16de vergadering; 28 januari 2003
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2002-2003, nr. 16 item 511-516

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-02-2003

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

nr. 16

28-01-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28243Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 516-517
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 511-516
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 528-532
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 532-552
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 559-559
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 504-511
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 559-559
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 497-497
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 522-528
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 517-522
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 498-504
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 497-498
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 516-516
16de vergadering; 28 januari 2003Pagina 552-559

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Aanpassing
van enkele wetten in verband met de inwerkingtreding van de Wet dualisering
gemeentebestuur (28243).
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Witteveen (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter Twee weken geleden spraken wij in ongeveer dezelfde
samenstelling over de Wet dualisering provinciebestuur. Toen werd al in een
aantal discussies vooruit verwezen naar de discussie van vandaag, omdat de
regering de dualisering van het gemeentelijk en het provinciaal bestuur als
analoge projecten opvat. Van die discussies breng ik alleen in herinnering
dat wat de PvdA-fractie betreft de dualisering van het provinciaal bestuur
te sterk gemodelleerd is naar het voorbeeld van de dualisering van het gemeentebestuur.
De verschillen tussen provincies en gemeenten zijn naar onze mening onvoldoende
onderzocht en in discussie gekomen, hetgeen reden is voor ons om over de dualisering
van het provinciaal bestuur voorlopig anders te oordelen dan over de dualisering
van het gemeentelijk bestuur.
 
 Vandaag gaan wij het dus weer over de gemeentelijke democratie hebben.
De wet die wij bespreken heeft een hybride karakter. Het is voornamelijk een
veegwet waarin vele wetstechnische aanpassingen staan en fouten verbeterd
worden. Hoewel het vreemd is dat er zoveel fouten gemaakt zijn in een wetgevingsproces
waaraan zoveel bestuurlijke energie is besteed, zijn het allemaal zaken waarover
wij het niet plenair behoeven te hebben. De wetstechnische operatie is tevens
aangegrepen als een kans om nog een paar inhoudelijke kwesties te regelen
in verband met de dualisering. En daar moeten we uiteraard wel op ingaan.
Het is wat mijn fractie betreft echter niet nodig dat op alle onderdelen te
doen, omdat de schriftelijke voorbereiding veel onduidelijkheden heeft weggenomen,
waarmee ik de minister complimenteer.
 
 Allereerst wil ik de regering prijzen voor de aanpassing onder artikel
VII van de Tijdelijke referendumwet. Daarin wordt namelijk mogelijk gemaakt
dat besluiten van Provinciale Staten en van de raad over wijzigingen van,
toetreden tot en uittreden uit een gemeenschappelijke regeling aan een referendum
worden onderworpen. Inderdaad een heel wenselijke zaak omdat het bij gemeenschappelijke
regelingen, zoals we de minister in het eerdere debat hebben horen zeggen,
verlengd lokaal bestuur betreft en met deze referenda de democratische legitimiteit
van dit type bestuur wordt versterkt. Helaas ontvingen wij de afgelopen weken
ook het voorstel van dit kabinet om de Tijdelijke referendumwet in te trekken,
inclusief dan zeker de hier vandaag te verlenen mogelijkheid om referenda
te houden over aspecten van gemeenschappelijke regelingen. Mijn fractie heeft
moeite deze tegenstrijdige voorstellen te begrijpen en kiest voor het in deze
wet neergelegde standpunt. Overigens is het naar onze opvatting niet gepast
dat een demissionair kabinet in het verkiezingsreces nog even een dergelijk
politiek controversieel wetsontwerp indient.
 
 Mijnheer de voorzitter. Ik kom bij enkele opmerkingen over de verantwoordingsplicht
aan de gemeenteraad. Alweer kan ik de regering prijzen – driemaal is
scheepsrecht – en ik doe dat ditmaal zonder enige ironie. Door het amendement-Spies
was onduidelijkheid ontstaan over de strekking van de individuele en de collectieve
verantwoordelijkheid van de leden van het college. De regering maakt nu duidelijk
dat het amendement geen verandering heeft gebracht in de regels hieromtrent,
al wordt een andere terminologie gebruikt. De regering stelt dat het collegialiteitbeginsel
impliceert dat elke beslissing van een wethouder voor verantwoording van het
hele college komt. Zij stelt verder dat evenmin is beoogd wijziging aan te
brengen in de politieke verantwoordingsrelatie van het college en zijn leden
jegens de raad op grond van artikel 169, eerste lid, van de Gemeentewet. De
slotsom luidt dat de burgemeester en de wethouders zowel collectief als individueel
verantwoordelijk zijn voor het door het college gevoerde bestuur.
 
 Mijnheer de voorzitter. Ik heb deze citaten gegeven omdat het ons voorkomt
dat hiermee inderdaad duidelijkheid is verschaft over dit belangrijke punt.
Wat ons betreft hoeft de regering er verder niets meer aan toe te voegen;
de zaak is opgehelderd.
 
 Dat geldt niet voor een andere belangrijke kwestie, de verschoningsgrond
van de strijd met het openbaar belang. Deze verschoningsgrond betekent in
de praktijk immers dat, wanneer de gemeenteraad het college ter verantwoording
roept – in de gedualiseerde verhoudingen zijn belangrijkste taak –
en daarvoor informatie nodig heeft, het college die informatie kan onthouden
op grond van de claim dat het openbaar belang zich daartegen verzet. Betekent
dit ook dat het college geen toelichting hoeft te geven over de aard van het
in geding zijnde openbaar belang? Als dat zo is, tast de raad geheel in het
duister over de redenen voor het onthouden van bepaalde informatie. Men zou
minimaal moeten weten welk openbaar belang naar de mening van het college
gediend is met het niet geven van informatie. Het zou anders weleens aantrekkelijk
kunnen worden voor een college dat zich niet wil verantwoorden
en dat misschien dingen te verbergen heeft die het daglicht niet kunnen velen,
om zich te verschuilen achter de vage norm van dat openbaar belang. Wij hadden
in de schriftelijke voorbereiding gevraagd of het mogelijk is aan te geven
welke belangen zoal onder het openbaar belang kunnen vallen en of dit bijvoorbeeld
vooral financiële belangen betreft. Het antwoord was dat hier geen uitputtende
lijst mogelijk is. Wij accepteren dat, maar wij zouden enkele duidelijke voorbeelden
op prijs stellen van denkbeeldige situaties waarin een college met recht een
beroep doet op de verschoningsgrond van het openbaar belang, om op die manier
de praktijk ook een beetje duidelijkheid te verschaffen. Kan de regering enkele
van dergelijke voorbeelden geven, eventueel in een na dit debat te schrijven
brief?
 
 Het lijkt ons van belang dat de regering ook de relatie zou leggen met
de Wet openbaarheid van bestuur. Daarin zijn immers ook een aantal criteria
neergelegd voor situaties waarin informatie niet openbaar gemaakt hoeft te
worden aan een aanvrager die daarom verzoekt. Hoe verhouden die criteria zich
tot de vage norm van strijd met het openbaar belang? Wellicht zijn de criteria
van de WOB zelfs nog te ruim in vergelijking met de uitzonderingen die in
de gemeentelijke politiek zijn toegelaten. Is dat ook volgens de regering
het geval? Het moet in elk geval mogelijk zijn om, eventueel in een notitie,
duidelijk te maken waarin de criteria van de WOB verschillen van die welke
relevant zijn bij de beperking van gemeentelijke informatie in het kader van
het openbaar belang. De gemeente is trouwens een overheid die zelf ook de
WOB moet naleven.
 
 De regering stelt in haar antwoord op pagina 5 dat op de verschoningsgrond
"slechts in uitzonderingssituaties" een beroep kan worden gedaan en dat er
zwaarwegende omstandigheden moeten zijn om informatie te weigeren. Wij zijn
het daar principieel mee eens, maar om deze uitspraak echt betekenis te geven,
zou het ook wenselijk zijn om te weten aan wat voor uitzonderingssituaties
en zwaarwegende omstandigheden precies moet worden gedacht. 
 
 Mijnheer de voorzitter. De CDA-fractie heeft een aantal zinnige vragen
gesteld over de openbaarmaking van de besluitenlijst van collegevergaderingen.
In de antwoorden op die vragen wordt duidelijkheid gegeven over wat hier precies
onder moet worden verstaan. Een soortgelijke beantwoording zou ook wenselijk
zijn op het punt van de verschoningsgrond van het openbaar belang. Ik nodig
de regering uit daartoe een poging te wagen.
 
 De discussie over de openbaarmaking van de besluitenlijst eindigt overigens
in duisternis. Ik citeer de pagina's 8 en 9: De leden van de CDA-fractie vroegen
ook of op de besluitenlijst moet worden aangegeven dat er onderwerpen zijn
besproken die niet op de besluitenlijst zijn geplaatst met een beroep op het
openbaar belang. Het is niet mogelijk om op deze vraag een antwoord in algemene
termen te geven. Het zou immers in strijd met het openbaar belang kunnen zijn
om op de besluitenlijst te vermelden dat er een besluit is genomen dat niet
wordt vermeld omdat dit laatste in strijd is met het openbaar belang.
 
 Nu breekt mijn klomp! Hoe kan de transparantie van het gemeentebestuur
die de regering zegt te willen bevorderen, in hemelsnaam gediend zijn met
het verhullen dat er überhaupt is gesproken over een of ander openbaar
belang? Het lijkt mij dat de afweging anders moet uitvallen. Als het college
over zaken spreekt die niet op de besluitenlijst komen, moet met een beroep
op een openbaar belang mededeling worden gedaan van het feit dat dit is gebeurd.
Dat brengt niet met zich dat gezegd hoeft te worden wat er precies is besproken.
Als bijvoorbeeld de veiligheid in het geding is, mag de burger toch wel weten
dat er iets gaande is rond veiligheid? Die kennis op zichzelf is toch geen
bedreiging van de veiligheid? Alweer is een goede casuïstiek noodzakelijk
om hierover te spreken. Ik nodig de regering uit om deze te verschaffen, zo
niet in dit debat dan in een aparte notitie.
 
 
 
 
 
 De heer Dölle (CDA):
 
 Voorzitter. Met deze wet wordt het grote debat over dualisering van de
Provincie- en de Gemeentewet voorlopig afgesloten. De hoofdaandacht op dit
terrein zal zich nu verplaatsen naar de wet overbrenging bestuursbevoegdheden
medebewind, waarover wij het net hadden, en de eventuele herziening van hoofdstuk
7 van de Grondwet. Dan laat ik het debat over de aanstellingswijze van de
burgemeester of de commissaris nog buiten beschouwing. Ook dat debat kan tot
uitkomsten leiden die het gehele gemeente- en provincierecht voor de derde
maal in ruim een decennium op de schop nemen.
 
 Los van al die grote debatten denken wij niet dat deze aanpassingswet
de laatste zal zijn. Daarvoor zijn de naschokken van het invoeren van het
dualisme veel te groot. Tot in alle uithoeken van het heel oude en dikwijls
zeer uitgesponnen en delicate stelsel van het gemeenterecht zullen deze zich
op termijn nog laten voelen.
 
 Ik noem een paar voorbeelden om deze stelling te illustreren: 
 
 
 - het debat over de constitutionaliteit van de binnengemeentelijke decentralisatie
waarover wij het net hadden;
 
 
 - het debat over autonome bestuursbevoegdheden
en daaraan verbonden de vraag wie wanneer competent is om besluiten te nemen,
waarbij het recht van begroting van de raad betrokken is. Hierover zijn problemen
ontstaan in Vlissingen, Arnhem en Groningen;
 
 
 - de invulling van het
begrip "ingrijpend" in artikel 160, waarin wordt vastgelegd welke besluiten
voor bedenkingen naar de raad moeten worden gestuurd;
 
 
 - de invulling
van de actieve openbaarmakingsplicht, waarover nogal wat te doen is in het
land;
 
 
 - de kwestie van de opsplitsing van commissies. In een aantal
gemeenten moeten nu twee ouderenraden, sportraden en welzijnsraden komen,
omdat zij menen dat dit de consequentie is van het dualistische stelsel. De
ene wordt ingesteld door het college en adviseert aan het college, de andere
wordt ingesteld door de raad en adviseert aan de raad.
 
 
 
 Voor zover wij kunnen overzien, zijn er ook nogal wat problemen bij de
status van de stukken die ten grondslag liggen aan de actieve openbaarmakingsplicht
en de besluitenlijst van de colleges van B en W. Er is het nieuwe recht van
enquête dat, voor zover wij weten, op dit moment op vijf plaatsen wordt
gebruikt, onder andere in Almere. Dit kan wellicht leiden tot een behoefte
 aan nadere aanpassing en precisering. In de schriftelijke voorbereiding
hebben wij gewezen op de onduidelijkheid van de status van de stukken en rapporten
die zo'n commissie onder zich heeft.
 
 Er zijn ook kleinere puntjes die tot aanpassing kunnen leiden. In artikel
213, lid 5, wordt voorgeschreven dat de accountant de accountantsverklaring
en het verslag van bevindingen aan de raad stuurt en een afschrift aan het
college. In artikel 197, lid 2, krijgt het college de plicht de verklaring
en het verslag van bevindingen aan de raad te sturen. Een en ander is de griffiers
nog niet helemaal helder.
 
 Een kleinigheid is ook wat de positie is van niet-raadsleden in een commissie
in verband met de geheimhouding van commissiestukken. De artikelen 82, 19,
lid 2, en 86, lid 2, van de Gemeentewet spelen hierbij een rol. Een en ander
lijkt nog niet helemaal op elkaar aangepast. Vanwege dat soort naschokken
en om andere redenen zal dit wel niet de laatste aanpassingswet zijn.
 
 Onze fractie zegt de regering dank voor de uitvoerige beantwoording van
de door haar en door de collegae opgeworpen kwesties in de schriftelijke voorbereiding.
Net als de vorige spreker, de heer Witteveen, zijn wij blij dat de regering
in het orthodoxe spoor van het collegialiteitsbeginsel is teruggekeerd. De
regering heeft steeds volgehouden dat zij nimmer was ontspoord, hoewel de
redactie van artikel 169, waar het om draait, tweemaal is gewijzigd. Onze
fractie schrok pas echt van de passage in de toelichting op de Provinciewet,
waarin de regering tot de slotsom kwam dat orgaanverantwoordelijkheid niet
bestond. Gelukkig is de minister daarvan teruggekomen bij de schriftelijke
voorbereiding van dit wetsvoorstel. Of zoals de regering dat dan zegt: het
standpunt is genuanceerd. Immers, het collegialiteitsbeginsel is ook voor
ons, zoals voor de regering, nog steeds een hoeksteek van het Nederlandse
gemeenterecht.
 
 Omdat, wat ons betreft, met beide memories van antwoord niet alle vragen
definitief zijn beantwoord, komen wij nu nog op enkele punten terug. Ten eerste,
de regering wil niets weten van een verschoningsgrond voor raadsleden bij
enquêtes. Het argument is onder andere dat parlementsleden dat ook niet
bezitten. Zij moeten sinds 1977 ook voorkomen. Dat argument zegt ons echter
niet veel. Raadsleden nemen anders dan kamerleden wel degelijk, zij het minder
dan vroeger, deel aan bestuur. Zij doen dat bijvoorbeeld als lid van organen
van gemeenschappelijke regelingen, als lid van bestuurscommissies of als lid
van een raad die ooit in een vroegere periode in beslotenheid een zwaarwegend
bestuursbesluit nam. Meer overtuigend lijkt het argument van de regering dat
een gemeentelijke enquête nu eenmaal niet meer kan zijn dan een enquête
naar het beleid van het college of van de burgemeester. Maar dat zou dan toch
ook betekenen dat de verplichting van raadsleden tot antwoorden wat merkwaardig
is, nu zij geen ondergeschikten zijn van het college. Collegeleden, ex-collegeleden,
burgemeesters en ambtenaren, dat is allemaal logisch, maar raadsleden zouden
dan toch slechts op vrijwillige basis medewerking hoeven te verlenen. Dat
staat dus niet in de wet. Gelukkig staat dat niet in de wet, want dat zou
hoogst onwenselijk zijn. Wij vinden dat raadsleden moeten kunnen voorkomen.
Maar dan zou de andere kant van de medaille toch ook kunnen zijn dat raadsleden
die verplicht zijn om onder ede mee te werken aan zo'n onderzoek naar college-
en burgemeestersbeleid, naar bestuur, onder omstandigheden een verschoningsrecht
zouden kunnen hebben. Het is duidelijk dat de regering dat niet wil, maar
wij betreuren dat vooralsnog toch wel een beetje.
 
 Een tweede punt dat van belang lijkt, is de vraag of de media vrije toegang
hebben tot het materiaal dat in het kader van een enquête door de commissie
in het vooronderzoek is verzameld. Een voorbeeld is Almere. Bij landelijke
enquêtes is dat niet het geval. Die stukken zijn "veilig", als je dat
woord mag gebruiken. Bij gemeentelijke enquêtes, zo blijkt uit het antwoord
van de regering, moet in beginsel alle informatie worden verschaft. De regering
zegt wel het volgende: indien de enquêtecommissie – die door de
regering een bestuursorgaan in de zin van de Algemene wet bestuursrecht is
genoemd – de voortgang van haar onderzoek hierdoor ernstig belemmerd
acht, kan artikel 10, tweede lid, onder g, van de Wet openbaarheid van bestuur
worden ingeroepen om het geven van die informatie te weigeren. De grond daarvoor
is: het voorkomen van onevenredige bevoor- of benadeling van bij aangelegenheden
betrokken natuurlijke of rechtspersonen. Onze fractie meent dat dit beroep
soms, misschien wel vaak, uitkomst kan bieden, maar toch niet in alle gevallen.
Ware het niet beter, nog eens te overwegen of een regeling meer analoog aan
de landelijke wenselijk is? Daar zit het dualiseringstraject immers toch al
vol mee! Of kan de minister meer in het algemeen toezeggen, dit specifieke
punt mee te nemen in de evaluatie van de Wet dualisering?
 
 Wij hebben ten derde gevraagd waarom de openbaarmakingsregeling geen betrekking
had op besluiten van de burgemeester, bijvoorbeeld in het kader van de openbare
orde. De reactie van de regering daarop is wat laconiek en verbaasd. Zij zegt:
de regeling slaat toch op vergaderingen, en niet op eenhoofdige bestuursorganen,
want die kunnen niet met zichzelf vergaderen. Er kunnen derhalve geen besluitenlijsten
van de vergaderingen van de burgemeester openbaar worden gemaakt. Hulde voor
deze semantische trouvaille, maar daarmee wordt wel enigszins langs onze vraag
geschoten. De ratio achter de publicatie van besluitenlijsten is immers dat
de raad inzicht krijgt in wat beide bestuursorganen die hij wordt geacht te
controleren – het college en de burgemeester – besluiten. Wij
vragen derhalve opnieuw of het niet wenselijk is dat ook de besluiten die
een burgemeester neemt, bijvoorbeeld in het kader de Wet Victor/Victoria,
noodbevelen of een bezoek aan zustersteden worden gepubliceerd, bijvoorbeeld
als annex aan het collegebesluitenlijstje?
 
 Wij zijn overigens zeer tevreden over de toezegging van de minister in
het kader van de Winsum-problematiek. Daarover heeft mijn fractiegenote mevrouw
Bemelmans vorige week vragen gesteld.
 
 Ik ga verder met vragen die, wat ons betreft, nog openstaan. Met betrekking
tot de besluitenlijst van het college is een niet onbelangrijk punt nog wat
onduidelijk gebleven. Het staat vast dat op de besluitenlijst niet slechts
besluiten komen in de zin van de AWB, maar ook allerlei andere
beslissingen. Het lijkt erop dat in de praktijk, mede ook in samenhang met
de actieve openbaarmakingsplicht, hier nog wat onzekerheid heerst. Het betreft
vooral de stukken die in het college ter tafel komen: adviezen, ambtelijke
nota's, brieven, verzoeken van derden, andere overheden en dergelijke. Moeten
beslissingen daaromtrent worden geplaatst op de besluitenlijst casu quo worden
verzonden naar de raad in het kader van de actieve openbaarmakingsplicht?
Dat blijkt een punt te zijn in het land. Zou de regering de lijn hier wat
scherper willen trekken?
 
 In dit verband is ook van belang dat, anders dan landelijk het geval is,
oordeelsvorming met betrekking tot wat niet op de lijst in verband met het
openbaar belang verschijnt, zich geheel aan het oog onttrekt. De CDA-fractie
is overtuigd van de noodzaak van een verschoningsgrond. Die moet er zijn.
Het ontbreken van enig zicht in dit verband heeft echter een schaduwkant.
Wij beseffen goed dat het lastig is om een oplossing te vinden. Wellicht dat
de burgemeester vanuit zijn bijzondere verantwoordelijkheid hieromtrent in
een jaarverslag of op andere wijze over die praktijken wat inzicht kan geven.
Wellicht ook dat wat de heer Witteveen vroeg hier wat meer licht kan brengen.
 
 Dit zijn overblijvende punten bij de behandeling van deze aanpassingswet,
die wij overigens van harte zullen steunen.
 
 
 
 
 
 De heer Platvoet (GroenLinks):
 
 Voorzitter. Deze veegwet kwam snel na de Wet dualisering gemeentebestuur.
Men kan zeggen dat het een bewijs is van te snelle invoering van deze wet,
die wij vorig jaar op het nippertje voor de raadsverkiezingen hebben aanvaard.
Bij nader inzien moet er nogal wat gerepareerd worden. Het valt waar te nemen
dat dualisering van het gemeentebestuur niet van een leien dakje gaat. Er
zijn veel, begrijpelijke, aanloopproblemen. De aanstelling van een griffier,
wettelijk verplicht per 1 maart aanstaande, zorgt voor een haperende start,
omdat verreweg de meeste gemeenteraden pas in de tweede helft van 2002 over
een griffier beschikten. De gedragscodes, het voorzitterschap van commissies
door raadsleden, de plek van wethouders in de raadszaal, het informatierecht,
enzovoorts: over allerlei zaken moesten en moeten gemeenteraden op de tast
de weg vinden. De site www.vernieuwingsimpuls.nl is echter een uitstekend
middel voor raadsleden om hun weg te vinden. Blijkbaar wordt dat niet altijd
goed gebruikt.
 
 De noodzakelijke cultuuromslag is een slag ingewikkelder en taaier dan
de formele kanten van de dualisering. Er wordt verwacht dat mondige, kritische
en creatieve raadsleden in de avonduren tegenwicht kunnen bieden aan fulltime
bestuurders die gesteund worden door een ambtenarenapparaat. Het was en is
een ongelijke verhouding, waarvan het de vraag is of de Wet dualisering gemeentebestuur
het juiste kader biedt om meer evenwicht aan te brengen. Daarvoor komt er
een evaluatie.
 
 Het ministerie heeft inmiddels een eerste evaluatie uitgebracht. Het betreft
vooral een kwantitatieve inventarisatie: hoeveel wethouders zijn er van buiten
benoemd, hoe lang duurde de collegevorming, hoeveel griffiers zijn er in functie,
enzovoorts. Of de raad een sterke positie heeft, is niet onderzocht. Dat kan
natuurlijk ook niet. Daarvoor was de tijd te kort. Bovendien moet dat ook
niet aan ambtenaren of collegeleden gevraagd worden. Die weg is bewandeld
met deze enquête. Bij het vervolgtraject moeten raadsleden en raadsfracties
betrokken worden om in de evaluatie het juiste inzicht te geven.
 
 Ik heb een digitaal onderzoekje onder GroenLinks-raadsleden gedaan, niet
zozeer kwantitatief maar kwalitatief. Daar gaat het in deze discussie vooral
om. Ik ben vooral geïnteresseerd naar het effect van de dualisering op
de veelbesproken machtsbalans. Ik moet zeggen dat er veel gezocht, gesteund
en geworsteld wordt. Mijn voorzichtige conclusie is echter dat er nergens
sprake is van een gunstig effect voor de gemeenteraad. Er is sprake van een
wijziging van de machtsbalans, maar dan vooral in de verkeerde richting. Veel
colleges van B en W menen, overigens ten onrechte, dat zij nu al alle bestuursbevoegdheden
bezitten en dat de gemeenteraad zich alleen met de grote lijnen en de controletaak
zou moeten bezighouden. De coalitiefracties leunen in veel gemeenten lui achterover
en laten het controleren met plezier aan de oppositie over die per definitie
de minderheid is. Ook hun informatieplicht komen veel colleges nog nauwelijks
na en ambtenaren menen ten onrechte geen boodschap meer aan raadsleden te
hebben. Wij vinden dat er nog wel wat moet veranderen om de mogelijkheden
die deze wet aan individuele raadsleden en hun fracties biedt te materialiseren.
 
 Ik maak enkele opmerkingen over de veegwet. De meeste artikelen zijn onzes
inziens een logische reparatie of vormen de vertaling van een toezegging die
tijdens de discussie in deze Kamer is gedaan door de toenmalige minister De
Vries. Ik verwijs onder andere naar vragen van ons over de openbaarheid van
de besluitenlijsten van B en W, de onverenigbaarheid van de functies van secretaris
en griffier en een wat strengere tekst met betrekking tot het beëindigen
van het wethouderschap als de gemeente na een jaar nog steeds niet de woonplaats
is van de wethouder van buiten.
 
 Wij hebben vragen gesteld over het recht van onderzoek door de raad, onder
andere over de toevoeging in deze wet dat collegeleden en ex-collegeleden
die gevraagd worden voor een commissie van onderzoek te verschijnen niet verplicht
zijn de gevraagde informatie te geven als deze in strijd is met het openbaar
belang. De afweging of het strijdig is, wordt door het collegelid zelf gemaakt
en niet door de commissie. Dat vinden wij vreemd. De commissie heeft immers
de mogelijkheid om in een besloten vergadering bijeen te komen en ook geheimhouding
op te leggen over het aldaar behandelde, inclusief de overlegde stukken. In
die situatie zou de commissie toch kunnen beoordelen of het beroep op het
openbaar belang terecht is. Waarom is niet voor deze constructie gekozen?
Nu kan de commissie wel vragen of het college van B en W het beroep dat een
collegelid of een ex-collegelid op het recht om geen informatie te geven steunt.
Wat gebeurt er als deze steun niet wordt gegeven door het college, als het
college vindt dat een (ex-)collegelid ten onrechte een beroep op de zwijgplicht
doet? Komt dat daardoor te vervallen? Realiseert de minister zich ook dat,
in het geval dat een ex-collegelid deze steun door een college van een heel
andere samenstelling wordt onthouden, hier ook heel andere argumenten aan
ten grondslag kunnen liggen? Denk daarbij aan het vereffenen
van oude rekeningen. Wij hebben gesuggereerd om het aan de commissie te laten
om te beoordelen of dat beroep op de vertrouwelijkheid wel klopt. De minister
antwoordt daarop: "dat het heel vreemd zou zijn indien de onderzoekscommissie
bepaalde informatie, waarvan het verstrekken in strijd is met het openbaar
belang, wel zou kunnen krijgen, terwijl die informatie niet aan de raad zou
kunnen worden verstrekt". Waarom is dan de mogelijkheid van een besloten vergadering
geschapen? Daarin wordt ook informatie uitgewisseld die niet per definitie
naar de raad toe gaat. Wij vinden dit een onduidelijke kwestie.
 
 De heer Witteveen en de heer Dölle hebben enkele behartigenswaardige
woorden gesproken over de openbaarheid van de besluitenlijst van B en W en
die kan ik onderschrijven. Het gaat ons met name om het streven naar een zo
volledig mogelijke en begrijpelijke besluitenlijst. Wij hebben daar ook al
over gesproken bij de behandeling van de Wet dualisering provinciebestuur.
Ik meen dat de minister toen heeft gezegd dat hij wel wil entameren dat het
op een goede manier gebeurt en dat daarbij ook nieuwe media worden ingezet.
Misschien kan hij dat ook toezeggen met betrekking tot de gemeenten. Wel heb
ik mij verbaasd over het punt dat de CDA-fractie in de schriftelijke voorbereiding
naar voren heeft gebracht met betrekking tot de besluiten van de burgemeester.
De minister zegt dat een burgemeester niet vergadert. Wij weten natuurlijk
niet of hij vergadert over zijn eigen bevoegdheden, maar wij weten wel dat
hij besluiten neemt. Als de gemeenteraad zijn controlefunctie wil waarmaken,
dan is het van belang dat de besluiten van de burgemeester bekend zijn. Die
moeten dus ook in die besluitenlijst opgenomen worden, wil de raad zijn controlerende
taak goed kunnen uitoefenen. Ik kan de minister geruststellen. In het verleden
was ik lid van de gemeenteraad van Bussum, een door CDA en VVD gedomineerde
gemeente. Na veel inspanningen kreeg ik het toch voor elkaar om de besluitenlijsten
openbaar te krijgen, in ieder geval voor raadsleden. Tot mijn aangename verrassing
stonden er ook altijd de besluiten in die de burgemeester had genomen. Er
is dus een precedentwerking. Wat in Bussum mogelijk is, moet toch in elke
gemeente mogelijk zijn. Ik deel het standpunt van de minister op dit punt
dus niet. De burgemeester neemt besluiten en die kunnen best terugkomen in
de besluitenlijst.
 
 Ik steun de minister in zijn opvatting dat wethouders geen aparte positie
moeten hebben in de selectieprocedure bij burgemeestersbenoemingen. Zolang
de burgemeester voorzitter is van de gemeenteraad en benoemd wordt door "Den
Haag", dient de gekozen volksvertegenwoordiging maximaal invloed te kunnen
uitoefenen op deze benoeming. Dat neemt niet weg dat de positie van de burgemeester
er in het duale systeem niet eenvoudiger op is geworden. Dat wordt inmiddels
door velen onderkend. Het voorzitterschap van zowel raad als college is een
van die ongerijmdheden. In de onlangs door de minister uitgebrachte "verkennende
notitie invoering direct gekozen burgemeester" wordt daaraan ook aandacht
besteed. Over die notitie valt natuurlijk veel op te merken, maar ik zal mij
bedwingen. De minister schrijft dat er naar verwachting geen onoverkomelijke
problemen zijn als de gekozen burgemeester vooralsnog raadsvoorzitter blijft.
De vraag is waarop deze verwachting is gestoeld. Ik heb begrepen dat er onder
de duale verhoudingen wel degelijk gemeenteraden in de problemen zijn gekomen
met betrekking tot de dubbele pet van de burgemeester. Een van de manieren
om dit op te lossen is dat de burgemeester de voorzittershamer overdraagt
aan een raadslid als hij zelf aan het debat mee moet doen. In antwoord op
vragen die ik hierover heb gesteld, zegt de minister dat daarvoor geen wettelijke
basis is. Toch gebeurt het en de minister is bereid een gedoogbeleid te voeren
op dit punt. Daarin steun ik hem. In de verkennende notitie staat ook dat
in de Gemeentewet kan worden opgenomen dat, als een onderwerp wordt besproken
dat tot de competentie behoort van de burgemeester, de plaatsvervangend voorzitter
het voorzitterschap overneemt. Is de minister bereid een dergelijke logische,
naar zijn aard eenvoudige, wetswijziging voor te bereiden? Dat past ook in
de discussie die wij voeren in het kader van deze wet. Even verder schrijft
hij in de notitie dat er enige spanning kan bestaan tussen de belangen van
de burgemeester als voorzitter van het college en als voorzitter van de raad
en dat een scheiding van het voorzitterschap in de rede ligt. Daarvoor is
dan wel een grondwetswijziging nodig, aldus de minister. Dat duurt natuurlijk
lang. Ik pleit ervoor om via een simpele wetswijziging dit probleem uit de
wereld te helpen. Anders blijft het natuurlijk hinken op twee gedachten. Dat
is kenmerkend als het om de positie van de burgemeester gaat en ik vind dat
wij daar nu eens van af moeten. Misschien dat de minister daarvoor kan zorgen
in het vervolg op de verkennende notitie.
 
 
 
 
 
 De heer Holdijk (SGP):
 
 Voorzitter. Ik spreek mede namens de ChristenUnie-fractie. Het was op
26 januari elf maanden geleden dat wij hier het voorstel van Wet dualisering
gemeentebestuur behandelden. Bij de eindafweging meenden onze fracties hun
stem aan het wetsvoorstel niet te kunnen geven. De voorlopige evaluatie van
wet heeft ons nog niet tot de conclusie kunnen brengen dat wij spijt moeten
hebben van ons stemgedrag destijds. Dit standpunt weerhoudt ons er echter
niet van om, gegeven het feit dat het wetsvoorstel destijds is aanvaard, thans
zonder vooringenomenheid aan de behandeling van het aanpassingsvoorstel –
zo noem ik het maar – deel te nemen. Het wetsvoorstel heeft immers tot
doel de verwijzingen in een aantal wetten naar de artikelen in de gemeentewet
aan te passen aan de als gevolg van de Wet dualisering gemeentebestuur gewijzigde
Gemeentewet. Het ligt voor de hand dat daarbij in dit wetsvoorstel enkele
correcties in deze wetten worden meegenomen die niet in relatie staan tot
de Wet dualisering gemeentebestuur. Daarnaast roept het voor ons geen bezwaar
op dat enkele technische en redactionele correcties worden aangebracht op
de als gevolg van de Wet dualisering gemeentebestuur gewijzigde Gemeentewet.
Ten slotte konden we vaststellen dat in het wetsvoorstel enkele wijzigingen
van min of meer inhoudelijke aard zijn voorgesteld.
 
 Wat het wetsvoorstel betreft, stel ik om te beginnen vast dat uit het
voorbereidend onderzoek is gebleken dat de vragen van onze fracties met betrekking tot de Wet voorkeursrecht gemeenten kennelijk voorbarig
waren. Deze kunnen zonodig aan de orde komen zodra het omvangrijke voorstel
voor de Wet dualisering gemeentelijke medebewindsbevoegdheden, dat nu kennelijk
nog voor advies bij de Raad van State ligt, aan de Tweede Kamer wordt aangeboden,
dan wel te zijner tijd bij de behandeling in deze Kamer. Onze fracties kunnen
zich, op een enkel inhoudelijk punt en een tweetal redactionele kwesties na,
met het wetsvoorstel verenigen.
 
 Zoals gezegd, bevat het voorstel ook enkele inhoudelijke wijzigingen van
en aanvullingen op onder andere de Gemeentewet. Ons inhoudelijke punt betreft
Artikel IV, onderdeel F, waar de toevoeging van een derde lid aan artikel
60 van de Gemeentewet wordt voorgesteld. Het gaat daarin om de openbaarmaking
van de besluitenlijst van het college. De CDA-fractie heeft een vraag gesteld
over de besluiten van de burgemeester. De heren Dölle en Platvoet kwamen
daarop terug. Het antwoord op deze vraag, voorkomend bovenaan pagina 8 van
de memorie van antwoord, achten ook wij onbevredigend. Aldaar wordt een op
zichzelf logisch betoog gepresenteerd dat neerkomt op het volgende. De regeling
over bekendmaking van de besluitenlijst heeft betrekking op de besluiten die
in vergaderingen worden genomen. Aangezien de burgemeester een eenhoofdig
bestuursorgaan is, is het naar zijn aard niet mogelijk dat de burgemeester
in deze hoedanigheid vergadert – en dus is het ook niet mogelijk om
besluitenlijsten van vergaderingen van de burgemeester openbaar te maken.
Ik moet zeggen dat ik hierbij een lichte glimlach niet kan onderdrukken. Ontegenzeggelijk
is hier sprake van een concludente redenering, maar daarom is ze nog niet
bevredigend. Overtuigend zou deze redenering nog kunnen zijn indien naar aard
en strekking een zodanig relevant materieel verschil tussen de besluiten van
het college enerzijds en die van de burgemeester anderzijds gesproken zou
kunnen worden dat daarom de eerste wél en de laatste niet aan controle
onderworpen zou moeten kunnen worden. Een dergelijk materieel verschil lijkt
mij niet op voorhand aannemelijk en aantoonbaar. Derhalve vraagt zowel het
standpunt van de regering als haar redenering in dezen om een nadere toelichting.
Wij nemen op voorhand aan dat de minister bereid is deze te verstrekken.
 
 Tot zover het inhoudelijke; onze beide andere punten zijn van redactionele
aard. Ik geef toe dat het te wensen ware geweest dat deze in het voorlopig
verslag aan de orde waren gesteld. Toch wilde ik deze laatste gelegenheid
om er de vinger bij te leggen niet onbenut laten passeren. Ik vestig wederom
de aandacht op artikel IV, de wijzigingen van de Gemeentewet, onderdeel G.
Onder nummer 3 is sprake van enkele wijzigingen van het vijfde lid van artikel
82 Gemeentewet. Volgens de tekst moet aan het slot van dit lid worden ingevoegd:
"en in artikel 23, vijfde lid, voor 'artikel 25' wordt gelezen 'artikel 86"'.
Mij is deze tekst niet helder voor zover het betreft het gedeelte achter de
laatste komma. Het aldaar genoemde "artikel 25" – dat vervangen zou
moeten worden door "artikel 86" – kom ik in het hele vijfde lid van
artikel 82 dat is opgenomen in de Wet dualisering gemeentebestuur van 28 februari
2002, niet tegen. Enige verheldering – als ik niet goed lees –
of mogelijkerwijs een wijziging – als ik wel goed lees – kan niet
overbodig worden genoemd.
 
 Ten slotte vestig ik de aandacht op artikel IV, onderdeel T. Daarin gaat
het om een wijziging van artikel 169 Gemeentewet, in die zin dat een vijfde
lid wordt toegevoegd. Er is veel op te merken over de inhoud daarvan, zoals
de fractie van onder meer het CDA heeft gedaan in de voorbereidende behandeling.
Ik heb inhoudelijk geen problemen met deze toevoeging, maar redactioneel wel.
Er is namelijk sprake van een bevoegdheid die geen uitstel kan "leiden". Op
het gehoor afgaande is daar niets mis mee. Wie de gedrukte tekst beziet, moet
echter een kleine, maar kardinale taalfout constateren: het woord "leiden"
moet in deze context beslist met ij geschreven worden. Graag draag ik ertoe
bij, de wetgever voor dit blundertje te behoeden.
 
 Met belangstelling zien onze fracties een reactie van de minister op de
door hen ingebrachte punten tegemoet.
 
 
 
 
 
 De beraadslaging wordt geschorst.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 12.40 uur tot 14.00 uur geschorst.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20022003-16-511-516.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl