehad aan beschikbare advocaten.
Als de coalitiepartijen nog een jaar onzekerheid boven de markt laten hangen
over de vraag hoe hiermee moet worden omgegaan, zijn zij zelf de bijl aan
het systeem. Ik vraag u, als een van de coalitiepartijen, om dit met vereende
macht voor het komende jaar te regelen. Voor het jaar erna moet het doel niet
50 mln. en ook niet 25 mln., maar een lagere bedrag zijn. Het systeem moet
realistisch zijn. Als u dat niet uitspreekt, laat u onzekerheid boven de markt
hangen en deinzen advocaten weer terug.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Dat wij het komende jaar alvast aan de slag gaan, heeft er alles mee te
maken dat wij inderdaad fors moesten schrapen vanwege bezuinigingen. Laten
wij voor de jaren erna het plan van de staatssecretaris afwachten. Dat kunnen
wij dan vervolgens op zijn merites beoordelen.De heer De Wit (SP):Ik heb het amendement van de heer Heerts gezien dat meeondertekend is
door mevrouw Van Vroonhoven. Hierin gaat het om 15 mln. Mevrouw Van Vroonhoven,
kunt u aangeven wat u nu wel en niet acceptabel vindt als bezuiniging? Of
moet ik dit wellicht aan iemand anders vragen?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Mijnheer De Wit, ik heb u vorige week tijdens het begrotingsonderzoek
horen zeggen dat de advocatuur zelf zegt dat men in staat is zelf 10 mln.
op te hoesten. Inmiddels heeft de advocatuur dit zelf bevestigd. Wij zijn
van mening dat het aan het kabinet is om in samenspraak met de advocatuur
te bezien hoe deze 10 mln. het gemakkelijkst kan worden ingevuld. Het bedrag
van 15 mln. is wat ons betreft gered. De bezuiniging is dus voor het grootste
deel teruggedraaid.Het kabinet heeft terecht de aanpak van de jeugdcriminaliteit als speerpunt
aangemerkt. De CDA-fractie ondersteunt deze ambitie in haar volle omvang.
Jeugddelinquentie moet bestreden en voorkomen worden. Kleine boefjes zijn
immers criminelen in de dop. Daarom moet geïnvesteerd worden in goede
interventiemogelijkheden. Op 1 november jongstleden is hierover uitgebreid
gesproken tijdens een algemeen overleg. De slagkracht van de instellingen
valt of staat echter met het bijbehorende budget. De justitiële jeugdinrichtingen
hebben goede begeleiders, goed toezicht, een deugdelijk onderkomen, effectieve
behandelmethoden en goede nazorg nodig. Willen wij de jeugdcriminaliteit daadwerkelijk
aanpakken, dan moeten wij beginnen met goed ingerichte en goed toegeruste
JJI's. Het baart ons zorgen dat er momenteel weinig inzicht bestaat in de
daarvoor benodigde en beschikbare middelen. Wij roepen de staatssecretaris
op, hierover snel helderheid te geven en vragen haar de in het vooruitzicht
gestelde verbeterprogramma's ook van een financiële paragraaf te voorzien.De afwikkeling van het generaal pardon verloopt tot nu toe voortvarend,
dat bleek ook bij het begrotingsonderzoek. Wij vragen ons af hoe de terugkeer
van de 1800 vreemdelingen die verwijderbaar zijn, ter hand wordt genomen.
Hoe staat het met de medewerking van gemeenten? Veel vreemdelingen hebben
een verblijfsvergunning gekregen. Zij moeten zo spoedig mogelijk kunnen inburgeren
en onderwijs volgen, een baan vinden en huisvesting krijgen. Er zijn signalen
dat zich enkele knelpunten voordoen, bijvoorbeeld bij de bijstand. In het
bestuursakkoord met de VNG is vastgelegd dat voor gemeenten met veel statushouders
die een beroep doen op de bijstand, een aanvullende regeling mogelijk is.
Gemeenten moeten een deel van deze kosten, naar ik meen ongeveer 10%,
voor eigen rekening nemen. Dat geeft problemen voor gemeenten als Deventer
met 400 tot 500 vreemdelingen die onder de pardonregeling vallen. Wij vragen
de staatssecretaris om hierop nader in te gaan.Tijdens het genoemde algemeen overleg is uitgebreid gesproken over het
openbareordebeleid. Op dit vlak is wat ons betreft nog veel te winnen. EU-criminelen
genieten grotere bescherming dan niet-EU-criminelen. Dit is ons inziens onbevredigend.
Ook EU-criminelen horen in ons land niet thuis. Wat dat betreft moet in Europees verband beter naar deze problemen gekeken worden. Kan er
geen EU-systeem komen waarin criminele EU-burgers al dan niet tijdelijk het
recht op het vrije verkeer wordt ontnomen? Ik krijg in elk geval graag inzicht
in het beleid op het gebied van openbare orde in andere EU-landen.De heer Pechtold (D66):Ik wil nog wat vragen over het vorige punt. Ik ben ook geïnteresseerd
hoe het verder loopt met die 26.000 mensen. Ik ben het met u eens dat de staatssecretaris
goed bezig is. Er blijft echter een categorie over, namelijk de illegalen.
De VVD heeft van de week een plan gepresenteerd waarin wordt voorgesteld om
de hulp aan illegalen in brede zin strafbaar te stellen. Wat vindt de CDA-fractie
daarvan?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik neem aan dat wij over de plannen van de VVD straks nog uitgebreid zullen
spreken. Ik hoop dat in elk geval, want de plannen verdienen dat absoluut.
U weet dat wij ook in de vorige kabinetsperiode heel hard bezig zijn geweest
om illegaliteit en ook de hulp aan illegalen strafbaar te stellen. Vooralsnog
stuiten wij op grote muren. Er is sprake van grote uitvoeringsproblemen. Het
is onderzocht in de vorige kabinetsperiode, daar was u zelf bij. Ook wij willen
de illegaliteit hard aanpakken. Wij willen er goed naar kijken en er inhoudelijk
verder over discussiëren. Zoals het nu geformuleerd is, loopt de weg
hartstikke dood.De heer Pechtold (D66):Even voor de geschiedschrijving: wij waren inmiddels weg toen het die
kant opging met het asielbeleid.U hebt een heel lang antwoord nodig, mevrouw Van Vroonhoven. Het CDA wil
dus met de VVD bijvoorbeeld artsen die aan illegalen medische hulp verlenen
of mensen die kinderen van illegalen les geven, strafbaar stellen?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Dan hebt u niet goed naar mij geluisterd, mijnheer Pechtold.Op dit moment is illegaliteit niet strafbaar, laat staan hulp aan illegalen.
Ook ik zeg dat het niet haalbaar en uitvoerbaar is. Ook u moet vinden dat
iemand het land moet verlaten als hij is uitgeprocedeerd. Illegaliteit is
onwenselijk. Daaraan moet iets gedaan worden. Daarover moeten wij verder praten.De heer Fritsma (PVV):Het CDA maakt zich zorgen over het openbareordebeleid in relatie tot vreemdelingen.
Ik wil nogmaals vragen waarom het CDA het goed heeft gevonden dat criminelen
binnen de pardonregeling vielen. Ik heb die vraag vaker gesteld aan de heer
Van de Camp. Die kwam met overlevingscriminaliteit aan. Daarvan is natuurlijk
geen sprake als ook criminelen die drieënhalve week in de gevangenis
hebben gezeten, binnen de pardonregeling vallen.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik heb het over criminelen afkomstig uit EU-landen. Vooralsnog lopen wij
daar vast en daaraan willen wij graag iets doen.Met alle respect, ik geloof dat mijn collega Van de Camp de vragen van
de heer Fritsma over de pardonregeling adequaat heeft beantwoord.De heer Fritsma (PVV):Dat is niet het geval. Ik heb nog nooit een duidelijk antwoord gehoord
op mijn vraag, waarom het CDA het goed vond dat ook criminele vreemdelingen
binnen het generaal pardon vielen.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik heb niet de illusie dat ik u wel een bevredigend antwoord kan geven,
mijnheer Fritsma.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik heb een heel simpele vraag. Mevrouw Van Vroonhoven sloot volgens mij
niet uit dat het wel wenselijk is dat hulp aan illegalen strafbaar wordt gesteld.
Zij zegt dat het onuitvoerbaar en onhaalbaar is, maar in principe lijkt zij
het wel wenselijk te vinden. Kan mevrouw Van Vroonhoven daarop antwoord geven?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Wij vinden het onwenselijk dat er illegalen in Nederland zijn. Daar moeten
wij iets aan doen. Dat is het probleem. Mensen die uitgeprocedeerd zijn, moeten
het land verlaten. Laten wij de procedure kort houden, dan hebben wij meer
kans om de mensen te kunnen uitzetten.Hulp aan illegalen strafbaar stellen, is wat ons betreft een brug verder.
Zolang illegalen niet strafbaar zijn, moeten wij hulp aan illegalen ook niet
strafbaar stellen.Mevrouw Azough (GroenLinks):U kunt ja of nee antwoorden op mijn vraag, mevrouw Van Vroonhoven. Mocht
illegaliteit strafbaar gesteld worden, vindt u het dan wenselijk dat hulp
aan illegalen ook strafbaar gesteld wordt?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Kort en goed, voorzitter, vooralsnog niet.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Voorzitter. Ik wil nog even terug naar het strafbaar stellen van illegaliteit.
In vorige kabinetsperiodes was het CDA daarvan altijd een groot voorstander.
Toen was het onmogelijk om alle illegalen op te sluiten omdat er te weinig
capaciteit was. Tegenwoordig is er capaciteit over in allerlei justitiële
inrichtingen. Er is ook capaciteit op de bajesboten. Het is nu dan toch het
moment voor het CDA om te zeggen: de mogelijkheid is er nu en wij zijn voorstander
van het strafbaar stellen van illegaliteit?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Er zijn ook nog andere problemen. Het is een ongerichte maatregel. Illegalen
zijn er in alle vormen en maten. Het is niet de bedoeling om met een kanonskogel
op een mug te schieten. Wij willen een bepaalde groep illegalen uitsluiten.
Daarop moeten wij ons focussen.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Volgens mij hebben alle illegalen één ding gemeen, namelijk
dat zij illegaal zijn. Laten wij discussie niet moeilijker maken dat zij is.
Als je illegaal bent in Nederland, heb je geen recht op verblijf in Nederland.
Om die groep gaat het. Nu de mogelijkheden er zijn, wil het CDA illegaliteit
dan strafbaar stellen en meteen tegen illegalen zeggen: u bent illegaal, u
gaat een tijdje achter de deur totdat u weg kunt?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik wil een wedervraag stellen.De voorzitter:Dat is niet de bedoeling.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik begrijp dat mevrouw Verdonk alle illegalen zomaar op wil laten pakken
en die achter slot en grendel wil laten zetten. Dat willen wij niet. Wij willen
de illegalen niet hier houden; wij willen ze weer in het land van herkomst
hebben.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Dan zijn wij het daarover in ieder geval eens. Illegalen behoren terug
te keren naar het land van herkomst, maar stel dat iemand van de vreemdelingenpolitie
een illegaal tegenkomt. Dan zegt hij: u bent illegaal, u hoort hier niet en
als ik u weer tegenkom, nou, dan zal ik maatregelen treffen. Die praktijk
werkt helemaal niet. Het beste is om illegaliteit strafbaar te stellen. Dan
heb je meteen iemand te pakken en dan kun je echt werken aan terugkeer. Bent
u daar nu voor- of tegenstander van?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Het is ontzettend gemakkelijk om dit soort voorstellen te lanceren en
om te doen of de uitvoerbaarheid gemakkelijk is te organiseren. Er wordt nu
hoog van de toren geblazen. U moet ook weten, mevrouw Verdonk, dat de praktijk
weerbarstig is. Wat u wilt, is lastig uit te voeren. U kunt zo iets heel gemakkelijk
bij de interruptiemicrofoon roepen, maar als je zoiets wilt uitvoeren en werkelijk
zorgvuldig wilt zijn, kun je zoiets niet een, twee, drie doen. Je kunt dit
dus gemakkelijker roepen dan uitvoeren. Daarom zeg ik tegen u, tegen mijnheer
Kamp en tegen iedereen die dit wil: wij moeten oppassen. Wij moeten niet zomaar
iets voor de bühne roepen. Het gaat om de daden.De heer Kamp (VVD):Zei u dat de aanwezigheid van een slordige 200.000 illegalen in ons land
een kleinigheid is, te vergelijken met een mug? Noemt u het strafbaar stellen
van illegaal verblijf het schieten met een kanon op een mug?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Als u mijn woorden zo hebt opgevat, zeg ik: dit kan niet de bedoeling
zijn. Ik weet dat je je uitspraken op dit terrein heel zorgvuldig moet formuleren.
Ik probeerde te zeggen dat het strafbaar stellen van de illegaliteit een ongericht
middel is voor het oplossen van de problematiek. Wij willen daar beiden iets
aan doen, maar dit is niet de goede manier om de kwestie aan te kaarten. Wij
willen de illegalen weer in hun land van herkomst hebben. Met zomaar de illegaliteit
strafbaar stellen, ben je er niet.De heer Kamp (VVD):Maar omdat door rood licht rijden verkeersonveilig is, stel je dat toch
ook strafbaar. Je moet een heldere norm hebben en weten wat wel en wat niet
mag. De norm is: je mag in dit land zijn als je een verblijfsvergunning hebt.
Als je geen verblijfsvergunning hebt, mag je niet in dit land zijn. Dat is
toch een heel simpele norm. Dan kun je ook vastleggen dat als je hier bent
zonder verblijfsvergunning, je strafbaar bent. Simpeler kan niet. Je moet
ergens beginnen en als je het probleem wilt aanpakken, moet je vaststellen
wat wel en wat niet mag.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Het lijkt allemaal simpel en dit lijkt zo ontzettend charmant, maar wij
moeten niet vergeten waarom het uiteindelijk gaat: de illegalen het land uit
krijgen. Met zomaar op elke illegaal de stempel te zetten dat hij strafbaar
is, met alle gevolgen van dien voor de aanpak van de illegaliteit, los je
de problemen niet op. Dat probeer ik u duidelijk te maken.De heer Spekman (PvdA):U zegt dat dit een moeilijke kwestie is. Bent u bekend met het feit dat
nog steeds, maar ook in de vorige periode en in de periode daarvoor veel criminele
illegalen in de gevangenis werden geplaatst, maar dat velen weer werden vrijgelaten?
Toont dat niet aan dat je er nog lang niet bent met strafbaarstelling?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Voorzitter. Ik dank mijnheer Spekman. Ik voel mij gesteund.Ik kom vervolgens te spreken over het Europese asiel- en vreemdelingenbeleid.
Ik had al een aanzetje gegeven. Ik wil benadrukken dat de harmonisatie en
het meer gezamenlijk optreden op de diverse terreinen van het Europees asielbeleid
voor ons echt een must is. De 1F'ers, de oorlogsmisdadigers, kunnen en moeten
veel beter worden aangepakt. Wij vragen de bewindslieden om met de 1F-notitie
ook de Europese kant van dit probleem te bespreken.Het is ons niet helemaal duidelijk hoe de asielinstroom momenteel verloopt.
Er schijnt sprake te zijn van een stijging ten opzichte van vorig jaar. De
cijfers zijn echter lastig met elkaar te vergelijken. Daarom de vraag: klopt
het beeld? Volgens onze informatie is de instroom met de tweede en de vervolgaanvraag
momenteel juist verwaarloosbaar. Dat doet veronderstellen dat de instroom
voornamelijk voortkomt uit de eerste aanvraag. Dat is niet gunstig. Wil de
staatssecretaris hierop reageren?Ik kom bij de alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De CDA-fractie
heeft al vaker gepleit voor meer gesloten opvang, juist in het belang van
het kind. Een gesloten opvang geeft het signaal, zowel naar de alleenstaande
minderjarige vreemdeling als naar de mensen- en kinderhandelaren, dat je bewegingsvrijheid
in Nederland beperkt is als je je aanmeldt als amv. Wij praten al jaren over
het voorkomen van de verdwijning van jongeren, maar de problematiek blijft
onveranderd. Nu is er sprake van een pilot naar een vorm van meer besloten
opvang. Dit project gaat echter pas lopen in 2008, heeft een looptijd van
twee jaar en wordt daarna pas geëvalueerd. Is een eerdere tussenevaluatie
van de pilot niet mogelijk? Zoals wij vaker hebben geopperd, ook in relatie
tot de vrouwenhandel, kan eveneens worden gedacht aan meer en betere voorlichting
in het land van herkomst wat hen in het Westen te wachten staat. In hoeverre
kunnen de migrantenorganisaties in Nederland hierbij betrokken worden? Graag
hoor ik een reactie van de staatssecretaris.De heer Kamp (VVD):Er loopt nog een andere pilot, namelijk voor een opvangtehuis in Luanda
in Angola. Iedere ama die wij teruggestuurd hebben naar dat opvangtehuis,
werd door familie en vrienden op het vliegveld van Luanda opgehaald. Er is
er niet eentje in dat opvangtehuis terechtgekomen. Lijkt het u niet veel verstandiger,
wetend dat er misbruik wordt gemaakt van die regeling, om consequent te zijn
en om te voorkomen dat er mensen worden gestuurd, iedereen die gestuurd wordt
direct terug te sturen? Dan kun je ook voorkomen dat honderden kinderen via
het ama-circuit in de prostitutie terechtkomen, zoals in de
afgelopen tijd is gebeurd.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik ben het helemaal met de heer Kamp eens dat wij moeten proberen om deze
alleenstaande minderjarige vreemdelingen zo snel mogelijk terug te krijgen
in het land van herkomst en hen daar op te vangen. De projecten in bijvoorbeeld
Angola zijn uitdrukkelijk daarop gestoeld geweest. Je kunt echter niet zomaar
zeggen dat alle amv's die hier komen gestuurd zijn, wel degelijk hun ouders
nog hebben of dat er geen problemen zijn. Zo boud zou ik het niet willen zeggen.
Maar ik ben het met u eens – ik heb het ook in uw plannen gezien –
dat wij moeten kijken hoe wij de opvang in de landen van herkomst beter kunnen
regelen.Mevrouw Verdonk (Verdonk):U bent voor gesloten opvang van ama's ter bescherming van de minderjarige
vreemdeling zelf. Er komt een pilot naar besloten opvang, maar ik weet uit
het verleden dat er allang ervaring mee is. Kan die pilot niet meteen een
pilot voor gesloten opvang worden? Kan het CDA daarvoor zijn?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Wij vinden een besloten opvang al een aardige stap in de goede richting.
Wat ons betreft, is een gesloten opvang veiliger en is het signaal naar buiten
toe helderder. Ik wil erover nadenken.Ik wil afronden met complimenten van mijn fractie voor deze staatssecretaris,
met name voor de wijze waarop zij zich tot dusver heeft gemanifesteerd. Zij
is goed voorbereid op de debatten en heeft een constructieve opstelling om
problemen op te lossen, overigens niet in de sfeer van "onder Verdonk
deugde er niks van", maar helemaal los en op zichzelf staand. Dat siert
haar. De staatssecretaris wekt daarmee wel verwachtingen en die moet zij waarmaken;
zie bijvoorbeeld de problematiek van de justitiële jeugdinrichtingen.
De CDA-fractie wenst haar daarbij heel veel succes.De vergadering wordt van 18.52 uur tot 20.05 uur geschorst.De heer Teeven (VVD):Voorzitter. Tijd is kostbaar, zowel vandaag bij het spreken over de Justitiebegroting
als bij het in stand houden van de rechtsstaat die Nederland zegt te zijn
en die Nederland wil blijven. Dit gaat niet vanzelf. Het vraagt van bestuurders
voortvarendheid, daadkracht, geen terughoudendheid maar uiteraard ook bedachtzaamheid.
Dat laatste is in dit kabinet volop aanwezig, zo blijkt als wij luisteren
naar deze minister. Voortvarendheid en daadkracht mist de VVD-fractie op onderdelen
bij de kabinetsplannen.Dit kabinet zet in op preventie. Er wordt echter in daden onvoldoende
onderkend dat repressie ook een belangrijke bijdrage levert aan een veilig
Nederland. Slachtoffers van criminaliteit moeten belangrijker zijn dan plegers.
Dat is het uitgangspunt van onze fractie in dit debat maar ook gedurende de
komende jaren. Een beetje spreekrecht in de zittingzaal, een beetje hulp bij
het daadwerkelijk innen van schade, van alles een beetje oogt aardig maar
is voor slachtoffers nog steeds onvoldoende. Een kabinet dat serieus werk wil maken van het voorkomen van criminaliteit
bezuinigt de facto niet op de reclassering. Collega Van Velzen zei dit al.
Reclassering Nederland krijgt de komende jaren flink meer werk voor de kiezen.
De redenen hiervoor zijn het geïntensiveerde toezicht op de vervroegde
invrijheidstelling, het intensievere toezicht op de voorwaardelijke tbs, de
intensievere begeleiding van veelplegers, de begeleiding van elektronisch
toezicht, en de verhoogde instroom. De VVD-fractie wil de reclassering niet
in de kou laten staan. Een parlement dat zegt preventie belangrijk te vinden
zou dat ook niet moeten willen. Voorkomen is beter dan genezen. Om die reden
stellen de SP-fractie en de VVD-fractie voor om 8 mln. extra ter beschikking
te stellen aan de reclassering voor een kwalitatieve verbetering van het toezicht.
Hiertoe is een amendement ingediend.De voorgaande kabinetten-Balkenende hadden eindelijk de ondernemers op
hun hand bij het meedenken over en investeren in maatregelen ter voorkoming
van criminaliteit. Dit scheelt inzet van politie en justitie. De schade door
winkelcriminaliteit stijgt weer en het aantal overvallen neemt weer toe. De
Kamer heeft dit gisteren kunnen lezen. Dit is reden te meer om het constructief
overleg met de winkeliers en de bedrijven voort te zetten. Het is tijd voor
daden, zoals het oprichten van landelijke databases waardoor leden van criminele
bendes snel kunnen worden herkend. Succesvolle waarschuwingsregisters met
fotoherkenning moeten snel worden uitgebreid. En last but not least: de ondernemer
moet in staat worden gesteld informatie over frauderende en criminele werknemers
op te nemen op een zogenaamde zwarte lijst. Het gaat hierbij om mensen die
veroordeeld zijn en geen mogelijkheid tot beroep meer hebben. Op dit punt
moet de privacybelemmering weg worden genomen. De minister moet niet achter
het College bescherming persoonsgegevens aanhollen. Winkeliers en bedrijven
moeten een serieuze kans krijgen om criminaliteit te voorkomen. Dat scheelt
veel werk in de justitieketen. Die tijd kan dan aan andere zaken besteed worden.Wij blijven nog even bij het onderwerp van de preventie. Het is best bijzonder
dat de VVD aandacht vraagt voor dit onderwerp bij een kabinet dat zegt het
voorkomen van criminaliteit hoog in het vaandel te hebben. Zorg dat onherroepelijk
veroordeelde daders financieel worden getroffen, niet alleen via Pluk ze.
In de media kwam onlangs naar voren dat wij meer dan 30 mln. uitgeven aan
mensen die worden vrijgesproken of die worden ontslagen van rechtsvervolging.
De VVD zegt: doe dan ook wat aan de andere kant. Kijk eens of je bij recidiverende
daders of überhaupt bij onherroepelijk veroordeelde daders die proceskosten
kunt doorberekenen. Neem niet alleen het illegaal verkregen voordeel af, maar
laat hen ook voelen wat een rechtszaak de samenleving kost. Het kabinet beroept
zich op hoge invorderingskosten, maar de VVD acht deze niet aanwezig als ook
de mogelijkheden voor conservatoir beslag in een vroeg stadium worden verruimd.
Als je het over preventie hebt, zorg je er als bewindsman in ieder geval voor
dat de interne bedrijfssystemen van de justitieketen op orde zijn. Mij bereiken
berichten – ik hoop dat ze niet waar zijn – dat OM en zittende
magistratuur niet op één lijn zitten als het gaat om de invoering
en het gebruik van het GPS. De invoering daarvan zou een rommeltje zijn. Klopt
dat en zo ja, heeft de minister al ingegrepen? Als OM en zittende
magistratuur binnen de justitieketen niet hetzelfde systeem gaan gebruiken,
is dat voer voor"justitie-ellende". Regeren is vooruitzien. Hetzelfde
geldt voor de tijd die politiemensen heden ten dage kwijt zijn aan het betekenen
van gerechtelijke stukken, dagvaardingen en oproepingen. Vaak maken hardnekkige
strafrechtelijke justitiabelen er een sport van om zich onbereikbaar te houden
voor justitie. Is de minister bereid het betekenen op kantoor van de advocaat
primair rechtsgeldig te laten zijn? Dan kunnen wij die leegstaande cellen
gaan vullen met onherroepelijk veroordeelden, en dan kan de parketpolitie
tijd gaan besteden aan het executeren van die onherroepelijke vonnissen, in
plaats van voor veredelde postbode te spelen. Het moet toch mogelijk zijn
om gerechtelijke stukken in strafzaken te betekenen bij een advocaat van de
verdachte?Alle partijen in de Tweede Kamer maken zich terecht zorgen over het seksueel
misbruik van kinderen en volwassenen. Maar tegelijkertijd is het algemeen
bekend dat een gedeelte van de zaken waarin een dergelijk misbruik voorkomt,
pas na verloop van vele jaren aan het licht komt, soms als directe misdrijven
al zijn verjaard. De VVD is er voorstander van dat misdrijven die betrekking
hebben op seksueel misbruik niet meer verjaren. Vooral slachtoffers die zelf
hun wil niet kunnen bepalen of nog te jong zijn op het moment dat de feiten
worden gepleegd, moeten altijd de mogelijkheid krijgen om hun belagers aan
te klagen. De VVD is de laatste om te ontkennen dat betrouwbare bewijslevering
soms een sinecure blijkt te zijn, maar dat heeft dan te maken met de beoordeling
door het OM. Die enkele omstandigheid van een moeilijke bewijslevering zien
wij ook op andere plaatsen in de rechtshandhaving. Dat mag absoluut geen reden
zijn om slachtoffers het recht te ontzeggen, aangifte te doen van dergelijke
misdrijven met een grote impact.Onze fractie zal van harte het amendement van collega Anker ondersteunen
over de correctie van een miljoen voor de Stichting Slachtofferhulp Nederland.
Is het nu echt niet mogelijk om die stichting te huisvesten op de politiebureaus.
Met een beetje overleg met de minister van BiZa moet het mogelijk zijn dat
slachtoffers, als zij aangifte of een melding hebben gedaan, direct door te
geleiden naar die stichting. Laat die mensen hun werk doen op de politiebureaus.Slachtoffers behoeven zichzelf niet te verdedigen, maar zij moeten dat
wel kunnen doen zonder onevenredig hard te worden getroffen door een overheid
die niet altijd slachtoffers kan beschermen. Daarom zal de VVD voor het kerstreces
een wetsvoorstel indienen over de uitbreiding van artikel 41 Strafrecht en
het toevoegen van een nieuw artikel aan Strafvordering, om het onmogelijk
te maken dat het aan een willekeurige politieman of officier van justitie
in Nederland wordt overgelaten of iemand wordt aangehouden die zichzelf heeft
verdedigd. Mensen die in hun eigen woning of winkel worden overvallen, hebben
recht op bescherming als zij zichzelf verdedigen. Dat zou uitgangspunt moeten
zijn.Bij het lezen van De Telegraaf hedenmorgen constateerde ik tot mijn genoegen
dat ook de CDA-fractie "nu al" tot het inzicht is gekomen dat het
met het opleggen van taakstraffen niet de goede kant opgaat. Nog niet zo lang
geleden hadden wij de uitzending van ZEMBLA, en moesten wij constateren dat
taakstraffen in Nederland worden opgelegd voor delicten waarvoor de wetgever
ze niet heeft bedoeld. De VVD vindt dat wij ons werk serieus moeten nemen.
Wij komen daarom met een voorstel om de wet zo aan te passen dat taakstraffen
niet meer kunnen worden opgelegd voor misdrijven waarop een maximum gevangenisstraf
van zes jaar staat, taakstraffen nooit voor de derde keer kunnen worden opgelegd,
en niet uitgevoerde of niet voltooide taakstraffen altijd van rechtswege worden
omgezet in een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Laten wij de reclassering
vooral niet opzadelen met daders waar geen redelijke kans op succes voor bestaat,
als het gaat om het terugdringen van recidive. Daarvoor hebben wij andere
straffen in ons wetboek. De VVD roept het kabinet op, te komen met wetgeving
die het verplicht stelt dat recidiverende daders van 16 en 17 jaar oud die geweldscriminaliteit
plegen, altijd volgens het volwassenenstrafrecht worden berecht als zij al
documentatie hebben. Het jeugdstrafrecht moet worden gereserveerd voor daders
waar nog gedragsmatige beïnvloeding op kan worden toegepast. Laten wij
het jeugdstrafrecht vooral niet vervuilen met een harde kern van jeugdige
geweldplegers, waar een keiharde overheidsreactie op zijn plaats is.De afgelopen weken namen rechters beslissingen die al dan niet terecht
verontwaardiging oproepen in de samenleving. De VVD-fractie vindt dat die
verontwaardiging niet moet worden veronachtzaamd, maar tegelijkertijd moet
niet alleen worden ingespeeld op onderbuikgevoelens die onder de bevolking
leven. Van de politiek mogen oplossingen worden verwacht; dat is de opdracht
die wij hier hebben. Ik wens beide bewindspersonen veel wijsheid toe, maar
vooral ook lef. Voor de VVD-fractie betekent lef niet het overhoop gooien
van het hele stelsel van strafrechtelijke rechtshandhaving als gevolg een
betreurenswaardig incident. Laten wij wel vaststellen dat het tot nu toe slechts
om één incident gaat: de Schiedammer parkmoord. Lef betekent
evenmin het overspannen reageren op media-uitingen. Het betekent wel het geven
van vertrouwen aan de justitieketen als die het verdient en corrigeren als
het nodig is. Het kabinet vindt de VVD aan zijn zijde als het met constructieve
oplossingen en ideeën komt. Ik daag de bewindspersonen uit al in hun
eerste termijn met voorstellen te komen.Aangezien mevrouw Ouwehand van de Partij voor de Dieren zelf geen spreektijd
had, heeft zij mij verzocht om vooral aandacht te vragen voor de verhoging
van de strafmaat voor dierenmishandeling. De VVD-fractie vindt mishandeling
ook fout en dierenmishandeling altijd. Vandaar deze bijdrage.De heer De Wit (SP):U noemde aan het eind van uw betoog één zaak waarin volgens
u een aantal dingen fout gegaan is. Ik ken er wel meer en volgens mij kent
u er ook meer. Wat vindt u van mijn voorstel om de commissie-Posthumus II
op een andere manier – ik heb het de raad voor de rechtszekerheid genoemd –
voort te zetten? Toetsing buiten de rechterlijke macht, maar wel met een advies
aan de rechterlijke macht, naar het voorbeeld van de Onderzoeksraad voor veiligheid.
Wat vindt u daarvan?De heer Teeven (VVD):Ik ken andere zaken waarvan wordt vermoed dat er sprake is van een rechterlijke
dwaling is. Ik ken op dit moment in Nederland maar één zaak
waarin dit vastgesteld is. Laten wij allereerst tot die conclusie
komen. Dus daar waar u het heeft over de zaak Lucia de B., moet ik met u vaststellen
dat in die zaak nog niet onherroepelijk is vastgesteld dat er sprake is van
een rechterlijke dwaling. Wetenschappers spreken over statistisch bewijs dat
niet juist zou zijn. Als u echter het arrest leest van het Gerechtshof Den
Haag, dan ziet u dat die statistische overwegingen geen rol hebben gespeeld
bij het bewijs; misschien wel bij de overtuigingen van de rechter, maar ja,
dat zullen wij nooit weten.Uw concrete vraag over hoe het probleem ingebed moet worden en hoe de
VVD-fractie daar tegen aankijkt, is misschien wel belangrijker. Wij moeten
ervoor waken een hoge raad of een semihoge raad naast de bestaande Hoge Raad
te creëren. Het is de VVD-fractie heel veel waard als het systeem van
de commissie-Posthumus, zoals dat op dit moment bestaat, op enig moment wordt
ingebed in de functie van procureur-generaal bij de Hoge Raad. Dat is een
onafhankelijke functionaris, die niet onder het College maar naast het College
staat. Hij is echter wel lid van het Openbaar Ministerie. Volgens mij doet
die oplossing meer recht dan hetgeen u voorstelt; uw voorstel heeft dus niet
onze voorkeur.De heer De Wit (SP):Zegt het u niks dat tot nu toe de herzieningsprocedure juist faalt, in
die zin dat het in de praktijk zo moeilijk is om iets als een novum te beschouwen,
maar dat het bovendien een nadeel is dat de bevoegdheden van de commissie-Posthumus
II zich alleen maar uitstrekken tot politie en Openbaar Ministerie, en niet
tot de vraag of het vonnis wel goed in elkaar steekt en of daar fouten gemaakt
zijn? Zo'n raad, zoals ik voorstel, zou dat juist in de volle breedte kunnen
toetsen, zoals in het buitenland eveneens gebeurt. Wat vindt u daarvan?De heer Teeven (VVD):Ik begrijp wat de heer De Wit zegt, maar desalniettemin ben ik er geen
voorstander van. Het lijkt mij dat de expertise die nodig is om vonnissen
te toetsen, waarbij niet alleen gekeken wordt naar politie en justitie maar
ook in de volle breedte, juist bij het kabinet van de procureur-generaal van
de Hoge Raad volledig aanwezig is. Er zouden dan ook opdrachten kunnen worden
gegeven aan het veld. Onze fractie is zeker bereid om goed te kijken naar
het begrip "novum", zoals dat op dit moment in het Wetboek van Strafvordering
staat. Dat heeft wat ons betreft dan nog wel een andere kant. Daarbij speel
ik een beetje in op het betoog dat de voorzitter van het College van procureurs-generaal
enige tijd geleden in de media heeft geschreven. Dan moeten wij ook gaan kijken
naar mensen die feitelijk twee keer zijn vrijgesproken en ten aanzien van
wie nadien nova optreden. De heer De Wit vindt onze fractie dus aan zijn zijde
om daarnaar te kijken, maar dan niet wat betreft de inbedding die hij daarbij
voorstaat. Wij zien meer in inbedding binnen het bestaand systeem, dus niet
onder het College van procureurs-generaal maar naast het College van procureurs-generaal,
bij de procureur-generaal van de Hoge Raad.De heer De Roon (PVV):Het idee om geen verjaring meer toe te staan bij zedendelicten spreekt
mij wel aan. Bij andere ernstige delicten ondervinden slachtoffers ook gevolgen
die er niet om liegen. Soms duurt het heel lang voordat zo'n zaak opgehelderd
is. Dat soort delicten noemt u niet. Waarom wilt u wel opheffing van de verjaringstermijn
voor zedendelicten, maar niet voor andere ernstige delicten?De heer Teeven (VVD):Nog niet zo geleden hebben wij in een algemeen overleg uitgebreid over
kinderporno gesproken. Bij seksueel misbruik zijn de slachtoffers vaak zeer
jong en kunnen nog niet goed zelf hun wil bepalen. De levensdelicten zijn
al uitgezonderd van verjaring op grond van het wetsvoorstel van de heer Dittrich.
Wij willen daar nu deze groep delicten aan toevoegen. De VVD-fractie en de
PPV-fractie verschillen soms in de manier waarop zij problemen willen oplossen.
Wij pakken nu een concreet probleem aan, terwijl uw fractie soms kiest voor
de bulldozertactiek. Ik hoor graag aan welke concrete delicten u hierbij denkt.
Wij gaan dan graag met u constructief daarover in gesprek. Ik heb nog geen
concrete voorbeelden van u gehoord en dat geldt ook voor de minimumstraffen,
maar misschien komt u daar nog over te spreken.De heer De Roon (PVV):De kaasschaafmethode van u kan ook effectief zijn, maar soms duurt het
wel erg lang voordat de eerste resultaten zichtbaar worden. Ik spreek graag
met u verder over de mogelijkheid om uitsluiting van verjaring uit te breiden
tot andere misdrijven. Misschien kunnen wij daarna gezamenlijk optrekken.
Dat zou heel mooi zijn.De heer Teeven (VVD):Ik hanteer niet de kaasschaafmethode. De fractie van de VVD zoekt naar
concrete oplossingen. Soms doet de fractie van de PVV dat ook, maar in andere
gevallen doet zij denken aan een bulldozer, waarbij er wel wordt ingespeeld
op onderbuikgevoelens, maar er geen oplossingen worden geboden.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik zit vol spanning te wachten op uw inbreng over slachtoffers in het
buitenland, maar ik heb daar nog niets over gehoord. Vindt dat u niet meer
van belang? Was het alleen interessant om mij op dat punt te interrumperen?De heer Teeven (VVD):Ik dacht juist dat het heel aardig was dat ik u interrumpeerde. Daardoor
kreeg u wat meer spreektijd om uit te leggen wat u precies bedoelde. U zult
ook het probleem kennen van te weinig spreektijd. Dat betekent dat je keuzes
moet maken in de onderwerpen die je aan de orde stelt. De VVD-fractie vindt
dat, wanneer mensen ernstige schade hebben opgelopen door serieuze misdrijven
in het buitenland, nagegaan moet worden of de Nederlandse Staat eventueel
een bijdrage moet leveren aan de rechtsbijstand. Dat hebt u binnen.Mevrouw Van Velzen (SP):Hoe moet dat concreet vorm krijgen?De heer Teeven (VVD):Daar kunnen wij nog over spreken. Dit soort dingen moet je nader uitwerken,
maar daar leent de plenaire zaal zich niet zo goed voor. Ik hoor graag welke
ideeën het kabinet daarover heeft, maar u mag ook met mij daarover in
gesprek gaan. Ik ben graag bereid om dat samen met u uit te werken.De heer Anker (ChristenUnie):Mijn collega Voordewind heeft eerder gesproken over de verlenging van
de verjaringstermijn met 10 jaar, dus niet vanaf het 18de jaar
van het slachtoffer, maar vanaf het 28ste levensjaar. Dat betekent dat verjaring
pas intreedt als de betrokkenen 40 jaar zijn. Er zijn sterke signalen dat
de verjaringstermijn in ieder geval opgerekt moet worden. Bent u bereid om
ook naar de verlenging met 10 jaar te kijken of gaat het u alleen om het volledig
afschaffen van de verjaringstermijn?De heer Teeven (VVD):U hebt gehoord waar de VVD-fractie op inzet. Wij horen graag de reactie
van het kabinet daarop. Alles is beter dan de huidige verjaringsregeling.
Het is beter dat de verjaring begint te tellen als het slachtoffer 28 jaar
is dan als het 18 jaar is, maar wij vinden het het beste als er helemaal geen
sprake is van verjaring.De heer Kamp (VVD):Mijnheer de voorzitter. Ik wil de bewindspersonen graag danken voor hun
inzet. Naar onze overtuiging wordt er op het ministerie van Justitie vruchtbaar
gewerkt. Wij spreken de hoop uit dat de bewindspersonen in het jaar 2008 kunnen
doen wat nodig is.Mevrouw Albayrak is als staatssecretaris onder een gelukkig gesternte
begonnen en dat gunnen wij haar graag. De instroom van asielzoekers is met
driekwart afgenomen en de instroom van ama's met bijna 90%. Het aantal
asielzoekers in de opvang is met 60% gedaald en het aantal Turkse en
Marokkaanse huwelijksimmigranten is gehalveerd. Dat is allemaal gelukt dankzij
de aanscherping van de regels en de consequente uitvoering van het beleid.Nu links in de Kamer en in het kabinet weer de meerderheid heeft veroverd,
is het risico reëel dat de zaak weer uit de hand gaat lopen. Alleszeggend
was de allereerste daad van links direct na de verkiezingen: het afdwingen
van een generaal pardon voor enkele tienduizenden afgewezen asielzoekers.
Bijna even erg als dat pardon is de beschamende uitvoering. Als een burgemeester
zegt dat je in 2006 in Nederland was, dan wordt maar even aangenomen dat je
sinds 1 april 2001 in Nederland was. Dat slaat natuurlijk helemaal nergens
op.Ik vond het ook beschamend wat over de kosten naar voren is gebracht.
Bij de besluitvorming is gesuggereerd – dat is het enige bedrag dat
wij hebben gehoord – dat de kosten 55 mln. zouden bedragen. Laatst werd
nog een bedrag van 329 mln. genoemd. Het is misschien goed om de staatssecretaris
een keer een sommetje voor te leggen. Het enige sommetje van vanavond, mijnheer
de voorzitter.De heer Fritsma (PVV):De heer Kamp is begonnen met het noemen van cijfers. Dat wil ik graag
aangrijpen om een prangende vraag te stellen. Waarom heeft de VVD zich vorig
jaar schuldig gemaakt aan volksverlakkerij? Ik heb hier de cijfers voor mij
die de VVD vorig jaar heeft genoemd over de instroom van immigranten. De VVD
heeft aangegeven dat het aantal immigranten in 2006 minder dan 5000 was. Dat
is een onzingetal. Dat weet de heer Kamp als immigratiespecialist ook. Volgens
het CBS waren er meer dan 100.000 immigranten. Er waren alleen al op het gebied
van gezinsmigratie tienduizenden immigranten. Minder dan 5000 immigranten
klopt gewoon niet. Waarom heeft de VVD vorig jaar de kiezer met deze onjuiste
informatie misleid?De heer Kamp (VVD):"Volksverlakkerij" is een heel stoer woord. Ik heb het goed
gehoord. Mijnheer Fritsma, 5000 is niet juist. U zegt dat wij het gezegd hebben.
Ik zal dat nagaan. De immigratie zit in een orde van grootte van 100.000 en
is ongeveer vergelijkbaar met de emigratie. Als op een gegeven moment is gezegd
dat de immigratie 5000 is, dan is dat geen goede voorstelling van zaken. Dan
is dat een fout geweest. Ik zeg niet dat die fout gemaakt is. Ik zal kijken
wat er gezegd is en in welke context dat is gezegd. Ik zal daar morgen op
terugkomen.De heer Fritsma (PVV):Het gebeurde bij een verkiezingsspot. Het is heel groot in beeld gebracht:
aantal immigranten 2003: 23.000; 2005: 15.000; nu: minder dan 5000. Al die
aantallen kloppen gewoon niet. Ik vind het nogal wat om dat op televisie te
brengen. Het is in mijn ogen een misleiding van de kiezer.Het zegt ook wat over de VVD. Vorig jaar was kennelijk alles onder controle,
maar nu is een plan nodig om alle problemen op te lossen. De VVD maakt een
draai. Ik vind dat dit aangeeft dat de VVD een onbetrouwbare partij is.De heer Kamp (VVD):"Volksverlakkerij", "onbetrouwbare partij": het is
allemaal genoteerd, mijnheer Fritsma. Als wij spreken over het asielbeleid,
het vreemdelingenbeleid of het integratiebeleid, hebben wij de gewoonte om
alle informatie die wij hebben, naar voren te brengen. De informatie waarover
wij beschikken en onze interpretatie daarvan steek ik nooit onder stoelen
of banken. Als in de informatie die wij gebruiken een fout is gemaakt, ben
ik zeker bereid om dat toe te geven, maar ik neem uw conclusie dat dit het
geval is, zo niet over. Ik heb wel gezegd dat ik ernaar zal kijken en daarop
morgen zal terugkomen. De heer Fritsma heeft alvast de woorden "volksverlakkerij"
en "draai" gebruikt. Dat is in ieder geval genoteerd. Wij zullen
morgen kijken hoe wij daarop kunnen reageren.Voorzitter. Ik was bezig met het maken van een sommetje. Het gaat om het
aantal mensen dat onder het generaal pardon valt. Dat zijn er 25.000 tot 30.000.
Er zitten 15.000 mensen in de azc's. Zij zitten daar gemiddeld acht jaar.
Neem de mensen die het land binnenkomen als asielzoeker en die vrij vlot een
verblijfsvergunning krijgen, Irakezen, Afghanen en Somaliërs. Vier jaar
nadat zij die verblijfsvergunning hebben gekregen, is van de mannen meer dan
80% zonder werk en van de vrouwen meer dan 95%. Bij de Somaliërs
zit zelfs meer dan 90% van de mannen zonder werk en werkt van de vrouwen
bijna niemand. Het is dus heel realistisch om ervan uit te gaan dat van het
geheel van 25.000 tot 30.000 mensen een grote groep van 15.000 mensen, die
gemiddeld al acht jaar in een asielzoekerscentrum zit, blijvend van een bijstandsuitkering
afhankelijk zal zijn. Dit schat ik waarschijnlijk te laag, maar ga even uit
van die 15.000. Deze mensen kosten gemiddeld zo'n € 20.000 per jaar.
Daarbij heb ik het over alle kosten: de bijstand, de bijzondere bijstand,
de huursubsidie, de gezondheidszorg, onderwijs, de oudedagsvoorziening, noem
maar op. Dit is weer een lage schatting. Als je ervan uitgaan dat zij dit
een jaar of twintig nodig hebben, wat ook weer aan de lage kant is, dan zit
je voor de kosten van het generaal pardon al aan een bedrag van 6 mld. Als
iets 6 mld. of meer kost, is het heel zorgelijk als namens het kabinet
bij de besluitvorming een bedrag van 55 mln. wordt genoemd. Ik vind dat zeer
onverstandig en ongepast van het kabinet.De heer Pechtold (D66):Dit is een mooi rekensommetje, dat optelt tot een astronomisch bedrag,
maar waarachter de suggestie zit alsof die mensen, gezien hun land van herkomst,
gezien hun ras of samenstelling of wat dan ook, het vertikken om te werken.
Dit is wat ik tussen de regels ruik, laat ik het zo formuleren. Wil de heer
Kamp nu werkelijk zeggen dat die mensen, die Somaliërs of die Irakezen,
bewust allemaal geen baan nemen en op zoek zijn naar een uitkering hier en
dat zij bovendien van plan zijn om dit, volgens zijn rekensom, een jaar of
twintig vol te houden? Of zouden hieraan ook andere factoren ten grondslag
kunnen liggen?De heer Kamp (VVD):Ik suggereer niets op basis van ras. Ik zeg ook niet dat zij niet willen
werken. Ik stel alleen eenvoudig vast: als zij op een vrij vlotte manier een
verblijfsvergunning krijgen, zit vier jaar later 80% tot 90%
van de mannen en 95% van de vrouwen zonder werk. Dan kun je vaststellen
dat een groep die gemiddeld acht jaar lang, sommigen zelfs dertien jaar lang,
in een asielzoekerscentrum heeft verbleven, zeer moeizaam aan het werk zal
komen. Het is dus realistisch om te zeggen dat van die totale groep zo'n 15.000
mensen van een bijstandsuitkering afhankelijk zullen blijven. Dit breng ik
op basis van de feiten als conclusie naar voren. Dit raam ik waarschijnlijk
aan de lage kant. De raming van de kosten is eveneens een raming aan de onderkant.
Ik denk dat de heer Pechtold het heel zorgelijk moet vinden dat een bedrag
van 55 mln. wordt genoemd wanneer over dit onderwerp in de Kamer gesproken
wordt, terwijl het in werkelijkheid om een bedrag van 6 mld. of meer gaat.De heer Pechtold (D66):Ik vind eerder de toon van het debat zorgelijk, de toon die de laatste
tijd onder anderen door u wordt aangeslagen. U hebt eens, een jaar geleden,
verklaard dat er in Nederland zo veel troep op straat ligt omdat er mensen
uit landen komen waar men er op straat ook zo'n troep van maakt. Nu trekt
u een naar mijn mening zeer populistische redenering door. Voor mensen die
vaak buiten hun schuld, door ons systeem, in het asielzoekerscentrum niet
mochten en niet konden werken, maar wel graag wilden werken, is het vaak heel
moeilijk om na zo'n lange periode weer bemiddelbaar op de arbeidsmarkt te
komen. Ik zou graag willen dat u in uw rekensommetje die kant van de medaille
meeneemt. Dan zou uw kracht van argumenten groter zijn om mij te overtuigen
hoe wij met die groep moeten omgaan. Nu wekt u bij mij het gevoel, eenzijdig
een probleem op te kloppen, over de hoofden van die mensen heen. Zo laat u
zien: kijk, zij komen uit dat of dat land, zij hebben hier in een asielzoekerscentrum
gezeten en zij kosten ons vervolgens tot in de eeuwigheid geld. Zet dan ook
de AOW erbij. Zet alles erbij en maak het probleem dan echt zo extreem. Ik
zou liever hebben dat u ons ook de andere kant van de medaille laat zien,
namelijk hoe onmogelijk het de afgelopen jaren voor deze mensen was om hier
een toekomst op te bouwen.De heer Kamp (VVD):De AOW staat er bij mij al bij, want ik reken bij die kosten van € 20.000
per jaar ook hun oudedagsvoorziening, die eveneens collectief wordt betaald.
Die dragen zij niet zelf. Als je zelf van een bijstandsuitkering afhankelijk
bent, draai je zelf niet op voor de kosten van de oudedagsvoorziening. Dit
wordt collectief gedaan. Mijn toon bevalt de heer Pechtold misschien niet,
maar ik gaf alleen aan wat de feiten zijn en trok een conclusie op grond van
die feiten. Wat mij van uw toon niet bevalt, mijnheer Pechtold, is dat u altijd
de problemen ontkent. Ik weet uit lange ervaring – en u weet dit ook,
naar ik hoop – dat problemen niet worden opgelost als je ze niet onder
ogen ziet en niet benoemt, en als je niet aangeeft hoe die problemen opgelost
kunnen worden. Het is een kenmerk van uw opstelling, als het om immigratie-
en integratiebeleid gaat, dat u altijd de problemen ontkent. Vanuit die houding
zijn problemen ontstaan. Ik hoop dat deze houding geen gemeengoed zal worden.
Anders kunnen de problemen nooit opgelost worden.De heer Pechtold (D66):Klopt het niet dat de heer Kamp met een kleine onderbreking sinds 1994
deel uitmaakt van deze Kamer? Klopt het niet dat zijn partij al die tijd regeringsverantwoordelijkheid
heeft gedragen, onder andere voor dit dossier? Bij wie moeten wij te rade
gaan om te zien waar het probleem vandaan is gekomen en welke toon wij vandaag
moeten aanslaan? De heer Kamp zelf is al dertien jaar medeverantwoordelijk
voor dit door hem zo opgeklopte probleem. Dan moet hij ook de verantwoordelijkheid
ervoor nemen en niet doen alsof hij een buitenstaander is die voor het eerst
naar de problematiek kijkt.De heer Kamp (VVD):De term "opgeklopt probleem" kenmerkt juist de heer Pechtold.
Dit is natuurlijk geen opgeklopt probleem. Dit probleem is heel reëel.
Ik heb deze week gesproken over de criminaliteit onder bepaalde groepen. Ik
heb gesproken over de zeer lage arbeidsdeelname van mensen van buitenlandse
afkomst. Ik heb gesproken over de problemen in het onderwijs. Leerlingen verlaten
de school zonder diploma en komen daardoor niet aan de bak. Dit zijn zeer
ernstige problemen. De mensen in het land voelen deze problemen.De heer Pechtold komt niet verder dan te spreken over opgeklopte problemen.
Hij zegt dat ik daarvoor verantwoordelijk ben. Ik ben mijn verhaal begonnen
door te zeggen wat er is gebeurd. Als je de integratieproblemen wilt oplossen,
moet je de toestroom van kansarmen uit niet-westerse landen afremmen. De instroom
van asielzoekers is met driekwart gedaald. De instroom van ama's is met meer
dan 80%, bijna 90%, gedaald. De instroom van huwelijksmigranten
is gehalveerd. Het aantal asielzoekers in de opvang is met 60% gedaald.
Het kabinet kan verder bouwen op deze randvoorwaarden. Wij zijn trots op wat
er de afgelopen jaren op deze punten is gedaan. Er zijn goede dingen gedaan
met betrekking tot het integratiebeleid. Er moet nog meer gebeuren. Dat bespreken
wij echter tijdens het debat over de begroting van het ministerie voor Wonen,
Wijken en Integratie.In totaal zijn op dit moment 1,75 miljoen niet-westerse immigranten ingestroomd
in Nederland. Een groot deel hiervan is kansarm. Deze instroom heeft de Nederlandse
samenleving uit het lood geslagen. In sommige delen van de vier grootste steden
is de situatie ronduit dramatisch. Te denken valt aan de wijken Slotervaart
en Kanaleneiland. Ook in andere steden groeien de problemen. In Tilburg staat
meer dan een kwart van de Somalische en Marokkaanse jongens van twaalf tot zeventien jaar geregistreerd als verdachte van een in 2006 gepleegd
misdrijf. Er zijn problemen op de scholen. De wijken verloederen. Er heerst
werkloosheid en criminaliteit. Het risico is levensgroot dat kinderen die
slecht worden opgevoed, jaren achterblijven op de basisschool, het vervolgonderwijs
verlaten zonder startkwalificatie en niet aan het werk gaan en tijdens of
na hun schooljaren in de criminaliteit terechtkomen. Dit is al de harde werkelijkheid.Het is verstandig om met elkaar bewust te streven naar een beperking van
de immigratie van de risicogroep, de kansarmen uit de niet-westerse landen.
Hoe dichter het immigratiecijfer bij nul komt, hoe beter dat is. Van de week
heb ik namens de VVD gezegd op welke manier dit haalbaar is. Deze maatregelen
voor de instroombeperking heb ik nog eens op een rijtje gezet. Ik overhandig
die graag aan de voorzitter.(Deze lijst wordt ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van
de Tweede Kamer der Staten-Generaal.)Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):De heer Kamp signaleert een aantal problemen en laat weten een heleboel
oplossingen te hebben. De meeste oplossingen komen ons echter heel erg bekend
voor. Het lijkt ons oude wijn in nieuwe zakken. Ik noem de aanpak van kleine
criminelen. Klopt het niet dat dit kabinet en het vorige kabinet al een heleboel
maatregelen hebben genomen om deze problematiek aan te pakken?De heer Kamp (VVD):Ik ben al vanaf 1994 woordvoerder over dit onderwerp. Het zou toch raar
zijn als ik ineens geheel andere dingen ga beweren. Dat is ook niet het geval.
Het gaat mij er voortdurend om op grond van de actuele situatie problemen
te onderkennen en te analyseren en om oplossingen aan te geven. Voor zover
oplossingen nog steeds noodzakelijk zijn, kom ik daar nu opnieuw weer mee.
Ik hoor dat mevrouw Van Vroonhoven zegt een aantal oplossingen al te kennen
en het daarmee allang eens te zijn. Dat is prachtig. Ik heb zo-even een lijst
met 21 punten neergelegd. Mevrouw Van Vroonhoven kan afvinken met welke oplossingen
zij het eens is. Die kunnen dan worden uitgevoerd. Dan schieten wij goed op.Het is goed dat mevrouw Van Vroonhoven vraagt naar die kleine criminelen.
Het is al verkeerd om te spreken van "kleine criminelen". Als zij
spreekt over Slotervaart, spreekt zij dan ook over "kleine criminelen"?
Bij het politiebureau op het August Allebéplein staan 540 criminelen
geregistreerd, beginnend en gevorderd, maar wel meerdere misdrijven gepleegd.
Van dat aantal is 200 jonger dan achttien jaar. Een wijk van één
politiebureau daar in Amsterdam. Dat is natuurlijk verschrikkelijk zorgelijk.
In het Nederlandse systeem worden zij nauwelijks opgepakt. Als zij wel worden
opgepakt, dan staan zij zo weer op straat. Als zij na een halfjaar een keer
voorkomen, dan weten zij vaak niet eens waarvoor zij voorkomen. Als de straf
al ten uitvoer wordt gebracht, dan maakt deze weinig indruk. Het is zó
noodzakelijk om op die groep een consequent lik-op-stukbeleid te zetten; overtreders
worden dan onmiddellijk opgepakt, worden onmiddellijk voorgeleid, worden onmiddellijk
berecht en moeten onmiddellijk hun straf uitzitten. Daarna komen zij pas weer
terug in de wijk. Op die manier weten zij wat er gebeurt als zij uit de bocht
vliegen. Iedereen in de wijk ziet dan ook wat er gebeurt. Daar gaat een geweldige
preventieve werking van uit. Voor dat lik-op-stukbeleid zijn nog geen stappen
gezet. Ik pleit daar zeer voor.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):De heer Kamp doet alsof hij het ei van Columbus hebt uitgevonden, maar
feit is wel dat juist dit kabinet de jonge criminelen, de twaalfminners, uitdrukkelijk
wil aanpakken en daar beleid op wil zetten, bijvoorbeeld met de campussen.
De heer Kamp doet dat werk eigenlijk over.De heer Kamp (VVD):"Aanpakken bijvoorbeeld met campussen." Ik wil afspreken dat
politie en Justitie in de probleemwijken consequent lik op stuk geven. Iedere
keer dat een misdrijf plaatsvindt, en die vinden daar aan de lopende band
plaats, moet de overtreder worden opgepakt en moet het rijtje dat ik net heb
genoemd worden doorlopen. Overtreders komen dan pas weer vrij als zij hun
straf hebben uitgezeten. U moet eens zien welk preventief effect van zo'n
aanpak, die in het begin moeilijk is, uitgaat. Het zou geweldig zijn als wij
dat voor elkaar konden krijgen. Ik ben blij dat mevrouw Van Vroonhoven daar
enthousiast over is. Laten wij dat samen voor elkaar proberen te krijgen.
Als de bewindspersonen hierover spontaan toezeggingen doen, wordt dit voor
mij een feestdag.Mevrouw Azough (GroenLinks):Veel van de maatregelen komen ook mij bekend voor. De heer Kamp stelt
dat hij problemen wil oplossen. In zijn notitie schetst hij op een aantal
pagina's dat hij het midden wil houden tussen de onrustzaaiers en de mensen
die hun hoofd in het zand steken. Op welke punten gaat hij concreet initiatieven
nemen?De heer Kamp (VVD):Wat mevrouw Azough wil. Ik ben bereid om voor elke maatregel waar ik voldoende
steun voor kan krijgen, het initiatief te nemen. Als mevrouw Azough net als
de CDA-fractie even op het lijstje aangeeft waarmee zij het eens is, dan kunnen
wij samen het initiatief nemen als het kabinet er niet zelf mee komt. Ik wil
dat heel graag. De leden van dit huis behoren niet tot de regering. De Kamer
controleert en probeert de regering aan te sporen om te doen wat noodzakelijk
is. De Kamer spreekt ook haar opvatting daarover uit. Als de regering niet
met de plannen komt die de Kamer noodzakelijk acht, dan is het mogelijk om
zelf met een initiatief te komen. Het zou voor mij een eer zijn om op een
aantal punten het initiatief te nemen, samen met de fractie van GroenLinks.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat zal lang duren denk ik.De heer Kamp (VVD):Waarom? Wilt u de problemen niet oplossen?Mevrouw Azough (GroenLinks):Niet op uw manier, dat is wel duidelijk. De maatregelen die u voorstelt,
zijn ineffectief en ongrondwettelijk. U hebt een nota geschreven die mij voorkomt
als een PVV-nota. U kunt nu doen wat de PVV ook doet, namelijk op al die maatregelen
moties indienen. U kunt op al die maatregelen eigen initiatieven nemen en
wetsvoorstellen indienen. U komt nu met een nota waarin tal van maatregelen
staan, 28 om precies te zijn, zonder actie te ondernemen. U
wilt dat alleen doen als daarvoor concreet draagvlak bestaat. Ik vind dat
eerlijk gezegd wat laf.De heer Kamp (VVD):Dit is volkomen belachelijk. Twee dagen geleden is de VVD-beleidsnota
gepresenteerd. Ik geef op het gebied van emigratie aan wat naar de mening
van mijn fractie moet gebeuren. Over twee weken zal ik bij de behandeling
van de begroting WWI aangeven wat er moet gebeuren op het gebied van de integratie.
Nu verwijt u mij echter dat er nog geen moties en wetsvoorstellen zijn ingediend.
Dit is toch volkomen belachelijk. Dit is toch wat er moet gebeuren? Het gaat
er toch om dat wij onze energie op datgene richten waar wij de meeste resultaten
kunnen bereiken? Het zou zeer helpen als mevrouw Azough en de anderen aangeven
met welke punten zij het eens zijn en wat zij graag voor elkaar willen krijgen.
Dan gaan wij er samen mee aan de slag. Wij zullen de komende jaren zeker alle
kansen benutten die er zijn om te proberen, onze beleidsvoorstellen te realiseren.
Maar mevrouw Azough neemt het mij toch niet kwalijk dat ik twee dagen nadat
de nota is gepresenteerd, nog niet met alle moties en initiatiefwetsvoorstellen
in mijn hand sta?De heer Fritsma (PVV):Ook ik heb met belangstelling kennisgenomen van de notitie van de heer
Kamp. Hij zegt dat met deze notitie een consistente lijn wordt gevolgd. Dat
is gewoon niet waar. Laat ik er een voorbeeld uit halen. De heer Kamp stelt
voor dat nog maar één keer een partner uit het land van herkomst
kan worden gehaald in het kader van gezinsvorming en gezinshereniging. Dat
voorstel heb ik vorig jaar, nota bene tijdens de Justitiebegroting, per motie
ingebracht. De VVD-fractie heeft dat toen niet gesteund, terwijl zij nu met
precies hetzelfde plan komt. Ik wil toch een toelichting waarom de heer Kamp
volhoudt dat er een consistente lijn wordt gevoerd, terwijl dat dus niet zo
is.De heer Kamp (VVD):Mijnheer Fritsma, u vindt zichzelf een iets grotere jongen dan u in werkelijkheid
bent. Het is niet zo dat dit uw plan is; het is iets wat wij al vijftien jaar
bepleiten. Ik heb al vijftien jaar gezegd dat je één keer een
verblijfsvergunning kunt aanvragen, dat je één keer daarvoor
in beroep moet gaan en dat het dan, wat mij betreft, is afgelopen. Dat u dan
vervolgens, afkomstig van een afsplitsing van de VVD, zo'n punt een keer neergooit,
wil niet zeggen dat wij dan onmiddellijk achter u aan moeten hollen. Bovendien
moet u zich goed realiseren, mijnheer Fritsma, dat als u op een normale manier
met uw collega's wilt samenwerken, u dan zelf ook een beetje een normale,
constructieve opstelling moet kiezen en dat u niet iedere keer maar beledigende
grote woorden moet gebruiken. Daar komt u niet veel verder mee. U moet ook
de zaak zodanig presenteren en de context zodanig schilderen dat het ook voor
anderen mogelijk wordt om met u samen iets op te zetten. Wij zijn daartoe
bereid, met mevrouw Azough van de GroenLinksfractie, met mijnheer Fritsma
van de PVV-fractie, maar de constructieve opstelling moet van alle kanten
komen.De heer Fritsma (PVV):Dit is echt een buitengewoon flauw antwoord. Bovendien gaat de heer Kamp
niet in op de vraag.De heer Kamp (VVD):Wat is een flauw antwoord?De voorzitter:Neen heren, niet door elkaar. De heer Fritsma heeft het woord.De heer Fritsma (PVV):De vraag was waarom u vorig jaar de motie niet steunde om het mogelijk
te maken om slechts één partner uit het buitenland te laten
overkomen. Dat staat in uw plan. Vorig jaar hebt u die motie niet gesteund.
Nu kunt u wel verhalen ophangen over grote jongens en commentaar geven op
de gedragingen van de PVV, maar dat is vluchten voor de werkelijkheid, iets
waarvan u gisteren mevrouw Vogelaar nog beschuldigde. Ik stel vast dat u wel
degelijk een draai maakt. Het is mooi dat u onze kant op komt, maar ik zou
zeggen: maak die draai dan goed en neem dan ook onze stevige voorstellen over.De heer Kamp (VVD):Mijnheer Fritsma, u moet zich echt realiseren dat het verhaal dat ik hier
houd, een verhaal is dat ik in alle vormen en op alle momenten dat het gepast
is, al sinds 1994 houd. Het is natuurlijk interessant dat een afsplitsing
van de VVD met een aantal punten komt die overeenstemmen met onze punten.
Dan zouden wij op een constructieve manier kunnen kijken waar wij elkaar kunnen
vinden. Om op een constructieve manier met elkaar te kunnen werken, heb je
wel ten minste twee partijen nodig. Wat dat betreft, hebt u nog het een en
ander te leren.De heer Van der Staaij (SGP):Ik wil niet treden in de discussie over de intellectuele eigendomsrechten
van de plannen van de VVD-fractie, maar ik wil wel graag verklaren dat wij
constructief willen meedenken met iedereen die hier zinnige voorstellen doet.
Daartoe reken ik zeker ook de voorstellen van de VVD-fractie. Laten wij die
gewoon op hun inhoud beoordelen. Wat ik wel eens een beetje vermoeiend vind,
is dat sommige dingen telkens maar weer terugkomen zonder dat je het idee
hebt dat wij er echt verder mee komen. Als ik er een punt mag uitpikken: de
discussie over de strafbaarstelling van illegaliteit. In 2002 is in een regeerakkoord
van CDA, VVD en LPF gezegd dat men ermee aan de gang zou gaan. Er is toen
een notitie verschenen waarin uitvoerig allerlei voor- en nadelen op een rijtje
werden gezet en de conclusie was: "helpt het nu echt? neen, eigenlijk
toch niet". Toen is er, ook weer met steun van de VVD-fractie, van afgezien.
Nu gaan wij naar mijn idee weer opnieuw beginnen. Komen wij daar nu echt verder
mee, bijvoorbeeld op zo'n punt?De heer Kamp (VVD):De VVD-fractie is voortdurend van mening geweest dat, om illegaliteit
goed te kunnen aanpakken, strafbaarheid nodig is.De heer Van der Staaij (SGP):Toen die uitgebreide notitie er lag, is er daarna een algemeen overleg
gehouden. De VVD-fractie heeft toen gewoon genoegen genomen met de uitkomst,
nadat alle voor- en nadelen op een rijtje waren gezet. De conclusie was toen
om erin berusten dat het kabinet met de VVD erin dit punt niet verder oppakte.
Het idee was wel aardig, maar bleek gewoon niet te werken. Ik stond en sta
op zichzelf sympathiek tegenover de idee van strafbaarstelling. Destijds heb
ik mij er onder andere door de VVD-fractie van laten overtuigen dat strafbaarstelling
van illegaliteittoch niet echt gaat helpen en dat wij er veel
beter aan zouden doen om de indirecte route van de ongewenstverklaring te
bewandelen. Krijgen wij nu opnieuw die discussie?De heer Kamp (VVD):Wij hebben de afgelopen jaren gemerkt wat er met die ongewenstverklaring
is gebeurd in de praktijk. Wij hebben nu ook een andere situatie wat betreft
de mogelijkheden om illegalen op te sluiten als zij het land niet verlaten.
Er is capaciteit beschikbaar. Op grond van de huidige situatie en de ervaringen
van de afgelopen vijf jaar denk ik dat het verstandig is om de hoofdlijn van
onze benadering vol te houden. Die hoofdlijn is dat strafbaarstelling vereist
is om illegaal verblijf in ons land effectief tegen te gaan.Dat is nog niet voldoende. Niet alleen illegaal verblijf, maar ook het
faciliteren ervan moet strafbaar zijn. Bovendien is het noodzakelijk dat alle
functionarissen die kennis hebben van illegaal verblijf hiervan melding doen
op een centraal punt. Pas als dat allemaal geregeld is, is er een sluitende
basis om effectief op te treden tegen de 75.000 tot 185.000 vreemdelingen
die illegaal in ons land verblijven. Deze vreemdelingen zijn kwetsbaar voor
uitbuiting. Zij leggen beslag op collectieve voorzieningen waaraan zij niet
bijdragen en vormen een uitnodiging voor anderen om ook illegaal naar ons
land te komen. Naar onze mening is zowel strafbaarstelling van illegaal verblijf,
inclusief facilitering ervan, nodig als een meldplicht.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Ik wil bevestigen dat de CDA-fractie en de VVD-fractie in de vorige kabinetsperiode
tot overeenstemming zijn gekomen over het illegaliteitsvraagstuk.Ondertussen zijn de plannen van de heer Kamp uitgereikt. Hij spreekt van
een stap vooruit zetten, maar wat betreft huwelijksimmigratie lijkt sprake
te zijn van een stap terug. Huwelijksimmigranten moeten of de Nederlandse
of de Engelse taal beheersen. Op dit gebied is de afgelopen tijd veel gebeurd.
Bent u echt van plan om een stapje terug te doen, mijnheer Kamp?De heer Kamp (VVD):In mijn plannen staat dat men de Nederlandse of de Engelse taal moet beheersen
in woord of geschrift. Dat betekent een aanmerkelijke aanscherping. Men moet
de taal dus ook in geschrift beheersen. Bovendien is deze eis een onderdeel
van een totaalpakket. U ziet dit pakket misschien als een stap terug, maar
ik kan u verzekeren dat invoering ervan een verdere terugdringing van het
aantal kansarme huwelijksmigranten tot effect zal hebben. Dat moet ons doel
zijn. Gezinnen die door deze kansarme huwelijksmigranten worden opgebouwd,
dreigen in de praktijk vrijwel allemaal in zwaar weer terecht te komen.De heer Spekman (PvdA):Ik vind dit een typisch Henk Kampverhaal.De heer Kamp (VVD):Dat vat ik op als een compliment.De heer Spekman (PvdA):Ik ben ervan overtuigd dat dit oprecht uw verhaal is. Ik heb een paar
vragen. Ik vind het typische aan een Henk Kampverhaal dat een hele groep die
het al moeilijk heeft, het altijd nog moeilijker wordt gemaakt om vervolgens
als afschrikwekkend voorbeeld te dienen voor andere mensen die hier willen
komen of gebruik wensen te maken van sociale voorzieningen. Daarom wordt de
bijstand in de voorstellen verlaagd en worden sociale voorzieningen verminderd.
Voor hele groepen wordt de deur dichtgehouden. Zij worden weggezet alsof wij
hen hier echt niet moeten wensen. Dat moet allemaal gebeuren om de problemen
hier op te lossen.In de discussie over illegaliteit zie ik hetzelfde. Ik deel uw mening
dat illegaliteit een groot probleem is omdat het leidt tot uitbuiting, tot
mensonterende toestanden en tot overlast en criminaliteit in de steden. U
hebt net in uw betoog gezegd dat wij onze energie moeten richten op zaken
waarmee het meeste resultaat kan worden behaald. Er zijn in het verleden al
maatregelen genomen. Daarnaast zijn er maatregelen niet genomen die wel hadden
moeten worden genomen, zoals het uitzetten van criminele illegalen in plaats
van hen gevangen te zetten en vervolgens weer de straat op te sturen. Moeten
wij onze energie niet eerst richten op de belangrijkste prioriteiten? Waarom
maakt u het leven van iedereen moeilijker om een kleine harde kern, waarover
ik het met u eens ben, te straffen?De heer Kamp (VVD):Dat is het verschil tussen u en mij, tussen de fracties van de PvdA en
de VVD. Ik denk niet dat het iemand moeilijker wordt gemaakt als ervoor wordt
gezorgd dat hij niet in de bijstand kan komen. Ik denk dat het mensen juist
makkelijk wordt gemaakt als zij niet in de bijstand komen en in plaats daarvan
aan het werk gaan. Dan hebben zij echt een kans om er tussen te komen. Ik
ben verschrikkelijk bezorgd als ik zie dat van de Somaliërs, de Irakezen
en de Afghanen vier jaar nadat zij een verblijfsvergunning hebben gekregen,
80% à 90% nog zonder werk is. Ik ben daar zeer ongerust
over. Wil je het voor die mensen goed regelen, dan moet je het doen zoals
in Nieuw-Zeeland, Australië, Canada en Amerika gebeurt. Daar wordt gewoon
verwacht dat iemand aan het werk gaat en niet in de bijstand komt. Dan kom
je er snel tussen en krijg je een goede positie in het land waar je bent.
Ik wil graag dat iedereen die hier toegelaten is, er echt tussenkomt, gaat
werken en een volwaardig onderdeel van de samenleving wordt. Op die manier
krijgen wij een samenleving bestaande uit mensen die uit verschillende landen
afkomstig zijn, maar die allemaal dit land als hún land ervaren en
helpen om dat land op te bouwen.Ik vind niet dat je illegalen op straat moet zetten. Ik vind dat illegalen
systematisch moeten worden opgepakt en systematisch moeten worden aangezegd
dat zij het land moeten verlaten. Als zij dat niet doen, moeten zij worden
vastgezet totdat zij het land uitgaan. Iedere illegaal die naar waarheid zegt
wie hij is en waar hij vandaan komt, krijgt papieren en kan het land verlaten.
Voor de uitzonderlijke gevallen waarin dat niet mogelijk is – bijvoorbeeld
als iemand stateloos is – is allang een regeling getroffen. Om een einde
te maken aan illegaliteit, is het ontzettend belangrijk dat wij consequent
duidelijk maken dat wij niet accepteren dat mensen hier illegaal verblijven
en dat zij het land moeten verlaten.De heer Spekman (PvdA):Ik vind dat de heer Kamp er een beetje omheen praat. Ik vroeg of wij onze
energie niet moeten richten op de punten waar wij het meeste resultaat kunnen
halen. Hoe gerichter wij het kunnen doen, hoe beter het resultaat.De heer Kamp scheert alle illegalen over één kam, bijvoorbeeld
ook de slachtoffers van mensenhandel die hier als illegalen worden aangetroffen.
Ik ben blij dat zij hulp krijgen van mensen. Ik vraag de heer Kamp om zijn
aanpak toe te spitsen op mensen die hier inderdaad niet thuishoren of die
misbruik maken van onze voorzieningen en niet de hele groep te treffen en
daarmee respect te tonen voor de mensenrechten die hij ter discussie stelt.De heer Kamp (VVD):Ik geloof niet in die aanpak. Mensen die bescherming nodig hebben, kunnen
een verblijfsvergunning asiel vragen. Die kan beoordeeld worden en de beslissing
van de staatssecretaris respectievelijk van de IND kan door de rechter worden
getoetst. Daar gaat het niet om. Het gaat om mensen die hier illegaal zijn.
Ik vind dat iedereen die hier illegaal is, weg moet, niet alleen als hij overlast
veroorzaakt of crimineel is. Het feit dat je hier illegaal bent, betekent
dat je hier niet mag zijn en dat je weg moet. Ik ben zeer voor een beleid
dat illegalen duidelijk maakt dat zij hier niet geaccepteerd worden, dat zij
eruit moeten en anders uitgezet worden. Dan zullen de overlast en de criminaliteit
vanzelf afnemen. Dat is mooi meegenomen. Het feit dat er tussen de 75.000
en 150.000 illegalen zijn, is een permanente uitnodiging aan mensen elders
in de wereld om het ook een te proberen en te kijken of er nog een keer een
generaal pardon komt.De heer De Wit (SP):Erkent de heer Kamp dat het strafbaar stellen van illegaliteit voor een
heel groot deel van de illegalen in feite levenslange opsluiting betekent?De heer Kamp (VVD):Dat is absoluut niet waar. Iemand die als illegaal wordt aangetroffen,
krijgt eerst de gelegenheid om weg te gaan. Als hij dat niet doet, wordt hij
opgesloten. Ik garandeer de heer De Wit dat als iemand die opgesloten is,
naar waarheid zegt wie hij is, waar hij vandaan komt en meewerkt aan het verkrijgen
van de benodigde papieren, die papieren er komen en hij het land kan verlaten.
Dan duurt de opsluiting niet levenslang maar slechts één dag.
Degenen die het land niet uit kunnen – statelozen in bepaalde gevallen –
zijn omschreven in een regeling van het ministerie van Justitie en voor hen
is een oplossing gevonden.De heer De Wit (SP):Ik wil de heer Kamp herinneren aan de ervaringen met de vreemdelingenbewaring.
De vreemdelingenbewaring is soms erger dan de gewone detentie. Het is gebleken
dat het merendeel van de mensen in die bewaring niet uitgezet kan worden.
Hierover kan ik nu niet uitvoeriger zijn, want ik mag nog maar één
vraag stellen. Die betreft het strafbaar stellen van hulp aan illegalen.Betekent uw voorstel dat wij de rechtspraak niet meer in aanmerking moeten
nemen? Met onze rechtspraak wordt immers erkend dat aan kinderen van illegalen
bijstand verstrekt kan worden. Gemeenten die dat doen, zouden dus met uw voorstel
strafbaar zijn. Verder wijs ik erop dat wij op grond van het EVRM respectievelijk
het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind ook kinderen van
illegalen de noodzakelijke zorg dienen te verstrekken. Met uw voorstel zouden
wij iedereen die hulp verleent strafbaar maken en een klikkersmaatschappij
creëren. Daarmee zouden wij ons niet houden aan onze rechtspraak en aan
de verdragen die wij gesloten hebben. Wij zouden ons dan ook niet houden aan
de Grondwet.De heer Kamp (VVD):U begint met te zeggen dat het merendeel van de mensen in de vreemdelingenbewaring
niet uitgezet kan worden. Ik hoop dat u weet wat de werkelijkheid is, maar
ik denk dat u dat wel weet. Ik vraag mij daarom af waarom u niet eerlijk bent.
Waarom kunnen mensen namelijk niet uitgezet worden? Omdat zij liegen en niet
zeggen wie zij zijn. Zij liegen bij het noemen van hun land van herkomst en
zij willen niet meewerken aan het verkrijgen van papieren. Als men naar waarheid
zegt wie men is, waar men vandaan komt en meewerkt aan het verkrijgen van
papieren, kan men het land verlaten. Voor die uitzonderlijke gevallen waarin
dat niet kan, is een nette regeling getroffen. U moet zo'n uitspraak dan ook
niet doen.U sprak verder over het negeren van de rechtspraak en het negeren van
het EVRM. Ik wijs erop dat wij ook een rechtspraak en een rechtsstaat hebben.
Ons rechtssysteem brengt met zich mee dat mensen met een verblijfsvergunning
hier mogen zijn. Er zijn mensen zonder verblijfsvergunning die er wel een
willen. Zij kunnen daar om vragen en hun verzoek wordt dan beoordeeld. Echter,
het is niet zo dat je zomaar in dit land mag zijn omdat je dat wilt en dat
vervolgens alles maar geaccepteerd moet worden. Dat is absoluut niet zo. Wij
willen dat als functionarissen met die mensen in aanraking komen daarvan melding
maken, zodat actie kan worden ondernomen. Wij willen ook niet dat mensen het
verblijf van illegalen faciliteren door ze werk te geven en door woonruimte
aan ze te verhuren. Dat mag ook niet. Wij moeten er met elkaar voor zorgen,
dat de mensen die illegaal in dit land zijn, opgepakt worden en dat ze wordt
aangezegd om het land te verlaten. Doen ze dat niet, dan moeten ze vervolgens
het land worden uitgezet. Met onze rechtsstaat mogen wij dat doen.De heer Pechtold (D66):Ik wil u met name iets vragen over het gestelde onder de punten 6 en 7
van de notitie. In het ene punt staat: het in staat stellen tot illegaal verblijf
strafbaar maken. In het andere staat: functionarissen verplichten om (mogelijk)
illegaal verblijf te melden. Dat laatste komt mij zo over dat men bij enig
vermoeden maar moet klikken. Kunt u mij zeggen wie die functionarissen allemaal
zijn? Kan die functionaris een onderwijzeres zijn? Zij wordt namelijk ook
door de Staat betaald? Kan die functionaris een parkeerwachter of een hulpverlenende
arts zijn? Wie zijn in dit verband allemaal functionarissen?Ook over het andere punt wil ik uw zienswijze horen, over het strafbaar
stellen van het in staat stellen tot illegaal verblijf. Wilt u ook mensen
die illegalen op humanitaire gronden bijstaan strafbaar maken? Er zijn mensen
die vrouwen die in de prostitutie zijn beland helpen, zodat ze daar uit kunnen
komen. Gaan wij die mensen vervolgen? Mij lijkt dat die hulpverleners dan
nooit meer bereid zullen zijn om die vrouwen terzijde te staan.De heer Kamp (VVD):Ik denk aan functionarissen in de ruimste zin van het woord. Iedereen
die in dienst is van de overheid, iedereen die in een rechtstreekse relatie
tot de overheid staat of die via de overheid wordt gefinancierd en in aanraking
komt mensen die hier illegaal verblijven, wordt geacht dat illegale verblijf
te melden. Dat vind ik noodzakelijk. Wij leven in een rechtsstaat
waarin wordt gezegd: je mag hier zijn met een verblijfsvergunning en je mag
hier niet zijn zonder een verblijfsvergunning. Wij moeten er dan voor zorgen
dat de wet wordt nageleefd. Anderen mogen niet doen wat zij willen; zij moeten
doen wat in deze rechtsstaat mag. Daarom vind ik dat je dit van functionarissen
mag vragen.U sprak over het punt van het in staat stellen tot illegaal verblijf.
Stel dat een illegaal hier een ongeluk krijgt en dat eerste hulp verleend
moet worden. Dan moet die gegeven worden. Voor het overige vind ik dat elke
actie die mensen in staat stelt om in strijd met de wet in dit land te blijven,
niet rechtmatig is. Dat moet niet in onze rechtsstaat. Het meewerken aan illegaal
verblijf moet wat ons betreft verboden worden.De heer Pechtold (D66):Ik merk dat het voor u erg moeilijk is om enige nuance in uw eigen denken
aan te brengen, maar wij komen een beetje verder. U spreekt in dit verband
over functionarissen in de ruimste zin van het woord. Zij moeten verplicht
worden om illegaal verblijf te melden. Dat geldt dus ook voor politici. Ik
krijg regelmatig vragen van illegalen. Zij willen weten hoe de regelingen
zijn. Ik moet de mailadressen van die mensen dus melden. Dat zouden ook lokale
bestuurders moeten doen. Daarover hoor ik graag uw zienswijze.U spreekt over eerste hulp bij een ongeluk. Wilt u bijvoorbeeld op het
punt van vrouwenhandel ingaan? Er zijn mensen druk bezig om vrouwen uit de
prostitutie te krijgen. Die vrouwen zijn hier vaak illegaal. Schrikt het niet
ontzettend af, als u dat strafbaar wilt stellen? Daarmee laat je die vrouwen
toch aan hun lot over?De heer Kamp (VVD):Doordat in dit land niet effectief tegen illegaal verblijf wordt opgetreden,
zijn er veel illegalen. Een deel van hen wordt op allerlei manieren uitgebuit,
waarvan de prostitutie de meest gruwelijke manier is. Als wij ervoor zorgen
dat illegaal verblijf hier niet meer plaatsvindt, dan zal men hiervan niet
meer het slachtoffer kunnen worden. Ik ben van mening dat juist een krachtig
optreden tegen illegaal verblijf uitwassen kan voorkomen.U zegt dat ik het moeilijk vind om te nuanceren. Ik vind dat helemaal
niet moeilijk; ik kan alles weg nuanceren. Maar ik vind het heel belangrijk
dat je door de bomen het bos ziet: wat is de hoofdlijn, wat moeten wij in
dit land voor elkaar krijgen, wat is in het belang van de inwoners van ons
land? Het is in het belang van de inwoners van ons land dat de rechtsstaat
wordt gehandhaafd. Het is in het belang van de inwoners van ons land dat,
als wij zeggen dat je hier alleen maar mag zijn met een verblijfsvergunning,
wij ervoor zorgen dat mensen niet illegaal in dit land verblijven. Er zijn
tussen de 75.000 en 185.000 mensen zonder verblijfsvergunning in ons land,
dus tot dusver doen wij het niet goed. Het is belangrijk om een heldere koers
uit te zetten en de uitvoering effectief te laten zijn.De voorzitter:Ik stel voor dat de heer Kamp zijn betoog vervolgt.De heer Pechtold (D66):Ik vond het geen antwoord, maar dat moet dan maar in tweede termijn.De heer Kamp (VVD):Hiermee heb ik het punt van de illegalen afgehandeld. Dat scheelt alweer.
Het punt van het lik-op-stukbeleid heb ik ook afgehandeld en dat scheelt ook
alweer. Ik heb nog twee punten.Het eerste punt is het tegenwerken van integratie. De meeste mensen van
Turkse en Marokkaanse afkomst in ons land hebben de Nederlandse nationaliteit,
maar desondanks geeft een groot deel van hen, meer dan de helft, aan zich
meer Turk of Marokkaan dan Nederlander te voelen. Een derde van hen geeft
ook aan dat zij in hun vrije tijd nooit contact hebben met autochtonen. Ik
heb het deze week al vaker aangegeven; ik zal dat nu niet herhalen. Er is
bij deze groepen sprake van een ernstige integratieproblematiek en je ziet
dat mensen daarvan misbruik willen maken. Een belangrijk bedreigend voorbeeld
daarvan is de ultraorthodoxe stroming in de islam. De AIVD heeft daar al jaren
voor gewaarschuwd. Hij geeft aan dat salafistische imams door het land trekken
en dat er salafistische imams in opleiding zijn. Er gaat een beweging het
land door die probeert mensen te bewegen zich af te keren van de samenleving,
zich op de eigen groep te richten en uiteindelijk onder de regels van de ultraorthodoxe
islam te leven. Volgens de AIVD voelen al tienduizenden moslims zich hierdoor
aangesproken. Ik denk dat wij te maken hebben met een ernstig probleem en
dat wij ons daartegen te weer moeten stellen. Wil de minister of de staatssecretaris,
afhankelijk van wie de portefeuille is, het mogelijk maken dat wij ons hiertegen
effectief te weer stellen? Als er organisaties zijn die integratie tegenwerken,
laten wij dan duidelijk maken dat dit niet kan. Laten wij duidelijk maken
dat je met het in de weg staan van integratie de bijl zet aan de wortels van
onze samenleving en dat je daarmee wezenlijke staatsbelangen bedreigt. Het
georganiseerd tegenwerken van integratie moet strafbaar worden gesteld, zodanig
dat wij de betrokkenen het land uit kunnen zetten en de moskeeën kunnen
sluiten die hun een podium bieden.Voorzitter. Zonder nadere toelichting geef ik aan, in aansluiting op moties
die in de Kamer zijn aangenomen en op een bepaling die in het regeerakkoord
is verwoord en waarin wij ons zeer kunnen vinden, dat ik een wetsvoorstel
heb gemaakt om gezichtsbedekkende kleding te verbieden als onderdeel van een
uitbreiding van de Wet op de identificatieplicht. Ik heb de eer u dat wetsvoorstel
met een memorie van toelichting in hoofdlijnen te overhandigen. Ik zal de
memorie van toelichting verder uitwerken en dit stuk in januari formeel bij
u indienen.De voorzitter:Dat betekent dat wij dit voorstel voor kennisgeving aannemen en dat het
geen onderdeel uitmaakt van de beraadslaging, omdat u het niet formeel indient,
maar alleen ter kennisname overhandigt. Is dat correct?De heer Kamp (VVD):Correct.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik incasseer graag dat de heer Kamp blij is met het regeerakkoord op het
punt van de gezichtsbedekkende kleding. Ik vind het een zeer wijze bepaling.
Ik heb het wetsvoorstel en de toelichting gelukkig al kunnen lezen. Ik ben
er erg blij mee omdat, zoals in de toelichting staat, sinterklaas ontheffing
kan krijgen.De heer Kamp (VVD):Voor carnaval geldt dat ook.De heer Van Haersma Buma (CDA):Daar heb ik een vraag over. Wij hebben het hier over serieuze wetten.
Waarom kan alleen in de zuidelijke gemeenten tijdens carnaval ontheffing worden
verleend?De heer Kamp (VVD):Gelukkig heb ik al aangekondigd dat ik hier verder mee aan het werk ga.
Ik heb zelf jarenlang in de gemeente Oldenzaal gewoond en daar wordt ook geweldig
carnaval gevierd. De aanduiding over carnaval vieren moet dus behalve op het
zuiden van het land ook op enkele andere delen van het land betrekking hebben.
Ik kan het de mensen in andere delen van het land ook zeer aanbevelen. Het
is erg prettig om carnaval te vieren.De heer Van Haersma Buma (CDA):Om de boerka te verbieden wordt iedere Nederlander die als sinterklaas
wil optreden of die carnaval wil vieren, opgezadeld met een onmogelijke ontheffing
van de burgemeester. Dit verbaast mij van uw partij. Zo wordt er toch een
enorme administratieve rimram over Nederland afgeroepen? Dit levert veel gedoe
op in het zuiden en in het noorden van het land om in een wijk in Amsterdam-West
misschien twee boerka's te verbieden.De heer Kamp (VVD):Ik laat het aan u over of het gaat om het verbieden van twee boerka's.
Ik geef u mee dat in het jaar 2005 de CDA-fractie hierover een motie heeft
ondersteund, dat in het jaar 2006 de CDA-fractie hierover een motie heeft
ondersteund, en dat in het jaar 2007 de CDA-fractie ervoor heeft gezorgd dat
er een verstandige passage in het regeerakkoord kwam. Maakt u nu dus niet
belachelijk wat uw fractie zelf al die jaren heeft gedaan. Voor evenementen
als sinterklaas en carnaval kunnen gewoon standaard collectieve ontheffingen
voor een bepaalde periode worden verleend. Uw burgemeester in Maastricht werkt
al op een heel gemakkelijke manier met carnaval mee. Neemt u van mij aan dat
de overheid daar op geen enkele manier het carnaval onmogelijk maakt.De heer Van Haersma Buma (CDA):Toch heeft de heer Leers tot op heden geen boerkadraagontheffingstoestemming
verleend.De heer Kamp (VVD):Die zal er ook wat mij betreft niet komen.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik kom even terug op uw eerdere opmerking. De CDA-fractie is inderdaad
voor het terugdringen van de boerka. Dit zou echter alleen moeten gelden daar
waar het pijn doet, en niet overal in Nederland. Er moet gekeken worden naar
problemen met de openbare orde. Die moeten aangepakt worden. Dat is gericht
beleid.Ik begrijp de systematiek van het voorstel nog steeds niet. Er moet een
ontheffing worden verleend. Tegenwoordig heb je ook kerstmannen. Een gemeente
gaat niet een kerstmanboerkaontheffingsbeleid voeren. In uw geval is de winkelier
die voor zijn winkel iemand rond laat lopen met een kerstpak strafbaar.De heer Kamp (VVD):Absoluut niet. Er staat in het voorstel wat de bedoeling daarvan is. Er
staat ook aangegeven dat in een aantal gevallen helemaal geen ontheffing verleend
hoeft te worden, omdat men er automatisch buiten valt. In een aantal andere
gevallen kan er gewerkt worden met ontheffingen zoals collectieve standaardontheffingen
en individuele ontheffingen. Dit voorstel is een consciëntieuze, zorgvuldige
uitwerking van een probleem dat in de Kamer en de samenleving breed gevoeld
wordt en dat in de toekomst nog groter kan worden dan het nu al is. Het is
heel onverstandig om het op deze manier te benaderen. Ik raad u aan het nog
eens goed te bekijken. Als er alternatieven zijn die volgens u de moeite waard
zijn, zal ik daar zeker naar kijken. Wat voor mij vooropstaat, is dat wij
ervoor moeten zorgen dat wij niet bezig zijn met een actie tegen een bepaalde
godsdienst of tegen een bepaalde godsdienstige uiting, maar dat het gaat om
het bevorderen van de veiligheid in ons land. Het is in strijd met de veiligheid
in ons land als je 's avonds laat met een integraalhelm op een nachtwinkel
binnenloopt. Het is in strijd met de veiligheid in ons land als je met een
bivakmuts op in de buurt van krakersrellen rondloopt. Het is evenmin gewenst
dat mensen in ons land met een boerka rondlopen en zich op die wijze onherkenbaar
maken voor toezicht met camera's of getuigen. Het is belangrijk dat wij daar
aandacht aan geven.De heer Van Haersma Buma (CDA):Met uw wet is het net zo gevaarlijk voor de veiligheid om zonder ontheffing
van de burgemeester op 5 december als sinterklaas rond te lopen. Ik vind
dat zot.De heer Kamp (VVD):Het is jammer dat u het belachelijk wilt maken. Het is op een zorgvuldige
manier opgesteld. Alleen in die gevallen waarin een ontheffing zinvol is,
is zij aan de orde. Bovendien kan het ook nog op een zeer praktische manier
worden ingevuld.De heer Fritsma (PVV):U houdt een heel omslachtig verhaal, maar het gaat natuurlijk maar om één
ding: het verbieden van de boerka, het symbool van vrouwenonderdrukking, dat
wij hier niet nodig hebben. Waarom steunt u niet gewoon het wetsvoorstel van
de PVV? Dat biedt namelijk een gerichte oplossing om die boerka te verbieden,
en dan hebben wij helemaal geen politiek-correcte poespas nodig, dan hoeven
mensen die de Elfstedentocht willen schaatsen geen ontheffing te vragen bij
de rayonhoofden om met een dikke muts het ijs op te gaan. Waarom steunt u
niet gewoon het PVV-wetsvoorstel? Dat is duidelijk en het geeft aan wat u
wilt.De heer Kamp (VVD):Als u zo graag steun wilt krijgen, mijnheer Fritsma, zou u ermee moeten
beginnen u niet voortdurend in snerende woorden over anderen uit te laten.
Dat is veel prettiger. U zegt dat het maar om één ding gaat.
Ja, in uw hoofd. Ik weet niet hoe dat is gekomen, maar er zit inderdaad maar één
ding in uw hoofd. Het gaat mij niet alleen om die boerka. Ik ga geen wetsvoorstel
steunen om de boerka te verbieden, om vervolgens anderen in staat te stellen
om zonder enig probleem met bivakmutsen over straat te lopen. Als je je gezicht
bedekt, ben je niet herkenbaar voor anderen, waardoor er geen normale contacten
zijn en je niet controleerbaar bent via een camera. Of je je gezicht nu bedekt
met een integraalhelm of met iets anders maakt mij niet uit. Dat het in uw
hoofd maar om één ding gaat, is toch wel een beetje zorgelijk.De heer Heerts (PvdA):Voorzitter. Het is even wennen, hier de begrotingsbehandeling van Justitie
mee te maken. Een week geleden zat ik nog met mijn hoofd bij de begrotingsbehandeling
SZW: het kan verkeren! Ze hadden wel gezegd dat het Kamerwerk met enige hectiek
gepaard gaat, maar zo snel had ik dat nu ook niet verwacht. Ik beschouw het
als een eer om het werk van mijn collega Aleid Wolfsen hier in de Kamer te
mogen voortzetten. Als je zo nog een aantal weken door een burgemeester in
spe mag worden begeleid, is dat een groot goed. Zeker is het wennen, en het
zal niet altijd even gemakkelijk gaan, maar met enthousiasme, nieuwsgierigheid,
inzet, deskundige medewerkers, partijgenoten, collega's en leden van het kabinet
kom je een heel eind. Dat heb ik het afgelopen jaar wel geleerd.Zeker omdat ik mij als niet-jurist moet verdiepen en verbreden in de krochten
van het justitiehuis. Daarmee heb ik wel een kleine verbinding. Ruim 22 jaar
geleden kwam ik als jong marechaussee een kazerne binnen om te worden opgeleid
tot marechaussee der eerste klasse, opsporingsambtenaar. Een havodiploma was
daarvoor in die tijd verboden, want dan was je te slim om dat deel van de
marechausseetaken te kunnen uitvoeren. Vandaar dat ik zonder diploma de middelbare
school heb moeten verlaten. Geen enkel moment heb ik toen gedacht dat ik ooit
nog justitiewoordvoerder zou worden voor de PvdA in deze Kamer. Wat kan het
leven toch soms een mooie wending nemen!Gezonde achterdocht, rechtvaardigheid en het strafrecht zijn mij vanuit
het verleden dus niet vreemd. Ik moest bij de voorbereiding denken aan de
adjudant die verantwoordelijk was voor mijn eerste opleiding. Hij zei ooit:
Heerts, jongen, als jij ooit nog een echte opsporingsambtenaar wilt worden,
vergeet dan nooit dat de portier vaak meer weet dan jij ooit kunt achterhalen.
Het belang om met mensen aan de basis te spreken en te vertrekken vanuit het
principe van vertrouwen en goede contacten onderhouden, is er na de opvoeding
thuis goed ingegoten. Ik verwacht dat in de komende periode te kunnen gebruiken.De begroting die wij nu behandelen, is een logisch vervolg op het coalitieakkoord
en het beleidsprogramma van het kabinet. Gelukkig beseffen steeds meer mensen
dat met alleen repressie en harde aanpak niet alle problemen kunnen worden
opgelost. Vaak zijn vele actoren debet aan fout gedrag of handelen, en er
is niet altijd één oplossing voor het bestrijden en opnieuw
voorkomen van dat foute gedrag. Geen misverstand: wie willens en wetens fout
wil, zal dat ook moeten merken. Burgers en bedrijven moeten erop kunnen rekenen
dat veiligheid een kerntaak van de overheid is, en een basisvoorwaarde voor
een samenleving waarin mensen zich vertrouwd, vrij en verbonden voelen. In
het coalitieakkoord staat deze zin als een huis. Natuurlijk past daarin een
grote mate van eigen verantwoordelijkheid, maar uiteindelijk, als die veiligheid
wordt geschonden, moet de overheid optreden.De PvdA-fractie is ingenomen met de toenemende aandacht voor preventie
en het voorkomen van recidive. De persoonsgerichte aanpak spreekt ons daarbij
in het bijzonder aan. In de recente nota Veiligheid begint bij voorkomen wordt
dit nog verder uitgewerkt. Ook het gegeven dat het ministerie van Justitie
en dat van BiZa het niet alleen kunnen, en ook de link met en betrokkenheid
bij het lokale bestuur benadrukken via het bestuursakkoord kan op onze instemming
rekenen. Een compliment aan de bewindslieden dat zij een nadere visie aankondigen
over de balans tussen veiligheid en de persoonlijke levenssfeer. Begrijp ik
hieruit dat de bewindslieden zich zorgen maken over een mogelijke verstoring
van die balans? Ik vind dat het tijd is om die balans op te maken, voordat
wij over dit onderwerp verdere keuzes maken. De PvdA-fractie denkt dan bijvoorbeeld
aan het uitwisselen van passagiersgegevens met de Verenigde Staten.De PvdA-fractie is bijzonder ingenomen met de aandacht voor de minder
zichtbare criminaliteit. De begroting verwoordt het als volgt: "Fraude
en financieel-economische criminaliteit vormen een geheel aan delicten, waardoor
dit sociale kapitaal wordt ondermijnd." Het is heel goed dat bestrijding
van fraude en financieel-economische criminaliteit, waaronder ontneming en
verbeurdverklaringen van crimineel verworven bezittingen, wordt geïntensiveerd.
Hoe wil de minister dit concretiseren? Heeft hij daarbij een verdere samenwerking
tussen de verschillende diensten voor ogen? Ik vernam vanochtend uit het nieuws –
collega Van Haersma Buma van de CDA-fractie duidde er ook al op – het
recente voorbeeld van de taxaties bij woningverkoop en vervolgens de snelle
doorverkoop. Dit heeft natuurlijk alles te maken met onder- en bovenwereld.
Ik steun de aanpak van de collega van de CDA-fractie om het Onderzoeks- en
Verificatiebureau van de Kamer bij dit probleem te betrekken en een eerste
scan te laten doen, waarna wij kunnen zien hoe dat verder op te pakken.Ik heb overigens in dat kader wel een voorstel: wat mij betreft laten
wij de gegevens van het Kadaster zodanig vormgeven, dat als een huis binnen
een jaar voor de tweede keer wordt verkocht, en de waarde stijgt met meer
dan 5%, er een piep wordt afgegeven. Wat de PvdA-fractie betreft, komt
er naar analogie van de Wet melding ongebruikelijke transacties een meldingsplicht
van het Kadaster aan het Openbaar Ministerie. Als er dan in de akten geen
reële waarden staan, moet vervolgens de notaris daarop worden aangesproken.Voordeel uit criminele handelingen moet zo snel mogelijk worden ontnomen.
Het is wederrechtelijk verkregen en behoort je dus niet toe. Al wordt de in
de begroting voorziene stijging uit pluk-ze-inkomsten de komende jaren bewaarheid,
dan nog staan ze niet in verhouding tot de wederrechtelijk verkregen miljarden.
Welke knelpunten liggen daar nu nog? De PvdA-fractie vindt dat als dat wettelijke
knelpunten zijn, die snel moeten worden weggenomen. Wellicht moeten wij toch
komen tot een omkering van de bewijslast.Over de aanpak van loverboys vindt de PvdA-fractie dat als jongens van
18, 19 of 20 jaar met hun dure auto's en allerlei andere chique spullen voor
mbo-scholen langsrijden om indruk te maken, er grote vraagtekens moeten worden
gezet bij het rechtmatig bezit van die auto's en dat andere glitter- en glamourspul.
Ook voor jongeren moet het duidelijk zijn dat het behalen van een diploma
loont en niet onoorbare praktijken met vele slachtoffers. Alle mogelijke diensten
moeten hier samen optrekken en de verbinding met de aanpak van jongeren onder
27 jaar moet worden gelegd. Zij moeten óf naar school óf aan
het eerlijke werk. Die machostatus en de bijbehorende luxe moeten dus worden
afgepakt. Hun rolmodel moet desnoods met harde hand worden doorbroken.
Wat is de reactie van de minister op de voorbeelden in Amsterdam, waar jongeren
die een bijstandsvoorziening aanvragen of hebben, op voorhand verdacht zijn
als zij zich met dure en luxe goederen op straat bevinden?Daarbij moet ook een relatie worden gelegd naar de juridische en bijzondere
groepen. Notarissen, accountants, advocaten, gerechtsdeurwaarders, maar eigenlijk
ook makelaars, hebben allemaal, in meer of mindere mate, een hoogwaardige
en betrouwbare kwaliteit van hun vakgebied overeind te houden. De meesten
doen dat gelukkig wel, maar helaas zijn er rotte appels en die moeten hard
worden aangepakt.Bij het algemeen overleg van mei jongstleden over het rapport van de commissie-Hammerstein
heeft mijn collega Wolfsen de minister gevraagd om inzicht te verschaffen
in de termijnen van behandeling van klachten tegen notarissen. Omdat het notariaat
een vak is met grote verantwoordelijkheden en verplichtingen, mag het vertrouwen
erin niet geschonden worden omdat de afhandeling van klachten niet goed loopt.
De minister zei toen dat hij voor de behandeling van de begroting de Kamer
een inventarisatie zou doen toekomen van de bestaande problemen op dat vlak
en van mogelijke oplossingen, met de nauwkeurigheid die op dat moment mogelijk
was. Wij hebben hierover echter niets meer vernomen. Kan de staatssecretaris
dat morgen alsnog doen? In dat kader vraag ik ook aandacht voor de uitvoering
van de motie-Wolfsen d.d. 27 juni 2007 over de schorsingsmogelijkheden
op tuchtrechtelijke basis van notarissen en advocaten. Dat allemaal laten
wachten op andere wetgeving, duurt ons echt te lang.Over doorlooptijden is al het nodige gezegd. Pagina 140 van de begroting
spreekt er ook over. Wat ons betreft moet effectieve rechtspraak in verband
worden gebracht met tijdigheid. Uitspraken die te lang op zich laten wachten,
verliezen aan betekenis. Wij willen helderheid over hoe het gaat met die doorlooptijden
en wat de aanpak van het kabinet in dezen is. Hoe wordt die prioritering aangebracht?
Het is te bizar voor woorden dat bijna tien jaar na de rampzalige besmettingsaffaire
op de West-Friese Flora nog steeds moet worden geprocedeerd over de aansprakelijkheid.
Betrokkenen worden steeds ouder en mogelijk kunnen zij de uitkomsten van het
proces niet meer meemaken. Wij hebben het niet zo op gemiddelde doorlooptijden.
Wij willen af van die verhullende gegevens en vragen duidelijkheid op dat
punt.De rechtsbijstand en de toegang tot het rechtsbestel vooral voor minder
draagkrachtigen zijn belangrijke punten voor mijn fractie. De nu aangekondigde
bezuinigingen gaan wat ons betreft... Die bezuinigingen zijn nog niet voldoende
onderbouwd. Hoewel in de begroting wordt aangekondigd dat de toegang tot het
rechtsbestel voor minder draagkrachtigen moet worden behouden, duiden enkele
van de aangekondigde maatregelen toch op een verslechtering op dat punt, terwijl
er de afgelopen jaren ook al stevig is ingegrepen. Zeker in een tijd waarin
steeds meer van burgers wordt gevraagd, waarin het maken van eigen keuzes
wordt bevorderd en waarin er meer blauw op straat is, moet er ook een eenvoudige,
laagdrempelige rechts- of beroepsgang zijn. Hoe staat het met de ontwikkeling
van het verzekeringsstelsel? Ik stel ook de min of meer basale vraag of dit
nog wel steeds de goede weg is. Hoe zijn de ervaringen in het buitenland?
Natuurlijk vinden wij dat er efficiënt moet worden gewerkt en dat het
goedkoper zou moeten. Wij vinden het goed als in overleg met het veld wordt
bekeken op welke wijze een en ander efficiënter kan worden ingevuld.
Wij horen graag van de staatssecretaris hoe zij het veld hierbij wil betrekken.De heer Pechtold (D66):Ik dacht, nu komt het: de bezuinigingen op de rechtsbijstand gaan... En
toen herstelde de heer Heerts zich en zei dat die verder moeten worden onderbouwd.
Ik had gehoopt van hem te horen dat die te ver gaan. Daar komt het wel een
beetje op neer als ik naar de inhoud van zijn kritiek luister. Volgend jaar
worden die bezuinigingen structureel twee keer zo hoog. Ik vind het oneerlijk
om die vraag alleen aan de CDA-fractie te stellen, dus wil ik ook van de heer
Heerts weten hoe wij daarmee om moeten gaan. Kan er niet ook een helder signaal
aan de bewindslieden worden gegeven, namelijk dat ook de fractie van de PvdA
de bereikbaarheid van rechtsbijstand een groot goed vindt? Dat is belangrijk
voor de mensen die rechtsbijstand nodig hebben en voor de advocaten die zich
daarvoor opwerpen. Ik hoor graag van de heer Heerts dat de Kamer de bezuiniging
van 25 mln. voor dit jaar opvangt en dat de bezuiniging voor volgend jaar
van tafel moet.De heer Heerts (PvdA):Het veld heeft gezegd dat efficiënter werken mogelijk is. Wij vragen
het kabinet hoe het het veld hierbij wil betrekken. Uit ons amendement blijkt
dat wij die bezuiniging niet in volle omvang willen doorzetten. Een duidelijker
signaal kan haast niet. Wij willen ook betrokken worden bij het overleg met
het veld. Als er efficiënt gewerkt kan worden – je kan een euro
maar een keer uitgeven – krijgen wij daarvan graag een terugkoppeling.
Misschien kan er nog wel efficiënter gewerkt worden. Dat weten wij allemaal
niet, maar over de noodzaak van de toegang van deze vorm van sociale rechtsbijstand
bestaat geen misverstand. Die vinden wij zeer belangrijk.De heer Pechtold (D66):Met alle respect, maar dit is een halfbakken antwoord. Wij hebben hier
bij de behandeling van het beleidsplan en in twee AO's over gevochten. Zowel
de fractie van het CDA als die van de PvdA schuift de hete aardappel voor
zich uit. De sector zelf geeft aan dat er wel wat mogelijk is, maar dat is
hooguit 15 mln. Er moet nu een helder signaal komen. Als u vindt dat de rechtsbijstand
voor iedereen bereikbaar moet zijn, moet u vanavond durven zeggen dat een
bezuiniging van 50 mln. op een totaal van 400 mln. onverantwoord is. Wij kunnen
niet tot volgend jaar wachten. De advocaten melden zich af. De toegang tot
het recht wordt een gigantisch probleem voor mensen die recht zoeken. Het
recht wordt weer alleen toegankelijk voor mensen met een gevulde portemonnee.
De fractie van de PvdA moet vanavond zeker het signaal geven dat wij het bedrag
met z'n allen bij elkaar zullen krabbelen. Ik wil daar ook wel over meedenken.
Wilt u alstublieft vanavond helder aangeven dat de bezuiniging van 50 mln.
voor volgend jaar niet haalbaar is?De heer Heerts (PvdA):U noemt een amendement van 15 mln. een klein signaal. Ik heb met nadruk
gevraagd naar de stand van zaken met betrekking tot het verzekeringsstelsel.
Ik heb zelfs de basale vraag gesteld of dit nog wel de goede weg is. Dat hangt
allemaal samen met de bezuinigingen. Wij hebben het nu over
de begroting van 2008. Wij bezien wat het kabinet met het veld kan bereiken
op punt van efficiënter werken. Als dat rapport op tafel ligt en als
de regering een standpunt inneemt over het verzekeringsstelsel, dan ontstaat
er een nieuw moment. Laat er geen misverstand over bestaan dat de fractie
van de PvdA niet meewerkt aan een beeld of werkelijkheid dat procederen weer
iets voor de rijken wordt.De heer De Wit (SP):Als ik de heer Heerts hoor, ben ik geneigd om hem te vragen wat hij van
het duale ontslagstelsel vindt, maar dat zal ik niet vragen want wij spreken
over justitie.Het valt mij op dat het voorstel onvoldoende is onderbouwd. De heer Pechtold
voert dat ook aan. Ik wil de heer Heerts vragen daarop in te gaan. Als ik
staatssecretaris was, zou ik die 25 mln. snel goed onderbouwen. Is de 25 mln.
zoals die nu is geformuleerd, voor de PvdA-fractie bespreekbaar? Of vindt
u dat die 25 mln. niet bezuinigd mag worden op de rechtshulp?De heer Heerts (PvdA):Ik verwijs in dat kader naar het door ons ingediende amendement. De aangekondigde
bezuinigingen vinden wij niet echt voldoende onderbouwd. Wij willen een helder
antwoord horen op de vraag hoe met het veld wordt gecommuniceerd om efficiënter
te kunnen werken. Wij willen ook een visie op het verzekeringsstelsel dat
nu al een aantal jaren in de lucht hangt. Dat is al jaren in bespreking. In
die zin lijkt het wel op het ontslagrecht. Wij willen daar antwoord op. In
de tweede termijn zal ik reageren op het antwoord op onze vragen.De heer De Wit (SP):Als de staatssecretaris het voorstel morgen voldoende onderbouwt, zegt
de heer Heerts dan dat geen bezuiniging op de rechtshulp mag plaatsvinden,
of kunnen die 25 mln. dan wel doorgaan? Is dit bedrag voor de heer Heerts
bespreekbaar of onbespreekbaar?De heer Heerts (PvdA):De heer De Wit zegt terecht "als" de staatssecretaris dat morgen
voldoende onderbouwt. Ik wacht dat af.Mevrouw Azough (GroenLinks):Wat vindt de PvdA ervan dat de staatssecretaris de boel omdraait? In plaats
van een onderzoek te doen naar de toename van de vraag, worden de toename
en de kosten die daarmee gepaard gaan, door middel van een bezuiniging afgewenteld
op de rechtsbijstand, op de advocaten die dit werk uit maatschappelijke betrokkenheid
doen. Is de heer Heerts het niet met mij eens dat eerst onderzoek moet worden
gedaan naar de oorzaak van deze toename en dat de ingewikkelde wetgeving die
de afgelopen jaren is ingevoerd waarschijnlijk voor een deel daarvan de oorzaak
is? Ik noem de procedures tegen de overheid. 60% van alle toevoegingen
gaan over zaken tegen de overheid omdat een IND of een UWV niet functioneert.
Vindt de heer Heerts niet dat daar beter naar moet worden gekeken voordat
een bezuiniging op de rechtsbijstand wordt gepleegd?De heer Heerts (PvdA):De justitiële keten is versterkt. Er is steeds meer privatisering.
Mensen moeten steeds vaker eigen keuzes maken. Gemeenten nemen allerlei beslissingen
op inkomensgebied, waar mensen wellicht weer bezwaar tegen moeten maken. Ik
noem ook de problemen met de toeslagen van de Belastingdienst of met de bijzondere
bijstand. Doordat zaken gedecentraliseerd zijn en er meer blauw op straat
is, genereren wij een groter bereik waardoor mensen wellicht bezwaar moeten
maken. Natuurlijk speelt dat allemaal een rol, maar het is niet niks dat wij
een amendement hebben ingediend waarin tot uitdrukking wordt gebracht dat
die 25 mln. ons te gortig zijn. Over de toekomstige 50 mln. willen wij een
goede discussie voeren, maar dan doen wij pas nadat wij hebben gehoord hoe
de regering ertegen aankijkt en als wij zicht hebben op het verzekeringsstelsel.
Ik heb mij afgevraagd of het er überhaupt wel moet komen. Daar moeten
wij goed over nadenken. De ervaringen die daarmee in het buitenland zijn opgedaan,
moeten ook worden bekeken. Daarna moeten wij natuurlijk verder gaan.De PvdA wil niet dat de rechtshulp of het procederen iets voor de rijken
wordt. Die zin is geen loze kreet.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik ben het daarover met de heer Heerts eens, maar rechtshulp moet voor
iedereen toegankelijk zijn. Ik vind het daarom toch belangrijk dat de heer
Heerts net als ik het kabinet vraagt om een nader onderzoek te doen naar de
bron van de toename. Wij kunnen nu praten over bezuinigingen en bekijken wat
wij de komende jaren moeten doen, maar moeten wij dit probleem niet bij de
wortel aanpakken? Ik heb nu de indruk dat wij de boel omdraaien en dat vind
ik onrechtvaardig.De heer Heerts (PvdA):Laat ik mevrouw Azough tegemoetkomen. Ik vraag de staatssecretaris of
zij kan aangeven waar die groei vandaan komt. Of het nu dit is, de reclassering
of de slachtofferhulp: het is allemaal belangrijk. Ook op dit punt moeten
wij goed kunnen zien waardoor die toename komt. Ik wil best mede namens mevrouw
Azough aan het kabinet vragen om op korte termijn of bij het verdere onderzoek
te bekijken waardoor het komt dat het beroep op de rechtsbijstand zo toeneemt.
Overigens hoeft niet alles met een rechtszaak te eindigen. Je kunt ook naar
mediation en geschilbeslechting kijken. Niet alles hoeft via de advocaat te
lopen. Als je in de rechtszaal direct tegenover elkaar staat, word je daarvan
niet per se vrolijker en beter. Hierbij moeten wij dus de vraag betrekken
of vormen van mediation en geschilbeslechting in bepaalde procedures geoptimaliseerd
kunnen worden. Dit vraagt een hoop van het kabinet. Het kabinet heeft nu zo
veel vragen dat het de avond, nacht en ochtend wel doorkomt.De heer Van der Staaij (SGP):Ik kom terug op het punt dat de heer De Wit zo-even aankaartte. Ik was
eveneens blij met het amendement, want ik begrijp dit zo, dat het bedrag van
15 mln. voor de heer Heerts niet meer ter discussie staat. De ondertekenaars
van dit amendement willen dus dat deze bezuiniging echt ongedaan wordt gemaakt,
en de motivering die de heer Heerts vraagt, betreft het restant van de oorspronkelijke
bezuiniging. Begrijp ik dit goed?De heer Heerts (PvdA):Zo is het.Ik had al gezegd hoe belangrijk wij slachtofferhulp vinden en ben ingegaan
op onze steun voor het amendement van de ChristenUnie hierover.
Ik ben het eens met de heer Teeven dat wij goed moeten kijken naar slachtofferhulp
die niet op politiebureaus plaatsvindt. Hoe sneller een slachtoffer op hulp
kan rekenen, des te beter is het. Huisvestingsproblemen van de politie kunnen
daarbij nooit in de weg staan.De heer Teeven (VVD):Allereerst dank ik de heer Heerts voor zijn uitvoerige betoog aan het
begin over de goede opvoeding die hij heeft genoten. Mocht hij ooit gedacht
hebben dat de VVD-fractie daaraan heeft getwijfeld, dan kan ik hem geruststellen.
Laten wij die twijfel in ieder geval meteen wegnemen. Dan is dit weer gezegd,
nu u nieuw bent in de commissie voor Justitie. Welkom overigens, mijnheer
Heerts.U hebt het steeds over "meer blauw op straat". Ik heb dit een
paar keer aangehoord. Wist u dat Nederland in de Europese Unie ondertussen
op de 27ste plaats staat wat betreft het aantal politiemensen per 100.000
inwoners?De heer Heerts (PvdA):Dit wist ik niet.De heer Teeven (VVD):Misschien moet er dan toch wat meer politie bij in de komende periode.
Dan kunnen wij ons daarover ook nog druk gaan maken.De heer Heerts (PvdA):Als ik u een compliment geef, mijnheer Teeven, moet u niet meteen proberen
om via dat compliment nog veel meer binnen te halen. Wij zullen zien hoe wij
in de komende periode met elkaar zullen optrekken.Ik kom op het belang van reclassering. Gedetineerden die vrijkomen, vervallen
vaak snel in hun oude fouten. Op het moment dat zij de gevangenis verlaten,
moet er meteen voor ondersteuning worden gezorgd. Het is cruciaal dat die
ondersteuning niet dagen op zich laat wachten. Soms zijn uren al te veel.
Voorkomen moet worden dat gedetineerden, dan ex-gedetineerden, in het weekend
voor gesloten deuren komen te staan. Deze zomer heb ik veel werkbezoeken afgelegd
in het kader van de portefeuille "sociale zekerheid". Ik heb daarbij
jongeren ontmoet die inmiddels in een re-integratietraject bij de gemeente
of het UWV zaten. Zij vertelden mij dat zij in de paar uur nadat zij uit de
gevangenis waren gekomen, hun oude maatjes al op hun dak hadden om hen naar
de verkeerde kant over te halen. "Dan kreeg ik wel geld om brood te kopen",
zeiden zij, "maar dat was geen eerlijk geld."Deze jongere zei: "Nadat ik twee keer in de fout was gegaan, ben
ik toch naar de goede kant van de streep gegaan." Nu hebt hij een vaste
baan in de horeca gekregen. Zo heb ik vele voorbeelden gehoord van mensen
die bij UWV, CWI en gemeenten met deze jongeren werken. Het gaat overigens
niet alleen over jongeren. Dat heeft mijn fractie ertoe gebracht om hier voor
te stellen dat gedetineerden simpelweg niet op vrijdag op straat worden gezet.
Veel eerder zal moeten worden ingespeeld op resocialisatie en hernieuwde participatie
in de samenleving. Na de straf te hebben uitgezeten, heb je ook weer rechten.
Geen dubbele veroordeling en ook geen trap in de rug, maar het liefst zorgen,
na de vrijlating, over de positie rond inkomen, zorg, huisvesting en het liefst
werk. Zowel in de preventienota als in de maandag aangeboden nota Modernisering
van het gevangeniswezen zitten daartoe belangrijke aanknopingspunten, maar
het is nog te veel taal en te veel goede bedoelingen. Ik snap best dat dit
allemaal niet eenvoudig is en misschien moet er ook wel een projectdirectie
komen, maar ik wil wel graag een serieuze reactie van de bewindslieden op
dit voorstel. Wat ons betreft, krijgt dit een hoge prioriteit. Ik durf de
stelling te verdedigen dat wij, als jongeren fout hebben gehandeld, een straf
hebben gehad en vanuit die resocialisatie weer op het rechte pad komen, in
dit land een enorme kostenbesparing bereiken in de sociale zekerheid. Ook
de veiligheid in buurten en wijken wordt daarmee vergroot. Uiteindelijk komt
dit dus ook weer ten goede aan het ons allen zo dierbare begrip "veiligheid
en justitie". Ik wens de bewindslieden daarbij alle succes.Mevrouw Van Velzen (SP):Het voorstel van de heer Heerts om gedetineerden niet op vrijdag vrij
te laten is sympathiek. Het is echter symptoombestrijding. Het probleem is
namelijk dat de reclassering uit de gevangenis is weggehaald. Daar zitten
nu MMD'ers die er te weinig tijd voor hebben, zodat basale zaken zoals inkomen
en activiteiten voor de ex-gedetineerden niet geregeld zijn. Het voorstel
van de heer Heerts om er een dagje aan te plakken, zodat zij wat meer tijd
hebben om voor sluitingstijd van het gemeentehuis wat zaken te regelen, gaat
dit niet oplossen.De heer Heerts (PvdA):Ik denk dat wij dichter bij elkaar staan dan mevrouw Van Velzen nu doet
voorkomen. Het gaat niet om een dagje. Het gaat ook niet om de reclassering.
De gemeenten en andere instellingen moeten veel eerder in de gevangenis optreden
om te voorkomen dat je in de eerste uren dat je op vrije voeten bent in je
oude fouten vervalt. Ik heb liever de regel dat je bij het verlaten van de
gevangenis € 100 krijgt zodat je niet hoeft te stelen, zodat je
die zaterdagochtend een boterham hebt, zodat je huisvesting hebt en niet afhankelijk
bent van je oude maatjes. Dit is niet alleen een taak van de reclassering.
Als een reclasseringsambtenaar bij een werkgever komt, is er niet direct werk.
De jobcoach van de gemeente moet er op dat moment ook al bij zitten. Die diensten
moeten en zullen veel intensiever samenwerken om te voorkomen dat mensen weer
in de fout gaan en om hen bij ons mooie land te betrekken. De mensen moeten
zo veel mogelijk geholpen worden om weer mee te doen.Mevrouw Van Velzen (SP):Met deze uitleg komen wij inderdaad dichter bij elkaar dan wanneer de
heer Heerts simpel voorstelt om op de vrijdag geen mensen vrij te laten. Ik
houd de heer Heerts voor dat de helft van alle gemeenten in Nederland niet
in staat is om gedetineerden die vrij worden gelaten te begeleiden bij de
basale behoeftes. Dat is de conclusie uit het onderzoek dat de SP-fractie
de afgelopen maanden heeft gedaan. Wat vindt de heer Heerts hiervan?De heer Heerts (PvdA):Ik ken de onderzoeken van mevrouw Van Velzen en haar SP-collega's. Meestal
geeft de SP aan wat er niet deugt. Als 50% niet deugt, deugt 50%
wel. Wij gaan ervoor zorgen dat de 50% die het niet goed oppakt dit
over een paar jaar wel regelt.De heer De Wit (SP):Wat vindt de heer Heerts van de toetsing van rechterlijke uitspraken?
Wanneer een rechtszaak tot een einde is gekomen, kan het idee bestaan
dat fouten zijn gemaakt. Wat vindt de heer Heerts van een opvolger van commissie-Posthumus
II en van mijn voorstel?De heer Heerts (PvdA):Ik heb mij laten vertellen dat het werk van de commissie-Posthumus II
op dit moment wordt geëvalueerd. Het kabinet zal reageren op de uitkomst
van deze evaluatie. Op dat moment zullen wij ook reageren. Het standpunt van
de VVD spreekt mij meer aan dan de door de heer De Wit beoogde raad.De heer Spekman (PvdA):Voorzitter. Ik zal het vooral hebben over asiel en migratie. Een aantal
onderwerpen bespreek ik helemaal niet, omdat deze op een later moment uitgebreid
aan de orde komen, bijvoorbeeld het onderwerp van de kinderen in vreemdelingenbewaring.
Tegen de heer Kamp zeg ik dat er is afgesproken dat er een groot onderzoek
naar illegaliteit plaatsvindt. De urgentie wordt gevoeld dat de aanpak van
illegaliteit in Nederland op dit moment niet goed gaat. Dit komt volgend jaar
uitgebreid aan de orde.Dat geldt ook voor de ama's en 1F-zaken. Ik begin bij 1F wat ongeduldig
te worden. De afspraak in het voorjaar met minister Hirsch Ballin was om hiermee
vlak voor de begrotingsbehandeling te komen. Dat is niet gelukt. Ik ben benieuwd
wanneer het wel gaat komen. De hoofdlijn is dat wij vertrouwen hebben in de
begroting en in de gemaakte afspraken.Een belangrijk onderdeel blijft de pardonregeling. Ook nu is weer gesproken
over geld en zijn er rekensommetjes gemaakt, bijvoorbeeld door de heer Kamp.
Tegenover zijn rekensommetjes staan weer andere. Ik noem het rekensommetje
dat begin dit jaar de kosten van de COA-opvang op 210 mln. stonden. De geplande
uitstroom is al die jaren niet waargemaakt. Uit die rekensommetjes blijkt
ook inderdaad dat mensen voor een deel in de bijstand komen, maar dat is altijd
een minderheid want een groot gedeelte bestaat uit kinderen.Wij zijn heel blij met de pardonregeling omdat mensen die al heel lang
in onzekerheid leefden, eindelijk het gevoel van zekerheid krijgen en een
leven kunnen opbouwen omdat zij legaal en definitief in Nederland zijn. Ik
ben ook geïnteresseerd, misschien meer dan de heer Kamp, in de verdere
mogelijkheden van besparing. Eén van die besparingen is het zo veel
en zo snel mogelijk aan het werk gaan van mensen. Er lijkt daarbij sprake
te zijn van praktische bezwaren en van technische bezwaren in de vorm van
regelgeving die wij ooit zelf hebben bedacht. De eerste belemmering vormt
de REBA. Het kabinet heeft die regeling toegestuurd naar aanleiding van een
verzoek in het wetgevingsoverleg. De mensen die een pasje krijgen en definitief
mogen blijven, vallen onder een regeling die bedoeld is voor mensen die tijdelijk
in Nederland mogen blijven. Deze mensen zitten nu allemaal in asielzoekerscentra
en vallen onder het COA. Als zij gaan werken, mogen zij van hun verdiende
loon maximaal € 131,60 houden. Dat is natuurlijk geen prikkel om
aan het werk te gaan. Wij hebben deze regeling op papier gekregen en navraag
gedaan bij verschillende opvangvoorzieningen. Overal wordt de regeling op
deze manier uitgevoerd. Dat lijkt ons niet goed want wij willen echt dat werken
lonend is voor deze groep mensen. Daarmee wordt bespaard in de opvangkosten
en wordt de kans dat mensen aangewezen raken op een uitkering verkleind. Ook
stromen statushouders op deze manier eerder uit de opvang omdat zij voor meer
huizen in aanmerking komen als zij een wat hoger inkomen hebben. Zij kunnen
dan eventueel wat zoeken in de vrije sector. Verder is werken natuurlijk een
uitstekende manier om te integreren in de Nederlandse samenleving.Er is ook een aantal praktische belemmeringen. Die zitten in kleine dingen.
Twee mannen in een opvangvoorziening willen heel graag werken in het bejaardencentrum
Bovenwege te Zeist. Die jongeren kunnen een leer-werkcontract krijgen waardoor
zij werkend en lerend bekwaamheden en bevoegdheden in de bejaardenzorg kunnen
verwerven. Zij hebben al een baangarantie gekregen in het bejaardencentrum.
Zij hebben daarvoor wel niveau 2 Nederlands nodig, maar zij zitten al op niveau
1-2. Zij halen dat niveau dus net niet. Zij hebben een paar maanden cursus
extra nodig om het te halen. De gemeente en de sociale dienst zeggen echter
dat zij een uitkering moeten hebben om in aanmerking te komen voor het leer-werkcontract.
Zij moeten nu dus eerst wachten op een uitkering want pas daarna kunnen zij
aan de slag. Ik vind dat te raar voor woorden.Ik noem een ander voorbeeld, namelijk dat van vier jonge mannen in het
AZC in Zeist die aan de slag kunnen bij Werkartaal met de garantie dat zij
na 42 weken een baan hebben waarmee zij in hun eigen onderhoud kunnen voorzien.
Die jonge mannen zijn zeer gemotiveerd en willen liever vandaag dan morgen
aan een opleiding beginnen. De financiering van die opleiding is nog een probleem
waarvoor een oplossing moet worden gezocht. De IBG is daarvoor de aangewezen
instantie, maar dat begint allemaal pas in januari. Die mannen willen en kunnen
echter nu al aan de slag. Zij willen werken. Als ik dan hoor, ook van de heer
Kamp, dat het allemaal profiteurs zijn die een uitkering krijgen, dan wijs
ik erop dat die mensen ontzettend graag willen werken. Laten wij de praktische
belemmeringen die verhinderen dat mensen aan het werk gaan, weghalen. Laten
wij regelingen maken waardoor mensen aan het werk kunnen komen. Niet alleen
bespaart ons dat veel kosten, maar ook integreren mensen dan sneller in de
Nederlandse samenleving. Betrokkenen wachten gretig om dat doel te behalen.
Ik verzoek de bewindspersonen om een reactie op de genoemde voorbeelden.De PvdA is voorstander van beleid waarin mensen die hun heil zoeken vanuit
landen waar de situatie beroerd is, en zij bijvoorbeeld een verleden hebben
als kindsoldaat, worden toegelaten tot Nederland. Het is voor het draagvlak
van dat beleid wel belangrijk dat de fraudecontrole door de IND op orde is.
Na het wetgevingsoverleg en de antwoorden op de vragen over fraudeaanpak door
de IND maken wij ons zorgen. Veel informatie wordt niet geregistreerd en ontbreekt;
databestanden zijn vervuild. Ik maak mij daar echt zorgen over. Ik vraag de
staatssecretaris dus dringend om toch meer prioriteit te leggen bij fraudecontrole
binnen de portefeuille migratie en asiel.Een ander punt dat de komende jaren toch volop speelt, hoewel er in de
begroting niet echt ruim over wordt gesproken, is hoe het gaat met opvang
en terugkeer. Ik hoor iedereen altijd zeggen dat wij met elkaar moeten voorkomen
dat mensen op straat belanden. Dat was de afgelopen periode ook mijn grote
ergernis, dat iedereen maar op straat belandde en dat daardoor de overlast
in steden eigenlijk alleen maar toenam, nog los van de mensonwaardigheid.
Nu is een bestuursakkoord gesloten met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten,
waarin een aantal concrete afspraken is gemaakt. Er staat dat de VNG wordt
geconsulteerd bij de uitwerking van aanvullende maatregelen ter bevordering
van effectiviteit van het terugkeerbeleid, waaronder mogelijkheden om met
inachtneming van de uitgangspunten te voorkomen dat mensen op straat komen.
Een ander punt is dat het Rijk en de VNG nader overleg zullen voeren teneinde
situaties dat mensen op straat komen die hier nog legaal zijn, zo veel mogelijk
tot een minimum te beperken. Beide situaties vinden nu nog plaats. Er zitten
groepen bij van mensen die bijvoorbeeld hiv onder de leden hebben of sikkelcelziekte
hebben. Dit zijn afspraken die in 2009 moeten leiden tot een ander beleid,
maar zij moeten natuurlijk al resultaat hebben in 2008. Dat vind ik zo belangrijk
omdat ik zie dat het draagvlak uiteindelijk kwetsbaar is. Wij moeten er dus
met elkaar aan werken om het draagvlak voor de samenwerking tussen gemeenten
en Rijk dat nu is gewonnen, in stand te houden. Ik vind het een zegen van
het afgelopen jaar dat het draagvlak dat nul was, nu heel groot is bij alle
uitvoerende instanties. Ik hoop dat dit zo blijft.De heer De Roon (PVV):Voorzitter. In de gemeente Terneuzen zijn wegwijzers geplaatst langs de
toegangswegen naar de coffeeshops. Het gedoogbeleid heeft daarmee een nieuwe
dimensie gekregen: de overheid die de weg wijst naar criminele verkooppunten.
Hoe diep kunnen wij eigenlijk zinken? Naar welke andere criminele plekken
mogen wij binnenkort bewegwijzering verwachten? Ik ben erg benieuwd. Nog erger
is dat de minister van Justitie heeft verklaard, hiervoor begrip te hebben.
De minister lijkt eveneens de weg kwijt te zijn. Gedogen van misdaad is hier
omgeslagen in facilitering door de overheid. Hoe kan een minister van Justitie
daarvoor begrip opbrengen? Heeft de minister zelf misschien bewegwijzering
nodig? Justitie bevindt zich nu al een jaar of 25 op het hellend vlak van
het gedoogbeleid en dan treedt een zekere gewenning in, dat kan ik mij best
voorstellen, mogelijk ook bij de minister. Maar wat scheef is, begint dan
recht te lijken. Dat is het natuurlijk niet. Met het begrip van de minister
voor bewegwijzering naar criminele verkooppunten is hij bezig om af te glijden
op dat hellend vlak. Nooit mag het zo zijn dat de overheid de criminaliteit
gaat faciliteren. Gedogen is al fout, faciliteren is medeplichtigheid. De
wethouder van Terneuzen verdient zeker geen begrip, maar zou bij wijze van
spreken een dagvaarding verdienen.Terwijl de minister van Verkeer en Waterstaat een zero tolerancebeleid
voorstaat ten aanzien van verdovende middelen in het wegverkeer, en terecht,
heeft de minister van Justitie er begrip voor dat de drugstoeristen die per
auto komen, worden bewegwijzerd. Als zij al niet apestoned bij de coffeeshops
aankomen, rijden zij er in veel gevallen in die toestand wel weer weg. Als
oppositiewoordvoerder zou ik het natuurlijk eigenlijk prachtig moeten vinden
als twee ministers elkaar op deze wijze tegenwerken, maar gezien de gevolgen
voor onze samenleving vind ik het alleen maar diep triest.Dan de samenwerking op het gebied van justitie binnen de Europese Unie.
Het is natuurlijk evident dat moet worden samengewerkt met andere landen in
de aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit. Nederland doet dat ook,
moet dat ook vooral blijven doen en moet ook onvermoeibaar blijven streven
naar een betere samenwerking. De minister wil dat ook en dat is goed. Wat
ik echter niet goed vind, is dat de minister twee weken geleden bij zijn Europese
collega's heeft gepleit voor een vorm van samenwerking die moet uitmonden
in één Europees strafrecht als uiting van één
gezamenlijke Europese identiteit. Deze gezamenlijke Europese identiteit bestaat
niet. De meeste burgers zitten daar ook niet op te wachten. De PVV-fractie
in ieder geval zeker niet.Nog minder willen wij dat de minister in Brussel ons strafrecht gaat inruilen
voor Europees strafrecht. Nederland bepaalt zelf wat in dit land strafbaar
is en dat moet vooral zo blijven. Wij willen hierover geen politiek handjeklap
in Brussel en zeker geen ingrepen in ons strafrecht door Brusselse regenten.
Op deze dwaalweg heeft de minister geen bewegwijzering nodig, maar gewoon
een fikse prent wegen het overschrijden van een doorgetrokken streep. Wat
mij betreft zit de minister op de verkeerde weghelft. Ik hoop dat hij zelf
gaat inzien dat hij aan het spookrijden is en weer snel rechts invoegt.De tbs blijft een hoofdpijndossier zolang de staatssecretaris vanwege
haar idealen onverantwoorde risico's blijft nemen. Dat politiek Den Haag hiervan
hoofdpijn krijgt, is op zich niet zo erg. Wat wel erg is, is dat burgers slachtoffer
worden van ernstige misdrijven gepleegd door tbs'ers. De beveiliging van burgers
tegen tbs'ers is nog steeds niet goed.De heer Pechtold (D66):Mijnheer De Roon, kent u dat verhaal van die man die 's avonds in de auto
zit en op de radio aankondigingen hoort dat er een spookrijder is gesignaleerd
en denkt: een spookrijder? Ik zie er wel twintig! Ik zie wel twintig spookrijders!
Kan het zijn dat u ons, de mensen die wat met Europa willen en ook strafrecht
als mogelijkheid zien om in Europa samen te werken en tot een eenheid van
denken te komen, voor spookrijders houdt, terwijl u zelf de spookrijder bent?De heer De Roon (PVV):Dat lijkt mij niet, mijnheer Pechtold.De heer Pechtold (D66):Zou u hierop inhoudelijk kunnen ingaan? Wij voeren immers een debat.De heer De Roon (PVV):Dan wil ik ook een inhoudelijke vraag van u.De heer Pechtold (D66):Strafrecht, justitie, vreemdelingenbeleid en migratie zijn zaken die wij
steeds meer samen moeten doen. Deze zaken stoppen niet bij een grens. Wij
hebben in veel gevallen al geen grens meer. Hiervoor kunt u de ogen toch niet
sluiten? Juist om bijvoorbeeld dat verfoeide drugsprobleem in Terneuzen aan
te pakken, is Europa hard nodig. Dat lukt alleen in samenwerking met België.De heer De Roon (PVV):Ik denk dat u toch niet goed geluisterd hebt naar mijn betoog. Toen ik
over dit onderwerp begon te spreken, heb ik vooral beklemtoond dat in de aanpak
van grensoverschrijdende criminaliteit zeker moet worden samengewerkt met
andere landen. Op deze weg moeten wij vooral voortgaan. Ik heb de minister
ook geprezen om zijn intentie in dezen. Wat dat betreft is er geen verschil
van inzicht.Ik constateerde zo-even al dat de beveiliging van burgers tegen tbs'ers
nog steeds niet goed is. Begin dit jaar heeft een tbs'er een vrouw doodgeschoten
en twee weken geleden is een tbs'er met een vuurwapengeschiedenis ontsnapt.
Ook de veiligheid binnen de tbs-klinieken lijkt niet op orde. In september
heeft een tbs'er een medegedetineerde maar liefst 22 steken kunnen toebrengen
alvorens hij kon worden overmeesterd door beveiligingsmensen. Als dat met
een medegedetineerde kan gebeuren, kan dat ook met het personeel in een tbs-inrichting
gebeuren. Wij moeten constateren dat dit soort zaken zich jaarlijks herhaalt.
Ieder jaar zijn er ernstige incidenten met tbs'ers en ieder jaar beloven de
verantwoordelijke bewindslieden weer beterschap, zo ook deze staatssecretaris.Mijn indruk is dat wij al jaren steeds in hetzelfde cirkeltje blijven
ronddraaien: ernstige misdrijven door tbs'ers gevolgd door politieke beloften
die weer worden gevolgd door nieuwe ernstige misdrijven door tbs'ers en daarna
door nieuwe politieke beloften, enzovoorts, enzovoorts. De vraag is hoe lang
de staatssecretaris nog cirkeltjes wil blijven rijden op deze rotonde. Ik
zou zeggen: kies de veilige afslag. Er moet worden gekozen voor een beleid
waarbij tbs'ers die voor ernstige misdrijven zijn veroordeeld pas een stap
buiten de inrichting kunnen zetten als wij er meer zekerheid over hebben dat
zij niet weer een ernstig misdrijf zullen plegen.Recent is gebleken dat er maar liefst 2600 cellen leegstaan. Er loopt
genoeg gespuis rond in ons land dat onmiddellijke en langdurige opsluiting
verdient en de minister laat cellen leeg staan. Het aantal werkstraffen daarentegen
stijgt onverminderd fors. Het voorstel van collega Teeven om het opleggen
van werkstraffen voor bepaalde zwaardere delicten onmogelijk te maken, is
een goed bedoelde maar halfslachtige poging om dit probleem op te lossen.
Het zet geen zoden aan de dijk bij de criminaliteitsbestrijding. De PVV heeft
geen behoefte aan symptoombestrijding à la Teeven, maar aan een fundamentele
aanpak van een fundamenteel probleem. Cellen staan leeg en boeven lopen vrij
rond! Ik stel dan ook graag de bulldozeraanpak van de PPV tegenover de kaasschaafaanpak
van de VVD. Er is een effectieve aanpak nodig. Daaronder versta ik de invoering
van minimumstraffen voor zware misdadigers en voor alle recidivisten.Het afgelopen jaar is gebleken dat deze minister daar niets van wil weten.
Met dooddoeners als "het past niet bij de traditie van ons strafrechtelijk
systeem"ontloopt hij deze discussie alleen maar. Weglopen voor problemen
is natuurlijk geen oplossing. Daarom zal ik het initiatiefwetsvoorstel voor
invoering van minimumstraffen voor moord en doodslag binnenkort uitbreiden
met minimumstraffen voor allerlei andere misdrijven.De heer Teeven (VVD):Wij hebben in ieder geval gehoord wat het bulldozerplan van de heer De
Roon inhoudt.Heeft de heer De Roon wel eens bestudeerd hoe het systeem van minimumstraffen
in andere landen werkt? Hij kan natuurlijk wel denken aan een dergelijk systeem,
maar heeft hij wel eens gekeken hoe dat uitwerkt in België, Frankrijk,
Duitsland en Engeland?De heer De Roon (PVV):Absoluut. Dat heb ik gedaan en dat zal ik beschrijven in de toelichting
op de wijziging van het wetsvoorstel. Ik begrijp dat de heer Teeven ook nu
al een antwoord wil op zijn vraag en dat zal ik hem graag geven.De heer Teeven (VVD):Wij voeren hier een debat en het is wel de bedoeling dat u iets daarover
zegt.De heer De Roon (PVV):Dat doe ik ook. Niet alleen ik heb daarnaar gekeken, maar bijvoorbeeld
ook professor Kalmthout die daarover een boekje heeft gepubliceerd. Als het
systeem niet goed functioneert, komt dat doordat er allerlei uitzonderingsmogelijkheden
zijn gecreëerd. Dat is de belangrijkste constatering. Daardoor wordt
het systeem eindeloos ondergraven. Frankrijk is daarvan een goed voorbeeld.
De afgelopen jaren werd geconstateerd dat het systeem dermate ondergraven
werd door de vele uitzonderingen en werd besloten om het maar helemaal af
te schaffen. Dat beviel blijkbaar ook niet, want nauwelijks was de nieuwe
regering van president Sarkozy aan de macht of de minister van Justitie mevrouw
Dat heeft onmiddellijk het systeem van minimumstraffen heel krachtdadig ingevoerd.De heer Teeven (VVD):Het is een leuk antwoord maar schetst slechts een deel van de internationale
werkelijkheid.Denkt de heer De Roon werkelijk dat er geen correcties nodig zijn op minimumstraffen?
Dan krijg je toch een systeem met correcties, een systeem waarin rechters
rekening houden met die minimumstraffen? De bijwerking van zo'n systeem is
dat rechters bij twijfel over de verwijtbaarheid aan de verdachte kiezen voor
een voorzichtige aanpak. Dat levert een correctie in het systeem op die heel
negatief kan uitpakken. Houdt de heer De Roon daarmee ook rekening in zijn
wetsvoorstel, of wordt het zo'n wetsvoorstel waarin staat: dit is de straf
voor dit delict en dat is de straf voor dat delict? Of wordt er nog verder
over nagedacht?De heer De Roon (PVV):Ik weet niet op welk wetsvoorstel de heer Teeven doelt, dat laat ik maar
in het midden. Uiteraard is het denkbaar dat de rechterlijke macht via allerlei
kunstgrepen de werking van een goed systeem van minimumstraffen probeert te
ondergraven. Ik verwacht niet dat onze rechterlijke macht die ik ken als betrouwbaar
en integer, een door de wetgever vastgesteld systeem daadwerkelijk zal ondergraven.
Als blijkt dat dit wel gebeurt, zullen wij op dat moment naar bevind van zaken
andere maatregelen moeten nemen.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik begrijp dat de heer De Roon grote urgentie toekent aan het aanpakken
van de problematiek bij de minimumstraffen.De heer De Roon (PVV):Dat moge duidelijk zijn uit mijn inbreng.De heer Van Haersma Buma (CDA):Deze wet is bij de Raad van State ingediend op 9 augustus 2006 door
het voormalige Kamerlid Eerdmans. Dat moet dan toch allang terug zijn van
de Raad van State?De heer De Roon (PVV):U maakt hier terecht een punt van. Ik heb al gezegd dat dat voorstel moet
worden uitgebreid, maar die uitbreiding moet gedegen onderbouwd
worden. Daar ben ik mee bezig. Binnenkort zal ik het stuk publiceren.De heer Van Haersma Buma (CDA):Dat is geen antwoord. U moet allang over een stuk beschikken dat u ter
bespreking naar de Kamer kunt sturen. Nu zegt u dat de uitbreiding onderbouwd
moet worden, maar u beschikt toch al maanden en maanden over een advies. Daarmee
kunt u toch verder komen. Als het onderwerp zo belangrijk is dat u er keer
op keer op terug moet komen en er in ieder debat een motie over in moet dienen,
dan kunt u toch niet niets blijven doen. Het proces ligt al een jaar en drie
maanden stil.De heer De Roon (PVV):Dat het stilligt kunt u pas sinds 30 november aan mij toeschrijven.De heer Van Haersma Buma (CDA):Sinds 30 november vorig jaar!De heer De Roon (PVV):Dat is nu niet de kern van de zaak. Waarom het nu gaat, is dat het wetsontwerp
veel te smal is opgezet. Dan vind ik het veel belangrijker om eerst de opzet
te verbreden. Ik wil u nu niet lastig vallen met een wetsontwerp van beperkte
omvang, met een beperkte uitwerking. Bovendien was ik toch al van plan om
met een uitbreiding te komen. Dan is het toch veel verstandiger om u er niet
voortdurend mee lastig te vallen, maar om dat één keer te doen.
Dat doe ik dan als het hele pakket klaar is.Voorzitter. Hoe staat het trouwens met de uitvoering van mijn door deze
Kamer begin dit jaar aangenomen motie waarmee wordt gevraagd om de kosten
van detentie zoveel mogelijk op de crimineel te verhalen? Tijdens de algemene
politieke beschouwingen beloofde de minister-president nog dat in de week
na die beschouwingen een brief met een uitwerking van de ideeën van de
regering op dat punt naar de Kamer zou worden gestuurd, maar volgens mij hebben
wij die nog steeds niet ontvangen.Niet alle, maar wel veel criminelen hebben er een bloedhekel aan als hun
wandaden in hun directe omgeving bekend worden. Het bekend maken van wandaden
kan een wapen zijn in de strijd tegen de criminaliteit. Van dat wapen wordt
nu helemaal geen gebruik gemaakt. De minister laat zich op dit punt verlammen
door privacyoverwegingen. De privacy van criminelen die zelf niets anders
doen dan voortdurend de persoonlijke levenssfeer van andere mensen schenden,
mag, en ik zeg: moet, worden aangetast in het belang van een hoger doel, namelijk
het tegengaan van recidive. Met een digitale schandpaal is helemaal niets
mis. Vermeld daarom naam en adres van de veroordeelde crimineel op internet
en voeg daarbij zijn portret. Het vooruitzicht dat dit bij veroordeling zal
gebeuren, kan voor criminelen een belangrijke rem zijn. Bovendien heeft de
burger het recht om te weten wie de criminelen onder ons zijn. Beide argumenten,
de argumenten dat dit preventief werkt en dat op deze manier informatie aan
de burger wordt verschaft, behoren veel zwaarder te wegen dan het in acht
nemen van de privacy van misdadigers. Zet als minister van Justitie een website
op waarop de gegevens gepubliceerd kunnen worden. Alle veroordelingen tot
vrijheidsstraffen, taakstraffen en tot terbeschikkingstelling dienen op de
website te worden opgenomen gedurende de periode vanaf het onherroepelijk
worden van de straf of maatregel tot vijf jaar nadat die straf of maatregel
ten uitvoer is gelegd en alle schade door de crimineel is vergoed. Het moge
duidelijk zijn dat dit op een wettelijke regeling gebaseerd zal moeten zijn.
Als de minister het opstellen van zo'n wet niet wil toezeggen – ik vraag
hem er uitdrukkelijk om – zal ik met een initiatiefwetsontwerp komen
om ook dit voorstel te realiseren.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Uit de manier waarop de heer De Roon het woord privacy uitspreekt,
blijkt al zijn walging voor het begrip. Hij zegt dat de naam en het adres
van de crimineel op internet moet worden geplaatst. Ik wijs dan op het volgende.
Het kan voor een nieuwe generatie moeilijk zijn om uit een bepaald milieu
te breken. Als je bijvoorbeeld verkeerde voorbeelden van je ouders hebt gekregen,
is het moeilijk om zelfstandig goede keuzes te maken. Stelt u zich voor dat
een kind van een crimineel een opleiding volgt en solliciteert. Werkgevers
googelen tegenwoordig. Hyves worden zelfs bekeken. Stel nu dat een werkgever
ontdekt dat de vader van de sollicitant is veroordeeld. Hoe wilt u dus omgaan
met de privacy van de mensen in de omgeving van de crimineel, de mensen die
niet veroordeeld zijn en die niet betrokken zijn bij een misdaad?De heer De Roon (PVV):Prachtig dat u deze argumentatie aan de mijne toevoegt. Ik beschouw die
als een onderbouwing van mijn betoog. Als dit namelijk het gevolg is van het
publiceren van de gegevens van de crimineel op internet, zal hij bij de keus
om wel of niet een misdrijf te plegen, wel of niet het risico te lopen dat
hij veroordeeld wordt en zijn naam op internet komt te staan, de vraag moeten
betrekken of hij wil dat zijn kinderen daarvan last krijgen. Daarvoor draagt
hij de verantwoordelijkheid.De heer Pechtold (D66):Er kan ook in een vlaag van verstandsverbijstering wat gebeuren. Wij kennen
alle gevallen van moord en dergelijke. Kunt u in uw denklijn ook onderscheid
maken tussen de privacy van een persoon en zijn omgeving? U zegt dat de vader
verantwoordelijk is. Dat geeft wel aan dat u niet bijvoorbeeld vanuit dat
kind verder durft te redeneren. Neemt u nu eens die andere kant.De heer De Roon (PVV):Voor ontoerekeningsvatbaren zou ik mij kunnen voorstellen dat de redenatie
van de heer Pechtold opgeld doet. Maar dat doet die in mijn ogen niet voor
de vraag of er consequenties moeten zijn voor mensen die toerekeningsvatbaar
misdrijven plegen. Die consequenties moeten er zijn en zij zijn daarvoor verantwoordelijk.
Dan moet u mij niet verwijten dat datgene wat ik beoog nadelig uitpakt voor
de kinderen van een crimineel. Die ouder is zelf verantwoordelijk.De heer Anker (ChristenUnie):Vreest u nu niet dat een dergelijke maatregel een soort publieke veroordeling
in de hand kan werken? Hoe zouden wij het vinden om te weten dat er bij ons
drie straten verderop een pedofiel woont? Hoe zal een buurt daarop reageren?
Dat kan gebeuren.Meer principieel is mijn bezwaar dat wij iemand een straf geven, die hij
dan uitzit. Verschillende fracties hebben vanavond al gezegd
dat wij recidive moeten voorkomen. Volgens mij wilt u dat ook. Wij moeten
ervoor zorgen dat mensen die de gevangenis verlaten en hun straf achter zich
hebben goede kansen hebben om weer mee te doen in de samenleving, zodat zij
niet worden verleid om opnieuw een misdaad te plegen. Bij de publieke veroordeling
die u zoekt lijkt het mij bar lastig voor die mensen om weer een plek te krijgen
in de samenleving. Hoe gaat u daarmee om?De heer De Roon (PVV):Ik hoef geen problemen van criminelen op te lossen. Dat is hun eigen verantwoordelijkheid.De heer Anker (ChristenUnie):Dat is misschien hun verantwoordelijkheid. Maar als zij telkens terugvallen
in misdaden, als zij niet aan de bak komen omdat zij publiek veroordeeld worden,
dan heeft de samenleving een probleem. Als mensen telkens weer misdaden plegen,
hebben wij enorme maatschappelijke kosten. Dat willen wij niet en de samenleving
schiet daar per saldo niets mee op.De heer De Roon (PVV):Ik vergat zojuist te reageren op uw eerste punt. Ik hoop dat het zo werkt.
Ik hoop echt dat het meespeelt in de overweging van criminelen, als zij voor
de vraag staan of zij wel of niet een misdrijf zullen plegen.De consequenties die een crimineel onder ogen moet zien, zijn zijn eigen
verantwoordelijkheid en voor zijn eigen rekening. Hij moet dus al deze punten
overwegen. Als hij toch een ernstig misdrijf heeft gepleegd en in mijn systeem
op het internet wordt geplaatst, dan zal dat inderdaad nadelige consequenties
hebben voor zijn verdere mogelijkheden. In het andere wetsvoorstel waarmee
ik kom, zal komen te staan dat een recidiverende crimineel een dubbele minimumstraf
tegemoet kan zien. Hij wordt langs verschillende kanten in de klem genomen.
Dat weet hij van te voren en de gevolgen zijn dan voor zijn eigen rekening.
Voor mij staat voorop dat de criminaliteit nu echt drastisch moet worden aangepakt:
de bulldozermethode, geen kaasschaaf.De heer Teeven (VVD):Ik heb de heer De Roon eerst horen zeggen dat de tbs'ers aan de digitale
schandpaal gaan. Vervolgens heb ik hem in antwoord op een vraag van collega
Pechtold horen zeggen dat mensen die ontoerekeningsvatbaar zijn niet aan die
digitale schandpaal gaan, omdat bepaald gedrag niet is te verwijten. Hoe verdraagt
dat zich met elkaar? Het kenmerk van tbs is dat je vaak geheel of gedeeltelijk
ontoerekeningsvatbaar bent. U bent jurist, dus dat hoef ik u niet uit te leggen.
Maar misschien heeft het rijden op die bulldozer u een beetje verblind. Dat
hoor ik dan graag van u.De heer De Roon (PVV):Wij spreken hier alleen over de hoofdlijnen. Uiteraard zullen er ook details
zijn. De vraag van de heer Pechtold ging over de totaal ontoerekeningsvatbaren;
althans, zo begreep ik hem. Mensen die verminderd ontoerekeningsvatbaar zijn
hebben nog wel inzicht in hun handelen en de gevolgen daarvan. Zij zullen
dat met dit eenvoudige systeem – het is allemaal niet ingewikkeld wat
ik hier vertel – moeten begrijpen en de gevolgen daarvan moeten inschatten.
Dat ligt gewoon op hun weg.De heer Van Haersma Buma (CDA):Als iemand na een vreselijk leven een ander ombrengt, krijgt hij terecht
celstraf. Hij komt dan ook op uw site te staan. Dat leidt er mogelijk toe
dat mensen die persoon gaan bedreigen en naar het leven staan. Heeft die persoon
dan gewoon pech? Moeten wij dat laten gebeuren? Of heeft zo iemand, die dus
zijn straf al gehad heeft, en een gewoon burger is die bedreigd wordt, dan
recht op politiebescherming zoals u en ik?De heer De Roon (PVV):Iedereen heeft recht op bescherming van de politie tegen misdrijven die
hem worden aangedaan of hem zullen worden aangedaan. Daar is natuurlijk geen
discussie over mogelijk.De heer Van Haersma Buma (CDA):Dan heb ik liever een systeem zonder sites waarbij ex-gedetineerden niet
beschermd hoeven te worden door de politie.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Ik begin mijn inbreng met een nieuwe, alarmerende ontwikkeling
op immigratiegebied. Het aantal Roemenen en Bulgaren dat naar Nederland komt,
stijgt explosief. Het immigratiecijfer is bij deze groep verzesvoudigd ten
opzichte van vorig jaar. Dit is natuurlijk een direct gevolg van de ongelofelijk
domme beslissing om Roemenië en Bulgarije tot de EU toe te laten treden.
Deze beslissing is gesteund door onder andere de PvdA-fractie en de VVD-fractie.De PVV-fractie wilde Roemenië en Bulgarije niet bij de EU hebben.
Als het aan ons ligt, wordt de toetreding van die landen onmiddellijk teruggedraaid.
Het is duidelijk dat Roemeense en Bulgaarse migranten problemen met zich meebrengen.
Kijk maar naar Italië waar Roemenen met vaak zware criminaliteit heel
Rome op stelten hebben gezet. Italië heeft deze criminelen uitgezet.
Dat is ook gebeurd bij de veelplegers. Ik vraag het kabinet dit Italiaanse
voorbeeld te volgen. Het is duidelijk dat ook Nederland niet gevrijwaard blijft
van Roemeense criminelen.Je kunt je überhaupt afvragen wat al die Roemenen en Bulgaren hier
komen doen. De Nederlandse arbeidsmarkt is immers voor deze groep niet opengesteld.
Polen mogen hier, helaas, vrij werken. Roemenen en Bulgaren mogen dat niet.
Alleen dat is al een indicatie dat deze mensen vaak op illegale manieren hun
geld verdienen. Ik roep het kabinet hierbij op om bij alle Roemenen en Bulgaren
te kijken of ze wel voldoende middelen van bestaan hebben om in Nederland
te leven. Als zij geen geld of legaal inkomen hebben, moeten zij onmiddellijk
uit Nederland worden verwijderd. De regels van de EU maken dit zelfs al mogelijk.
Het trieste is dat de IND te laks is om het vreemdelingenbeleid te handhaven.Ik heb dit jaar al Kamervragen gesteld over EU-burgers die bijstandsuitkeringen
krijgen. Dit is volstrekt belachelijk omdat zij zelf over voldoende middelen
van bestaan zouden moeten beschikken. Ik heb gevraagd hoeveel verblijfsstatussen
van deze vreemdelingen zijn ingetrokken. Het antwoord luidde: "Ik beschik
niet over rapportages inzake de mate waarin een beroep op de bijstand door
EU-burgers heeft geleid tot de beëindiging van het rechtmatig verblijf
in Nederland." Tja. Hier mag het kabinet natuurlijk niet mee wegkomen.
Volgens mij is er nog nooit een EU-onderdaan uitgezet vanwege het ontbreken
van voldoende middelen van bestaan. Ik doe nogmaals een oproep om dit wél
te doen, te beginnen bij de Roemenen en Bulgaren. Ik ontvang graag de rapportages
over de resultaten hiervan.Het is bekend: de PVV wil een volledige moslimimmigratiestop. In de strijd
tegen de islamisering van Nederland en tegen alle met immigratie gepaard gaande
problemen is dit de enige echt doeltreffende maatregel. Het is een antwoord
op de volledig uit de hand gelopen chaos die de afgelopen decennia van het
vreemdelingenbeleid is gemaakt. Deze chaos wordt door vreemdelingen dankbaar
aangegrepen om massaal misbruik van de regels te maken. Dat manifesteert zich
vooral bij de gezinsmigratie, die jaar in jaar uit tienduizenden vaak kansarme
vreemdelingen naar Nederland brengt. Deze vreemdelingen krijgen al na drie
jaar zelfstandig verblijfsrecht, met als resultaat dat de zogenaamde relatie
die hen in staat stelde om naar Nederland te komen, vaak drie jaar plus één
week duurt. Daarna laten beide partners vaak meteen weer nieuwe partners overkomen.
Er zijn zelfs vreemdelingen die schaamteloos acht of negen zogenaamde partners
achter elkaar uit het land van herkomst halen. Het sneeuwbaleffect van deze
desastreuze gezinsmigratie en het misbruik hiervan moet echt onmiddellijk
stoppen. Zolang een immigratiestop niet in zicht is – ook de VVD en
mevrouw Verdonk durven het niet aan – moet in ieder geval de termijn
waarna gezinsmigranten een zelfstandig verblijfsrecht krijgen, worden verlengd
naar tien jaar. Het moet ook niet meer goed worden gevonden om onbeperkt partners
over te laten komen. Weg met die naïviteit! Graag een reactie van de
minister.De heer Kamp (VVD):U haalt dingen door elkaar. Soms hebt u het over een immigratiestop, waarbij
ik mij iets kan voorstellen, en een volgende keer spreekt u over een moslimimmigratiestop.
Misschien kunt u zich voorstellen dat er nog mensen zijn die het niet zo logisch
vinden dat je, als je iets onder controle wilt houden, alleen maar kijkt naar
mensen met een bepaald geloof. De VVD zegt dat het gaat om mensen die weinig
kans hebben om in Nederland te integreren. Wij willen daarom de immigratie
van kansarmen afremmen, en u wilt dat voor moslims doen. Over de motie waarover
u het net had het volgende. U zei dat de PVV voorstelde om nog maar één
partner te laten komen, de VVD was tegen, maar nu staat het in het plan van
de VVD. In de motie staat echter: opdat iedere persoon niet meer dan één
partner uit een moslimland naar Nederland kan halen. Het gaat ons er niet
om moslims tegen te houden, het gaat ons erom om de immigratie van kansarmen
tegen te houden. Dat moet u zich realiseren. Zoals u het doet, is het niet
logisch en niet netjes.De heer Fritsma (PVV):Daarmee ben ik het oneens. De PVV is duidelijk: wij hebben een probleem
met de islamisering van Nederland, en dus ook met het feit dat hier tegen
de miljoen moslims wonen, een groep die grote problemen met zich brengt. Wij
zeggen: genoeg is genoeg, en daarom stellen wij inderdaad die moslim-immigratiestop
voor.De heer Kamp (VVD):Dan is het toch verstandiger dat de heer Fritsma, als hij daar een bepaald
probleem mee heeft en hij daar vervolgens met zijn collega's hier in de Kamer
over communiceert, dan niet zegt: ja, u was ertegen om het tot één
partner te beperken. De VVD was ertegen om het tot één partner
uit een moslimland te beperken. Mijnheer Fritsma, als u kritiek heeft op uw
collega's, doe het dan wel op een nette manier.De heer Fritsma (PVV):Dat was slechts een voorbeeld, ik kan ook een ander voorbeeld noemen.
Mijn collega Wilders heeft een motie ingediend om het procedurestapelen tegen
te gaan. Die motie is gesteund door de VVD, en later heb ik precies dezelfde
motie ingediend, en toen steunde de VVD die motie niet meer. Dit is gezwabber
van de VVD.De heer Kamp (VVD):Begrijpt u het dan niet? Als u moties maakt waarin u voorstelt om het
tot één partner te beperken, voor zover die meerdere partners
uit moslimlanden komen, hoeft u nauwelijks steun te verwachten. Misschien
doet u dat wel opzettelijk. Als u steun wilt krijgen van collega's, zult u
met nette voorstellen moeten komen, die ook gesteund kunnen worden. Maar als
u met dit soort discriminerende voorstellen komt, bent u weinig kansrijk in
het vinden van steun.De heer Fritsma (PVV):Als ik mij aan moet passen aan de definitie van netheid van collega's,
en als die collega's onze voorstellen niet netjes vinden, dan is dat jammer.
Wij varen onze eigen koers en zullen dat blijven doen. Iets anders kan ik
er niet van maken.De heer Kamp (VVD):Als u tegen ons zegt dat wij u niet steunen als het gaat om beperking
tot één partner, waarna ik dat kan weerleggen, speelt u dat
niet netjes. Daarmee bedoel ik dat u hier geen correcte weergave van feiten
geeft. Wat ik ook niet netjes vind, is mensen discrimineren vanwege hun geloof.
Dat kun je in dit land en in dit huis niet maken.De heer Fritsma (PVV):Ik kan voorbeelden geven waaruit het gezwabber van de VVD blijkt.Helaas is Nederland dankzij de EU de grip op de immigratie, ook die van
gezinnen, allang kwijt. Nederlandse Marokkanen gaan naar België, zijn
dan EU-onderdaan, en die status geldt ook meteen voor partners en kinderen.
Makkelijker kan het niet. Deze Belgiëroute is natuurlijk gemeengoed in
de hele EU, ook in Nederland. Het is nu al aan de orde van de dag dat vreemdelingen
die hier jarenlang tevergeefs een verblijfsvergunning aanvragen, plotseling
met een Duitse of Franse partner op de proppen komen, vaak afkomstig uit hetzelfde
land van herkomst, en de verblijfsstatus is dan makkelijk geregeld. Op mijn
vraag hoeveel niet-westerse allochtonen op deze wijze in Nederland een verblijfsrecht
krijgen, kon de staatssecretaris – hoe kan het ook anders? – geen
antwoord geven. Alle cijfers over gezinsmigratie en over aantallen niet-westerse
allochtonen die naar Nederland komen, kunnen dan ook meteen de prullenbak
in; het kabinet heeft geen idee om hoeveel mensen het werkelijk gaat.De situatie is duidelijk. Door de Europaroute weten wij niet hoeveel niet-westerse
gezinsmigranten daadwerkelijk verblijfsrecht in Nederland krijgen. Ik kan
de Kamer verzekeren dat het er bijzonder veel zijn, want met de Europaroute
wordt het toch al slappe nationale toelatingsbeleid op bijzonder simpele wijze
omzeild. Er is dan geen inkomenseis, zoals wij die kennen, geen inburgeringseis
en zelfs geen samenwoningseis. Door dat laatste is de echtheid van relaties
niet eens meer na te gaan. Het kan bijna niet hopelozer. Daarom vraagt de
PVV-fractie het kabinet uiterst dringend wat er aan deze verschrikkelijke
Europaroute gedaan zal worden?De organisatie die het vreemdelingenbeleid uitvoert, de IND, is gewoonweg
niet meer serieus te nemen. De IND maakt van de zogenaamd strenge Vreemdelingenwet
niets meer of minder dan een papieren wet. Dit blijkt mede uit het volgende
pijnpunt: vreemdelingen die in aanmerking willen komen voor een reguliere
verblijfsvergunning, bijvoorbeeld voor gezinsmigratie, moeten een zogenaamde
machtiging tot voorlopig verblijf, een mvv, bezitten. Dat is een inreisvisum
dat wordt afgegeven als is vastgesteld dat aan de toelatingseisen is voldaan.
Zo moet voorkomen worden dat vreemdelingen naar Nederland komen, terwijl zij
niet aan de verblijfsvoorwaarden voldoen. In de praktijk komen echter toch
duizenden vreemdelingen zonder zo'n mvv naar Nederland, terwijl zij die dus
wel moeten hebben. Deze mensen zou je onmiddellijk moeten terugsturen naar
het land van herkomst met de mededeling dat zij eerst maar eens zo'n mvv moeten
aanvragen. Die eis is er natuurlijk niet voor niets. In plaats daarvan mogen
zij echter toch een verblijfsaanvraag indienen en deze in Nederland afwachten.
Op mijn feitelijke vraag hoeveel mvv-plichtige vreemdelingen uiteindelijk
worden vrijgesteld van die mvv-eis, las ik tot mijn grote schrik dat dit in
2006 er maar liefst 8800 waren; dit jaar staat de teller al op 5500. Met andere
woorden: de mvv-eis stelt helemaal niets voor, want de IND strooit toch wel
met duizenden verblijfsvergunningen als niet aan dat vereiste wordt voldaan.Op een andere feitelijke vraag, over de vrijstellingsgronden van die mvv-eis,
kreeg ik het antwoord – hoe kan het ook anders – dat dit niet
wordt geregistreerd. Het is in ieder geval duidelijk dat er een bijzonder
grote noodzaak is om mvv-plichtige vreemdelingen niet over te laten aan de
falende IND, die hen toch wel weer binnenlaat. In plaats daarvan moeten zij,
als zij de vereiste mvv niet hebben, meteen worden teruggestuurd naar het
land van herkomst. Want binnenkomen zonder kloppen hoeven wij echt niet te
pikken. Dit moet in de Vreemdelingenwet redelijkerwijs kunnen worden geregeld.
Wat is de reactie van het kabinet op dit voorstel?Wij hebben vanmiddag in een VAO gesproken over ongewenst verklaarde criminele
vreemdelingen die niet worden uitgezet. Ik wil dat VAO niet overdoen, maar
ik wil bij dezen wel vragen wanneer ik uitsluitsel krijg over de concrete
zaak die ik daar heb aangedragen. Het gaat over een Irakees die een gruwelijke
eermoord heeft gepleegd, nooit een verblijfsvergunning heeft gehad, maar nooit
is uitgezet. Ik heb contact met een dochter van het slachtoffer en zij kan
niet rusten totdat die moordenaar weg is. Ik trouwens ook niet, dus graag
opheldering over de termijn waarbinnen ik, desnoods op vertrouwelijke wijze,
uitsluitsel kan krijgen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:De minister van Justitie heeft enkele dringende bezigheden elders. Kunnen
de leden ermee instemmen dat wij de eerste termijn even zonder de minister
voortzetten en dat hij iets later komt? Ik constateer dat dit het geval is.
Dan is het woord aan de heer Anker.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Op deze koude avond wil ik u eerst even meenemen naar warmer
oorden, namelijk naar Volterra in Italië, waar ik afgelopen weekend met
verschillende Europese politici en vertegenwoordigers van NCO's over asielbeleid
heb gesproken. Er is daar een charter opgesteld met een aantal breed gedragen
uitgangspunten voor een Europees asielbeleid. Volgend jaar mei moet de definitieve
versie worden vastgesteld. Ik breng dit graag even bij de Kamer onder de aandacht,
maar dit even terzijde. Op deze conferentie werd ik geconfronteerd met de
verhalen van mensen voor wie de democratische rechtsstaat geen vanzelfsprekendheid
is. Ik hoorde over de angsten en de wanhoop van mensen in een stad van oorlog,
over de willekeur van corrupte overheden en over de terreur van discriminatie
en geloofsvervolging.Wij bespreken vandaag de begroting van het ministerie van het recht en
de rechtsorde, van het ministerie dat zorg draagt voor de kwaliteit van de
rechtsstaat. Wat mij betreft, is dat een voorrecht. De ChristenUnie verbindt
altijd twee waarden aan de rechtsstaat, namelijk recht en barmhartigheid.
Het recht beschermt en komt op voor dat wat zwak is. Dat past naadloos bij
onze Bijbelse opdracht. De verhalen van vluchtelingen die ik in Italië
hoorde, tonen wederom aan dat deze Bijbelse opdracht nog altijd actueel is.
Deze justitiebegroting is ambitieus en wil echt de problemen aanpakken waar
onze samenleving voor staat. Er wordt consequent doorgewerkt aan het verbeteren
van het functioneren van het rechtsbestel, maar ook aan de bestrijding van
criminaliteit en terreur.Goed vreemdelingenbeleid wordt bij uitstek gekenmerkt door recht en barmhartigheid.
Dat betekent dat wij vluchtelingen beschermen, asiel bieden, maar ook dat
wij duidelijk zijn over wie er wel en wie er geen aanspraak kunnen maken op
die bescherming. Daarmee is het echter niet klaar. Wij zijn daarom blij met
de voorstellen voor een zorgvuldig terugkeerbeleid. Naar onze mening is dit
beleid noodzakelijk voor een goed vreemdelingenbeleid. Niet je handen van
uitgeprocedeerden aftrekken, zoals onder het vorige kabinet gebruikelijk was,
maar zorgvuldig werken aan een waardige terugkeer. Een vlucht in de illegaliteit
is voor niemand een goede oplossing. Wij zijn daarom blij met de voornemens
van de staatssecretaris om hier ook echt werk van te maken en zien graag snel
resultaten tegemoet.De aangekondigde verbeteringen van de asielprocedure zijn hard nodig.
Zowel de Nederlandse Staat als de asielzoeker heeft baat bij een snelle en
zorgvuldige procedure. In de begroting wordt een aantal denkrichtingen genoemd
die stuk voor stuk verbeteringen zijn. Wij willen graag weten wanneer een
en ander wordt gerealiseerd. Daarbij vragen wij ons af of de staatssecretaris
van plan is om de zogenaamde "voornemenprocedure" te heroverwegen.
De asielzoeker krijgt slechts een paar uur om te reageren op een voornemen
tot afwijzing en dan vaak in een taal die hij niet spreekt. Is dit niet zo
snel dat de zorgvuldigheid hieronder lijdt?Verder is er in de begroting sprake van een aantal verbeterpunten voor
de IND. Met alle respect, maar zoals het er nu staat, kan het over alles binnen
de IND gaan. De afgelopen tijd is er uit het veld veel kritiek
geweest en ook de Nationale ombudsman en de Algemene Rekenkamer hebben er
opmerkingen over gemaakt. Wij vragen de staatssecretaris daarom concreter
te worden. Wat moet wanneer gerealiseerd zijn? Welke programma's zijn in werking
gesteld?De bestrijding van criminaliteit hebt uiteraard prioriteit en wordt versterkt
doorgezet. Er is in deze begroting wel een accentverschuiving waar te nemen.
De afgelopen jaren is de aandacht vooral gericht geweest op het effectief
kunnen straffen. In deze begroting wordt de nadruk op preventie en op het
beperken van de recidive gelegd. Daar kunnen wij van harte achter staan. Het
wijzigen van wetten en het verzwaren van straffen is relatief gemakkelijk,
maar het daadwerkelijk voorkomen van criminaliteit is een veel zwaardere opgave.
Wij vragen ons af hoe de voortgang op dat gebied gemeten kan worden.De samenwerking met Jeugd en Gezin, Onderwijs, Binnenlandse Zaken en WWI
wordt op het punt van preventie krachtig opgepakt. Volgens ons moet het zwaartepunt
van de regie bij de gemeenten blijven. Preventie moet vorm krijgen in buurten
en wijken. Het is aan ons om de gemeenten daartoe de instrumenten te geven.
Bij herhaling heeft mijn fractie aandacht gevraagd voor de voorstellen met
betrekking tot "doe normaal". In het coalitieakkoord en het beleidsprogramma
zijn in dat verband voorstellen opgenomen. De fractie van de ChristenUnie
wil dat de stroomlijning van alle gedragsbeïnvloedende maatregelen volgens
het "doe normaalbevel" – een citaat uit het coalitieakkoord –
zo snel mogelijk wordt gerealiseerd. Daarmee wordt namelijk de versnippering
van gedragsbeïnvloedende maatregelen tegengegaan. Voor iedereen wordt
helder wat de mogelijkheden zijn om onruststokers aan te spreken op hun gedrag.
Daar vraagt de samenleving ook om, bijvoorbeeld door stadsdeelvoorzitter Marcouch
van Amsterdam Slotervaart. Wij overwegen een motie in te dienen om dit tijdpad
erbij te krijgen.Over retentie wil ik het volgende opmerken. Wij ontvingen deze week de
nota Veiligheid begint bij voorkomen. In deze nota wordt gepleit voor een
persoonsgerichte benadering om recidive te voorkomen. Een opgelegde straf
betekent zo echt winst voor de samenleving en de betrokkenen. De begroting
is op dit punt ook ambitieus. Het aantal draaideurcriminelen en notoire geweldsplegers
moet drastisch omlaag: 10% minder recidive van jeugdigen en volwassenen,
al in 2010. Wij steunen ook deze ambitie van harte.De fractie van de ChristenUnie heeft bij de behandeling van eerdere begrotingen
van Justitie gewezen op onze fractienotitie. Let op: voorkómen is beter
dan weer vóórkomen. En dan gaat het om voorkomen voor een rechtbank.
In deze notitie stond een aantal concrete maatregelen gericht op het beperken
van recidive. Ik zie daarvan wel wat terug in de nota van de staatssecretaris,
maar onze fractie mist de aandacht voor mogelijkheden van arbeid gedurende
de detentie, die in de begroting nog wel wordt genoemd. Onze fractie wil overigens
dat de opbrengst uit die arbeid niet alleen de kosten van detentie gaan drukken,
maar ook de mogelijkheden openen voor een schuldenvrije start. Als iemand
terugkomt in een maatschappij met een enorme schuldenlast op zijn nek is de
kans op recidive immers veel groter. Ook hiervoor hebben wij een motie achter
de hand. De teksten in de begroting over de opheffing van het bordeelverbod zijn
veel rooskleuriger dan de uitkomsten van recent evaluatieonderzoek rechtvaardigen.
De burgemeester van Amsterdam verklaarde onlangs dat de opheffing van het
bordeelverbod weinig heeft gedaan aan misstanden in de prostitutie. Onlangs
stelde een hoogleraar in Justitiële verkenningen zelfs dat legalisering
van de exploitatie van bordelen een verdere commerciële uitbuiting van
prostituees heeft gefaciliteerd. Het zijn harde conclusies. Naar onze mening
is het tijd voor concrete maatregelen. Binnenkort bespreken wij de kaderwet
voor prostitutiebedrijven. De kern daarvan is een vergunningverplichting voor
gemeenten die betrekking heeft op verschillende vormen van de seksindustrie.
Gemeenten krijgen daarbij de mogelijkheid voor een nuloptie te kiezen. Dat
is heel goed. Echter, naast vestigingseisen moet de kaderwet ook echt bescherming
bieden aan prostituees. Daarom moet er in de vergunningen expliciet aandacht
zijn voor de arbeidsomstandigheden van de prostituees opdat wij uitbuiting
daadwerkelijk tegengaan. Volgens de ChristenUnie is prostitutie namelijk geen
normale arbeid. De fractie van de ChristenUnie stelt daarom dat er een nadere,
ook juridische analyse van de huidige regelgeving rondom het prostitutievraagstuk
plaatsvindt. In dat onderzoek moet aandacht worden besteed aan de uitwerking
van artikel 11 van de Grondwet, de onaantastbaarheid van het lichaam. Kun
je met het oog op dat artikel een prostitutieovereenkomst aanmerken als een
gewone arbeidsovereenkomst? Het is immers moeilijk voor te stellen dat regels
uit het verbintenissenrecht in de prostitutie van toepassing kunnen worden
geacht. Ik geef een aantal voorbeelden. Kan een bordeelhouder zijn werknemer
die als prostituee werkzaam is, met het Burgerlijk Wetboek, boek 7, artikel
659, in de hand verplichten "in persoon de bedongen arbeid te verrichten"?
Of kan de klant van de bordeelhouder of de prostituee eventueel onder bedreiging
van het opleggen van een dwangsom de nakoming van een prostitutieovereenkomst
afdwingen? Ik doe de minister zo nodig bij motie de concrete suggestie om
dit onderwerp te betrekken bij het onderzoek naar de strafbaarstelling van
prostituanten, dat ook in de begroting wordt aangekondigd.De afgelopen jaren zijn vele maatregelen genomen om terrorisme te bestrijden.
Daarbij is er altijd spanning tussen de bescherming van privacy en vrijheidsbeperkende
maatregelen. De technische mogelijkheden om op een snelle manier gegevens
uit te wisselen, nemen nog steeds toe. De ChristenUnie is er dan ook blij
mee dat de oorspronkelijke taakstelling voor het College bescherming persoonsgegevens
ongedaan is gemaakt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik wil graag nog een vraag stellen over het prostitutiebeleid. De heer
Anker is blij met de verruiming van de mogelijkheden tot een nuloptie. Waarschijnlijk
heeft hij van de heer Henk Wersen, verantwoordelijk voor de bestrijding van
mensenhandel bij de KLPD, dezelfde brief gekregen als ik. Hij waarschuwt juist
voor dit punt. Omdat er dan geen beleid is, omdat er dan geen toezicht is
en omdat dan geen scherpe vergunningen kunnen worden afgegeven, zijn er in
de ene gemeente grote misstanden en te weinig toezicht en is er in de andere
gemeente, zoals Eindhoven, wel degelijk een goed toezicht.De heer Anker (ChristenUnie):Volgens mij moet een gemeente zelf kunnen beslissen of zij ruimte wil
geven aan prostitutie. Ik zal er alles aan doen om ervoor te zorgen dat in
de gemeente waar ik woon, een nuloptie wordt gehanteerd. Ik geloof niet dat
prostitutie normaal is, dat het normale arbeid is. Nu de legalisering van
prostitutie eenmaal een feit is, moeten wij er alles aan doen om de prostituee
te beschermen. Daarvan moeten wij werk maken. Die nuloptie betreft in het
bijzonder vestigingseisen. In het huidige prostitutiebeleid wordt voornamelijk
gekeken naar vestigingseisen: waar kunnen wij de prostitutie plaatsen, waar
geeft zij niet te veel overlast? Er wordt echter nooit ingezoomd op de prostituee.
Ik zie er geen enkel probleem in als een gemeente geen bordelen wil. Dat is
heel verstandig. Ik hoop echt dat die gemeente illegale prostitutie bestrijdt,
zoals zij die behoort te bestrijden.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik hoor nog geen antwoord op mijn vraag. Er is behoefte aan uniforme regelgeving
en uniform toezicht, zodat niet in de ene gemeente bepaalde misstanden voorkomen
omdat er in de andere gemeente goed toezicht is en criminele uitwassen en
misstanden naar de eerste gemeente uitwijken. Ik heb nog geen goede argumentatie
gehoord. De heer Anker heeft gezegd dat wij de misstanden in de prostitutie
en het misbruik van vrouwen moeten tegengaan. Dan moet hij ook onderkennen
dat het voorkomen van dit soort problemen met het verruimen van de nuloptie
wel degelijk mogelijk is.De heer Anker (ChristenUnie):Volgens mij ligt dit niet aan de nuloptie. Het is juist goed dat wij binnenkort
een kaderwet gaan vaststellen, waarin werk wordt gemaakt van een sterk vergunningstelsel.
Wij hebben een aanzet gegeven om uit te zoeken of hiernaar arbeidsrechtelijk
moet worden gekeken of dat hiervoor speciale regels moeten worden gemaakt.
Laten wij inzoomen op het welzijn van de prostituee. Volgens mij zouden wij
met deze kaderwet de politie tools moeten geven om de zaak landelijk te controleren.
Ik ben het met mevrouw Azough eens dat op dit moment het toezicht van gemeente
tot gemeente verschilt. Het handhaven van een nuloptie is daarvan niet de
oorzaak. Dit komt veel meer door de lokale prioritering door een gemeenteraad
of door de politie.Mevrouw Van Velzen (SP):De heer Anker maakte een paar zinnige opmerkingen over het gebrek aan
arbeid in gevangenissen. Hij kondigde aan dat hij eventueel een motie zou
indienen. Het was mij niet duidelijk wat hij concreet van het kabinet vroeg.
Wat zou dan de inhoud van die motie zijn? Ik hoop daarover straks nog iets
te horen. De heer Anker herhaalde enkele punten uit de notitie van de ChristenUnie
van twee jaar geleden. Dit is heel consequent en ik prijs hem daarvoor. Ik
hoorde alleen één ding niet, dat ook in die notitie stond. Twee
jaar geleden maakte hij kanttekeningen bij de doorgevoerde versoberingen binnen
de penitentiaire inrichtingen. Die versoberingen zijn alleen maar verdergegaan.
Dit kabinet brengt daarin geen kentering aan. Ik vraag de heer Anker dan ook
of hij daarmee akkoord gaat. Wat vindt hij van de bezuinigingen die doorgevoerd
worden in het gevangeniswezen? Wat vindt hij van het doorvoeren van nog meer
tweepersoonscellen? Wat vindt hij überhaupt van die versobering? Heeft
hij dezelfde ideeën als twee jaar geleden?De heer Anker (ChristenUnie):U vraagt mij om nog even vijf minuten aan mijn bijdrage toe te voegen.
Ik weet niet of dat de bedoeling is. Ik vraag het kabinet hoe het omgaat met
arbeid in de gevangenis. In de begroting wordt daar iets over gezegd. In de
notitie die wij maandag hebben gekregen over voorkomen, vind ik daarover niets
concreets terug. In de begroting staat dat de opbrengst van arbeid ten goede
zou moeten komen aan de algehele kosten van detentie. Wij zouden heel graag
zien dat er een mogelijkheid komt voor gedetineerden om tijdens de detentie
te werken aan hun schuldenproblemen, zodat hij of zij na het verlaten van
de gevangenis zich niet in een enorme achterstandssituatie bevindt maar daadwerkelijk
kan beginnen aan een nieuw leven. Dat is volgens mij wat wij met z'n allen
willen. Tenminste, sommige partijen willen graag een heel lange publieke veroordeling,
maar dat ter zijde. Ik vraag het kabinet dus hoe het daarover denkt. Wij zouden
dat een heel waardevolle bijdrage vinden aan het plan om recidive te voorkomen.
Daartoe hebben wij eventueel een motie achter de hand om dat concreet te maken.Wat de hele beschouwing over het gevangeniswezen betreft, maak ik mij
daar even van af met een heel algemene opmerking. Ik kan dat immers niet tot
in detail allemaal bespreken. Volgens mij moeten wij ernaartoe dat mensen
beter uit de gevangenis komen en niet slechter. Op dit moment wordt op het
punt van detentie geëxperimenteerd met andere mogelijkheden, bijvoorbeeld
het elektronisch huisarrest, waarover binnenkort ook nog een wetsvoorstel
naar ons toe komt. Ik kan niet zeggen dat wij moeten stoppen met de cellen
waar meer dan een persoon in opgesloten worden. Er zijn ook mensen die zeggen
dat het soms heel aardig kan werken wanneer meer mensen in één
cel zitten. Dat heb ik in de stukken gelezen.Mevrouw Van Velzen (SP):Toen de heer Anker het had over de doorgevoerde versoberingen sprak hij
zeer kritisch over de toename van de leegte en over het isolement doordat
het avondprogramma geschrapt is en er flink beknot wordt op geestelijke verzorging.
Gaat de heer Anker iets doen om het avondprogramma terug te laten keren? Gaat
de heer Anker zorgen voor extra middelen voor geestelijke verzorging?De heer Anker (ChristenUnie):Ik heb geen concrete voorstellen voorbereid. Dit zijn wel dingen die mij
erg aan het hart gaan. Misschien ga ik er wel wat mee doen. Ik heb dit alleen
niet voorbereid. Deze dingen hebben wij bij het kabinet wel onder de aandacht
gebracht. Deze notitie hebben wij onlangs aan het kabinet gegeven. Wij blijven
daar wel voor.Mevrouw Van Velzen (SP):De ChristenUnie is nu een coalitiepartij. Als de heer Anker nu niets inbrengt
en niet komt met voorstellen, een motie of een amendement, betekent dit dat
hij het versoberde regime accepteert. Dat verwacht ik niet van de ChristenUnie.De heer Anker (ChristenUnie):Volgens mij moet mevrouw Van Velzen het niet op zo'n manier interpreteren.
Bij de behandeling van deze begroting hebben wij geen accent op deze zaken
gelegd. Ik ben blij dat mevrouw Van Velzen mij eraan herinnert.
Ik zal ermee aan de gang gaan. Ik begrijp dat mijn opmerking niet voor iedereen
even bevredigend is.Ik was bij het onderwerp privacy. Er moet een commissie aan het werk om
het evenwicht tussen privacy en persoonlijke levenssfeer en veiligheid te
onderzoeken. Wordt daarbij ook gebruikgemaakt van de kennis die bij het CBP
aanwezig is?De heer Pechtold (D66):De heer Anker vroeg of het College bescherming persoonsgegevens genoeg
capaciteit heeft.De heer Anker (ChristenUnie):Ik vroeg niet of er genoeg capaciteit aanwezig is, maar of hun aanwezige
kennis gebruikt wordt voor die adviescommissie. Maar laat de heer Pechtold
gerust zijn punt maken.De heer Pechtold (D66):Het College bescherming persoonsgegevens heeft een taakstelling van 10%
gekregen, net als alle departementen. Vervolgens heeft het een ophoging van
een miljoen gekregen. Netto leidt dit tot een verhoging van een half miljoen.
Er zijn veel taken bij gekomen. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
heeft in de Eerste Kamer gezegd dat voor taken als het burgerservicenummer
veel beslag wordt gelegd op het CBP. Vindt de heer Anker dat het College bescherming
persoonsgegevens voldoende is uitgerust voor zijn taak in de komende jaren
met het huidige budget?De heer Anker (ChristenUnie):Wij zijn blij dat er door de motie die wij bij de algemene beschouwingen
hebben ingediend extra geld is gekomen voor het College bescherming persoonsgegevens.
Wij hebben niet alleen de taakstelling van de andere diensten ongedaan gemaakt,
maar er ook nog wat aan toegevoegd. Er komen wat dingen aan. Op dit moment
moeten wij bezien of het CBP het ermee redt of niet. Ik heb met het college
gesprekken gevoerd en ik heb het idee dat wij het CBP hiermee een eind op
weg hebben geholpen. Ik vind dat wij een beetje moeten oppassen dat het college
niet te veel uit de pas gaat lopen met alle andere organen die nog wel een
taakstelling hebben.De heer Pechtold (D66):Staat de heer Anker open voor een vinger aan de pols? Dit college heeft
er een hoop taken bij gekregen. Staat de heer Anker ervoor open om dit de
komende tijd goed in de gaten te houden en indien nodig met extra financiën
te komen?De heer Anker (ChristenUnie):Ik vind het een goed idee om de vinger aan de pols te houden. Extra geld
schud ik niet zomaar uit de mouw. Daar moet altijd kritisch naar gekeken worden.
Ik ben echter altijd een oplettende burger als het om het college gaat.Er zijn geldstromen vanuit ondemocratische landen die zo culturele instellingen
in Nederland steunen. Ik zie graag dat de minister onderzoekt wat hieraan
gedaan kan worden. Het gaat niet direct om het steunen van terrorisme. Wel
kan het zijn dat deze landen op die manier hun ondemocratische gedachtegoed
een platform in Nederland geven.Ik verwijs tot slot kortheidshalve naar de toelichting bij mijn amendement
om voor het komende jaar de bezuiniging op slachtofferhulp ongedaan te maken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Aan de orde is de eerste begroting van deze bewindslieden,
na een klein jaar van regeren. Het is tijd om een eerste balans op te maken.
De bewindslieden op Justitie slagen er goed in om de incidentenportefeuille
die Justitie kan zijn adequaat in rustiger vaarwater te brengen. Dat is een
prestatie waarvoor ik beiden complimenteer. Is het echter voldoende? Het recht
in Nederland, en vooral het publieke vertrouwen in het recht, staat onder
grote druk en dat is reden voor zorgen, vooral omdat de rechtsstaat een van
de weinige instituten is met een bijna vanzelfsprekend vertrouwen en gezag.
Dit fundamentele vertrouwen in de rechtsstaat is voor een deel gebaseerd op
een open toegang tot die rechtsstaat. Het is de grondrechtelijke plicht van
de overheid om deze toegang voor iedereen mogelijk te maken. Juist daarom
is het onzinnig dat staatssecretaris Albayrak van plan is om een enorme bezuiniging
van ongeveer 75 mln. op de rechtsbijstand te leggen waardoor het recht zeker
geschaad zal worden. Van alle toevoegingen wordt 60% verleend voor
zaken tegen de overheid; dat is een logisch gevolg van een strenger strafklimaat,
nieuwe regelgeving en problemen bij instanties als de IND en het UWV. De overheid
is medeverantwoordelijk maar de staatssecretaris wentelt het volledig af op
advocaten die juist uit idealisme dergelijke zaken doen. Maatschappelijke
betrokkenheid wordt zo afgestraft. Voor de GroenLinksfractie is dat onacceptabel
en daarom heb ik het amendement van de heer De Wit meeondertekend. Ik hoor
graag een reactie op dat amendement en op mijn verzoek tot een onderzoek naar
de oorzaak. Daar moet het namelijk mee beginnen.De overheid staat de burgers ook niet bij als zij tegenover andere organisaties
zoals grote bedrijven komen te staan. Ik doel nu op de effectenleaseconstructies
en de woekerpolissen. De enige die hiervan beter werden, waren financiële
dienstverleners zoals Dexia en Fortis. Deze rechtszaken lopen door, tot op
de dag van vandaag, met wisselende uitspraken, terwijl het gaat om dezelfde
principiële juridische vragen. Het is moeilijk rechtvaardig te noemen
als burgers het moeten opnemen tegen professionele financiële grootmachten
die er alles aan doen om door middel van voortslepende procedures burgers
blut te spelen. Ik vraag de minister of hij bereid is om onderzoek te doen
naar de mogelijkheden om dit soort processen te versnellen, bijvoorbeeld door
middel van een proefprocesfonds, waarmee het vinden van antwoorden op deze
principiële rechtsvraag wordt ondersteund.Het is veelzeggend dat de namen Ernst Louwes en Lucia de B. iedereen direct
wat zeggen. Hiermee komen wij bij een andere bron voor de druk op de rechtsstaat
namelijk de strafzaken, waarbij in voortduring twijfels over de veroordeling
blijven bestaan. Er moeten daarom fundamentele wijzigingen komen. Helaas is
de toegezegde brief over de strafvordering 2011 nog niet ontvangen. Voor de
GroenLinksfractie staat voorop dat de externe tegenspraak verder versterkt
moet worden. Niet alleen via de commissie-Posthumus maar ook op andere wijze
dient deze tegenspraak versterkt te worden.De heer Teeven (VVD):Mevrouw Azough heeft mij enige tijd geleden – volgens mij zelfs
terecht – verweten dat ik mij te veel beriep op gebeurtenissen in het
justitiële circuit die nog niet vaststonden. Ik maakte
daar te snel een punt van in de Kamer. Nu komt zij echter weer aanzetten met
die zaken van Lucia de B. en Ernst Louwes. In de lijn van de vraag die zij
mij een aantal weken geleden stelde, vraag ik haar of het niet verstandiger
is om wat terughoudendheid te betrachten met betrekking tot zaken waarvan
helemaal niet vaststaat dat er fouten in zitten? Mevrouw Azough doet alsof
het allemaal mis is in de justitiële keten. Zo'n ramp is het toch niet
in Nederland?Mevrouw Azough (GroenLinks):De heer Teeven moet wel goed naar mij luisteren. Ik heb niet gezegd dat
er iets mis is of dat er misstanden zijn bij deze specifieke zaken. Ik heb
alleen aangegeven dat er discussie is en dat er helaas rond deze twee zaken
twijfels bestaan. Die twijfels zijn vermeend; het is nog lang niet duidelijk
wat de rechtmatigheid ervan is. Die zal nog moeten blijken. Dat wij het in
deze zaal moeten hebben over de verbeteringen die dit soort twijfels moeten
voorkomen, lijkt mij vanzelfsprekend.De heer Teeven (VVD):Mevrouw Azough maakt er een mooie cirkelredenering van. Wij kunnen ook
de twijfels maar even de twijfels laten zijn en eerst eens kijken wat er wordt
vastgesteld. Wij hebben nog niet zo lang geleden een discussie gehad over
164 kilo heroïne die was kwijtgeraakt. Daar maakte de fractie van mevrouw
Azough een groot rondje theater van. Uiteindelijk was het helemaal niets,
toen de brief van de minister binnen was. Ik heb er niets meer over gehoord.
Misschien moet de fractie van GroenLinks niet zo veel afgaan op twijfels.
Ik noem ook de brief van mevrouw Böhler die hier naar binnen werd gesjouwd.
Er worden hier een hoop twijfels binnengebracht; misschien moeten wij uitgaan
van feiten en dan verder debatteren.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik ga juist graag uit van twijfels. Dat vind ik mijn taak als volksvertegenwoordiger
en als parlementair controleur van de regering. Die twijfels horen ook in
deze Kamer naar voren te worden gebracht. Het zou de heer Teeven sieren als
hij dat ook zou doen. Zijn fractie komt voortdurend, en dat geldt ook voor
andere fracties, met haar eigen twijfels over de rechtmatigheid of over het
functioneren van andere systemen, bijvoorbeeld tbs. Ik heb de heer Teeven
een keer uitgedaagd om ook eens de voordelen van het tbs-systeem dat wij in
Nederland kennen, naar voren te brengen. Ook de heer Teeven dient zijn taak
als volksvertegenwoordiger door zijn kritiek en zijn twijfels naar voren te
brengen op de punten die voor hem van belang zijn. Nu is dit voor mij een
punt dat van belang is. Als er één ding voorop moet staan in
de wetgevende macht, is dat wat mij betreft het publieke vertrouwen in de
rechtsstaat. Dat moet bovenaan blijven staan, dat moet zonder schendingen
blijven bestaan. Ik moet zeggen dat het mij teleurstelt dat de heer Teeven
daarop niet nader ingaat, dat hij niet zegt dat er extra maatregelen nodig
zijn om te voorkomen dat dit soort twijfels, dat dit soort kritiek vanuit
de samenleving naar boven komt.De heer Kamp (VVD):Mevrouw Azough zegt dat zij het vertrouwen in de rechtsstaat niet wil
ondermijnen. Doet zij dat nu niet juist door in een zaak waarin het nog helemaal
niet duidelijk is wat zich heeft afgespeeld en wat de waarheid is geweest,
dingen als feiten aan te nemen? Daarmee zet zij juist het vertrouwen in de
rechtsstaat op het spel.Mevrouw Azough (GroenLinks):Misschien moet ook de heer Kamp beter luisteren naar wat ik heb gezegd.
Ik heb slechts gezegd dat er twijfels zijn over deze zaak. Dat kan hij mij
toch nauwelijks kwalijk nemen, want dat lijkt mij toch wel een vaststaand
feit.De heer De Wit (SP):Ik wil mevrouw Azough een wat vreemde vraag stellen. Is het haar ook opgevallen
dat gisterenochtend om 08.00 uur in het Radio 1-journaal een vertegenwoordiger
van de VVD-fractie sprak over een strafzaak die nota bene nog loopt, waarin
de officieren van justitie nog een requisitoir houden, waarin de advocaat
nog moet spreken en de rechter nog een uitspraak moet doen? Vindt mevrouw
Azough dat niet vreemd als zij dit zo hoort?Mevrouw Azough (GroenLinks):Nu de heer De Wit dit zegt, doet het mij er wel aan denken dat mijn fractie
zich vaker heeft afgevraagd of het wel zinnig is om je uit te laten over zaken
waarbij je persoonlijk betrokken bent geweest. Maar goed, ik vind dat niet
mijn ding. Het is ieders verantwoordelijkheid als parlementariër om te
zorgen voor zijn of haar eigen zaken. Maar het is wel een feit, inderdaad.Voorzitter. Deze tegenspraak dient versterkt te worden. Eerder bepleitte
GroenLinks al versteviging van de positie van de rechter-commissaris in strafzaken.
De rechter-commissaris moet weer als vanouds een echte onderzoeksrechter worden
die goed toezicht houdt op het verloop van het voorbereidend onderzoek en
toezicht houdt op de quality of arms tussen OM en raadsman. Het is zeker goed
als politie- en justitiemedewerkers elkaar bevragen om zo tunnelvisie te voorkomen,
maar externe tegenspraak vanuit de verdediging is beter. Ik hoor graag een
reactie hierop van minister Hirsch Ballin.Het is toe te juichen dat het kabinet het belang van preventie ten volle
onderkent, maar wel heb ik de indruk dat het kabinet hier blijft steken in
goede voornemens. Gezien de kaalslag onder vorige kabinetten, waar grotere
groepen kwamen met minder budget, is er een grote urgentie en moet er snel
meer gebeuren. Een schrijnend voorbeeld hiervan is het feit dat er gemiddeld
zes jeugdpsychiaters zijn voor de veertien justitiële inrichtingen, dus
niet eens een halve psychiater per inrichting. Hier worden jongeren in detentie
niet beter van, slechts slechter. Diezelfde zorg geldt voor de GroenLinksfractie
ook de reclassering. Verwacht de staatssecretaris nu echt dat reclassering
doel treft als een reclasseringswerker effectief maar een uur per maand heeft?
Het momentum pakken is van cruciaal belang, zoals verschillende sprekers reeds
opmerkten. Het is van groot belang dat alle daders die te maken krijgen met
reclasseringstoezicht, binnen enkele dagen een gesprek hebben, uiterlijk na
twee werkdagen. Op dit moment stijgt de vraag naar reclasseringstoezicht fors.
Waarschijnlijk zet deze stijging door. Met deze groei, zonder vergroting van
de capaciteit, is de kans groot dat de gewone termijn al niet gehaald wordt,
laat staan een gesprek binnen twee dagen. Dat laatste moet echter wel mogelijk
zijn en ik overweeg hierover een motie in te dienen.In tegenstelling tot wat het kabinet stelt, krijgt mensenhandel in de
praktijk nog steeds geen reële prioriteit, aldus de nationale rapporteur
van mensenhandel. Op de dag tegen de mensenhandel stuurde de
staatssecretaris ons een brief met haar voorstellen op dit vlak. De koppen
in de krant zagen er rooskleurig uit. Na lezing van de brief valt dit echter
toch wel tegen, vooral voor de slachtoffers die geen aangifte willen doen.
Natuurlijk moet gestreefd worden naar meer aangiften. Nu worden vrouwen van
wie vaststaat dat zij slachtoffer zijn, maar geen aangifte durven doen, de
dupe. De staatssecretaris zegt haar discretionaire bevoegdheid toe te zullen
passen, maar hoe zal dit met een volgende staatssecretaris gaan? Vrouwen en
kinderen die aantoonbaar het slachtoffer zijn geweest van wrede praktijken
van mensenhandelaren mogen niet opnieuw het slachtoffer van overheidsbeleid
worden en moeten een tijdelijke verblijfsvergunning kunnen krijgen.Meermaals heeft de Kamer haar lof geuit voor het generaal pardon, ook
de fractie van GroenLinks. Dit ontslaat ons niet van de verplichting om het
huidige asielbeleid effectiever te maken en te humaniseren. Het feit dat iemand
hier niet mag blijven, betekent voor de fractie van GroenLinks geen vrijbrief
voor onbeperkte detentie. Nog te vaak verdwijnen mensen, soms met kinderen,
achter tralies, soms voor maanden, soms een jaar. Zij hebben soms geen reëel
zicht op uitzetting. Dit is nog steeds de praktijk, al is er minder media-aandacht
voor. Voor de fractie van GroenLinks is deze praktijk onacceptabel. Detentie,
zeker kinderdetentie, mag niet gebruikt worden als prikkel tot uitzetting.De heer Kamp (VVD):Als onvoldoende medewerking van de kant van betrokkene de oorzaak is van
het feit dat er geen reëel zicht op uitzetting is, wat moet er dan gebeuren?
Is detentie dan wel verantwoord?Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat hangt ervan af. Ik vind dat detentie in geval van kinderen te allen
tijde onverantwoord is.De heer Kamp (VVD):Vindt u in algemene zin dat iemand die verwijtbaar niet-uitzetbaar is,
vastgehouden kan worden totdat uitzetting mogelijk is?Mevrouw Azough (GroenLinks):In uw inbreng stelde u dat in alle gevallen iedereen altijd uitgezet kan
worden naar het land van herkomst, zolang hij de papieren maar heeft. Dat
is pertinent onjuist. Bepaalde landen geven geen identiteitspapieren en laten
deze lieden niet toe.De heer Kamp (VVD):Ik vroeg of u vindt of iemand die verwijtbaar niet uitzetbaar is, vastgehouden
kan worden totdat hij meewerkt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat hangt van de situatie af. Welke bewijzen zijn er voor meewerken of
niet meewerken? In de huidige situatie krijgen sommige mensen die in detentie
zitten het etiket "niet-meewerkend" opgeplakt, hoewel dit pertinent
onwaar is. Hiervoor sluit u uw ogen. U komt met feiten die geen feiten blijken
te zijn, maar meningen.De samenleving is verworden tot een glazen huis, aldus de voorzitter van
het CBP. De overheid heeft de potentie om alles van haar burgers te kunnen
weten. De vraag is wel wat hier tegenover staat. Als de overheid het recht
krijgt om allerlei gegevens op te vragen, af te luisteren en op te slaan,
moet het toezicht van baksteen zijn. Dat is nu helaas niet het geval. Vorige
week meldde het CBP bijvoorbeeld dat gesprekken tussen advocaten en verdachten
lang niet altijd gewist worden. Dat is een inbreuk op de positie van advocaten
als geheimhouders. Ik stel daarom voor om naast de uitgebreide Wet op de identificatieplicht
ook een uitgebreide wet op de informatie- en notificatieplicht op te stellen.
De overheid heeft de verantwoordelijkheid om burgers te informeren over wat
er met hun gegevens gebeurt.Er moet een keuze worden gemaakt. De rechtsstaat is er niet, zoals oud-minister
van Justitie Donner altijd beweerde, om erger burgerwangedrag te voorkomen.
Deze is er ook om burgers te beschermen tegen een opdringerige overheid. Dit
is het moment waarop de nieuwe bewindspersonen op Justitie kunnen en moeten
kiezen tussen rechtsstaat en rechtsorde. Wat de fractie van GroenLinks betreft,
kiezen zij voor de rechtsstaat.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. D66 is een sociaalliberale partij. Vrijheid en zelfontplooiing
staan centraal en bescherming van de persoonlijke levenssfeer is daarbij cruciaal.
Of het nu veiligheid of privacy heet, is van minder belang; ik ben daarin
ondogmatisch.De teneur van veel discussies de afgelopen jaren was dat wij vooral grenzen
moesten stellen. De juiste balans vinden, leek mij toen en lijkt mij nog steeds
vruchtbaarder: de balans tussen veiligheid en privacy, tussen risicobeheersing
en de kosten, tussen repressie en preventie.De balans tussen het streven naar veiligheid en de aandacht voor privacy
lijkt soms zoek in een potentieel gevaarlijke onbalans. Kritische geluiden
dreigen niet beantwoord maar uitgefilterd te worden. Het rapport "Van
privacyparadijs tot controlestaat?" van het Rathenau Instituut deed deze
minister af met: "Ik heb er met belangstelling kennis van genomen."Het rapport "Data voor daadkracht" van de commissie-Bosma deed
zijn collega af met: "De hoofdconclusie neem ik niet over en de rest
is ondersteuning van beleid." Beide rapporten verdienen een betere discussie.Mythes en Pavlovs zoals de onderzoekers het in de recente publicatie "Veiligheid
en privacy, zoektocht naar een nieuwe balans" noemen, zijn in het debat
contraproductief. En uiteindelijk ook voor het beleid, zou ik eraan willen
toevoegen. Daarmee is de balans nog niet hersteld. Het is tekenend dat de
Kamer er wederom aan te pas moest komen om het adequaat functioneren van het
College bescherming persoonsgegevens te waarborgen. Deelt de minister deze
analyse? Wat zijn naast het instellen van weer een nieuwe commissie de plannen
van dit kabinet?Vorig jaar pleitte ik voor een parlementair onderzoek naar terrorismebestrijding.
Het standpunt van de fracties van de VVD en de PvdA was toen dat ik te vroeg
kwam met mijn pleidooi en daarom herhaal ik hier na een jaar de vraag. Nog
steeds ontbreekt een gedegen evaluatie waarbij de ingevoerde maatregelen in
samenhang worden bekeken om de effectiviteit, de proportionaliteit én
de maatschappelijke kosten te onderzoeken. Wij kunnen daaruit belangrijke
lessen leren voor eventueel nog te nemen stappen.Ondertussen rijdt de trein gestaag voort. Eurocommissaris Frattini heeft
recent nieuwe voorstellen gedaan, waaronder een Europees PNR-systeem dat de
minister al heeft omarmd zonder dat duidelijkheid bestaat over
nut en noodzaak ervan. Terughoudendheid met nieuwe plannen lijkt mij dan ook
geboden. Andere alternatieven zijn nog niet eens volwaardig in werking getreden.
Ik noem er een paar. De Wet bestuurlijke maatregelen nationale veiligheid
ligt nog steeds bij de Eerste Kamer. De Implementatiewet van de dataretentierichtlijn
ligt hier nog ter behandeling en de goedkeuring voor het PNR-verdrag met de
Verenigde Staten hebben wij nog steeds niet ontvangen.Een tweede balans is die tussen de beheersing van risico's en materiële
en immateriële kosten. De beheersing van risico's, of zoals u wilt onveiligheid,
kwaad, criminaliteit, is essentieel. Maar in de roep om veiligheid lijken
sommigen wel eens een rupsje nooit genoeg. Te vaak is er geen oog voor de
andere kant van de medaille. De financiële consequenties worden niet
overzien, terwijl de middelen schaars zijn en zo effectief mogelijk moeten
worden ingezet. Zo holt de praktijk de regel uit. Er moet uiteindelijk toch
gekozen worden.In de lokale politiek wordt die keerzijde door het bestuur meestal helder
voorgespiegeld aan de raad: Wilt u dat ik dit doe, dan kan ik dat niet doen!
Zegt u het maar. Dat soort kanttekeningen horen wij hier helaas zelden. Zonder
die realistische inschatting kunnen wij er niet rationeel mee omgaan. Ik heb
hierop graag een reactie van de minister.In de begroting voor 2008 staat meer dan 100 mln. gereserveerd voor de
brandveiligheidsmaatregelen DJI en COA, uiteraard naar aanleiding van de Schipholbrand.
Met het risico hier te vloeken in de kerk maar in het kader van een voortdurend
kritisch zelfonderzoek vraag ik mij af, of dit de meest effectieve besteding
van die middelen is.Na het kerstreces zal de Kamer op initiatief van D66 debatteren over het
Nederlandse drugsbeleid. Hopelijk wordt dat een integer en constructief debat,
niet op basis van hypes. Ik wil graag een voorzet van het kabinet.In de rechtsstaat is niemand boven twijfel verheven. Checks en balances
zijn essentieel. De commissie Evaluatie afgesloten strafzaken constateerde
onlangs dat in de zaak Lucia de B. genoeg aanleiding is voor herziening. Hoe
is het extern klachtrecht van het Openbaar Ministerie geregeld?De bezuiniging op de rechtsbijstand – voor mij een slepende zaak –
wijst D66 af. Wij hebben daarover zojuist een interruptiedebat gevoerd. Ik
sluit mij graag aan bij de oproep om de komende jaren echt een duidelijk signaal
aan de sector af te geven.Hoe verhoudt de verhoging van de kansspelbelasting zich tot de houdbaarheid
van het Nederlandse kansspelbeleid, ook in Europees verband? Laat dit geen
grote gok worden met veel verliezers. Graag krijg ik hierop een reactie.Voorzitter. Deze minister wil meer inzetten op preventie. Dat juich ik
toe. Kan hij iets zeggen over het dreigende tekort bij Reclassering Nederland.
Het College bescherming persoonsgegevens kreeg eerst wat minder geld en daarna
wat meer. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken deed in de Eerste Kamer
de toezegging dat nagegaan zou worden wat de kosten voor het burgerservicenummer
zijn. Zijn daarvoor voldoende middelen beschikbaar? Wil de minister kritisch
nagaan hoe het zit met de financiële middelen voor het College bescherming
persoonsgegevens?De heer Van der Staaij (SGP):Mijnheer de voorzitter. Recht en gerechtigheid najagen: deze Bijbelse
verwoording is voluit van kracht bij het realiseren van de doelstelling van
Justitie. Zij houdt in: krachtig optreden tegen criminaliteit en terrorisme.
Dat blijft hard nodig. Dat raakt de kern van de taak van de overheid: een
passende vergelding voor wie onrecht begaat. Daarin mag niet worden verslapt.
Echter, gerechtigheid is meer. Ten onrechte wordt soms barmhartigheid gezien
als iets wat het tegenovergestelde van gerechtigheid is. Het is echter evengoed
een eis van gerechtigheid om op te komen voor kwetsbaren. Ik noem in dit verband
het belang van een goede en eerlijke rechtsgang en toereikende rechtshulp.
In dit licht beziet en beoordeelt de SGP-fractie ook de beleidsvoornemens
van Justitie voor de komende tijd.Met de inleidende beschouwing op de begroting merkt de minister van Justitie
terecht op dat de rechtsorde stabiel moet zijn: voorspelbaarheid zonder verstarring,
noodzakelijke aanpassingen vanuit vaste grondbeginselen en een samenhangend
beleid. Dat herkennen wij en wij waarderen dit ook bij de kabinetsinzet bij
bijvoorbeeld de terrorismebestrijding. Wij zijn echter kritisch ten aanzien
van de ontwikkelingen op het terrein van personen- en familierecht, het recht
van huwelijk en gezin. Het tegengaan van verstarring heeft hier vooral verwarring
gebracht. Ik herinner aan het debat over de adoptie door homoparen. Het lijkt
erop dat ongeacht welk kabinet er zit, het resultaat op het gebied van samenlevingsvormen
uiteindelijk paars van kleur is, al gaat het aanvankelijk sputterend en pruttelend.Jammer vond ik te moeten vernemen dat het kabinet niet voornemens is om
het geregistreerd partnerschap af te schaffen. Daarmee liet het kabinet de
kans op vereenvoudiging onbenut, terwijl de veelheid aan samenlevingsvormen
die ons recht nu erkent, verwarrend is. Geldt uiteindelijk alleen of er naar
iets vraag is of heeft het kabinet ook zelf richtinggevende principes op het
terrein van de juridische ordening van familie en gezin? Die vraag wil ik
graag aan de orde stellen. Zij klemt namelijk ook tegen de achtergrond van
vragen die zich aandienen over het afstammingsrecht, bijvoorbeeld voor het
meemoederschap. Hoogleraar Nuytinck stelde terecht dat er de tendens is om
het afstammingsrecht op zijn kop te zetten door zaken gelijk te willen stellen
die wezenlijk verschillend zijn. Er is maar één relatie waaruit
een kind geboren kan worden: die tussen man en vrouw. Laat het jeugd- en gezinsbeleid
van dit kabinet dan ook hier een drijvende kracht zijn. Naar onze overtuiging
is het kind het beste af als het geboren wordt uit en opgevoed wordt binnen
een liefdevolle relatie tussen een vader en een moeder die elkaar trouw zijn.
Het huwelijk is bij uitstek de rechtsvorm die past bij de versterking van
jeugd en gezin. De 20ste eeuw was de eeuw van de afbraak. Laat de 21ste eeuw
de eeuw van eerherstel voor huwelijk en gezin zijn.Onder welke omstandigheden een kind ook opgroeit, een fundamenteel uitgangspunt
is wat ons betreft dat het kind ook zijn biologische afkomst te weten moet
kunnen komen. Is dit punt in het licht van allerlei actuele ontwikkelingen
goed geregeld? Is de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting nog wel toereikend?De heer Pechtold (D66):Het is nogal een rijtje. De SGP heeft nogal kritiek op
dit kabinet. Vindt u dat er te weinig C, te weinig ChristenUnie en te weinig
christendemocratisch appèl het eerste jaar doorklinkt?U zegt dat een kind idealiter zou opgroeien bij de ouders, een man en
een vrouw. "Idealiter" geeft aan dat u ook andere mogelijkheden
ziet. Klopt dat?De heer Van der Staaij (SGP):U vraagt of de SGP ontevreden is over de ontwikkelingen op het terrein
van het personen- en familierecht en over de voornemens van het kabinet op
dit punt. Ja, daar zijn wij inderdaad ontevreden over. Dat bleek wel uit hetgeen
ik hier naar voren heb gebracht.Er zijn allerlei situaties waarin dat ideaal van opgroeimogelijkheden
van een kind niet kan worden gerealiseerd, ook door omstandigheden waaraan
men niets kan doen, bijvoorbeeld het wegvallen van een van de ouders, vader
of moeder. Ik zou niet graag bijvoorbeeld die eenoudergezinnen daarmee voor
het hoofd stoten.De heer Pechtold (D66):Het valt mij op dat u die kritiek richt op twee bewindslieden. U hebt
zojuist geen enkele interruptie geplaatst bij de collega van de ChristenUnie.
Er is dus een duidelijke oproep aan de ChristenUnie om de lijn die de SGP
met de ChristenUnie deelt ook bij Justitie te volgen. Ik ben zeer geïnteresseerd
in een reactie van de heer Anker, misschien in tweede termijn. Ik hoor graag
van u waarom u dat alleen op het kabinet richt en niet op de collega.De heer Van der Staaij (SGP):Ik spreek het kabinet en in het bijzonder deze bewindslieden aan op het
beleid. Ik spreek hier niet primair collega-Kamerleden aan op dit beleid.
Het zal duidelijk zijn dat mijn wens is dat u wat minder tevreden zou zijn
over de ontwikkelingen op dit terrein.Zoals recentelijk bleek tijdens het debat over de zedelijkheidswetgeving
is nog veel te winnen op het gebied van de bescherming van jongeren. Wij vragen
aandacht voor de bescherming van jeugdigen tegen confrontatie met pornografisch
materiaal. Laat die wetsbepaling geen slapende bepaling zijn. Hoe kan het
toch dat er niets gedaan wordt aan de opdringerige aanwezigheid van porno
in bijvoorbeeld de schappen van benzinestations?Actie is ook geboden in het tegengaan van de beschikbaarheid van gewelddadige
games. Over het spel Manhunt 2 is in Engeland het oordeel uitgesproken dat
het een aaneenschakeling vormt van sadistische praktijken, onophoudelijk aanzet
tot het plegen van geweld en op geen enkel moment ruimte biedt voor enige
distantie ten opzichte van de massale slachtpartijen. Waarom kan zoiets niet
gewoon verboden worden?Tot slot van mijn opmerkingen op het terrein van jeugd en gezin wil ik
nog iets zeggen over interlandelijke adoptie. De minister van Justitie heeft
evenwichtig en voortvarend gereageerd op berichten over vermeende misstanden.
Misstanden moeten grondig worden uitgezocht en aangepakt, maar er is geen
enkele reden om adoptie in het belang van het kind negatief te bejegenen,
integendeel. Iedereen is erbij gebaat als de waarborgen van het Haags adoptieverdrag
strikt worden nageleefd. Zou het niet goed zijn als er ook een internationale
autoriteit komt die toeziet op de naleving van de bepalingen van het Haags
adoptieverdrag? Afwijzend staat onze fractie tegenover het schrappen van de fiscale aftrekbaarheid
van adoptiekosten. Zonder alternatieve subsidieregeling zal dit toch zeker
voor minder daadkrachtigen de adoptiemogelijkheden ernstig aantasten. Ik hoor
hierop graag een reactie van de minister van Justitie, omdat de staatssecretaris
van Financiën in het debat over het Belastingplan heeft verwezen naar
Justitie.Ik wil vervolgen met enkele opmerkingen op het terrein van de rechtspleging
en de rechtshandhaving, te beginnen met de bestuursrechtelijke rechtsbescherming.
Ziet de minister van Justitie erop toe dat het systeem van de Algemene wet
bestuursrecht niet door vakministers wordt ondermijnd? Ik verwijs naar het
kritische advies van de Raad van State bij een wetsvoorstel over de Luchtvaartwet
en naar de recente discussie bij de VROM-begroting over de bestuurlijke lus.
De ministers van VROM en Verkeer en Waterstaat vinden dat die herziening van
de Awb te lang duurt en willen het alvast apart regelen in de Wet op de Ruimtelijke
Ordening en de Tracéwet. Als het te lang duurt, kunnen wij dat dan
niet uit de Awb-herziening lichten en als een apart wetsvoorstel zo snel mogelijk
voor de hele breedte van het bestuursrecht regelen?Zorgen hebben wij ook over de lange duur van rechterlijke procedures,
of het nu civiel-, straf- of bestuursrechtelijk is. Het vreet aan het rechtsgevoel
van burgers, die zichzelf ook in de ontmoeting met de overheid wel op allerlei
manieren aan termijnen gebonden weten. Traag recht is geen recht. Wat kan
nog worden gedaan om de doorlooptijd van procedures te versnellen? Kan niet
op zijn minst een fatsoenlijke motivering tegenover de burger worden verwacht
als vertragingen optreden?Een vast refrein bij de Justitiebegroting is de laatste jaren dat er onvoldoende
geld is uitgetrokken voor de nazorg aan ex-gedetineerden via particuliere
re-integratietrajecten, de zogenaamde DEMO-instellingen. Dat gaat altijd vergezeld
met de aankondiging van een amendement. Wat heerlijk om dat een keer niet
te hoeven doen! Wat prettig om een keer een brief te krijgen vanuit die DEMO-instellingen
waarin staat dat de structurele en sluitende oplossing en het breed gedragen
beleidskader er nu echt lijken aan te komen. Positieve woorden heb ik in dit
verband ook voor de inzet van staatssecretaris Albayrak. Ook als Kamerlid
heeft zij overigens wel eens een handtekening onder een amendement op dit
terrein gezet.Helemaal tevreden ben ik nog niet. Er is een motie van mijn hand aangenomen
om aan de Kamer te laten weten hoe dat breed gedragen beleidskader er uitziet.
De minister heeft in de tijd van de 100 dagen gezegd dat de Kamer hier nog
nader over zouden horen. Ik zou hem willen oproepen daar niet te veel tijd
overheen te laten gaan. Vorig jaar is nog een amendement van mijn hand aangenomen
om het budget voor vrijwilligerswerk in en buiten penitentiaire inrichtingen
te verhogen. Is die verhoging structureel gemaakt?Ik heb begrepen dat er een apart overleg komt over de wet inzake smalende
godslastering. Ik zeg daar nu al over dat het goed is dat er gehandhaafd wordt,
maar dat er dan ook echt gehandhaafd zou moeten worden en ook daadwerkelijk
actie zou moeten worden ondernomen tegen bijvoorbeeld provocerende kruisigingscènes.Burgemeester Cohen vroeg enige tijd geleden terecht aandacht voor de mislukking
van het prostitutiebeleid. De legalisering heeft niet gewerkt,
zo zei hij ook. Wat is de reactie van het kabinet hierop? Kan er in ieder
geval weer een verbod op souteneurschap, het optreden van pooiers, worden
ingevoerd? Uit het evaluatierapport blijkt dat daar in de praktijk behoefte
aan bestaat. Het evaluatierapport over de opheffing van het bordeelverbod
laat zien dat slechts 6% van de gemeenten in het beleid aandacht geeft
aan uitstapmogelijkheden voor prostituees, waarover enkele jaren geleden een
motie is aangenomen. Wat gaat er concreet gebeuren om de uitstapprogramma's
verder te stimuleren en te faciliteren?De voorzitter:Voordat ik het woord aan mevrouw Verdonk geef, leg ik de Kamer voor dat
mevrouw Verdonk in eerste termijn een motie wenst in te dienen omdat zij morgen
afwezig zal zijn wegens verblijf in het buitenland. Ik constateer dat de Kamer
hier geen bezwaar tegen heeft.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Voorzitter. De Justitiebegroting gaat altijd over zeer belangrijke maatschappelijke
vraagstukken. Als eenvrouwsfractie heb ik slechts 30 minuten spreektijd voor
alle begrotingen. Ik zal vanavond dan ook slechts spreken over het terrein
waarover ik mij het meeste zorgen maak: het vreemdelingenbeleid.Deze staatssecretaris heeft meerdere keren aangegeven dat er geen stijging
waarneembaar is in het aantal asielzoekers. Integendeel, het aantal asielaanvragen
zou dalen, ondanks de invoering van het generaal pardon. Dit is pertinent
onjuist. Het totaalaantal asielaanvragen bestaat uit eerste asielaanvragen
en herhaalde aanvragen. Normaal is die verdeling 45%-55%. Het
aantal herhaalde aanvragen is gedaald. Immers, mensen die vóór
1 april 2001 zijn binnengekomen, krijgen allemaal een vergunning, ook
als zij een keer hebben gelogen, ook als zij crimineel zijn geweest, het maakt
niet uit. Deze mensen dienen dus geen herhaalde aanvraag in. Wat overblijft,
zijn die nieuwe asielzoekers, de eerste aanvragen. Dat aantal is gestegen
van 450 in augustus – in de maanden ervoor was het redelijk constant –
tot 850 in oktober. Dat is een explosie in het aantal asielaanvragen.Daarnaast is er sprake van een stijging van het aantal vergunningverleningen
voor nieuwe asielzoekers. In juni 2006 ging het om 4000, in juni 2007 was
het al 6100. Het COA stelt in de Rapportage Vreemdelingenketen over januari
tot juni 2007 dat de daling in de bezetting is gestopt. Er is dus geen krimp
meer bij het COA. In de begroting voor 2008 wordt echter uitgegaan van een
daling van de bezetting met 6000. Hoe kan dat? In 2006 werd op grond van het
toen geldende beleid een raming gemaakt van het aantal opvangplaatsen, centraal
en decentraal, voor 2008 van 7600. Nu is de raming 2008 18.000. De terugkeer
stagneert. In plaats van meer terugkeer van vreemdelingen – de terugkeerorganisatie
werkt immers vanaf 1 januari 2007 – is er een daling te zien van
het aantal vreemdelingen dat terugkeert. Eerder was gepland 22.000, en het
eigenlijke cijfer is 12.000. Kortom, tienduizenden vergunningen op grond van
het generaal pardon, stijging van het aantal eerste asielverzoeken, stijging
van het aantal verleende vergunningen, een verschil van inzicht in het benodigde
aantal opvangplaatsen tussen COA en de staatssecretaris, en een teruglopende
terugkeer. Dit zijn de resultaten van de eerste negen maanden van dit kabinet.De heer Spekman (PvdA):Volgens mij zijn wij niet verantwoordelijk voor allerlei ellende overal
in de wereld: het aantal aanvragen neemt overal in Europa toe. Mijn vraag
is echter gericht op uw relaas over de ramingen. U moet toch erkennen dat
die ramingen de afgelopen jaren nooit zijn gehaald. Begin dit jaar zaten er
nog 14.000 mensen in de opvang, terwijl de raming voor dit jaar al 12.000
zou zijn. Bent u het met mij eens dat de ramingen de afgelopen jaren niets
waard zijn gebleken?Mevrouw Verdonk (Verdonk):Nee, integendeel. Ik adviseer u de stukken goed te lezen, dan zult u zien
dat de raming-2006 voor opvang precies heeft geklopt met het daadwerkelijke
resultaat.De heer Spekman (PvdA):U zegt dat de raming voor dit jaar 12.000 was, terwijl er begin januari
nog 14.000 mensen in de opvang zaten, oftewel 2000 meer dan de raming.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik had het over de raming van het aantal mensen dat had moeten terugkeren.
Die raming voor 2008 was in 2006 22.000 en is nu gedaald tot 12.000. Er gaan
dus 10.000 mensen minder terug.De heer Spekman (PvdA):Ik heb het over de raming hoeveel mensen er in de COA moeten blijven.
Jaar in jaar uit zijn die ramingen niet gehaald.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik spreek dat tegen. In de vreemdelingenrapportage tot en met juni 2007
staat dat het COA meldt dat de krimp is gestopt. Er waren minder opvangplaatsen,
omdat er minder mensen hoefden te worden opgevangen. Dat is nu veranderd:
de krimp is voorbij, en de staatssecretaris zegt dat er alsnog in 2008 een
krimp volgt van 6000. Ik wil graag antwoord van de staatssecretaris.Ik kom toe aan de instroom uit andere Europese lidstaten. Natuurlijk ben
ik voor vrij verkeer. Prachtig. Mensen uit de armere lidstaten kunnen hier
komen werken, en zij nemen welvaart mee terug naar het land van herkomst,
zodat daar het welvaartspeil kan stijgen. Maar het is wel de bedoeling dat
de mensen teruggaan, dus niet dat zij zich vestigen in Nederland, dus niet
dat zij hun gezin laten overkomen, dus niet dat zij gaan inburgeren, dus niet
dat zij hier criminele activiteiten ontplooien en dus ook niet dat zij hier
meedoen in de kraakbeweging. Ik hoor graag de plannen van de staatssecretaris.
Verder krijg ik graag een verklaring van de minister van Justitie, waarom
hij het nodig vond om zo direct afstand te nemen van de geweldige maatregel
die Italië al heeft getroffen.Nog wat woorden over het beleid inzake de openbare orde, oftewel het illegalenbeleid,
of eigenlijk het non-illegalenbeleid van de staatssecretaris. Waar bestaat
het illegalenbeleid uit? Uit een pilot die eind 2008 gereed moet zijn, uit
een nieuwe registratie, waarvoor instructies worden opgesteld voor een onderzoek,
dat eind 2008 moet zijn afgerond. Dat is dus weer een heel jaar niets doen.
Dit jaar daarbij gerekend, hebben wij het al over twee jaar. Ik word daar
heel moedeloos van. Waarom wordt illegaliteit niet strafbaar gesteld? Er is
leegstand in de Nederlandse gevangenissen. De aanwezigheid van illegalen
heeft een negatieve invloed op de wijk waarin zij wonen. Staatssecretaris,
dit is uw kans om een deel van de problemen van uw collega van de krachtige,
prachtige probleemwijken op te lossen!De heer Pechtold (D66):U stapt af van het thema instroom. Zojuist hebben wij de notitie van collega
Kamp gehad. Kunt u zich in die notitie vinden? Zijn er van de 21 voorstellen
voorstellen die u liever niet uitgevoerd wilt zien? Een van die voorstellen
is gezichtsbedekking: het verhullende verhaal voor boerka's. Nu hebben wij
de unieke situatie dat collega Kamp, u en ik alledrie in een vorige functie
als minister wel vijf keer in het kabinet te horen hebben gekregen, tot en
met de Raad van State, dat een verbod op gezichtsbedekking niet te handhaven
en onuitvoerbaar is. Dus wat betreft die 21 punten hoor ik graag van u de
bevestiging dat wij dat circus toch niet nog een keer gaan doen.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Hebt u zich wel eens voorgesteld dat u in de tram zit en dat er iemand
tegenover u komt zitten in een boerka, of met een bivakmuts of een integraalhelm
op? Wij hebben daar volgens mij in ons vorige leven wel eens vaker over gediscussieerd.
Dat is een heel akelige situatie, zeker als dat 's avonds laat gebeurt en
je redelijk alleen in de tram zit. Dat brengt bij burgers gevoelens van onveiligheid
teweeg. Ik vind dus dat wij daar iets aan moeten doen. Dat staat los van het
feit dat ik principieel vind dat een boerka een bewijs is van de onderdrukking
van vrouwen; dat hoort niet in de Nederlandse samenleving.Voor het overige vind ik het een prachtige notitie van de VVD. Ik moest
overigens wel glimlachen toen ik ineens zag dat in Nederland voortaan Engels
ook voldoende is. Dat was voor mij toch wel een verrassing.De heer Pechtold (D66):Als ik 's avonds in de tram of trein zit, dan heb ik hooguit problemen
wanneer iemand met een slechte adem tegenover mij zit; wie weet kan gezichtsbedekking
daar juist een oplossing voor zijn.U gaat echter toch niet helemaal in op het punt dat tot en met de Raad
van State helder is geweest dat het gewoon niet kan. De VVD probeert het nu
nog een keer met een omweg, tot en met de TT van Assen en de Elfstedentocht;
daarvoor moeten straks allemaal ontheffingen worden verleend. Het kán
niet; wij kunnen er lang of breed over praten, maar wij hebben alledrie in
onze voormalige hoedanigheid van minister diverse malen gewoon heel helder
te horen gekregen dat het niet kan. Blijft u volharden, of bent u toch wat
realistischer en helderder, en zegt u: verloren strijd?Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik ben heel realistisch in het kijken naar wat er in de samenleving gebeurt.
Ik mag u eraan herinneren dat de Raad van State het hoogste adviesorgaan van
de Nederlandse regering is; als er politieke moed is, is het altijd mogelijk
een beslissing te nemen die niet strookt met het advies van de Raad van State.
Daartoe wil ik het kabinet oproepen.De heer Kamp (VVD):Ik ga zeker niet in plaats van mevrouw Verdonk antwoord geven op de vraag
van de heer Pechtold. Ik wil er slechts op wijzen dat het rijtje van 21 dat
hij noemt, onderdeel is van onze nota en dat dit rijtje alleen de immigratie
betreft. De volgende keer als het onderwerp integratie aan de orde is, komt
onder andere de boerka ter sprake en kom ik met de andere voorstellen. Wat
op dit lijstje staat betreft dus alleen maar immigratie en daar valt de boerka
niet onder.De voorzitter:Dat is slechts een mededeling. Ik stel voor dat mevrouw Verdonk haar betoog
vervolgt.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Voorzitter. Er is in Nederland nog steeds plaats voor echte vluchtelingen.
Er is in Nederland nog steeds plaats voor mensen die hun eigen verantwoordelijkheid
kunnen dragen en die een steentje bij willen dragen aan de Nederlandse samenleving.
Maar Nederland is vol voor mensen die hier alleen maar komen om een graantje
mee te pikken. En Nederland is ook vol voor die Europese burgers die komen
om te roven en te frauderen.Ik dien de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat amv's vaak slachtoffer zijn van mensenhandelaars;overwegende dat besloten opvang voor amv's risico's oplevert voor hun
veiligheid;overwegende dat genoemde risico's voor amv's in een gesloten instelling
niet aanwezig zijn;verzoekt de regering, de pilot besloten opvang voor amv's om te zetten
in een pilot gesloten opvang voor amv's,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verdonk en Fritsma. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 42(31200 VI).Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA):Was het niet minister Verdonk die de pilots met besloten opvang heeft
opgezet? Waarom heeft zij dan niet meteen voor gesloten opvang gekozen?Mevrouw Verdonk (Verdonk):Voorzitter. Mevrouw Verdonk was als minister helemaal niet voor al die
pilots en onderzoeken. Die zijn helemaal niet nodig, want wij weten allang
wat er aan de hand is. In Vught was er een besloten opvang voor alleenstaande
minderjarige vreemdelingen. De resultaten daarvan zijn bekend. Daar zijn wel
drie rapporten over verschenen. Er is geen enkele behoefte aan een pilot met
besloten opvang, maar wel aan een pilot met gesloten opvang. Ik was heel blij
met de uitspraak "als het moet, dan moet het" van mevrouw Van Vroonhoven.
Daarmee toont zij politieke moed. Ik houd haar graag aan haar woorden.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De regering zal morgen antwoorden. Ik dank de medewerkers
voor de ondersteuning tot op dit late uur.Sluiting 23.41 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-1697-1739.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl